Адміністрацыйны падзел Расіі

Адміністрацыйны падзел Расіі — падзел тэрыторыі Расіі на раўнапраўныя суб’екты федэрацыі.

 Расія як федэрацыя 
Станам на 2023 год у складзе Расійскай Федэрацыі 89Большая частка Крымскага паўвострава з’яўляецца аб’ектам тэрытарыяльнага канфлікту паміж Расіяй, якая анексавала і кантралюе тэрыторыю, і Украінай. Паводле федэратыўнага складу Расіі, на спрэчнай тэрыторыі Крыма размяшчаны суб’екты Расійскай Федэрацыі — Рэспубліка Крым і горад федэральнага значэння Севастопаль. Паводле адміністрацыйнага падзелу Украіны, на спрэчнай тэрыторыі Крыма размяшчаны рэгіёны Украіны — Аўтаномная Рэспубліка Крым і горад з адмысловым статусам Севастопаль. Пасля правядзення ў чатырох акупаваных рэгіёнах Украіны фіктыўных рэферэндумаў Расія заявіла пра далучэнне тэрыторый Данецкай, Луганскай, Херсонскай і Запарожскай абласцей Украіны да Расіі. раўнапраўных суб’ектаў Федэрацыі розных тыпаў. З іх:
 24 рэспублікі
 48 абласцей
 9 краёў
 1 аўтаномная вобласць
 4 аўтаномных акругі
 3 гарады федэральнага падпарадкавання

Аднак, паводле Канстытуцыяй Расійскай Федэрацыі, усе гэтыя суб’екты маюць розныя паўнамоцтвы і прывілеі.

 Тыпы суб’ектаў Расійскай Федэрацыі (карта на 2022 год) 
500px|Адміністрацыйны падзел Расіі на 2022 год

Асаблівасці канстытуцыйна-прававога статусу суб’ектаў Расійскай Федэрацыі

У дужках паказаныя артыкулы Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі, якія змяшчаюць адпаведныя палажэнні.
Рэспублікі Ахарактарызаваны ў Канстытуцыі Расіі як «дзяржавы» (артыкул 5 п.2);
 Маюць сваю Канстытуцыю (артыкул 5 п.2);
 Не могуць уваходзіць у склад іншых суб’ектаў Расійскай Федэрацыі (артыкул 66 п.4);
 Не могуць уключаць іншыя суб’екты Расійскай Федэрацыі (артыкул 66 п.4);
 Маюць права ўсталёўваць свае дзяржаўныя мовы (артыкул 68 п.2);Края і вобласці Маюць свой статут (артыкул 5 п.2);
 Не могуць уваходзіць у склад іншых суб’ектаў Расійскай Федэрацыі (артыкул 66 п.4);
 Могуць уключаць аўтаномныя акругі (артыкул 66 п.4);Гарады федэральнага значэння Маюць свой статут (артыкул 5 п.2);
 Не могуць уваходзіць у склад іншых суб’ектаў Расійскай Федэрацыі (артыкул 66 п.4);
 Не могуць уключаць іншыя суб’екты Расійскай Федэрацыі (артыкул 66 п.4); Аўтаномная вобласць Мае свой статут (артыкул 5 п.2);
 Уваходзіць у склад Расійскай Федэрацыі ў адзіным ліку (артыкул 5 п.1);
 Можа быць прыняты федэральны закон аб аўтаномнай вобласці (артыкул 66 п.3);
 Не можа ўваходзіць у склад іншых суб’ектаў Расійскай Федэрацыі (артыкул 66 п.4);
 Не можа ўключаць іншыя суб’екты Расійскай Федэрацыі (артыкул 66 п.4); Аўтаномныя акругі Маюць свой статут (артыкул 5 п.2);
 Можа быць прыняты федэральны закон аб аўтаномнай акрузе (артыкул 66 п.3);
 Могуць уваходзіць у склад края, вобласці (артыкул 66 п.4);
 Не могуць уключаць іншыя суб’екты Расійскай Федэрацыі (артыкул 66 п.4);

 Федэральны падзел Расіі станам на 18 сакавіка 2014 года 
 Нумар  РэгіёнСуб’ект федэрацыі  Плошча(км²)  Насельніцтва9 кастрычніка 2002  Цэнтр  Адміністрацыйны падзел (паводле АКАТП)  Муніцыпальныя ўтварэнні Рэспублікі 01  22x20px|border Адыгея  7 600  447 000  Майкоп  7 раёнаў і 2 горада  7 муніцыпальных раёнаў, 2 гарадскія акругі 02  22x20px|border Алтай  92 600  203 000  Горна-Алтайск  10 раёнаў і 1 горад  10 муніцыпальных раёнаў, 1 гарадская акруга 03  22x20px|border Башкартастан  143 600  4 103 000  Уфа  54 раёна і 21 горад  54 муніцыпальных раёна, 9 гарадскіх акруг 04  22x20px|border Бурація  351 300  981 000  Улан-Удэ  21 раён і 2 горада  21 муніцыпальны раён, 2 гарадскія акругі 05  22x20px|border Дагестан  50 300  2 584 000  Махачкала  41 раён і 10 гарадоў  41 муніцыпальны раён і 10 гарадскіх акруг  93  22x20px|border ДНР 26 517  4 100 000  Данецк   06  22x20px|border Інгушэція  3 400  469 000  Магас  4 раёна і 4 горада  Межы і статус муніцыпальных утварэнняў не ўсталяваны 07  22x20px|border Кабардзіна-Балкарыя  12 500  901 000  Нальчык  9 раёнаў і 4 горада 3 гарадскія акругі і 10 муніцыпальных раёнаў 08  22x20px|border Калмыкія  76 100  292 000  Эліста  13 раёнаў і 1 горад  13 муніцыпальных раёнаў, 1 гарадская акруга 09  22x20px|border Карачаева-Чаркесія  14 100  440 000  Чаркеск  8 раёнаў і 2 горада  8 муніцыпальных раёнаў, 2 гарадскія акругі 10  22x20px|border Карэлія  172 400  717 000  Петразаводск  16 раёнаў і 13 гарадоў  16 муніцыпальных раёнаў, 2 гарадскія акругі 11  22x20px|border Комі  415 900  1 019 000  Сыктыўкар  12 раёнаў і 8 гарадоў  15 муніцыпальных раёнаў, 5 гарадскіх акруг 12  22x20px|border Крым  26 081  2 024 056  Сімферопаль  14 раёнаў і 11 гарадоў  14 муніцыпальных раёнаў, 11 гарадскіх акруг 13  22x20px|border Мардовія  26 200  889 000  Саранск  22 раёна і 7 гарадоў  22 муніцыпальных раёна, 1 гарадская акруга 14  22x20px|border Марый Эл  23 200  728 000  Іашкар-Ала  14 раёнаў і 4 горада  14 муніцыпальных раёнаў, 3 гарадскія акругі 94  22x20px|border ЛНР  26 683  2 167 802  Луганск  15  22x20px|border Паўночная Асеція  8 000  710 000  Уладзікаўказ  8 раёнаў і 1 горад  8 муніцыпальных раёнаў, 1 гарадская акруга 16  22x20px|border Саха (Якуція)  3 103 000  948 000  Якуцк  33 раёна і 5 гарадоў  34 муніцыпальных раёна, 2 гарадскія акругі 17  22x20px|border Татарстан  68 000  3 780 000  Казань  43 раёна і 14 гарадоў  43 муніцыпальных раёна, 2 гарадскія акругі 18  22x20px|border Тыва (Тува)  170 500  306 000  Кызыл  17 раёнаў і 2 горада  17 муніцыпальных раёнаў, 2 гарадскія акругі 19  22x20px|border Удмуртыя  42 100  1 571 000  Іжэўск  25 раёнаў і 5 гарадоў  20  22x20px|border Хакасія  61 900  546 000  Абакан  8 раёнаў і 3 горада  8 муніцыпальных раёнаў, 5 гарадскіх акруг 21  22x20px|border Чачня  15 900  1 100 000  Грозны  16 раёнаў і 5 гарадоў  Межы і статус муніцыпальных утварэнняў не ўсталяваны 22  22x20px|border Чувашыя  18 300  1 314 000  Чэбаксары  21 раён і 5 гарадоў  21 муніцыпальны раён, 5 гарадскіх акруг Краі 23  22x20px|border Алтайскі  169 100  2 607 000  Барнаул  60 раёнаў і 11 гарадоў  60 муніцыпальных раёнаў, 12 гарадскіх акруг 24  22x20px Забайкальскі  431 500  1 156 000  Чыта  31 раён і 5 гарадоў  31 муніцыпальных раёнаў, 4 гарадскія акругі 25  22x20px|border Камчацкі  472 300  359 000  Петрапаўлаўск-Камчацкі     11 муніцыпальных раёнаў, 3 гарадскія акругі 26  22x20px|border Краснадарскі  76 000  5 124 000  Краснадар  38 раёнаў і 15 гарадоў  37 муніцыпальных раёнаў, 11 гарадскіх акруг 27  22x20px|border Краснаярскі  2 339 700  2 966 000  Краснаярск  54 раёна і 19 гарадоў  28  22x20px|border Пермскі  160 600  2 824 000  Перм  33 раёна і 14 гарадоў  29  22x20px|border Прыморскі  165 900  2 068 000  Уладзівасток  22 раёна і 12 гарадоў  22 муніцыпальных раёна, 12 гарадскіх акруг 30  22x20px|border Стаўрапольскі  66 500  2 731 000  Стаўрапаль  26 раёнаў і 10 гарадоў  26 муніцыпальных раёнаў, 9 гарадскіх акруг 31  22x20px|border Хабараўскі  788 600  1 435 000  Хабараўск  17 раёнаў і 6 гарадоў  Вобласці 32  22x20px|border Амурская  363 700  903 000  Благавешчанск  20 раёнаў і 7 гарадоў  33  22x20px Арлоўская  24 700  861 000  Арол  24 раёна і 3 горада  24 муніцыпальных раёна, 3 гарадскія акругі 34  22x20px|border Архангельская   У склад Архангельскай вобласці ўваходзіць Ненецкая аўтаномная акруга.  587 400  1 336 000  Архангельск  20 раёнаў і 8 гарадоў  19 муніцыпальных раёнаў, 7 гарадскіх акруг 35  22x20px Арэнбургская  124 000  2 178 000  Арэнбург  35 раёнаў і 12 гарадоў  36  22x20px|border Астраханская  44 100  1 007 000  Астрахань  11 раёнаў і 3 горада  11 муніцыпальных раёнаў, 2 гарадскія акругі 37  22x20px|border Белгародская  27 100  1 512 000  Белгарад  21 раён і 6 гарадоў  21 муніцыпальны раён, 1 гарадская акруга 38  22x20px|border Бранская  34 900  1 379 000  Бранск  27 раёнаў і 5 гарадоў  27 муніцыпальных раёнаў, 7 гарадскіх акруг 39  22x20px|border Валагодская  145 700  1 270 000  Волагда  26 раёнаў і 4 горада  2 гарадскія акругі, 26 муніцыпальных раёнаў 40  22x20px|border Валгаградская  113 900  2 703 000  Валгаград  33 раёна і 6 гарадоў  33 муніцыпальных раёна, 6 гарадскіх акруг 41  22x20px Варонежская  52 400  2 379 000  Варонеж  32 раёна і 7 гарадоў  31 муніцыпальны раён, 3 гарадскія акругі 90   22x20px Запарожская  27 183  1 636 322  Запарожжа  42  22x20px|border Іванаўская  21 800  1 149 000  Іванава  21 раён і 6 гарадоў  21 муніцыпальны раён, 6 гарадскіх акруг 43  22x20px Іркуцкая  767 900  2 582 000  Іркуцк  33 раёна і 14 гарадоў  27 муніцыпальных раёнаў, 9 гарадскіх акруг 44  22x20px|border Калінінградская  15 100  943 000  Калінінград  13 раёнаў і 6 гарадоў  19 муніцыпальных раёнаў, 3 гарадскія акругі 45  22x20px Калужская  29 900  1 041 000  Калуга  24 раёна і 4 горада  24 муніцыпальных раёна, 2 гарадскія акругі 46  22x20px Кастрамская  60 100  738 000  Кастрама  24 раёна і 8 гарадоў  24 муніцыпальных раёна, 6 гарадскіх акруг 47   22x20px Кемераўская  95 500  2 900 000  Кемерава  19 раёнаў і 18 гарадоў  28 муніцыпальных раёнаў, 16 гарадскіх акруг 48  22x20px|border Кіраўская  120 800  1 504 000  Кіраў 39 раёнаў і 5 гарадоў  6 гарадскіх акруг, 39 муніцыпальных раёнаў 49  22x20px|border Курганская  71 000  1 020 000  Курган  24 раёна і 2 горада  24 муніцыпальных раёна, 2 гарадскія акругі 50  22x20px Курская  29 800  1 236 000  Курск  28 раёнаў і 5 гарадоў  28 муніцыпальных раёнаў, 5 гарадскіх акруг 51  22x20px|border Ленінградская  84 000  1 671 000  Санкт-Пецярбург   Адміністрацыйны цэнтр — горад Санкт-Пецярбург не ўваходзіць у склад Ленінградскай вобласці. 17 раёнаў і 20 гарадоў  17 муніцыпальных раёнаў, 1 гарадская акруга 52  22x20px|border Ліпецкая  24 100  1 213 000  Ліпецк  18 раёнаў і 2 горада  18 муніцыпальных раёнаў, 2 гарадскія акругі 53  22x20px Магаданская  461 400  183 000  Магадан  6 раёнаў і 1 горад  8 муніцыпальных раёнаў, 1 гарадская акруга 54  22x20px|border Маскоўская  46 000  6 627 000  Масква    Адміністрацыйны цэнтр — горад Масква не ўваходзіць у склад Маскоўскай вобласці.  38 раёнаў і 56 гарадоў  36 муніцыпальных раёнаў, 36 гарадскіх акруг 55  22x20px|border Мурманская  144 900  893 000  Мурманск  5 раёнаў і 13 гарадоў  5 муніцыпальных раёнаў, 14 гарадскіх акруг 56  22x20px Наўгародская  55 300  695 000  Вялікі Ноўгарад  21 раён і 3 горада  21 муніцыпальны раён, 1 гарадская акруга 57   22x20px Ніжагародская  76 900  3 524 000  Ніжні Ноўгарад  48 раёнаў і 12 гарадоў  48 муніцыпальных раёнаў, 4 гарадскія акругі 58  22x20px|border Новасібірская  178 200  2 692 000  Новасібірск  30 раёнаў і 7 гарадоў  30 муніцыпальных раёнаў, 5 гарадскіх акруг 59  22x20px Омская  139 700  2 079 000  Омск  32 раёнаў і 6 гарадоў  32 муніцыпальных раёна, 1 гарадская акруга 60  22x20px Пензенская  43 200  1 453 000  Пенза  28 раёнаў і 5 гарадоў  28 муніцыпальных раёнаў, 5 гарадскіх акруг 61  22x20px Пскоўская  55 300  761 000  Пскоў  24 раёна і 2 горада  24 муніцыпальных раёна, 2 гарадскія акругі 62  22x20px|border Разанская  39 600  1 228 000  Разань  25 раёнаў і 4 горада  25 муніцыпальных раёнаў, 4 гарадскія акругі 63  22x20px Растоўская  100 800  4 407 000  Растоў-на-Доне  43 раёна і 16 гарадоў  43 муніцыпальных раёна, 12 гарадскіх акруг 64  22x20px Самарская  53 600  3 240 000  Самара  27 раёнаў і 10 гарадоў  27 муніцыпальных раёнаў, 10 гарадскіх акруг 65  22x20px|border Саратаўская  100 200  2 669 000  Саратаў  38 раёнаў і 13 гарадоў  4 гарадскія акругі, 38 муніцыпальных раёнаў 66  22x20px Сахалінская  87 100  547 000  Южна-Сахалінск  17 раёнаў і 9 гарадоў  2 муніцыпальных раёна, 17 гарадскіх акруг 67  22x20px|border Свярдлоўская  194 800  4 490 000  Екацярынбург  30 раёнаў і 34 горада  5 муніцыпальных раёнаў, 67 гарадскіх акруг 68  22x20px Смаленская  49 800  1 051 000  Смаленск  25 раёнаў і 2 горада  2 гарадскія акругі, 25 муніцыпальных раёнаў 69  22x20px Тамбоўская  34 300  1 180 000  Тамбоў  23 раёнаў і 7 гарадоў  23 муніцыпальных раёна, 7 гарадскіх акруг 70  22x20px|border Томская  316 900  1 046 000  Томск  16 раёнаў і 6 гарадоў  16 муніцыпальных раёнаў, 4 гарадскія акругі 71  22x20px Тульская  25 700  1 676 000  Тула  23 раёнаў і 9 гарадоў  23 муніцыпальных раёна, 3 гарадскія акругі 72  22x20px|border Уладзімірская  29 000  1 525 000  Уладзімір  16 раёнаў і 10 гарадоў  16 муніцыпальных раёнаў, 5 гарадскіх акруг 73  22x20px|border Ульянаўская  37 300  1 382 000  Ульянаўск  21 раён і 6 гарадоў  21 муніцыпальны раён, 4 гарадскія акругі 95  22x20px|border Херсонская  28 461  1 001 598  Херсон  74  22x20px Цвярская  84 100  1 473 000  Цвер  36 раёнаў і 12 гарадоў  36 муніцыпальных раёнаў, 7 гарадскіх акруг 75  22x20px|border Цюменская   У склад Цюменскай вобласці ўваходзяць Ханты-Мансійская аўтаномная акруга і Ямала-Ненецкая аўтаномная акруга.  1 435 200  3 266 000  Цюмень  38 раёнаў і 26 гарадоў (з ХМАА і ЯНАА) 21 муніцыпальны раён, 5 гарадскіх акруг (без ХМАА і ЯНАА) 76  22x20px Чалябінская  87 900  3 606 000  Чалябінск  24 раёна і 23 горада  16 гарадскіх акруг, 27 муніцыпальных раёнаў  77  22x20px Яраслаўская  36 400  1 368 000  Яраслаўль  17 раёнаў і 6 гарадоў  17 муніцыпальных раёнаў, 3 гарадскія акругі Аўтаномныя акругі 78  22x20px|border Ненецкая  176 700  42 000  Нар’ян-Мар  1 горад  1 муніцыпальны раён, 1 гарадская акруга 79  22x20px|border Ханты-Мансійская  523 100  1 433 000  Ханты-Мансійск  9 раёнаў і 14 гарадоў  9 муніцыпальных раёнаў, 13 гарадскіх акруг 80  22x20px|border Чукоцкая  737 700  54 000  Анадыр  8 раёнаў і 1 горад  8 муніцыпальных раёнаў, 1 гарадская акруга 81  22x20px Ямала-Ненецкая  750 300  507 000  Салехард  7 раёнаў і 7 гарадоў  7 муніцыпальных раёнаў, 6 гарадскіх акруг Аўтаномная вобласць 82  22x20px|border Яўрэйская  36 000  191 000  Бірабіджан  5 раёнаў і 1 горад  5 муніцыпальных раёнаў, 1 гарадская акруга Гарады федэральнага значэння 83  22x20px Масква  1 064  10 358 000  Масква  10 округов і 1 горад, 125 раёнаў  84  22x20px Санкт-Пецярбург  1 433  4 669 000  Санкт-Пецярбург  20 раёнаў і 1 горад  111 унутрыгарадскіх муніцыпальных утварэнняў 85  22x20px Севастопаль  1 079  342 451 (2001)  Севастопаль  4 раёны і 1 горад  10 унутрыгарадскіх муніцыпальных утварэнняў  У цэлым  17 102 560  145 182 000 (без Крыма і Севастопаля) Масква  1 882 раёнаў і 662 гарадскіх раёнаў 

Суб’екты Расійскай Федэрацыі аб’яднаны ў 8 федэральных акруг і 12 эканамічных раёнаў.