Акцэнт (музыка)

Акцэ́нт у музыцы — вылучэнне, падкрэсліванне гуку або акорда шляхам узмацнення гучання ці іншымі сродкамі.

 Віды акцэнтаў 
Адрозніваюць некалькі відаў акцэнтаў, якія могуць выкарыстоўвацца як паасобку, так і ў спалучэнні.

 Дынамічны акцэнт 
Найбольш распаўсюджаны від акцэнту, які дасягаецца шляхам больш гучнага, узмоцненага выканання гуку або акорда ў параўнанні з навакольнымі. На нотным стане абазначаецца знакам > (гл. малюнак, № 4).

 Метрычны акцэнт 
Рэгулярны, натуральны акцэнт, які прыпадае на моцныя і адносна моцныя долі такта. Менавіта раўнамернае чаргаванне акцэнтаваных (моцных) і неакцэнтаваных (слабых) доляй у метры вызначае яго структуру. Спецыяльнага абазначэння не мае.

 Рытмічны акцэнт 
справа| мініяцюра |200px|Знакі акцэнтуацыі і артыкуляцыі:
1. Стаката
2. Стакацісіма
3. Марката
4. Акцэнт (дынамічны)
5. Тэнута
Наўмыснае парушэнне метрычнага акцэнту шляхам перанясення націску з моцнай долі на слабую. Найбольш вядомы прыклад — сінкопа. Таксама можа дасягацца рытмічным падаўжэннем гуку.

 Агагічны акцэнт 
Вылучэнне гуку шляхам ледзь прыкметнай затрымкі або зацягвання яго выканання, без змены дынамікі. Звязаны з агагічнымі адхіленнямі ад тэмпу.

 Меладычны акцэнт 
Вылучэнне гуку сродкамі мелодыі: напрыклад, шляхам меладычнага скачка да высокага гуку або выкарыстаннем арнаментальнай фігуры.

Сродкам акцэнтавання таксама можа служыць раптоўная змена гармоніі, тэмбру і іншых музычна-выразных сродкаў.

 Абазначэнне і звязаныя знакі артыкуляцыі 
На пісьме акцэнты і блізкія да іх па функцыі знакі артыкуляцыі ставяцца над нотамі або пад імі. Найбольш распаўсюджаныя:
 Стаката (малюнак 1) — асобнае і адрывістае выкананне гукаў.
 Стакацісіма (малюнак 2) — вельмі кароткае і вострае выкананне гукаў, крайняя ступень стаката.
 Марката (малюнак 3) — «падкрэслена», з націскам; кожны гук выконваецца з акцэнтам.
 Акцэнт (малюнак 4) — стандартнае абазначэнне дынамічнага акцэнту.
 Тэнута (малюнак 5) — «вытрымана»; патрабуе выканання ноты з поўнай яе працягласцю, часам з ледзь заўважным узмацненнем.

 Крыніцы 

 Літаратура 


Катэгорыя:Музычная тэрміналогія