Ветка

Ве́тка () — горад раённага падпарадкавання ў Гомельскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Веткаўскага раёна, прыстань на р. Сож. За 22 км ад Гомеля. Аўтадарогі на Гомель, Добруш.

 Назва 

На думку А. Рогалева, назва горада Ветка ўтворана ад геаграфічнага тэрміна ветка, які служыў абазначэннем невялікага вострава. Сам востраў быў названы веткай па праліву, які аддзяляў яго ад ракі Сож, і які ёсць быццам галіна гэтай ракіА. Ф. Рогалев. Топонимический словарь Ветковского района Гомельской области. Гомель, 2004. 196 с..

 Гісторыя 
Ветка заснавана ў 1685 як слабада стараверамі — уцекачамі з цэнтральнай Расіі. У XVII—XVIII стст. Ветка з навакольнымі слабодамі, манастырамі і скітамі з’яўлялася цэнтрам старавераў. У 1730-я ў горадзе пражывала каля 40 тыс. чал. Карныя войскі царскага ўрада ў XVIII ст. двойчы спальвалі Ветку, большасць жыхароў прымусова выселена ва ўсходнія губерніі Расіі. З 1772 у складзе Расійскай імперыі. З 1784 мястэчка, з 1852 у Гомельскім павеце. У 1868 адкрыта жаночае народнае вучылішча, у 1874 — мужчынскае. У 18 ст. у Ветцы сфарміраваліся мясцовыя асаблівасці іканапісу і афармленні рукапіснай кнігі, склалася самабытная школа веткаўскага разьбярства. З 1919 у Гомельскай губерні РСФСР, з 1925 горад. З 1926 у БССР, цэнтр раёна. З 18.8.1941 па 28.9.1943 была акупіравана немцамі, у гэты час загінула 656 чалавек. У 1978 быў заснаваны Веткаўскі музей народнай творчасці, адкрыўся для наведвальнікаў у лістападзе 1987.

20 кастрычніка 1995 года адміністрацыйныя адзінкі Веткаўскі раён і горад Ветка, якія маюць агульны адміністрацыйны цэнтр, аб'яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку — Веткаўскі раён. 

 Насельніцтва 

 XIX стагоддзе: 1897 год — 7,2 тыс. чал.
 XX стагоддзе: 1969 год — 6,2 тыс. чал.; 1995 год — 6,3 тыс. чал.
 XXI стагоддзе: 2006 год — 8,0 тыс. чал.; 2008 год — 8,1 тыс. чал.; 2016 год — 8 340 чал.; 2017 год — 8 394 чал.

 Эканоміка 
Прадпрыемствы лёгкай, будаўнічых матэрыялаў, харчовай прамысловасці. Ветка — цэнтр мастацкага промысла (разьбярства па дрэве).

 Культура 
міні|злева|Музей у былым доме купца Грошыкава
 Веткаўскі музей народнай творчасці.

 Славутасці 
 Шэраговая забудова XIX—першай паловы XX ст.
 Былы дом купца Грошыкава (1897), пл. Чырвоная, 5 — 
 Спаса-Праабражэнская царква
 Стараверскія могілкі
 Брацкая магіла (1943), вул. Савецкая — 
 Гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку (1-е тысячагоддзе да н.э. — 1-е тысячагоддзе н.э.), 3 км на поўнач ад горада, на беразе р.Сож, урочышча Цялячае — 

 Вядомыя асобы 

 Тамара Яўгенаўна Гаробчанка (нар. 1942) — беларускі тэатразнавец.
 Яўген Палікарпавіч Гаробчанка (1917—1947) — беларускі акцёр.
 Дзмітрый Міхайлавіч Кавалёў — савецкі паэт
 Валерый Ільіч Кожар (1937—2020) — беларускі архітэктар.
 Акім Рыгоравіч Курачкін — беларускі скульптар
 Вільям Саламонавіч Матлін — яўрэйскі рэвалюцыянер, вучоны-энэргетык, рэпрэсаваны
 Міхаіл Васільевіч Селькін — беларускі навуковец-алгебраіст
 Морыс Голубаў (1905—1987) — амерыканскі мастак
 Майсей Барысавіч Нэйман (1898—1967) — савецкі фізікахімік.
  (1910—1992) — савецкі кампазітар.
 Фёдар Рыгоравіч Шкляраў (1925—1988) — беларускі краязнавец, калекцыянер.
 Айзік Фрэйдкін (1892—1941) — яўрэйскі пісьменнік, перакладчык
 Мордхе Эрліх (1873—1931) — яўрэйскі пісьменнік

 Галэрэя 

 Гл. таксама 
 Гарады Гомельскай вобласці
 Гарады Беларусі

 Зноскі 

 Літаратура 



 Спасылкі 


Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1685 годзе