Дыханне

Дыханне — асноўная форма дысіміляцыі ў чалавека, жывёл, раслін і многіх мікраарганізмаў. Пры дыханні багатыя хімічнай энергіяй рэчывы, якія належаць арганізму, акісляюцца да бедных энергіяй канчатковых прадуктаў (дыяксіду вугляроду і вады), выкарыстоўваючы для гэтага малекулярны кісларод.

Аэробныя арганізмы маюць патрэбу ў кіслародзе дзеля вызвалення энергіі праз дыханне, у выглядзе абмену рэчываў багатых на энергію, як глюкоза. Дыханне ёсць адзіны працэс, які дастаўляе кісларод туды, дзе ён патрэбны ў арганізме і выводзіць адтуль вуглякіслы газ. Яшчэ адзін важны працэс уключае ў сябе рух крыві па крывяноснай сістэме. Газаабмен адбываецца ў лёгачных альвеолах шляхам пасіўнай дыфузіі газаў паміж альвеалярных газам і крывёю ў лёгачных капіляраў. Пасля таго як гэтыя раствораныя газы з'явіліся ў крыві, сэрца іх пераносіць па ўсяму целу. Акрамя выдалення вуглякіслага газу, дыханне прыводзіць да страты вады з арганізма. У выдыханым паветры адносная вільготнасць складае 100%, паколькі вада дыфузуе праз вільготную паверхню дыхальных шляхоў і альвеолаў.

 У раслін 
Дыханне ўласціва ўсім органам, тканкам і клеткам расліны. Інтэнсіўнасць дыхання можна вызначыць, вымяраючы колькасць вуглякіслага газу, які выдаткоўваецца тканкамі, або вымяраючы кісларод, які паглынаецца імі. Больш інтэнсіўна дыхаюць маладыя, хуткарослыя органы і тканкі раслін. Найбольш актыўным з'яўляецца дыханне рэпрадуктыўных органаў, потым лісце. Слабей за ўсё дыхаюць сцёблы і карані. Расліны, якія здольныя існаваць у ценю, дыхаюць слабей за святлалюбных. Для высакагорных раслін, адаптаваных да паніжанага парцыяльнага ціску O2, характэрная падвышаная інтэнсіўнасць дыхання.

 Гл.таксама 
 Дыхальная сістэма

 Спасылкі 

 Малая медыцынская энцыклапедыя 
 Дыханне чалавека. BBC
 Дыханне чалавека. Britannica

Катэгорыя:Рэфлексы
Катэгорыя:Пульманалогія
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы
Катэгорыя:Фізіялогія