Ісідор Севільскі

Ісідор Севільскі (, ; каля. 560, Новы Карфаген, Візантыйская Іспанія — , Севілья, Каралеўства вестготаў) — архібіскуп Севільі ў вестготскай Іспаніі, апошні лацінскі бацька Царквы і заснавальнік сярэднявечнага энцыклапедызма. Кампілятар масарабскага богаслужбовага абраду. У 1598 годзе быў кананізаваны Рымскай каталіцкай царквой. Ісідор Севільскі шматлікімі каталікамі лічыцца заступнікам Інтэрнэту. У той жа час афіцыйны Ватыкан не лічыць каго-небудзь з святых заступнікам Інтэрнэту.

 Біяграфія 
Ісідор Севільскі нарадзіўся каля 560 года ў Новым Карфагене (цяпер іспанскім горадзе Картахена) у знатнай набожнай сям’і хрысціян Северыяна і Тэадоры. Яго бацька — Северыян — знаходзіўся на дзяржаўнай службе, а ў пазнейшых творах Ісідора называўся прэфектам Карфагенскай правінцыі. Маці называлася Тэадорай (або Туртурай), па некаторых звестках, яна была дачкой гоцкага караля, але магчыма, таксама была з іспана-рымлян; зрэшты, ніякай пэўнасці — уключаючы правільнае імя — у гэтым пытанні няма. Аб рэлігійнай прыналежнасці бацькоў Ісідара звестак таксама не існуе, хутчэй за ўсё, яны вызнавалі артадоксію, хоць ёсць здагадка, што маці магла быць прыхільніцай арыянства.

У яго было два браты, Леандр і Фульгенцый, і сястра Фларэнціна. Усе яны пазней былі прылічаны да святых. Рана пазбавіўся бацькоў, бацькоўскія функцыі выконваў яго старэйшы брат Леандр (біскуп), услед за старэйшым братам стаў духоўнікам вестгоцкага караля Рэкарэда і атрымаў поспех у звароце яго з арыянскай ерасі. Старшынстваваў на чацвёртым Таледскім саборы, які зацвердзіў адзінства дзяржавы і царквы, а таксама санкцыянаваў палітыку верацерпнасці да яўрэяў.

 Памяць 
Фармальная кананізацыя Св. Ісідора адбылася ў 1598 годзе, кананізаваў яго папа Клімент VIII. У 1722 годзе папа Інакенцій XIII абвясціў Св. Ісідора доктарам Касцёла.

У каталіцкім Касцёле яго літургічна ўзгадваюць 4 красавіка, але ўрачыстасці ў Гішапніі адбываюцца 26 красавіка. У іканаграфіі Св. Ісідор прадстаўляецца як стары біскуп, ля ног якога знаходзіцца кніга. У іканаграфіі яго таксама можна ўбачыць з пяром у руцэ і таксама з кнігай Codex etimologiarum, з вулеем ці пчоламі (што сімвалізуе яго мудрасць), з біскупскім посахам, німбам вакол галавы, крыжам і едучым на кані.

 Заступнік Інтэрнэту 
Яго лічаць першым энцыклапедыстам, які аказаў значны ўплыў на гісторыю Сярэднявечча. Таму ў шматлікіх краінах свету свята Сеткі адзначаецца 4 красавіка — у дзень смерці Святога Ісідора Севільскага. У 1998 годзе Дзень Інтэрнэту быў санкцыянаваны Папам Янам Паўлам II. Аднак святы заступнік Інтэрнэту яшчэ не зацверджаны афіцыйна.

 Творы 
Найвялікшая праца Ісідора «Этымалогія» з’яўляецца энцыклапедыяй тагачасных ведаў, узятых пераважна з антычнасці. У 20 раздзелах сваёй кнігі Ісідор выклаў звесткі па граматыцы, рыторыцы, матэматыцы, медыцыне, гісторыі, праве, касмалогіі, тэалогіі, аграноміі, заалогіі і іншых абласцей ведаў. Кніга карысталася незвычайнай папулярнасцю ў сярэднія вякі: да нашага часу захаваліся больш за тысячу яе рукапісных асобнікаў. Акрамя таго, Ісідор Севільскі з’яўляецца аўтарам шматлікіх прац па прыродазнаўстве, граматыцы, тэалогіі, гісторыі. Для гісторыі царквы надзвычай важная яго «кніга канонаў», у якой сабраны пастановы сабораў, якія праходзілі ва ўсім хрысціянскім свеце ў антычнасці і з пачаткам Сярэднявечча. Ён напісаў дзве хронікі, у якіх коратка выклаў гісторыю ад стварэння свету. Самымі каштоўнымі з яго гістарычных твораў з’яўляюцца «Гісторыя готаў, вандалаў, і свеваў».

 Этымалогія 
Этымалогія () або Пачаткі () — галоўная энцыклапедычная праца Ісідора. Складаецца з 20 тамоў.

 Першыя тры тамы прысвечаны сямі вольным мастацтвам, так званаму саюзу Трывіума — граматыцы (першы тым), рыторыцы і дыялектыцы (другі тым) — і квадрывіума — арыфметыцы, геаметрыі, астраноміі і музыцы (трэці тым)
 Чацвёрты том — медыцыне і бібліятэкам
 Пяты тым -законам і храналогіі
 Шосты тым — царкоўным тэкстам і абрадам
 Сёмы тым — Богу, анёлам і святым, а таксама зямным і нябесным іерархіям
 Восьмы тым — царкве і ерасямі (Ісідор апісвае 68 з іх)
 Дзевяты тым — мовам, народам, царствам, гарадам і тытулам
 Дзесяты тым — этымалогіі
 Адзінаццаты тым — чалавеку, цудам і знакам
 Дванаццаты тым — звярам і птушкам
 Трынаццаты тым — частках свету
 Чатырнаццаты тым — геаграфіі
 Пятнаццаты тым — архітэктуры і будаўніцтву дарог
 Шаснаццаты тым — камяням і металям
 Сямнаццаты тым — земляробству
 Васямнаццаты тым — тэрмінам вайны, праву і публічным гульням
 Дзевятнаццаты тым — караблям, будынкам і вопратцы
 Дваццаты тым — ежы, інструментам і мэблі

 Іншыя працы 

 Рознасці (Дыферэнцыі) ()
 Пра вядомых мужоў ()
 Пра прыроду рэчаў ()
 Пра парадак стварэння ()
 Уступы да кніг Старога і Новага Запаветаў ()
 Пра жыццё і смерць Айцоў ()
 Алегорыі Свяшчэннага Пісання (
 Кніга пра лічбы ў Свяшчэнным Пісанні ()
 Пытанні па Старым Запавеце ()
 Пра каталіцкую веру супраць яўрэяў ()
 Сентэнцыі ()
 Пра ерасі ()
 Пра царкоўныя абавязкі ()
 Гісторыя готаў, вандалаў і свеваў ()
 Хроніка ()
 Сінонімы ()
 Правілы манахаў ()

 Спасылкі 

Катэгорыя:Лацінскія гісторыкі
Катэгорыя:Архібіскупы севільскія
Катэгорыя:Гісторыкі VII стагоддзя
Катэгорыя:Храністы
Катэгорыя:Хрысціянскія багасловы
Катэгорыя:Энцыклапедысты
Катэгорыя:Дактары Касцёла
Катэгорыя:Святыя Іспаніі
Катэгорыя:Філосафы Іспаніі
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Персанажы «Боскай камедыі»
Катэгорыя:Патрыстыка
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя VII стагоддзя
Катэгорыя:Кананізаваныя ў XVI стагоддзі