Glosaryo kan mga katagang Hapones na gikan sa Olandes

Nagpuon na nag-uswag an mga katagang Hapones na gikan sa Olandes kan nagpapuon nin kalakalan an Kompanya nin Subangan na Indya kan Olandes sa Hapon gikan sa  pabrika kan Hirado kadtong 1609. Kan 1640, inilipat an mga Olandes sa Dejima, asin poon kadto sagkod kan 1854 namamantinir na mga Kasulnopan sana an tinutugutan na makalaog sa Hapon, kadtong panahon nin pagsasaro kan Hapon na sakoku.

Kadakol na ribayan an nangyari, na humahantong sa sarong sangay kan pag-aadal nin Kasulnopan sa hapon na bisto sa rangaku (蘭学), o "pag-aadal nin Olandes", kung sain an  sa rangaku gikan sa Oranda, an kataga nin Hapon para aa Holandya; gaku (学) gikan sa Sino-Hapin na an boot sabihon "pag-aadal". Sa proseso, kadakol na termino an pinapusog gikan sa Olades pasiring sa tataramon na Hapon. Sa sarong punto, dai malagpas sa 3,000na kataga an naisip na piggamit, lalo na sa mga lado nin teknikal asin siyentipikong bokabularyo. Dai malagpas sa 160na arog kaito na mga kataga na hali sa Olandes an namamantinir na piggagamit ngunyan sa Ordinaryong hapon. 

Mga lista kan mga katagang Hapones na gikan sa Olandes
Maririparo an mga katagang medikal sa Hapon. Nin huli ta sa mga gibuhon kan Aleman na parabulong asin botanista na si Von Siebold, na naggugol nin halawig na panahon sa Hapon kadtong 1920s.

An orihinal na mga katagang Olandes na nagtatapos sa sarong katanog sa Hapon igwang patanog sa puro, kadaklan "u". Nin huli ta an mga pantig kan mga kataganga Hapon pirming nagtatapos sa patanog, apwera na sana sa mga pantig na may "n" sa puro. Dai man aram kan Hapones an dobleng katanog. Kaya lugod an katagang Olandes na matroos nagresulta sa madorosu.

