Шпаерскі сабор

Шпа́ерскі сабо́р (, поўная назва: ) — вялікі імперскі сабор у горадзе Шпаер у Германіі (зямля Рэйнланд-Пфальц). Самая вялікая па памерах царква ў раманскім стылі, якая захавалася, з 1981 года — аб'ект сусветнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА.

 Гісторыя 
Пабудаваны ў 1030—1061 гадах імператарамі Свяшчэннай Рымскай імперыі. Пабудова была пачата кайзерам Конрадам II, затым прадоўжана яго сынам Генрыхам III і скончана ўнукам Генрыхам IV, пры якім адбылося асвячэнне сабора. У той час у Шпаеры жыло каля 500 чалавек, і Шпеерскі сабор быў адным з найбуйнейшых будынкаў свету. Гэта мела, у прыватнасці, палітычнае значэнне, так як яго памер сімвалізаваў моц кайзера.

Паводле даследаванняў С. В. ЗаграеўскагаЗаграевский C. В. Новые исследования памятников архитектуры Владимиро-Суздальского музея-заповедника. М., 2008. С. 40-41., сабор у Шпаеры прадвызначыў з'яўленне ў Старажытнай Русі белакаменнага дойлідства.

На працягу тысячы гадоў сабор неаднаразова рэстаўрыраваўся і дапаўняўся, мяняў свой знешні выгляд. Самая вялікая катастрофа ў гісторыі сабора мела месца ў 1689 годзе, калі салдаты французскага караля Людовіка XIV разбурылі яго, пакінуўшы амаль толькі сцены, і апаганілі пахаванні, якія знаходзяцца ў саборы. У 1772—1784 гадах сабор быў рэстаўрыраваны і дапоўнены вестыбюлем і фасадам, аднак неўзабаве зноў захоплены і апаганены французамі. У 1846—1853 адбылася поўная рэстаўрацыя і ўпрыгожванне велічнымі фрэскамі на сродкі баварскага караля Людвіга I.

У саборы ўсталяваны арган, з якім звязана дзейнасць выбітных нямецкіх арганістаў — Людвіга Дзёра і Леа Крэмера.

 Тэхнічныя звесткі 
 Агульная даўжыня: 134 м
 Вышыня сярэдняга нефа: 33 м
 Даўжыня навы: 37,62 м
 Вышыня ўсходніх вежаў: 71,20 м
 Вышыня заходніх вежаў: 65,60 м

 Крыпта 
У склепе пад алтаром знаходзяцца пахаванні некалькіх германскіх кайзераў і каралёў, сярод якіх:

 імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Конрад II († 1039) і яго жонка Гізела († 1043)
 імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрых III († 1056), сын Конрада II
 імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрых IV († 1106), сын Генрыха III і яго жонка Берта († 1087)
 імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрых V († 1125), сын Генрыха IV
 Беатрыкс († 1184), другая жонка Фрыдрыха I Барбаросы і яе дачка Агнес
 Кароль Германіі Філіп Швабскі († 1208), сын Фрыдрыха I Барбаросы
 Кароль Германіі Рудольф I († 1291)
 Кароль Германіі Адольф Насаўскі († 1298)
 Кароль Германіі Альбрэхт I († 1308), сын Рудольфа I

 Спасылкі 

 Афіцыйны сайт
 Фотагалерэя сабора (вялікія фатаграфіі)

Катэгорыя:Саборы Германіі
Катэгорыя:Рэйнланд-Пфальц
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Германіі
Катэгорыя:Сусветная спадчына паводле алфавіта
Катэгорыя:Раманская архітэктура
Катэгорыя:Шпаер