Tataramon na Xocó

An Xocó (Chocó, Shokó) sarong napuho asin maluya an atestado na tataramon o mga tataramon kan Brasil na dai aram na may relasyon sa ibang mga tataramon. Midbid ini gikan sa tolong populasyon: Xokó (Chocó) sa Sergipe,  An mga paragirumdom nagdanay sa laog nin pirang panahon pagkatapos kaiyan.

Ini orihinal na pigtataram sa kahalabaan kan Salog Piancó sarong lugar na ngonyan sarong suburbyo kan Porto Real do Colégio.

An Xoco, Xukuru, asin Kariri gabos mga komun na henerikong pangaran sa rehiyon. Hilingon an mga tataramon na Kariri.

Bokabularyo
Pompeu (1958)
Bokabularyo nin Chocó (Xocó) na nakolekta sa Colégio, Alagoas:Pompeu Sobrinho, Thomaz. 1958. Línguas Tapuias desconhecidas do Nordeste: Alguns vocabulários inéditos. Boletim de Antropologia (Fortaleza-Ceará) 2. 3-19.

{| class="wikitable"
! Glosa nin Portuges (orihinal) !! Glosa sa Bikol Sentral (palis-taga) !! Chocó
|-
| fogo || kalayo || , 
|-
| água || tubig || 
|-
| cachimbo || pipa || 
|-
| homem || lalaki || 
|}

Si Loukotka (1968) nagsurat kan 'tawo' bilang .

Meader (1978)

Limang Xukuru-Kariri na mga listahan nin taga na tinipon ni Menno Kroeker sa Alagoas kan 1961 an ipinublikar sa Meader (1978).

Mga tataramon na naitala gikan sa sarong gurang na lalaki pajé (shaman) sa Porto Real do Colégio:

{| class="wikitable sortable"
! Glosa nin Portuges (orihinal) !! Glosa nin Bikol Sentral (palis-taga) !! Xukuru-Kariri
|-
| chuva || uran || 
|-
| fumo || aso || 
|-
| lua || bulan || 
|-
| mandioca || manioc || 
|-
| menino || [aking] lalaki || 
|-
| mulher || babaye|| 
|-
| rio || salog || 
|-
| sol || saldang || 
|-
| terra || kinaban || 
|-
| vento || duros, paros || 
|-
| batata || patatas || 
|-
| cachimbo || pipa || 
|-
| Colégio (cidade) || Colégio (syudad) || 
|-
| deus || Dyos || 
|-
| dinheiro || pirak || 
|-
| farinha || arina || 
|-
| feijão || sitaw || 
|-
| gado || mga baka || 
|-
| galinha || manok || 
|-
| luz || liwanag || 
|-
| ovelha || tupa || 
|-
| peru || pabo || 
|-
| porco || orig || 
|-
| soldado || soldados, batalan || 
|}

Mga taga na natala gikan ki Alfredo Caboquim, sarong pajé (shaman), asin kan saiyang tugang na lalaki na si Miguel Caboquim sa Fazenda Conta, Palmeira dos Índios, Alagoas:

{| class="wikitable sortable"
! Glosa nin Portuges(orihinal) !! Glosa nin Bikol Sentral(palis-taga) !! Xukuru-Kariri
|-
| carne de boi || karne kan baka ||  ˈbeiñõ
|-
| chuva || uran || šualya
|-
| dê-me fogo para o cigarro || Tawani ako nin kalayo para sa sigarilyo. || àòšˈínòʔ ìnˈísìà sˈèdàià
|-
| lua / moça || bulan / [aking] babaye || seːya
|-
| mãe || ina || isá
|-
| milho || mais || matˈilya
|-
| não (mentira) || dai (utik) || eːyo
|-
| nariz || dungo || nˈəmbi
|-
| pai || ama, papa || étfˈὲ
|-
| anzol || banwit || èáyˈɔ̀ / alyɔ (?)
|-
| batata || patatas || dˈotsakə
|-
| bebida de mandioca || inumon na manioc || gúlížˈɔ̀ (gálížˈɔ̀)
|-
| bode || kanding || filˈisakə
|-
| boi || oks (ox) || léfétˈìa
|-
| cachorro || ayam || it(ə)lˈo
|-
| cachorro de brinquedo || ayam-ayam || ìt(ə)lˈó tə̀núnšweˈì
|-
| dança indígena || subong tarok/bayle|| áʔálˈèndà
|-
| deus || God || àʔúdéódályˈà
|-
| estrangeiro || dayo, wakang || kóbˈè
|-
| farinha || arina || tititsia
|-
| feijão || sitaw || nˈatsakə
|-
| folga dos índios || subong na bakasyon || arikulilyˈa / kèːšátíkáˈya (?)
|-
| fumando cachimbo || manigarilyo nin pipa || puèpùˈa
|-
| galinha || manok || sˈetˈáduàlyà
|-
| gato || ikos || atašeškia
|-
| índia || subong na babaye || sétsˈòníká
|-
| lagarto || tagaw || šˈua atˈežo / tˈeyu (?)
|-
| mulato || mulato || mulatι̃nkya
|-
| negro || negro, itom na tawo || tùpíə̃̀nkyà
|-
| padre || padi || ĩŋklaˈišoa
|-
| (pausa) – considerando as palavras || pundo (kun sain nag-iisip nin taga) || ə̃hə̃
|-
| peru || pabo || aotˈisakə
|-
| porco || orig || àːlˈé
|-
| praia (?) || baybayon (?) || práiˈà
|-
| quarto de homem || turugan kan mga lalaki || subεbˈe
|-
| como vai? || Tara?, Kumusta ka? || àkàkˈáumà
|-
| vou bem, obrigado || Ayos/Marhay man ako, mabalos || íkàkˈə́
|-
| senhor || sir || ˈĩŋklai
|-
| vamos embora || mos, mari na, madya na || òːšˈóuà
|-
| homem mais velho || gurang na lalaki || tošˈa / aošιnə̃ŋklainšoa taškiˈa
|}

Mga taga na naitala gikan sa sarong gurang na paraoma sa Fazenda Conta, Palmeira dos Índios, Alagoas:

{| class="wikitable sortable"
! Glosa nin Portuges(orihinal) !! Glosa nin Bikol Sentral(palis-taga) !! Xukuru-Kariri
|-
| água || tubig || oiyˈa
|-
| carne de boi || karne nin baka || aòtˈísiə̀
|-
| fogo || kalayo || tóˈè
|-
| aguardente || aguardente || kóšákˈà
|-
| bode || kanding || sákúlˈὲ, sákúlˈègò
|-
| bonito || magayon || atilišˈĩ
|-
| brancos || puting tawo || ə̃́nkláʔˈì
|-
| cabelo crespo (de negro) || kulot [na buhok] (kan itom na tawo) || tuʔˈĩ
|-
| café || kape || tópˈì
|-
| cigarro || sigarilyo || àlísíˈàx
|-
| índio || subong tawo || sέtsˈò
|-
| mãe de Jesus || Ina ni Hesus (Birhen na Maria) || kwə́ntópˈə̃̀ atoayˈə
|-
| negra || negro || (i)atuayˈa
|-
| negro || negra || túpíyˈà
|-
| porco || orig || šíə̃̀ntì
|-
| tatu || armadillo || rṍmpˈə̀tì
|}

Mga taga na naitala gikan ki João Candido da Silva, sarong hoben na paraoma sa Fazenda Conta, Palmeira dos Índios, Alagoas:

{| class="wikitable"
! Glosa nin Portuges(orihinal) !! Glosa nin Bikol Sentral(palis-taga) !! Xukuru-Kariri
|-
| fumo || aso || šíšúˈà
|-
| dança || bayle/tarok || arikurˈi
|-
| deus || Dyos || dédùˈá / íŋklàˈíx / sεtisoadažui
|}

Mga taga na naitala gikan ki José Fermino da Silva kan Palmeira dos Índios, Alagoas:

{| class="wikitable sortable"
! Glosa nin Portuges (orihinal) !! Glosa nin Bikol Sentral(palis-taga) !! Xukuru-Kariri
|-
| água || tubig || óiyˈàh
|-
| fogo para o cigarro || kalayo sa sigarilyo || tòˈéh asendendisi / tòˈéh pàrə̀nsˈíáx
|-
| batata || patatas|| dˈótsákà
|-
| branco || puting tawo || kràiʔˈé
|-
| caboclo || caboclo || sǽtsˈùx
|-
| cachimbo || pipa || pua / pue
|-
| deus || Dyos || dèdˈúa
|-
| feijão || sitaw || nˈótsákà
|-
| negra || itom || kòbˈéh
|-
| obrigado || dios mabalos || bèréˈɔ́
|-
| pau (claraíba) || poon nin claraíba || frˈéžɔ̀ìž
|-
| pau (d'arco) || poon nin Tabebuia  || paìpˈέ
|}

Mga toltolan

Kategorya:Mga napuho nang tataramon sa Habagatan na Amerika
Kategorya:Dai naklasipikar na mga tataramon kan Habagatan na Amerika
Kategorya:Mga subong tataramon kan Amihanan-Subangan na Brasil