Olivia Salamanca

Si Olivia Salamanca (1 Hulyo 1889 – 11 Hulyo 1913) sarong Filipinong doktor na nag'adal sa Estados Unidos Woman's Medical College of Pennsylvania in Philadelphia asin ikaduwang babaeng doktor na haleng Filipinas. Siya nagadan sa tuberkolosis sa edad na 24.

Kaamayi nin buhay asin edukasyon
Si Olivia Salamanca namundag kan 1 Hulyo 1889 sa San Roque, Cavite asin nag'atender sa Cavite National High School. An ama niya, Jose Salamanca, sarong parmaseutiko, asin kagmukna kan eskwelahan pribado sa Kabite. Kan 1905, siya saro sa 37 Filipino estudyante (asin saro sa tolong babae), inwaapod na mga  pensionados, pinipilian kan gobyerno Filipino susog sa Pensionado Act na maag'adal sa luwas kan Filipinas sa Estados Unidos. Siya naggasto nin sarong taon sa Saint Paul, Minnesota, bago nag'enrol sa Woman's Medical College of Pennsylvania. Siya naggradwar kan Hunyo 1910, sa edad na 20 anyos, na nangyari siya an ikaduwang babaeng doktor gikan sa Filipinas. Mantang yaon sa Estados Unidos, siya an editor kan The Filipino, sarong bulanan na publikasyon tinugdas kan mga estudyanteng expatriates.

Karera
Si Salamanca nagbalik sa Filipinas kan Hulyo 1910. Siya an saro sa charter member asin pinakaenot na sekretaryo kan Philippine Anti-Tuberculosis Society, na natugdas kan 1910; asin dangan kaini pakalihis sarong taon, siya mismo nadiskubre na igwang helang na tuberkolosis. Kan 1911, siyas nanombrahan na magtrabaho sa hospital sa Baguio, sarong siyudad sa bukid-bukidon, ngani magrahay an salud niya. Nagsurat siya sa saiyang diarym kan 1911 na magresibe kan medisinang tuberculin na nagsasabing: "Kun an tuberculin maprobranan na epektibong bulong sa T.B. huli sa pagekspiremento sakuya na enot nakaresibe kaini, mamamate ko na nakatabang nanggad ako sa humanidad. Alagad kun ako dai mabulong, ugma pa man giraray ako na nakatao ako nin patanid kan peligro dinadara kan helang.."

Kagadanan asin legasiya
Kan 1912, siya naghale sa Baguio, nagpaManila, kun saen siya naospital sa  Philippine General Hospital. Siya nagadan kan 11 Hulyo 1913, sa edad na 24, kan tuberkolosis.

An Plaza Olivia Salamanca sa Manila asin an Dr. Olivia Salamanca Memorial District Hospital sa Cavite City ipig-ngaran ki Salamanca.

Toltolan

Kategorya:Mga 1889 na kamundwagan
Kategorya:Mga 1913 na kagadanan
Kategorya:Mga Ika-20ng siglong mga Filipinong doktor medikal
Kategorya:Mga Filipinong mga babaeng doktor medikal
Kategorya:Mga Filipinong expatriate sa Estados Unidos
Kategorya:Ika-20ng siglong mga kagadanan
Kategorya:Mga Ika-20ng siglong kagadanan sa tuberkolosis
Kategorya:Mga Tawong taga Cavite
Kategorya:Mga Nagtapos sa Woman's Medical College of Pennsylvania
Kategorya:Mga Kagadanan sa tuberkolosis sa Filipinas