Копысь

Копысь — гарадскі пасёлак у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, прыстань на левым беразе Дняпра. За 35 км ад Оршы, 2 км ад чыгуначнай станцыі Копысь на лініі Орша—Магілёў, аўтадарогамі злучаны з Оршай і з аўтадарогай Орша—Магілёў. Насельніцтва 600 чал. (2025).

 Гісторыя 
Упершыню згаданы пад 1059 годам Ніканаўскім летапісам, калі на шляху ў Ноўгарад там памёр епіскап Лука Жыдзята.

З 2-й паловы XIV ст. у Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У XIV—XVIII ст. існаваў Копыскі замак. Належаў князям Астрожскім, Радзівілам. У 1597 годзе Крыштаф Радзівіл «Пярун» запісаў фундуш на копыскую царкву Святой Параскевы Пятніцы.НГАБ, ф. 1731, воп. 1, спр. 33, с. 644. Меў магдэбургскае права. У XVII—XIX ст. вядомы вытворчасцю кафлі. На мяжы XVIII—XIX ст. быў цэнтрам хасідызму.

З 1772 года ў складзе Расійскай імперыі, горад, цэнтр павета. У 1781 годзе Копысі нададзены новы герб. Падчас вайны 1812 года заняты французскімі войскамі, 12.11.1812 года тут праз Дняпро перапраўлялася расійская армія пад камандаваннем М. І. Кутузава. З 1861 года — пазаштатны горад Горацкага павета.

У 1924—1930 гадах цэнтр раёна. З 1930 года ў Аршанскім раёне, з 1938 года гарадскі пасёлак.

 Насельніцтва 

 Эканоміка 
Прадпрыемствы машынабудаўнічай прамысловасці, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў. Цэнтр па вытворчасці мастацкай керамікі.

 Славутасці 
 Замчышча Пятроўскі Вал — помнік археалогіі
 Пасадскае селішча — помнік археалогіі

 Вядомыя асобы 
 Валянцін Аляксеевіч Барадуля — беларускі вучоны ў галіне цеплаэнергетыкі, прафесар. Доктар тэхнічных навук (1986).
 Веніямін Блажэнны (1921—1999) — беларускі паэт.
  — царкоўны дзеяч; уключаны ў спіс «Новапакутнікі і Спавяданнікі Рускай Праваслаўнай Царквы XX стагоддзя».
 Соф’я Юр’еўна Друкер (1907—1984) — беларуская спявачка, Народная артыстка БССР
 Аляксей Сцяпанавіч Кароль (1945—2015) — беларускі гісторык, палітолаг, галоўны рэдактар газеты «Новы Час».
 Фаня Ісакаўна Кулікова (1906—1998) — савецкі ўсходазнавец. Доктар гістарычных навук. Заслужаны дзеяч навукі РСФСР.
 Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка (нар. 1954) — Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь.
 Сямён Сцяпанавіч Навумовіч (нар. 1922) — урач, траўматолаг і артапед, доктар медыцынскіх навук.
 Аркадзь Міхайлавіч Стамблер (1898—1941) — савецкі тэатральны дзеячhttps://bessmertnybarak.ru/stambler_arkadiy_mikhaylovich/.
 Максім Сямёнаў (мянушка Куцень) — майстар сярэбраных спраў 2-й паловы XVII стагоддзя.
 Фёдар Паўлавіч Урончанка (1779—1852) — міністр фінансаў Расіі пры Мікалаі I.
 Міхаіл Паўлавіч Урончанка (1802—1855) — расійскі ваенны геадэзіст, географ, перакладчык. Генерал-маёр.

 Крыніцы 

 Літаратура 



 Kossarzecki K. Forteca w Kopysi nad Dnieprem w latach wojny Rzeczypospolitej z Moskwą 1654—1667 // Studia z dziejów wojskowości. — T. I. — Białystok, 2012. — S. 115—154.

 Спасылкі 


Катэгорыя:Астрожскія
Катэгорыя:Хадкевічы
Катэгорыя:Радзівілы
Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры