BGN/PCGN раманізацыя беларускай мовы

BGN/PCGN раманізацыя беларускай мовы — сістэма раманізацыі (запісу лацінскім пісьмом) беларускага кірылічнага тэксту, распрацаваная супольна ў Радзе па геаграфічных назвах ЗША (BGN, United States Board on Geographic Names) і ў Пастаянным камітэце па геаграфічных назвах для брытанскага афіцыйнага выкарыстання (PCGN, Permanent Committee on Geographical Names for British Official Use).

Гэтая раманізацыя для беларускай мовы — частка шырэйшага збору сістэм раманізацыі BGN/PCGN, які ўлучае метады для 29 розных моваў. Частка, якая тычыцца беларускай мовы, была супольна ўхвалена гэтымі арганізацыямі ў сваім сённяшнім выглядзе ў 1979. Мяркуецца, што сістэма BGN/PCGN адносна прасцейшая ў вымаўленні і інтуіцыйна лепей зразумелая для англамоўнага чытача, чым іншыя сістэмы раманізацыі. Сістэма выкарыстоўваецца ў англамоўнай картаграфічнай і падобнай прадукцыі (напр., геаграфічныя базы дадзеных).

У гэтай сістэме ўжываюцца толькі базавы лацінскі алфавіт (няпоўны) і знакі пунктуацыі. Ніякія дыякрытычныя знакі ці незвычайныя літары не патрабуюцца, хоць існуе неабавязковае правіла ўжывання знаку інтэрпункцыі «·» дзеля пазбягання неадназначнасцяў.

BGN/PCGN раманізацыя беларускай мовы (1979)
 Беларуская літара Раманізацыя Заўвагі Прыклады А (а)  A (a)  — Антон = Anton  Вілейка = Vilyeyka Б (б)  B (b)  — Брэст = Brest  Дубна = Dubna В (в)  V (v)  — Віцебск = Vitsyebsk  Асіповічы = Asipovichy Г (г)  H (h)  — Гродна = Hrodna  Брагін = Brahin Д (д)  D (d)  — Добруш = Dobrush  Ліда = Lida Е (е)  Ye (ye)  — Гомель = Homyel’  Беліца = Byelitsa Ё (ё)  Yo (yo)  — Ёдкавічы = Yodkavichy  Нёман = Nyoman Ж (ж)  Zh (zh)  — Жлобін = Zhlobin  Ружаны = Ruzhany З (з)  Z (z)  — Зоя = Zoya  князь = knyaz’ І (і)  I (i)  — Ігнат = Ihnat  Мінск = Minsk  Й (й)  Y (y)  Пасля рэформы правапісу ў 2008 гэтая літара не сустракаецца ў пачатках беларускіх словаў. Йосель = Yosyel’  Койданава = Koydanava К (к)  K (k)  — Крапіўна = Krapiwna  Менск = Myensk Л (л)  L (l)  — Лаўна = Lawna  Лёсік = Lyosik  Купала = Kupala  Вілейка = Vilyeyka  Міхал = Mikhal  Вільня = Vil’nya  Лепель = Lyepyel’ М (м)  M (m)  — Магілёў = Mahilyow  Няміга = Nyamiha Н (н)  N (n)  — Наваградак = Navahradak  Баранавічы = Baranavichy О (о)  O (o)  — Орша = Orsha  Востраў = Vostraw П (п)  P (p)  — Пінск = Pinsk  Дняпро = Dnyapro Р (р)  R (r)  — Рагачоў = Rahachow  Сураж = Surazh С (с)  S (s)  — Смаляны = Smalyany  Арэса = Aresa  Рось = Ros’ Т (т)  T (t)  — Талачын = Talachyn  Масты = Masty У (у)  U (u)  — Уладзімір = Uladzimir  Бабруйск = Babruysk Ў (ў)  W (w)  Звычайна, беларускія імёны не пачынаюцца з гэтай літары, але такі запіс можа сустрэцца ў тэкстах, аформленых паводле альтэрнатыўных правапісаў. Быхаў = Bykhaw  Воўпа = Vowpa  Іўе = Iwye Ф (ф)  F (f)  — Фолюш = Folyush  фортка = fortka Х (х)  Kh (kh)  — Хатынь = Khatyn’  Быхаў = Bykhaw Ц (ц)  Ts (ts)  — Ганцавічы = Hantsavichy  Стоўбцы = Stowbtsy  цьмяны = ts’ myany  мясцовы = myastsovy  Астравец = Astravyets  Прыпяць = Prypyats’  Ч (ч)  Ch (ch)  — Чэрыкаў = Cherykaw  Шчара = Shchara  Нарач = Narach Ш (ш)  Sh (sh)  — Шклоў = Shklow  Ашмяны = Ashmyany Ы (ы)  Y (y)  Звычайна, беларускія імёны не пачынаюцца з гэтай літары, але яна можа сустрэцца ў такой пазіцыі ў беларускім запісе іншаземных імён. Ыттык-Кёль = Yttyk-Kyol’  Кобрын = Kobryn  Солы = Soly Ь (ь)  ’  Гэтая літара не сустракаецца ў пачатках беларускіх словаў. Копысь = Kopys’  рунь = run’ Э (э)  E (e)  — Эйсманты = Eysmanty  Крэва = Kreva Ю (ю)  Yu (yu)  — Юры = Yury  уюн = uyun Я (я)  Ya (ya)  — Язэп = Yazep  Івянец = Ivyanyets ’  ’’  Гэты знак выкарыстоўваецца дзеля азначэння палаталізацыі, і не ўваходзіць у стандартны алфавіт. з’езд = z’’yezd Зг (зг)  Z∙h (z∙h)  Карыстанне гэтым дыграфам неабавязковае. Кг (кг)  K∙h (k∙h)  Карыстанне гэтым дыграфам неабавязковае. Сг (сг)  S∙h (s∙h)  Карыстанне гэтым дыграфам неабавязковае. Тс (тс)  T∙s (t∙s)  Карыстанне гэтым дыграфам неабавязковае. Цг (цг)  ts∙h (ts∙h)  Карыстанне гэтым дыграфам неабавязковае. Ґ (ґ)  G (g)  Гэтая літара састарэлая.

 Літаратура 
 United States Board on Geographic Names Foreign Names Committee Staff, 1994. Romanization Systems and Roman-Script Spelling Conventions, p. 23.

Катэгорыя:Раманізацыя
Катэгорыя:Беларуская мова