Гімн Малдовы

Гімн Малдовы — кампазіцыя «Limba noastră» («Лимба ноастрэ», «Наша мова») на вершы Аляксея Міхайлавіча Матаевіча (1888—1917). Аўтар музыкі — Аляксандр Крысця, аранжыроўка — Валянцін Дынга. «Limba noastră» стала гімнам Малдовы ў 1994 годзе. Раней гімнам была кампазіцыя «Deşteaptă-te, române!» («Прачніся, румын!»), якая дагэтуль з'яўляецца гімнам Румыніі.

Верш Матаевіча «Limba noastră» уключае ў сябе 12 строф, з якіх у гімн увайшлі толькі пяць.

 Тэкст гімна 
 Limba noastră-i o comoară
 În adîncuri înfundată
 Un şirag de piatră rară
 Pe moşie revărsată.

 Limba noastră-i foc ce arde
 Într-un neam, ce fără veste
 S-a trezit din somn de moarte
 Ca viteazul din poveste.

 Limba noastră-i frunză verde,
 Zbuciumul din codrii veşnici,
 Nistrul lin, ce-n valuri pierde
 Ai luceferilor sfeşnici.

 Limba noastra-i limbă sfîntă,
 Limba vechilor cazanii,
 Care o plîng şi care o cîntă
 Pe la vatra lor ţăranii.

 Răsări-va o comoară
 În adîncuri înfundată,
 Un şirag de piatră rară
 Pe moşie revărsată.

 Верш Матаевіча «Limba noastră» 
 Limba noastră-i o comoară
 În adîncuri înfundată
 Un şirag de piatră rară
 Pe moşie revărsată.

 Limba noastră-i foc ce arde
 Într-un neam, ce fără veste
 S-a trezit din somn de moarte
 Ca viteazul din poveste.

 Limba noastră-i numai cîntec,
 Doina dorurilor noastre,
 Roi de fulgere, ce spintec
 Nouri negri, zări albastre.

 Limba noastră-i graiul pîinii,
 Cînd de vînt se mişcă vara;
 In rostirea ei bătrînii
 Cu sudori sfinţit-au ţara.

 Limba noastră-i frunză verde,
 Zbuciumul din codrii veşnici,
 Nistrul lin, ce-n valuri pierde
 Ai luceferilor sfeşnici.

 Nu veţi plînge-atunci amarnic,
 Că vi—i limba prea săracă,
 Şi-ţi vedea, cît îi de darnic
 Graiul ţării noastre dragă.

 Limba noastră-i vechi izvoade.
 Povestiri din alte vremuri;
 Şi citindu-le 'nşirate, -
 Te-nfiori adînc şi tremuri.

 Limba noastră îi aleasă
 Să ridice slava-n ceruri,
 Să ne spiue-n hram şi-acasă
 Veşnicele adevăruri.

 Limba noastra-i limbă sfîntă,
 Limba vechilor cazanii,
 Care o plîng şi care o cîntă
 Pe la vatra lor ţăranii.

 Înviaţi-vă dar graiul,
 Ruginit de multă vreme,
 Stergeţi slinul, mucegaiul
 Al uitării 'n care geme.

 Strîngeţi piatra lucitoare
 Ce din soare se aprinde -
 Şi-ţi avea în revărsare
 Un potop nou de cuvinte.

 Răsări-va o comoară
 În adîncuri înfundată,
 Un şirag de piatră rară
 Pe moşie revărsată. Наша мова, наш скарб няцменны
 Ад бязвер'я накрыты,
 Святло жамчужын каштоўных,
 Над айчынаю разліты.

 Наша мова — душа жывая
 Абуджанага народу.
 Ён акрыяў, раздзіраючы
 Сну мёртвыя цянёты.

 У ім жывуць агонь і дойна,
 Сум палёў і шолах хлебу,
 Палыханне белых маланак,
 Ірвалых хмар у чорным небе.

 Гэта боль, сэрцаў знямога,
 Ціхая гаворка дзядоў нашых,
 Што кахалі гэтую зямлю
 Праўдай рук у працы згаслых.

 Наша мова — узор выдатны,
 Кодры, шоргат лістапада.
 Плес Днястра, у якім ясна
 Дагарваюць зорак каганцы.

 Наша мова — скрыжаль мінуўшчыны,
 Голас шматлікіх пакаленняў.
 Гэта іх святое слова
 Абуджае ў нас хваляванне.

 Словам продкаў мы па праве
 Апяем у час вызначаны
 Вячыстых ісцін славу
 У светлым храме, у хаце бацькавай.

 Таму ён святы да болю,
 Што на ім у бацькаўскім краі
 І аплакваюць долю,
 І застолле апяюць.

 Няма яго ў стагоддзях забыцця,
 Што забыта — уваскрасіце,
 Пыл эпох з яго сцярыце, —
 Прагне ён вызвалення.

 Збярыце святло жамчужын
 З яркім вясёлкавым адлівам —
 І прад вамі ліне дружны
 Новых слоў струмень вірлівы.

 Не, наракаць вам не прыйдзецца
 На мову свой з дакараннем, —
 Ён шчадрэй бруй у студнях
 Нашай маці-айчыны.

 Ды будзе ён няцменным
 Ад бязвер'я накрыты,
 Сьвятло жамчужын каштоўных
 Над айчынаю разліты.

 Гісторыя стварэння 
Упершыню верш «Наша мова» быў апублікаваны ў газеце «Кувынт молдовенеск» 21 чэрвеня 1917 года. Аб жаданні напісаць верш аб «нашай мове» Матаевіч казаў увесну таго жа года ў адным з лістоў з Румынскага фронту (румынскае сяло Мэрэшэшты ў Карпатах). Задума была рэалізаваная ў чэрвені 1917 года. 17-га чэрвеня верш быў завершаны, на наступны дзень ён быў прачытаны аўтарам пры адкрыцці ў Кішынёве курсаў малдаўскіх настаўнікаў. Верш друкаваўся таксама ў часопісе «Кувынт молдовенеск» (1917, № 49, 21 чэрвеня, стар. 2) — бясплатным прыкладаннем да аднайменнай газеты, у часопісе «Шкоала молдовеняскэ» (1917, № 2—4, ліпень-верасень, стар. 94). У тым жа годзе твор было апублікавана ў запрутскай Малдове газетай «Neamul Românesc» ад 29 жніўня. У наступныя гады ён ўключаўся абсалютна ва ўсе выданні твораў Матаевіча, ажыццёўленыя ў акупаванай Бесарабіі і затым у Савецкай Малдове. Ім, па традыцыі, адчыняецца кожнае новае выданне. У 1930-я гады кампазітар Аляксандр Крысця пераклаў верш на музыку. У цяперашні час ён налічае мноства выданняў і публікацый, у тым ліку і асобнымі кніжкамі, вывучаецца ў малдаўскай сярэдняй школе.

 Гл. таксама 
 Гімн Румыніі
 Гімн Прыднястроўя

 Літаратура 


 Спасылкі 
 Музыка гімна (без слоў)
 Закон аб Дзяржаўным гімне Рэспублікі Малдовы 

Малдова
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Малдовы