Graciano Lopez Jaena

Si Graciano Lopez Jaena (18 Des. 1856 - 20 Enero 1896) sarong Pilipinong parasurat asin peryodista kan panahon nin Rebolusyon Pilipino. Siya binisto bilang Prinsipe nin mga Orador asin an saiyang mga sinusurat sa peryodikong La Solidaridad mahaharang asin mapagtuyaw kan mga kakundian kan gobyernong Kastila sa Filipinas.

An mga historyador sa Filipinas hinihiling si López Jaena, kairiba sinda Marcelo H. del Pilar asin José Rizal, na iyo an triumvirate kan mga propagandistang Filipino. Sa tolong ining mga  ilustrados, si López Jaena an enot na nagdatong sa Espanya asin pwedeng siya an enot namukaw kan Propagandang Hiron, na pigtotolod  an reporma sa kolonyang Espanyol na Filipinas na katapusi nagsabrit kan armadong Rebolusyon Filipino na enot buminungkaras sa Manila kan 1896. An Propagandang Hiron iyo an enot na lakdang pasiring sa pagbilog kan identidad nasyonal sa Filipinas.

Si Jaena namundag sa Jaro, Iloilo. Namundag sa katiosan, an ama niya iyo si Placido Lopez na an trabaho parahirahay sana man kun ano-ano asin an ina niya si Maria Jacoba Jaena sarong paratahi. Dawa siring, toltol na napadakula siya kan mga magurang sa tahaw kan pagkatingating ninda.

Si Jaena namundag Desyembre 18, 1856, sa Jaro, Iloilo, asin nagadan sa tuberkulosis sa Espanya kan Enero 20, 1896, sa edad na 39.https://www.rappler.com/life-and-style/arts-culture/graciano-lopez-jaena.

Akta Republika Nu. 9070, pasado kan Abril 8, 2001, pigdeklara an Desyembre 18 nin taon komo espesyal working public holiday sa bilog na nasyon, midbid bilang Graciano López Jaena Day, sa pagromdom kan saiyang anibersaryo nin pagkamundag.

Legasiya

Sa pag'onra saiya, an Jaro Plaza pigngaranan nang Graciano López Jaena Park, kun saen igwa man nin estatuwa niya na pinatindog.

An Graciano Lopez Jaena Foundation Inc naghihingowa na mapapusog saiyang legasiya asin nagsusuporta sa mga hiro sa publiko ngani siya orog na mamidbid asin kan saiyang mga buhay saka naginibohan. Sarong hiro igdi iyo an pigbungsod na Dr. Graciano Lopez Jaena Poetry Contest.

An munisipalidad nin Lopez Jaena sa Misamis Occidental ipig-ngaran saiya.

Sarong Order of DeMolay Chapter, grupong fraternal nin mga hubin na nakabase sa freemasonry, tinugdas kan 1965 sa Jaro, asin nginaranan  Graciano Lopez-Jaena Chapter ta si Lopez Jaena iyo an enot asin nangengenot na Freemason gikan Jaro.

Dakul na kalsada sa bilog na Filipinas an ipig-ngaran saiya sa pag'onra saiya.