XII стагоддзе

XII стагоддзе (двана́ццатае стагоддзе) пачалося 1 студзеня 1101 года і скончылася 31 снежня 1200 года.

 Падзеі 
 Беларусь 
 1044 — 1101 — княжэнне Усяслава Брачыславіча ў Полацкім княстве.
 1101 — 1119 — княжэнне Глеба Усяславіча ў Менскім княстве.
 1127 — паход кіеўскага князя Мсціслава на Полацкую зямлю.
 1157 — 1162 — княжэнне ў Тураўскім княстве Юрыя Яраславіча.
 сяр. XII ст. — пабудавана Спаская царква Полацкага Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра (дойлід Іаан).

 Замежная Еўропа 
 Свяшчэнная Рымская імперыя дасягнула свайго тэрытарыяльнага піка
 Князі Кіеўскай Русі арганізавалі шэраг маштабных паходаў супраць полаўцаў
 Узмацненне Францы
 Адбыліся другі і трэці крыжовыя паходы
 Узнікненне Баснійскага княства
 1185: Паўстанне балгараў супраць панавання Візантыі (: Балгарскае паўстанне, 1185)
 1198: Зацверджанне папскай буллай Тэўтонскага ордэна і пачатак яго экспансіі ў Прыбалтыцы

 Азія 
 Узнікненне Аварскага ханства
 Сталіца Кітая перанесена ў Ханчжоу

 Асобы 
 Беларусь 
 Усяслаў Брачыславіч (~1029—1101) — князь полацкі.
 Міна Полацкі (?—1116), свяціцель — першы вядомы па пісьмовых крыніцах епіскап полацкі (з 1105). 
 Глеб Усяславіч (кан. 1040-х — 1119) — князь менскі.
 Юрый Яраславіч (1102 — пасля 1167) — князь тураўскі.
 Ефрасіння Полацкая (~1104—1167), прападобная — ігумення полацкага Спаскага манастыра, асветніца.
 Іаан — полацкі дойлід, кіраваў будаўніцтвам полацкай Спаскай царквы (сяр. XII ст.).
 Лазар Богша — полацкі майстар-ювелір, у 1161 г. стварыў крыж Ефрасінні Полацкай. 
 Кірыл Тураўскі (~1113—~1182), свяціцель — епіскап тураўскі, аўтар царкоўна-літаратурных твораў, асветнік.

 Іншыя краіны 
 Святаполк Ізяславіч, вялікі князь кіеўскі
 Генрых V, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі
 Іаан II Камнін, візантыйскі імператар
 Конрад III, германскі кароль і адзін з кіраўнікоў другога крыжовага пахода
 Саладзін, сірыйскі і егіпецкі султан, легендарны дзеяч супраціву трэцяму крыжоваму паходу
 Рычард Львінае Сэрца, легендарны англійскі кароль
 Генрых Плантагенет, англійскі кароль і заснавальнік дынастыі Плантагенетаў
 Фрыдрых Барбароса, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі

 Гл. таксама 
 XI стагоддзе
 XIII стагоддзе