Яўген Міхайлавіч Бабосаў

Яўген Міхайлавіч Бабо́саў (нар. , Разань) — беларускі філосаф, сацыёлаг, палітолаг і культуролаг. Доктар філасофскіх навук (1972), прафесар (1973), член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1977), акадэмік НАН Беларусі (1994).

 Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1955). З 1955 года на камсамольскай і педагагічнай працы ў БДУ і Мінскім медыцынскім інстытуце. Выкладаў філасофію ў БДУ і Мінскім медыцынскім інстытуце (з 1959 года). Вучоны сакратар Інстытута філасофіі і права Акадэміі навук БССР (1960—1962), намеснік загадчыка аддзелам навукі і навучальных устаноў ЦК КПБ (1962—1977), адначасова з 1973 года прафесар кафедры філасофіі Інстытута павышэння кваліфікацыі выкладчыкаў грамадскіх навук пры БДУ. Дырэктар Інстытута філасофіі і права АН БССР (1977—1989).

У 1990 годзе заснаваў Інстытут сацыялогіі НАН Беларусі (да 1998 яго дырэктар, цяпер ганаровы дырэктар), з 1998 года загадчык аддзелам Інстытута сацыялогіі НАН Беларусі, адначасова загадчык кафедрай БДУ. З 2003 г. — кіраўнік Цэнтра сацыялогіі кіравання, права і палітыкі Інстытута сацыялогіі НАН Беларусі. З 2008 года — загадчык аддзела сацыялогіі палітыкі і інфармацыйных тэхналогій Інстытута сацыялогіі НАН Беларусі. Па стане на 2026 з’яўляецца галоўным навуковым супрацоўнікам аддзела сацыялогіі дзяржаўнага кіравання і Ганаровым дырэктарам Інстытута сацыялогіі НАН Беларусі.

 Навуковая і грамадская дзейнасць 
Тэма доктарскай дысертацыі — «Мадэрнізацыя філасофска-тэалагічнай дактрыны каталіцызму пад уздзеяннем навукова-тэхнічнай рэвалюцыі».

Навуковыя працы прысвечаны філасофска-метадалагічным праблемам навуковага пазнання, гнасеалагічным механізмам навуковых рэвалюцый, асаблівасцям узаемадзеяння навукова-тэхнічнага і сацыяльнага прагрэсу. Распрацаваў новыя канцэптуальныя падыходы да даследаванняў сацыяльных аспектаў навукова-тэхнічнай рэвалюцыі, духоўнага свету чалавека ў адзінстве з сацыяльна-эканамічнымі ўмовамі. Даследаваў метадалагічныя праблемы функцыянавання духоўнай культуры ў жыцці сучаснага грамадства, яе структуры і функцыі, асаблівасці развіцця яе кампанентаў (навукі, светапогляду, палітычнай, маральнай, мастацкай культуры), іх месца і роля ў развіцці грамадства, сацыяльна-псіхалагічныя механізмы іх уплыву на фарміраванне і жыццядзейнасць асобы. Распрацоўвае тэарэтыка-метадалагічныя праблемы сацыялогіі, канфлікталогіі, экстрэмальных сітцацый, крызісаў і катастроф, асаблівасцей пераходнага перыяду. Даследуе асноўныя тэндэнцыі сацыяльна-стратыфікацыйнага і сацыяльна-палітычнага развіцця Беларусі ў канцы ХХ — пачатку ХХІ ст.

Аўтар звыш 900 навуковых прац, у тым ліку 60 манаграфій, падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў.

Прэзідэнт Беларускай сацыялагічнай асацыяцыі. Кірункі навуковай дзейнасці: сацыяльная філасофія, тэарэтычныя праблемы культуры, сацыялогія культуры, фармаванне духоўнага свету асобы, праблемы славянскіх культур.

Быў адным з ініцыятараў стварэння Рэспубліканскай партыі працы і справядлівасці (1993), а таксама Сацыялістычнай партыі Беларусі (1994).

 Выбраная бібліяграфія 
 Современный католицизм и наука. — Мн., 1964;
 Социальные аспекты научно-технической революции. — Мн., 1976;
 Учение К.Маркса о человеке и реальный социализм. — Мн., 1983;
 Маральная культура асобы, 1985
 Две культуры — два образа мысли: Очерки сравнительного изучения политической культуры / Е. М. Бабосов (ред.) и др. — АН БССР, Институт философии и права. — Мн. : Наука и техника, 1985. — 142 с. — (Идеологическая борьба в современном мире) — 1950 экз.
 Истина и богословие. — Мн., 1988;
 Человек на пороге рынка: Социальные ожидания населения. — Мн., 1992;
 Катастрофы: социологический анализ. — Мн., 1995;
 Чернобыльская трагедия в ее социальных измерениях. — Мн., 1996;
 Конфликтология. — Мн., 1997, 2000;
 Прыкладная сацыялогія, 1999;
 Сацыялогія кіравання, 2000;
 Агульная сацыялогія, 2002;
 Сацыяльна-стратыфікацыйная панарама сучаснай Беларусі, 2002;
 Основы идеологии современного государства. 3 изд. Мн.: Амалфея, 2007.

 Узнагароды і званні 
 Дзяржаўная прэмія БССР (1984) за ўдзел у напісанні цыклу прац па гісторыі філасофскай і грамадскай думкі Беларусі (апублікаваны ў 1973—1980).
 Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1997).
 ордэн «Знак Пашаны» (1967),
 медалі,
 ордэн М. В. Ламаносава,
 міжнародная прэмія імя П. Сарокіна

 Крыніцы 

 Літаратура 


 Национальная академия наук Беларуси. 2-е изд. — Мн., 1999. — С. 17;

 Бабосаў Яўген // Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік / Уклад. Дубянецкі Э. — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6
 Русецкая В. І. Яўгеній Міхайлавіч Бабосаў (Да 75-годдзя з дня нараджэння) // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. 2006. № 1.
 Катляроў I. В., Русецкая В. I. Яўген Міхайлавіч Бабосаў (Да 80-годдзя з дня нараджэння)  // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. 2011. № 1.

 Спасылкі 
 Акадэмікі: БАБОСАЎ Яўгеній Міхайлавіч // НАН Беларусі
 Бабосов Евгений Михайлович // Інстытут сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
 Яўген Міхайлавіч Бабосаў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Катэгорыя:Філосафы СССР
Катэгорыя:Сацыёлагі Беларусі
Катэгорыя:Рэлігіязнаўцы
Катэгорыя:Культуролагі
Катэгорыя:Культуролагі Беларусі
Катэгорыя:Палітолагі СССР
Катэгорыя:Палітолагі Беларусі
Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай партыі працы і справядлівасці
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Выпускнікі аддзялення філасофіі гістарычнага факультэта БДУ