Тува

Тува (Тыва) — суб’ект Расійскай Федэрацыі, размешчаны на поўдні Усходняй Сібіры. Мяжуе з Манголіяй на ўсходзе і поўдні, з Краснаярскім краем на поўначы, Хакасіяй на паўночным захадзе, Бураціяй і Іркуцкай вобласцю на паўночным усходзе, з Рэспублікай Алтай на захадзе.

 Геаграфія 
Бай-Тайга, Кызыл-Тайга, Мангун-Тайга. Цаган-Шыбэту. Рака Вялікі Енісей.

 Гісторыя 
Да 1912 года Тува знаходзілася пад уладай манчжурскай дынастыі Цынь і называлася «Танну-Уранхай». Пасля Сінхайскай рэвалюцыі тувінскія наёны звярнуліся да расійскага цара з просьбай аб усталяванні расійскага пратэктарату, што і было зроблена ў 1914 годзе. Тувінскія землі пад назвай Уранхайскі край былі ўключаны ў склад Енісейскай губерні. У 1921 годзе абвешчана незалежная Народная Рэспубліка Танну-Тува (з 1926 года — Тувінская Народная Рэспубліка. У 1944 годзе ТНР увайшла ў склад СССР і РСФСР як аўтаномная ССР. У 1991 годзе была ператворана ў Рэспубліку Тува. З 1993 года афіцыйная назва Рэспубліка Тыва.

 Адміністрацыйны падзел 
Тува падзяляецца на 2 гарадскія акругі (гарады Кызыл і Ак-Давурак) і 17 кажуунаў.

 Авюрскі кажуун
 Бай-Тайгінскі кажуун
 Барун-Хемчыкскі кажуун
 Дзун-Хемчыкскі кажуун
 Каа-Хемскі кажуун
 Кызылскі кажуун (цэнтр — пгт Каа-Хем)
 Мангун-Тайгінскі кажуун
 Пій-Хемскі кажуун
 Сут-Хольскі кажуун
 Таджынскі кажуун
 Тандынскі кажуун
 Тэрэ-Хольскі кажуун
 Тэс-Хемскі кажуун
 Улуг-Хемскі кажуун
 Чаа-Хольскі кажуун
 Чэды-Хольскі кажуун
 Эрзінскі кажуун

Іншыя гарады — Туран, Чадан, Шаганар — уваходзяць у склад кажуунаў.

 Насельніцтва 
Колькасць насельніцтва складае 308,5 тыс. чел. (2006), шчыльнасць — 1,8 чел. / км². Удзельная вага гарадскога насельніцтва 51,5 %. Нацыянальны склад: тувінцы 77 %, рускія 20,2 %, іншыя 2,9 %

 Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
 Міхаіл Арцёмавіч Бухтуеў

 Спасылкі 

 Афіцыйны сайт 
 Тувінскі сайт навінаў