Неўроз

Неўроз (новалац. neurosis, паходзіць ад стар.-грэч. νεῦρον — нерв; сінонімы — псіханеўроз, неўратычны разлад) — у клініцы: зборная назва для групы функцыянальных псіхагенных зварачальных разладаў, якія маюць тэндэнцыю да зацяжнога цячэння. Клінічная карціна такіх разладаў характарызуецца астэнічнымі, навязлівымі і/або істэрычнымі праявамі, а таксама часовым зніжэннем разумовай і фізічнай працаздольнасці. Паняцце «неўроз» было ўведзена ў медыцыну ў 1776 годзе шатландскім урачом Уільямам Куленам.

Псіхагенным фактарам ва ўсіх выпадках з’яўляюцца канфлікты (знешнія ці ўнутраныя), дзеянне абставін, якія выклікаюць псіхалагічную траўму, альбо доўгае перанапружанне эмацыйнай і/або інтэлектуальнай сфер псіхікі.

 Папярэджанне 
Прадухіленню хваробы спрыяе ўстойлівы расклад працы, адпачынку і харчавання. Карысна адмовіцца ад ужывання ўзбуджальных страў і рэчываў, якія спрыяюць развіццю залежнасці (алкаголь, нікацін, кава і шакалад). Штодзённая размінка, што ўключае бег, прысяданні, плаванне і хадзьбу (40 хвілін), таксама папярэджвае развіццё захворвання. Адмысловае значэнне маюць практыкаванні глыбокага дыхання. Сон мае складаць 8 гадзін на суткі. Перад сном варта праветрываць пакой, адмовіцца ад спажывання ежы і праслухоўвання гучнай музыкі. Штодзённае харчаванне мае ўключаць бананы, тлустыя гатункі рыбы і памідоры.

 Прычыны 
Узнікненню хваробы спрыяюць канфлікты (знешнія ці ўнутраныя), траўмавальныя для псіхікі абставіны і пачуццёва-разумовая перанапруга.

 Сімптомы 

 Псіхічныя сімптомы 
 Эмацыянальнае дрэннае становішча (часцяком без бачных прычын).
 Нерашучасць.
 Праблемы ў адносінах.
 Неадэкватная самаацэнка: прыніжэнне або завышэнне.
 Частае перажыванне пачуццяў трывогі, страху, «трывожнае чаканне чагосьці», фобіі, магчымыя панічныя атакі, панічнае засмучэнне.
 Нявызначанасць або супярэчлівасць сістэмы каштоўнасцяў, жыццёвых жаданняў і пераваг, уяўленні пра сябе, пра іншых і аб жыцці. Часта сустракаецца цынізм.
 Нестабільнасць настрою, яго частая і рэзкая зменлівасць.
 Раздражняльнасць. (Гл. падрабязней: неўрастэнія)
 Высокая адчувальнасць да стрэсаў — на нязначную стрэсавую падзею людзі рэагуюць адчаем або агрэсіяй.
 Плаксівасць.
 Крыўдлівасць, ранімасць.
 Трывожнасць.
 Зацыкленнасць на псіхатраўміруючай сітуацыі.
 Пры спробе працаваць хутка стамляюцца — зніжаецца памяць, увага, разумовыя здольнасці.
 Адчувальнасць да гучных гукаў, яркага святла, перападаў тэмпературы.
 Парушэнні сну: часта чалавеку цяжка заснуць з-за пераўзбуджанасці; сон павярхоўны, трывожны, не прыносіць палягчэння; раніцай часта назіраецца дрымотнасць.

 Беларусь 
У Беларусі на неўрозы прыпадае каля 80 % усіх псіхічных разладаў.

 Гл. таксама 
 Трывожны неўроз (неўроз страху)
 Псіхатэрапія
 Псіхааналіз
 Псіхоз
 Расстройства асобы
 Патапсіхалогія
 Пяць асноўных клінічных выпадкаў Фрэйда

 Літаратура 
 Melman Ch. La névrose obsessionelle. Séminaire 1988—1989. Paris: A.L.I., 1999.
 Pradeille B. Apologie de la Nevrose. Paris: Persee, 2008.

 Спасылкі 




Катэгорыя:Псіхалагічныя паняцці
Катэгорыя:Псіхатэрапія