Курфюрст

Курфюрст (, літар. — «князь-выбаршчык», ад Kur — выбар, абранне і Fürst — князь; калька ) — ў Свяшчэннай Рымскай імперыі — імперскі князь, за якім з XIII стагоддзі было замацавана права абрання імператара.

Правы і асаблівыя прывілеі курфюрстаў былі прызнаныя і аформленыя Залатая була Карла IV (1356); статус курфюрста быў замацаваны за сям’ю князямі імперыі:
 архіепіскапам Майнца,
 архіепіскапам Трыра,
 архіепіскапам Кёльна,
 каралём Чэхіі,
 Рэйнскім пфальцграфам,
 курфюрстам Саксоніі і
 маркграфам Брандэнбурга.

«Узнікненне інстытута курфюрстаў было звязана, перш за ўсё, з асаблівасцямі палітычнага развіцця феадальнай Германіі, з утварэннем там тэрытарыяльных княстваў, доўгім замацаваннем палітычнай раздробленасці і паслабленнем цэнтральнай улады.»Советская историческая энциклопедия / Гл. редактор Е. М. Жуков. — М., Издательство «Советская энциклопедия», 1965. — Т. 8

У XVII стагоддзі правы курфюрстаў атрымалі таксама герцагі Баварыі (1623) і Гановера (1692). У 1803 годзе было адменена курфюрства Рэйнскіх пфальцграфаў, архіепіскапаў Кёльна і Трыра, курфюрскія правы архіепіскапа Майнца былі перададзеныя зноў створанаму графству Рэгенсбург. Акрамя гэтага тытул курфюрста атрымалі:

 герцаг Зальцбурга,
 герцаг Вюртэмберга,
 Бадэнскі маркграф і
 ландграф фон Гесэн-Касель.

Тэрыторыя, якая кіравалася курфюрстам, акрамя сваёй звычайнай назвы, магла таксама называецца курфюрством. У XVIII стагоддзі адбываецца ўзмацненне курфюрстаў: курфюрст Брандэнбургскі, які адначасова валодаў Прусіяй, прымае каралеўскі тытул, аб’яднаўшы спадчынныя ўладанні пад назвай каралеўства Прусія . Курфюрст Саксоніі становіцца каралём Польшчы, а курфюрст Гановера становіцца каралём Вялікабрытаніі).

Тытул спыніў сваё існаванне пасля ліквідацыі Свяшчэннай Рымскай імперыі ў 1806 годзе, за выключэннем Гесэн-Каселя, кіраўнік якога захаваў пасля Венскага кангрэса (1815) тытул курфюрста з даданнем «каралеўская высокасць». У 1866 годзе Гесэн-Касель быў захоплены Прусіяй, і тытул курфюрста быў цалкам скасаваны.

*
Катэгорыя:Тытулы
Катэгорыя:Гісторыя Германіі
Катэгорыя:Свяшчэнная Рымская імперыя