Александрыя

Александрыя — горад, важнейшы гандлёвы і культурны цэнтр Егіпта на беразе Міжземнага мора ў дэльце р. Ніл, цяпер адміністрацыйны цэнтр губернатарства.

Пабудаваны быў Аляксандрам Македонскім у 332—331 да н.э. Дзякуючы свайму зручнаму размяшчэнню горад хутка развіваўся і пасля смерці свайго заснавальніка стаў сталіцай грэка-егіпецкай дзяржавы Пталамеяў і цэнтрам эліністычнай культуры. 3 30-х да н.э. у складзе Рымскай імперыі. Надзвычай вялікае значэнне Александрыя іграла ў культурным і рэлігійным жыцці антычнага свету. У першыя стагоддзі ранняга сярэднявечча яна яшчэ працягвала заставацца адным з цэнтраў грэчаскай навуковай думкі, буйным гандлёва-прамысловым цэнтрам Візантыйскай імперыі, пад уладай якой яна знаходзілася з канца 4 ст. Александрыя разам з тым была і адным з галоўных цэнтраў ранняга хрысціянства і манаства. Менавіта тут у 4 ст. патрыярх Афанасій Александрыйскі ўзначаліў рэлігійную барацьбу супраць вучэння Арыя. А мясцовыя манахі-хрысціяне ў помсту за разбурэнне храма спалілі славутую Александрыйскую бібліятэку з усімі яе велізарнымі для таго часу кніжнымі фондамі. У 7 ст. Александрыя была заваявана арабамі, а пасля заснавання імі ў 969 Каіра наступіў яе заняпад.Скарына Ф. Творы…

Александрыя зноў набывае вялікае значэнне ў 1798 з пачаткам Егіпецкай кампаніі Напалеона. Французская армія захоплівае горад у ліпені 1798 і ўтрымлівае яго да 1801. У сакавіку 1801 брытанскі экспедыцыйны корпус разбівае французскія сілы, а ў верасні таго ж году пасля асады займае Александрыю. Пачынаецца перыяд панавання англічан. Махамед Алі, асманскі губернатар Егіпта, адбудоўвае горад, амаль да ступені яго былой славы. Паступова Александрыя становіцца горадам такога ж значэння ў эканамічным, культурным, транспартным, адукацыйным плане, як і Каір, а ў нечым і пераўзыходзіць яго. У 1954 Александрыя стала ахвярай бамбардзіроўкі ізраільскай авіяцыі.

 Адміністрацыйнае дзяленне 
Сучасная Александрыя падзяляецца на 6 раёнаў:
 Аль-Мантаза (1,2 млн жыхароў)
 Шарак (Усходняя Александрыя) (1 млн жыхароў)
 Васат (Цэнтральная Александрыя) (0,5 млн жыхароў)
 Аль-Амрыя (845 тыс. жыхароў)
 Агамі (Заходняя Александрыя) (390 тыс. жыхароў)
 Аль-Гамрок (146 тыс. жыхароў).
Два горада, якія знаходзяцца пад юрысдыкцыяй Александрыйскага губернатарства, ствараюць разам з самой Александрыяй агламерацыю:
 Борг аль-Араб (187 тыс. жыхароў)
 Нью-Борг аль-Араб (8 тыс. жыхароў).

 Гарады-пабрацімы 
  Балтымар, ЗША
  Браціслава, Славакія
  Касабланка, Марока
  Кліўленд, ЗША
  Канстанца, Румынія  Дурбан, ПАР
  Ізмір, Турцыя
  Казанлык, Балгарыя
  Канпур, Індыя
  Кучынг, Малайзія  Лімасол, Кіпр
  Адэса, Украіна
  Шанхай, Кітай
  Санкт-Пецярбург, Расія
  Фесалонікі, Грэцыя

 Галерэя 

 Вядомыя асобы 
 Акоп Тыгранавіч Акапян
 Гіпація Александрыйская

 Гл. таксама 

 Тэрарыстычны акт у Александрыі

 Крыніцы 

 Літаратура 


Катэгорыя:Гарады Егіпта
Катэгорыя:Гарады Старажытнага Егіпта
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Катэгорыя:Парты Міжземнага мора