Беларуская граматыка Тарашкевіча (1929)

«Беларуская граматыка для школ» — школьная граматыка беларускай мовы, апрацаваная Б. Тарашкевічам (1928) і выдадзеная ў Вільні (1929). «Граматыка» з’яўлялася пятым у Заходняй Беларусі, значнаБ. Тарашкевіч. Прадмова // Беларуская граматыка… пераробленым і пашыраным, выданнем школьнай граматыкі Тарашкевіча, выдадзенай у 1918 годзе.

Змяненні і дапаўненні, унесеныя Тарашкевічам, не ўлічвалі пастановаў, зробленых Беларускай Акадэмічнай Канферэнцыяй (1926). Разам з тым, аўтар лічыў, што праблемы «акання» і «правапісу чужаземных слоў» усё яшчэ застаюцца спрэчнымі.

Граматыка складалася з двух раздзелаў-«колаў», азнаямляльнага (56 параграфаў) і навучальнага (106 параграфаў) характараў.

 Адметнасці 

УпершынюСтанкевіч, С.168. ў беларускую граматыку быў уведзены нарматыў на беларускі лацінскі алфавітУ 46-м параграфе азнаямляльнага кола. Беларуская граматыка, С.49—51. — з выкарыстаннем «Ł» (гук [л]), «Č», «Š», «Ž» (шыпячыя гукі), «W» (гук [в]).

Выбухны гук г узгадваўся як такі, што «…сустракаецца рэдка і ў беларускім пісьме азначаецца літарай г з коскай над ёй з правага боку г’»Беларуская граматыка, С.49.

Прапаноўваўся варыянт запісу падвойнага мяккага гуку [дз'] у выглядзе «ддз»Беларуская граматыка, С.121..

 Ацэнкі 

Я. Станкевіч адзначыў, што ў 5-м выданні сэнс шэрагу правілаў стаў процілеглымСтанкевіч, С.142. у параўнанні з першымі чатырма, і адзначыў як адмоўныя рысы тое, што Тарашкевіч не даў навуковых тлумачэнняў да сваіх развязанняў спрэчных пытанняў беларускай граматыкі, ані ў першых чатырох, ані ў пятым выданні. Наогул, заявіў, што ў гэтай граматыцы Тарашкевіча шмат русізмаў, паланізмаў і варварызмаў, скрытыкаваў няўдалую (і нават пагоршаную) граматычную тэрміналогію.

 Крыніцы 


 Беларускія граматыкі Лёсіка
 Літаратура 

 Б. Тарашкевіч. Беларуская граматыка для школ. — Вільня : Беларуская друкарня ім. Фр. Скарыны, 1929 ; Мн. : «Народная асвета», 1991 [факсімільн.]. — Выданне пятае, пераробленае і пашыранае.
 Я. Станкевіч. Б. Тарашкевіч. Беларуская граматыка для школ // Ян Станкевіч. Збор твораў у двух тамах. Т. 1. — Мн.: Энцыклапедыкс, 2002. ISBN 985-6599-46-6. С.141—169.

Катэгорыя:Правапісы беларускай мовы
Катэгорыя:Граматыкі беларускай мовы
Катэгорыя:Гісторыя беларускай мовы
Катэгорыя:Браніслаў Тарашкевіч