Тыпапамер H0

Тыпапамер H0 (вымаўляецца «Ха-Нуль», ) — адзін з папулярных тыпапамераў у чыгуначным мадэлізме. Ён адпавядае маштабу 1:87 пры шырыні мадэльнай каляі 16,5 мм (рэальная шырыня 1435 мм). Досыць часта, асабліва ў Вялікабрытаніі і ЗША, сустракаецца цалкам літарнае пазначэнне таго ж тыпапамеру HO.

Назва тыпапамеру паходзіць ад нямецкага «палова нуля», бо ў пачатку 20 стагоддзя найболей распаўсюджанымі ў Еўропе былі мадэлі маштабу 1:45 (Тыпапамер 0) з шырынёй каляіны 32 мм, а мадэлі H0 былі прыблізна ў два разы меншыя.

 Гісторыя 
У 1922 годзе нямецкая фірма Bing, якая выконвала замовы для брытанскай кампаніі Bassett-Lowke, прадставіла «настольную чыгунку» з шырынёй каляіны 16,5 мм. Ідэя стварэння новага маштабу зыходзіла ад галоўнага канструктара фірмы Bassett-Lowke Генры Грынлі. Пасля эканамічнага крызісу 30-х фірма Bing перажывала эканамічныя цяжкасці і згалела. Яе былыя супрацоўнікі арганізавалі фірму Trix, якая працягнула распрацоўкі ў гэтым кірунку, і ў 1935 годзе быў выпушчаны набор пад назвай Trix-Express, памер якога пазначаўся 00 («нуль-нуль»). У тым жа годзе фірма Märklin таксама выпусціла сваю чыгунку ў гэтым тыпапамеры. Паступова тыпапамер станавіўся ўсё больш папулярным у Еўропе і Амерыцы. У 1949-1950 гадах ён атрымаў сваё сённяшняе пазначэнне H0.

Паралельна ў Вялікабрытаніі існуе тыпапамер 00, які таксама выкарыстоўвае каляіну 16,5 мм, аднак мае маштаб 1:76. Гэты тыпапамер з'яўляецца асноўным у Вялікабрытаніі і Ірландыі.

Сёння доля сусветнага рынка тыпапамеру H0 складае прыкладна 80 %.

 Каляіна 
Стандарт NEM 010 усталёўвае наступны набор каляін для H0 (для мадэлявання звычайнай і вузкакалейнай чыгункі ў адным тыпапамеры):
 Пазначэнне Прататып Мадэльная шырыня Рэальная шырыня НататкіH0 Нармальная каляіна,1435 мм  16,5 мм  1435 мм, 1520(1524) мм1250-1700 ммH0m Метровая каляіна,1000 мм  12 мм  1000 мм850-1250 мм Пазначэнне паходзіць ад . Іншыя варыянты:HOn3-1/2 (Пазначэнне паходзіць ад )H0e 750 мм  9 мм  650-850 мм, часта 600 і 610 мм Іншыя варыянты:HOn30 (ЗША, пазначэнне паходзіць ад )H0i 600 мм  6,5 мм  500-650 мм Іншыя варыянты:H0f (Пазначэнне паходзіць ад ),HOz (ЗША, бо каляіна тыпапамеру Z)

 Спасылкі 
NEM Normenblatt 010 — Maßstäbe, Nenngrößen, Spurweiten (PDF)

Катэгорыя:Чыгуначны мадэлізм