Міхась Машара

Міхась Машара, поўнае імя Міхаіл Антонавіч Машара (, хутар Падсосна Дзісенскага пав. Віленскай губ., цяпер , Віцебская вобласць — , ; Псеўданімы: С.Антонаў; М.Каліна, Міх. Каліна, Міхась Каліна; М.Машарак; Крыптанім: М. М.) — беларускі паэт, празаік, драматург, перакладчык.

 Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1915—1918 гадах вучыўся ў працоўнай школе ў Глыбокім. Быў арыштаваны польскімі ўладамі, але адпушчаны як непаўналетні. Вясной 1920 года ўступіў добраахвотна ў Чырвоную Армію; удзельнічаў у баях у Польшчы. Часць, у якой служыў Машара, была інтэрнавана ў Германіі, 11 месяцаў ён знаходзіўся ў лагеры Зальцведаль у Саксоніі. Пасля падпісання Рыжскага дагавора перададзены Польшчы; 8 месяцаў правёў у прафілактычным лагеры «Шчыпёрна». Жывучы ў Заходняй Беларусі ў міжваеннай Польшчы, працаваў на гаспадарцы, у 1923—1925 гадах служыў у польскай арміі. Пасля дэмабілізацыі арганізоўваў гурткі БСРГ у родных мясцінах. У 1927 годзе рэдагаваў у Вільні газету «Наша воля», друкаваўся ў дзіцячым часопісе «Заранка».Рукапісы не гараць. Міхась Машара  Арыштаваны ў 1928 годзе; зняволены ў віленскай турме Лукішкі, дзе прасядзеў звыш чатырох гадоў. Пасля далучэння Заходняй Беларусі да СССР (1939) абраны дэпутатам Народнага сходу Заходняй Беларусі. З канца 1939 года кіраваў аддзелам народнай асветы Шаркаўшчынскага раёна. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1940 года. Падчас 2-й сусветнай вайны працаваў у газетах «Звязда», «Савецкая Беларусь», «Партызанскае слова», на радыё. Пасля 2-й сусветнай вайны жыў у Мінску, працаваў у часопісе «Полымя» (1945—1947), «Настаўніцкай газеце» (1947—1949). Член Саюза пісьменнікаў СССР (з 1940).

Сябраваў з Янкам Пачопкам і Язэпам Драздовічам. Усе трое часта сустракаліся ў хаце Янкі Пачопкі ў 1930-я гады, у Летніках. Ладзілі там паэтычныя вечары і культурныя мерапрыемствыhttp://shtobylo.by/yanka-pachopka/ .

 Творчасць 
Дэбютаваў у друку ў 1927 годзе (часопіс «Заранка»). Вершы, напісаныя падчас зняволення ў Лукішках, З. Верас тайна вынесла і ў 1928 годзе выдала асобным зборнікам «Малюнкі», які стаў першай кнігай паэта. Таксама ў Вільні выйшлі зборнікі вершаў «Малюнкі» (1928), «На сонечны бераг!» (1934), «Напрадвесні» (1935), «З-пад страх саламяных» (1937), паэмы «Вяселле» (1933), «Смерць Кастуся Каліноўскага» (1934), «Мамчына горка» (1936), п’есы «Вось тут і зразумей» (1933), «Лёгкі хлеб» (1936), «З-пад стрэх саламяных» (1937, канфіскаваны польскай адміністрацыяй), «Чорт з падпечча» (1938). У савецкі час выйшлі кнігі паэзіі «Беларусі» (1944), «Выбраная лірыка» (1945), «Праз навальніцы» (вершы і паэмы, 1948), «Урачыстасць» (вершы і паэмы, 1952). Выбраныя творы (1958), «Ад родных аселіц» (выбранае, 1959), «Мая азёрная краіна» (выбранае, 1962), «Вершы» (1971), казкі ў вершах «Зязюльчыны слёзы» (1961), «Зелянушка і ракатушка» (1964). Рукапіс зборніка «З ваколіц Сініх Балот» не быў надрукаваны.

У 1960—1970-я выступаў пераважна як празаік. Аўтар раманаў «Крэсы змагаюцца» (1966), «Сонца за кратамі» (1968) і «Лукішкі» (1970), якія склалі трылогію, «Ішоў дваццаты год» (1973), «І прыйдзе час…» (1975), кнігі ўспамінаў «Старонкі летапісу» (1975).

Пераклаў на беларускую мову «Мёртвыя душы» М. Гогаля (1950), «Апавяданні» Г. Сянкевіча (1955), «Уральскія сказы» П. Бажова (1956), «Калевалу» (1956) і інш.

 Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, «Знак Пашаны» і медалём.

 Бібліяграфія 
 На сонечны бераг! Вільня, 1934;
 Напрадвесьні. Вільня, 1935;
 Выбр. лірыка. Мн., 1945;
 М. В. Гогаль. Выбр. тв. Мн., 1952 / пераклад паэмы «Мёртвыя душы»;
 Выбр. тв. Мн., 1958;
 Мая азёрная краіна: Выбр. Мн., 1962;
 Крэсы змагаюцца: Раман-хроніка. Мн., 1966;
 Сонца за кратамі: Раман-хроніка. Мн., 1968;
 Лукішкі: Раман-хроніка. Мн., 1970;
 Старонкі летапісу: Кніга ўспамінаў. Мн., 1975.

 Літаратура 


 Ваданосаў М. Сэнс жыцця — змаганне // ЛіМ. 1974, 27 снеж.;
 Паўлюкоўскі І. З кагорты змагароў // ЛіМ. 1977, 18 ліст.;



Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Драматургі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Перакладчыкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Перакладчыкі СССР
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Зняволеныя Лукішскай турмы