Насякомаедныя

Насяко́мае́дныя (Insectivora) — атрад у класе млекакормячых, ад якога на сённяшні дзень адмовіліся з прычыны навуковай неактуальнасці. Некаторыя віды былі выключаны з гэтага атрада, рэшта жа быліа перанесена ў атрад Eulipotyphla, які, у сваю чаргу, уваходзіць у надатрад Laurasiatheria, што складае адну з асноўных клад плацэнтарных млекакормячых.

 Гісторыя 
У мінулым гэты атрад выкарыстоўваўся як смеццевы таксон для вялікай колькасці маленькіх і вельмі маленькіх адносна неспецыялізаваных насякомаедных млекакормячых. Так як любыя акамянелыя выкапнёвыя віды прымітыўнага выгляду з групы плацэнтарных млекакормячых звычайна дадаваліся ў гэты атрад для зручнасці, ён уяўляў сабой штосьці кшталту склада, з якога віды паступова размяркоўваліся па іншых таксонах. Такім чынам, у шырокім сэнсе атрад Insectivora уяўляе сабой граду, а не кладу.

Таксаномія была зменена ў нядаўнім часе, і тупаі, скакунчыкавыя і шарсцякрылыя былі перанесены ў асобныя атрады, як і многія іншыя групы акамянелых выкапнёвых відаў, якіх раней адносілі да насякомаедных. Некаторы час было прынята лічыць, што рэшта сямействаў насякомаедных складае монафілетычную групу, або кладу, у дачыненні да якой доўгі час ужывалі назву Lipotyphia. Аднак малекулярныя доказы ўказваюць на тое, што Chrysochloridae (золатакратовыя) і Tenrecidae (тэнрэкавыя) таксама мусяць быць вылучаны ў новы атрад Afrosoricida.

Erinaceidae (сапраўдныя вожыкі) таксама потым вылучыліся ў асобны атрад Erinaceomorpha з атрада Soricomorpha, які ўключае ў сябе сямействы Soricidae (землярыйкавыя), Talpidae (кратовыя), Solenodontidae і Nesophontidae. Фактычна, колішні атрад Insectivora падзяліўся на гэтыя два атрады. Аўтарытэтнасць гэтай схема была парушана, калі малекулярныя даследаванні паказалі, што прадстаўнікі Soricomorpha з'яўляюцца парафілетычнымі, бо Soricidae маюць больш нядаўняга агульнага продка з Erinaceidae, чым іншыя прадстаўнікі Soricomorpha.

Аднак злучэнне сямействаў Soricidae і Erinaceidae у атрадзе Eulipotyphla дазволіла стварыць монафілетычны таксон.

 Класіфікацыя 
 АТРАД EULIPOTYPHLA (замяніў колішні Insectivora):
 Сямейства Erinaceidae:
 Падсямейства Erinaceinae: сапраўдныя вожыкі;
 Падсямейства Hylomyinae: гімнуры;
 Сямейства Soricidae:
 Падсямейства Crocidurinae: белазубкавыя;
 Падсямейства Soricinae: буразубкавыя;
 Падсямейства Myosoricinae: афрыканскія белазубкавыя;
 Сямейства Talpidae:
 Падсямейства Desmaninae: дэсманы;
 Падсямейства Talpinae: краты;
 Падсямейства Uropsilinae: урапсілы;
 Сямейства Solenodontidae: шчыліназубы;
 Сямейства Nesophontidae: вымерлыя незафонты.
Кладаграма на ўзроўні сямействаў, якія дажылі да нашых часоў:

Гэтыя сямействы ўключаліся ў атрад Insectivora у мінулыя часы:
 Сямейства Chrysochloridae (золатакратовыя);
 Сямейства Tenrecidae (тэнрэкавыя);
 Сямейства Macroscelididae (скакунчыкавыя);
 Сямейства Tupaiidae (тупаевыя);
 Сямейства Cynocephalidae (шарсцякрылыя).
Варта адрозніваць біялагічны атрад «Насякомаедныя» ад насякомаеднасці як мадэлі харчовых паводзінаў, якая можа быць уласціва біялагічным відам, якія не ўваходзяць у атрад Insectivora або вытворныя ад яго ў сучаснасці.

 Гл. таксама 

 Lypotyphla — таксон, якім прапаноўвалася замяніць таксон Insectivora, але пасля перагляду перавага была аддадзена таксону Eulipotyphla

 Літаратура 


Катэгорыя:Млекакормячыя