Футбол буйынса Италия йыйылма командаһы

Футбол буйынса Италия йыйылма командаһы () — халыҡ-ара матчтарҙа һәм футбол турнирҙарында Италия исеменән сығыш яһаусы футбол командаһы. Етәксе органы — Италия футбол федерацияһы, ул 1905 йылдан ФИФА һәм 1954 йылдан УЕФА ағзаһы булып тора.

Италия йыйылма командаһы рәттән 37 уйын еңелмәй (донъя рекорды), дүрт тапҡыр донъя чемпиондары (1934, 1938, 1982 һәм 2006) һәм Европа идәре араһында беренсе донъя чемпионы.

Йыйылма командаһының ҡушаматы — «Скуа́дра Адзу́рра» (итал. Squadra Azzurra, букв. «голубая команда»). Был ҡушамат командаһының һәм Италия исеменән сығыш яһаусы спортсыларҙың зәңгәр йәки асыҡ зәңгәр төҫлө кейеменән килеп сыҡҡан.

Уйындар һаны буйынса рекордсмены — ҡапҡасы Джанлуиджи Буффон (176 матч), иң яҡшы бомбардиры — Луиджи Рива, 35 гол индерә. 2023 йылдың 21 сентябренә ҡарата ФИФА рейтингында 9-сы урынды биләйFIFA World Rankings.

 Тарихы 

 Ойошторолоуы һәм беренсе еңеүҙәре 
1880-се йылдарҙа Италияла футбол уйыны барлыҡҡа килә. Оҙаҡ ваҡыт илдә клуб футболы ғына була. Шул уҡ ваҡытта йыйылма командалар кимәлендәге футбол ярыштары донъяла популярлыҡ яулай бара — икенсе Олимпия уйындарында уҡ футбол буйынса күрһәтмә турнир үткәрелә, ә 8 йылдан һуң был спорт төрө рәсми рәүештә Йәйге Олимпия уйындары программаһына индерелә.

1910 йылда Италия футбол федерацияһы илдең йыйылма командаһын булдырыу тураһында ҡарар ҡабул итә, шул уҡ йылдың 15 майында был команданың тәүге рәсми матчы үтә. Миландағы стадионда итальяндар Франция йыйылма командаһын ҡабул итә һәм, командала иң көслөләр булһа ла, «Про Верчелли» 6:2 иҫәбе менән ышаныслы еңеү яулайПервый матч сборной Италии  на сайте Итальянской федерации футбола.

Ике йылдан һуң Италия йыйылма командаһы Стокгольмда йәйге Олимпия уйындарында футбол буйынса беренсе халыҡ-ара турнирында ҡатнаша. Витторио Поццо етәкселек иткән команда Финляндия йыйылма командаһынан 2 — 3 иҫәбенә еңелә һәм турнирҙың беренсе этабында уҡ наградалар өсөн ярыштарҙан төшөп ҡала.

Рәсми халыҡ-ара ярыштарҙа тәүге миҙалдарҙы Италия уйынсылары 16 йылдан һуң ғына яулай, улар 1928 йылда Амстердамда үткән Йәйге Олимпия уйындарында бронза миҙал яулай. 

Дүрт йылдан һуң, 1934 йылда, ФИФА башҡарма комитеты ҡарары менән финал турнирын үткәреү урыны итеп Италия һайлана. Өйҙәге трибуналар ярҙамында Италия йыйылма командаһы турнирҙы еңел үткәрә һәм финалға тиклем барып етә. Көсөргәнешле көрәштә улар Чехословакия йыйылма командаһынан өҫтөнөрәк була. Был уйындың өҫтәмә ваҡыттарында Анджело Скьявио индергән гол арҡаһында 2:1 иҫәбе менән еңә. Шулай итеп, донъя чемпионатында итальяндар тәүге сығыштарҙа уҡ үҙҙәрен донъяның иң көслө футбол командаһы итеп таныта.

 Халыҡ-ара турнирҙарҙа сығыш яһау тарихы 

Донъя чемпионаттарында
ГодРаундМестоИВНПРМ 1930Ҡатнашмай 1934Чемпион1541012-3 1938Чемпион1440011-5 1950Төркөм этабы721014-3 1954Төркөм этабы1031026-7 1958Квалификациянан үтмәй 1962Төркөм этабы931113-2 1966Төркөм этабы931022-2 19702-се урын2632110-8 1974Төркөм этабы1031115-4 19784-се урын474129-6 1982Чемпион1743012-6 19861/8 финала1241215-6 19903-сө урын3761010-2 19942-се урын274218-5 1998Сирекфинал553208-3 20021/8 финал1541125-5 2006Чемпион1752012-2 2010Төркөм этабы2630214-5 2014Төркөм этабы2231022-3 2018Квалификациянан үтмәй 2022Квалификациянан үтмәйБөтәһе18/214 титул83452117128-77

Европа чемпионаттарында
ЙылРаундУрынИВНПРМ 1960Квалификациянан үтмәй 1964Квалификациянан үтмәй 1968Чемпион131203-1 1972Квалификациянан үтмәй 1976 19804-се урын441302-1 1984Квалификациянан үтмәй 1988Ярымфинал342114-3 1992Квалификациянан үтмәй 1996Төркөм этабы1031113-3 20002-се урын264119-4 2004Төркөм этабы931203-2 2008Сирекфинал841213-4 20122-се урын262316-7 2016Сирекфинал553116-2 2020Чемпион1752013-4Бөтәһе10/162 титул452118652-31

 Дуҫлыҡ Кубоктарында 
 1971 — ҡатнашмай
 1973—1977 — квалификациянан үтмәй
 1979 — чемпион
 1983 — чемпион
 1985 — дисквалификациялана

 Ҡаҙаныштары 
Донъя чемпионаттары
 Чемпион: 1934, 1938, 1982, 2006
 Финалсы: 1970, 1994
 Бронза призёр: 1990
 4-се урын: 1978

Европа чемпионаттары
 Чемпион: 1968, 2020
 Финалсы: 2000, 2012
 Ярымфиналсы: 1988
 4-се урын: 1980

Олимпия уйындарры
 Чемпион: 1936
 Бронза призёр: 1928, 2004

Конфедерациялар Кубогы
 Бронза призёр: 2013

 Команда рекордсмендары 

 Матчтар иҫәбе буйынса
#ИсемеЙылдарУйындарГолдар 1 Джанлуиджи Буффон  1997—2018  176  -140 2 Фабио Каннаваро  1997—2010  136  2 3 Паоло Мальдини  1988—2002  126  7 4Леонардо Бонуччи  2010—  120  8 5 Даниэле Де Росси  2004—2017  117  21Джорджо Кьеллини  2004—2022  117  8 7 Андреа Пирло  2002—2016  116  13 8 Дино Дзофф  1968—1983  112  -83 9Джанлука Дзамбротта  1999—2010  98  2 10Джачинто Факкетти  1963—1978  94  3

 Голдар иҫәбе буйынса
#ИсемеЙылдарГолдар (уйындар)Бер уйында гол1Луиджи Рива1965—197335 (42)0.832Джузеппе Меацца1930—193933 (53)0.623Сильвио Пиола1935—195230 (34)0.884Роберто Баджо1988—200427 (56)0,484Алессандро Дель Пьеро1995—200827 (91)0,296Алессандро Альтобелли1981—198925 (61)0.416Филиппо Индзаги1997—200725 (57)0.446Адольфо Балончери1920—193325 (47)0.539Франческо Грациани1975—198223 (64)0.359Кристиан Вьери1997—200523 (49)0.47

 Формаһы 
Италия 1911 йылдың 6 ғинуарында Венгрияға ҡаршы уйында тәүге тапҡыр зәңгәр күлдәктә сыға, шул ваҡыттан алып футбол турнирҙарында уларҙың формаһында тик ошо төҫ өҫтөнлөк итә..

 Өйҙәге уйындарҙа 

 Ситтәге уйындарҙа 

 Запас форма 

 Ҡапҡасы формаһы 

Сығанаҡтар:,

 Кейем бағыусылары 
1974 йылға тиклем команданың бағыусыһы булмай. 2003 йылдан 2022 йылға тиклем команданы Puma формаһы менән тәьмин итә. 2023 йылдан команданы «Адидас» формаһы менән тәьмин итә.
 Спонсор Йылдар Юҡ 1910—1974  Adidas 1974—1978  Baila 1978—1979  Le Coq Sportif 1979—1984  Ennerre 1984—1985  Diadora 1985—1994  Nike 1994—1999  Kappa 1999—2003  Puma 2003—2022  Adidas 2023—

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Официальный сайт Итальянской федерации футбола

.
.
.

Категория:Футбол буйынса Европа чемпиондары
Категория:Футбол буйынса донъя чемпиондары
Категория:Футбол буйынса донъя чемпионаттары еңеүселәре
Категория:Футбол буйынса Европа командалары