Kun'yomi

An  o  iyo an paagi nin pagbasa kan mga karakter na kanji gamit an katutubong tataramon na Hapon na katumbas kan kahulugan kan karakter na Intsik kan ini pigpamidbid. An pagsayod na ini pigkontra sa on'yomi, na iyo an pagbasa base sa orihinal na pagsayod kan karakter sa Intsik.

Sa pankagabsan, an mga pagbasa kan kun'yomi ginagamit para sa simple, singular na mga tataramon, kabali an kadaklan na mga panhiro, mantang an mga pagbasa kan on'yomi ginagamit para sa mga kompuesto, teknikal na mga tataramon.

 Mga Katangian 
An Kun'yomi namimidbid sa estriktong (C)V na estruktura nin silaba kan mga tataramon na Hapon (yamato kotoba). An kadaklan na pangaran o adhetibo na kun'yomi duwa sagkod tolong silaba an laba, mantang an berbo na kun'yomi parati nasa pag'oltan nin saro sagkod tolong silaba an laba, dae pa binibilang an trailing hiragana na inaapod na okurigana. An mga Okurigana dai pigkokonsiderar na parte kan panlaog na pagbasa kan karakter, dawa ngani sinda parte kan pagbasa kan tataramon. An sarong nagpopoon sa tataramon bihirang makasabat nin mga karakter na may halawig na pagbasa, alagad an mga pagbasa nin tolo o apat na silaba bakong pambihira. Kabaliktaran ini sa on'yomi, na saro o duwa sanang silaba, nin huli ta ini inadaptar gikan sa mga karakter na Intsik, na haros gabos monosilabiko.

Siring sa on'yomi, pwedeng magkaigwa nin dakul na kun'yomi para sa parehong kanji, asin an ibang kanji mayo man lamang nin kun'yomi. Halimbawa, an karakter para sa subangan,, igwang tō bilang on'yomi, gikan sa Tahaw na Intsik na . Alagad, an Hapon igwa nang duwang tataramon para sa "subangan": higashi asin azuma. Kaya an kanji  an mga huring pagbasa idinugang na kun'yomi. Sa kabaliktaran, an kanji na , na nagpapahiling nin sarong yunit nin pagsukol na Intsik (mga 30 mm o 1.2 pulgada), mayo nin subo na Hapon na katumbas; igwa sana ining on'yomi, sun, na mayong subo na kun'yomi.

 Paggamit 

Sa nagkapirang kaso, dakol na kanji an itinalaga tanganing sakopon an sarong tataramon na Hapon. Sa parati kun ini nangyayari, an manlaen-laen na kanji nanonongod sa mga partikular na kolor nin pagpapasabot. Halimbawa, an katagang , naosu, kun susuraton na , nangangahulugan na "magpaomay nin helang o helang". Kun isinurat ini sa  boot sabihon "paghusay o pagtanos nin sarong bagay". Minsan an pagkakaiba malinaw na gayo, dawa ngani bako pirmi. An mga pagkakaiba nin opinyon sa mga reperensia bakong pambihira; an sarong diksyunaryo pwedeng magsabi na an mga kanji magkapareho, mantang an saro pang diksyunaryo pwedeng magdrowing nin mga pagkakaiba sa paggamit. Bilang resulta, an mga katutubong parataram kan tataramon tibaad magkaigwa nin problema sa pag-aram kun arin na kanji an gagamiton asin mag-ayon sa personal na kagustuhan o sa paagi nin pagsurat kan tataramon sa hiragana. An huring estratehiya na ini parateng ginagamit sa mas komplikadong mga kaso arog kan もと moto, na igwa nin dai mababa sa limang manlaen-laen na kanji: an , asin , an enot na tolo kaini igwa sana nin mga mahiwas na pagkakaiba. An saro pang pambihirang halimbawa iyo an sakazuki "sake cup", na pwedeng isurat bilang dai mababa sa limang manlaen-laen na kanji: an , asin ;  sa mga ini, an inot na duwa lakop—sa pormal na paagi  iyo an sadit na tasa asin an  iyo an dakulang tasa.

An mga lokal na diyalektikong pagbasa kan kanji pigklasipikar man sa irarom kan kun'yomi, orog na an mga pagbasa para sa mga tataramon sa mga tataramon na Ryukyuano. Dugang pa, sa pambihirang mga kaso an gairaigo (mga tataramon na sinubli) igwa nin solosolong karakter na may koneksyon sa sainda, na kun saen an pagbasa na ini pormal na pigklasipikar bilang sarong kun'yomi, huli ta an karakter ginagamit para sa kahulugan, bako sa tanog.

Kadaklan sa kokuji, mga karakter na Intsik na gibo kan mga Hapon, igwa sana nin kun'yomi, dawa ngani an iba nag-back-form nin sarong pseudo-on'yomi sa paagi nin analohiya sa mga kaparehong karakter, arog kan  dō, gikan sa  dō, asin may pira pa ngani, arog kan  sen "gland", na igwa sanang duwang on'yomi.

 Mga halimbawa 

An  uketamawaru,  kokorozashi, asin  mikotonori igwa nin limang silaba na pigrerepresentar nin sarong kanji, an pinakahalawig na pagbasa sa jōyō na set nin mga karakter. An mga pambihirang halawig na pagbasa na ini huli sa sarong karakter na nagrerepresentar nin sarong kompuestong tataramon:

 An  iyo an sarong karakter para sa sarong berbong kompuesto, na an sarong sangkap igwa nin halawig na pagbasa.
 Igwa ining alternatibong pagbiaba bilang  u(ke)-tamawa(ru), kaya man (1+1)+3=5.
 Ikumpara an komon na  u(ke)-tsu(keru).
 An , sarong nominalisasyon kan panhiro na  na may halabang pagbabasa kokoroza(su).
 Ini huli ta ini kinua sa sarong compound na pangngaran-panhiro,  kokoro-za(su).
 An nominalisasyon hinahale an okurigana, kaya nagdadakula an pagbasa nin sarong mora, na nagbubunga nin 4+1=5.
 Ikumpara an komun na  hanashi 2+1=3, gikan sa  hana(su).
 An  sarong triple compound.
 Igwa ining alternatibong pagbiaba na  mi-koto-nori, kaya 1+2+2=5.
Dugang pa, an ibang mga karakter na Jōyō igwa nin halawig na mga pagbasa na bakong Jōyō (an mga estudyante nakakanuod kan karakter, alagad bako an pagbasa), arog kan omonpakaru para sa .

Kungana
An  sarong klase nin Man'yōgana (kanji na pometikal na ginagamit asin na nainot sa modernong kana) na naggagamit kan kun'yomi kan kana. Halimbawa:
 +  +  → 
 +  → 
 +  +  +  → 
 +  +  → 

Hilingon man
On'yomi
Kanji

Mga tala

 Mga toltolan 

Kategorya:Kanji
Kategorya:Mga termino sa sistema nin pagsurat sa Hapon]