Rita Moreno

Si Rita Dolores Moreno (namundag, Rosa Dolores Alverío; Desyembre 11, 1931) sarong Puerto Rican-Amerikanong aktres, parabayle, asin parakanta. An  karera niya naglawig nang pitong polong taon; sa mga maonabihan na trabaho niya iyo an papel niya pagsuporta sa mga pelikulang musikal na The King and I asin an West Side Story. Siring man may papel siya sa laog nin pitong taon (1971-77) sa pang-aking programang telebisyon na The Electric Company na sarong seryeng pasali. Si Moreno saro sa doseng artistang ginana an apat na mayor na mga premyo sa lantad nin Amerikanong entertainment (EGOT): Oscar (1962), Emmy (1977, 1978), Grammy 1972) asin Tony (1975). Siya man an saro sa 23 katawo na nagkamit kan inapod na Triple Crown of Acting ta nakua niya an Academy, Emmy asin Tony na papremyo. Laen pa kaini, siya naduholan ni Presidente George Bush kan pinakahalangkaw na onra para sa sarong sibilyan, an Presidential Medal of Freedom. Siya an pinakaenot na Latinang aktres nakasikwit nin Oscar.www.imdb.com. Kinua 10-13-17

Mga enot na taon

Si Moreno namundag sa pangaran na Rosa Dolores Alverío sa Humacao, Puerto Rico, sa mag'agom na Rosa María (née Marcano), sarong paratahi, asin Francisco José "Paco" Alverío, sarong paraoma. Dati siya ginahaan na "Rosita". Siya nagdakula sa lugar na Juncos asin inaki siya kan saiyang ina kan ini may edad pa sanang 17. An ina niya pinagmarhay na maghubo' sa Nweba York kan 1936 alagad dai kaiba an tugang niyang lalaking si Francisco. Dangan kaidto si Rita pinaghinako' na an apelyido kan saiyang kunyado, si Edward Moreno, an ikaduwang agom kan ina niya..www.imdb.com. Kinua 10-13-17

Mga pinapelan sa Broadway, pelikula asin sa telebisyon

Kan 1945, sa edad na 13, nag-debut siya sa Broadway sa Skydrift. Enot niyang pasali sa kurtinang pirak iyo duman sa So Young, So Bad (1950). Dangan nagluwas siya sa sunod-sunod na pelikulang maoonabihan arog kan si musikal na Singin' in the Rain (1952) asin The King and I (1956) kun saen siya nagpapel bilang starlet sa enot asin oripon sa huri. Mga enot niyang taon sa karera medyo nadipisilan siya ta dakul na studio gusto siya ikaag sa mga papel na etniko o bilang sexpot. Kan 1961 nagngata siyang maghugot bako huli sa pagkadisganar sa karera kundi huli sa maribok asin guromon na relasyon niya ki Marlon Brando, alagad kan taon na iyan nanotahan siyang magayon an saiyang pagpapel bilang tampalasan na Anita sa West Side Story. An pag'akto niya igdi na nagpahiling siyang maliksing pagbabayle nagguno para saiya kan si Academy award para sa best supporting actress. An drama musikal pigngaranan na pinakamahusay na pelikula. Mga iba pang pelikula niya iyo an Summer and Smoke (1961), Carnal Knowledge (1971), asin Slums of Beverrly Hills (1998). Sa Broadway padagos siya nagiimbwelto asin kan 1975 iyo an ginana niya an Tony sa portrayal niya bilang Googie Gomez sa the Ritz. Sa entablado iba pa niyang maonabihan na papel iyo idtong sa The Odd Couple (1985-86), pagpabalik kan idtong Neil Simon play alagad tampok mga babaeng bida. Kan 2011 siya nagtampok sa Rita Moreno: Life Without Makeup na pigkawat sa California asin nahiling na gayo an saiyang sili-sili nang pag'uugali.www.britannica.com.Kinua 10-13-17

Parati man siyang magluwas sa telebisyon. Poon 1971 sundo 1977, siya nag'akto sa pang-aking pang-edukasyon na serye, The Electric Company. Kan 1972, nasikwit niya an Grammy para sa trabaho niya sa album kaini. Yaon man siya nagpapel sa The Muppet Show kan 1977 kun saen nakasikwit siya kan 1977 nin Emmy. Huli sa gawad na iyan, nagin siyang ikaduwang babae asin ikatolong persona makakua nin inapod na EGOT; amay pa nakua man an siring ni Helen Hayes. Kan 1978, si Moreno nakua niya an ikaduwang Emmy para sa paghingoa duman sa The Rockford Files. Dangan nagluwas siya bilang sarong madre sa drama sa preso na Oz (1997-2003), asin may mga papel siya bilang bisita sa magkapirang mga serye kaiba na diyan an The Golden Girls, Miami Vice, Murphy Brown, asin Ugly Betty.www.britannica.com.Kinua 10-13-17www.imdb.com. Kinua 10-13-17

Personal

Si Moreno naagom si Leonard Gordon kan 1965 kun kiisay siya igwang sarong aki, si Fernanda Gordon. Nagadan an agom niya kan 2010. Alagad, si Moreno hararom na namoot na gayo sa aktor na si Marlon Brando asin nagkaigwang walong taon na relasyon igdi na pabalik-balik,  asin nagngata na maghugot kan 1960 huli sa depression na namate kan napirit siyang ipa-awas an binabados niya ki Brando ta an huri iyo an gusto. www.aarp.org. Kinua 10-13-17www.dailymail.co.uk. Kinua 10-13-17

Kan 2013, si Moreno nagsurat kan saiyang autobiograpiya, titulado: Rita Moreno. nypost.com. Kinua 10-13-17

Mga gawad asin onra


Mga premyo asin onra iginawad sa saiya:
 Academy Award for Best Supporting Actress (West Side Story), 1961
 Golden Globe Award for Best Supporting Actress (West Side Story), 1961
 Joseph Jefferson Award: Best Chicago Theatre Actress, 1968
 Grammy Award for Best Album for Children (The Electric Company Album), 1972
 Tony Award for Best Featured Actress in a Play (The Ritz), 1975
 Emmy Award for Individual Performance in a Variety or Music Program, 1977
 Emmy Award for Outstanding Guest Actress – Drama Series (for The Rockford Files), 1978
 Sarah Siddons Award for her portrayal of Olive Madison in the female version of The Odd Couple, 1985
 Library of Congress Living Legends Award, April 2000
 The Hispanic Organization of Latin actresses (HOLA) renamed their Award for Excellence in her honor (known as the HOLA Rita Moreno Award for Excellence since 2000)
 Special Recognition Award from the International Latin Music Hall of Fame, 2001
 Presidential Medal of Freedom from President George W. Bush, June 2004
 A star on the Hollywood Walk of Fame
 Inducted into the California Hall of Fame, 2007Moreno inducted into California Hall of Fame , California Museum, Accessed 2007
 National Medal of Arts from President Barack Obama, 2009White House Announces 2009 National Medal of Arts Recipients 
 Hispanic Organization of Latin actresses (HOLA) Lifetime Achievement Award, 2010
 Latin Grammy Lifetime Achievement Award, 2012
 Screen Actors Guild Life Achievement Award, 2013 (presented on Saturday, January 18, 2014)Rita Moreno Honored With SAG Life Achievement Award during the 20th Annual Screen Actors Guild Awards ; accessed January 19, 2014]
 Kennedy Center Honors Lifetime Artistic Achievement Award, 2015Viagas, Robert. "Carole King, Cicely Tyson, Rita Moreno and More Named 2015 Kennedy Center Honorees" playbill.com, July 15, 2015
 Honorary doctorate of music, awarded by the Berklee College of Music, May 7, 2016.Rita Moreno honored at commencement, Berklee College of Music official site, May 2016.

Mga pelikula
 Taon Titulo Papel Notes 1950 So Young So Bad Dolores Guererro Credited as Rosita Moreno 1950  Tina 1950 Pagan Love Song Terru 1952 The Ring Lucy Gomez 1952 Singin' in the Rain Zelda Zanders 1952 The Fabulous Senorita Manuela Rodríguez 1952 Cattle Town Queli 1953 Fort Vengeance Bridget Fitzgibbon 1953 Ma and Pa Kettle on Vacation Soubrette Uncredited 1953 Latin Lovers Christina 1953  Jara 1954 Jivaro Maria 1954 The Yellow Tomahawk Honey Bear 1954 Garden of Evil Cantina Singer 1955 Untamed Julia 1955 Seven Cities of Gold Ula 1956  Sandra Roberts 1956  Tuptim 1956  Huguette 1957 The Deerslayer Hetty Hutter 1960 This Rebel Breed Lola Montalvo 1961 West Side Story Anita  1961 Summer and Smoke Rosa Zacharias 1963 Cry of Battle Sisa 1968  Vi 1969 Popi Lupe 1969 Marlowe Dolores Gonzáles 1971 Carnal Knowledge Louise 1976 The Ritz Googie Gomez  1977 Voodoo Passion 1978  Esther Rose 1979 Anatomy of a Seduction Nina TV film 1980 Happy Birthday, Gemini Lucille Pompi 1981  Claudia Zimmer 1991 Age Isn't Everything Rita 1993 Italian Movie Isabella 1994 I Like It Like That Rosaria Linares 1995 Carmen Miranda: Bananas is My Business Herself Dokumentaryo 1995 Angus Madame Rulenska 1998 Slums of Beverly Hills Belle Abromowitz Nominated—ALMA Award for Outstanding Actress in a Feature Film in a Crossover Role 1999 Carlo's Wake Angela Torello 1999  Siya mansana Dokumentaryo 2000 Blue Moon Maggie 2001 Piñero Miguel's Mother 2003 Casa de los Babys Señora Muñoz 2003 Scooby-Doo! and the Monster of Mexico Dona Dolores and Woman #3 (voice) 2003 Beyond Borders: John Sayles in Mexico Siya mansana Dokumentaryo 2004 King of the Corner Inez 2006 Play It By Ear Ruth 2014 Rio 2 Mimi (voice) 2014 Six Dance Lessons in Six Weeks Ida Barks

 Toltolan 

Kategorya:Artista nin Pelikula
Kategorya:Mga artista gikan sa Timog Amerika
Kategorya:Mga aktres gikan sa Timog Amerika
Kategorya:Mga parakanta