 Transliterasyon nin Hapon (rōmaji) Terminong Hapon (kanji o kana) Original na terminong Olandes Palis-taramon nin Bikol Sentral kan OlandesBoot sabihon kan terminong Hapon Mga detalyearukariSanseido dual dictionaryアルカリalkalialkali alkali Gikan sa Arabiko, sa paagi nin Olandes.arukōruアルコールalcoholalkohol alkohol Gikan sa Arabiko, sa paagi nin Olandes.asubesutoアスベストasbest asbestosasbestosGikan sa Griyego, sa paagi nin Olandes.bīru"Dutch-Japanese Relations ," Netherlands Consulate General at Osaka-Kobeビール, 麦酒bierarak arak bisukettoビスケットbeschuit biskwitbiskwitPagpapakusog kan Portuges biscoito.bōruボールboormaglabotmag-drill, maglabotPagkatapos kan 1720.burikiブリキbliklataputing latachifusuチフスtyfus tipustipusGikan sa Griyego, sa paagi nin Olandes.chinkiチンキtinctuur makoloranmakoloranPinalipot gikan sa チンキテュール (chinkityūru).dansu	 	ダンスdansbaylebayledoitsuドイツDuits AlemanAlemanyadokkuドックdokdaunganAlang na pantalanSarong kontraksyon man kan .dontakuドンタクzondag DominggoDominggoPaminsan-minsan man mahihiling sa ゾンタク ().  Nagbutwa gikan sa amay na , pagkatapos kan 1868.
() nabawasan an paggamit sa mga partikular na termino e.g. Hakata Dontaku.doronkenドロンケンdronkennakainomnakainomdai na piggagamitekisuエキスextractkatas katas Pinalipot sa エキストラクト (ekisutorakuto).erekishiteitoエレキシテイトelektriciteitelektrisidadelektrisidad Dai na piggagamit, niribayan na kan .erekiteruエレキテルcorruption of elektriciteitelectricityelektrisidadSarong tipo nin elektrostatikong dyeneretor na piggagamit para sa mga eksperimento nin elektrisidad kan ika18 na siglo.ēteruLanguage contact in Japan: a socio-linguistic history by Leo Loveday, p.54-55エーテルethereter eter, AetherGikan sa Griyego, sa paagi nin Olandes.
Pigsasayod an "Ethernet" na īsanetto gikan sa Ingles.garasuガラス, 硝子glassalming (kan bintana)salming (sa materyal)gasuガス, 瓦斯gas gasgasgiyamanギヤマンdiamantdyamante dyamante,
salming (sa materyal)dai na piggagamit.
Gikan sa Griyego, sa paagi nin Olandes.gomuゴムgom, gumgoma goma gorofukurenゴロフクレン, 呉絽服連grofgreingrosgraingrosgraindai na piggagamithamuハムhamham ham handon半ドン, ハンドンdag Domingokabangang-aldaw; holiday; bakasyonTambal kan Hapon  (kabanga) asin  (< ). An katagang inindai na parating ginagamit sa Hapon.hatoronハトロン, パトロンpatroonKartutsokaha nin kartutso (badil)dai na piggagamit. Namamantinir na sana sa .henrūdaヘンルーダwijnruitOrdinaryong pagbabasolOrdinaryong pagbabasolhettoヘットvettabataba kan karne nin bakaKognato sa Ingles fat.hisuteriiヒステリーhysteriehisteryahisteryahukkuフックhoeksimasimaKognato sa Ingles hook.infuruenzaインフルエンザinfluenzatrangkaso trangkasopagkatapos kan 1720. Mas malamang na sinubli gikan sa Ingles. Gikan an termino sa Italyano, asin naging ordinaryo sa bilog na kinaban kadtong ika-18 siglo sa paagi kan Ingles.inkiインキinkt tintatintakamitsureカミツレkamillecamomilecamomileGikan sa Griyego, sa paagi nin Olandes.  pagkatapos kan 1720.kanteraカンテラkandelaarkandelerolampara nin kerosenekapitanカピタン, 甲比丹kapiteinkapitan(dai na piggagamit: kapitan), hepe kan posisyon nin Kompanya nin Subangan na Indya kan Olandes sa HaponMas malamang na gikan sa Portuges capitão.karanカランkraangripogripoKognato sa Ingles crane, gikan sa pagkakapandok kan liog nin gamgam sa sarong tubo nin gripo.kariカリ, カリウムkali, kaliumpotasyumpotasyumkarukiカルキkalkapog (an kemikal), klorinadong apogapog (an kemikal), klorinadong apogKognato sa Ingles chalk.katēteruカテーテルkatheterkalilya; sundakalilya; sundaGikan sa Griyego, sa paagi nin Olandes.kechinケチンkettingkadena kadena pagkatapos kan 1720. Sa ngunyan dai na piggagamit (pigribayan kan ).keido1988,  (Kokugo Dai Jiten, Revised Edition) (in Japanese), Tōkyō: Shogakukan, entry available online here珪土keiaardesilika silika Calque.  An panginot na elementong kei sarong ponetiko na pagsubli gikan sa kei sa tataramon na Olandes na keiaarde, asin an do sa Hapon. An (土, "daga”) sarong pagpapalis kan aarde (“daga”) kan terminong Olandes. Inot na nagluwas kan 1877.  Ngunyan dai na piggagamit, pigribayan nin  gikan sa Ingles na silica.kiruku / korukuキルク / コルクkurk tapontaponkōhīコーヒー, 珈琲koffieKapeKapeGikan sa Arabiko, sa paagi nin Olandes.kokkuコックkok lutoparalutokoppuコップkoptasa tasa Pagpapakusog nin Portuges copo.konpasuコンパスkompas[kompas]]kompaskoreraコレラcholerakolerakoleraGikan sa Griyego, sa paagi nin Olandes.kureosōtoクレオソートcreosootkreosotokreosotomadorosuマドロスmatroosparalawod; paradagatparalawod; paradagatmasutoマストmastmastil mastil mesuメスmeskutsilyopanistis pagkatapos kan 1720.moruhineモルヒネmorfinemorpino morpino pagkatapos kan 1720.morumottoモルモットmarmotmarmotGuinea pignisu1998,  (NHK Japanese Pronunciation Accent Dictionary) (in Japanese), Tōkyō: NHK, ニスvernisbarnisbarnisoburātoオブラートoblaatostyaoblaatNakalista man sa pirang mga mapagkukuanan na Hapones bilang naggikan sa terminong Kognato Aleman na Oblate.orugōruオルゴール(orgel) muziekdoos(organo) karton nin musika(organo) karton nin musika penkiペンキpek, pikpintura kan harongpintura kan harongpesutoペストpestitom na kagadanan itom na kagadanan pagkatapos kan 1720.pintoピントpuntpokuspokusPinalipot gikan sa pinalabang termino na brandpunt.pisutoruピストルpistoolpistolpistolponpuポンプpompbomba bomba pagkatapos kan 1720.ponzuポン酢ponsponzuAn katagang Olandes na pons para sa inumon luma na kadtong 1864, asin dai nahaloy naribayan ini nin termino punsch o punch.randoseruランドセルranselnapsakrandoseruGikan sa Aleman na Ränzel o Hababang Aleman rensel, sa paagi nin Olandes.ranpuランプ, 洋灯lamp lamparalamparaGikan sa Griyego, sa paagi nin Olandes.retorutoレトルトretortpaklipakli, retort pouchrenzuレンズlenslenselensesafuranサフランsaffraansapronsapronsatenサテンsatijnsatinsatinseimiセイミ, 舎密chemiekimikakimikaNgunyan dai na piggagamit, niribayan kan .shianシアンcyaancyancyanshiroppuシロップsiroopsirupsirupsukoppuGleeson Introduction to written Japanese, katakana p.36スコップschopkutsarakutsaraKognato sa Ingles scoop.supoitoスポイトspuithiringgilyahiringgilyaKognato sa Ingles spout.tarumomētoruタルモメートルthermometertermometro twrmometro Gikan sa Pranses, sa paagi nin Olandes. pagkatapos kan 1720. Ngunyan dai na piggagamit; niribayan kan .teresukoppuテレスコップ telescoopteleskopyoteleskopyoGikan sa Italyano asin Modernong Latin, sa paagi nin Olandes. pagkatapos kan 1720. Niribayan kan .yojiumuヨジウムjodiumiodinoiodinoNgunyan nagbago sa .zukkuズックdoekkanbaskanbas,
kanbas na sapatosParehas na Hapon zukku asin Ingles duck (“pidaso nin suluton”) an sinubli sa Olandes doek.

Hilingon man
 Gairaigo
 Lista kan mga terminong gairaigo asin wasei-eigo
 Mga taramon na Hapon na gikan sa Portuges

Toltolan

Mababasa pa lalo
  (PDF) - Originally in Lingua 12 (1963): pp. 341–88.

Mga panluwas na takod
 Arin sa mga kataga nin hapon an gikan sa Olandes

Mga kataga na Hapon na gikan sa Olandes
Olandes
Olandes na Hapon
Kategorya: Tataramon na Olandes