Графіці

Графі́ці (, ад  пісаць) — у мінулым адна з формаў першабытнага мастацтва, а таксама фальклору. У сучасным сэнсе — надпісы або малюнкі на сценах будынкаў і пераходаў, вагонаў цягнікоў, платах і іншых паверхнях.

 Гісторыя 
Насценныя надпісы вядомыя з глыбокай старажытнасці. Першыя графіці (менавіта графіці, а не насценныя надпісы і малюнкі) выяўлены ў егіпецкіх храмах, на статуях і датуюцца 2707—2216 гг да н.э. Яны зроблены на фінікійскай, арамейскай, грэчаскай, лацінскай мовах — тэматыка: ад малітваў і ўхваленняў да пераліку тавараў і імя графітыста. Графіці выяўлены таксама ў краінах Старажытнага Усхода, у Грэцыі, у Рыме (Пампеі, рымскія катакомбы). Знакаміты комплекс першабытных графіці Тамгалы занесены ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

У Беларусі вядомы ўзоры графіці, якія адносяцца да XI—XII ст. і былі зроблены вострымі прадметамі на сценах будынкаў і розных рэчаў. Гэтыя надпісы, што змяшчаюць звесткі аб імёнах, датах, бытавой лексіцы, асобных гістарычных падзеях, выяўлены ў Сафійскім саборы і Спаскай царкве ў Полацку, на амфарах, прасліцах у Друцку, Менску, Пінску, Наваградку і інш.

З другой паловы XX ст. графіці пачалі называць малюнкі і надпісы на сценах жылых дамоў, грамадскіх пабудоў, агароджах, у метро, зробленыя дзецьмі ці дарослымі людзьмі. Такія творы выконваюцца рознымі матэрыяламі — крэйдай, вуглём, аэразолем — або проста прадрапваюцца ў тынкоўцы. Для графіці характэрны крайні лаканізм, выкарыстанне мінімальнай колькасці графічных элементаў для выяўлення чалавечай фігуры, твару, руху і інш., экспрэсія, яркая маляўнічасць, адлюстраванне сацыяльных праблем і матываў, увага да папулярных сімвалаў і г.д. Праводзяцца конкурсы мясцовых мастакоў-графіцістаў.

 Формы графіці 
 Style-Writing
 Scratching (бел.: Драпанка) — графіці наносіцца на пластык альбо шкло металічным прадметам, наждачкай, камянём.
 Etching
 Ganggraffiti
 Графіці Ultra
 Streetart
 Графіці на плакатах
 Палітычныя графіці
 Графіці ў прыбіральнях
 Графіці на дрэвах
 Цынк — надпісы-напаміны аб наведванні мясціны

 Фільмы, прысвечаныя графіці 
 80 Blocks from Tiffany’s (1979)
 Stations of the Elevated (1980) — самы ранні дакументальны фільм пра графіці ў метро Нью-Ёрка. Музыка Чарлі Мінгуса.
 Wild Style (1983) — драма пра культуру хіп-хопа і графіці ў Нью-Ёрку drama
 Style Wars (1983)
 Quality of Life (2004)
 Piece by Piece (2005)
 Infamy (2005)
 NEXT: A Primer on Urban Painting (2005) — дакументальная стужка пра глабальную культуру графіці
 RASH (film) (2005)
 Bomb the System (2006)
 BOMB IT (2007)
 Jisoe (2007)

 Літаратура 
 Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. — ISBN 985-11-0277-6.


 Спасылкі 

  Графіці-форум 
  Графіці-арт 

Катэгорыя:Надпісы
Катэгорыя:Эпіграфіка
Катэгорыя:Жывапіс
Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва

Катэгорыя:Вулічная культура
Катэгорыя:Манументальнае мастацтва
Катэгорыя:Вандалізм
Катэгорыя:Пісьмовая камунікацыя