Calabanga

An Calabanga  o banwaan nin Calabanga (), sarong premira klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an . 

Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharungan. Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

Inaapod na mga Calabangueño/Calabanguena an mga taga digdi.

Historiya
Kan 1578 kan ipigtugdas an lider nin Misyon kan Quipayo, sarong visita sana o baryo an Calabanga. Kaidto, an lugar igwang halawig na kadlagan dangan mga malaboy na lugar asin sarong kasaganaan nin mga hayop arog kan mga ukay o unggoy, layas na manok, dangan butiking-kadlagan. Pigsasabi na gikan an pangaran kaini sa tataramon na Bikol na "Calabangan", an pangdakulang termino kan "labang" o "litag", na an buot sabihon sarong tipo nin silo para sa pagtatago nin mga layas na hayop. Pigsambit pa kan sarong pang alamat na hali an Calabanga sa taramon na "Calugangan" na an buot sabihon, an  halawaig , halaba, dangan tanos na dalan na minasaklaw sa simbahan sa paagi kan poblacion, subangan sa sulnupan, na pig-aapod sa lokal na Kalabaan o Kalakbangan.

Nabisto an banwaan nin Calabanga sa 400 tributes. Kadtong Hulyo 15, 1749, napasuway ini sa Quipayo nin huli ta sa pag-apruba ni Don Fray Joan de Arechera, Pigelihir na obispo kan Nueva Segovia nin Komisaryo kan Hade, sa petisyon na pinirmahan dangan isinampa kan 37 Calabangueños kan Abril 28, 1749 para sa banwaan na maginhawang pinangangasiwaan.

Igwa ini nin 2 visitas, an mga ini iyo an visita de Cagapad dangan visita de hinarijan asin may 12 baryo. An mga baryo iyo an San Antonio, San Vicente, Sta. Catalina, Nuestra Señora de Salud, San Lucas, San Miguel, Sta. Isabel, Nuestra Señora del Carmen, San Roque, San Pablo, San Jose (Balongay ngunyan) dangan Belen.

Saro an Calabanga sa mga banwaan kan probinsiya nin Camarines Sur dangan sarong miyembro kan Metro Naga Development Council. Sa lugar nin pansisira asin halawig na agrikultura, saro ining pangenot na tagapagtustos nin mga sira dangan iba pang mga produkto kan dagat dangan mga produktong pang-agrikultura sa probinsiya pati na man sa Metro Manila. 

Panahon kan mga Amerikano
Kan Pebrero 19, 1900 nin alas siete nin aga, pinangenotan kan mga armadas o plota kan mga Amerikano haling Suba' nin Sugut an paglayag paduman sa Suba' nin San Miguel, dangan uminagi an bentekwatro oras inihulog na ninda an saindang mga angkla sa Suba'. An Orden kan mga ini, makatungtong tulos nin sarabay-sabay sa duwáng mga punto; An banwaan nin Calabanga asin sa banwaan nin Barceloneta na nagibo man kan agang ito, dangan an banwaan nin Cabusao sa minasunod na aldaw. Sinda Tenyente Kolonel Parker, na pigbibilog nin saróng batalyon kan Regiment 45, sa irarom ni Major Cole asin an iba pa kan Regiment 40, sa irarom ni Major Casey an inot na dai pig-aasahan na nakatungtong sa Kadagáang nin Camarines Sur.  pigkua sa librong The Philippine Revolution in the Bicol region (Volume II); pahiná 92. An librong ini hale sa librong Lucha Y Libertad na  pigsalin sa ingles ni Hilario A. Lim .

An banwaan kan Calabanga an inot na banwaan na napasairarom kan mga Amerikano sa Camarines Sur.

Mga barangay
Pampolitikal na nababanga an Calabanga sa 48 na mga barangay, nasa lugar nin urban an kag-apat (14) mantang an natatadang  34 na mga barangay nababali sa lugar na rural. Igwa ining 11 na mga barangay na nasa baybayon.

 Demograpiko 

Galeri

 Edukasyon 
Halangkaw an lebel kan literacy sa banwaan na uminabot sa 98.5%. An survey kan NSO kaidtong taong 2000 para sa populasyon kan kagharungan. An 29,555 kan pupolasyon kaini yaon sa elementarya;  an15,037 yaon sa halangkaw na eskwelahan; Igwa sanan nin 2,623 o 0.045% kan populasyon an mayong grado na nakumpleto. 4, 446  kan pupolasyon an yaon sa kolehiyo; 1,057 kan pupolasyon gradwado sa kolehiyo, asin may  201 na may post baccalaureate degrees.

