Toki Pona

Etimolohiya 
An ngaran kan tataramon igwang duwang kabtang:  , ginuno gikan sa Tok Pisin , na gikan mismo sa Ingles talk; asin  , gikan sa Esperanto , gikan sa Latin . An ngaran na  kun siring nangangahulugan na 'marhay na tataramon', 'an tataramon nin kamarhayan' asin 'simpleng tataramon', nagtataong duon na an tataramon nang-eenganyar sa mga parataram na makanumpong nin kaugmahan sa pagigin simple.

 Katuyohan 
Dinesenyo an Toki Pona bilang sarong personal na artistikong tataramon asin sarong pilosopikong tataramon na nakapokus sa minimalismo. It is designed to express maximal meaning with minimal complexity. Inspirado ka pidgins, nakapokus iyan sa simpleng mga konsepto asin mga elemento na komun sa mga kultura. An saiyang minimal na bokabularyo asin 14 ponema tuyong ginibo tanganing pasil na sayudon para sa mga parataram nin manlaenlaen na tataramon.

 Kasaysayan 
Pinaurog an Toki Pona kan sarong Canadian polyglot asin translator na si Sonja Lang (dating Sonja Elen Kisa). Namundag kaidtong 1978 sa Moncton, New Brunswick, nagdakula si Lang sa sarong pamilyang nagtataram nin duwang tataramon; an saiyang ina nagtataram nin Pranses, asin an saiyang ama nagtataram nin Ingles. Durante asin pagkatapos kan saiyang mga taon sa haiskul, nagin maurag siyang magtaram nin limang tataramon, kabali  an Esperanto. An Esperanto iyo an nagin inspirasyon para sa saiyang pagtugdas nin mga tinugdas na tataramon.

Toltolan