Сібірскія старажылы

Старажылы Сібіры і Далёкага Усходу — нашчадкі рускіх перасяленцаў XVIII—XIX стагоддзяў, не адносяць сябе ні да рускіх, ні «карэнных народаў Поўначы». Яны стварылі сваю непаўторную культуру, і кожная старажыльская група лічыць сябе самастойным народамН. Б. Вахтин, 2004.

 Народная творчасць 

Народная творчасць Сібіры адрознівалася прагматычнасцю, нераўнамернасцю развіцця асобных напрамкаў. Найбольш развітымі былі дэкаратыўнае мастацтва, фальклор, гульнявыя выгляды, святочная абраднасць; меней — песенныя жанры, музычнае мастацтва.

Дэкаратыўнае мастацтва адрознівалася стрыманасцю, вызначанай скупасцю ў памерах і маляўнічасцю малюнкаў, строгасцю ліній. Сібіракі не жадалі ўпрыгожваць прадмет або будынак цалкам, а абмяжоўваліся ўпрыгожваннем асноўнай часткі, асобных элементаў: упрыгожвалі карнізы хатаў, куты сценаў, ліштва вокнаў, аканіцы, маглі правесці вакол хаты ажурны разьбяны пояс. Асабліва ўпрыгожваліся брамы, але не ўсё палатно, а слупы, карніз страхі брамаў. Ганак меў разьбяныя слупы, агароджы, разьбяную арку. З надворных пабудоў упрыгожваліся, мабыць, толькі свіраны. У цэлым для творчасці сібіракоў характэрныя наступныя асаблівасці:

 Выразнасць і ўраўнаважанасць кампазіцыі. Элементы ў выглядзе ромба, крыжа, квадрата, перасякальныя або размешчаныя шэрагамі, а таксама намаляваныя адзін у адным.
 На народнае мастацтва сібіракоў вялізны ўплыў аказвала мастацтва мясцовых народаў: геаметрычныя, раслінныя арнаменты.
 Упадабанымі колерамі былі чырвоны, сіні, радзей — чорны, цёмна-карычневы. З іншых колераў ужывалі зялёны і жоўты.
 Пры вышыванні, фігуркі гафтавалі чырвонай ніткай.
 Найбольш сібіракам падабалася разьбярства па дрэве. Скразное разьбярства даходзіла да карункавай тонкасці. Упрыгожванні ліштвы вокнаў былі як «праразныя», так і «накладныя».
 Абразы сібірскага ліста адрозніваліся, па апісанні, «звілістым арнаментам на фоне і строгай сіметрычнай пабудовай кампазіцыі малюнка».

 Крыніцы 

Катэгорыя:Народы Сібіры