Ромадановка йырыны

Ромадановка йырыны — Башҡортостандың Ишембай районындағы йырын, Ромадановка ауылының көнсығыш ситендә Ҡартышла йылғаһы (Тор йылғаһы бассейны)  үҙәнендә урынлашҡан тәбиғәт ҡомартҡыһы (1965 йылдан алып)Памятники природы и охраняемые природные территории РБ « Памятники природы « Маршруты « БАШТУРИСТ. Туризм и отдых в Башкортостане. Дата обращения: 18 декабря 2009. Архивировано из оригинала 29 сентября 2009 года.. Болон һәм болон-дала үҫемлектәре менән ҡапланған.

 Тасуирламаһы 

Йырын битләүҙәрендә һәм төбөндә, ҡороған йылға урынында, тәбиғи яланғаслыҡта өҫкө йөҙөнә тимерле ҡомташ конкрециялары ятҡан ҡом һәм аҡ балсыҡ ултырмалары сыға. Был конкрецияларҙа кайнозой эраһының олигоцены дәүерендә үҫкән һоҡланғыс, яҡшы һаҡланған ағас япраҡтарының эҙҙәре ята. Табылдыҡ тикшеренеүселәргә был төбәктә ер ҡабығының барлыҡҡа килеү хәрәкәттәренә аныҡлыҡ индерергә мөмкинлек биргән .
Ромадановка йырыны – ғилми ҡиммәткә эйә булған геологик тәбиғәт ҡомартҡыһы (стратиграфик, палеонтологик, минералогия, мәғдән-петрографик, палеогеографик, геоморфологик типта).  Бында көндөҙгө өҫкө ҡатламда палеогендың олигоцен ҡатламдарының иң яҡшы киҫелештәренең береһе асыҡ күренә, улар күмерле Урал алды серияһы ултырмаларын түшәйhttps://kitaptar.bashkort.org/files/geologicheskie_pamyatniki_prirody_respubliki_bashkortostan..pdf?ysclid=lclu4k45dn462488835. 

Дөйөм ҡалынлығы 6 метрлыҡ олигоцен ҡатламдарының эталон киҫелештәренең береһе. Ҡомташтарҙан, балсыҡтан, балсыҡлы ҡомдарҙан тора. Уларҙа олигоцен флораһы үҫемлектәре (күбеһенсә мәңге йәшел һәм яланғас орлоҡло Fagus speritus, Potomogeton speritus һ.б.  ағас япраҡтары) эҙҙәре менән тимерле ҡомташ конкрециялары бар. Миллиондарса йыл элек бында үҫкән йылы яратыусы үҫемлек төрҙәрен билдәле совет палеонтологы А.Н. Криштофович тарафынан билдәләнгән: гинкго, граб, каштан, һаҙ кипарисы, платан һәм башҡалар.

Тәүге тапҡыр А.П.Тяжёва тарафынан тасуирлана (1937), Г.В.Вахрушев (1940), В.Л.Яхимович (1958) өйрәнә.

Статусы

Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советының 1965 йылдың 17 авгусындағы 465-се «Башҡорт АССР-ының тәбиғәт ҡомартҡыларын һаҡлау тураһында»ғы ҡарары менән һаҡланыусы тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителәПостановление Совета Министров Башкирской АССР от 17.08.1965 №465 | ООПТ России (aari.ru). Башҡортостан Республикаһы министрҙар кабинетының 1999 йылдың  26 февраленедәге  «Башҡортостан Республикаһында айырыуса һаҡланған тәбиғәт территориялары тураһында положениеларҙы раҫлау тураһында» 48-се ҡарары менән республика әһәмиәтендәге махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре исемлегенә индереләПостановление кабинета Министров Республики Башкортостан от 26.02.1999 №48 | ООПТ России (aari.ru).

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 



Категория:Геологик тәбиғәт ҡомартҡылары
Категория:Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡылары
Категория:1965 йылда барлыҡҡа килгән махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре