Alfred Russell Wallace

Si Alfred Russel Wallace  (Enero 8, 1823 – Nobyembre 7, 1913) iyo an sarong English na naturalista, explorador, heograpo, antropologo, biologo asin ilustrador. Independiente niyang pinangidam an teorya kan ebolusyon sa paagi kan natural selection; sa saiyang 1858 papel sa subject na pinublikar sa taong na iyan alongside extracts gikan sa amay na mga panurat ni Charles Darwin manungod sa temang iyan. It spurred Darwin to set aside the "big species book" he was drafting asin marikas na nagsurat nin sarong abstract kaiyan, na pinublikar kaidtong  1859 bilang On the Origin of Species.

Nagsagibo si Wallace nin ekstensibong fieldwork, nagpoon sa Amazon River basin. Dangan nagsagibo siya nin fieldwork sa Kaislahan na Malay, kun saen niya inidentipikar an faunal divide ngunyan pig-aapod na Linyang Wallace, na nagsisiblah sa Indonesian archipelago sa duwang daing siring na kabtang: sarong solnopan na kabtang na kun saen an mga hayop gabos guminikan Asya, asin an subangan na kabtang kun saen nagpapabanaag kan Australasya. Kinonsiderar siya na iyo an nangengenot kan ika-19 na siglong na eksperto sa heograpikong distribusyon kan mga espesye nin hayop, asin kun minsan pig-aapod na "ama kan bioheograpiya", o urog pang espesipiko kan zoogeography.

Saro si Wallace sa mga nangengenot sa mga paraisip manungod sa ebolusyon kaidtong ika-19 na siglo, pigtatatabaho an warning coloration sa mga hayop asin reinforcement (kun minsan pig-aapod na epektong Wallace), sarong paagi kan natural selection na makokontribwir sa speciation sa paagi kan pag-enganyar sa pag-uswag kan mga kaulangan tumang sa hybridisation. An libro ni Wallace kaidtong 1904 Man's Place in the Universe iyo an enot na seryosong pagbalo sa paagi nin sarong biologo na ibalwaron an posibilidad nin buhay sa ibang planeta. Saro siya sa mga enot na siyentista na nagsurat nin sarong seryosong eksplorasyon na kun baga igwa nin of buhay sa Mars.

Apwera sa siyentipikong trabaho, saro man siyang social activist, kritikal kan kun ano an saiyang pigkonsidera na sarong unjust social asin ekonomikong sistema kaidtong ika-19 na siglong Britanya. An saiyang adbokasiya kan espiritwalismo asin an saiyang pagtubod sa non-material origin para sa urog kahalangkaw na mental faculties kan katawohan strained sa saiyang relasyon sa ibang siyentista. Saro siya sa mga enot na prominenteng siyentista na magpresentar nin pagmakulog sa environmental impact of human activity. Sinurat niya sa siyentipiko asin social issues; an saiyang account kan saiyang mga pakikipagsapalaran asin mga obsebasyon durante kan saiyang mga eksplorasyon sa Habagatan-subangan na Asya, The Malay Archipelago, na enot na pinublikar kaidtong 1869. Nagpadagos iyan na magin bantog asin urog na pigpahalagahan.

Toltolan