Йыуаса (йыр)

«Йыуаса» — () — 1) башҡорт халыҡ йыры, ҡыҫҡа көй. 2) Башҡорттарҙың күмәк уйын бейеүе Башкирский государственный университет: том № 3 фольклорного архива кафедры башкирской литературы и фольклора. Материалы фольклорных экспедиций по различным районам Башкирии, собранные в разные годы; л. 90-91.Культуры народов РБ. Йыуаса (башҡорт халыҡ йыры) .

 Башҡорт халыҡ йыры 
«Йыуаса» йырын яҙып алған ваҡыт аныҡ билдәле түгел, 1958 йыл тип фаразларға була. Йырҙы яҙып алған урын да аныҡ күрһәтелмәгән: Башҡорт АССР-ының Әбйәлил районы Билал ауылы тип фаразларға ҡала. «Башҡорт халыҡ йырҙары» китабында Х. Ф.Әхмәтов яҙмаһында баҫылып сыға.

«Йыуаса» — башҡорт туйҙарында башҡарылған билдәле шаян бейеү йыры. Туй йолаһы йыры йәки «күстәнәс тураһында» башҡорт йыры.

Башҡорт әҙәбиәте һәм фольклоры кафедраһы фольклор архивының 3-сө томында теркәлгән. Фольклор экспедицияларының төрлө йылдарҙа Башҡортостандың төрлө райондары буйлап тупланған материалдарында бар «Йыуаса» йыры.

Туй барышында Йыуаса көнө — кейәү яғында ла, кәләш яғында туған-тыумасаны йыйып һыйлау мәжлесе ойошторола.

Туй үтеп киткәндән һуң, ике яҡ та Йыуаса һандығына ҡунаҡ саҡыра.

Йырҙың һүҙҙәре

 Беҙҙең ҡоҙа хәлле икән,
 Йыуасаһы баллы икән,
 Ышанмаһаң, ашап ҡара,
 Шәкәрҙән дә тәмле икән.

 Тоҡтоң ауыҙын асайыҡ,
 Йыуасаһын сәсәйек,
 Ҡоҙағыйҙың күңеле булһын,
 Бөтөргәнсе ашайыҡ.

 Ҡамыр баҫһа, ҡоҙасаның
 Ҡулы йәбешә микән?
 Һеҙҙең яҡтың йыуасаһы
 Майһыҙ ҙа бешә икән?

 Эй, эт өрҙө, эт өрҙө,
 Тышта берәү йүткерҙе.
 Ҡоҙағыйҙың йыуасаһы
 Тамағымды бөтөрҙө.

Культуры народов РБ. Йыуаса (башҡорт халыҡ йыры) «Йыуаса» / «Башкирская свадьба» — Ансамбль «Мирас» исполняет

 Уйын бейеүе 
Башҡорттарҙың «Йыуаса» тип исемләнгән күмәк уйын бейеүе булған.
Кәләштең ағаһы йәки ҡайнаға кейәүгә йырлаған:

 Кейәүкәйем, һинә ни бирәйем,
 Бохаранан килгән малым юҡ.
 Йөндәремде ярып бирер инем,
 Йәндин башҡа йөрөр хәлем юҡ.

 Зятёк мой, что же тебе мне дать,
 Нет добра из Бухары у меня.

 Башҡарыусылары 
— «Мираҫ» ансамбле«Йыуаса» / «Башкирская свадьба» — Ансамбль «Мирас» исполняет

— Флүрә Килдейәрова, Тәнзилә Үҙәнбаева, Илдус Ғөбәйҙуллин, Гүзәлиә Татлыбаева башҡараЙыуаса йырын башҡарыусылар

— «Йыуаса» йырын композитор Анатолий Кукубаев эшкәрткән. Йырсылар йырҙы башҡарғанда, Николай Махней баянда оҙатаЙыуаса йырын башҡарыусылар.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Йыуаса

 Сығанаҡтар 
 Башкирский государственный университет: том № 3 фольклорного архива кафедры башкирской литературы и фольклора. Материалы фольклорных экспедиций по различным районам Башкирии, собранные в разные годы; л. 90-91.

 Һылтанмалар 
 Культуры народов РБ. Йыуаса (башҡорт халыҡ йыры) 
 «Йыуаса» / «Башкирская свадьба» — Ансамбль «Мирас» исполняет
 Кыска-кюй. Песня Йыуаса Гостинец запись 1988 г.
 Йыуаса йырын башҡарыусылар

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Фольклор
Категория:Башҡорт халыҡ йырҙары
Категория:Башҡорт халыҡ ижады
Категория:Башҡорт телендә йырҙар