Сафія Валадараўна

Сафія Валадараўна (каля 1140 — ) — княжна менская, каралева дацкая.

 Біяграфія 
Сафія 23 кастрычніка 1157 года ўзяла шлюб з дацкім каралём Вальдэмарам I, запісы пра гэта ёсць у летапісе XII ст. «Славянская хроніка» Арнольда з Любека, а таксама ў Саксона Граматыка. Палітычны кантэкст шлюбу, як і сувязі полацка-менскіх князёў праз Сафію з дынастыямі герцагаў Браўншвейгскіх і ландграфаў Цюрынгскіх, не вывучаныНазаренко А. В. Русско-немецкие связи домонгольского времени (IX — середина XIII в.): Состояние проблемы и перспективы дальнейших исследований // Из истории русской культуры. Т. II. (Киевская и Московская Русь). М.: ЯСК, 2002. ISBN 5-7859-0142-0. С. 266.. Сафія актыўна брала ўдзел у грамадскім жыцці Даніі. Мела двух сыноў і шэсць дачок. Аўдавела ў 1182 годзе. У 1184 годзе выйшла замуж за Людвіга III, ландграфа цюрынгскага, аднак у 1190 годзе развялася з ім і вярнулася ў Данію. Пахавана побач Вальдэмара I у каралеўскай пахавальні Рынгстэда.

 У гістарыяграфіі 
Рускімі летапісамі не згадваецца, вядома толькі з заходніх крыніц — сачынення Саксона ГраматыкаSaxo. Lib. XIV. Cap. XIX. P. 408;, «Сагі пра Кнютлінгаў»Knýtl. Bls. 242;, генеалогіі дацкіх каралёўSmHD. Bd. I. P. 184, 185;, «Агляду саг пра дацкіх канунгаў»Ágr. Dan. Bls. 334;, зводу саг «Прыгожая скура»Fask. Bls. 300;, дацкіх аналаўSRD. Bd. I. P. 340;. Некаторыя скандынаўскія крыніцы даюць яе імя скажона — Суфія, Сіфія. Месца нараджэння невядома. Паходжанне княжны было дыскусійным у гістарыяграфіі, традыцыйна лічыцца, што Сафія дачка Валадара Глебавіча і Рыксы, дачкі Баляслава Крывавустага, найболей аргументавана гэта даведзена Я. ГаленамGallén J. Vem var Valdemar den stores drottning Sofia? // Historisk Tidskrift för Finland. 1976. Årg. 61.. БаўмгартэнБаумгартен Н. А. София Русская, королева датская, а затем ландграфиня тюрингенская // Seminarium Kondakovianum. Prague. T.4, 1931. — C. 95—104; Baumgarten N. Généalogies et mariages… Table V, № 45. і ПашутаПашуто В. Т. Внешняя политика…. C. 421, генеалогич. табл. 2, № 17. меркавалі, што Сафія дачка Уладзіміра Усеваладавіча, але ў такім выпадку трэба дапусціць, што Вальдэмар узяў шлюб з пляменніцай. Падрабязны агляд пунктаў гледжання на паходжанне Сафіі змешчаны ў працах Т. ДжаксанДжаксон Т. Н. Исландские королевские саги как источник по истории Древней Руси и ее соседей: X—XIII вв. // ДГ, 1988—1989. — М., 1991. — C. 163; Джаксон Т. Н. Исландские королевские саги о Восточной Европе (середина XI — середина XIII в.). — М., 2000. — С. 180—181..

Ёсць два пазнейшыя партрэты Сафіі (1580, 1757).

У Беларусі асоба дацкай каралевы Сафіі стала шырока вядомай пасля публікацыі «Нашай Нівай» у 2005 годзе артыкула доктара гісторыі Андрэя Катлярчука «Соф’я Валадароўна, каралева Даніі».

 Дзеці 
 Кнут VI
 Вальдэмар II
 Хелена
 Рыкса
 Сафія
 Маргарэт
 Марыя
 Інгеборга

 Зноскі 

 Літаратура 
 Birgitte Hammer Sophia — den glemte dronning. — Juli 2015. — 368 s. — ISBN 978-87-93328-30-3 (P-bog), ISBN 978-87-93366-18-3 (E-bog)

 Спасылкі 
 Дзярновіч А. Соф’я Менская, маці двух каралёў — nashaniva.by, 08.06.2014, 10:26
 Соф’я Валадароўна, каралева Даніі — nashaniva.by, 13.05.2005, 13:00

Катэгорыя:Князі менскія
Катэгорыя:Каралі дацкія
Катэгорыя:Імігравалі ў Данію з Беларусі