Ҡалҡаман-Тишек мәмерйәһе

Ҡалҡаман тишеге мәмерйәһе (Ҡалҡамантишек,  — мәмерйә, Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районы Тимер ауылынан 2 километр төньяҡта, Ағиҙел йылғаһы үҙәненең уң битләүендә урынлашҡан.

 Тасуирламаһы 
Ҡалҡаман тишеге мәмерйәһе урта девон эзбизташтарында барлыҡҡа килгән, карстлы. Уның үткәүелдәре һәм коридорҙары төньяҡ, көнбайыш һәм төньяҡ-көнбайышҡа табан һуҙылған. Оҙонлоғо — 1,2 мең м, киңлеге — 1—3 м, уртаса бейеклеге — 2,6 м, амплитудаһы — 74 м, майҙаны — 1,6 мең м2, күләме — 4,1 мең м3.

Мәмерйәнең 2 инеү урыны бар. Төп инеү урынының киңлеге 1,6 м, бейеклеге 2 м, Ағиҙел кимәленән 14 м бейеклектә, ҡаяла урынлашҡан. Инеү урынынан коридор һуҙыла (киңлеге яҡынса 1 м, бейеклеге 15 метрға тиклем). Ҡоҙоҡ рәүешендәге икенсе инеү урыны (диаметры 1 м, тәрәнлеге 19 м) төп инеү урынынан 12 м бейеклектә урынлашҡан.

Мәмерйәнең стеналары һәм иҙәне кальцит менән ҡапланған, сталактиттар, сталагмиттар һәм гелектиттар күп. Температураһы яҡынса 7 °C. Ҡышын төп инеү урынында боҙ сталагмиттары һәм кристалдар барлыҡҡа килә.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Д. А. Круглов, Ю. Е. Лобанов, А. Ф. Рыжков, С. С. Щепетова, В. О. Щепетов. Темировская пещера, pdf 55-се битПещеры
 Ҡалҡаман вариҫтары шәжәрәһе Ҡалҡаман вариҫтары шәжәрәһе
 Ҡалҡаман тишегенә бәйле легенда. Биреләр араһы. Башҡорт халыҡ ижады: Риүәйәттәр, легендалар. Икенсе том. — Өфө: «Китап», 1997. 113—114-се биттәрBashkort people’s 

 Сығанаҡтар 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Алфавит буйынса мәмерйәләр
Категория:Бөрйән районы географияһы
Категория:Башҡортостан мәмерйәләре