Паэтызм

Паэтызм — першапачаткова літаратурны напрамак, які ўзнік на тэрыторыі Чэхаславакіі і ніколі не перасягнуў межы чэхаславацкай культурнай прасторы. Паэтызм меў амбіцыі быць не толькі літаратурнай з’явай, але і спосабам светабачання. Мэтай паэтызму было поўнае вызваленне ад палітыкі і аптымістычны погляд на свет. Ён быў засяроджаны выключна на сучаснасці, дакладней, на яе радасных момантах. Як галоўныя пачуцці разглядаліся шчасце і радасць, у паэтызме быў вельмі важным эмацыйны бок.

Асновай філасофіі паэтыстаў было адчужэнне і самаадчужэнне чалавека, праблема чалавечых адносін. Яны лічылі, што ў чалавечых адносінах і адносінах чалавека да навакольнага свету адбылася дэфармацыя. У гэтым адчужэнні яны вінавацілі грамадства, якое праз сваю сістэму арганізацыі перастала цікавіцца пачуццямі асобы, засяродзіўшыся выключна само на сабе. Мэтай паэтызму было дапамагчы выпраўленню і пераадоленню гэтага адчужэння.

 Гісторыя 
Карані паэтызму ў пралетарскай паэзіі. Напрамак узнік у асяроддзі авангарднай суполкі «». Годам узнікнення лічыцца 1923 год, хаця тэрмін «паэтызм» з’явіўся толькі ў 1924 годзе.
У 1924 годзе  апублікаваў у часопісе «Host» («Госць») першы накід тэорыі паэтызму, а ў 1928 годзе ў «Revui Devětsilu» быў надрукаваны маніфест пад назвай «Паэтызм».

У чэхаславацкай літаратуры паэтызм існаваў да Другой сусветнай вайны.

 Паэтызм у літаратуры 
Літаратары-паэтысты падкрэслівалі камбінаванне паэтычных вобразаў без залежнасці ад логікі. Прыярытэтам у іх вершах была прыгожая рыфма.

 Яраслаў Сейферт
 Віцезслаў Незвал (яго кніга «Пантаміма» сталася адным з праграмных твораў паэтызму)


 Вілем Завада



 Паэтызм у выяўленчым мастацтве 



 Гл. таксама 
 Чэшская літаратура


 Літаратура 
 Karel Teige: Poetismus — ein Manifest. In: Květoslav Chvatík: Die Prager Moderne. Erzählungen, Gedichte, Manifeste. З увядзеннем Мілана Кундэры. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1991, ISBN 3-518-40397-4, S. 139—148.
 Ludvík Kundera, Eduard Schreiber: Adieu Musen. Anthologie des Poetismus. Deutsche Verlags-Anstalt, München 2004, ISBN 3-421-05257-3 (Tschechische Bibliothek).

Катэгорыя:Літаратура на чэшскай мове
Катэгорыя:Мастацтва Чэхіі
Катэгорыя:Тэатр Чэхіі
Катэгорыя:Літаратурныя кірункі