Інгмар Бергман

Э́рнст І́нгмар Бе́ргман ( ;  — ) — знакаміты шведскі рэжысёр тэатра і кіно, сцэнарыст, пісьменнік.

 Біяграфія 
Скончыў Стакгольмскі ўніверсітэт, дзе вывучаў літаратуру і гісторыю мастацтваў. З 1942 года працаваў у тэатры, ставіў п'есы У. Шэкспіра, Г. Ібсена, А. Стрындберга, А. Чэхава, сучасных драматургаў. Але сусветную вядомасць набыў у кіно.

Прафесійна працаваць у кіно Бергман пачаў у 1941 годзе, рэдагаваў сцэнары. Аднак неўзабаве ён напісаў уласны сцэнар пад назваю «Цкаванне», які быў экранізаваны ў 1944 годзе. Далей бадай для ўсіх сваіх карцін сцэнары пісаў сам Бергман.

У 1946 годзе пачаў здымаць і ўласныя фільмы. Сусветнае прызнанне прынеслі яго рэжысёрскія працы 1950-х — 1960-х гадоў — «Сунічная паляна», «Сёмая пячатка», «Усмешкі летняй ночы», «Камунія», «Маўчанне», «Персона». Пачынаючы з фільма «Дзявочая крыніца», нязменным аператарам Бергмана робіцца Свэн Нюквіст. Дагэтуль шмат якія карціны Бергмана былі знятыя аператарам Гунарам Фішэрам.

Рэжысёр працягваў актыўна працаваць у кіно ў наступныя дзесяцігоддзі. У 1970-я — 1980-я гады на экраны выйшлі «Шэпты і крыкі», «Сцэны з сямейнага жыцця» з некалькіх серый, «Восеньская саната», «З жыцця марыянетак», грандыёзныя «Фані і Аляксандр» ды іншыя.

 Творчасць у кіно 
Асноўныя тэмы творчасці Інгмара Бергмана — крызіс рэлігіі і традыцыйнай сям’і, крызіс асобы; пошукі праўдзівых стасункаў паміж людзьмі. Робячы стаўку на буйны план твараў, што перадаюць складаную гаму пачуццяў, Бергман з дапамогаю сваіх акцёраў выяўляе найскладанейшыя перажыванні экзістэнцыянальнай сустрэчы чалавека з праўдай пра свет усярэдзіне і вакол сябе.

Бергман быў вядомы тым, што шматразова працаваў з аднымі і тымі ж акцёрамі. Сярод Бергманавых акцёраў, якіх рэжысёр зняў у 10 і больш фільмах, можна адзначыць Гунара Б'ёрнстранда, Эланда Юзэфсана, Макса фон Сюдава, Бібі Андэрсан, Харыет Андэрсан, Ліў Ульман ды інш.

 Тэатральныя пастаноўкі 
Пасля навучання (1938-1943) Інгмар Бергман займаў пасаду штатнага рэжысёра (а таксама сумешчаныя пасады кіраўніка, 1-га рэжысёра, дырэктара, мастацкага кіраўніка, мастацкага дарадцы) у тэатрах розных гарадоў: Хельсінборга (1943-1946), Гётэборга (1946-1950), Мальмё (1952-1959), Стакгольма (1961-1976), Мюнхена (1977-1984) і зноў Стакгольма (1984-2007)http://ingmarbergman.se/en/page/ingmar-bergman-stage-director-74 Ingmar Bergman the stage director (englisch).

 Іншыя тэатры і спектаклі 
Інгмар Бергман быў запрошаным (часовым, госцевым) рэжысёрам спектакляў у паўтара дзясятках іншых тэатраў у Стакгольме і Норчы пінгу (Швецыя, 1938-2002), Осла (Нарвегія, 1967), Лондане (Вялікабрытанія, 1970), Капенгагене (Данія, 1973), Зальцбургу (ФРГ, 1983), а таксама ставіў спектаклі для радыё і тэлебачання (ТБ-тэатр Шведскага тэлебачання, 1957-2003), паставіў дзве оперы, аперэту, браў удзел у стварэнні балета.

Інгмар Бергман паставіў сам або браў удзел у стварэнні прыкладна 170 тэатральных спектакляў.

 Выбраная фільмаграфія 
 1946: Дождж над нашым каханнем (Det regnar på vår kärlek)
 1952: Жанчыны чакаюць (Kvinnors väntan)
 1953: Лета з Монікай (Sommaren Med Monika)
 1953: Вечар блазнаў (Gycklarnas afton)
 1956: Сёмая пячатка (Det Sjunde Inseglet)
 1957: Сунічная паляна (Smultronstället)
 1958: На валаску ад жыцця (На краі жыцця/Nära livet)
 1958: Твар (Ansiktet)
 1960: Дзявочая крыніца (Jungfrukällan)
 1961: Праз цьмянае шкло (Såsom i en spegel)
 1963: Маўчанне (Tystnaden)
 1964: Пра ўсіх гэтых жанчын (För att inte tala om alla dessa kvinnor)
 1964: Персона (Persona)
 1964: Захапленне Анны (En Passion)
 1972: Шэпт і крыкі (Viskningar Och Rop)
 1973: Сцэны з сямейнага жыцця (Scener ur ett äktenskap)
 1975: Чароўная флейта (Trollflöjten)
 1976: Тварам да твару (Ansikte Mot Ansikte)
 1978: Восеньская саната (Höstsonaten)
 1980: З жыцця марыянетак (Aus dem Leben der Marionetten)
 1982: Фанні і Аляксандр (Fanny Och Alexander)
 1984: Пасля рэпетыцыі (Efter repetitionen)
 2003: Сарабанда (Saraband)

 Узнагароды 
220px|thumb|справа|Бергман (слева) і Віктар Шострам падчас здымак фільма «Сунічная паляна» (1957 год).
 Год
 Вынік
 Узнагароды
 Намінацыя
 Получатель
   Оскар
  1960
 Намінант
 Оскар
 Найлепшы арыгінальны сцэнар
 Сунічная паляна
  1961
 Лаўрэат
 Оскар
 Найлепшы замежны фільм
 Дзявоцкая крыніца
   1962
 Лаўрэат
 Оскар
 Найлепшы замежны фільм
 Праз цьмянае шкло
  1963
 Намінант
 Оскар
 Найлепшы арыгінальны сцэнар
 Праз цьмянае шкло
  1971
  Irving G. Thalberg Memorial Award
 Інгмар Бергман
  1974
 Намінант
 Оскар
 Найлепшы фільм
 Шэпты і крыкі
  Найлепшая рэжысура
  Найлепшы арыгінальны сцэнар
  1977
 Намінант
 Оскар
 Найлепшая рэжысура
 Тварам да твару
  1979
 Намінант
 Оскар
 Найлепшы арыгінальны сцэнар
 Восеньская саната
  1984
 Лаўрэат
 Оскар
 Найлепшы замежны фільм
 Фанні і Аляксандр
  1984
 Намінант
 Оскар
 Найлепшая рэжысура
 Фанні і Аляксандр
  Найлепшы арыгінальны сцэнар
  Argentinean Film Critics Association Awards
  2005
 Лаўрэат
 Special Condor
 Сарабанда
  BAFTA
  1960
 Намінант
 BAFTA Film Award
 Найлепшы фільм
 Твар
  1976
 Лаўрэат
 BAFTA TV Award
 Best Foreign Programme
 Чароўная флейта
  1984
 Намінант
 BAFTA Film Award
 Найлепшы фільм не на англійскай мове
 Фанні і Аляксандр
  Берлінскі кінафестываль
  1958
 Лаўрэат
 Залаты мядзведзь
 Сунічная паляна
  1962
 Лаўрэат
 OCIC Award
 Праз цьмянае шкло
  Намінант
 Залаты мядзведзь
  Бодыль
  1957
 Лаўрэат
 Bodil
 Найлепшы еўрапейскі фільм
 Усмешкі летняй ночы
  1959
 Лаўрэат
 Bodil
 Найлепшы еўрапейскі фільм
 Сунічная паляна
  1974
 Лаўрэат
 Bodil
 Найлепшы еўрапейскі фільм
 Шэпты і крыкі
  1979
 Лаўрэат
 Bodil
 Найлепшы еўрапейскі фільм
 Восеньская саната
  Camerimage
  1998
 Лаўрэат
 Special Award
 Найлепшы дуэт усіх часоў:Рэжысёр - Аператар
 Інгмар Бергман, Свен Нюквіст 
  Канскі кінафестываль
  1956
 Лаўрэат
 Award
 Best Poetic Humor
 Усмешкі летняй ночы
  Намінант
 Залатая пальмавая галіна
  1957
 Лаўрэат
 Адмысловы прыз журы
 Сёмая пячатка
  Намінант
 Залатая пальмавая галіна
  1958
 Лаўрэат
 Найлепшая рэжысура
 Каля жыцця
  Намінант
 Залатая пальмавая галіна
  1960
 Лаўрэат
 Special Mention
 Дзявоцкая крыніца
  Намінант
 Залатая пальмавая галіна
  1973
 Лаўрэат
 Technical Grand Prize
 Шэпты і крыкі
  1997
 Лаўрэат
 Palm of the Palms
 Інгмар Бергман
  1998
 Лаўрэат
 Prize of the Ecumenical Jury
 Special award for his whole works
 Інгмар Бергман
  Cinema Writers Circle Awards
  1962
 Лаўрэат
 CEC Award
 Best Foreign Director (Mejor Director Extranjero)
 Сёмы друк
  Сезар
  1976
 Намінант
 Сезар
 Найлепшы замежны фільм
 Чароўная флейта
  1979
 Намінант
 Сезар
 Найлепшы замежны фільм
 Восеньская саната
  1984
 Лаўрэат
 Сезар
 Найлепшы замежны фільм
 Фанні і Аляксандр
  2005
 Намінант
 Сезар
 Best European Union Film (Meilleur film de l'Union Européenne)
 Сарабанда
  David di Donatello Awards
  1974
 Лаўрэат
 Давыд
 Best Director - Foreign Film (Migliore Regista Straniero)
 Шэпты і крыкі
  1984
 Лаўрэат
 Давыд
 Best Director - Foreign Film (Migliore Regista Straniero)
 Фанні і Аляксандр
  Best Foreign Film (Miglior Film Straniero)
  Best Screenplay - Foreign Film (Migliore Sceneggiatura Straniero)
  1986
 Лаўрэат
 Прыз Лукіна Вісконці
 Інгмар Бергман
  Directors Guild of America
  1984
 Намінант
 DGA Award
 Outstanding Directorial Achievement in Motion Pictures
 Фанні і Аляксандр
  1990
  Lifetime Achievement Award
 Інгмар Бергман
  Еўрапейская кінапрэмія
  1988
 Life Achievement Award
 Інгмар Бергман
  French Syndicate of Cinema Critics
  1984
 Лаўрэат
 Critics Award
 Best Foreign Film
 Фанні і Аляксандр
  Giffoni Film Festival
  1983
 Лаўрэат
 Nocciola d'Oro	
 Інгмар Бергман
  Залаты глобус
  1984
 Намінант
 Залаты глобусЗа найлепшую рэжысёрскую працуФанні і АляксандрЗалаты жук1964ЛаўрэатЗалаты жукНайлепшая рэжысураМаўчанне1983ЛаўрэатЗалаты жукНайлепшая рэжысураФанні і Аляксандр1993ЛаўрэатЗалаты жукНайлепшы сцэнар
 Den Goda viljan
  Italian National Syndicate of Film Journalists
  1960
 Лаўрэат
 Silver Ribbon
 Best Director - Foreign Film (Regista del Miglior Film Straniero)
 Сунічная паляна
  1961
 Лаўрэат
 Silver Ribbon
 Best Director - Foreign Film (Regista del Miglior Film Straniero)
 Сёмая аячатка
  1974
 Лаўрэат
 Silver Ribbon
 Best Director - Foreign Film (Regista del Miglior Film Straniero)
 Шэпты і крыкі
  1979
 Лаўрэат
 Silver Ribbon
 Best Director - Foreign Film (Regista del Miglior Film Straniero)
 Восеньская саната
  1984
 Лаўрэат
 Silver Ribbon
 Best Director - Foreign Film (Regista del Miglior Film Straniero)
 Фанні і Аляксандр
  Jussi Awards
  1975
 Лаўрэат
 Jussi
 Best Foreign Director
 Шэпты і крыкі
  Kansas City Film Critics Circle Awards
  1975
 Лаўрэат
 Jussi
 Best Foreign Director
 Шэпты і крыкі
  Kinema Junpo Awards
  1962
 Лаўрэат
 Kinema Junpo Award
 Best Foreign Language Film
 Дзявоцкая крыніца
  Best Foreign Film Language Director
  Mar del Plata Film Festival
  1959
 Лаўрэат
 Найлепшы фільм
 Сунічная паляна
  Нацыянальны савет кінакрытыкаў ЗША
  1959
 Лаўрэат
 Special Citation
 Інгмар Бергман
  1973
 Лаўрэат
 NBR Award
 Найлепшая рэжысура
 Шэпты і крыкі
  1978
 Лаўрэат
 NBR Award
 Найлепшая рэжысура
 Восеньская саната
  Нацыянальнае таварыства кінакрытыкаў ЗША
  1968
 Лаўрэат
 NSFC Award
 Найлепшая рэжысура
 Персона
  1969
 Лаўрэат
 NSFC Award
 Найлепшая рэжысура
 Сорам
  1971
 Лаўрэат
 NSFC Award
 Найлепшая рэжысура
 Запал
  1973
 Лаўрэат
 NSFC Award
 Best Screenplay
 Шэпты і крыкі
  1975
 Лаўрэат
 NSFC Award
 Best Screenplay
 Сцэны са шлюбнага жыцця
  Special Award
 Чароўная флейта
  New York Film Critics Circle Awards
  1973
 Лаўрэат
 NYFCC Award
 Найлепшая рэжысура
 Шэпты і крыкі
  Best Screenplay
  1974
 Лаўрэат
 NYFCC Award
 Best Screenplay
 Сцэны са шлюбнага жыцця
  1983
 Лаўрэат
 NYFCC Award
 Найлепшая рэжысура
 Фанні і Аляксандр
  Сан Жордзі
  2006
 Лаўрэат
 Special Award
 Сарабанда
  Венецыянскі кінафестываль
  1948
 Намінант
 Залаты леў
 Музыка ў цемры
  1958
 Лаўрэат
 Italian Film Critics Award
 Parallel Sections
 Сунічная паляна
  1959
 Намінант
 Залаты леў
 Твар
  Лаўрэат
 Special Jury Prize
  1971
 Лаўрэат
 Career Golden Lion
 Інгмар Бергман
  1983
 Лаўрэат
 FIPRESCI Prize
 Фанні і Аляксандр
  Год
 Вынік
 Узнагарода
 Намінацыя
 Лаўрэат


