Крымскія татары

{{Этнічная група
 | group     = Крымскія татарыqırımtatarlar, къырымтатарлар'
 | image     = 300px
 | caption   = Крымскія татары 
 | poptime   = 452000
 | popplace  =
 — 2 тыс.
 — 305 тыс.
 — 99 тыс.
 — 5 тыс.
 — 9,8 тыс.
 — 22 тыс.
 — 5,7 тыс.
 | langs     = крымскататарская 
 | rels      = іслам
 | related   = татары, беларускія татары
}}
Кры́мскія тата́ры (саманазва: qırımtatarlar, къырымтатарлар'') — цюркамоўны народ, які насяляе Крым. У выніку міграцыйных працэсаў і прымусовага перасялення ў савецкі час буйныя абшчыны крымскіх татар узніклі ў краінах Цэнтральнай Азіі, Румыніі, Балгарыі, Турцыі і г. д. Агульная колькасць (на 2013 г.) — 452 тысячы чалTatar, Crimean.

Крымскія татары адыгралі значную ролю ў фарміраванні беларускіх татар. У 2009 годзе ў Беларусі жыло 12 чалавек, якія вызначалі сваю тоеснасць як крымскія татарыbelstat.gov.by.

 Рассяленне 
Пражываюць у асноўным у Крыме (каля 253 тыс. у 2001 г) і прылеглых раёнах Украіны, а таксама ў Турцыі, Румыніі (20,3 тыс. у 2011 годзе), Узбекістане (90 тыс., ацэнкі ад 10 тыс. у 2000 г. да 100 тыс.), Расіі (2449 у 2010 г., у асноўным у Краснадарскім краі), Балгарыі (3 тыс.).

 Мова 
Размаўляюць на крымскататарскай мове.

 Этнагенез 
Этнагенез крымскіх татар праходзіў незалежна ад волжскіх татар.

Крымскія татары сфарміраваліся як народ у Крыме і з’яўляюцца нашчадкамі розных народаў, якія мігравалі на тэрыторыю паўвострава. Асноўныя этнічныя групы, якія засялялі ў розныя часы Крым і якія прынялі ўдзел у фарміраванні крымскага народа — гэта таўры, скіфы, сарматы, аланы, булгары (протабалгары), грэкі, готы, хазары, печанегі, полаўцы, італьянцы, чаркесы, малаазійскія туркі.

Пасля прыняцця ханам Узбекам ісламу ў якасці дзяржаўнай рэлігіі, мусульманства стала актыўна распаўсюджвацца ў Крыме.

У выніку перавагі на тэрыторыі паўвострава атрымаў імя «татары» палавецкамоўнага насельніцтва і ісламскай рэлігіі пачаліся працэсы асіміляцыі і кансалідацыі стракатага этнічнага кангламерату ў адзіную крымскую нацыю. На працягу некалькіх стагоддзяў склалася сучаснае нацыянальнае аблічча крымскіх татараў і крымскататарская мова на аснове палавецкай мовы.

Крымскататарскі народ складаецца з трох субэтнасаў: таты (цэнтральны Крым), ялыбойцы (паўднёвы бераг Крыма) і нагаі (стэпавы Крым). Гэтыя субэтнасы размаўляюць на розных дыялектах крымскататарскай мовы, якія належаць да розных груп цюркскай сям’і.

Катэгорыя:Цюркскія народы
Катэгорыя:Народы Еўропы
Катэгорыя:Народы Украіны
Катэгорыя:Народы Крыма
Катэгорыя:Дэпартаваныя народы