Имам Шамил

Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Шамил (, ; 7 июль (26 июнь) 1797, Гимралар, хәҙерге Унсукуль районы, Дағстан — 16 февраль 1871, Мәҙинә, хәҙерге Сәғүд Ғәрәбстаны) — Кавказ таулыларының башлығы, Төньяҡ Кавказ милли-азатлыҡ ҡаршылығы юлбашсыһы.

1834 йылда Дағстан менән Чечня мосолмандарын Русияға ҡаршы һуғышта етәкләүсе имам булараҡ иғлан ителә. Дағстандың көнбайышы һәм Чечня, һуңыраҡ бөтә черкес ерҙәре Төньяҡ Кавказ имаматы — теократик дәүләткә берләштерә (Шамил имаматы).

Төньяҡ Кавказ халыҡтарының милли геройы.

1859 йылда Гуниб штурмы ваҡытында Барятинский Александр Иванович тарафынан әсирлеккә алына. Тотҡонлоҡ ваҡытында Калугала һәм Киевта йәшәй. Мәккәгә хаж ҡылыу ниәте менән китә һәм шунда вафат була.

 Биографияһы 
Авар үҙҙәне (уздень) тимерсе Денгав-Мөхәммәт һәм авар бәге Бәйер-Будах ҡыҙы Баху-Меседаның улы.

Шамилдың әсәһе Ашильта тигән ауылдан, уның ата-бабалары Манташилал тигән ҡумыҡ фамилияһын йөрөткән.

Атаһы яғынан олатаһы ҡумыҡ Әмирхан 

Ҡарт олатаһы Ҡумыҡ Әмир Хан XIX быуаттағы Шамилдың үҙ һүҙҙәренән рус сығанаҡтарында теркәлгәнсә, «Кавказда бик билдәле кеше» булған 

Бер нисә сығанаҡ Шамилдың милләтен авар тип күрһәтә.

Вердеревский һүҙҙәре буйынса, бер ваҡыт Шамил үҙен «ябай татар» тип атаған. Революцияға тиклемге төрлө сығанаҡтарҙа ҡумыҡтар «татар» исеме менән билдәле булған.

1797 йылдың 26 июнендә (7 июль) Гимры тигән авар ауылында тыуған (хәҙерге Унцукул районы, Дағстан). Рәсәй иҫәпләүҙәре буйынса ул 1798 йылда тыуған..

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 



 Бушуев С. К. Борьба горцев за независимость под руководством Шамиля. — , 1939.




 О.-Д. А. Частное письмо о взятии Шамиля от 2 сентября 1859  // Русский архив, 1869. — Вып. 6. — Стб. 1045—1068.




 Һылтанмалар 

 Ш. Исаев: К генеалогии Имама Шамиля // Журнал Кавказоведение, № 2, 2002 г.
 Имам Шамиль. Биографическая справка


Категория:Генералиссимустар
Категория:Кавказ һуғышында ҡатнашыусылар
Категория:Батырҙар
Категория:Википедия:Карточкала даталары ҡулдан викилаштырған мәҡәләләр
Категория:Аварҙар
Категория:Мәҙинәлә ерләнгәндәр
Категория:Әл-Баҡый зыяратында ерләнгәндәр
Категория:Мәҙинәлә вафат булғандар
Категория:Мөжәһиттәр
Категория:1871 йылда вафат булғандар
Категория:16 февралдә вафат булғандар
Категория:7 июлдә тыуғандар
Категория:Билдәле мосолмандар
Категория:Мосолмандар
Категория:Кавказ имамдары
Категория:Төньяҡ Кавказдың бойондороҡһоҙлоғо өсөн көрәшселәр
Категория:Шамил
Категория:Чечня дин әһелдәре
Категория:Дағстан дин әһелдәре
Категория:XIX быуат ислам дин әһелдәре