Нача (прыток Лані)

На́ча, Нач — рака ў Ляхавіцкім і Ганцавіцкім раёнах Брэсцкай вобласці і Клецкім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Лань (басейн Дняпра).

 Гідраграфія 
Даўжыня ракі 42 км. Плошча вадазбору 360 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці каля 2 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км.

Пачынаецца на захадзе ад вёскі Канюхі Ляхавіцкага раёна, вусце за 2 км на ўсход ад вёскі Нач Ганцавіцкага раёна. Цячэ па нізіне Прыпяцкага Палесся. Лясістасць тэрыторыі вадазбору 25 %. 

Даліна пераважна трапецэпадобная, шырынёй 0,5—1 км, месцамі да 2—3 км. Схілы спадзістыя, вышыня 5–6 км, на значным працягу адкрытыя. Абалона пераважна двухбаковая (шырыня 0,3—0,6 км), нізкая, забалочаная, зарослая хмызняком. 

Асноўны прыток — рака Тучанка (леваруч). Рака выкарыстоўваецца як водапрыёмнік меліярацыйных сістэм.

Рэчышча ў верхнім цячэнні каналізаванае на двух участках на працягу 22,6 км: выток — 0,5 км вышэй ад вусця ракі Тучанка, 20,8 км; 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Руда Клецкага раёна — вёска Крышылавічы Ганцавіцкага раёна, 1,8 км; на астатнім участку звілістае, шырынёй 3–10 м. Берагі ўмерана стромкія, вышынёй 0,4–0,8 м.

На перыяд веснавога разводдзя прыпадае каля 60 % аб’ёму гадавога сцёку.

На беразе Начы каля вёскі Заляшаны археалагічны помнік — стаянка старажытных людзей.

 Назва 
Нача — досыць распаўсюджаная назва на тэрыторыі цяперашняй Беларусі.

На думку Аляксандраса Ванагаса, гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera. Паходжанне кораня not- няяснае, Ванагас супастаўляе яго з лацінскім natō, -āre «плысці, цячы», грэчаскім νοτιος, νοτερος «мокры, сыры», дак. net- «цячы», ст.-інд. snáti, snāyatē «купае(цца)», дак. Νετιν-δαυα, ст.-сакс. nat «мокры, сыры», гот. natjan «мачыць»A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.. На думку Вітаўтаса Мажуліса, назва Нача паходзіць ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое ўтворана пашыральнікам -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 649.. 

На думку В. Жучкевіча, Э. Мурзаева, А. Рогалева, назва паходзіць ад старабеларускага паняцця нача, якое значыць «пачатак», «новае ворыва», «расчышчанае ад лесу месца»В. А. Жучкевич. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 252.Э. М. Мурзаев. Топонимика и география. Москва, 1995. С. 59.А. Ф. Рогалев. Географические названия в калейдоскопе времен. Гомель, 2011. С. 130—131.. Аднак, у Гістарычным слоўніку беларускай мовы слова «нача» не адзначана, а ў Этымалагічным слоўніку беларускай мовы яму даюць зусім іншае значэнне.

 Зноскі 

 Літаратура 



 Спасылкі 

 Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
 Общая характеристика речной сети Брестской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Ганцавіцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Клецкага раёна
Катэгорыя:Басейн Лані