Paroyan

An paroyan o kabasan iyo an daga na piggagamit sa pagpatalubo nin tinanom urog na an paroy asin natong. Naggikan iyan sa kulturang pag-uma nin paroy kaidtong panahon nin Neolitiko kan Salog Yangtze sa habagatan na Tsina, asosyado sa kulturang pre-Austronesya asin Hmong-Mien. Lakop iyan sa pre-Historikong panahon huli sa ekspansyon kan mga tawong Austranesyo pasiring sa kaislahan kan Sur-subangan na Asya, Sur-subangan na Asya kabali an Norte-subangan na Indya, Madagaskar, Melanesia, Mikronesya, asin Polynesia. An teknolohiya nakua gikan sa ibang kultura sa kadagaan kan Asya para sa pag-uma nin paroy, lakop sa Subangan na Asya, Kadagaan na Sur-subangan na Asya, asin Habagatan na Asya.

 Ekolohiya 
Mayor na ginikanan nin atmosperikong metano an paroyan, pigtantya na nakakakontribwir nin haros nasa 50 sagkod sa 100 milyon tonelada nin gas kada taon. Pigpapahiling sa pag-aadal na ini pwedeng magin signipikante na mainaan mantang nagpapaurog kan crop yield sa paagi kan pagpahubas kan mga paroyan tanganing magtugot na an daga na mag-aerasyon tanganing mapapundo an produksyon nin metano.  Pigpapahiling man kan pag-aadal na an baryabilidad sa pag-aadal sa pagluwas kan metano na naggagamit nin lokal, rehiyonal asin mga pankinaban na kawsa asin nangangapudan para sa mas marhay na pag-imbentaryo basado sa micro level na datos.Mishra S. N., Mitra S., Rangan L, Dutta S., and Pooja. (2012). Exploration of 'hot-spots' of methane and nitrous oxide emission from the agriculture fields of Assam, India. Agriculture and Food Security. 1/16. doi:10.1186/2048-7010-1-16.  

Toltolan