Melipona

An Melipona sarong genus nin mga lukot na mayong tusok, na lakop sa mga mainit na lugar kan Neotropiko, poon sa Sinaloa asin Tamaulipas (México) sagkod sa Tucumán asin Misiones (Argentina). Mga 70 species an bistado. An pinakadakulang paraprodusir nin pulot hale sa mga putyukan na Melipona sa Mehiko yaon sa estado nin Yucatán kun saen an mga putyukan pinag-aadalan sa sarong interaktibong parke na inaapod na "Bee Planet" na yaon sa laog kan Cuxtal Ecological Reserve.

An nagkapirang species pig-aataman para sa produksyon nin pulot, arog kan sa Brazil, kun saen an iba midbid na gayo na igwa nin mga komun na pangaran, kabali an uruçu, mandaçaia, jandaíra, asin manduri. An dugos na Melipona haloy nang ginagamit kan mga tawo asin ngonyan igwa nang dikit na importansya sa komersyo. An pagsiyasat nagpapadagos sa mga pinauswag na teknika sa pag-ataman nin putyukan.

Species
 Melipona amazonica (Schulz, 1905)
 Melipona asilvai (Moure, 1971)
 Melipona baeri (Vachal, 1904)
 Melipona beecheii (Bennett, 1831)
 Melipona belizeae (Schwarz, 1932)
 Melipona bicolor (Lepeletier, 1836) – guarupu, guaraipo
 Melipona boliviana (Schwarz, 1932)
 Melipona brachychaeta (Moure, 1950)
 Melipona bradleyi (Schwarz, 1932) (Melipona illustris (Schwarz, 1932))
 Melipona capixaba (Moure & Camargo, 1995)
 Melipona captiosa (Moure, 1962)
 Melipona carrikeri (Cockerell, 1919)
 Melipona colimana (Ayala, 1999)
 Melipona compressipes (Fabricius, 1804) – tiúba
 Melipona compressipes manaosensis – jupará
 Melipona costaricaensis (Cockerell, 1919)
 Melipona cramptoni (Cockerell, 1920)
 Melipona crinita (Moure & Kerr, 1950)
 Melipona dubia (Moure & Kerr, 1950)
 Melipona eburnea (Friese, 1900)
 Melipona fasciata (Latreille, 1811)
 Melipona fasciculata (Smith, 1854)
 Melipona favosa (Fabricius, 1798)
 Melipona fuliginosa (Lepeletier, 1836)
 Melipona flavolineata (Friese, 1900)
 Melipona fulva (Lepeletier, 1836)
 Melipona fuscata (Lepeletier, 1836)
 Melipona fuscopilosa (Moure & Kerr, 1950)
 Melipona fuscipes (Latreille, 1811)
 Melipona grandis (Guérin-Méneville, 1844)
 Melipona illota (Cockerell, 1919)
 Melipona indecisa (Cockerell, 1919)
 Melipona interrupta (Latreille, 1811) – jandaíra
 Melipona lateralis (Erichson, 1848)
 Melipona lupitae (Ayala, 1999)
 Melipona mandacaia (Smith, 1863)
 Melipona marginata (Lepeletier, 1836) – manduri, manduri menor, mandurim, minduri, gurupu-do-miúdo, taipeira
 Melipona melanopleura (Cockerell, 1919)
 Melipona melanoventer (Schwarz, 1932)
 Melipona merrillae (Cockerell, 1919)
 Melipona micheneri (Schwarz, 1951)
 Melipona mimetica (Cockerell, 1914)
 Melipona mondury (Smith, 1863)
 Melipona nebulosa (Camargo, 1988)
 Melipona nigrescens (Friese, 1900)
 Melipona obscurior (Moure, 1971)
 Melipona ogilviei (Schwarz, 1932)
 Melipona orbignyi (Guérin-Méneville, 1844)
 Melipona panamica (Cockerell, 1919)
 Melipona paraensis (Ducke, 1916)
 Melipona peruviana (Friese, 1900)
 Melipona puncticollis (Friese, 1902)
 Melipona quadrifasciata (Lepeletier, 1836) – mandaçaia, amanaçaia, manaçaia, "uruçu"
 M. q. anthidioides
 Melipona quinquefasciata (Lepeletier, 1836) – mandaçaia-da-terra, mandaçaia-do-chão, uruçu-do-chão
 Melipona rufescens (Friese, 1900 )
 Melipona ruficrus – irapuá 
 Melipona rufiventris (Lepeletier, 1836) – uruçu-amarela, tuiuva, tujuba, bugia
 M. r. paraensis – uruçu-boca-de-ralo
 Melipona salti (Schwarz, 1932)
 Melipona schwarzi (Moure, 1963)
 Melipona scutellaris (Latreille, 1811) – uruçu-nordestina, "uruçu"
 Melipona seminigra (Friese, 1903)
 M. s. atrofulva
 M. s. abunensis
 M. s. merrillae – boca-de-renda
 M. s. pernigra
 Melipona solani (Cockerell, 1912)
 Melipona subnitida (Ducke, 1911) – jandaíra
 Melipona titania (Gribodo, 1893)
 Melipona torrida (Friese, 1917)
 Melipona triplaridis (Cockerell, 1925)
 Melipona tumupasae (Schwarz, 1932)
 Melipona variegatipes (Gribodo, 1893)
 M. v. lautipes
 Melipona yucatanica (Camargo, Moure & Roubik, 1988)

Toltolan