Дзераўная (Стаўбцоўскі раён)

Дзераўна́я. Сустракаецца таксама варыянт Дзераўно́е, н. (, ) — аграгарадок у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр (з 2011 года)Дзераўнянскага сельсавета.  Знаходзіцца ў 30 км ад райцэнтра, на аўтадарозе Івянец—Першаі—Нясвіж.

Насельніцтва 1723 чал. (1992).

 Гісторыя 
250px|thumb|«Езус з вучнямі ў Эмаўсе». ХІХ ст., вёска Дзераўная

Упершыню Дзераўная згадваецца ў другой палове XV ст. як уладанне кашталяна віленскага Сямёна Гедыголдавіча. З 1451 маёнтак перайшоў да яго жонкі Мілохны Кезгайлаўны, каля 1485 — уласнасць Кезгайлаў. У 1525 М. Кежгайла заснаваў каля маёнтку Дзераўная аднайменнае мястэчка. З 1554 паселішчам валодаў Я. Завіша, з 1590-х — Радзівілы. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства.

У 1590—1591 у Дзераўной збудавалі кальвінскі збор. У 1630-я Войцех Сялява фундаваў касцёл, пры якім цягам XVII—XVIII стст. дзейнічалі шпіталь і школа. Станам на 1591 у мястэчку існавалі рынак, 3 вуліцы, 41 двор, на 1646 — 71 двор, на 1662 — 85, на 1725 — 39, на 1786 — 49 двароў.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Дзераўная апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ашмянскім павеце Віленскай губерні. У 1870-я ў мястэчку існавалі касцёл, капліца, 2 сінагогі, школа, багадзельня, бровар, 5 крамаў. Станам на 1880 — 34 двары, заезны двор, вінзавод, саладоўня, капліца, царкоўны прыход, вятрак, карчма. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 125 двароў, 11 крам, гарбарня, аптэка, карчма.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Дзераўная апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Стаўбцоўскім павеце Навагрудскага ваяводства.

У 1939 Дзераўная ўвайшла ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 зрабілася цэнтрам Дзераўноўскага сельсавета (з 27 сакавіка 1959 да 24 снежня 2011 года ў Хатаўскім сельсавеце). Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1971 тут было 255 двароў, на 1992 — 549 двароў.

 Насельніцтва 
 XIX стагоддзе: 1880 — 306 чал.; 1897 — 823 чал.
 XX стагоддзе: 1901 — 457 чал.; 1971 — 938 чал.; 1992 — 1723 чал.Валерый Шаблюк. Дзераўная //  — С. 227.; 1997 — 1749 чал., 244 двары — С. 106..

 Інфраструктура 
У Дзераўной працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, 2 дамы культуры, 2 бібліятэкі, пошта.

 Турыстычная інфармацыя 
 Славутасці 
 Капліца (XIX ст.)
 Касцёл Звеставання Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1630-я)
 Могілкі: яўрэйскія; каталіцкія

 Галерэя 

 Вядомыя асобы 
 Р. Л. Ваньковіч — Герой Сацыялістычнай Працы
 Марына Францаўна Даманцэвіч (нар. 1984) — беларуская лёгкаатлетка.

 Літаратура 
 Шаблюк, В. Дзераўная / Валерый Шаблюк // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. — 523 с. — С. 223. — ISBN 985-11-0041-2.
 Derewno //  S. 7.
 Леонид Смиловицкий, По следам еврейских кладбищ Беларуси. Деревное // Журнал-Газета "Мастерская".

 Спасылкі 

Катэгорыя:Дзераўнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Аграгарадкі Мінскай вобласці

Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства