Мерв

Мерв (; перс. مرو‎), Гәүр-ҡала — Үҙәк Азияның бик боронғо билдәле ҡалаһы, Төркмәнстандың көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә Мургаб йылғаһы ярында тора. Хәҙерге Мары ҡалаһынан көнсығышҡа табан 30 км алыҫлыҡта, Байрамали ҡалаһы янында урынлашҡан.

Фарсы Маргиана сатрапияһының һәм сәлжүктәрҙең төрки империяһы баш ҡалаһы. Мерв емереклектәре — кешелектең Бөтә донъя мираҫы һәйкәле. Боронғо Мерв Урта Азияның бик ҙур ҡалаһы булған. Уның шәһәрстан майҙаны 350 гектарға еткән.

 Тарихы 
ссылка=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/18_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D0%B2._%D0%9C%D0%B5%D1%87%D0%B5%D1%82%D1%8C_%28%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86_XIX_%D0%B2.%29.jpg/300px-18_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D0%B2._%D0%9C%D0%B5%D1%87%D0%B5%D1%82%D1%8C_%28%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86_XIX_%D0%B2.%29.jpg|слева|мини|300x300пкс|Мәсет ҡалдыҡтары. Боронғо Мерв. Фотола XIX быуат аҙағы.
Мервтың тарихы 4 мең йыл элек Мургаб йылғаһы буйында кешеләрҙең тәүге ауылы барлыҡҡа килгәндә башлана. Ауыл урынында ҡала барлыҡҡа килеүенең аныҡ ваҡыты билдәһеҙ, шуға күрә ҡаланың йәшен б.э.т. VI быуаттан һанау ҡабул ителгән. Ул ваҡытта Мару йәки Маргу исемдәре менән билдәле булған.

Һуңғараҡ Маргиана һәм Маргуш кеүек вариациялар барлыҡҡа килгән. Мең йыллыҡтар сигендә Мерв хәҙерге Үзбәкстан, Афғанстан, Иран, Һиндостан һәм башҡа илдәргә сауҙа юлдары үткән ҙур ҡалаға әүерелә.

Тәүҙә ҡалала зороастрҙар булған, һуңынан буддасылар килгән, ә III быуатта уларға христиандар ҡушылған. Әммә VII—VIII быуаттар дауамында бында мосолмандар килеп, ислам динен нығытҡан. Мервтағы VIII быуатҡа ҡараған Бәни Мәкхан мәсете Үҙәк Азиялағы тәүге мәсеттәрҙең береһе булып торалыр, моғайынБируни. Памятники минувших поколений. — Избранные произведения. Т. 1. Таш., 1957.

 Кинематографта 
Белое солнце пустыни тигән совет кинофильмы өлөшләтә Боронғо Мерв территорияһында төшөрөлгән.

 Галереяһы 

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Мары
 Мерверруд

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Жуковский В. А. Древности Закаспийского края. Развалины старого Мерва. — , 1894. С. 222
 В. М. Массон. Мерв — столица Маргианы. — Мары, 1991 — 73 стр.

 Һылтанмалар 
«Мерв. Город руин на Шёлковом пути», документальный фильм из цикла «Мировые сокровища культуры»

Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары
Категория:Мерв
Категория:Ебәк юлы ҡалалары
Категория:Төркмәнстан
Категория:Төркмәнстанда Бөтә донъя мираҫы
Категория:Хәлифәлектәрҙең баш ҡалалары
Категория:Искәндәр Зөлҡәрнәй нигеҙ һалған ҡалалар
Категория:Мурғаб бассейны
Категория:Емерелгән ҡалалар
Категория:Тарихи дәүләттәрҙең баш ҡалалары
Категория:Төркмәнстандың боронғо ҡалалары
Категория:Элекке баш ҡалалар