Луі дэ Бройль

Луі дэ БРОЙЛЬ ( — ) — французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1929), за адкрыццё хвалевай прыроды электрона. Член і часовы сакратар Французскай акадэміі навук.

 Жыццё 
Нарадзіўся ў арыстакратычнай сям'і герцагскага тытулу. Вывучаў гісторыю, затым звярнуўся да матэматыкі і фізікі. У час вайны, 4 гады служыў салдатам у радыёсувязі. Пасля, працягваў даследаванні ў агульнай фізіцы.

 Дзейнасць 
Дзякуючы тлумачэнням Эйнштэйна — фотаэфекту і тлумачэнню эфекту выпраменьвання абсалютна чорнага цела Макса Планка, дэ Бройль у сваёй доктарскай дысертацыі ў 1924 г. прадставіў гіпотэзу электронных хваль і выказаў здагадку, што да руху электрона трэба далучыць яшчэ адну ўласцівасць — уласцівасць хваль. Гэтая здагадка спачатку выклікала ў навуковай грамадскасці насмешкі, аднак яго тэорыя была пацверджана Цэймерам і Клінтанам Дэвісанам у 1927 г. У эксперыменце, які даказаў дыфракцыю электронаў у крышталях, дзе дыфракцыйны малюнак сведчыў аб хвалепадобнай прыродзе электронаў. З-за гэтае адкрыццё дэ Бройлю была прысуджана Нобелеўская прэмія.

Таксама гіпотэза дэ Бройля стала адным з асноўных пастулатаў новай квантавай механікі.

 Хваля дэ Бройля 

Даўжыня хвалі дэ Бройля

дзе  — даўжыня хвалі, h — пастаянная Планка, p — імпульс, m — маса спакою часціцы, c — скорасць святла, v — скорасць часціцы, γ — множнік Лорэнца.

 Публікацыі 
 Recherches sur la théorie des quanta (Researches on the quantum theory), Thesis, Paris, 1924.
 Ondes et mouvements (Waves and Motions). Paris: Gauthier-Villars, 1926.
 Rapport au 5e Conseil de Physique Solvay. Brussels, 1927.
 La mécanique ondulatoire (Wave Mechanics). Paris: Gauthier-Villars, 1928.
 Matière et lumière (Matter and Light). Paris: Albin Michel, 1937.
 Une tentative d'interprétation causale et non linéaire de la mécanique ondulatoire: la théorie de la double solution. Paris: Gauthier-Villars, 1956.
 English translation: Non-linear Wave Mechanics: A Causal Interpretation. Amsterdam: Elsevier, 1960.
 Sur les sentiers de la science (On the Paths of Science).
 Introduction à la nouvelle théorie des particules de M. Jean-Pierre Vigier et de ses collaborateurs. Paris: Gauthier-Villars, 1961. Paris: Albin Michel, 1960.
 English translation: Introduction to the Vigier Theory of elementary particles. Amsterdam: Elsevier, 1963.
 Étude critique des bases de l'interprétation actuelle de la mécanique ondulatoire. Paris: Gauthier-Villars, 1963.
 English translation: The Current Interpretation of Wave Mechanics: A Critical Study. Amsterdam, Elsevier, 1964.
 Certitudes et incertitudes de la science (Certitudes and Incertitudes of Science). Paris: Albin Michel, 1966.

 Літаратура 
 Луј де Број и физика честица и поља, Зборник радова са Научног скупа псовећеног стогодишњици рођења Луја де Броја, Свеске физичких наука, VI(1) 1-182, Београд, 1993., Институт за теоријску физику Београд.

 Спасылкі 

 «Бесмяротны дэ Бройль » (ФАН)
 «Луі дэ Бройль — Жыццяпіс » (Нобелеўская фундацыя)
 Paul Theroff (2005) An Online Gotha: Broglie Genealogy 

Катэгорыя:Фізікі Францыі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Калінгі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Францыя)