Chimera (mitolohiya)

Susog sa mitolohiyang Griyego,  an Chimera, Chimaera, Chimæra, o Khimaira ( /k aɪ ˈ m ɪər ə , k ɪ -/  )  sarong makangingirhat na mestisong linalang na naghahangos nin kalayo gikan sa Lycia, Asya Minor, na kompuesto nin manlaen-laen na parte nin hayop. Sa parati, ini piglaladawan bilang sarong leon na may payo nin kanding na nakaluwas sa likod kaini asin an ikog na nagtatapos sa payo nin halas . An nagkapirang representasyon igwa man nin mga pakpak nin dragon.  Ini sarong aki ni Typhon asin Echidna asin sarong tugang kan mga halimaw arog ni Cerberus asin kan Lernaean Hydra .

An terminong "chimera" nag-abot tanganing iladawan an arin man na mitolohiko o fiksyunal na linalang na may mga parte na kinua sa manlaen-laen na hayop, tanganing iladawan an anuman na kompuesto nin magkalaen na parte o pighihiling bilang mabangis na imahinasyon, dai mapapaniwalaan, o nakakasilaw. Sa ibang pagtaram, an sarong chimera pwedeng magin arin man na mestisong linalang.

Sa piguratibong paggamit, na hale sa mitolohikong kahulugan, an "chimera" nanonongod sa sarong bakong realistiko, o dai marealisar, ligaw, lolong o daing kamanungdanan na pangaturugan, nosyon o obheto.

 Pamilya 
wala|thumb| " Chimera of Arezzo ": sarong bronseng Etruscano
Susog ki Hesiod, an ina kan Chimera sarong bakong malinaw na "siya", na pwedeng nanonongod ki Echidna, na kun saen an ama posibleng iyo si Typhon, dawa ngani posibleng (bakong posible) an Hydra o dawa si Ceto an boot sabihon imbes.  Minsan siring, an mga mitograpo na si Apollodorus (na sinasambit si Hesiod bilang saiyang gikanan) asin Hyginus parehong ginigibo an Chimera na gikan ni Echidna asin Typhon.  Si Hesiod igwa man kan Sphinx asin kan leon na Nemean bilang mga aki ni Orthus, asin saro pang bakong malinaw na "siya", na parati nasasabotan na posibleng nanonongod sa Chimera, dawa ngani posibleng imbes ki Echidna, o giraray dawa ki Ceto. 

 Deskripsiyon 
Ilinadawan ni Homer an Chimera sa Iliad, na nagsasabi na "siya gikan sa banal na klase bakong nin mga tawo, sa enotan na parte sarong leon, sa likod sarong halas, asin sa tahaw sarong kanding, na naghahangos sa makatatakot na paagi kan kusog nin naglalaad na kalayo."  Si Hesiodo asin Apolodoro nagtao nin magkaparehong paglaladawan: sarong linalang na may tolong payo na may leon sa enotan, sarong kanding na naghahangos nin kalayo sa tahaw, asin sarong halas sa likod. 

 Cumaean Sibyl 
Sa sarong bakong gayong midbid na osipon, an Cumaean Sibyl nakasabat sa Chimera sa sarong bisyon, na pig-interpretar ini bilang sarong tanda. Sinadol nia an saiyang mga parasunod na magbugtak nin pagkaoroyon sa saindang komunidad tanganing malikayan an kariribokan asin pagkaraot na tibaad dara kan Chimera. 

 Ginadan ni Bellerophon 
Susog ki Homer, an Chimera, na pinadakula ni Araisodarus (an ama ni Atymnius asin Maris, mga parapakilaban na Troyano na ginadan kan mga aking lalaki ni Nestor na si Antilochus asin Trasymedes), sarong "bane sa kadaklan na tawo".  Siring sa isinaysay sa Iliad, an bayani na si Bellerophon pinagbotan kan hade kan Lycia na gadanon an Chimera (na naglalaom na gagadanon kan halimaw si Bellerophon). Minsan siring, an bayani, "na nagtitiwala sa mga tanda kan mga dios", nagin mapanggana sa paggadan sa Chimera.  Idinagdag ni Hesiod na si Bellerophon nagkaigwa nin tabang sa paggadan sa Chimera, na nagsasabi, "siya an ginadan ni Pegasus asin kan nobleng Bellerophon". 

Si Apolodoro nagtao nin mas kompletong pagkasaysay kan estorya. Si Iobates, an hade kan Lycia, nagboot ki Bellerophon na gadanon an Chimera (na naggagadan nin mga baka asin "nagraot kan nasyon") nin huli ta inisip niya na an Chimera iyo an magadan ki Bellerophon, "huli ta ini labi pa sa sarong tugma para sa kadaklan, lalo na an saro".  Alagad an eroe naglunad sa saiyang may pakpak na kabayo na si Pegasus (na nagbutwa gikan sa dugo ni Medusa )  "asin naglalayog sa halangkaw na pinaputok an Chimera hale sa langkaw." 

 Ikonograpiya 
wala|thumb| Chimera na ilinaladawan sa sarong plorera sa Attic
Dawa ngani an Chimera, susog ki Homer, namumugtak sa dayuhan na Lycia,  an saiyang representasyon sa arte bilog na Griego.  An sarong autonomong tradisyon na dai nagsasarig sa nasusurat na tataramon irinerepresentar sa biswal na repertoire kan mga pintor nin plorera na Griyego. An Chimera enot na naglataw sa amay na parte kan mga pintor nin pottery na proto-Corinthian, na nagtatao nin nagkapira sa mga pinakaenot na namimidbid na mga eksena sa mitolohiya na pwedeng mamidbid sa arte kan mga Griyego . Pakatapos nin pirang amay na pagduwa-duwa, an tipo nin Corinto naayos kan mga taon 670 BC; an mga pagkakaiba-iba sa mga representasyon sa ritrato nagsusuherir nin manlaen-laen na ginikanan ki Marilyn Low Schmitt.  An pagkabigla sa mga makangingirhat nagin sa katapusan kan ikapitong siglo sa sarong dekorasyon na motibo kan Chimera sa Corinto,  mantang an motibo ni Bellerophon sa Pegasus nagkaigwa nin separadong pag-eksister na solo. An sarong separadong tradisyon sa Attic, kun saen an mga kanding naghahangos nin kalayo asin an likod kan hayop garo halas, nagpopoon sa kumpiyansa na si Marilyn Low Schmitt kumbinsido na dapat igwa nin mga dai namidbid o dai nadiskubreng mga lokal na prekursor.  Duwang pintor nin plorera an naggamit kan motibo kaya padagos sindang tinawan nin mga alyas na Bellerophon Painter asin Chimaera Painter.

 Mga kaparehong linalang 
An sarong leon na babae na naghahangos nin kalayo saro sa mga pinakaenot na diyos-diyosan kan saldang asin gera sa Suanoy na Ehipto (mga representasyon gikan sa 3000 na taon bago an mga Griyego), asin an mga impluwensya pwedeng mangyari. An leon na babae nagrerepresentar sa diosa nin gera asin paraprotehir kan duwang kultura na magkasararo bilang Suanoy na Ehipto. Si Sekhmet saro sa mga nangingibabaw na diyos sa itaas na Ehipto asin si Bast sa ibabang Ehipto. Bilang an banal na ina, asin orog na bilang paraprotehir, para sa Ibabang Ehipto, si Bast nagin makusog na asosyado ki Wadjet, an patron na diyosa kan Ibabang Ehipto. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2021)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

Sa sibilisasyon kan mga Etruscano, an Chimera minalataw sa panahon nin Orientalisasyon na naenot sa arte kan mga Etruscano. An Chimera minalataw sa mga pintura sa lanob kan Etruscan kan ikaapat na siglo BC. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2021)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

Sa Indus Valley Civilization, an Chimera pigladawan sa kadakol na mga selyo. Igwa nin manlaen-laen na klase nin Chimera na kompuesto nin mga hayop gikan sa subkontinente kan India . Dai aram kun ano an apod kan mga taga-Indus na Chimera. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">kaipuhan an sitasyon</span> ]

Dawa ngani an Chimera kan suanoy na panahon nalingawan na sa arte kan Edad Media, an mga pigura na chimerical minalataw bilang mga pagkatawo kan mapandaya, sataniko pa ngani, na mga pwersa nin hilaw na naturalesa. Sinda pigladawan na may lalawgon nin tawo asin sarong ikog na may mga kiskis, arog kan sa bisyon ni Dante ki Geryon sa Inferno xvii.7–17, 25–27, an mga mestisong halimaw, na mas kaagid kan Manticore kan <i id="mw7A">Natural History</i> ni Pliny (viii.90), nagtao nin mga iconic na representasyon nin pagsaginsagin asin pandadaya sagkod sa pitong siglo sa paagi nin representasyon ni Celic Ripa 's Iconological . 

 Mga klasikal na pinagkukuanan 
An mga mito kan Chimera makukua sa <i id="mw9g">Bibliotheca</i> of Pseudo-Apollodorus (libro 1), an Iliad (libro 16) ni Homer, an Fabulae 57 asin 151 ni Hyginus, an Metamorphoses (libro VI 339 ni Ovidio ; IX 648), asin an Theogony 339 ni Hesiffsiff .

Si Virgil, sa Aeneid (libro 5) naggagamit nin Chimaera para sa pangaran kan sarong higanteng barko kan Gyas sa karera nin barko, na may posibleng alegorikal na kahulugan sa kontemporanyong politika kan Roma. 

 Hipotesis manungod sa ginikanan 
Si Pliny the Elder nagsambit ki Ctesias asin nagkotar ki Photius na pigbibisto an Chimera na may lugar na may permanenteng mga buho nin gas na pwede pa man giraray makua kan mga parabaklay sa Lycian Way sa timog-sulnupan na Turkey . Inaapod sa Turko, Yanartaş (naglalaad na gapo), an lugar igwa nin mga duwang dosena na mga buho sa daga, na pinaggrupo sa duwang pidaso sa gilid kan bulod sa itaas kan Templo ni Hephaestus mga 3 km sa amihanan kan Çıralı, harani sa suanoy na Olympos, sa Lycia . An mga bentilasyon nagpapaluwas nin naglalaad na methane na pighuhuna na gikan sa metamorphic na ginikanan. An mga kalayo kaini mga tanda kan suanoy na mga panahon asin ginagamit sa paglayag kan mga marinero.
An Neo-Hittite Chimera gikan sa Carchemish, na may petsang 850-750 An BC, na ngonyan yaon sa Museo kan mga Sibilisasyon kan Anatolia, pigtutubodan na iyo an basehan kan osipon na Griyego. Minsan siring, iyan laen sa Griegong bersion huli ta an may pakpak na hawak nin sarong leon na babae igwa man nin payo nin tawo na nag-iitaas hale sa saiyang mga abaga.

 Gamiton para sa mga linalang sa mitolohiya kan Tsina 
An nagkapirang iskolar sa sulnupan na arte kan Tsina, poon ki Victor Segalen, ginagamit an tataramon na "chimera" sa pankagabsan tanganing magtukoy sa mga may pakpak na leonine o mga pinaghalo-halong klase nin quadruped, arog kan bixie, tianlu, asin dawa qilin . 

 Sa popular na kultura 

 Hilingon man 

 Grotesque (architecture)
 Anzû (older reading: Zû) – a Mesopotamian monster
 The Beast in Christian eschatology
 Chimera of Arezzo
 Chimaera – genus of fish named after the mythical creature
 Dābbat al-Arḍ in Islamic eschatology
 Dragon – a reptilian monster sharing similar hybrid, flying and fire-breathing traits
 Garuda – a mythical creature and Demigod from Indian sub-continent
 Griffin, a.k.a. griffon or gryphon – a lion/eagle hybrid
 Hybrid creatures in mythology
 Kotobuki – a Japanese Chimera with the parts of the animals on the Chinese Zodiac
 Lamassu – an Assyrian deity described to be bull/lion/eagle/human hybrid
 List of hybrid creatures in folklore
 Hippocampus- a mythical creature depicted as having the upper body of a horse with the lower body of a fish.
 Manticore – a mythical creature with a human head, a lion body, a scorpion tail, spines like a porcupine, and bat wings in some iterations
 Nue – a Japanese Chimera with the head of a monkey, the body of a tanuki, the legs of a tiger, and a snake-headed tail
 Pegasus – a winged stallion in Greek mythology
 Pixiu or Pi Yao – Chinese mythical creature
 Snallygaster – a mythical creature with metal beak, reptilian body, bird-like wings and octopus tentacles
 Sphinx – a mythical creature with a woman's head and breasts, lion's body and eagle's wings
 Simurgh – an Iranian mythical flying creature
 Ziz – a giant griffin-like bird in Jewish mythology

 Toltolan 

 Mga panluwas na sumpay 

 Theoi Project: Khimaira
 Harappan Chimaeras bilang 'Mga Simbolikong Hyperteksto'. Nagkapirang Kaisipan ki Plato, Chimaera asin an Sibilisasyon kan Indus

Kategorya:Pages with unreviewed translations