Яҡуп әл-Мансур

Әбү Йософ Яҡуп әл-Мансур ((ابو يوسف يعقوب المنصور; ; 1160 — 23 ғинуар 1199, Марракеш) — Әлмөхәдтәр династияһында өсөнсө хәлифә (1184-99). Ул идара иткән йылдарҙа Әлмәхәдтәр дәүләте үҙенең ҡеүәтенең иң юғары нөктәһенә етә.

 Биографияһы 
Атаһы Әбү Яҡуп Йософ Португалияла һәләк булғандан һуң тәхеткә ултыра. Христиандарҙан үс алырға ант итә, әммә тәүге осорҙа уның иғтибары Алжир һәм башҡа ҡалаларҙы яулап алған бербер ҡәбиләләре ихтилалына йүнәлтелә.

Африкалағы дошмандарҙы еңеп, хәлифә үҙ ғәскәрҙәрен төньяҡҡа алып китә. Мадридҡа барып етә һәм Аларкос янындағы һуғышта (1195) Кастилия короле VIII Альфонсты тар-мар итә. Үҙенең хәрби уңыштары хөрмәтенә ул «әл-мансур» ҡушаматы ала, был «еңеүсе» тигәнде аңлата.

Ғүмеренең һуңғы йылдарында Марракеш ҡалаһында йәшәй, дәүләт эштәрен улы Мөхәммәт ән-Насирға тапшырып ҡуя. Ул йылдарҙа уның хәстәре баш ҡала мәсеттәре Әл-Көтөбиәһәм Әл-Мансурияны төҙөүҙе тамамлауға йүнәлтелә.

Мәҙәниәт тарихында әл-Мансур уның һарайында йәшәгән фәйләсуф Ибн Рөшдтө (Аверроэс) ҡурсалаусы булып ҡала.

Ул Рабатта башлаған донъялағы иң ҙур мәсет төҙөлөшө хаким үлгәндән һуң туҡтап ҡала.

Мосолман тарихсылары бер тауыштан Әбү Яҡуп әл-Мансурҙың батшалыҡ итеүен Әлмөхәд империяһы тарихында иң сағыу осор тип иҫәпләй.

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡ 
 Якуб аль-Мансур в Британской энциклопедии


Категория:Урта быуаттар ғәскәр башлыҡтары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1199 йылда вафат булғандар
Категория:23 ғинуарҙа вафат булғандар
Категория:Мароккола тыуғандар
Категория:Википедия:Карточкала даталары ҡулдан викилаштырған мәҡәләләр
Категория:Тәржемәһе тикшерелмәгән биттәр