Глускі раён

Глу́скі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — гарадскі пасёлак Глуск. Раён падзелены на 6 сельскіх саветаў.

 Геаграфічнае становішча 
Знаходзіцца на паўднёвым захадзе Магілёўскай вобласці. Мяжуе з Акцябрскім раёнам Гомельскай вобласці, Любанскім і Старадарожскім раёнамі Мінскай вобласці, Бабруйскім і Асіповіцкім раёнамі Магілёўскай вобласці.

Асноўныя рэкі — Пціч з прытокамі Зарудзеча, Ліса, Бежыца і Даколька з Альніцай і Цюрынкай. Найбольшыя азёры — Выгада, Дзікае і Баравое.

 Гісторыя 
міні|злева|Глускі раён у 1940 годзе
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка (з 27 верасня 1938 г. гарадскі пасёлак) Глуск. 20 жніўня 1924 года падзелены на 19 сельсаветаў: Азямлянскі, Бярозаўскі, Гарадоцкі, Гацкі, Германа-Слабадскі, Глускі 1-ы, Глускі 2-і, Дакольскі, Жалвінецкі, Загальскі, Карпілаўскі, Каткаўскі, Клятнянскі, Ляскавіцкі, Макавіцкі, Парэцкі, Сіманавіцкі, Слаўкавіцкі, Чыкілёўскі. У пачатку 1925 года Глускі 1-ы і Глускі 2-і сельсаветы аб’яднаны ў Глускі сельсавет, які скасаваны 21 жніўня 1925 года. 24 верасня 1926 года ўтвораны Перакальскі нацыянальны латышскі сельсавет і Хваставіцкі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года раён у складзе БССР. У верасні 1936 года Чыкілёўскі сельсавет перайменаваны ў Казловіцкі. 12 лютага 1935 года Германа-Слабадскі сельсавет перададзены Капаткевіцкаму раёну, 5 красавіка 1936 года — Загальскі сельсавет Любанскаму раёну. У 1938 годзе Карпілаўскі сельсавет перайменаваны ў Акцябрскі. З 20 лютага 1938 года раён Палескай вобласці. 21 лістапада 1938 года Акцябрскі сельсавет разбуйнены на Акцябрскі і Новадуброўскі сельсаветы, адначасова скасаваны Перакальскі нацыянальны латышскі сельсавет. 28 чэрвеня 1939 года Азямлянскі, Акцябрскі, Гацкі, Ляскавіцкі, Новадуброўскі, парэцкі сельсаветы перададзены ў склад утворанага Акцябрскага раёна. З 20 верасня 1944 года раён Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Мінскай вобласці, з 23 студзеня 1960 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Дакольскі і Жалвінецкі сельсаветы. 24 чэрвеня 1960 года скасаваны Гарадоцкі, Макавіцкі, Сіманавіцкі сельсаветы, утвораны Завалочыцкі сельсавет. 25 снежня 1962 года раён скасаваны, гарадскі пасёлак Глуск, Бярозаўскі, Завалочыцкі, Казловіцкі, Каткаўскі, Клятнянскі, Слаўкавіцкі, Хваставіцкі сельсаветы перададзены Бабруйскаму раёну. 30 ліпеня 1966 года раён адноўлены, уключаў гарадскі пасёлак Глуск, Барысаўшчынскі, Бярозаўскі, Завалочыцкі, Казловіцкі, Каткаўскі, Клятнянскі, Слаўкавіцкі, Хваставіцкі сельсаветы. 15 студзеня 1971 года ўтвораны Кіраўскі сельсавет. 6 красавіка 1973 года Барысаўшчынскі сельсавет перайменаваны ў Калаціцкі. 23 снежня 2009 года скасаваны Кіраўскі сельсаветРешение Могилевского областного Совета депутатов от 23 декабря 2009 г. № 17-16 Об изменении административно-территориального устройства некоторых административно-территориальных единиц Могилевской области, 20 лістапада 2013 года — Бярозаўскі і Клятнянскі сельсаветыРешение Могилевского областного Совета депутатов от 20 ноября 2013 г. № 23-1 Об изменении административно-территориального устройства некоторых административно-территориальных единиц Могилевской области.

 Насельніцтва 
Насельніцтва раёна складае 16,3 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах пражываюць каля 7,4 тыс. чал. Усяго налічваецца каля 110 населеных пунктаў.

На 1 студзеня 2025 года ў раёне жыло 11 803 чал., у тым ліку ў Глуску — 6 893Национальный статистический комитет Республики Беларусь. Численность населения на 1 января 2025 г. и среднегодовая численность населения за 2024 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа  (руск.) (3 cакавіка 2025)..

 Эканоміка 

 Транспарт 
Праз раён праходзяць аўтадарогі Слуцк — Бабруйск, Бабруйск — Глуск — Любань, Глуск — Акцябрскі.

 Вядомыя асобы 
 Альгерд Абуховіч (1840, Калацічы — 1898) — беларускі паэт, перакладчык.
 Кірыл Конанавіч Герман (1913—1996) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1973), прафесар (1975).
 Яўхім Кіпель (1896, в. Байлюкі — 1969) — беларускі грамадскі дзеяч.
 Яўген Лугін (1935, в. Барбарова — 2006) — кіраўнік Беларускай сялянскай партыі, адзін са стваральнікаў Беларускага народнага фронту «Адраджэньне» і Партыі БНФ.Вянок Памяці. Яўген Лугін (svaboda.org)

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
 Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

 Спасылкі 
 Глускі раённы выканаўчы камітэт  
 Глускі раён на сайце Магілёўскага аблвыканкаму 
 Карты і агульныя звесткі на emaps-online 
 Славутыя мясціны на партале globustut.by


Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1962 годзе
Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1966 годзе