Aurora (astronomiya)

alt=Aurora austral sa Antártida|miniaturadeimagen|Aurora austral sa Antártida
alt=Aurora boreal sa Hvolsvöllur (Islandia)|miniaturadeimagen|Aurora boreal sa Hvolsvöllur (Iceland)

An Aurora na komun na inaapod na polar na liwanag, iyo an natural na liwanag na mahihiling sa kalangitan kan Kinaban, predominanteng nahiling sa mga rehiyon na halangkaw an latitud (sa palibot kan Arktiko asin Antardita).An mga Aurora nagpapaheling nin dinamikong mga porma nin maliwanag na mga ilaw na garo baga mga kurtina, sinag, spiral, o dinamikong mga gilid na nakatatahob sa bilog na langit.Lui, A., 2019. Imaging global auroras in space. Light: Science & Applications, 8(1).

An mga Aurora resulta nin mga kariribokan sa magnetosphere na bunga kan doros solar. An grabeng kariribokan resulta nin mga pag-oswag sa rikas kan doros solar hale sa mga coronal holes asin coronal mass ejections. Binabago kan mga kariribokan na ini an mga trajectoryo nin kargadong mga partikulo sa magnetospheric plasma.  An mga particle na ini, sa pangenot mga elektron asin proton, minapresipitar sa itaas na atmospera (thermosphere/exosphere). An resultang ionisasyon asin pagpaliwanag kan mga kostituwente sa atmospera nagluluwas nin liwanag na igwa nin laen-laen na kolor asin pagkakomplikado. An porma kan aurora, nangyayari sa laog nin mga banda sa palibot kan duwang polar na rehiyon, depende man sa kantidad nin akselerasyon na nataong suplay sa mga nagpepresipitar na partikula.

Kadaklan kan mga planeta sa Sistemang Solar, nagkapirang natural na satelayt, brown dwarfs, asin mga kometa pa ngani an host sa auroras.

 Toltolan