Еўрапейскі вожык

Еўрапе́йскі во́жык, або звыча́йны во́жык (Erinaceus europaeus) — млекакормячае сямейства вожыкавых. Еўрапейскія вожыкі маюць на целе характэрныя іголкі для абароны ад драпежнікаў і харчуюцца пераважна насякомымі, чарвякамі і мнаганожкамі. На працягу пэўнага часу гэты біялагічны від знаходзіўся пад пагрозай праз забруджванне навакольнага асяроддзя і інтэнсіўны дарожны рух, але ў сучаснасці гэтыя праблемы былі ліквідаваныя.

 Назва 
Лацінская назва вожыка — Erinaceus — паходзіць ад слова «ericius», што ў перакладзе значыць «калючы бар'ер». У Польшчы вядомы як «заходні вожык» (Jeż zachodni). Назва «звычайны вожык» у беларускай мове на сённяшні дзень не адпавядае рэальнаму становішчу рэчаў, паколькі на тэрыторыі Беларусі ўсе апісаныя экзэмпляры заалагічных калекцый належаць да віда . Зрэшты, вылучэнне белагрудых вожыкаў у асобны від (раней іх разглядалі як падвід еўрапейскіх вожыкаў — вожык звычайны паўднёвыЭПБ. Т. 1. С. 483) адбылося адносна нядаўна.

 Апісанне 
Еўрапейскі вожык — жывёла невялікіх памераў. Даўжыня яго цела складае 22,5—27,5 см, хваста — 2,0—3,5 см, маса цела — 0,45—1,2 кг. Вушы адносна невялікія (звычайна менш 3,5 см). Пыса выцягнутая. Нос у жывёльнага востры і пастаянна вільготны. У звычайных вожыкаў, якія жывуць на Кіпры, вушы больш буйныя. На верхняй сківіцы ў вожыкаў 20 дробных вострых зубоў, а на ніжняй — 16. Верхнія разцы шырока расстаўленыя, пакідаючы месца для прыкусу ніжняга разца. Галава адносна буйная. На верхняй частцы лапаў па 5 пальцаў з вострымі кіпцюрамі. Заднія канечнасці больш доўгія, чым пярэднія. Іглы ў звычайнага вожыка кароткія, не больш за 3 см. На спіне, баках і галаве іголкі дасягаюць у даўжыню 2 см. Унутры яны полыя, напоўненыя паветрам. Растуць іголкі з такой жа хуткасцю, як і валасы. Паміж іголкамі размяшчаюцца тонкія, доўгія, вельмі рэдкія валасы. Галава і чэрава пакрытыя грубаватымі і звычайна цёмнаафарбаванымі валасамі. У дарослых вожыкаў звычайна 5—6 тысяч іголак, у больш маладых асобін — каля 3 тысяч.

 Пашырэнне 
Распаўсюджаны ва ўмераным клімаце Заходняй і Цэнтральнай Еўропы (да захаду і поўначы Польшчы), Скандынавіі і на паўночным захадзе еўрапейскай часткі Расіі. Зрэдку сустракаецца на поўнач ад 60° пн.ш. Паводле некаторых звестак, не пацверджаных калекцыйнымі экзэмплярамі, сустракаецца на поўначы і ўсходзе Віцебскай вобласці БеларусіГричик В. В., Бурко Л. Д. Животный мир Беларуси. Позвоночные: учеб. пособие. — Мн.: Изд. центр БГУ, 2013. — 399 с. ISBN 978-985-553-128-0. Інтрадукаваны ў Новай Зеландыі.

Селіцца ў лясах, на высечках, у пасевах сельскагаспадарчых культур, на агародах, у садах, поймах рэк.

Экалагічна падобны з белагрудым вожыкам. Заўважана, што ў месцах, дзе сустракаюцца абодва віды вожыкаў, еўрапейскага вожыка знаходзяць звычайна ў глыбіні лясных масіваў, а белагрудага — 
па ўзлесках, высечках, хмызняках.

 Асаблівасці біялогіі 
Жыве па адным або парамі. Гнёзды на зямлі, часам у норах.

Начная жывёла. Корміцца насякомымі, жабамі, яшчаркамі, змеямі, мышападобнымі грызунамі, сакаўнымі пладамі і ягадамі.

Зіму праводзіць у спячцы. Нованароджаныя вожыкі трапляюцца ўсё лета. У прыплодзе 3—8 дзіцянят.

 Утрыманне ў няволі 
Добра пераносіць няволю.

 Літаратура 
 Гричик В. В., Бурко Л. Д. Животный мир Беларуси. Позвоночные: учеб. пособие. — Мн.: Изд. центр БГУ, 2013. — 399 с. ISBN 978-985-553-128-0
 Корачкіна Л. Вожык звычайны // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. — Мн.: БелСЭ. 1983.

 Спасылкі 

Катэгорыя:Вожыкавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе