Футбол буйынса Финляндия йыйылма командаһы

Футбол буйынса Финляндия йыйылма командаһы (, ) — футбол буйынса халыҡ-ара матчтарҙа Финляндия исеменән сығыш яһаусы йыйылма команда. Финляндия футбол ассоциацияһы идара итә (, ).

2023 йылдың 26 октябренә ҡарата йыйылма ФИФА рейтингында 62-се урынды биләйThe FIFA/Coca-Cola World Ranking.

Финляндия йыйылма командаһы бер тапҡыр ҙа донъя чемпионатына үтә алмай. Ул ҡатнашҡан беренсе халыҡ-ара турнир — 2020 йылғы Европа чемпионаты.

 Тарихы 
Финляндия футбол союзы 1907 йылда ойошторола. Ул ФИФА-ға 1908 йылда инә (ул ваҡытта Финляндия Рәсәй империяһы составында була). Финляндияла футбол ҡышҡы спорт төрҙәре, еңел атлетика һәм автораллиҙан һәр саҡ артта килә. 1970-се йылдарға тиклем финдарҙың футбол менән бәйләнеше башлыса төньяҡ күршеләренә ҡаршы иптәштәрсә матчтар менән сикләнә. Донъя кубогы һәм Европа кубогы квалификацияһында даими ҡатнашһалар ҙа, йыйылма команда әллә ни алға үҫешмәй. Әммә 1980 һәм 2008 йылдарҙа Финляндия Европа чемпионаты финалына сығыуға яҡын була.

1998 йылғы донъя чемпионатына һайлап алыу турнирында команда төркөмдән сығыу һәм финал уйындарына эләгеүгә иң яҡын була. Бының өсөн 1997 йылдың 11 октябрендә һайлап алыу турнирының һуңғы турында Венгрия йыйылмаһы командаһын үҙ майҙанындағы уйында еңергә кәрәк була, әммә матч тигеҙ иҫәп менән тамамлана.

2019 йылдың 15 ноябрендә Лихтенштейнға ҡаршы матч фин футболы тарихында боролош мәле. Уйында 3-0 иҫәбе менән еңеп, Финляндия үҙ тарихында беренсе тапҡыр футбол буйынса Европа чемпионатының финал өлөшөнә квалификациялана. 2021 йылдың 12 июнендә 2020 йылғы Европа чемпионатында һөжүмсе Йоэль Похьянпало Данияға ҡаршы уйында еңеү голын индерә (1-0). Был Европа һәм донъя чемпионаттарында Финляндия йыйылмаһы тарихында тәүге гол.

Уйындар һаны буйынса команда лидеры — Яри Литманен (137 матч), ә индергән туп һаны буйынса — Теэму Пукки (39 туп).

 Рәсми турнирҙарҙа сығыш яһау статистикаһы 

 Донъя чемпионаты 
Финал турнирҙарыҺайлап алыу турнирҙарыЙылҺөҙөмтәУрын       Составтар Урын       1930ҠатнашмайҠатнашмай 1934 1938Квалификациянан үтә алмай4/4300307 1950Команда квалификация осоронда уйындарҙан сыға3/3* *3012212 1954Квалификациянан үтә алмай3/34022713 19583/34004219 19623/34004312 19664/46105520 19704/46105628 19743/46114321 19783/462041116 19825/58107427 19864/58323712 19903/46114416 19945/610217918 19983/583231112  20023/58332127 20064/7125162119 20103/6105321414 20143/5823359 20185/610235913 20223/583231010   2026—БөтәһеИң яҡшы һөҙөмтә: —Ҡатнашыу: 0/22 —Бөтәһе138352578145305
 * * — 1949 йылдың 2 октябрендә Мальмёла Швеция Финляндияны 8:1 иҫәбе менән еңә, һәм ФИФА уйынды «иптәштәрсә матч» тип классификациялай, шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер сығанаҡтар матчты Төньяҡ Европа чемпионаты уйындары исемлегенә индерә. Әммә ФИФА сайтында был матч матчтар исемлегенә лә, төркөм иҫәбенә лә индерелмәй. RSSF сайтында был матч «Швеция В командаһы менән уйнаны» тип күрһәтелә һәм төркөм таблицаһында күрһәтелмәй. Финляндия һайлап алыу турнирҙарында ҡатнашыуҙан баш тарта.

 Европа чемпионаты 
Финал турнирҙарыҺайлап алыу турнирҙарыЙылҺөҙөмтәУрын       Составтар Урын       1960ҠатнашмайҠатнашмай 1964 1968Квалификациянан үтә алмай4/46024512 19724/46015116 19764/46015313 19803/462221015 19844/46015314 19884/46114410 19924/5814358 19964/6105051818  20003/583141313 20044/58314910  20084/814662137  20124/6103161616 20164/610334910 2020Төркөм этабы17 / 24310213Состав2/6106041610 2024Йыйылма команда плей-офф уйындары аша квалификация үтә3/6*106041810БөтәһеИң яҡшы уңыш: Төркөм этабыҠатнашыу: 1/16310213 —Бөтәһе124392461143182
 * — Йыйылма команда плей-офф уйындары аша квалификация үтә.

 УЕФА-ның Милләттәр лигаһы 
УЕФА-ның Милләттәр лигаһыСезонЛигаТөркөм       2018/19C2164025328 2020/21B42640275=21 2022/23B32622286=212024/25BҠатнашаБөтәһе181026201421

 Олимпия уйындары 
Олимпия уйындарыГодРезультатМестоСоставКак  Бөйөк Финляндия кенәзлеге 1896Футбол турниры үткәрелмәй 1900Ҡатнашмай 1904 1908 1912 3-сө урын өсөн матч4 / 114202516Состав 1917 йылдың 4 декабрендә border|22px Финляндия бойондороҡһоҙлоҡ иғлан итә 1920 Ҡатнашмай 1924 1928 1932 Футбол турниры үткәрелмәй 1936 1/8 финал14 / 16100137Состав 1948 Ҡатнашмай 1952 1/8 финал9 / 25100134Состав 1956 Ҡатнашмай 1960 Квалификацияланмай 1964 1968 1972 1976 1980Төркөм этабы9 / 16311132Состав 1984Квалификацияланмай 1988 1992Бөтәһе  Иң яҡшы һөҙөмтә: 3-сө урын өсөн матч  Ҡатнашыу: 4/17  9  3  1  5  14  29  —

 Төньяҡ Европа чемпионаты 
Футбол буйынса Төньяҡ Европа чемпионатыЙылҺөҙөмтәУрын1924/28Ҡатнашмай1929/324-се урын4 / 41222823521933/361231818361937/4712111012511948/511213811281952/5512111013531956/591201118441960/631222814371964/67Бронза призёр3 / 41252514171968/71Четвёртое место4 / 41204810311972/771214710261978/8060243121981/8561147112000/01Чемпион1 / 6540173БөтәһеИң яҡшы һөҙөмтә: Чемпион (1 титул)Ҡатнашыу: 13/14137212492150401

 Статистика 

 Йыйылма команда өсөн иң күп матч уйнаусылар 
#ФутболсыОсорТуптарМатчтар1Яри Литманен1989—2010137322Теэму Пукки2009—118393Сами Хююпия1992—20101065Юнатан Юханссон1996—20101062251983—1996100206Йоонас Колкка1994—201098117Лукаш Градецкий2010—9008Микаэль Форсселль1999—2014872991983—1994840Тим Спарв2009—2021841

 Финляндия йыйылма командаһының иң яҡшы бомбардирҙары 
#ФутболсыОсорТуптарМатчтар1Теэму Пукки2009—391182Яри Литманен1987—2010321373Микаэль Форсселль1999—201429874Юнатан Юханссон1996—20102210551983—1996201006Миксу Паателайнен1986—2000187071919—1927173281924—193516391923—193716449Йоэль Похьянпало2012—156910Алексей Ерёменко2003—20131457

 Формаһы 
Кейем комплекты менән 1979 йылдан 2014 йылға тиклем Adidas компанияһы Фин йыйылма командаһын тәьмин итә, уны Nike ул алмаштыра.

 Өй уйындарында 

 Ситтә уйындарҙа 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Официальный сайт Футбольной ассоциации Финляндии

Категория:Футбол буйынса Европа командалары