Кіёта

— горад у Японіі; насельніцтва каля 1,5 млн чал.

 Гісторыя 

 Перыяд Хэян 
Старая назва горада — Хэян, Хэян-ке, «сталіца Міры і спакоі»). Горад быў сталіцай Японіі ў перыяд Хэян (794—1192). Насельніцтва ў IX ст. складала каля 100 тыс. чалавек, з іх 10 тыс. — прыдворная арыстакратыя і служкі.

Горад быў закладзены пры імператары Каму ў 793 г. і ў асноўным завершаны да 806 г.

Горад быў пабудаваны на ўзор кітайскай сталіцы Чаньань (перыяд Тан). Уяўляў сабой выцягнуты з поўначы на поўдзень прамавугольнік, падзелены вуліцамі на прамавугольныя кварталы; з поўначы на поўдзень было пракладзена 10 вуліц, з захаду на ўсход — 11. У паўночнай частцы горада размяшчаўся комплекс будынкаў імператарскага палаца. У паўночнай і паўночна-усходняй частцы горада знаходзіліся сядзібы вяльможаў, у паўднёвай сялілася простыя людзі і рамеснікі. Праспект Судзаку дзяліў горад на заходнюю і ўсходнюю частцы. З трох бакоў горад атачалі рэкі; з чацвёртай — горы. З пункта гледжання геомантии, гэта вельмі выгодная пазіцыя.

У сталіцы жылі амаль усе адукаваныя людзі таго часу; менавіта яны стварылі высокую культуру Хэян. Да нашага часу дайшлі шматлікія літаратурныя творы, што належаць да сусветнай класікі і створаныя ў Хэйан-ке. Гэта, першым чынам, раман «Аповесць пра Гэндзі» Мурасакі Сікібу і дзуйхіцу «Запіскі ля падгалоўя» Сэй Сенагон.

 Эканоміка 
Асноўны прыбытак горада Кіёта складае турызм. На поўначы Кіёта на паўвостраве Танга займаюцца лоўляй рыбы і воднымі перавозкамі, а ў цэнтры — сельскім і лясным гаспадаркамі. Штаб-кватэра сусветна вядомай кампаніі па вытворчасці камп’ютарных гульняў Nintendo размешчаная ў горадзе Кіёта.

 Турызм 
Горад Кіёта — гэта адно з найбольш папулярных турыстычных месцаў у Японіі, і шматлікія людзі са ўсяго святла прыязджаюць туды на экскурсіі. Нараўне з Накапай Кіёта з’яўляецца ўпадабаным горадам для выпускных вандраванняў пачатковых і малодшых класаў.

 Культура і адукацыя 
Кіёта лічыцца асноўным культурным цэнтрам Японіі. Падчас Другой сусветнай вайны, калі Японія падверглася грунтоўнаму бамбаванню, Кіёта з 1600 будысцкімі храмамі і 400 сінтаісцкімі кумірнямі, садамі і палацамі не быў закрануты. Кіёцкі ўніверсітэт.

У Кіёта праводзяцца наступныя фэсты: Аой Мацуры (з 544), Гіён Мацуры (з 869), Інэ Мацуры (з эпохі Эдо), Даймондзі Годзан Акурыбі (з 1662) і Дзідай Мацуры (з 1895). Кожны храм уладкоўвае якое-небудзь свята, і шматлікія з іх даступныя для публічнага прагляду.

Найбольш вядомыя наступныя помнікі:

 Найбольш вядомыя будыскія храмы 

 Школа Сінгон 
 Ніна-дзі — Стары імператарскі палац Амура — шырокі храмавы комплекс школы сінгон на паўночным захадзе Кіёта;
 То-дзі — храмавы комплекс школы сінгон на поўдні Кіёта
 Дайго-дзі — храм школы сюгэндо (зараз сінгон) у Дайго на поўдні Кіёта

 Школы Рындзай (дзэн) 
 Кінкаку-дзі — Залаты Павільён на паўночным захадзе Кіёта;
 Рэан-дзі — дзэнаўскі храм на северо-захадзе Кіёта, знакаміты садам камянёў;
 Гінкаку-дзі — Срэбны Павільён; дзэнаўскі храм з хупавым садам на северо-усходзе Кіёта
 Нандзэн-дзі — буйны храмавы комплекс школы рындзай-сю на ўсходзе Кіёта
 Кодай-дзі — школы рындзай-сю на паўднёвым усходзе Кіёта
 Тафуку-дзі — школы рындзай-сю на паўднёвым усходзе Кіёта
 Месін-дзі — комплекс з вялікай колькасці храмаў на паўночным захадзе Кіёта, цэнтр самой вялікай подшколы школы рындзай (дзэн) thumb|275px|Залаты Храм у Кіёта.
 Сюнко-ін — храм рындзай-сю
 Тэнрю-дзі школы риндзай-сю ў Арасіяме (??) на захадзе Кіёта
 Дайкаку-дзі школы рындзай-сю ў Арасіяме на захадзе Кіёта
 Секоку-дзі школы рындзай-сю
 Дайтоку-дзі школы рындзай-сю

 Школа Дзедо-сю 
 Тыён-ін — храмавы комплекс амідаісцкай школы дзедо-сю з унікальным садам на ўсходзе Кіёта
 Эйкан-да — таксама — Дзэнрын-дзі) храмавы комплекс амідаісцкай школы дзедо-сю з унікальнымі павільёнамі і сажалкай на северо-усходзе Кіёта

 Іншыя школы 
 Кіёмідзу-дэра — хупавы драўляны храмавы комплекс школы хасо на схіле гары з вадаспадам на юго-усходзе Кіёта;
 Серэн-ін — хупавы храмавы комплекс на ўсходзе Кіёта школы Тэндай-сю
 Ханган-дзі — галоўны храм школы дзеда-сінсю, паасобны на ўсходні і заходні храмы
 Ханэн-ін, храм з вялікім могільнікам і парком на северо-усходзе Кіёта
 Анраку-ін, храм з хупавым садам на северо-усходзе Кіёта

 Сінтаісцкія кумірні 

 Хэйан-дзінгу, імператарская сінтаісцкая кумірня (пабудаваная ў 1895);
 Ясака-дзіндзя

 Іншыя культурныя помнікі 
 Імператарскі палац Кіёта, рэзідэнцыя імператараў на працягу сотняў гадоў;
 Імператарская віла Кацура;
 Імператарская віла Сюгаку-ин з лепшымі ў Японіі садамі.

 Гарады-пабрацімы 
  Бостан, ЗША
  Парыж, Францыя
  Кёльн, Германія
  Прага, Чэхія
  Фларэнцыя, Італія
  Кіеў, Украіна
  Сіянь, Кітай
  Гвадалахара, Мексіка
  Чынджу, Рэспубліка Карэя
  Заграб, Харватыя

 Гл. таксама 
 Кіёцкі пратакол
 Кіёцкае метро

 Спасылкі 
 Hanami Web — Kyoto 
 www.city.kyoto.jp

Катэгорыя:Былыя сталіцы
Катэгорыя:Гарады прэфектуры Кіёта

Катэгорыя:Гарады, вызначаныя ўказамі ўрада