 Літаратурныя творы 
На беларускую мову Бергманавы творы пакуль што не перакладалі.

Поўная бібліяграфія І. Бергмана прыведзена на сайце Фонду Інгмара Бергманаhttp://ingmarbergman.se/en/productions — Ingmar Bergman Writings (english) і налічвае недзе 140 публікацый.

 Дакументальная фільмаграфія 

 Ингмар Бергман снимает фильм / Ingmar Bergman gor en film / Ingmar Bergman Makes a Movie (Вильгот Шёман / Vilgot Sjöman) 1963, Швеция. Документальный. Продолжительности 5 серий: 00:39:26 + 00:29:43 + 00:30:01 + 00:25:00 + 00:22:59.
 Документ Форё 1969 / Fårödokument / Faro document (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 1970, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:55:42.
 Документ Форё 1979 /Fårödokument / Farodokument 1979 (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 1980, Швеция. Документальный. Продолжительность: 01:39:46.
 Лицо Карин / Karins ansikte / Karin's Face (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 1984, Швеция. Документальный, короткометражный. Продолжительность: 00:13:38.
 Фанни и Александр. Хроника создания фильма / Dokument Fanny och Alexander (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 1986, Швеция. Документальный. Продолжительность: 01:49:51.
 Ингмар Бергман: О жизни и работе (ТВ) / Ingmar Bergman On Life And Work / Ingmar Bergman: Om liv och arbete (Йорн Доннер / Jörn Donner) 1998, Швеция. Документальный. Продолжительность: 01:30:40.
 О "Сарабанде" / Behind Saraband (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 2003, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:45:00.
 Ингмар Бергман и Эрланд Йозефсон. Интервью шведского телевидения / Ingmar Bergman: reflection on life, death and love. 2004, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:53:00.
 Бергман и кино / Bergman and the Cinema (Мари Нирерёд / Marie Nyrerod) 2004, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:58:20.
 Бергман и театр / Bergman and the Theatre (Мари Нирерёд / Marie Nyrerod) 2004, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:57:00.
 Бергман и остров Форё / Bergman and Faro island (Мари Нирерёд / Marie Nyreröd) 2004, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:57:25.
 Остров Бергмана: Бергман и кино, Бергман и театр, Бергман и Форё / Bergman Island: Bergman och filmen, Bergman och teatern, Bergman och Fårö (Мари Нирерёд / Marie Nyreröd) 2004, Швеция, Документальный. Продолжительность: 01:23:27. /Сокращенное объединение предыдущих 3х фильмов/
 Бергман 101 / Bergman 101 (Питер Коуи / Peter Cowie) 2009, США. Документальный. Продолжительность: 00:35:23.
 Лив и Ингмар / Liv & Ingmar (Дхирадж Аколкар / Dheeraj Akolkar) 2012, Швеция, Великобритания, Норвегия. Документальный. Продолжительность: 01:29:00.
 Bergmans video. A documentary about Ingmar's collection (Alejandro González Iñárritu, Tomas Alfredson) 2012, Швеция, Великобритания, Норвегия. Документальный. 6 серий по 45 мин.
 Вторжение к Бергману / Trespassing Bergman (Jane Magnusson, Hynek Pallas / Джейн Магнуссон, Хюнек Паллас ) 2013, Швеция. Документальный. Продолжительность: 01:47:00. /Компиляция 6 серий Bergmans video/

 Выстаўкі 
 2012, «Ингмар Бергман. Image Maker», Мультимедиа Арт Музей, Москва
 2012, «Ингмар Бергман: Человек, который задавал сложные вопросы», Мультимедиа Арт Музей, Москва
 2013, «Лив Ульман и Ингмар Бергман», Центр фотографии имени братьев Люмьер, Москва

 Ушанаванне 
6 красавіка 2011 года Банк Швецыі паведаміў пра планы выпуску ў 2014—2015 годзе новай серыі грашовых знакаў. На аверсе купюры вартасцю 200 шведскіх крон меркавалася размяшчэнне партрэту Інгмара БергманаSweden’s new banknotes and coins : паведамленне на афіцыйным сайце Банка Швецыі. Новые лица шведских крон  // Бонистика. Энциклопедия банкнот мира. — 6 апреля 2011..

У кастрычніку 2015 года ў Швецыі з'явіліся банкноты з выявай Інгмара Бергмана. На купюрах вартасцю 200 крон намаляваны сам рэжысёр і кадр з яго шэдэўра «Сёмая пячатка».

У гонар рэжысёра назвалі астэроід (10378) Інгмарбергман.

 Крыніцы 

 Літаратура 

 Ингмар Бергман. Приношение к 70-летию (сборник) / Перев. со швед. и англ. — М.: Киноцентр, 1991. 160 с. — ISBN 5-7240-0006-7
 Долгов К.К., Долгов К.М. Федерико Феллини. Ингмар Бергман — Серия: Гении мирового кино. — М.: "Искусство", 1995. 237 с. + 24 л. илл. — ISBN 5-210-02419-9
 Александер Андориль. Режиссёр. Роман об Ингмаре Бергмане / Перев. со швед. О. Коваленко. — Серия: Коллекция. — М.: Текст, 2008. 189 с. — ISBN 978-5-7516-0719-7 /Художественный роман о съемках фильма "Причастие"/
 Тумас Шёберг. Ингмар Бергман. Жизнь, любовь и измены / Перев. со швед. Н. Федоровой. — М.: АСТ, 2015. 480 с. — ISBN 978-5-17-086413-3 /О личной жизни И.Бергмана. Книга с элементами бульварщины и домыслов. Автор книги не был допущен Фондом Ингмара Бергмана к его архивам, см. стр. 20-21./

 Спасылкі 
 Біяграфія і фільмаграфія Інгмара Бергмана 


 Рускамоўны сайт, прысвечаны Бергману 
 Сапраўднае дваццатае стагоддзе скончылася. Памяці Інгмара Бергмана
 Артыкулы пра Бергмане на сайце часопіса «Сеанс» 
 Бергман Інгмар — біяграфія 
 Сцэнарый да фільма «Асоба», успаміны Інгрыд Бергман пра Бергмана 
Сайт Фонда Ингмара Бергмана, посвященный его работам (на швед, англ.) — The Ingmar Bergman Foundation
Сайт Фонда Ингмара Бергмана, посвященный его архиву (на швед, англ.) — The Ingmar Bergman Foundation

 Статьи о Бергмане на сайте журнала «Сеанс» 

Катэгорыя:Кінарэжысёры Швецыі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Швецыі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Катэгорыя:Лаўрэаты Імператарскай прэміі Японіі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы