Halas na May Bahibo

thumb
An Feathered Serpent o Halas na May Bahibo sarong prominenteng supernatural na entidad o diyos na makukua sa kadakol na relihiyon kan Mesoamerika . Inaapod ining Quetzalcoatl sa mga Aztec ; Kukulkan sa mga Yucatec Maya ; asin si Q'uq'umatz asin Tohil sa mga K'iche' Maya .

An dobleng simbolismo na ginamit kan Feathered Serpent pigkokonsiderar na alegoriko sa duwang naturalesa kan diyos: An pagigin may barahibo nagrerepresentar kan saiyang banal na naturalesa o kakayahan na maglayog tanganing makaabot sa kalangitan; an pagigin sarong halas nagrerepresentar kan saiyang naturalesa bilang tawo o kakayahan na mag-alog sa daga kaiba an ibang mga hayop sa Kinaban, sarong dualismo na lakop na gayo sa mga diyos-diyosan kan Mesoamerika. 

 Deskripsiyon 
An pinakaenot na representasyon kan mga halas na may barahibo minalataw sa kulturang Olmec (  1400–400 BC ).  An kulturang Olmec naenot sa mga Maya asin Aztec. An enklabong kultural na ini minapoon sa Golpo nin Mehiko sagkod sa Nicaragua. Kadaklan sa mga natatadang representasyon sa arte kan Olmec, arog kan Monumento 19 sa La Venta, asin sarong pintura sa lungib kan Juxtlahuaca (hilingon sa ibaba), nagpapahiling kan Feathered Serpent bilang sarong crested rattlesnake, minsan may mga barahibo na nakatahob sa hawak asin bitis, asin parati harani sa mga tawo.  Pigtutubodan na an mga supernatural na entidad kan mga Olmec arog kan halas na may barahibo iyo an mga naenot sa kadaklan na mga diyos-diyosan kan Mesoamerika sa huri,  dawa ngani an mga eksperto dai nagkakaoroyon sa relihiyosong importansya kan halas na may barahibo sa mga Olmec.  Sinabi ni HB Nicholson na kan amay pa kan Middle Formative (Preclassic) sa tradisyon kan Olmec, an mga imahe nin mga halas na may mga karakteristiko nin gamgam parateng pigrerepresentar sa nagkapirang klase nin mga artifact asin monumento. An kompuesto na linalang na ini, na inapod na "Avian Serpent" asin "Olmec God VII," minalataw na minakompuesto nin mas naenot na porma kan huring bilog na Feathered Serpent, an rattlesnake na natatahoban nin mga barahibo, na posibleng igwa nin dawa nagkapira sa parehong mga konotasyon sa langit asin pagkamainaki. 

An panteon kan mga tawo sa Teotihuacan (200 BC – 700 AD) igwa man nin sarong halas na may barahibo, na pinakaprominenteng ipinapahiling sa Templo kan Halas na May barahibo (na may petsang 150–200 AD).  An piramide itinogdok sa sur-sirangan kan interseksyon kan avenue of the dead asin kan east-end avenue. Nagkapirang mga representasyon nin halas na may barahibo an minalataw sa edipisyo, kadaklan sainda kabali an mga profile kan bilog na hawak asin mga payo nin halas na may barahibo. An mga eskultura naggagamit nin mga gawi arog kan pag-ukit nin relief tanganing makagibo nin komplikadong mga komposisyon na may dekorasyon. An mga inukit na payo kan Halas na May Balahibo parateng nakukua sa palibot kan Piramide kan Halas na May Balahibo.

Mantang an halas na may barahibo sarong komun na tema sa manlaen-laen na mga obra sa Mesoamerika, ini parati asin pinakaparateng nahihiling sa arkitektura kan kulturang Mesoamerika. An nagkapirang komun na mga teknika na ginagamit tanganing isalak an mga imahe kan Feathered Serpent sa arkitekturang ini iyo an relief carving, na minabale sa "sarong eskultura na may mga pigura na nagluluwas sa sarong background mantang nakadukot pa digdi" asin normal na pinagsasaro sa mga tenoned heads, na mga darakulang pidaso nin gapo na inukit alagad igwa nin sarong klase nin peg sa laog kan lanob, asin nagdadagdag nin mas dakol na eskultura mga detalye sa arkitektura. An ibang mga estrukturang Mesoamerikano, arog kan mga yaon sa Tula, an kabisera kan mga huring Toltec (950–1150 AD), igwa man nin mga profile nin mga halas na may barahibo. 

An Aztec feathered serpent deity na midbid bilang Quetzalcoatl midbid gikan sa nagkapirang Aztec codex, arog kan Florentine codex, siring man gikan sa mga rekord kan mga Espanyol na parasakop . Si Quetzalcoatl midbid bilang an diyos kan doros asin uran, paradara nin kaaraman, an imbentor nin mga libro, asin asosyado sa planetang Venus .

An katumbas na diyos kan mga Mayan na si Kukulkan bihira sa sibilisasyon kan mga Maya kan panahon nin Klasiko .  Alagad, sa Popol Vuh, an K'iche' na may barahibo na halas na diyos na si Tepeu Q'uq'umatz iyo an kaglalang kan uniberso. 

Kaiba an diyos na halas na may barahibo, nagkapirang iba pang mga diyos na halas an nag-eksister sa panteon kan mga diyos na Mesoamerikano na may kaparehong mga ugali, na gabos igwa nin importanteng papel sa pag-uswag kan kultura kan mga kulturang Mesoamerikano. An ebidensya kan importansya kan mga diyos na ini sa kulturang Mesoamerikano yaon sa arkitektura na nawalat gikan sa mga sibilisasyon na ini asin an mga ritwal na nakapalibot sa sainda.

 Hilingon man 

 Awanyu
 May Sungay na Halas
 Halas (simbolismo)
 Xiuhcoatl
 Amaru (mitolohiya)
 Ketu

 Toltolan