Laffa an da Soizach

Laffa bzw. Laffa an da Soizach (amtle: Laufen) is a Stod im Landkroas Berchtsgoana Land, in Obabayern. Si ligt umara 7 km neadlich vo Soizburg am Oipmfluss Soizach, de wo de Grenz za Estreich buidt. Auf da andan Fluss-Seitn ligt Owandorf ba Soizburg. Laffa is de Kroasstod vom ehemoling Landkroas Laffa gwen, dea wo am 1. Juli 1972 afgläst worn is.

 Eadkunde 
 Geografische Log 
D' Umgebung vo Laffa gheat zum Oipmvorland und stejd a floche Moränenlandschoft mid Hächn vo umara 400 bis 460 m und oanige Moarn doar. Da naxte Beag und da Hausbeag vo Laffa is da Haunsbeag (836 m), 5 km sidestlich im Soizburga Land; gengiwa vo seim Fuass mindt de Sur in de Soizach.

 Geologie 
Geologisch ligt as Gmoagebit am Rand vom Frailassinger Beckn. Bai Laffa wead d' Fliassrichtung vo da Soizach durch a owerflächnnohe Noglfua-Schwejn mid da Hoibinsl vo Laffa oglenkt, worduruch d' dopete Fluss-Schlinga entståndn is. In da Fluss-Schlaiffm ligt d' Oidstod. As Umland is sanft higelig, in waide Taile dicht bewoidet, im Westn teiweis moarig. Auwejder gib's entlång vo da Soizach.

 Saniarung vo da Soizach 
Da friara stoark mäandriande, sedimentreiche Fluss is noch 1820 noch am Stootsvatrog zwischn Bayern und Estareich reguliat und begrodigt worn. Newa am Hochwosserschutz soidat aa d' Landesgrenz fixiart und begrådigt wern. Zwischn da Saalochmindung und Laffa san de Orwatn 1909 ogschlossn worn. Saidher san ower d' negativm Auswiakunga deitlich z' dakenna: a zuanemande Eitiafung vom Flussbett in'n woachm Untergrund, as osinkn vom Grundwosserspiagl und a Austrocknung vo de Aun. Auf längare Sicht san sogår d' Widaloga vo da Bruckn gfeadet. Desweng wead seid oanige Joarn in deitsch-estareichischa Kooparazion a Konzept fia an schonadn Rickbau daorwat.

De Wossaklass am Unterlaaf vo da Soizach is seid de 1977a duach Obwossa-Reinigung owahoib vo Soizburg vo da Giiteklass III-IV aaf II (mässig belostt) vabessat worn. Auf a längare Sicht hi wead Trinkwossaqualität ogstrebt.

 Nochbagmoana 

 Stodgliedarung 
De aus'm 15. Joarhundad stammade Oidstod ligt, duachn friara unbändigtn Fluss noch drei Seitn gschitzt in da Soizach-Fluss-Schlaifm. Nur d' sidliche Begrenzung mi'm „Owan Stodtor“ hod durch a Wearmauer befestigt wern miassn. D' Oidstod stet heid ois Gsåmtensemble unter Denkmoischutz. Da Rest vom Stodgebit is iwerwingd im 20. Joarhundert baut worn. Bai da Gebitsreform vo 1972 hod Laffa zoiraiche Eihgmoandunga dahoidn; as grässte Dorf is des newaram Obtsdorfer See glegane Liangdorf (Leobendorf).

 Gschicht 
De Stod is za. 1260 Joar oid. Uakundli weads as easchte Moi 748 dawähnt. Da Koasa Ludwig vo Bayern hod ogoadnet, dass as Soiz aus Hallain (15 km owerhoib vo Soizburg) nur no af da Soizach transportiat wern hod derfa. Wei a Fejsn ba Laffa, da sognennte Nogga, d' Fluss-Schiff-Fort bhindert hod, is d' Frocht in Laffa vo kleanare af grässare Schiffal umglon worn; Doher stammt aa da Nama Castellum ad louffi (as Kastell an de Stromschnejn). D' Laffarer hom vo d' Erträg aus d' Iwernochtunga, d' Zoie sowia am Schiffbau profitiart. D' Stod hod urspringlich zum Soizburggau vom Herzogtum Bayern gheat. D' Soizburga Erzbischäf håm im 13. Joarhundert as Gebit vom spadern Rupertiwinke, in dem Laffa ligt, dawerm kenna. Ob 1275 hod mid da Odakennung vo d' Grenzn duachn Bayernherzog d' letzte Fasn vo da Oläsung vom Soizburga Land vo Bayern ogfanga. Im Joar 1326 is nacha Soizburg durch d' Erlossung vo ner oagna Landesvafossung zum waidgehand unobhenging Stoot worn. Da Nogga is 1773 gsprengt worn. 1816 is Laffa zamm mim sognenntn Rupertiwinke vo Soizburg trennt und Bayern zuagschlang worn. Domid is's Grenzstod zwischn Bayern und Estareich-Ungarn worn. Duachn Bau vo da Eisnboh is d' Soizachschiff-Foart oiwei mera weggadgfoin. 1866 hod da letzte Soiztransport stottgfuna. Ba am Hochwossa 1899 is d' Brucka weggadgrissn worn; a neie is an a andan Stej afbaut und 1903 eigweicht worn. Noch 1945 is d' Bevejkarung durch Sudetndeitsche und andane Hoamatvatriawane ogwoggsn.

 Beleg 

Kategorie:Ort im Landkreis Berchtesgadener Land