Loba (satua cutet)

Satua Loba (aksara Bali: ᬮᭀᬩ) inggih punika silih tunggil satua Bali miwah satua cutet kapertama ring kasusastran Bali modern. Satua puniki kakaryanin olih Mas Nitisastro, manggala sekolah ring Singaraja dasawarsa 1910-an.

 Daging satua 
Né maloe adé anak agoeng daat lobâ, peteng lemah tan mari Idâ ngastawâ Sang Hyang Widi (sic), apang mangdéné di djagaté toesing adâ memadén boeat kesoegihan Idané. Boeinâ toesing pesan Ida kajoen medanâ artâ tekén pandjaké ané kesangsaran.

Noedjoe peteng Idâ mereraosan sareng rabinné, kéné pengandikané: ”Latjoer pesan déwéké idoep dadi manoesâ toeah akedjep. Jén dadi baan beli noenasang tekén Idâ Sang Hyang Peramakawi, apang beli njidajang metoewoeh 100 tiban. Ditoe pedas beli moendoehang njidajang kesoegihan goeminé né. Jén soebâ kegelah baan beli, rasâ oemahé né bakal telépok beli ban mas mekedjang, apang toesing adâ memadén boeat keroenanné didjagaté téténan.”

Soewoed Idâ ngandika kéto, sagét Idâ mireng soeara tan peroepa kéné: "Boeat pinoenas tjainé mekedjang bakal kelinggihan. Mani semengan asing djemak tjaiko mekedjang dadi mas. Marâ Ida mireng soeara kéto, seneng pisan pekajoenan Idané, lakar kelinggihan sepekajoen Idâ."

Ketjeritâ boein mani semenganné, dimaran Idané metangi oeli pemereman, lantas Idâ ngoengkabang kelamboe, segét kelamboené dadi mas. Anaké agoeng kasob pekajoenanné njingakin kelamboené soebé mesalin dadi mas. Ditoe lantas Ida medal ngampakang lawangan, bakal mesiram ketaman. Ento masih mesalin dadi mas. Asing ambil Idâ, loeiré: lawangan, andoek, jéh moeah ané lén-lénan, mekedjang dadi mas. Jadiapin Idâ anaké agoeng tan polih mesiram, kajoen Idâ masih senang kéwanten, kebatek antoek kelangen pekajoenné.

Ketjeritâ djani di ngerajoenang Ida anaké agoeng, seananing ané ambil Ida, loeiré: adjengan, oelam, djangan, tojâ, mekedjang dadi mas. Ditoe anaké agoeng marâ oening tekén kesangsaran anak lobâ, koedoe-koedoe boengah tan peoendoek, sarwi ngandikâ tekén rabinné: ”Adi, kénkén beli toearé bisâ medaar, toesing njidajang beli naanang sedoek basang. Jén kéné dogén oendoek beliné, soekajan soebâ terâ ngelah mas, padaan tekén déwék beliné lakar kesangsaran.”

Saking pitoedoeh Widi, soewoed Idâ ngandikâ keto, lantas masé itoeni mekedjang ilang, boein melipetan boekâ djati moelâ.

 Pustaka 

Loba