Igwang 38 pampublikong hababang eskwelahan  sa bilog na banwaan; walong halangkaw na eskwelahan; sarong bokasyonal asin limang pribadong eskwelahan na nag-aalok nin pre-school, grade school asin high school. An pag-eskwela sa kolehiyo pigtatao kan duwang institusyon na pag-sasadiri kan gobyerno, an Calabanga Community College asin an Central Bicol State University of Agriculture-Calabanga (dating: CSSAC - Calabanga) asin igwa man nin mga pribadong eskwelahan nin Computer, an saro sa mga ini nag-aalok nin multi-grade na pag-aadal Hali sa elementarya sangkud sa kolehiyo na iyo an Malayan Computer College.

Pangaran kan eskwelahanSainCalabanga Central Division Pilot SchoolSan Francisco Calabanga Camarines SurCalabanga West Central SchoolSan Francisco Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng BalatasanBalatasan Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng BalombonBalombon Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng BalongayBalongay Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng BinaliwBinaliw Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng Binanuaanan GrandeBinanuaanan Grande Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng Binanuanan PequeñoBinanuaanan Pequeño Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng BurabodBurabod Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng CagsaoCagsao Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng CamuningCamuning Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng ComaguingkingComaguingking Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng DominorogDominorog Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng G. DumalasaBonot Sta. Rosa Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng FabricaFabrica Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng HarubayHarubay Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng HinaguiananManguiring Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng IlihanTomagodtod Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng Lope GuisicSto. Domingo Calabanga, Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng LugsadLugsad Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng ManguiringManguiring Calabanga Camarines SurNuestra Sra. Dela Salud SchoolSta. Salud Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng PagatpatPagatpat Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng Paolbo-BelenPaolbo Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng PinadaPinada Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng Punta TarawalPunta Tarawal Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng QuinaleQuinale Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng QuipayoLa Purisima Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng RataySta. Cruz Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng SabangSabang Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng Salvacion BaybaySalvacion Baybay Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng Siba-OSiba-O Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng SiboboSibobo Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng Sta. Cruz QuipayoSta. Cruz Quipayo Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng TaculodSan Roque Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng TomagodtodTomagodtod Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng UnionSan Lucas Calabanga Camarines SurPaaralang pang-elementarya ng San BernardinoSan Bernardino Calabanga Camarines SurPambansang mataas na paaralan ng CalabangaSta. Cruz Poblacion Calabanga Camarines SurPambansang mataas na paaralan ng UnionSto. Domingo Calabanga Camarines SurPambansang mataas na paaralan ng Jose De VillaMaguiring Calabanga Camarines SurPambansang mataas na paaralan ng Medroso - MendozaBinanuaanan Pequeno, Calabanga Camarines SurPambansang mataas na paaralan ng QuipayoSan Antonio Quipayo Calabanga Camarines SurPambansang mataas na paaralan ng SabangSabang Calabanga Camarines SurMataas na paaralan ng SeveroBurabod Calabanga, Camarines SurPambansang mataas na paaralan ng West CoastDominorog Calabanga Camarines SurCentral Bicol State University of Agriculture Laboratory High School Calabanga CampusSta. Cruz Poblacion Calabanga Camarines SurNuestra Seniora De La Salud Family Rural SchoolSta Salud Calabanga Camarines SurPaaralang Dominikano ng CalabangaSan Francisco Calabanga Camarines SurInarihan SDA Multi-Grade SchoolPaolbo Calabanga Camarines SurHansel and Gretel Learning SchoolSan Isidro Calabanga Camarines SurCentral Bicol State University of Agriculture-CalabangaSta. Cruz Calabanga Camarines SurWorldTech Research InstituteSan Antonio Calabanga Camarines SurKolehiyo ng Komunidad ng CalabangaSta. Cruz Poblacion Calabanga Camarines Sur

 Mga tugang na banwaan asin mga dakbanwaan 
 Lokal 
 Tinambac Poon pa kan  1988
 Cabusao Poon pa kan  1999
 Bombon Poon pa kan  2000
 Siruma Poon pa kan  2017
 Libmanan Poon pa kan  2013
 Mercedes, Camarines Norte Poon pa kan  2015
 Pili Poon pa kan  1980
 Mariveles, Bataan Poon pa kan  2016
 Legazpi, Albay Poon pa kan  2007
 Sipocot Poon pa kan  2010
 Lucena, Quezon Poon pa kan  2019
 Syudad nin Pasig Poon pa kan  2001

 Internasyunal 

 San Leandro, California Poon pa kan  2017
 Tuaran, Sabah Poon pa kan  2018
 Depok Poon pa kan  2012

 Mga midbid na tawo 
 Gracia Cantor Bayoneto, ina ni Baron Geisler, gikan sa Calabanga, Camarines Sur.
 Evelyn Yu - sarong alkade kan Calabanga.

Hilingon man
 Emilio M. Tible

 Toltolan 

 Mga panluwas na takod 
 PhilAtlas.com
 Philippine Standard Geographic Code
 Local Governance Performance Management System
Calabanga Group - goBicol 

Kategorya:Mga banwaan kan Camarines Sur