Ташкент

Ташке́нт () — сталіца Узбекістана. Найбуйнейшы па колькасці насельніцтва горад Узбекістана і Цэнтральнай Азіі, цэнтр Ташкенцкай гарадской агламерацыі, найважнейшы авіяцыйны, чыгуначны і аўтамабільны вузел, а таксама палітычны, эканамічны, культурны і навуковы цэнтр краіны.

Адміністрацыйна Ташкент дзеліцца на 12 раёнаў.

 Гісторыя 
Упершыню ўпамінаецца ў кітайскіх хроніках канца 2 — пачатку 1 стагоддзя да н.э. пад назвай Юні. У 4-5 стагоддзях н.э. нарадское паселішча Чач (Шаш) у цэнтры земляробчага аазіса, на перакрыжаванні гандлёвых шляхоў паміж Усходам і Еўропай. У 6 стагоддзі ў складзе Цюркскага каганата. У 8-9 стагоддзях пад назвай Бінкент быў цэнтрам самастойнага ўладання Чач (Шаш). У пачатку 8 стагоддзя заваяваны арабамі. Шмат разоў разбураўся качэўнікамі. У 9-10 стагоддзях у складзе дзяржавы Саманідаў, у канцы 10 — пачатку 13 стагоддзяў — дзяржаў Караханідаў і Каракітаяў. Упершыню пад назвай Ташкент упамінаецца ў 11 стагоддзі. У пачатку 13 стагоддзя Ташкент захапіў шах Харэзма Мухамед II, паводле загаду якога ў 1214 годзе горад разбураны, а жыхары пераселены. У 14 стагоддзі заваяваны Цімурам, ператвораны ў адну з найбуйнейшых крэпасцей Цімурыдаў.

У другой палове 16 стагоддзя далучаны да Бухарскага ханства. У 17-18 стагоддзях захоплены казахамі і калмыкамі. У 1809 годзе ў складзе Какандскага ханства. У 1865 годзе далучаны да Расійскай імперыі, з 1867 года цэнтр Туркестанскага генерал-губернатарства і Сырдар’інскай вобласці. У 1899 годзе да Ташкента пракладзена сярэднеазіяцкая чыгунка.

З 1918 года сталіца Туркестанскай Аўтаномнай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі. У часы Вялікай айчыннай вайны ў Ташкент была эвакуявана АН БССР, жыў Якуб Колас. Сярэднеазіяцкі ўніверсітэт скончыў беларускі лінгвіст і перакладчык Аркадзь Мардвілка. У Ташкенцім педінстытуце працаваў беларускі паэт, перакладчык Сцяпан Ліхадзіеўскі. Тут падпісана Ташкенцкая дэкларацыя (1996). З 1993 года ў Ташкенце дзейнічаў беларускі культурны цэнтр «Світанак».

 Адукацыя і культура 
 Ташкенцкі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Нізамі
 Вялікі тэатр імя Алішэра Наваі
 Узбекскі рэспубліканскі лялечны тэатр

 Транспарт 
 Ташкенцкі метрапалітэн

 Насельніцтва 

 Гарады-пабрацімы 

 Памятныя мясціны 
 Маўзалей Юнус-Хана
 Медрэсэ Абдулкасім Шэйха
 Медрэсэ Баракхан

 Вядомыя асобы 

 Уладзімір Васілевіч Аўсянка (нар. 1955) — беларускі архітэктар.
 Гурый Іларыёнавіч Барышаў (1928—2001) — беларускі тэатразнавец і мастацтвазнавец.
 Шукур Бурханаў, узбекскі акцёр
 Альберт Віктар Ёзэфавіч Вейнік
 Уладзімір Рыгоравіч Зубкоў (нар. 1935) — беларускі архітэктар.
 Бернара Рахімаўна Карыева, узбекская балерына
 Яўген Вітольдавіч Корчыц, беларускі хірург
 Алена Яўгенаўна Ніціеўская (нар. 1961) — беларускі архітэктар
 Аляксандр Сарагавец (1991—1995), Герой Расійскай Федэрацыі
 Юлій Платонавіч Пурэцкі (1929—2000) — беларускі архітэктар.
 Галіна Рыгораўна Качаткова (нар. 1939) — беларускі архітэктар.
 Ніна Мікалаеўна Юдзеніч (1924—2010) — беларускі музыказнавец, педагог.
 Анатоль Віктаравіч Яршоў (1933—2018) — беларускі архітэктар.
 Дзмітрый Сяргеевіч Варанюк (нар. 1987) — член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
 Урал Тансыкбаеў (1904—1974) — узбекскі савецкі мастак, народны мастак СССР (1963).
 Юрый Валянцінавіч Трубнікаў (нар. 1946) — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне тэорыі функцый і функцыянальнага аналізу. Доктар фізіка-матэматычных навук.

 Крыніцы 

 Літаратура 



 {{крыніцы/ГЭС (1989)|Ташке́нт|473

 Спасылкі 


Катэгорыя:Сталіцы дзяржаў
Катэгорыя:Гарады Узбекістана