Іван Мазепа

Іван Мазепа — Іва́н Сцяпа́навіч Мазе́па-Калядзінскі (укр.: Іва́н Степа́нович Мазе́па-Колединський, ; 20 сакавіка 1639 — ) — гетман Украіны ў 1687—1709 гг.

Спачатку падтрымліваў супрацоўніцтва з Масквой, але палітыка Пятра I ва Украіне ў перыяд Паўночнай вайны прывяла да разрыва Мазепы з Расіяй. У 1708 годзе дамовіўся з Карлам XII пра далучэнне да антымаскоўскай кааліцыі. Пасля паражэння шведскай арміі пад Палтавай эміграваў. Памёр у Бендэрах (цяпер Малдова), пахаваны ў Галаце (цяпер Румынія).

Мазепа быў адлучаны ад царквы за здраду клятве, якая была дадзена на крыжы і Евангеллі, а таксама за шэраг іншых супрацьцаркоўных дзеянняўhttp://www.pravoslavie.ru/analit/080130172754. Шматлікія звяртанні ўкраінскіх культурных і палітычных дзеячаў у ХХ стагоддзі аб скасаванні анафемы Мазепе, у тым ліку апошняя за часам (2008 год) адозва прэзідэнта Віктара Юшчанкі да РПЦ не дала ніякіх вынікаўhttp://www.pravda.com.ua/news/2008/3/7/72773.htm .

 Вобраз у культуры 
Вобраз гетмана сучаснымі ўкраінскімі ўладамі ўключаны ў лік нацыянальных героеў Украіны. На яго айчыне ў 2008 годзе яму адкрыты помнік, у Кіеве імем Мазепы названая вуліца, у 2016 годзе помнік адкрыты ў Палтаве.

У свой час Мазепа падтрымліваў развіццё навукі і царквы на ўкраінскіх землях. Дзякуючы яго ахвяраванням былі збудаваныя шмат цэркваў і сабораў у Кіеве і іншых гарадах Украіны, што з’яўляюцца цяпер іх акрасай. Менавіта пры Мазепе Кіева-Магілянскі калегіум набыў статусу акадэміі, што дзейнічае і зараз.

Гістарычныя падзеі навакол і сама асоба Івана Мазепы натхнялі шмат якіх мастакоў літаратуры і музыкі. Вобраз Мазепы адлюстраваны ў творах наступных аўтараў:
 Лорд Байран — Мазепа, паэма (1818)
 Аляксандр Пушкін — Палтава , паэма (1828—1829)
 Віктор Гюго — Мазепа, паэма (1829)
 Юліуш Славацкі — Мазепа, паэма (1840)
 Ферэнц Ліст — Мазепа, сімфанічная паэма (1851)
 Пётр Чайкоўскі — Мазепа, опера (1881—1883)
 Михаел Балфе. «Старонкавая» кантата. (1861)
 Тарас Шаўчэнка — розныя вершы
 Кандрат Рылееў

У 2001 годзе рэжысёрам Юрыем Ільенкам быў зняты фільм «Малітва за гетмана Мазепу»

«Маzепа fest» — назва штогадовага рок-фестываля, які стартаваў 6 чэрвеня 2003 года ў Палтаве.

Вобраз Мазепы замацаваны на купюры ўкраінскай нацыянальнай грашовай адзінкі — грыўня (10 грывень).

 Галерэя 

 Спасылкі 


Катэгорыя:Гетманы Украіны
Катэгорыя:Удзельнікі Паўночнай вайны
Катэгорыя:Выпускнікі Кіева-Магілянскай акадэміі
Катэгорыя:Адлучаныя ад царквы
Катэгорыя:Пахаваныя ў Румыніі
Катэгорыя:Перабежчыкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Памерлі ў Малдове