Ҡоймос

Ҡоймос (), ҡоймос һөйәге () — кеше умыртҡа бағанаһының бер-береһенә ҡушылып үҫкән дүрт-биш рудиментар умыртҡанан торған түбәнге бүлеге.

Грек исеме лә ( — «кәкүк»), шулай уҡ урыҫса «копчик» атамаһы ла һөйәктең суҡыш формаһына оҡшашлығы менән бәйлеFoye (2008), eMedicine.

 Функциялары 
Ҡоймостоң төрлө мускулдарға, тарамыштарға һәм быуындарға беркетелеүенә ҡарап, улар шул иҫәптән бәүел-енес системаһы ағзаларының һәм йыуан эсәктең дисталь бүлектәренең эшмәкәрлегендә ҡатнашыуына (ҡоймос, бығым-ҡоймос һәм түмһәкәй-ҡоймос (лобково-копчиковый) мускулдары, арт юл йәки күтән тишеген күтәреүсе мускул барлыҡҡа килтереүендә, шулай уҡ арт юл -ҡоймос тарамышы мускулын формалаштырыуына ҡарап, ҡоймос кешелә бөтөнләй файҙаһыҙ түгел тигән һығымтаға килергә була. Ҡоймосҡа шулай уҡ янбашты ҡеүәтле яҙғыс йәки турайтҡыс булып тороусы ҙур янбаш мускулы шәлкеменең бер өлөшө беркетеләFoye (2008), eMedicine. Әммә был мускулдар, тарамыштар һәм бәйләүестәр (связки) башҡа күп урындарҙа ла, шул иҫәптән ҡоймосҡа ҡарағанда нығыраҡ структураларға, беркетелгән.

Кокцигодиниялар янында үткәрелгән кокцигэктомияларҙы иҫәпкә алғанда, ҡоймосто нығытыу кешеләрҙең именлеге өсөн мөһим тип әйтеүе ышанысһыҙ. 700-ҙән ашыу операцияны үҙ эсенә алған тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, операция 84% осраҡта ауыртыуҙы еңеләйтеүҙә уңышлы булған. 12 %  осраҡта берҙән-бер етди өҙлөгөү анусҡа яҡынлығы арҡаһында инфекция булыуына бәйле. Әммә ҡоймосто алып ташлағандан һуң килеп тыуған һиҙелерлек  проблема - бот араһы йәки сат бүҫере барлыҡҡа килеү хәүефе артыуында.

 Төҙөлөшө 
мини|Ҡоймос кеше янбашы һөлдәһендә ҡыҙыл төҫ менән айырып күрһәтелгән
Ҡоймос дөйөм алғанда бөгөлгән пирамида формаһында, нигеҙе өҫкә, ә түбәһе аҫҡа һәм алға ҡаратылған.

Беренсе ҡоймос умыртҡаһынан ҡоймос мөгөҙҙәре () тип аталыусы өҫкө быуын тармаҡтары сыға. Ҡоймос мөгөҙҙрәе, һигеҙгүҙ һөйәге менән тоташып, ҡатын-ҡыҙҙарҙа хәрәкәтсәнлеге нығыраҡ сағылған синдесмоз тибындағы ҡоймос-һигеҙгүҙ берләшмәһен формалаштырыуҙа ҡатнаша. Бала табыу процесында ҡоймос, артҡа тайпылып, бала табыу юлдарын киңәйтә ала.

Беренсе ҡоймос умыртҡаһының ҡабырға (латераль) өҫтө буйлап арҡыры сығынты тармаҡтар рудименттары урынлашҡан, ҡалған ҡоймос умыртҡаларының сығынты тармаҡтары юҡ.

 Патологияһы 
Ҡоймостоң иң киң таралған патологияларының береһе булып ҡатын-ҡыҙҙарҙа йышыраҡ осраған кокцигодиния тора. Кокцигодинияның сәбәптәре булып имгәнеү, ҡоймос өлкәһенең шешеү-дегенератив үҙгәреүе (шул иҫәптән ҡоймос-һигеҙгүҙ быуыны артрозы) йәки был процестарҙың комбинацияһы тора.

 Өҫтәмә һүрәттәр 

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Кеше умыртҡаһы
 Һигеҙгүҙ һөйәк
 Кокцигодиния

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Сапин М. Р., Никитюк Д. Б. Анатомия человека. — В 3 томах. —  — 1998. — Т.1.
 Синельников Р. Д. Атлас анатомии человека. — В 3 томах. —  — 1990. — Т.1.

 Һылтанмалар 

 «Копчиковая боль» на сайте coccyx.org
 «Перелом копчика» на сайте al-hikmah.org
 «Кокцидиния» на сайте emedicine.com

Категория:Умыртҡалыҡ
Категория:Рудиментар органдар