Далмацыя

міні
Далма́цыя — гістарычная вобласць на паўночным захадзе Балканскага паўвострава уздоўж узбярэжжа Адрыятычнага мора. Уключае ў сябе тэрыторыі сучасных Харватыі, Чарнагорыі, Босніі, Сербіі і паўночны ўскраек Албаніі.

Назва паходзіць ад назвы ілірыйскага племя далматаў, якое жыло тут у I тысячагоддзі да н.э.

 Гісторыя Далмацыі 
 Антычнасць 
міні
На ўзбярэжжы Ілірыі рана пасяліліся грэчаскія каланісты.

У 229 годзе да н. э. пачалося рымскае ўварванне (дзве Ілірыйскія вайны, 229—228 і 219 да н. э.).

У 10 годзе н.э. Ілірыя была падзелена на правінцыі Панонія (будучая Панонская Харватыя) і Далмацыя.

У 297 годзе з Далмацыі была выдзелена правіцыя Praevalitana.

 Сярэднявечча 
Пасля падзення Заходняй Рымскай імперыі Далмацыю захапілі готы. У 481 годзе ў Далмацыі правіў Адаакр, затым Тэадарых. Візантыйцы неаднаразова ваявалі з готамі, а затым на Балканскі паўвостраў уварваліся славяне.

міні|Палітычная карта рэгіёну, IX ст.
Візантыя арганізоўвае населеныя пункты, якія захаваліся пад яе ўплывам ў фему — ваенна-адміністрацыйную адзінку. Цэнтрам фемы Далматыя () быў горад Задар. Аднак асноўную частку ранейшай Далмацыі кантралявалі менавіта славяне — сербы і харваты, яны ствараюць першыя далмацкія княствы.

У 1-й палове X ст. значную частку Далмацыі далучыў да сваіх уладанняў харвацкі кароль Таміслаў I.

У 1102 годзе Харвацкае каралеўства далучылася да асабістай уніі з Венгрыяй. У пачатку XI стагоддзя астравы і ўзбярэжжа захапіла |Венецыя. Такім чынам, Далмацыя была падзелена паміж Баснійскім і Сербскім каралеўствамі, Венгрыяй і Венецыяй.

У XVI ст. унутраныя вобласці Далмацыі былі захопленыя Асманскай імперыяй

 Новы час 
У 1797 годзе па выніках міру ў Кампа Форміа не акупаваная Асманскай імперыяй частка Далмацыі была перададзена Аўстрыі, а крыху пазней заваявана Напалеонам. Яна была ўключана ў склад Ілірыйскіх правінцый — невялікага правобразу будучай Югаславіі. Пасля паражэння Напалеона гэтыя землі трапілі пад прамое праўленне Аўстрыі, пад якім і заставаліся да 1918 года

Хоць у Далмаціі і ўзнікалі некаторыя рэгіянальныя рухі пасля распаду першай і другой Югаславіі, усё ж яна так ніколі і не змагла дамагчыся статуту аўтаномнай правінцыі.

 Гл. таксама 
 Трохадзінае каралеўства

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Інфармацыя пра Далмацыю (англ.) 
 Сярэдняя Далмацыя (англ., ням., харв.)
 Dalmatia Travel Guide — Інфармацыя пра Далмацыю і пра размяшчэнне (англ.)
 The link to Dalnatia (англ., харв.) 
 L’Italia e Balcani nel Novecento 


Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Балкан
Катэгорыя:Югаславія
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Еўропы
Катэгорыя:Гісторыя Харватыі
Катэгорыя:Аўстра-Венгрыя