Лось

Лось (Alces alces) — самы высокі, вялікі і цяжкі з сучасных відаў аленяў і адзіны від у родзе Alces. Большасць дарослых самцоў маюць шырокія пальчатыя  (у форме «адкрытай далоні»); іншыя прадстаўнікі сямейства аленевых маюць завостраныя рогі з дэндрытнай («падобнай да галінкі») канфігурацыяй. Ласі жывуць у  барэальных лясах або  паўночнага паўшар’я, выбіраючы больш прахалодныя раёны з умераным кліматам, а таксама ў .

Паляванне сфармавала адносіны паміж ласём і чалавекам як у Еўразіі, так і ў Паўночнай Амерыцы. Да каланіяльнай эпохі (каля 1600—1700 гадоў н.э.) ласі былі каштоўнай крыніцай ежы для некаторых племянных груп і першых нацый. Паляванне і страта асяроддзя пражывання скарацілі арэал лася; гэтая фрагментацыя прывяла да назірання «гарадскіх ласёў» у некаторых раёнах.

Лось быў рэінтрадукаваны ў некаторыя месцы свайго ранейшага пражывання. У цяперашні час найбуйнейшыя папуляцыі сустракаюцца ў Канадзе, ва ўсіх правінцыях (за выключэннем Нунавута і вострава Прынца Эдуарда); значная колькасць ласёў сустракаецца на Алясцы, у Злучаных Штатах (за межамі Аляскі і Новай Англіі) большасць ласёў сустракаецца далей на поўначы, захадзе і паўночным усходзе (уключаючы Каларада, Айдаха, Мічыган, Мінесоту, Мантану, Паўночную Дакоту, Юту, Вермонт, Вісконсін і Ваёмінг), і асобныя экзэмпляры былі дакументальна зафіксаваны як качавыя далёка на поўдзень да заходняй Аклахомы, паўночнага ўсходу Арызоны і паўночны захад Нью-Мексіка, сустракаюцца ў Фенаскандыі, краінах Балтыі, Каўказскім рэгіёне, Беларусі, Польшчы, Усходняй Еўропе, Манголіі, Казахстане і Расіі. 

Пераважна , рацыён лася складаецца з наземнай і воднай расліннасці, у залежнасці ад сезону; вецце, галінкі і сухастой складаюць вялікую частку зімовага рацыёну. Драпежнікамі ласёў з’яўляюцца ваўкі, мядзведзі, людзі, расамахі (рэдка, нападаюць цялят) і касаткі (рэдка, калі ласі плаваюць у акіяне). У адрозненне ад большасці іншых відаў аленяў, ласі не ўтвараюць статкі і з’яўляюцца , за выключэннем цялятаў, якія застаюцца з маці, пакуль у ласіцы зноў не пачнецца  (звычайна праз 18 месяцаў пасля родаў). У гэты момант ласіха праганяе сваё ласяня. Лось звычайна павольны і маларухомы, але можа праяўляць агрэсію пры абароне і рухацца вельмі хутка, калі яго раззлаваць або спалохаць. Іх  восенню адрозніваецца энергічнымі баямі паміж самцамі за самку.

 Этымалогія назвы 
Лось — агульнаславянскае слова, якое паходзіць ад той жа асновы, што і назвы такіх жывёл, як і лань і алень. Агульнае для беларусаў, украінцаў і рускіх слова роднаснае чэшскаму los і польскаму łоś. Вытокавае праславянскае *olsь > лось падобнае *olda > лода і роднаснае стар.-ісл. elgr «лось» (*algi-), англасакс. еоlh м. (*еlhа-), стар.-верхн.-ням. ёlаhо «лось», лац. аlсēs, грэч. ἄλκη, далей, імаверна, стар.-інд. ŕ̥c̨уаs «самец антылопы», памірск. rus «каменны баран».

 Апісанне 
міні|250px|Пераправа праз раку
У сярэднім дарослы лось дасягае 1.4 — 2.1 метра ў вышыню ў карку (на 30 см вышэй, чым наступны па велічыні алень, вапіці). Хвост кароткі (ад 6 да 8 см у даўжыню) і выглядае рудыментарным; у адрозненне ад іншых капытных, хвост лася занадта кароткі, каб адмахвацца ад насякомых. Вага самцоў — 380—700 кг, самак (або «ласіц») — 200—490 кг, у залежнасці ад падвіда і індывідуальных узроставых асаблівасцяў або асаблівасцяў харчавання Даўжыня цела з галавой — 2.4 — 3.1 метра, рудыментарны хвост — 5 — 12 см. Самы буйны падвід — аляскінскі (A. a. gigas), можа дасягаць больш за 2,1 метра ў карку, размах рагоў 1,8 метра і важыць у сярэднім 634.5 кг у самцоў і 478 кг у самак. Аднак, як правіла, рогі дарослага лася дасягаюць 1.2 — 1.5 метра. Самым буйным пацверджаным прадстаўніком гэтага віду быў самец, застрэлены на рацэ Юкан у верасні 1897 года, які важыў 820 кг і дасягаў 2.33 метра ў карку. Ёсць паведамленні пра выпадкі гібелі яшчэ больш буйных ласёў, напрыклад самца, забітага ў 2004 годзе, які важыў 1 043 кг, і самца, які, як паведамляецца, важыў 1 180 кг, але ніводны з іх не пацверджаны, а некаторыя могуць лічыцца ненадзейнымі.

 Галава 

Галава буйная, гарбаносая, з віслай мясістай верхняй губой. Пад горлам мяккі скурысты падгрудак даўжынёй 25-40 см.

 Рогі 
міні|250px| растуць, пакрытыя мяккім пухнатым  покрывам. Крывяносныя сасуды ў аксаміце транспартуюць пажыўныя рэчывы для падтрымкі росту пантаў.
міні|250px|Чэрап лася
Рогі ласёў-самцоў — тыповыя для прадстаўнікоў сямейства аленевых, памер і хуткасць росту вызначаюцца рацыёнам і ўзростам. Памер і сіметрыя колькасці адростаў на рагах сігналізуюць пра здароўе лася, і ласіцы могуць выбіраць партнёраў паводле памеру і сіметрыі рагоў. Самцы выкарыстоўваюць рогі для дэманстрацыі дамінавання, для спарынгу або барацьбы з супернікамі.

Рогі самца растуць у выглядзе цыліндрычных пучкоў, якія выступаюць з кожнага боку галавы пад прамым вуглом да сярэдняй лініі чэрапа, а затым раздвойваюцца. Ніжні зубец гэтай вілкі можа быць або простым, або падзеленым на два ці тры , з некаторай пляскатасцю. У большасці ласёў рогі шырокія і пальчатыя (плоскія) з зубцамі (вастрыямі) па вонкавым краі. У межах экалагічнага арэала лася ў Еўропе паўночныя папуляцыі дэманструюць пальчаты малюнак рагоў, а рогі еўрапейскага лася, які жыве ў паўднёвай частцы яго арэала, звычайна маюць дэндрытны малюнак і параўнальна невялікія, магчыма, з-за эвалюцыйнага ціску палявання людзьмі, якія цэняць вялікія пальчатыя рогі. Еўрапейскі лось з рагамі, прамежкавымі паміж пальчатымі і дэндрытавымі формамі, сустракаецца ў сярэдзіне арэала з поўначы на поўдзень. Ласі з рагамі маюць больш востры слых, чым без рагоў. Даследаванне трафейных рагоў з дапамогай мікрафона паказала, што пальчатыя рогі дзейнічаюць як парабалічны адбівальнік, узмацняючы гук у вушах лася.

Рогі дарослых ласёў аляскінскага падвіду (ад 5 да 12 гадоў) маюць звычайны максімальны размах больш за 200 см. Да 13 гадоў рогі лася памяншаюцца ў памеры і сіметрыі. Самы шырокі зафіксаваны роскід склаў 210 см у папярочніку. Аляскінскі лось таксама трымае рэкорд самай вялікай вагі рагоў — 36 кг.

Узрост паказвае дыяметр пучка рога, а не колькасць зубцоў. У Паўночнай Амерыцы рогі лася (A. a. americanus) звычайна большыя, чым у еўразійскага лася, і маюць дзве лопасці з кожнага боку, як у матылька. Рогі еўразійскага лася нагадваюць марскую ракавіну з адной доляй з кожнага боку. У паўночнасібірскага лася (аA. a. bedfordiae) задні аддзел галоўнай вілкі дзеліцца на тры зубцы, без выразнай пляскатасці. У звычайнага лася (A. a. alces) гэтая галіна звычайна пашыраецца ў шырокую пальму з адным вялікім зубцом у аснове і мноствам меншых карчакоў на вольнай мяжы. Ёсць, аднак, скандынаўскі падвід звычайнага лася, у якога рогі больш простыя і нагадваюць рогі ўсходнесібірскіх жывёл. У паўночнаамерыканскіх ласёў пальмацыя больш выразная, чым у тыповых скандынаўскіх ласёў.
міні|250px|Маладая самка (A. a. americana) у пачатку чэрвеня.
Пасля шлюбнага перыяду самцы скідаюць рогі, каб захаваць энергію на зіму. Новы набор рагоў вырасце вясной. У рагоў займае ад трох да пяці месяцаў, каб цалкам развіцца, што робіць іх адным з самых хуткарослых органаў жывёл. Рост пантаў «сілкуецца» шырокай сістэмай крывяносных сасудаў у скурным покрыве, які змяшчае шматлікія валасяныя фалікулы, што надаюць яму «аксамітную» структуру. Гэта патрабуе інтэнсіўнага выпасу на дыеце з высокім утрыманнем пажыўных рэчываў. Да верасня «аксаміт» выдаляецца шляхам трэння і адбівання, што змяняе колер рагоў. Няспелыя самцы могуць не скідаць рогі на зіму, але захоўваюць іх да наступнай вясны. Птушкі, драпежныя жывёлы і грызуны ядуць скінутыя рогі, бо яны поўныя бялку, а самі ласі з’ядаюць аксаміт пантаў, каб атрымаць пажыўныя рэчывы.

Калі самца кастрыраваць фізічна або , ён скіне цяперашні набор рагоў на працягу двух тыдняў, а затым адразу ж пачне адрошчваць новы набор дэфармаваных і бясформеных рагоў, якія ён будзе насіць да канца жыцця, не скідаючы зноў; падобныя дэфармаваныя рогі могуць быць вынікам дэфіцыту тэстастэрону, выкліканага  або старасцю. Гэтыя дэфармаваныя рогі складаюцца з жывых касцей, якія ўсё яшчэ растуць або могуць расці, бо тэстастэрон неабходны, каб спыніць рост рагоў. Яны могуць прымаць адну з дзвюх формаў. «Кактусавыя рогі» звычайна захоўваюць прыблізную форму рагоў звычайнага лася, але маюць на сваёй паверхні шматлікія перламутрападобныя ; створаныя з жывой косці, яны лёгка ламаюцца, але могуць адрасці. Перукі () — падобныя на пухліны рогі, якія пастаянна растуць, а іх знешні выгляд нагадвае каралы. Як у еўрапейскіх казуль у ласёў часцей развіваюцца перукі, чым рогі кактуса, чым у больш развітых аленяў, але ў адрозненне ад казуль у ласёў не адбываецца фатальнай дэкальцынацыі чэрапа ў выніку росту перукаў, а яны могуць падтрымліваць працяглы рост, пакуль не стануць занадта вялікімі для поўнага забеспячэння крывёй. арактэрныя на выгляд перукі (часта іх называюць «рагамі д’ябла») з’яўляюцца крыніцай некалькіх міфаў і легенд сярод многіх груп інуітаў, а таксама шэрагу іншых плямёнаў карэнных народаў Паўночнай Амерыкі.

У вельмі рэдкіх выпадках у ласіц таксама могуць вырасці рогі. Звычайна гэта тлумачыцца гарманальным дысбалансам.

 Пыса і нюх 
Пыса лася вылучаецца сярод жывых аленевых буйнымі памерамі; таксама ёсць ноздры, якія лось можа закрываць, калі ласуецца воднай расліннасцю. Губа лася, у англамоўнай літаратуры  (літаральна хобат), імаверна, развілася як прыстасаванне да паўводнага харчавання са стратай  і развіццём верхняга нюхальнага слупа, асобнага ад ніжняга дыхальнага слупа. Гэта раздзяленне спрыяе востраму нюху ласёў, якія яны выкарыстоўваюць для выяўлення крыніц вады, пошуку ежы пад снегам, а таксама для ідэнтыфікацыі партнёраў або драпежнікаў.

 Тулава 
Масіўнае тулава і шыя ў лася кароткія, карак высокі, у выглядзе гарба. Афарбоўка тулава параўнальна аднатонная, бурая. Ніжнія часткі бакоў, перад жывата і верхнія часткі ног крыху цямнейшыя за шыю і спіну. Сезонны дымарфізм у афарбоўцы выяўлены слаба.

 Падгрудак 
У самца і самкі лася ёсць , які прадстаўляе сабой зморшчыну скуры пад падбародкам. Яго дакладная функцыя невядомая, але некаторыя марфалагічныя аналізы паказваюць на астуджальную (тэрмарэгуляцыйную) функцыю. Іншыя тэорыі ўключаюць сігнал прыдатнасці ў спарванні, як візуальны і нюхальны сігнал, або як сігнал дамінавання самцоў, як і рогі.

 Скура і поўсць 
Шкура лася тыповая для сямейства аленевых. Валасяны пакроў лася складаецца з чатырох тыпаў валасоў: вейкі, вусы,  і воўна. Даўжыня і гушчыня поўсці вар’іруецца ў залежнасці ад сезону, узросту і вобласці цела. Поўсць складаецца з двух слаёў — верхняга з доўгіх восцевых валасоў і мяккага шарсцістага падшэрстка. Восцевыя валасы полыя і напоўнены паветрам для лепшай ізаляцыі, што таксама дапамагае жывёлам заставацца на плаву падчас плавання.

 Ногі 
Ногі моцна выцягнутыя, на вадапоі лось змушана заходзіць глыбока ў ваду ці становіцца на запясці. Поўсць на нагах светла-шэрая, амаль белая.

 Капыты 
злева|міні|250px|Доўгія ногі дазваляюць ласю лёгка прабірацца па глыбокай вадзе або снезе.
Як і ва ўсіх прадстаўнікоў атрада парнакапытных, ногі лася маюць два вялікія арагавелыя капыты, якія адпавядаюць трэцяму і чацвёртаму пальцам, з двума маленькімі заднебаковымі  (рудыментарнымі пальцамі), якія адпавядаюць другому і пятаму пальцам. Капыт чацвёртага пальца шырэйшы за капыт трэцяга пальца, у той час як унутраны капыт трэцяга пальца даўжэйшы за капыт чацвёртага пальца. Такая канфігурацыя ступні спрыяе хадзе па мяккай зямлі. Пад нагрузкай капыт расхінаецца, павялічваючы паверхню, што абмяжоўвае апусканне лапы лася ў мяккі грунт або снег і павялічвае эфектыўнасць пры плаванні. Маса цела на плошчу паверхні адбітка ступні лася займае сярэдняе значэнне паміж значэннямі ступні , якая мае жорсткія ступні без прыбытых кіпцюроў — аптымізаваная для хуткаснага бегу, і ступні карыбу, якая больш круглявая з вялікімі кіпцюрамі, аптымізаванымі для хады па глыбокім снезе. Маса цела лася на плошчу  прыкладна ўдвая большая, чым у карыбу.

Капыты на пярэдніх нагах завостраныя, што дазваляе ласю выкарыстоўваць іх як зброю ў сутычках з драпежнікамі накшталт ваўкоў ці мядзведзяў (але не ў шлюбных паядынках з супернікамі, каб не вырабіць ім калецтваў). Усяго аднаго ўдару такім капытом дастаткова для таго, каб прабіць ворагу чэрап ці распароць жывот.

 Арэал і месцы распаўсюджання 
міні|250px|Цеплавая выява ласіцы. Яе густы, грубы мех з полымі валасінкамі ў сярэднім толькі на 8,3 °C вышэй за тэмпературу навакольнага асяроддзя — 23 °C, паказваючы нізкія страты цяпла.

Пашыраны ў лясной і лесастэпавай зонах Еўразіі і Паўночнай Амерыкі.

Ласі патрабуюць асяроддзя пражывання з адпаведнымі ядомымі раслінамі (напрыклад, сажалкавая трава, маладыя дрэвы і кусты), хованкі ад драпежнікаў і абароны ад вельмі гарачага ці халоднага надвор’я. Каб задаволіць гэтыя патрабаванні, ласі падарожнічаюць па розных месцах пражывання з улікам сезонаў. Ласі — прыстасаваныя да холаду млекакормячыя з патоўшчанай скурай, шчыльнай цеплазахоўваючай поўсцю і нізкім суадносінамі паверхні да аб’ёму, што забяспечвае выдатную холадаўстойлівасць, але дрэнную ўстойлівасць ад спякоты. Ласі выжываюць у гарачым надвор’і, знаходзячыся ў цені або прахалодным ветры, або апускаючыся ў прахалодную ваду. У спякотнае надвор’е ласёў часта бачаць у балотах, азёрах і сажалках, дзе яны не толькі ядуць ля берага, але плаваюць і занырваюць на глыбіню. Пры цеплавым стрэсе ласі могуць не здабываць ежу летам і не набіраюць дастаткова тлушчу, каб перажыць зіму. Акрамя таго, ласіцы могуць не цяліцца без адпаведнага летняга прыросту вагі. Ласі патрабуюць доступу як да маладога лесу для харчавання, так і да спелага лесу для прытулку і хованкі. Парушаны пажарамі і высечкамі лес спрыяе росту кармоў для ласёў. Ласі таксама маюць патрэбу ў доступе да мінеральных лізунцоў, бяспечных месцаў для цялення і водных кармленняў.

Ласі пазбягаюць раёнаў з невялікім снегам або без яго, бо гэта павялічвае рызыку нападу ваўкоў, і пазбягаюць раёнаў з глыбокім снегам, бо гэта пагаршае рухомасць. Такім чынам, ласі выбіраюць месца пражывання на аснове кампрамісаў паміж рызыкай драпежніцтва, даступнасцю ежы і глыбінёй снегу. З рэінтрадукцыяй зуброў у барэальныя лясы ўзнікла некаторая заклапочанасць, што зубры будуць канкурыраваць з ласямі за зімовыя месцы пражывання, што пагоршыць дынаміку зніжэння папуляцыі ласёў. Аднак гэта не здаецца праблемай. Ласі аддаюць перавагу субальпійскім хмызнякам ранняй зімой, а зубры аддаюць перавагу вільготным асаковым далінным лугам ранняй зімой. Позняй зімой ласі аддаюць перавагу далінам рэк з ліставым лясным покрывам або альпійскай мясцовасці над лініяй дрэў, а зубры — вільготным асаковым лугам або сонечным паўднёвым травяністым схілам.

 Паўночная Амерыка 
Пасля павелічэння на працягу большай часткі XX стагоддзя папуляцыя ласёў у Паўночнай Амерыцы рэзка скарачалася з 1990-х гадоў. Папуляцыі значна павялічыліся з паляпшэннем асяроддзя пражывання і аховы, але цяпер папуляцыя ласёў хутка скарачаецца. Гэта зніжэнне было звязана з адкрыццём дарог і ландшафтаў у паўночным арэале ласёў, што дазволіла аленям размножыцца ў раёнах, дзе яны раней не былі распаўсюджаны. Такі замах аленяў на асяроддзе пражывання ласёў прывёў апошніх да кантакту з раней незнаёмымі ўзбуджальнікамі, у тым ліку з  і , і, меркавана, гэтыя паразіты спрыялі зніжэнню папуляцыі ласёў.

У Паўночнай Амерыцы арэал ласёў уключае амаль усю Канаду (за выключэннем Арктыкі і вострава Ванкувер), большую частку Аляскі, паўночную і ўсходнюю Паўночную Дакоту, поўнач Новай Англіі, раён гор Адырандак і нагор’е Таканік на паўночным усходзе штата Нью-Ёрк, вярхоўі Скалістых гор, поўнач Мінесоты, поўнач Вісконсіна, верхні паўвостраў Мічыгана і востраў Раяль у Верхнім возеры. Гэты велізарны арэал, які змяшчае разнастайныя асяроддзі пражывання, змяшчае чатыры з шасці паўночнаамерыканскіх падвідаў. На Захадзе папуляцыі ласёў распаўсюджваюцца па Канадзе (Брытанская Калумбія і Альберта). Ізаляваныя групы былі правераны на поўдні да гор Юты і Каларада і на захадзе да возера Уэнатчы ў Вашынгтонскіх каскадах. На паўночным захадзе ЗША арэал уключае Ваёмінг, Мантану, Айдаха і меншыя раёны Вашынгтона і Арэгона. Ласі пашырылі свой арэал на поўдзень у заходніх Скалістых гарах, з першымі назіраннямі ў Елаўстонскім нацыянальным парку ў 1868 годзе, а затым да паўночнага схілу гор Юінта ў штаце Юта ў першай палове XX стагоддзя. Гэта самая паўднёвая натуральна створаная папуляцыя ласёў у Злучаных Штатах. У 1978 годзе некалькі жывёл былі выпушчаныя ў заходнім Каларада, і цяпер папуляцыя ласёў у штаце складае больш за 2400 галоў.

На паўночным усходзе Паўночнай Амерыкі гісторыя ласёў падвіду  вельмі добра задакументавана: мяса лася было адным з асноўных прадуктаў харчавання карэнных народаў на працягу стагоддзяў. Англійская назва лася «moose» была перанесена ў англійскую мову ад слова, якое выкарыстоўвалася тымі, хто жыў у сучасным прыбярэжным Род-Айленда. Карэнныя жыхары часта выкарыстоўвалі скуру лася ў якасці матэрыялу і яго мяса ў якасці інгрэдыента для , тыпу сушанага вяленага мяса, якое выкарыстоўвалася ў якасці крыніцы харчавання зімой або ў працяглых падарожжах.

Гістарычны арэал падвіда распасціраўся ад Квебека,  і  на поўдзень, каб уключыць усю Новую Англію і ўрэшце заканчваўся на самым паўночна-ўсходнім ускрайку Пенсільваніі на захадзе, даходзячы дзесьці да вусця ракі Гудзон на поўдні. Лось вымер на большасці ўсходняй часткі ЗША на працягу 150 гадоў з-за празмернага палявання ў каланіяльную эпоху і знішчэння асяроддзя яго пражывання: нідэрландскія, французскія і брытанскія каланіяльныя крыніцы сведчаць аб яго прысутнасці ў сярэдзіне XVII стагоддзя ад поўдня штата Мэн да раёнаў у межах 150 км каля сучаснага Манхэтэна. Аднак да 1870-х гадоў ва ўсім гэтым рэгіёне ў вельмі аддаленых лясах існавала толькі купка ласёў; засталося менш за 20 % прыдатных для іх месцапражыванняў.

Аднак з 1980-х гадоў папуляцыя ласёў аднавілася дзякуючы аднаўленню багатых крыніц харчавання, закіданню сельскагаспадарчых угоддзяў, лепшаму землеўпарадкаванню, ачыстцы ад забруджванняў і натуральнаму рассейванню з канадскіх  і Квебека. На поўдзень ад канадска-амерыканскай мяжы ў штаце Мэн пражывае большая частка папуляцыі з колькасцю ў 2012 годзе каля 76 000 ласёў. Рассяленне з штата Мэн на працягу многіх гадоў прывяло да здаровага росту папуляцыі ў Вермонце і Нью-Гэмпшыры, у прыватнасці паблізу вадаёмаў і на вышыні да 910 метраў над узроўнем мора ў гарах. У штаце Масачусетс лосі вымерлі да 1870 года, але зноў рэкаланізавалі штат у 1960-х гадах, папуляцыя пашырылася з Вермонта і Нью-Гэмпшыра; да 2010 года колькасць папуляцыі ацэньвалася ў 850—950 асобін. Ласі аднавілі папуляцыі ва ўсходнім Нью-Ёрку і Канэктыкуце і, здавалася, накіраваліся на поўдзень у бок , ранейшага месца пражыванняConnecticut Wildlife Sep/Oct 2004 ..

На Сярэднім Захадзе ЗША ласі ў асноўным абмежаваныя верхнім рэгіёнам Вялікіх азёр, але адзіночных асобін, у асноўным непалаваспелых самцоў, сустракаюць на поўдні да ўсходняй Аёвы. Па невядомых прычынах папуляцыя ласёў на Сярэднім Захадзе хутка скарачаецца.

Ласі былі паспяхова інтрадукаваны на Ньюфаўндленд у 1878 і 1904 гадах, дзе цяпер яны з’яўляюцца дамінантнымі , і крыху менш паспяхова на востраве Антыкосты ў заліве Святога Лаўрэнція.

 Змяншэнне колькасці папуляцыі 
З 1990-х гадоў папуляцыі ласёў рэзка скараціліся ў большай частцы ўмеранай Паўночнай Амерыкі, хоць яна застаецца стабільнымі ў арктычных і субарктычных рэгіёнах. Дакладныя прычыны гібелі асобных асобін не вызначаны, але большасць задакументаваных смяротных выпадкаў была звязана з драпежніцтвам ваўкоў, бактэрыяльнай інфекцыяй з-за траўмаў, атрыманых ад драпежнікаў, і паразітамі аленяў віду , перад якімі ў ласёў не выпрацавалася натуральная абарона, такімі як ,  і заражэнне . Значна ўплывае і драпежніцтва ласёў бурым мядзведзем. Змяненне ландшафту ў выніку высечкі лясоў, прычыненай , прывяло да таго, што самкі ласёў часцей здабываюць ежу на вырубаных участках, і гэта з’яўляецца галоўнай гіпотэзай аб тым, чаму папуляцыя ласёў скарачаецца ва ўсходніх паўночнаамерыканскіх лясах, бо гэта, верагодна, прыводзіць да росту драпежніцтва. Альтэрнатыўнай гіпотэзай біёлагаў аб агульным, не звязаным з паляваннем зніжэнні папуляцыі ласёў на паўднёвай частцы іх арэала з’яўляецца ўзмацненне цеплавога стрэсу, выкліканага хуткімі сезоннымі перападамі тэмпературы ў выніку змены клімату, выкліканай чалавекам. Біёлагі, якія вывучаюць папуляцыі ласёў, звычайна выкарыстоўваюць парог цеплавога стрэсу ў цёплы час года ад 14 and 24 °C. Аднак павышэнне сярэдняй тэмпературы нязначнае — 0,83-1,11 °C, за апошнія 100 гадоў, прывялі да больш мяккіх зім, якія ствараюць спрыяльныя ўмовы для росквіту кляшчоў, паразітаў і іншых інвазійных відаў у паўднёвым арэале пражывання ласёў у Паўночнай Амерыцы. Папуляцыя ласёў у Нью-Гэмпшыры ўпала з 7500 галоў у пачатку 2000-х гадоў да 4000 у 2014 годзе, а ў Вермонце колькасць знізілася да 2200 ад высокага ўзроўню ў 5000 жывёл у 2005 годзе. Значная частка зніжэння тлумачыцца , на долю якога ў перыяд з 2017 па 2019 год прыйшлося 74 % усёй зімовай гібелі і 91 % зімовай гібелі ласянят у Вермонце. Ласі з цяжкімі кляшчовымі інфекцыямі будуць шараваць сваю поўсць аж да сырой скуры, спрабуючы адарваць кляшчоў, што робіць іх белымі, калі іх поўсць сціраецца. Мясцовыя жыхары называюць іх ласямі-прывідамі. Страта ўцяпляльнай зімовай поўсці праз спробы пазбавіць лася ад зімовага кляшча павялічвае рызыку пераахаладжэння зімой.

 Еўропа і Азія 
міні|250px|А. а. alces ласяня Бебжанскі нацыянальны парк, Польшча
міні|250px|Пастаноўка палявання на лася ў Нарвегіі, дата невядомая
міні|250px| галава лася
міні|250px|Звычайна на сцежках можна сустрэць ласіныя экскрыменты. У некаторых сувенірных крамах прадаюцца пакуначкі з імі, запячатаныя  і падпісаныя жартоўнымі назвамі.
У Еўропе ласі ў цяперашні час сустракаюцца ў вялікай колькасці ў Нарвегіі, Швецыі, Фінляндыі, Латвіі, Эстоніі, Польшчы, з больш сціплай колькасцю ў паўднёвай Чэхіі, Беларусі і паўночнай Украіне . Яны таксама шырока распаўсюджаныя ў Расіі да мяжы з Фінляндыяй на поўдзень да мяжы з Эстоніяй, Беларуссю і Украінай і цягнуцца далёка на ўсход да ракі Енісей у Сібіры . Еўрапейскі лось жыве ў большасці ўмераных раёнаў з прыдатным асяроддзем пражывання на кантыненце і нават у Шатландыі з канца апошняга ледніковага перыяду, паколькі ў Еўропе была сумесь умераных барэальных і лісцяных лясоў. Да класічных часоў від, безумоўна, квітнеў як у Галіі, так і ў Вялікай Германіі, як гэта паказваецца ў ваенных і паляўнічых справаздачах той эпохі. Аднак, калі рымская эпоха пераходзіла ў сярэднявечча, звер павольна знік: неўзабаве пасля праўлення Карла Вялікага лось знік з Францыі, дзе яго арэал распасціраўся ад Нармандыі на поўначы да Пірэнеяў на поўдні. Далей на ўсход ён захаваўся ў Эльзасе і Нідэрландах да IX стагоддзя, калі балоты ў апошніх былі асушаны, а лясы былі высечаны пад феадальныя землі ў першых. Ён знік са Швейцарыі да 1000 года, з заходняй Чэхіі да 1300 года, з Мекленбурга ў Германіі прыкладна да 1600 года, а з Венгрыі і Каўказа адпаведна да XVIII і XIX стагоддзяў.

Да пачатку XX стагоддзя апошнія ўгоддзі еўрапейскага лася знаходзіліся ў фенаскандыйскіх раёнах і ў асобных раёнах Расіі, некалькі мігрантаў сустракаліся на тэрыторыі сучасных Эстоніі і Літвы. СССР і Польшчы ўдалося аднавіць часткі арэала ў сваіх межах (напрыклад, рэінтрадукцыя ў  ў 1951 годзе і пазнейшая рэінтрадукцыя ў Беларусі ў 1958 годзе), але палітычныя ўскладненні абмежавалі магчымасць рэінтрадукцыі ў іншыя часткі арэала. Спробы ў 1930 годзе і паўторна ў 1967 годзе ў балоцістай мясцовасці на поўнач ад Берліна не ўвянчаліся поспехам. У цяперашні час у Польшчы папуляцыі адзначаны ў даліне Бебжы,  і ў Белавежскай пушчы . Ён міграваў у іншыя часткі Усходняй Еўропы і быў заўважаны ва ўсходняй і паўднёвай Германіі. Дагэтуль не дасягнуўшы поспеху ў рэкаланізацыі гэтых тэрыторый шляхам натуральнага рассейвання з папуляцый, якія зыходзілі з Польшчы, Беларусі, Украіны, Чэхіі і Славакіі, здаецца, ён дасягае большага поспеху ў міграцыі на поўдзень, на Каўказ . Лось занесены ў Дадатак III Бернскай канвенцыі.

У 2008 годзе два ласі былі рэінтрадукаваныя на Шатландскім нагор’і ў . Лось знік як пастаянны від з Даніі каля 4500 гадоў таму (у мінулым стагоддзі вельмі невялікая колькасць жыла ў Зеландыі без стварэння папуляцыі пасля таго, як пераплыла Эрэсун са Швецыі), але ў 2016-17 гадах дзесяць асобін былі завезены ў  са Швецыі. У 2020 годзе гэтая папуляцыя павялічылася прыкладна да 25 жывёл.

Папуляцыі ўсходнеазіяцкіх ласёў прымеркаваныя ў асноўным да тэрыторыі Расіі, значна меншыя папуляцыі ў Манголіі і Паўночна-Усходнім Кітаі. Папуляцыі ласёў адносна стабільныя ў Сібіры і павялічваюцца на паўвостраве Камчатка. У Манголіі і Кітаі, дзе  нанесла вялікія страты ласям, што прывяло іх да знікнення, яны ахоўваюцца, але прымяненне палітыкі слабае, а попыт на традыцыйныя лекі, атрыманыя з частак лася, высокі. У 1978 годзе Абласное паляўнічае ўпраўленне перавезла ў цэнтр Камчаткі 45 маладых ласёў. Іх прывезлі з Чукоткі, дзе жывуць самыя вялікія ласі на планеце. Цяпер Камчатка кожны сезон рэгулярна з’яўляецца адказнай за самага вялікага трафейнага лася ў свеце. Паколькі гэта спрыяльнае асяроддзе для ласёў з мякчэйшым кліматам, меншай колькасцю снегу і багаццем ежы, ласі хутка размножыліся і рассяліліся па даліне ракі Камчаткі і многіх прылеглых рэгіёнах. Папуляцыя за апошнія 20 гадоў вырасла да больш чым 2900 жывёл.

Памеры лася вар’іруюцца. Згодна з , асобіны з папуляцыі на поўдні (A. a. cameloides) звычайна меншага памеру, у той час як ласі на поўначы і паўночным усходзе (A. a. buturlini) могуць параўнацца з велізарнымі памерамі аляскінскага лася (A. a. gigas) і цэняцца як каштоўныя .

 Новая Зеландыя 
У 1900 годзе была спроба засяліць ласёў у раён Хакітыкі правалілася; затым у 1910 годзе дзесяць ласёў (чатыры самцы і шэсць ласіц) былі завезены ў . Гэтая тэрыторыя лічыцца не вельмі прыдатным асяроддзем пражывання, і наступная малая колькасць назіранняў і забойстваў прывяла да некаторай здагадкі аб няўдачы гэтай папуляцыі. Апошняе даказанае назіранне лася ў Новай Зеландыі адбылося ў 1952 годзе. Аднак у 1972 годзе быў знойдзены ласіны рог, а аналізы ДНК паказалі, што поўсць, сабраная ў 2002 годзе, была ласінай. Быў праведзены шырокі пошук, і хаця аўтаматычныя камеры не змаглі зрабіць фотаздымкі, былі заўважаныя плямы лёжак, пагрызы і адмеціны ад рагоў.

 Экалогія і біялогія 

 Харчаванне 

Лось з’яўляецца траваедным  і здольны есці шмат відаў раслін і пладоў. Сярэдні дарослы лось для падтрымання сваёй масы цела спажывае каля 23 000 кілакалорый (96 МДж) у дзень. Значную частку энергіі ласі атрымліваюць з наземнай расліннасці, якая пераважна складаецца з , а таксама свежых парасткаў дрэў: напрыклад,  і .

Лось тыпова драўнянаядная жывёла. У лясных экасістэмах адыгрывае вялікую роль як  першага парадку, які ўжывае шмат драўняна-галінкавага корму. Корміцца ліствой, парасткамі карой і драўнінай , , . З травяністых раслін ужывае , , , , хвашчы, , , , , . Зімой у асноўным харчуюцца карой і маладымі парасткамі , лішайнікам. З-пад снегу адкапваюць лісце  і .

Паколькі гэтыя наземныя расліны маюць даволі нізкі ўзровень натрыю, амаль палову яго рацыёну звычайна складаюць водныя расліны, у тым ліку прадстаўнікі сямейства  і роду , якія, хоць і менш энергаёмістыя, забяспечваюць патрэбы лася ў натрыі. Узімку ласёў часта цягне на праезную частку, каб слізаць соль, якая выкарыстоўваецца для расплаўлення снегу і лёду. Тыповы лось, вагой 360 кг, можа з’есці да 32 кг ежы ў дзень.

У ласёў адсутнічаюць верхнія пярэднія зубы, але ёсць восем вострых разцоў на ніжняй сківіцы. У іх таксама жорсткі язык, губы і дзёсны, якія дапамагаюць есці драўняную расліннасць. Ласі маюць шэсць пар вялікіх плоскіх карэнных зубоў і, перад імі, шэсць пар прэмаляраў, каб здрабняць ежу. Верхняя губа лася вельмі адчувальная, каб дапамагчы адрозніць свежыя парасткі ад больш цвёрдых галінак, і , каб захапіць ежу. Улетку ласі могуць выкарыстоўваць гэтую чэпкую губу, каб хапаць галінкі і цягнуць, пазбаўляючы ўсю галінку лісця адным глытком, або каб выцягваць травы, напрыклад, дзьмухаўцы, або водныя расліны цалкам з каранямі. Харчаванне лася часта залежыць ад яго месцазнаходжання, але яны, відаць, аддаюць перавагу маладым раслінам з лістападных дрэў з высокім утрыманнем цукру, такіх як ,  і , сярод многіх іншых. Каб дабрацца да высокіх галін, лось можа прыгінаць невялікія саджанцы ўніз, выкарыстоўваючы чэпкую губу, рот або цела. Для вялікіх дрэў лось можа стаяць прама і хадзіць вертыкальна на задніх лапах, што дазваляе яму дацягвацца да галін даўжынёй да 4.26 метра. Ласі могуць час ад часу ўжываць папараці.

Ласі выдатныя плыўцы, забіраюцца ў ваду, каб паласавацца воднымі раслінамі, а таксама для астуджэння ў летнія дні і пазбаўлення ад мошак. Ласі здольныя ныраць больш чым на 5,5 метра, каб дабрацца да раслін на дне возера, і складаная будова пысы можа дапамагчы ласю ў гэтым тыпе харчавання. Ласі — адзіныя алені, якія здольныя харчавацца пад вадой. У якасці прыстасавання для харчавання раслінамі пад вадой нос уладкаваны тлушчавымі падушачкамі і цягліцамі, якія закрываюць ноздры пад ціскам вады, прадухіляючы трапленне вады ў нос. Іншыя віды аленяў таксама могуць вырываць расліны з вады, але ім трэба падняць галаву, каб праглынуць.

Ласі — гэта не выпасовыя жывёлы, а  (выбіральнікі). Як і жырафы, ласі старанна выбіраюць ежу з меншай колькасцю абалоніны і большай канцэнтрацыяй пажыўных рэчываў. Стрававальная сістэма лася эвалюцыянавала, каб прыстасавацца да гэтай дыеты з адносна нізкім утрыманнем абалоніны. У адрозненне ад большасці капытных свойскіх жывёл (жвачных), ласі не могуць пераварыць сена, і скормліванне яго ласям можа прывесці да смерці.

 Натуральныя драпежнікі 
злева|міні|250px|Сядло жалезнага веку з Сібіры з выявай лася, на якога палюе 

У дарослага лася мала ворагаў, за выключэннем , якія рэгулярна палююць на дарослых ласёў, але зграя  усё яшчэ можа прадстаўляць пагрозу, асабліва для самак з ласянятамі. Таксама вядома, што  палююць на ласёў рознага памеру і з’яўляюцца адзіным драпежнікам, акрамя ваўка, які нападае на ласёў як у Еўразіі, так і ў Паўночнай Амерыцы. У еўрапейскай частцы Расіі ласі забяспечваюць бурым мядзведзям прыкладна 15 % штогадовай калорыйнасці рацыёну і з’яўляюцца найважнейшай крыніцай ежы для гэтых драпежнікаў вясной. Тым не менш, буры мядзведзь, хутчэй за ўсё, здабудзе здабычу ваўка або схопіць маладую асобіну, чым будзе паляваць на дарослых ласёў самастойна.  і  могуць быць істотнымі драпежнікамі ласёў у маі і чэрвені і ў рэдкіх выпадках могуць паляваць на дарослых асобін (у асноўным ласіц, а не буйнейшых самцоў). , хутчэй за ўсё, ядуць ласёў як падаль, але забіваюць ласёў, у тым ліку дарослых асобін, калі буйныя капытныя аслаблены суровымі зімовымі ўмоваміScrafford, Matthew A., and Mark S. Boyce..  — адзіны пацверджаны марскі драпежнік ласёў, паколькі вядома, што яны палююць на ласёў і іншых аленяў, якія плаваюць паміж астравамі паўночна-заходняга ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі. Аднак такія забойствы рэдкія і справа магчымасці, бо ласі не з’яўляюцца рэгулярнай часткай рацыёну касаткі. Існуе па меншай меры адзін зарэгістраваны выпадак, калі  паглынула лася.
міні|250px|Лася атакуюць ваўкі
міні|250px|Ласіца з цялятамі, да якіх набліжаецца буры мядзведзь, Нацыянальны парк Дэналі, Аляска
У некаторых раёнах ласі з’яўляюцца асноўнай крыніцай ежы для ваўкоў. Выявіўшы ваўкоў, ласі звычайна ўцякаюць. Ваўкі часта ідуць за ласём на адлегласці ад 100 да 400 метраў, часам на адлегласці ад 2 да 3 км. Напады ваўкоў на маладых ласёў могуць доўжыцца некалькі секунд, хоць часам разам з дарослымі асобінамі яны могуць расцягвацца на некалькі дзён. Часам ваўкі заганяюць ласёў у неглыбокія ручаі або на замерзлыя рэкі, дзе іх рух значна абцяжараны. Часам ласі стаяць на сваім і абараняюцца, кідаючыся на ваўкоў або адбіваючыся ад іх сваімі магутнымі капытамі. Ваўкі звычайна забіваюць ласёў, раздзіраючы ім азадкі і , выклікаючы масіўную страту крыві. Часам воўк можа абезрухоміць лася, укусіўшы яго за адчувальны нос, боль ад чаго можа  лася. Ваўчыныя зграі ў першую чаргу нацэлены на цялят і старых жывёл, але могуць паляваць і здаровых дарослых ласёў. Ласі ва ўзросце ад двух да васьмі гадоў рэдка забіваюцца ваўкамі. Хаця на ласёў звычайна палююць зграямі, вядомыя выпадкі, калі адзінкавыя ваўкі паспяхова забівалі здаровых, дарослых ласёў.

Даследаванні паляўніцтва драпежнікаў на ласёў паказваюць, што іх рэакцыя на ўяўныя пагрозы з’яўляецца хутчэй навучанай, чым інстынктыўнай. Практычна гэта азначае, што ласі больш уразлівыя ў раёнах, дзе папуляцыі ваўкоў і мядзведзяў былі знішчаны ў мінулым, але цяпер яны аднаўляюцца. Гэтыя ж даследаванні паказваюць, аднак, што ласі хутка вучацца і прыстасоўваюцца, уцякаючы з мясцовасці, калі яны адчуваюць пах ваўкоў, мядзведзяў або птушак-падальшчыкаў, такіх як крумкачы.

 Паразіты 
Ласі пакутуюць на паразітаў, як знешніх, так і ўнутраных.  з’яўляюцца важнай прычынай захворвання і смяротнасці ласёў, а таксама спрыяюць уразлівасці да драпежнікаў. Да  ласёў адносяцца  і . У Паўночнай Еўропе  — паразіт, арэал якога, здаецца, пашыраецца.

 ласёў: , ,  і нематоды. Сярод гельмінтозаў найбольшую шкоду пагалоўю лася наносіць трэматода .

 Сацыяльная структура і размнажэнне 
міні|250px|У  чарапы двух самцоў, якія, верагодна, загінулі, калі іх рогі счапіліся падчас бойкі.
Ласі пераважна вядуць . Як правіла, яны адзіночныя з наймацнейшымі сувязямі паміж ласіцай і ласянём. Ласі рэдка збіраюцца ў групы, у шлюбны перыяд іх можа быць некалькі асобін разам. Лад жыцця адрозніваецца маларухомасцю. За дзень лось праходзіць кіламетр-паўтара, а калі дастаткова ежы, то можа перасунуцца на 100—300 метраў. Бурая спіна і светлыя ногі робяць яго малазаўважным нават у зімнім лесе.

З пачатку жніўня лось пачынае вастрыць рогі аб маладыя дрэўцы, рыхтуючыся да шлюбных баёў. У сярэдзіне верасня самцы пачынаюць мычаць, прызываючы суродзіча на бой за самку.

Гон і спарванне адбываюцца ў верасні-кастрычніку. Падчас  дарослыя самцы цалкам спыняюць кармленне прыкладна на два тыдні; такія паводзіны тлумачацца нейрафізіялагічнымі зменамі, звязанымі з пераразмеркаваннем нюху для выяўлення мачы ласей і ласіц. Самцы палігамныя і шукаюць некалькі самак для размнажэння. За час гону прадстаўнікі абодвух палоў клічуць адзін аднаго. Самцы цяжка рохкаюць, гэта можна пачуць на адлегласці да 500 метраў, самкі выдаюць гукі, падобныя да плачу. Самцы змагаюцца за самак: спачатку яны ацэньваюць, хто з іх дамінантны, і адзін самец можа адступіць, аднак супрацьстаянне можа перарасці ў бойку з выкарыстаннем рогаў. Бойкі самцоў вельмі жорсткія, хаця і не працяглыя. Калі сілы няроўныя, то слабейшы хутка збягае. Але калі б’юцца два роўныя па моцы самцы, то гэта можа быць бойка да пагібелі.

Самкі лася маюць васьмімесячны перыяд цяжарнасці, звычайна выношваюць аднаго ласяня або двайнят, калі ежы шмат, у маі або чэрвені. Пры добрым харчаванні колькасць двайнят можа складаць ад 30 % да 40 %. Нованароджаныя ласі маюць поўсць чырванаватага адцення ў адрозненне ад карычневага колеру дарослых асобін. Маладняк застанецца з маці да моманту нараджэння наступных ласянят. Працягласць жыцця лася ў сярэднім — каля 15-25 гадоў. Папуляцыя ласёў стабільная і складае 25 ласянят на кожныя 100 ласіц ва ўзросце 1 года. Пры наяўнасці належнага харчавання, мяккага надвор’я і нізкай колькасці драпежнікаў ласі маюць велізарны патэнцыял для пашырэння папуляцыі.

 Агрэсія 
Ласі звычайна не агрэсіўныя да людзей, але могуць нападаць, калі іх справакаваць або спалохаць. Ласі нападаюць на людзей больш, чым мядзведзі і ваўкі агулам, але звычайна з нязначнымі наступствамі. У Амерыцы ласі раняць людзей больш, чым любыя іншыя дзікія млекакормячыя; ва ўсім свеце толькі гіпапатамы наносяць больш траўм. Калі яго пераследуюць або спалохаюць людзі або ў прысутнасці сабакі, лось можа атакаваць. Акрамя таго, як і ў выпадку з мядзведзямі або большасцю дзікіх жывёл, ласі, якія прывыклі да таго, што іх кормяць людзі, могуць паводзіць сябе агрэсіўна, калі ім адмаўляюць у ежы. У восеньскі шлюбны перыяд самцы могуць быць агрэсіўнымі да чалавека. Ласіцы абараняюць маладых ласянят і нападаюць на людзей, якія набліжаюцца, асабліва калі яны становяцца паміж маці і цялятамі. Ласі не тэрытарыяльныя, не разглядаюць людзей як ежу і звычайна не пераследуюць людзей, якія ўцякаюць.
міні|250px|Самец, патрывожаны фатографам, апускае галаву і паказвае гатоўнасць да атакі
Ласі непрадказальныя. Яны, хутчэй за ўсё, нападуць, калі іх раздражняюць, пераследуюць або падыдуць занадта блізка. Лось, які падвергся пераследу, можа зліваць свой гнеў на кім заўгодна, хто знаходзіцца паблізу, і яны часта не робяць адрозненняў паміж сваімі крыўдзіцелямі і нявіннымі мінакамі. Ласі — вельмі шпаркія жывёлы з вельмі гнуткімі суставамі і вострымі капытамі, здольныя біць пярэднімі і заднімі нагамі. У адрозненне ад іншых буйных капытных млекакормячых, такіх як коні, ласі могуць біць ва ўсе бакі, у тым ліку ўбок. Такім чынам, няма бяспечнага боку, з якога можна падысці. Ласі перад нападам часта падаюць папераджальныя знакі, дэманструючы агрэсію мовай цела. Пастаянны глядзельны кантакт звычайна з’яўляецца першай прыкметай агрэсіі, а закладзеныя вушы або апушчаная галава — прыкметай хвалявання. Калі шэрсць на шыі і плячах лася ўстае дуба, гэта звычайна азначае непазбежнасць атакі. Цэнтры для наведвальнікаў Анкарыджа папярэджваюць турыстаў, што «…ласі з натапыранай поўсцю — гэта тое, чаго трэба баяцца».

Ласіцы часцей выдаюць пратэстныя стогны, калі за імі заляцаюцца маленькія самцы. Гэта прыцягвае ўвагу буйных самцоў, спрыяе канкурэнцыі паміж самцамі і гвалту, памяншае пераслед ласіх з боку маленькіх самцоў і павялічвае магчымасці спарвання з буйнымі самцамі. Гэта, у сваю чаргу, азначае, што ласіца мае хаця б невялікую ступень кантролю над тым, з якімі самцамі яна спарваецца.

Нярэдка ласі праяўляюць агрэсію і да іншых жывёл, асабліва драпежнікаў. Мядзведзі нападаюць на маладых ласёў, радзей дарослых. Ёсць сведчанні, што аляскінскі лось паспяхова адбіўся ад нападаў чорных і бурых мядзведзяў. Зафіксаваны выпадкі, калі ласі тапталі на смерць нападаючых мядзведзяў і ваўкоў, таму ваўкі ў якасці здабычы ласёў выбіраюць у крайнім выпадку. Зарэгістраваны выпадак, калі самка лася забіла двух дарослых ваўкоў. Лось, незалежна ад полу, пры небяспекцы выдае гучны рык, больш падобны да рыку драпежнай жывёлы. Еўрапейскія ласі часта больш агрэсіўныя за паўночнаамерыканскіх, напрыклад, шведскія ласі, якія часта моцна ўзбуджаюцца пры выглядзе драпежніка. Тым не менш, як і ўсе капытныя, якія, як вядома, нападаюць на драпежнікаў, больш агрэсіўныя асобіны заўсёды больш цёмнага колеру, прычым найбольш цёмны колер звычайна знаходзіцца ў месцах, звернутых да суперніка, што служыць натуральным папярэджаннем для іншых жывёл.

 Эвалюцыйная гісторыя 

міні|250px|Мастацкая рэканструкцыя выявы 
міні|250px|Рогі 
міні|250px|Копія шкілета амерыканскага 
Ласі з’яўляюцца прадстаўнікамі падсямейства . Прадстаўнікоў роду ласёў знаходзяць у адкладах  — . Некаторыя навукоўцы аб’ядноўваюць ласёў і ўсіх яго вымерлых сваякоў у адзін род, Alces, іншыя, напырклад , абмяжоўваюць Alces толькі жывымі відамі, змяшчаючы выкапнёвыя віды ў роды  і .

Самым раннім вядомым відам у лініі ласёў з’яўляецца , які жыў у  — . Libralces gallicus паходзіць з цёплых саван пліяцэнавай Еўропы, а найбольш захаваныя шкілеты былі знойдзены ў паўднёвай Францыі. L. gallicus быў у 1,25 разы большы за аляскінскага лася ў лінейных памерах, што рабіла яго амаль у два разы масіўней. L. gallicus меў шмат яркіх адрозненняў ад сваіх сучасных нашчадкаў. У яго была больш доўгая, вузкая пыса і менш развітая насавая поласць, больш падобная да сучаснага аленя, без якіх-небудзь прыкмет сучаснай ласінай пысы. Яго твар нагадваў твар сучаснага . Аднак астатняя структура яго чэрапа, структура шкілета і зубы мелі моцнае падабенства з тымі рысамі, якія беспамылкова характэрныя для сучасных ласёў, што паказвае на падобны рацыён. Яго рогі складаліся з гарызанталі 2,5 метра, былі доўгімі, без зубцоў і заканчваліся невялікімі далонепадобнымі часткамі. Будова яго чэрапа і шыі сведчыць аб тым, што жывёла змагалася з выкарыстаннем высакахуткасных удараў, як , а не замыкаючы і скручваючы рогі, як сучасныя ласі. Іх доўгія ногі і структура костак сведчаць пра жывёлу, прыстасаванай да хуткага бегу па перасечанай мясцовасці.

У першай палове  за  рушыў услед . А за Cervalces carnutorum неўзабаве з’явіўся услед значна буйнейшы від пад назвай , які ўпершыню з’явіўся ў канцы ранняга плейстацэну. Мноства закамянеласцяў Cervalces latifrons было знойдзена па ўсёй Еўразіі. Як і яго нашчадкі, ён жыў у асноўным у паўночных шыротах і, верагодна, быў добра прыстасаваны да холаду. C. latifrons быў самым буйным з сучасных і гістарычных аленяў, яго рост у карку перавышаў 2.1 метра. Ён буйнейшы нават за , які быў 1.8 метра вышыні ў карку. Яго рогі былі меншыя, чым у , але параўнальныя па памеры з рагамі L. gallicus. Аднак рогі мелі больш кароткую гарызантальную паласу і больш буйныя пальмы, якія больш нагадваюць рогі сучаснага лася. Верагодна, дзесьці ў  Cervalces latifrons мігравалі ў Паўночную Амерыку, даўшы пачатак віду . Лічыцца, што сучасны лось выйшаў ад Cervalces latifrons прыкладна ў канцы  — пачатку , верагодна, дзесьці ва Усходняй Азіі, а самыя раннія закамянеласці гэтага віду ў Еўропе адносяцца да пачатку позняга плейстацэну. Сучасны лось з’явіўся ў Паўночнай Амерыцы толькі каля 15 000 гадоў таму, у канцы позняга плейстацэну.

 Адносіны з людзьмі 

 Гісторыя 
міні|250px|Лось і яго адлюстраванне
міні|250px|Два маладыя ласі ў ашыйніках для радыёсачэння
Наскальныя малюнкі і малюнкі ў пячорах Еўропы паказваюць, што паляванне на ласёў вялося з каменнага веку. Раскопкі ў  ў Швецыі, побач са , выявілі рогі лася ў рэштках драўляных хацін з 6000 года да н.э., што сведчыць аб адным з самых ранніх паляванняў на ласёў у паўночнай Еўропе. У паўночнай Скандынавіі да гэтага часу можна знайсці рэшткі , якія выкарыстоўваліся для палявання на ласёў. Гэтыя ямы, якія могуць быць памерам да 4 м × 7 м і 2 м глыбыні, маскіраваліся галінамі і лісцем. У іх былі б стромкія бакі, абабітыя дошкамі, каб ласі не маглі ўцячы, калі яны ўпалі. Ямы звычайна сустракаюцца вялікімі групамі, перасякаючы звычайныя дарожкі лася і цягнучыся на некалькі кіламетраў. У балотах і торфе знойдзены рэшткі драўляных агароджаў, прызначаных для накіравання жывёл да ям. У Нарвегіі ранні ўзор гэтых прылад для адлову быў датаваны прыкладна 3700 годам да н.э. Адлоў лася ў ямах — надзвычай эфектыўны спосаб палявання. Ужо ў XVI стагоддзі ўрад Нарвегіі спрабаваў абмежаваць іх выкарыстанне; аднак метад выкарыстоўваўся да XX стагоддзя.

Самае ранняе апісанне лася знаходзіцца ў Commentarii de Bello Gallico Юлія Цэзара, дзе ён апісваецца так:

У кнізе 8, раздзел 16 «» Плінія Старэйшага 77 года, лось і жывёла пад назвай ахліс, якая, меркавана, адна і тая ж жывёла, апісваюцца так:

 У якасці ежы 

250px|міні|Страва з ласяціны
250px|міні|Сушка ласяціны ў Брытанскай Калумбіі
У многіх краінах, дзе яны водзяцца, на ласёў палююць як на від дзічыны. Мяса лася на смак, як пісаў Генры Дэйвід Тора ў «The Maine Woods», «як мяккая ялавічына, магчыма, з большым смакам; часам як ». Нягледзячы на тое, што ўзровень бялку ў  падобны да ўзроўню іншага параўнальнага (напрыклад, ялавічыны,  і мяса вапіці), у ім нізкае ўтрыманне , а тлушч, які прысутнічае, складаецца з большай долі , чым .

, які эміграваў у Канаду з Савецкага Саюза, напісаў у сваёй кнізе «Лось: паводзіны, экалогія, захаванне» ў 1999 годзе:

Павелічэнне папуляцыі ласёў на Алясцы ў мэтах палявання з’яўляецца адным з наступстваў дазволу паветраных метадаў выдалення ваўкоў у адведзеных раёнах. Некаторыя навукоўцы лічаць, што такое штучнае павелічэнне папуляцый дзічыны на самай справе шкодзіць як папуляцыям карыбу і ласёў, так і экасістэме ўвогуле. Гэта таму, што даследаванні паказалі, што калі гэтыя папуляцыі дзічыны штучна павялічваюцца, гэта прыводзіць як да , так і да дэградацыі гэтых папуляцыйAerial Hunting FAQs , Defenders of Wildlife — Protect America’s Wildlife (PAW) Act — Aerial hunting FAQs.

 Спажыванне субпрадуктаў 
У печані і нырках фінскіх ласёў узровень кадмію — высокі, таму спажыванне гэтых органаў жывёл старэйшых за год забаронена ў Фінляндыі. У выніку даследавання, праведзенага ў 1988 годзе,  рэкамендавала адмовіцца ад ужывання нырак і печані лася і аленя. Узровень кадмію быў значна вышэйшым, чым у Скандынавіі. Дэпартамент прыродных рэсурсаў Нью-Брансуіка раіць паляўнічым не ўжываць субпрадукты аленяў.

Было выяўлена, што спажыванне кадмію павышана сярод усіх спажыўцоў мяса лася, хоць было ўстаноўлена, што мяса толькі нязначна спрыяе штодзённаму спажыванню кадмію. Аднак спажыванне ласінай печані або нырак значна павялічвала спажыванне кадмію, і даследаванне паказала, што інтэнсіўныя спажыўцы ласіных органаў маюць адносна вузкі запас бяспекі ніжэй узроўняў, якія, верагодна, выклікаюць негатыўныя наступствы для здароўя.

 Дарожна-транспартныя здарэнні 
Цэнтр мас лася знаходзіцца вышэй за капот большасці легкавых аўтамабіляў. Пры сутыкненні ўдар раздушвае пярэднія стойкі даху і людзей на пярэдніх сядзеннях. Сутыкненні такога тыпу часта бываюць смяротнымі;  і  забяспечваюць невялікую абарону. Пры сутыкненні з больш высокімі транспартнымі сродкамі (напрыклад, грузавікамі) большая частка дэфармацыі прыпадае на пярэднюю частку транспартнага сродку, і пасажырскі салон у значнай ступені захоўваецца. Сутыкненні з ласямі падштурхнулі да распрацоўкі выпрабаванняў транспартнага сродку, якія называюцца «» (, ). Масачусецкае даследаванне паказала, што ў выніку сутыкненняў ласёў з аўтатранспартам назіраецца вельмі высокі ўзровень гібелі людзей і што такія сутыкненні прыводзяць да гібелі 3% масачусэтскай папуляцыі ласёў штогод.
міні|250px|Туша лася, прычына смерці якога невядомая, на сховішчы для перавозкі цвёрдых адходаў на Алясцы.
На дарогах у рэгіёнах, дзе існуе небяспека наезду на жывёлу, выкарыстоўваюцца знакі, якія папярэджваюць пра ласёў. Трохкутныя папераджальныя знакі, распаўсюджаныя ў Швецыі, Нарвегіі і Фінляндыі, сталі жаданымі сувенірамі сярод турыстаў, якія падарожнічаюць па гэтых краінах, выклікаючы ў дарожных уладаў столькі выдаткаў, што ў некаторых рэгіёнах знакі з ласямі былі заменены на агульныя папераджальныя знакі без выявы.

У Антарыа, Канада, прыкладна 265 ласёў гінуць кожны год у выніку сутыкнення з цягнікамі (). Сутыкненні ласёў з цягнікамі адбываліся часцей зімой са снегападам вышэйшым за сярэдні. У студзені 2008 года нарвежская газета  падлічыла, што з 2000 года каля 13 000 ласёў загінулі ў выніку сутыкнення з нарвежскімі цягнікамі. Дзяржаўнае агенцтва, якое адказвае за чыгуначную інфраструктуру (Jernbaneverket), планавала выдаткаваць 80 мільёнаў нарвежскіх крон, каб у будучыні знізіць узровень сутыкненняў шляхам агароджвання чыгункі, ачысткі расліннасці побач з пуцямі і забеспячэння альтэрнатыўных бесснежных месцаў кармлення для жывёл у іншых месцах.

У канадскай правінцыі Нью-Брансуік сутыкненні аўтамабіляў з ласямі настолькі частыя, што ўсе новыя шашы маюць агароджы, якія не дазваляюць ласям выходзіць на дарогу, як гэта даўно зроблена ў Фінляндыі, Нарвегіі і Швецыі. Дэманстрацыйны праект, Highway 7 паміж Фрэдэрыктанам і Сент-Джонам, дзе частата сутыкненняў ласёў адна з самых высокіх у правінцыі, не мела такіх агароджаў да 2008 года, хоць яна была і працягвае заставацца вельмі добрай. Ньюфаўндленд і Лабрадор рэкамендавалі аўтамабілістам быць асцярожнымі ў перыяд паміж змярканнем і світаннем, таму што ў гэты час ласі найбольш актыўныя і іх найбольш цяжка ўбачыць, што павялічвае рызыку сутыкненняў. Мясцовыя папярэджанні пра ласей часта паведамляюць на радыёстанцыях, каб аўтамабілісты маглі быць уважлівымі падчас руху ў пэўных раёнах. Электронная «сістэма выяўлення ласёў» была ўстаноўлена на двух участках  ў Ньюфаўндлендзе ў 2011 годзе, але сістэма аказалася ненадзейнай і была выдалена ў 2015 годзе. Да 2024 года папуляцыя ласёў у Ньюфаўндлендзе павялічвалася разам з колькасцю дарожна-транспартных здарэнняў.

У Швецыі дарога не будзе агароджана, калі на ёй не здарылася хаця б адна аварыя з ласём на кожны кіламетр у год.

Ва ўсходняй Германіі, дзе скудная папуляцыя павольна павялічваецца, з 2000 па 2007 год адбыліся два дарожна-транспартныя здарэнні з удзелам ласёў.

 Выкарыстанне ў якасці цяглавых і верхавых жывёл 

На наскальных малюнках паблізу Ангары, Енісея, Лены адлюстравана, як людзі выкарыстоўваюць лася ў якасці свойскай жывёлы: запрагаюць, ездзяць вярхом. У XV стагоддзі на ласях ездзілі шведскія салдаты і паліцэйскія. Фермеры ЗША ў XIX стагоддзі запрагалі ласёў у плуг. Але ён так і не стаў такой звыклай свойскай жывёлай, як конь ці карова. Як цяглавую сілу яго можна выкарыстоўваць абмежавана — лось не вытрымлівае доўгіх нагрузак, бо мае маленькае, не адпаведнае масе цела, сэрцаГраковіч Е. Лось вядомы і загадкавы // Гоман Барысаўшчыны, № 2(107), 2008..

 У культуры 

 Геральдыка 
Выяву лася можна сустрэць на гербах шматлікіх гарадоў:

 Нумізматыка 
Выява лася прысутнічае на шэрагу манет:

 Баністыка 

 Філатэлія 
Выява лася на паштовых марках

 Крыніцы 

Катэгорыя:Аленевыя
Катэгорыя:Сысуны Еўразіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Жывёлы на манетах
Катэгорыя:Жывёлы на марках
Катэгорыя:Дзічына