Вішнявецкія

Вішнявецкія, Карыбут-Вішнявецкія — старажытны вялікалітоўскі княжацкі род герба «Карыбут», галіна князёў Збаражскіх, якія, у сваю чаргу, былі галіной князёў  з Валыні. У мужчынскай лініі згас у 40-х гадах XVIII стагоддзя. Вішнявецкім належалі вялізныя зямельныя ўладанні на тэрыторыі Украіны і Беларусі.

Пісаліся таксама князямі Карыбут-Вішнявецкімі па меркаваным паходжанні Нясвіцкіх ад князя ноўгарад-северскага Змітра Карыбута Альгердавіча, сына вялікага князя літоўскага Альгерда; у цяперашні час няма адзінага меркавання пра тое, дакладная ці гэтая генеалагічная легендаЦікава, што паводле сучасных генетычных даследаванняў роднасныя Карыбут-Вішнявецкім князі Карыбут-Варанецкія з’яўляюцца чыстакроўнымі Рурыкавічамі. Калі Варанецкі і Вішнявецкія сапраўды аднаго кораня (як традыцыйна лічыцца), то Міхал Карыбут не быў нашчадкам Карыбута, а быў адзіным Рурыкавічам, што калі-небудзь займалі польскі прастол.. У 1644 , які служыў у Вішнявецкіх, склаў іх першы радавод.

Меркаваны праўнук Змітра Карыбута, Васіль, меў сына Міхайлу Васілевіча Збаражскага (? — пасля 1516), які і стаў родапачынальнікам князёў Вішнявецкіх. Ён валодаў Вішнявецкім замкам у Крамянецкім павеце на Валыні, адсюль прозвішча. Ад сыноў Міхайлы, Івана і Аляксандра, народжаных у розных шлюбах, адбыліся дзве лініі князёў Вішнявецкіх, з якіх другая спынілася на польскім каралі Міхале (пам. 1673), а першая — на князі Міхале Сервацы, гетмане літоўскім (пам. 1744).

У 16 ст. Вішнявецкія падзяліліся на дзве лініі: старэйшую (пайшла ад старосты прапойскага, чачэрскага і варнянскага князя Івана Міхайлавіча) і малодшую (пайшла ад старосты рэчыцкага князя Аляксандра Міхайлавіча). Першая лінія згасла ў 1744, другая — у 1673 годзе.

 Выбітныя асобы 

 Першая лінія 
 Змітро (Дзмітрый) Іванавіч (?-1563), дзяржаўца ванячыцкі (з 1547), староста чаркаскі (з 1551).
 Канстанцін Іванавіч (?-1574), брат Змітра Іванавіча, староста жытомірскі. Удзельнік Люблінскага сейму (1569).
 Канстанцін Канстанцінавіч (1564—1641), ваявода белзскі (1636) і рускі (1638), староста чаркаскі і крамянецкі.
 Януш Антоні (1678—1741), староста пінскі, падчашы літоўскі (1697), маршалак надворны літоўскі (1699), кашталян віленскі (1702—1703), ваявода віленскі (1704), кракаўскі (1706), кашталян кракаўскі (1726).
 Міхаіл Сервацы (1680—1744), брат Януша Антонія. Маршалак канфедэрацыі (1700), гетман польны літоўскі (1702—03, 1707—35), гетман вялікі літоўскі (1703—07, з 1735), кашталян віленскі, канцлер вялікі літоўскі (з 1720), рэгіментар войска ВКЛ (1730), староста пінскі, ваўкавыскі, мярэцкі, вілкавішскі.

 Другая лінія 
 Адам Аляксандравіч (?-1622), уладальнік маёнткаў на Украіне і Беларусі, актыўны прыхільнік праваслаўнай царквы ў Рэчы Паспалітай.
 Іерамія Міхал Міхайлавіч (1612—1651), буйны магнат на Украіне, ваявода рускі (1646), староста гадзяцкі, канеўскі, пшэмыскі.
 Міхал (1640—1673), сын Іераміі Міхала. Кароль Рэчы Паспалітай (1669—1673).

 Генеалагічнае дрэва князёў Вішнявецкіх 
  (†пасля 1516), намеснік брацлаўскі
 (1501-1507)
 ~ 1. NN (пляменніца Фядоры (Соф'і) Рагатынскай, жонкі Мікалая Радзівіла Старога)
 ├─>Іван (†каля 1542), каралеўскі дваранін 1522, дзяржаўца маёнткаў эйшышскі, варнянскі, чачэрскі і прапойскі
 │  ~ 1. (пасля 1516) Настасся Алізаравічоўна (†каля 1536), дачка
 │  │ Сямёна Алізаравіча; ×2 [каля 1538] Магдалена Дэспат (†пасля 1570)
 │  ├─>Кацярына (†пасля 1580), жонка (пасля 1539) Рыгора Хадкевіча,
 │  │ кашталяна віленскага і гетмана вялікага літоўскага
 │  ├─>Змітро "Байда" (†1563); дзяржаўца ванячыцкі,
 │  │ староста брацлаўскі, вінніцкі, чаркаскі
 │  │ і канеўскі
 │  ├─>Андрэй (†1584), кашталян валынскі 1568, брацлаўскі 1572,
 │  │ ваявода валынскі 1576, староста любецкі і
 │  │ лоеўскі
 │  │ ~ 1.(пасля 1563) Яўфімія Вярбіцкая (*каля 1539 †1589)
 │  │ ├─>Ганна (†каля 1595), жонка (пасля 1581) Мікалая Сапегі,
 │  │ │  ваяводы віцебскага (†1599)
 │  │ ├─>Аляксандра (†пасля 1612), ×1 [каля 1580; развялася каля 1605] кн. Юрый 
 │  │ │  Чартарыйскі, староста луцкі (*каля 1550 †1626 (1632?)); ×2 Ян
 │  │ │  Лагадоўскі, кашталян валынскі
 │  │ ├─>Соф'я Ганна (*1569 †1619), ×1 [пасля 1593] Ян Пац,
 │  │ │  ваявода менскі (†1610); ×2 Крыштаф Вацлаў Шэмет,
 │  │ │  староста расейнскі
 │  │ └─>Гальшка (Эльжбета) Яўфімія (*1569 †1596), жонка (×1584) князя
 │  │ Мікалая Крыштафа Радзівіла "Сіроткі",
 │  │ ваяводы віленскага
 │  │ і вялікага маршалка літоўскага (*1549 †1616)
 │  ├─>Канстанцін (†1574), каралеўскі дваранін 1570, 
 │  │ староста жытомірскі
 │  │ ~Ганна Эльжбета з Альхоўца Свяршчоўна (†1582)
 │  │ ├─> (*1564 †1641);
 │  │ │  ваявода белзскі 1636, рускі 1638,
 │  │ │  староста чаркаскі і камянецкі; ×1 Ганна Загароўская; ×2 1603 
 │  │ │  ; ×3 [1626/1628] Кацярына Карнякт (дачка Канстанціна Карнякта)
 │  │ │  (†ok. 1635); ×4   (†пасля 1647), дачка ,
 │  │ │  старосты галіцкага
 │  │ │  ~Ганна Загароўская
 │  │ │  ├─>Януш (*1598 †1636), канюшы вялікі каронны 1633, староста
 │  │ │  │ крамянецкі;
 │  │ │  │ ~ Кацярына Яўгенія Тышкевіч(×1627) (†пасля
 │  │ │  │ │1642); (1°-v. Ян Ракоўскі, ваявода віцебскі; 3°-v.
 │  │ │  │ │Аляксандр Людвік Радзівіл,
 │  │ │  │ │вялікі маршалак літоўскі)
 │  │ │  │ ├─>Дымітр Ежы (*1631 †1682),
 │  │ │  │ │   1658, ваявода белзскі 1660,
 │  │ │  │ │  гетман польны каронны 1667, вялікі гетман каронны 1676,
 │  │ │  │ │  ваявода кракаўскі 1678, кашталян
 │  │ │  │ │  кракаўскі 1680, староста белацаркоўскі,
 │  │ │  │ │  камянецкі, салескі, струмілоўскі, драгімскі і любамльскі; ×1
 │  │ │  │ │  Марыяна Замойская (†1668); ×2 [1671] 
 │  │ │  │ │  Заслаўская (†1709); (2°-v. ,
 │  │ │  │ │  )
 │  │ │  │ │  ~Марыянна Замойская
 │  │ │  │ │  ├─>Яўгенія Катарына (з першага; †пасля 1681); × [1667]
 │  │ │  │ │  │ ,
 │  │ │  │ │  │ кашталян кракаўскі (†1682)
 │  │ │  │ │  └─>Соф'я (*1655 †1681), ×
 │  │ │  │ │     Вацлаў Ляшчынскі,
 │  │ │  │ │     ваявода падляшскі (†1688)
 │  │ │  │ └─> (*1633
 │  │ │  │ †1686), ваявода падляшскі 1673,
 │  │ │  │ брацлаўскі 1677, белзскі
 │  │ │  │ 1678; ×1 Уршуля Тэрэза  (†1668); ×2 Ганна
 │  │ │  │ Хадароўская (†1711)
 │  │ │  │ ~Ганна Хадароўская (†1711)
 │  │ │  │ ├─>Францішка (†пасля 1690); × (1688) Казімір ,
 │  │ │  │ │  староста гошчынскі (†1690)
 │  │ │  │ ├─>Януш Антоні (*1678 †1741);
 │  │ │  │ │  падчашы літоўскі 1697,
 │  │ │  │ │  маршалак надворны літоўскі 1699, кашталян віленскі
 │  │ │  │ │  1702-1703, кракаўскі 1726,
 │  │ │  │ │  ваявода віленскі 1704,
 │  │ │  │ │  кракаўскі 1706, староста пінскі;
 │  │ │  │ │  ~ Тэафіла Ляшчынская (×1704),(1°-v. Філіп Канашэўскі, староста
 │  │ │  │ │  │ конінскі) (*1680 †1757)
 │  │ │  │ │  └─>Францішка Уршуля (*1705 †1753), жонка (1725)
 │  │ │  │ │     Міхала Казіміра Радзівіла Рыбанькі,
 │  │ │  │ │     ваяводы віленскага
 │  │ │  │ │     і вялікага гетмана літоўскага (*1702
 │  │ │  │ │     †1762)
 │  │ │  │ └─>Міхал Сервацы (*1680 †1744);
 │  │ │  │ гетман польны літоўскі 1702 і 1707, кашталян віленскі
 │  │ │  │ 1703, гетман вялікі літоўскі 1703-1707 i 1735,
 │  │ │  │ ваявода віленскі 1706-1707
 │  │ │  │ і 1735, вялікі канцлер літоўскі 1720; ×1 (1695) Кацярына Дольская
 │  │ │  │ (†1725); ×2 (1725) Магдалена  Чартарыйская (†1728);
 │  │ │  │ ×3 (1730)  (*1703 †1747); (1°-v.
 │  │ │  │ Якуб Генрык Флемінг, вялікі канюшы літоўскі;
 │  │ │  │ 3°-v. Міхал Антоні Сапега, ваявода падляшскі)
 │  │ │  │ ~Кацярына Дольская
 │  │ │  │ ├─>Ганна (*1700 †1732); × (1721)
 │  │ │  │ │   Юзаф Агінскі, ваявода троцкі
 │  │ │  │ │   (*каля 1693 †1736)
 │  │ │  │ └─>Эльжбета (*1701 †1770); × (1722) , ваявода смаленскі (†1735)
 │  │ │  ├─>Марыяна (з першага; †1624); × (1620) , кашталян кракаўскі (†1646)
 │  │ │  ├─>Гелена (з першага); × , ваявода мазавецкі
 │  │ │  ├─>Ежы (з другога; †1641); староста камянецкі 1637; × (1639)
 │  │ │  │  (†1645); (2°-v. ,
 │  │ │  │ )
 │  │ │  │ ~
 │  │ │  │ └─>Канстанцыя (†1669); × (пасля 1656) , староста
 │  │ │  │ луцкі (*1637 †1676)
 │  │ │  ├─>Аляксандр (з другога; †1638/1639); ротмістр каралеўскі,
 │  │ │  │ староста чаркаскі 1638
 │  │ │  └─>Тэафіла (з другога); × Пётр Вармяк, кашталян войніцкі
 │  │ ├─>Аляксандра (†p. 1582); × Мікалай Радзівіл,
 │  │ │  ваявода новагародскі (*1546 †1589)
 │  │ └─>Ганна; × [1591/1593] , кашталян хелмскі і  (†1619)
 │  ├─> (з першага; †1552)
 │  └─>Аляксандра (з другога); × Іван Шымковіч, маршалак гаспадарскі
 ├─>Фёдар (Федзька) (з першага; †1549); дзяржаўца сцяпанскі; × (да 1530) Багдана
 │   кн. Гальшанская Дубровіцкая; ×2 кн. Марыя Пуцяцянка (†1554/1561)
 ├─>Фёдар (з першага; †1533); дзяржаўца чачэрскі і дзяржаўца прапойскі 1524; ×1 NN (†да
 │  1523); ×2 [да 1533] Настасся кн. Жылінская (†p. 1535)
 └─>Аляксандр (з другога; †1555); староста рэчыцкі; × (да 1529)
 Кацярына Скаруцянка (†пасля 1568)
 ~
 ├─> (*1529 †1584); кашталян брацлаўскі 1580,
 │  кіеўскі 1580, староста чаркаскі, канеўскі,
 │   любецкі і лоеўскі; × Гальшка Зяновіч (†да 1594)
 │  ~
 │  ├─>Аляксандр (†1594); староста чаркаскі, канеўскі,
 │  │ корсунскі, любецкі і лоеўскі;
 │  ├─> (†1616); староста оўруцкі; × [да 1603] 
 │  │ (†1619), дачка ,
 │  │ 
 │  │ ~
 │  │ └─>Іерамія Міхал (*1612 †20 верасня 1651);
 │  │ ваявода рускі 1646, староста пшамыскі,
 │  │ пшаснышскі, новатаржскі, гадзяцкі i
 │  │ канеўскі; × (1639)
 │  │  (*Замасць 27 красавіка
 │  │ 1623 †Замасць 17 красавіка 1672)
 │  │ ~
 │  │ ├─>Міхал (*31 мая 1640 †
 │  │ │  10 лістапада 1673); кароль польскі 1669-1673; ×
 │  │ │  (27 лютага 1670)
 │  │ │  Элеанора Марыя Жазэфа Габсбург (*31 мая 1653
 │  │ │  †17 лістапада 1697); (2°-v. )
 │  │ └─>Ганна; × (1638) Збігнеў , староста
 │  │ люблінскі (*1613 †1649)
 │  ├─>Ежы (†1618); кашталян кіеўскі 1609; × Тэадора 
 │  ├─>Марына; × Фёдар кн. Друцкі-Горскі, стольнік полацкі
 │  └─>Соф'я (†po 1612); × (да 1595)
 │     Ян Яўстах Тышкевіч Лагойскі,
 │     ваявода берасцейскі (†1631)
 ├─>Максім (†1565)
 ├─>Аляксандр (*1543 †1577); каралеўскі дваранін 1570; × (да 1566)
 │  Аляксандра Капусцянка (†каля 1603)
 │  ~
 │  ├─>Адам (†1622); × (да 1601) Аляксандра
 │  │ Хадкевіч (†да 1630)
 │  │ ~
 │  │ └─>Крысціна (†1654); ×1 Мікалай Ела Малінскі; ×2 [пасля 1631] Пётр
 │  │ ,  (†1645)
 │  └─>Ева (†1617/1618); × [да 1594 (1593?)] Пётр Збаражскі
 │     (†1603/1604)
 └─>Стэфанія; × Лукаш Кужанецкі, староста острскі

 Маёнткі 

Па радаводным паданні, брат Васіля, Солтан, заснаваў  (цяпер Вышнівэць — пасёлак гарадскога тыпу ў Цярнопальскай вобласці Украіны). Тут да гэтага часу захавалася праваслаўная царква, пабудаваная Вішнявецкімі да пераходу ў каталіцызм. Акрамя гэтага мястэчка і многіх іншых маёнткаў на Валыні, Літве і ў Кіеўскай вобласці, князям Вішнявецкім належалі яшчэ шырокія землі на левым беразе Дняпра з Лубнамі і Ромнамі. Міхаіл Грушэўскі пісаў, што гэтая латыфундыя Вішнявецкіх (т. зв. Вішнявеччына) была самай вялікай «не толькі на Украіне і ў Польшчы, але, магчыма, і ва ўсёй Еўропе». Па ініцыятыве князя Іераміі Вішнявецкага атрымалі Магдэбургскае права і гарадскі статус Лубны, Палтава, Пыратын. Гэтыя валоданні польскі навуковец  лічыў нават не латыфундыяй, а асобнай Задняпроўскай дзяржавай.

Сярод іншых замкаў і палацаў Вішнявецкіх замкі ў Лубнах, ,  і палац у .

На тэрыторыі сучаснай Беларусі Вішнявецкім належалі ў тым ліку Брагін, Столін, Целяханы.

</center>

 Літаратура 


 Спасылкі 

 Сайт прысвечаны Вішнявецкім  


Катэгорыя:Княжацкія роды