Рыгор Данілавіч Мурашка

Рыгор Данілавіч Мурашка (, в. Бязверхавічы, цяпер , Мінская вобласць — красавік ці чэрвень ) — беларускі пісьменнік.

 Біяграфія 
злева|міні|Горацкая філія «Аршанскага Маладняка», 1926 год. Стаяць: (злева направа) Алесь Вечар, Рыгор Мурашка, Чыжонак, Уладзіслаў Прыбыткоўскі, Калядка. Сядзяць: Мятла, Сяргейчык, Міхась Ганчарык (кіраўнік філіі), Васіль Каваль, Юрка Гаўрук, Алесь Дземідовіч.
Нарадзіўся ў вялікай сялянскай сям’і. Жылі бедна. Вучыўся ў народнай школе. Скончыў 2-класную валасную школу (1916), у 1917—1918 вучыўся ў Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі. Вельмі шмат чытаў, асабліва французскіх класікаў. Працаваў падзёншчыкам у маёнтку Івань, на рамонце шашы. Удзельнічаў у барацьбе з польскімі акупантамі на Случчыне (1919—1920). Паранены шабляй. З 1920 г. член РКП(б). У 1920—1921 і 1924—1926 г. служыў у Чырвонай Арміі. Падчас службы ў 1920 г. скончыў курсы пры НКУС БССР, інструктар павятовага ваенрэўкама. Хварэў на тыфус. Жыў у Валогдзе ў час страшнага голаду. У маі 1921 адправіўся дамоў, загадчык хаты-чытальні ў Цараўцах, член валаснога зямельнага аддзела. У 1921—1924 — на савецкай і партыйнай рабоце. Член «Маладняка», БелАППа. Адказны сакратар часопіса «Бальшавік Беларусі» (1926—1929), загадчык аддзела мастацкай літаратуры Дзяржаўнага выдавецтва БССР (1930—1933), загадчык кабінета маладога аўтара. Член Саюза пісьменнікаў СССР (з 1934). Падчас рэпрэсій 1930-х не пацярпеў, але быў сведкам раскулачвання сваякоў-аднасяльчанКрушына Р. Праўдзіва і бяз…. У канцы 1930-х — пачатку 1940-х значна пагоршылася здароўе. У чэрвені 1941 г. лячыўся ў санаторыі «Новая Ельня».

Падчас Другой сусветнай вайны застаўся ў Мінску. У «Беларускай газеце» працаваў карэктарам, пасля рэдагаваў некаторыя матэрыялы. Тут быў апублікаваны ягоны нарыс пра здачу Мінска Чырвонай Арміяй, уцёкі партыйнага кіраўніцтва, у гэтай жа газеце Р. Мурашка пачаў публікаваць і новую аповесць, але не скончыў яе. З 1943 г. у мінскім падполлі, збіраў звесткі пра дзейнасць гарадской управы, біржы працы, прамысловых прадпрыемстваў, пра вываз у Германію культурных каштоўнасцей Беларусі. Над Мурашкам навісла пагроза арышту, восенню ён далучыўся да атрада «Мсцівец» партызанскай брыгады «Разгром», якая дзейнічала ў Барысаўскім, Смалявіцкім і Чэрвеньскім раёнах. У атрадзе камандаваў аператыўнай групай. Загінуў у красавіку ці ў чэрвені 1944 г. у час прарыву блакады на Лагойшчыне.
міні|З жонкай Саламеяй-Соф’яй
Жонка — Соф’я (Саламея) Емяльянаўна. Сын Генрых памёр маючы толькі 8 год. Дачка Анцінея — мовазнаўца, укладальнік «Дыялекталагічнага атласа беларускай мовы».

 Творчасць 
Пачаў пісаць у 12 гадоў. Дэбютаваў допісам у 1924 г. (абразок «Папоўскі шлюб» у газеце «Савецкая Беларусь»). Аўтар зборнікаў апавяданняў «Стрэл начны ў лесе» (1926), «Прыгранічны манастыр» (1930), «Званкі» (1931), «Рузікі» (1932), «Мюдаўская ноч» (1934), аповесці «У іхным доме» (1929), раманаў «Сын» (1929), «Салаўі святога Палікара» (1940, часопіс «Полымя»; асобнае выданне 1967). У гады вайны напісаў раманы «Таварышы» (выданы ў 1993 годзе) і «Насуперак лёсу». У суаўтарстве з Мік. Гарнічам напісаў кнігу «Бацька Бажэнка: Запіскі Тарашчанца» (1935). Апавяданне «Смерць маткі» надрукавана ў лагойскай падпольнай газеце «За Савецкую Беларусь».

Вядомасць да Р. Мурашкі прыйшла пасля рамана «Сын» (1929), дзе пісьменнік апісвае падзеі напярэдадні рэвалюцыі 1905 года. Галоўны герой — вясковы хлопец, які трапіў у горад, ператвараецца ў пралетара-рэвалюцыянера, вядома, у цэнтры ўвагі выключная роля бальшавікоў. Раман з сакавітай народнай мовай і цікавымі гістарычнымі эпізодамі стаў адным з папулярных і заняў адно з значных месцаў у беларускай савецкай літаратуры. Творы Р. Мурашкі пачалі часта з’яўляцца ў перыядычным друку.

«Творы Мурашкі задуманы і напісаны заўсёды цікава. У іх часам ёсць пэўны элемент прыгодніцтва. Стыль вобразны і дынамічны. Часам шкодзіць не зусім схаваная ідэалагічная тэндэнцыя і ўхіл у падкрэсліванне эфектаў», — пісаў Максім Гарэцкі. «… Адзін з самых таленавітых беларускіх празаікаў 20-х — 30-х гадоў мінулага стагоддзя. Цудоўна гучыць слова Мурашкі, гэта ж вершы ў прозе. Асабліва калі ён апісвае прыроду, вясковы побыт», — мяркуе Лідзія Савік. Высока ацаніў яго раманы Міхась Мушынскі.

У аповесці Б. Мікуліча «Цяжкая гадзіна» Р. Мурашка выведзены ў вобразе пісьменніка Рыгора Цярэшкі.

 Літаратура 



 Крушына Р. Праўдзіва і бяз тэндэнцыяў / Фэльетоны // Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ — Эл.рэсурс kamunikat.org

 Максім Гарэцкі. Маладняк за пяць гадоў

 Спасылкі 

 Мурашко Григорий Данилович  // Праект «Партызаны Беларусі»
 http://book.polotsk.museum.by/be/node/66625 
 Рыгор Мурашка: пісьменнік дынамічнага стылю

Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»
Катэгорыя:Слуцкая філія Маладняка
Катэгорыя:Члены Беларускай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны