Мікалай Васілевіч Азбукін

Мікалай Васілевіч Азбукінт. 5. Биографический справочник. Мн: Издательство «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. 29 с. (, Бабруйск — , ?), беларускі географ, краязнавец, публіцыст, дзеяч беларускага нацыянальнага руху. Блізкі сябар Аркадзя СмолічаАзбукин Николай Васильевич  .

 Біяграфія 
Паходзіў з сям’і спадчынных дваран. Скончыў бабруйскую гімназію. У 1912—1917 гадах вучыўся ў Імператарскім Санкт-Пецярбургскім (Петраградскім) універсітэце на прыродазнаўчым аддзяленні фізіка-матэматычнага факультэта па спецыяльнасці «геаграфія». Пасля атрымання дыплома выкладаў геаграфію і прыродазнаўства ў Бабруйскай гімназіі (да 1921). Восенню 1920 года стаў загадчыкам бабруйскай школы імя Янкі Купалы.

Член камітэта Беларускага культурна-асветнага таварыства ў Бабруйску, далучыўся да беларускага нацыянальнага руху. У 1919 быў арыштаваны польскімі акупацыйнымі ўладамі.

злева|thumb|Цэнтральнае бюро краязнаўства Інбелкульта. 1926 г. Злева направа: Кандрат Атраховіч, Аляксей Казак, Мікалай Каспяровіч, Мікалай Бялуга, Самуіл Плаўнік (Змітрок Бядуля), Мікалай Азбукін, Гілель Аляксандраў.
міні|злева|Прэзідыум Прыродазнаўчай секцыі Інбелкульта. 1926. Злева направа: Васіль Вяршук, Мікалай Азбукін, Мікалай Бліядуха, Язэп Каранеўскі, Міхаіл Грамыка, Мікалай Збіткоўскі.

У пачатку 1921 разам з сям’ёй пераехаў у Менск, дзе амаль адразу быў арыштаваны савецкімі ўладамі па падазрэнні ў прыналежнасці да партыі беларускіх эсэраў. Пасля нядоўгага зняволення, атрымаў пасаду сакратара прыродазнаўчай секціі пры Навукова-тэрміналагічнай камісіі Наркамасветы БССР. З 11 лютага 1922 — навуковы супрацоўнік Інстытута беларускай культуры. Вынікам працы М. Азбукіна была публікацыя 3-га выпуску выдання «Беларуская навуковая тэрміналогія» пад назвай «Географічныя і космографічныя тэрміны і назовы нябесных цел» (1923)Касмаграфічны раздзел быў састаўлены Л. Л. Більдзюкевічам.

З 1929 на кафедры геаграфіі АН БССР. У кнізе «Географія Эўропы» трактаваў Беларусь як самадастатковую краіну.

Адзін з галоўных арганізатараў краязнаўчага руху ў Беларусі, сакратар Цэнтральнага бюро краязнаўства, першы рэдактар часопіса «Наш край». У пачатку 1928 у БССР існавала ўжо 301 краязнаўчая арганізацыя, якія аб’ядноўвалі 10510 чалавек. Імклівае пашырэнне краязнаўчага руху, глыбока патрыятычнага па сутнасці, выклікала занепакоенасць камуністычных уладаў, і на краязнаўцаў абрынуліся рэпрэсіі. М. Азбукін быў арыштаваны 21.7.1930 па абвінавачанні ў прыналежнасці да «Саюза вызвалення Беларусі» і па пастанове Калегіі АДПУ СССР ад 10.4.1931 высланы ў Налінск на 5 гадоў. Ёсць звесткі, што зноў быў асуджаны ў 1937(?). Загінуў у 1943 у зняволенні. Паводле сведчання Ю. Бібілы, расстраляны нібыта за спробу перайсці мяжу на поўдні СССР. Рэабілітаваны 15.11.1957 Вярхоўным судом БССР.

 Сям’я 
 Сястра Кацярына Васільеўна Азбукіна, выкладчыца жаночай гімназіі ў Бабруйску, а потым актрыса і танцорка, стала жонкай акцёра Уладзіміра Іосіфавіча УладамірскагаО бабушке .

 Творы 
Асноўныя працы прысвечаны вывучэнню геаграфіі Беларусі і іншых краін.
 Географія Эўропы. М.; Л., 1924 (у сааўтарстве з А. Смолічам);
 Азбукін М. В. Нашы мястэчкі (Матэрыялы да геаграфічнага слоўніка) // Наш край. 1925. № 2-3.
 Мястэчка Шацак // Наш край. 1927, № 1.
 Азбукін М. В., Смоліч А. А. Географія па-заэўрапейскіх краёў. — Менск, 1925 (у суаўтарстве з А. Смолічам)
 Азбукин Н. В. Населенные местности Западной Белоруссии // Западная Белоруссия. Сб. статей. Мн., 1927. — С. 172—194.
 Азбукін М. В. Школьная карта Беларусі. — Менск, 1925 (разам з А. Смолічам)
 Азбукін М. Паселішчы гарадскога тыпу ў БССР / Матар'ялы да геаграфіі і статыстыкі Беларусі / Пад рэд. А. Смоліча. Т. 1. Мн., 1928.

 Літаратура 

  — С. 68
  — С. 43

 Спасылкі 
 АЗБУКІН Мікалай Васільевіч  // 



Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Географы Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута беларускай культуры
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР