Агенцтва гарантаванага пакрыцця банкаўскіх укладаў (дэпазітаў) фізічных асоб

Дзяржаўная ўстанова «Агенцтва гарантаванага пакрыцця банкаўскіх укладаў (дэпазітаў) фізічных асоб» — арганізацыя ў структуры Нацыянальнага банка Беларусі, створаная ў снежні 2008 года ў адпаведнасці з законам «Аб гарантаваным пакрыцці банкаўскіх укладаў (дэпазітаў) фізічных асоб».

Асноўнай мэтай дзейнасці Агенцтва з’яўляецца забеспячэнне гарантаванага пакрыцця грашовых укладаў у беларускіх рублях і замежных валютах, змешчаных фізічнымі асобамі на рахунках і на дэпазітах у банках і небанкаўскіх крэдытна-фінансавых установах, узятых на ўлік у Агенцтве. На ўлік абавязкова становяцца ўсе банкі Рэспублікі Беларусь, якія прыцягваюць грашовыя сродкі насельніцтва ў дэпазіты.

З 31 ліпеня 2009 года пакрыццю падлягаюць 100 % грашовых сродкаў на рахунках фізічных асоб (за выключэннем індывідуальных прадпрымальнікаў). Выплата адбываецца з уласных сродкаў Агенцтва, якія складаюцца са штоквартальных укладаў банкаў-удзельнікаў. Вяртанне прыбыткаў у выглядзе працэнтаў не ўскладзена на Агенцтва і не рэгламентавана законам.

Агенцтва вядзе рэестр банкаў, узятых на ўлік у Агенцтве, кантралюе своечасовасць і дакладнасць пералічэння банкамі абавязковых адлічэнняў у фонд Агенцтва; вядзе рэестр патрабаванняў фізічных асоб у выпадках, калі ў Агенцтва ўзнікае абавязак па пакрыцці банкаўскіх укладаў (дэпазітаў); згодна з пастановай Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь выконвае абавязкі часовай адміністрацыі банка; у адпаведнасці з пастановай суда па эканамічных справах выконвае абавязкі антыкрызіснага ўпраўляючага падчас ажыццяўлення працэдур банкруцтва.

 Сістэмы страхавання ўкладаў 
Сістэмы страхавання ўкладаў дзейнічаюць у многіх краінах свету. Пры стварэнні беларускай арганізацыі за прыклад была ўзята амерыканская мадэль, у якой арганізацыя, што займаецца страхаваннем сродкаў у банках, падкантрольная парламенту і ўраду. Самі банкі не прымаюць удзелу ў кіраванні гэтым органам.

У большасці краін свету існуюць абмежаванні на максімальную суму, якая падлягае пакрыццю ў выпадку банкруцтва банка. Стопрацэнтнае гарантаванне захаванасці ўкладаў існуе з нядаўняга часу толькі ў Аўстрыі, Грэцыі, Ірландыі, Германіі і некаторых іншых краінах. Аднак, у адрозненне ад Беларусі, у краінах Еўрасаюза і ЗША забяспечана страхаванне дэпазітаў як фізічных, так і юрыдычных асоб.

 Банкі і іх улік у агенцтве 
Каб узяць банк на ўлік у агенцтве, банк падае ў Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь афіцыйны зварот. У дзень звароту ў Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь дзеля атрымання спецыяльнага дазволу (ліцэнзіі) на змяшчэнне грашовых сродкаў фізічных асоб ва ўклады (дэпазіты) Банк накіроўвае ў Агенцтва сваю заяву аб прыняцці на ўлік.

Нацыянальны банк у дзень адпраўлення банку спецыяльнага дазволу (ліцэнзіі) у пісьмовай форме паведамляе Агенцтву назву банка, адрас банка, дату дзяржаўнай рэгістрацыі, нумар спецыяльнага дазволу (ліцэнзіі) і памер нарматыўнага капіталу банка для мэты надалейшага падліку рэгістрацыйнага ўзносу.

Банк павінен пералічыць у Агенцтва рэгістрацыйны ўзнос на працягу трох працоўных дзён ад даты атрымання спецыяльнага дазволу (ліцэнзіі) на змяшчэнне грашовых сродкаў фізічных асоб ва ўклады (дэпазіты). Агенцтва ў дзень атрымання рэгістрацыйнага ўзносу ўносіць банк у рэестр банкаў, узятых на ўлік. Праз тры дні з даты ўзяцця банка на ўлік Агенцтва адпраўляе такому банку пасведчанне аб узяцці на ўлік у Агенцтве.

Банкі павінны на незваротнай аснове пералічваць у рэзерв Агенцтва наступныя абавязковыя адлічэнні: рэгістрацыйны ўзнос і каляндарныя ўзносы. Рэгістрацыйны ўзнос сплачваецца ў памеры 0,5 % ад памеру нарматыўнага капіталу на першы дзень месяца, у якім банк атрымаў спецыяльны дазвол (ліцэнзію). Памер каляндарных узносаў, за выключэннем выпадкаў, калі іншае ўсталявана Прэзідэнтам Республікі Беларусь, складае 0,3 % ад рэшты банкаўскіх укладаў (дэпазітаў) фізічных асоб на першы дзень месяца, наступнага за бягучым кварталам.

У выпадку, калі памер рэзерву Агенцтва перавышае 5 % ад памеру агульнай сумы банкаўскіх укладаў (дэпазітаў) фізічных асоб, памер надалейшых каляндарных узносаў аўтаматычна скасуецца ў два разы. У выпадку, калі пасля скасавання памеру ўзносаў рэзерв Агенцтва робіцца меней за 5 % ад памеру агульнай сумы банкаўскіх укладаў (дэпазітаў) фізічных асоб, памер каляндарных узносаў аўтаматычна зноў падвышаецца да 0,3 %.

 Звароты грамадзян і юрыдычных асоб 
Пісьмовыя звароты можна накіроўваць поштай на адрас: вул. Шпілеўскага, 54, 220067, г. Мінск, альбо змяшчаць у спецыяльнай рубрыцы на афіцыйным сайце Агенцтва.

Прыём грамадзян і індывідуальных прадпрымальнікаў, іх прадстаўнікоў, а таксама прадстаўнікоў юрыдычных асоб ажыццяўляецца па адрасе г. Мінск, вул. Шпілеўскага, 54 згодна з графікам, які змешчаны на афіцыйным сайце Агенцтва.

 Гл. таксама 
 Страхаванне дэпазітаў
 Міжнародная асацыяцыя страхоўшчыкаў дэпазітаў

 Літаратура 
 Статут Агенцтва гарантаванага пакрыцця банкаўскіх укладаў
 Закон Рэспублікі Беларусь «Аб гарантаваным пакрыцці банкаўскіх укладаў (дэпазітаў) фізічных асоб» ад 8 ліпеня 2008 года № 369-З . Нацыянальны рэестр прававых актаў Рэспублікі Беларусь

 Спасылкі 
 Афіцыйная старонка 
 ДУ «Агенцтва гарантаванага пакрыцця банкаўскіх укладаў (дэпазітаў) фізічных асоб» 

Катэгорыя:Эканоміка Беларусі