9 ліпеня

9 ліпеня — сто дзевяносты (сто дзевяноста першы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

 Падзеі 
 1357: У Празе закладзены Карлаў мост.
 1540: Генрых VII Цюдор ануляваў свой чацвёрты шлюб з Ганнай Клеўскай.
 1762: Гвардыяй скінуты расійскі імператар Пётр III, змову падтрымала яго жонка, будучая імператрыца Кацярына II.
 1807: Тыльзіцкі мірны дагавор паміж Францыяй, Прусіяй і Расіяй. Перадача Беластока і навакольных тэрыторый, населеных пераважна беларусамі, у склад Расіі.
 1810: Напалеон анексіраваў Нідэрланды.
 1810: Брытанія часова акупавала Рэюньён.
 1815: Талейран стаў першым прэм’ер-міністрам Францыі.
 1816: Аргенціна абвясціла незалежнасць ад Іспаніі.
 1829: Расійская армія на чале з І. Ф. Паскевічам ўзяла турэцкую крэпасць Эрзерум.
 1868: 14-ая папраўка ў Кастытуцыю ЗША, якая гарантавала негрыцянскаму насельніцтву поўныя грамадзянскія правы.
 1877: Пачатак першага Уімблданскага турніру
 1906: У вёсцы Мікалаеўшчына адбыўся нелегальны настаўніцкі з’езд, разагнаны паліцыяй. За ўдзел у ім звольнілі 13 настаўнікаў, сярод іх К. Міцкевіча (Якуба Коласа), А. Сянкевіча, І. Фёдарава (Янку Маўра).
 1917: Па ініцыятыве настаўнікаў-дэлегатаў З’езда беларускіх арганізацый і партый утвораны Беларускі вучыцельскі хаўрус.
 1920: Польскія войскі пакінулі Шацілкі (зараз г. Светлагорск).
 1921: Кангрэс ЗША зацвердзіў закон аб стварэнні хоўмлендаў для гавайцаў (англ. Hawaiian Homes Commission Act).
 1944: Заканчэнне бітвы за Сайпан перамогай арміі і флоту ЗША над ваеннымі фарміраваннямі Японіі.
 1955: Адкрыта Мінская дзіцячая чыгунка.
 1975: Прэзідэнт ЗША Джэральд Рудальф Форд сустрэўся з Аляксандрам Салжаніцыным.
 1986: Легалізацыя гомасексуальнасці ў Новай Зеландыі.
 1992: Беларусь усталявала дыпламатычныя адносіны з Вялікім Герцагствам Люксембург.
 1997: Украіна падпісала дагавор аб супрацоўніцтве з НАТА.
 2011: Паўднёвы Судан атрымаў незалежнасць ад Судана.
 2017: Абвешчана пра вызваленне іракскага Масула ад баевікоў «Ісламскай дзяржавы».

 Нарадзіліся 
 1563: Арацыа Джэнтылескі, італьянскі мастак
 1770: Джузэпэ Радзі, італьянскі батанік і ўрач
 1834: Ян Неруда, чэшскі пісьменнік
 1850: Іван Вазаў, балгарскі пісьменнік (пам. 22.9.1921)
 1858: Франц Боас, нямецка-амерыканскі этнограф, антраполаг, лінгвіст (пам. 21.12.1942)
 1883: Аляксандр Дубах, беларускі навуковец у галіне меліярацыі і гідралогіі (пам. 1942)
 1894: Пётр Капіца, савецкі фізік, акадэмік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1978)
 1901: Барбара Картленд, англійская пісьменніца, аўтар шматлікіх любоўных раманаў (пам. 21.5.2000)
 1933: Элем Клімаў, савецкі кінарэжысёр
 1937: Дэвід Хокні, англійскі мастак
 1946: Уладзімір Някляеў, беларускі паэт, празаік, эсэіст
 1946: Бон Скот, вакаліст «AC/DC»
 1950: Віктар Януковіч, дзяржаўны дзеяч Украіны
 1956: Том Хэнкс, амерыканскі акцёр і прадзюсар
 1966: Амелі Натомб, бельгійская пісьменніца
 1997: Таццяна Сміт, паўднёваафрыканская плыўчыха, алімпійская медалістка

 Памерлі 
 1441: Ян ван Эйк, нідэрландскі мастак (нар. ~1390)
 1702: П'ер Лемойн, французскі салдат, даследчык
 1852: Томас Мак-Кенан, 2-і міністр унутраных спраў ЗША
 1856: Амедэо Авагадра, італьянскі фізік і хімік
 1947: Люцыян Жалігоўскі, польскі генерал, дзяржаўны і ваенны дзеяч
 1962: Жорж Батай, французскі філосаф і пісьменнік
 1985: Шарлота, вялікая герцагіня Люксембургская
 1987: Іван Цішчанка, беларускі хімік
 1996: Сяргей Курохін, расійскі музыкант-авангардыст, кампазітар
 2012: Аляксей Гусак, беларускі матэматык
 2024: Ежы Штур, польскі акцёр

 Святкуюць 
  Аргенціна: Дзень незалежнасці
  Аўстралія: Дзень Канстытуцыі
  Марока: Дзень Хасана II
  Нунавут, Канада: Дзень Нунавута
  Палау: Дзень Канстытуцыі
 Паўднёвы Судан: Дзень незалежнасці

709