Скаты

Скаты (Batoidea) — надатрад (падклас) пласцінашчэлепавых храстковых рыб. Змяшчае 5 атрадаў і каля 15 сямействаў.

 Апісанне 
Даўжыня ад некалькіх сантыметраў да 7 м, маса ла 2,5 т. Цела плазаватае, шырокае, дыска- або ромбапалобнае. Верхні бок у скатаў прыстасаваны па расфарбоўцы да той ці іншай жыццёвай прасторы і можа вар'іравацца ад светла-пясчанай да чорнай. На верхнім боку размешчаны вочы і адтуліны, у якія пранікае вада для дыхання. Скура голая або ўкрыта шыпамі. Зубы шыпападобныя ці пляскатыя, закругленыя. Пашча, ноздры і пяць пар шчэлепаў знаходзяцца на плоскім і, як правіла, светлым брушным боку.

Грудныя плаўнікі вялікія, іх краі зрошчаны з бакамі галавы і тулава. Спінныя плаўнікі на хвасце або адсутнічаюць. Хвост бізунападобнай формы. Хвастаколападобныя маюць калючыя хваставыя шыпы з яданоснай залозай, гнюсападобныя — электрычныя органы па баках цела (за што атрымалі назву электрычныя скаты).

Адным з найбольш вядомых відаў скатаў з'яўляецца манта (Manta birostris). Вялікіх памераў дасягаюць скаты з сямейства арляковых, чый размах крылаў можа дасягаць 2,5 метра, а даўжыня — да пяці метраў; а таксама скаты з сямейства хвастаколавых, які дасягае 2,1 метра ў шырыню і да 5,5 метраў у даўжыню.

 Пашырэнне 
Адрозніваецца 5 атрадаў, 14-16 сямействаў, каля 50 родаў, 350 відаў. Пашыраны ў акіянах, трапляюцца на мелкаводдзі і да глыбіні 2700 м, ёсць прэснаводныя (у басейне р. Амазонка і інш.).

 Асаблівасці біялогіі 
Прыдонныя рыбы, акрамя мантавых і хвастаколавых, якія жывуць у тоўшчы вады. Большасць скатаў жыве ў марской вадзе, аднак існуе і некалькі прэснаводных відаў (матора і інш.)

Бентафагі і драпежнікі. Харчуецца малюскамі, ракамі і ігласкурымі. Пелагічныя віды харчуюцца планктонам і дробнай рыбай.

Жывародныя і яйцажывпродныя; ромбаскатападобныя адкладваюць яйцы.

 Промысел 
Аб'екты промыслу.

 Гл. таксама 
 Скаты-матылькі
 Ромбавыя

 Літаратура