Фёдар Іванавіч Шаляпін

Фё́дар Іва́навіч Шаля́пін (, Казань — , Парыж) — рускі оперны спявак (бас), у розны час саліст Вялікага і Марыінскага тэатраў, а таксама тэатра Метрапалітэн Опера, першы народны артыст Рэспублікі (1918), у 1918—1921 гадах — мастацкі кіраўнік Марыінскага тэатра. Мае рэпутацыю артыста, злучыў у сваёй творчасці «прыроджаную музычнасць, яркія вакальныя дадзеныя, незвычайнае акцёрскае майстэрства». Займаўся таксама жывапісам, графікай і скульптурай. Аказаў вялікі ўплыў на сусветнае опернае мастацтва.

 Узнагароды 
 1902 — бухарскі ордэн Залаты зоркі III ступені.
 1907 — Залаты крыж Прускага арла.
 1908 — кавалер афіцэрскага звання.
 1910 — званне Саліста Яго Вялікасці (Расія).
 1912 — званне Саліста Яго Вялікасці італьянскага караля.
 1913 — званне Саліста Яго Вялікасці англійскага караля.
 1914 — англійскі ордэн за асаблівыя заслугі ў галіне мастацтва.
 1914 — рускі ордэн Станіслава III ступені.
 1916 — званне афіцэра.
 1918 — званне Народнага артыста Рэспублікі (прысвоена ўпершыню).
 1934 — камандор ордэна Ганаровага легіёна (Францыя).

 Спасылкі 
 Радыёперадачы «Шаляпініяна»  цыклу «З калекцыі рэдкіх запісаў» М.Малькова.
 Ілка Папова. Сустрэчы на опернай сцэне.  Фёдар Іванавіч Шаляпін. (стар. 143—157). Электронная версія, выпраўленая і дапоўненая (пер. з балг. М. Малькова). — СПб. 2013.
 Эва Бандровска-Турска. Воспоминания артистки. (Фрагмент книги) «Чительник». Варшава. 1989 г. стр. 237. Пер. с польского М. Малькова — электрон. изд. Спб. 2016 
 Пола Негри. Шаляпин в моём доме. (Фрагмент книги «Воспоминания П.Негри», 1970 г.). Пер. з польск. М. Малькова — электрон. изд. Спб. 2016 
 Пётр Золотович (Петър Золотович) Шаляпин в Софии. Журнал «Поглед» (София), 1984, № 47-49. Пер. з болгарского. М. Малькова — электрон. изд. Спб. 2016 
 Ежи Чаплицкий. Воспоминания про Ф. И. Шаляпина. Пер. с польск. М. Малькова — электрон. изд. Спб. 2016 
 Жорж Кунелли (Georges Cunelli). Титта Руффо, Карузо и Шаляпин (пер. с англ. М.Малькова) — электрон. изд. Источник: Titta Ruffo. An Anthology. Edited by Andrew Farkas. Greenwood Press. London. England; pp. 63–68: G. Cunelli, Titta Ruffo, Caruso and Chaliapin. Спб. 2017 
 М. М. Голинкин. Воспоминания про Шаляпина (фрагменты мемуаров дирижёра «Из дворцов Яфета к хижине Сима», Тель-Авив, 1957 г.). Пер. з иврита М. В. Копштейна, лит. ред. М. Малькова — электрон. изд. Спб. 2017