Міхась Мушынскі

Міхаіл Іосіфавіч Мушынскі (, в. Мокрае, Быхаўскі раён — , Мінск) — беларускі літаратуразнаўца, тэкстолаг, літаратурны крытык. Член-карэспандэнт НАН Беларусі (1991), доктар філалагічных навук (1978), прафесар (2001).

 Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і служачага-чыгуначніка. Скончыў філалагічны факультэт БДУ (1955). Працаваў рэдактарам выдавецтва БДУ (1955—1956). З 1956 года — у Інстытуце літаратуры імя Я. Купалы Акадэміі навук (цяпер Інстытут мовы і літаратуры імя Я. Коласа і Я. Купалы НАН Беларусі). Спачатку малодшы навуковы супрацоўнік, з 1968 — старшы навуковы супрацоўнік. У 1979—2002 гадах загадчык сектара (потым аддзела) выданняў і тэксталогіі, з 2002 года галоўны навуковы супрацоўнік.

Сябра СП БССР (з 1973).

 Творчасць 
Дэбютаваў у жанры крытыкі і літаратуразнаўства ў 1955 годзе. Выдаў звыш 340 навуковых прац, у тым ліку 12 індывідуальных і 31 калектыўных манаграфій.

Індывідуальныя манаграфіі і кнігі:
 «Ад задумы да здзяйснення: Творчая гісторыя „Новай зямлі“ і „Сымона-музыкі“» (1965),
 «Беларуская крытыка і літаратуразнаўства. 20-30-я гады» (1975),
 «Беларускае савецкае літаратуразнаўства» (1979),
 «Якуб Колас. Летапіс жыцця і творчасці» (1982),
 «Беларуская крытыка і літаратуразнаўства. 40-я — першая палавіна 60-х гг.» (1985),
 «Каардынаты пошуку: Беларуская крытыка: набыткі, перспектывы» (1988),
 «І нічога, апроч праўды: Якой быць „Гісторыі беларускай літаратуры“» (1990),
 «Нескароны талент: Праўдзівая гісторыя жыцця і творчасці Міхася Зарэцкага» (1991),
 «Нескароны талент: Праўдзівая гісторыя жыцця і творчасці Міхася Зарэцкага» (2005) — 2-е выд., дапоўн.,
 «Тэксталогія твораў Янкі Купалы і Якуба Коласа» (2007),
 «Падзвіжнік з Малой Багацькаўкі: Жыццёвы і творчы шлях Максіма Гарэцкага» (2008; 2013 — 2-е выд. — ISBN 978-985-08-1512-5).
 «Мае Каласавіны: З вопыту вывучэння літаратурнай і грамадска-культурнай дзейнасці Якуба Коласа» (2010).
 «Летапіс жыцця і творчасці Якуба Коласа». — Мн.: Беларуская навука, 2012. — 1127 с. — ISBN 978-986-08-1460-9.
 «Летапіс жыцця і творчасці Івана Пятровіча Шамякіна» / навук. рэд. I. В. Саверчанка — Мн.: Беларуская навука, 2020.

Сааўтар манаграфій «Шляхі развіцця беларускай савецкай прозы» (з Віктарам Каваленкам, Алесем Яскевічам, 1972), «Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры» (1969), «Истории белорусской дооктябрьской литературы» (1977) і «Истории белорусской советской литературы» (1977) і інш.

Як тэкстолаг кіраваў падрыхтоўкай і ажыццяўленнем выдання 13 навукова каменціраваных Збораў твораў: Я. Купалы у 7, Я. Коласа у 12, 14 і 20 т., І. Мележа ў 10, М. Лынькова ў 10, М. Гарэцкага ў 4 (і 4-х дадатковых), П. Пестрака ў 5, Зм. Бядулі ў 5, П. Броўкі ў 8, М. Зарэцкага ў 4 тамах, поўных збораў твораў Я.Купалы у 9 т. (10 кн.) і М. Багдановіча у 3 тамах.

 Прызнанне 
 Узнагароджаны медалямі, у т.л. «За трудовую доблесть» (1971), бронзавы медаль Галоўнага камітэта ВДНГ СССР (1977).
 Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР імя Я. Коласа (1980) за ўдзел у двухтомным даследаванні «История белорусской дооктябрьской литературы» і «История белорусской советской литературы».

 Сям’я 
Муж педагога Тамары Мушынскай, бацька крытыка і паэтэсы Таццяны Мушынскай.

 Літаратура 


 Міхась Іосіфавіч Мушынскі: да 80-годдзя з дня нараджэння / склад. Т. Ф. Мушынская. — Мн.: Беларуская навука, 2011. — 94 с.: іл. — (Біябібліяграфія вучоных Беларусі).
 Мушынскі Міхась // Дзеяслоў: Нашы аўтары — Эл.рэсурс dziejaslou.by
 Андраюк, С. Жыццѐ. Літаратура. Чытач / Серафім Андраюк // Полымя. — 2016. — № 1. — С. 148-162.
 Бугаеў, Д. Я. Зазіраючы ў творчую лабараторыю… / Дзмітры Бугаѐў // Полымя. — 1966. — № 1. — С. 172-175.
 Голуб, Т. С. «Таленавіты чалавек — таленавіты ва ўсім» (да 80-годдзя з дня нараджэння Міхася Мушынскага) / Тэрэза Голуб // Полымя.—2011.—№ 1.—С. 151-157.
 Каваленка В. А. Міхаіл Іосіфавіч Мушынскі (Да 70-годдзя з дня нараджэння) // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. 2001. № 1. Сер. гуманітарных навук. — 2001. — № 1. — С. 134-135.
 Ляшук, В. Я. Адданасць прызванню : [да юбілею М. І. Мушынскага] / В. Я. Ляшук // Беларуская мова і літаратура. – 2006. –№ 1. – С. 25-27.
 Макарэвіч, А. М. Міхаіл Іосіфавіч Мушынскі : [да 85-годдзя вучонагалітаратуразнаўцы] / А. М. Макарэвіч // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Сер. гуманітарных навук. — 2016. — № 1. — С. 124-125.
 Міхаіл Іосіфавіч Мушынскі // Памяць : гіст.-дак. хроніка Быхаўскага раѐна / Беларус. Cав. Энцыкл. ; рэдкал. : І. П. Шамякін (гал. рэд.) [і інш.].—Мінск, 1990.—С. 571.
 Мішчанчук, М. І. Дабрыня і спагада Міхася Мушынскага / Мікола Мішчанчук // Роднае слова. — 2006. — № 1. — С. 8-9.
 Мушынская, Т. М. Сямейны партрэт на фоне эпохі / Таццяна Мушынская // Полымя. — 2019. — № 5. — С. 7-74.
 Рагойша В. П. Міхаіл Іосіфавіч Мушынскі (Да 75-годдзя з дня нараджэння) // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. 2006. № 1.
 Тычына М. А. Міхась Іосіфавіч Мушынскі (Да 80-годдзя з дня нараджэння) // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. 2011. № 1.
 Шкраба, Р. В. У пошуках ісціны / Рыгор Шкраба // Характар, стыль, дэталь : літ.-крыт. арт. // Рыгор Шкраба. — Мінск, 1965. —С. 213-222.
 Штэйнер, І. Святло душы : да 80-годдзя Мiхася Мушынскага / Іван Штэйнер // Роднае слова. — 2011. — № 1. — С. 13-14.
 Poźniak, T. [М. І. Мушынскі] / Telesfor Poźniak // Slavia Orientalis / PAN, Komit. Słowianoznawstwa. — Warszawa, 1984. — Rocz. XXXIII, nr 1. — S. 111-112.
 Застаецца святло: успаміны пра Міхася Мушынскага / склад. А. А. Васілевіч, Т. М. Мушынская. — Мн.: Ковчег, 2021. — 312 с.: фат.


 Спасылкі 
 Міхась Мушынскі на сайце НАН Беларусі
 Рэцэнзія на кнігу «Летапіс жыцця і творчасці Якуба Коласа» ў газеце «Культура» 
 Міхась Мушынскі ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
 Выбраныя працы М. Мушынскага. Аб жыцці і творцасці М. Мушынскага.  // Буклет ЦНБ НАН Беларусі.

Катэгорыя:Літаратуразнаўцы СССР
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Крытыкі СССР
Катэгорыя:Крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Тэкстолагі