Футбол буйынса СССР Олимпия йыйылма командаһы

Футбол буйынса СССР Олимпия йыйылма командаһы Олимпия уйындарына һайлап алыу турнирҙарында, шулай уҡ Олимпия уйындарының йомғаҡлау турнирҙарында СССР исеменән сығыш яһай.

Олимпия йыйылма командаһы Олимпия уйындарында ҡатнашыу өсөн махсус булдырыла, ФИФА-ның донъя чемпионаты-58-се донъя чемпионатынан һуң ҡабул иткән ҡарары буйынса, донъя чемпионатының финал өлөшөндә уйнаған уйынсыларға Олимпия уйындарында ҡатнашыу тыйыла (был ҡағиҙә тик УЕФА һәм КОНМЕБОЛ зоналарына ғына ҡағыла). Был ҡарар ҡабул ителгәнгә тиклем футбол турнирҙарында СССР-ҙың беренсе (төп) йыйылма командаһы (1952 һәм 1956 йылғы Олимпиадаларҙа) уйнай. СССР-ҙың Олимпия йыйылма командаһы бөтәһе 69 рәсми матч үткәрә.

Рәсми матчтарҙан тыш, команда төрлө халыҡ-ара турнирҙарҙа (мәҫәлән, Неру алтын кубогы) һәм күп һанлы иптәштәрсә матчтарҙа ҡатнаша.

 Йәйге Олимпия уйындары 1960 

 Турнирға әҙерлек 

 3-сө төркөм 
Римдағы XVII олимпия уйындарында ҡатнашыу өсөн СССР йыйылма командаһы һайлап алыу ярыштары үткәрә. Территориаль нигеҙҙә Болгария һәм Румыния командалары менән бергә 3-сө Европа төркөмөнә инә. Был юлы төп команданан тыш айырым олимпия йыйылма командаһын булдырыу тураһында ҡарар сығарыла, уның составына төп команданың резерв уйынсылары инә. Квалификация уйындарында ҡатнашҡан уйынсыларҙан ҡапҡа һаҡсыһы Борис Разинский ғына була, ул Мельбурндағы Олимпиадала алтын яулай. Тренер итеп Борис Аркадьев тәғәйенләнә. Тренерҙар советы составына шулай уҡ М. И. Якушин һәм А. С. Пономарев инә.

Уйындар календары СССР йыйылма командаһы тәүге дүрт уйында ла ҡатнашырлыҡ, ә Болгария һәм Румыния йыйылма командалары менән һуңғы ике уйында ҡаршы уйнарлыҡ итеп төҙөлә.

Ҡалған матчтарҙа Болгария менән Румыния Рим Олимпиадаһына үтеү өсөн көс һынаша. XVII йәйге Олимпия уйындарында футбол турнирына совет йыйылма командаһы беренсе тапҡыр үтә алмай.

Йыйылма команда өсөн Б. Разинский (2 туп үткәрә), Д. Багрич һәм С. Метревели (1 гол) 4 уйык; А. Солдатов, М. Ермолаев, Н. Линяев, С. Завидонов, З. Калоев и Ю. Ковалёв 3 уйын; Б. Батанов, В. Короленков (1 гол) и В. Урин (1 гол) 2 уйын; А. Гогоберидзе, Александр Соколов, А. Крутиков, И. Моргунов, И. Зайцев, В. Ворошилов, Виктор Соколов и Ш. Яманидзе 1 уйын үткәрә.

 Йәйге Олимпия уйындары 1964 

 Турнирға әҙерлек 
Йәрәбә тартыу һөҙөмтәләре буйынса СССР йыйылма командаһы 1964 йылда Токиолағы Олимпия уйындарына квалификациялау турнирының өсөнсө Европа төркөмөнә эләгә. Команданы Вячеслав Соловьев етәкләй, ул был вазифаны ЦСКА-ла ла шундай уҡ эш менән бергә алып бара. Ярҙамсыһы — Э. И. Лядин.

Турнир регламентында уйындар түңәрәк системаһы буйынсаүткәрелмәй. Ике осрашыуҙан һуң командаларҙың береһе төшөп ҡала. Алдан үткәрелгән раундта ГДР йыйылма командаһы Көнбайыш Германия йыйылма командаһын еңә. Киләһе этапта уларға голландтар менән осраша, ә СССР йыйылма командаһы киләһе раундҡа сығыу өсөн Финляндияға ҡапма уйнай.

Турнир ҡағиҙәләренә ярашлы, командалар өсөнсө, хәл иткес уйынды нейтраль майҙанда уйнарға тейеш була һәм Десятилетие стадионы һайлана.

Йыйылма команда өсөн А. Шестернёв һәм В. Серебряников (4 гол) — 5 уйын; Э. Мудрик и А. Биба (2 гол) — 4 уйын; В. Пономарёв, М. Хурцилава, Валерий Маслов һәм Ю. Севидов (1 гол) 3 уйын; С. Котрикадзе, Г. Матвеев (3 гол), Б. Казаков (3 гол), В. Лобановский, Р. Урушадзе, В. Глотов, В. Аничкин, А. Корнеев һәм Л. Бурчалкин — 2 уйын; Э. Малофеев, О. Копаев (1 гол), В. Лисицын, А. Крутиков, Г. Логофет, О. С. Сергеев и В. Фадеев 1 уйын үткәрә.

 Йәйге Олимпия уйындары 1968 

 Турнирға әҙерлек 
Мехикола үтәсәк XIX йәйге Олимпиадаға классификация уйындарында СССР-ҙың 1-се йыйылма командаһы ҡатнаша.

 1-се төркөм 

 1-се әйләнеш 
 — уйнамай

 2-се әйләнеш 

 Төркөм финалы 

Һайлап алыу турнирында йыйылма команда өсөн Ю. Пшеничников (6 туп үткәрә), А. Шестернев, М. Хурцилава (1 гол), И. Численко (3 гол) и А. Банишевский (1 гол) — 4 матч; В. Афонин, В. Воронин һәм Э. Малофеев — 3 матч, Г. Цховребов, Й. Сабо, Э. Стрельцов, А. Бышовец, В. Аничкин (1 гол), В. Капличный һәм Г. Еврюжихин — 2 матч, В. Левченко, Ю. Истомин, Г. Нодия һәм Г. Логофет 1 матч уйнай. Баш тренер — Михаил Якушин. Ярҙамсы — В. Г. Царев.

 XX йәйге Олимпиада, Мюнхен, 1972 

 Турнирға әҙерлек (олимпия йыйылмаһы) 

 Һайлап алыу матчтары 

 1-се төркөм 

 Команда составы 
Баш тренер тренер: Александр Пономарёв, 1972 йылдың майынан — Борис Набоков
№ИсемеТыуған көнөКлубҺайлап алыу уйындары(голдар)УйындарГолдарҠапҡасыларһайлап алыу уйындарыЛев Кудасов24.06.1943СКА, Дондағы Ростов1 һайлап алыу уйындарыАлександр Ткаченко24.01.1947Заря, Ворошиловград1һайлап алыу уйындарыАлександр Прохоров18.06.1946Динамо, Киев1(-1)һайлап алыу уйындарыВладимир Олейник10.03.1950Спартак, Орджоникидзе2(-1)2Владимир Пильгуй26.01.1948Динамо, Мәскәү121Евгений Рудаков02.01.1942Динамо, Киев6 −6Һаҡсыларһайлап алыу уйындарыНиколай Абрамов05.01.1950Спартак, Мәскәү1 һайлап алыу уйындарыВячеслав Булавин18.04.1946Зенит, Ленинград2һайлап алыу уйындарыВадим Иванов17.01.1943Спартак, Мәскәү2 һайлап алыу уйындарыВалерий Зыков24.02.1944Динамо, Мәскәү2һайлап алыу уйындарыНиколай Худиев15.05.1949Спартак, Орджоникидзе1һайлап алыу уйындарыСергей Доценко07.09.1947Динамо, Киев1 һайлап алыу уйындарыВадим Соснихин10.08.1942Динамо, Киев3 һайлап алыу уйындарыСтефан Решко24.03.1947Динамо, Киев3 һайлап алыу уйындарыНорик Месропян30.04.1946Арарат, Ереван3 һайлап алыу уйындарыВиктор Матвиенко26.10.1948Динамо, Киев2 һайлап алыу уйындарыБорис Серостанов17.10.1949СКА, Дондағы Ростов1 һайлап алыу уйындарыРостислав Поточняк26.01.1948Карпаты, Львов1һайлап алыу уйындарыВладимир Голубев16.04.1950Зенит, Ленинград1һайлап алыу уйындарыВиктор Звягинцев22.10.1950ЦСКА Мәскәү13Реваз Дзодзуашвили15.04.1945Динамо, Тбилиси44Муртаз Хурцилава05.01.1943Динамо, Тбилиси615Владимир Капличный26.02.1944ЦСКА Мәскәү76Юрий Истомин03.07.1944ЦСКА Мәскәү)68Евгений Ловчев29.01.1949Спартак, Мәскәү 67Сергей Ольшанский28.05.1948Спартак, Мәскәү3Ярымһаҡсыларһайлап алыу уйындарыСергей Бондаренко09.11.1948Арарат, Ереван4 һайлап алыу уйындарыВладимир Трошкин28.09.1947Динамо, Киев5(1)һайлап алыу уйындарыВладимир Веремеев08.11.1948Динамо, Киев4 һайлап алыу уйындарыМанучар Мачаидзе25.03.1949Динамо, Тбилиси2(1)һайлап алыу уйындарыЛеонид Буряк10.07.1953Черноморец, Одесса1һайлап алыу уйындарыХасанбек Мириков03.06.1950Нефтяник, Баҡы111Аркадий Андриасян11.08.1947Арарат, Ереван5(3)412Оганес Заназанян10.12.1946Арарат, Ереван6(3)619Йожеф Сабо29.02.1940Динамо, Мәскәү5113Виктор Колотов03.07.1949Динамо, Киев6314Анатолий Куксов21.11.1949Заря, Ворошиловград515Вячеслав Семёнов17.08.1947Заря, Ворошиловград53Һөжүм итеүселәрһайлап алыу уйындарыВладимир Гончаров21.11.1946Зенит, Ленинград1һайлап алыу уйындарыГеннадий Шалимов29.11.1947Торпедо, Мәскәү2(1)һайлап алыу уйындарыЭдуард Козинкевич23.05.1949Карпаты, Львов4(3)һайлап алыу уйындарыЮрий Авруцкий10.05.1944Динамо, Мәскәү2һайлап алыу уйындарыБорис Копейкин27.03.1946ЦСКА Мәскәү2(1)һайлап алыу уйындарыБогдан Грещак 31.03.1949Карпаты, Львов3(1)һайлап алыу уйындарыЛевон Иштоян03.09.1947Арарат, Ереван1(1) һайлап алыу уйындарыАнатолий Васильев25.08.1944Динамо, Минск1һайлап алыу уйындарыГиви Нодия02.01.1948Динамо, Тбилиси 1һайлап алыу уйындарыВладимир Гуцаев21.12.1952Динамо, Тбилиси118Олег Блохин05.11.1952Динамо, Киев1(2)6610Андрей Якубик24.08.1950Динамо, Мәскәү216Юрий Елисеев26.09.1949Заря, Ворошиловград3117Владимир Онищенко 28.10.1949 Заря, Ворошиловград319Геннадий Еврюжихин04.02.1944Динамо, Мәскәү61

 Мюнхенда XX йәйге Олимпия уйындарының финал турниры 1972 
Уйындарҙың финалында СССР-ҙың беренсе командаһы уйнай.

 2-се төркөм 

 A төркөмө 

 3-сө урын өсөн матч 

 XXI йәйге Олимпиада, Монреаль, 1976 

 Турнирға әҙерлек (олимпия йыйылмаһы) 

 Һайлап алыу матчтары 

 1 төркөм 

 Команда составы 
Баш тренер: һайлап алыу турнирҙарында — Константин Бесков, финал турнирында — Валерий Лобановский
№ИсемеТыуған көнөКлубҺайлап алыу уйындарында(голдар)УйындарГолдарҠапҡасылар2Александр Прохоров18.06.1946Спартак, Мәскәү5(-2)1Владимир Астаповский16.07.1946ЦСКА, Мәскәү15−4Һаҡсыларһайлап алыу уйындарыНиколай Худиев15.05.1949ЦСКА, Мәскәү1һайлап алыу уйындарыСергей Ольшанский28.05.1948Спартак, Мәскәү2һайлап алыу уйындарыНиколай Осянин12.12.1941Спартак, Мәскәү5 һайлап алыу уйындарыЕвгений Ловчев29.01.1949Спартак, Мәскәү6һайлап алыу уйындарыВалентин Уткин02.03.1947ЦСКА, Мәскәү4һайлап алыу уйындарыСергей Никулин01.01.1951Динамо, Мәскәү1һайлап алыу уйындарыЮрий Саух14.09.1951СКА, Дондағы Ростов1 6Владимир Трошкин28.09.1947Динамо, Киев453Виктор Звягинцев22.10.1950Динамо, Киев4314Виктор Матвиенко26.10.1948Динамо, Киев5 5Стефан Решко24.03.1947Динамо, Киев47Михаил Фоменко19.09.1948Динамо, Киев5Ярымһаҡсыларһайлап алыу уйындарыВиктор Папаев02.03.1947Спартак, Мәскәү1һайлап алыу уйындарыМихаил Булгаков12.10.1951Спартак, Мәскәү2(1)һайлап алыу уйындарыМанучар Мачаидзе25.03.1949Динамо, Тбилиси2һайлап алыу уйындарыАлександр Максименков17.08.1952Торпедо, Мәскәү6һайлап алыу уйындарыВалерий Гладилин19.10.1951Спартак, Мәскәү3һайлап алыу уйындарыВалерий Филатов18.11.1950Торпедо, Мәскәү217Давид Кипиани18.11.1951Динамо, Тбилиси2(2)12Александр Минаев11.08.1954Динамо, Мәскәү6(4)519Леонид Буряк10.07.1953Динамо, Киев3(2)58Анатолий Коньков19.09.1949Динамо, Киев210Владимир Веремеев08.11.1948Динамо, Киев4111Виктор Колотов03.07.1949Динамо, Киев52Һөжүм итеүселәрһайлап алыу уйындарыВадим Никонов09.08.1948Торпедо, Мәскәү1һайлап алыу уйындарыВасилис Хадзипанагис26.10.1954Пахтакор, Ташкент4(1)һайлап алыу уйындарыВладимир Сахаров05.02.1948Торпедо, Мәскәү3(3)16Владимир Фёдоров05.01.1955Пахтакор, Ташкент3(1)413Олег Блохин05.11.1952Динамо, Киев5114Владимир Онищенко28.10.1949Динамо, Киев5315Леонид Назаренко21.03.1955ЦСКА, Мәскәү 21

 Йәйге Олимпия уйындары 1976, Монреаль, финал турниры 
Финалда СССР-ҙың беренсе йыйылма командаһы уйнай. Ҡара: Футбол буйынса СССР йыйылма командаһы#XXI йәйге Олимпия уйындары 1976, Монреаль, финал турниры.

 XXII йәйге Олимпиада 1980 
Олимпия уйындары турниры СССР-ҙа үтә, шуға күрә йыйылма команда һайлап алыу уйындары үткәрмәй.

 Олимпия йыйылмаһы составы 
Баш тренер: Константин Бесков
№ИсемеТыуған көнөКлубУйындарГолдарҠапҡасылар1Ринат Дасаев13.06.1957Спартак, Мәскәү6−312Владимир Пильгуй26.01.1948Динамо, Мәскәү1Һаҡсылар2Тенгиз Сулаквелидзе23.07.1956Динамо, Тбилиси63Александр Чивадзе08.04.1955Динамо, Тбилиси64Вагиз Хидиятуллин03.03.1959Спартак, Мәскәү625Олег Романцев04.01.1954Спартак, Мәскәү6113Сергей Балтача17.02.1958Динамо, Киев214Сергей Никулин01.01.1951Динамо, Мәскәү1Ярымһаҡсылар6Сергей Шавло04.09.1956Спартак, Мәскәү518Владимир Бессонов05.03.1958Динамо, Киев619Юрий Гаврилов03.05.1953Спартак, Мәскәү5310Фёдор Черенков25.07.1959Спартак, Мәскәү6415Хорен Оганесян10.01.1955Арарат, Ереван3216Александр Прокопенко16.11.1953Динамо, Минск2Һөжүм итеүселәр7Сергей Андреев16.05.1956СКА, Дондағы Ростов6511Валерий Газзаев07.08.1954Динамо, Мәскәү617Реваз Челебадзе02.10.1955Динамо, Тбилиси2

 Финал турниры 

 A төркөмө 

 Сирекфинал 

 Ярымфинал 

 3-сө урын өсөн матч 

 XXIII йәйге Олимпиада, Лос-Анджелес, 1984 

 Турнирға әҙерлек 

 1-се төркөм 

Олимпия йыйылма командаһы өсөн һайлап алыу турнирының 6 матчында С. Гоцманов һәм В. Грачев (1 гол); 5 — Вячеслав Чанов (3 туп үткәрә) и В. Газзаев (2 гол); 4 — В. Янушевский, В. Жупиков, С. Алейников (1 гол), Ф. Черенков (2 гола) һәм В. Шишкин; 3 — Е. Милешкин, Е. Кузнецов (1 гол), В. Мельников и Б. Поздняков; 2 — М. Белялов, А. Сорокалет, В. М. Кузнецов, И. Беланов, В. Клементьев (1 гол) һәм Г. Литовченко; 1 матчта В. Новиков (1 туп үткәрә), С. Веденеев, Ю. Желудков, А. Керопян, В. Каплун, Н. Ларионов (1 гол), И. Гуринович, В. Каспаравичюс, А. Зыгмантович, Ю. Пудышев һәм С. Стукашов уйнай. Баш тренер — Владимир Сальков (1983 йылдың майында), һуңынан — Эдуард Малофеев.
СССР-ҙың Олимпия йыйылма командаһы, һайлап алыу төркөмөндә 1-се урын яулап, Лос-Анджелеста уйнау хоҡуғына эйә була. Йәрәбә буйынса АҠШ, Коста-Рика һәм Мысыр командалары менән D төркөмөнә эләгә. Әммә иғлан ителгән бойкот арҡаһында йыйылма команда Олимпиадаға бармай. Олимпиадала бөтә социалистик илдәр тиерлек, шул иҫәптән Венгрия һәм Болгария ла ҡатнашыуҙан баш тарта. Шулай итеп, был һайлап алыу төркөмөндә уйнаған командаларҙың береһе лә XXIII Олимпия уйындарының футбол турнирына бармай. Уйындарҙың финал турнирының D төркөмөндә беҙҙең команда урынына Италия олимпия йыйылма командаһы сығыш яһай.

 XXIV йәйге Олимпиада, Сеул, 1988 
Халыҡ-ара олимпия комитеты һәм ФИФА 21 йәшкә тиклемге йәш футболсыларға 1984 йылдан алып Олимпия уйындарында ҡатнашырға рөхсәт биреү тураһында ҡарар ҡабул итә.

 Турнирға әҙерлек 

 4-се төркөм 

 Команда составы 
Баш тренер: Анатолий Бышовец, тренерҙар — В. М. Сальков, Г. М. Гаджиев.
№ИсемеТыуған көнөКлубҺайлап алыу уйындары(голдар)УйындарГолдарБүләкҠапҡасылар1Дмитрий Харин16.08.1968Торпедо, Мәскәү, Динамо, Мәскәү8(-2)6-6Алтын миҙал16Алексей Прудников20.03.1960Динамо, Мәскәү,Торпедо, Мәскәү Алтын миҙалҺаҡсыларһайлап алыу уйындарыВалерий Панчик10.07.1963Нефтчи, Баҡы1һайлап алыу уйындарыАркадий Афанасьев20.03.1959Зенит, Ленинград1һайлап алыу уйындарыДмитрий Кузнецов28.08.1965ЦСКА, Мәскәү12Гела Кеташвили27.09.1965Динамо, Тбилиси56Алтын миҙал3Игорь Скляров31.08.1966Динамо, Мәскәү72Алтын миҙал4Алексей Чередник15.09.1960Днепр, Днепропетровск44Алтын миҙал5Арвидас Янонис06.11.1960Жальгирис, Вильнюс11Алтын миҙал12Евгений Яровенко17.08.1963Ҡайрат, Алматы54Алтын миҙал13Сергей Фокин26.07.1961ЦСКА, Мәскәү31Алтын миҙал17Виктор Лосев25.01.1959Динамо, Мәскәү66Алтын миҙал18Сергей Горлукович18.11.1961Локомотив, Мәскәү36Алтын миҙалЯрымһаҡсыларһайлап алыу уйындарыАлександр Воробьев28.03.1962СКА, Дондағы Ростов1һайлап алыу уйындарыВалерий Брошин19.10.1962ЦСКА, Мәскәү2һайлап алыу уйындарыВальдас Иванаускас31.07.1966Жальгирис, Вильнюс36Вадим Тищенко24.03.1963Днепр, Днепропетровск4Алтын миҙал7Евгений Кузнецов30.08.1961Спартак, Мәскәү6(1)5Алтын миҙал10Игорь Добровольский27.08.1967Динамо, Мәскәү8(2)66Алтын миҙал14Владимир Татарчук26.07.1961ЦСКА, Мәскәү55Алтын миҙал15Алексей Михайличенко30.03.1963 Динамо, Киев8(2)65Алтын миҙал8Игорь Пономарёв24.02.1960Нефтчи, Баҡы1Алтын миҙалҺөжүм итеүселәрһайлап алыу уйындарыОлег Морозов13.10.1961Черноморец, Одесса1һайлап алыу уйындарыСергей Дмитриев19.03.1964Зенит, Ленинград1һайлап алыу уйындарыНиколай Савичев13.02.1965Торпедо, Мәскәү1һайлап алыу уйындарыСтасис Баранаускас07.05.1962 Жальгирис, Вильнюс2(2)9Александр Бородюк30.11.1962Динамо, Мәскәү4(1)2Алтын миҙал11Владимир Лютый20.04.1962Днепр, Днепропетровск6(3)6Алтын миҙал19Юрий Савичев13.02.1965Торпедо, Мәскәү4(1)51Алтын миҙал20Арминас Нарбековас28.01.1965Жальгирис, Вильнюс162Алтын миҙал

 Финал турниры 

 Группа C 

 Плей-офф 

 1/4 финала 

 1/2 финала 

 Финал 

 Сығанаҡ 
 Энциклопедия «Российский футбол за 100 лет». — М., 1997.

 Иҫкәрмәләр 

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Футбол буйынса СССР йыйылма командаһы
 Футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһы тарихы
 Футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһы Олимпия уйындарында

 Һылтанмалар 
 Сайт, посвящённый сборным России, СССР и СНГ
 Статья о победе Олимпийской сборной СССР в Сеуле-1988 на сайте sports.ru
 Все сборные СССР и России по футболу

Категория:Футбол
Категория:Йәйге Олимпия уйындары
Категория:Йәйге Олимпия уйындары чемпиондары