Лунна

Лу́нна (, ) — аграгарадок у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці, на поўдзень ад Нёмана. Адміністрацыйны цэнтр Лунненскага сельсавета. Насельніцтва складае 1165 чалавек (1997). Знаходзіцца ў 26 км на захад ад Мастоў, размешчана на шашы  і .

 Гісторыя 

 Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню Лунна згадваецца ў XVI ст. як вёска ў складзе Гарадзенскага павета Троцкага ваяводства. У 1546 тут утварылася каталіцкая парафія. У 1782 годзе быў збудаваны мураваны касцёл Св. Ганны.

 Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Лунна апынулася ў складзе Гарадзенскага павета Расійскай імперыі. Станам на 1886 у мястэчку існавалі касцёл, сінагога, 3 яўрэйскія малітоўныя дамы, 20 крам, 3 шынкі, 2 харчэўні, праводзіліся кірмашы. У пач. XX ст. — царкоўнапрыходская школа, фельчарскі пункт, пошта.

 Найноўшы час 
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Лунна апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Гродзенскага павета Беластоцкага ваяводства. Станам на 1921 тут было 307 двароў.

У 1939 Лунна ўвайшла ў БССР, дзе 12 студзеня 1940 атрымала афіцыйны статус рабочага пасёлка Скідзельскага раёна. У 1955 статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1972 тут было 473 двары, на 1997 — 559 двароў.

У 2006 годзе насельніцтва Лунны складала 1000 чалавек. У сярэдзіне жніўня 2009 каля школы на загад мясцовага сельсавета знішчылі больш за 20 дрэваў з рэшткаў старажытнага парку вакол колішняга палаца Ромераў. Парк заснавалі яшчэ ў XIX стагоддзі. Пад знішчэнне трапілі найбольш каштоўныя дрэвыУ мястэчку Лунна высеклі старажытны парк // «Наша Ніва», 24 жніўня 2009..

 Дэмаграфія 
 XIX стагоддзе: 1830 — 267 муж., з іх шляхты 3, духоўнага саслоўя 1, мяшчан-іўдзеяў 211, мяшчан-хрысціян і сялян 52 С. 412.; 1884 — 1211 чал., у тым ліку 965 іўдзеяў S. 830.; 1886 — 1392 чал.
 XX стагоддзе: 1901 — 1375 чал.; 1921 — 1884 чал.Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom V: Województwo Białostockie. — Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1924.; 1972 — 1475 чал.; 1997 — 1165 чал.Ганна Новікава|Новікава Г. Лунна //  С. 401.; 1999 — 1137 чал. С. 370.
 2010 — 961 чал.

 Інфраструктура 
У вёсцы працуюць сярэдняя і музычная школы, дашкольная ўстанова, дом культуры, амбулаторыя.

 Славутасці 
 Шэраговая забудова (XIX—XX стст.)
 Царква Св. Іаана Прадцечы
 Капліца-склеп Антонія Барташэвіча
 Касцёл Святой Ганны (1782, 1895) — 
 Сядзіба Чахоўскіх


 Страчаная спадчына 
 Сінагога (XVIII ст.)

 Вядомыя асобы 
 Канстанцін Бялецкі (1874—1926) — лекар, беларускі грамадска-палітычны дзеяч.
 Эзра Голдзін (1868-1915) — пісьменнік
 Рыва Ёніш (1910-1983) — настаўніца, пісьменніца

 Эдвард Матэй Ромер (1848—1900) — мастак.


 Перац Сандлер (1881—1926) — яўрэйскі кампазітар.
 Довід Эліновіч — паэт
 Мойша Эфрон — пісьменнік
 Люба Зільберблат — паэтэса, акцёрка
 Леан Аркін (1888-1953) — журналіст

 Літаратура 



 Łunna // 
 Лявон Карповіч. Маё мястэчка Луна-Воля

 Спасылкі 


 м. Лунна на Radzima.org

Катэгорыя:Лунненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Друцкія-Любецкія