Соф’я Аляксееўна (царэўна)

Соф’я Аляксееўна () — вялікая княжна маскоўская (у маскоўскім разуменні — царэўна), дачка вялікага князя маскоўскага (цара) Аляксея Міхайлавіча і Марыі Ільінічны Міласлаўскай. У 1682—1689 гадах рэгентка пры малодшых братах Пятры і Іване.

 Біяграфія 

Пасля смерці бяздзетнага Фёдара Аляксеевіча, яго 16-гадовы брат Іван, слабы фізічна, быў адхілены ад стальца. Патрыярх Іаакім і баяры абвясцілі царом 10-гадовага Пятра. Баяры Міласлаўскія на чале з Соф’яй вырашылі аспрэчыць уладу.

Соф’я прыйшла да ўлады, абапіраючыся на свайго фаварыта Васілія Галіцына і стральцоў, 15 верасня 1682 года стала рэгенткай пры малалетніх братах Іване і Пятры. thumb|left|Царэўна Соф’я Аляксееўна ў Навадзевічам манастыры. Карціна Іллі Рэпіна

 Асабістыя якасці 
Соф’я была разумнай, уладнай, славалюбівай, ведала польскую мову, латынь і нават складала вершы. Вальтэр гаварыў аб ёй: «Кіраўніца мела шмат розуму, складала вершы, пісала і гаварыла добра, з выдатным выглядам злучала мноства талентаў; усе яны былі азмрочаны велічэзным яе славалюбствам».

 Дасягненні 
У пачатку ліпеня 1682 года ўмелымі дзеяннямі спыніла ў Маскве бунт раскольнікаў: перанесла «спрэчкі пра веру» ў палац, у Гранавітую палату, ізалявала такім чынам лідараў старавераў ад натоўпу народа.

Заключыла выгадны для Расіі «Вечны мір» з Рэччу Паспалітай, Нерчынскі дагавор з Кітаем. У 1687 і 1689 гадах пад камандаваннем князя Васіля Галіцына здзейснены паходы супраць крымскіх татараў, але няўдалыя. У 1687 годзе створана Славяна-грэка-лацінская акадэмія. 21 ліпеня 1687 года ў Парыж прыбыло першае маскоўскае пасольства.

 Звяржэнне 
У верасні 1689 года Соф’я скінута і саслана ў Новадзявочы манастыр. Стральцы падчас паўстання 1698 года, на думку следства, намерваліся ўзвесці яе на царства. Пасля задушэння паўстання Соф’я пастрыжана ў манашкі пад імем Сусаны. Памерла ў 1704 года. Пахавана ў Смаленскам саборы Новадзявочага манастыра ў Маскве.

 Крыніцы 

Катэгорыя:Раманавы