Мәғриб (ил)

Марокко ( Әл-Мәғриб, бербер. ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ), рәсми исеме — Марокко Короллеге ( Әл-Мәмләкәт әл-Мәғрибиә, бербер. ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ Такулдет н лмгриб) — Төньяҡ Африканың алыҫ көнбайышындағы дәүләт . Баш ҡалаһы — Рабат.

 Географияһы 
Төньяҡтан — Урта диңгеҙ, көнбайыштан — Атлантик океан, көнсығышта — Алжир һәм көньяҡтан Мавритания менән сиктәш. Марокко һәм Испанияны бүлеп торған тар диңгеҙ һыҙатында ике ил араһында бәхәсле анклавтар бар, атап әйткәндә, Сеута, Мелилья һәм йәнә бер нисә утрау.

 Этимологияһы 
Ил рәсми рәүештә  Әл-Мәмләҡәт әл-Мәғрибиәт, һүҙмә — һүҙ — «Мәғрибия короллеге» тип атала, бынан тыш, илдә үҙатамалары бар , Әл-Мәғриб-әл-Аҡса — «алыҫ Көнбайыш», һәм  — Марракиш, урта быуаттарҙағы баш ҡалаларының береһенән алынған ойконим. Европала XIX быуат ахырында илдең атамаһы французса Maroc формаһында таралыу алған, был яҙыуҙың төрлө варианттары ҡулланылған: Morocco, Marok, Marokko һ. б. Испания ғына үҙенә башҡа — испанса ил исеме .

 Тарихы 
Мароккола кеше иртә палеолиттан алып йәшәгән. Тан-Тандан Венера — 19 99 йылда Германия экспедицияһы тарафынан Марокконың Тан-Тан ҡалаһынан көньяҡтараҡ Дра йылғаһы үҙәнендә табылған 58 мм оҙонлоҡтағы антропоморф кварцит фигура — 300 мең йылдан ашыу элек йәшәгән тип иҫәпләнә.

2010 йылда Темарала табылған 8 йәшлек баланың һөлдәһенә 108 мең йыл тип һанайҙар..

1956 йылдан бирле Марокко Берләшкән Милләттәр ағзаһы, 1958 йылдан — Ғәрәп Дәүләттәре Лигаһы һәм 1959 йылдан — Халыҡ-ара Олимпик Комитет һәм 1969 йылдан — Ислам Хеҙмәттәшлек Ойошмаһы, 1981 йылдан Франкофония ағзаһы булып тора. Марокко Африка Берлегендә булмаған берҙән-бер африка иле.

Марокко парламентлы конституцион монархия, парламент дәүләт тарафынан һайлана.

 Халҡы 
Халҡы 36,91 млн кеше тәшкил итә (2020 йылдың июненә ҡарата). Был халыҡ һаны буйынса Африкала Мысыр, Судан һәм Алжирҙанҡала дүртенсе урында торған ғәрәп телле ил . Халыҡтың 60 % тирәһе — ғәрәптәр, 40 % — берберҙар. Европалылар 60 000 кеше тәшкил итә (башлыса француздар, испандар һәм португалдар), йәһүдтәр 3000 тирәһе.
мини|300x300пкс|Марокко халҡының йәш-енес буйынса пирамидаһы.  2020 йыл
Йыллыҡ халыҡ үҫеше 1,5 % тәшкил итә (2009).

Тыуым кимәле: 20,96 яңы тыуған бала / 1000 кеше (2009).

Үлем кимәле: 5,45 үлем / 1000 кеше (2009).

Уртаса ғүмер оҙонлоғо — ир-егеттәрҙә 69 йәш, ҡатын-ҡыҙҙарҙа 74 йәш(2009).

Грамоталылыҡ — 60 % ир-ат, 40 % ҡатын-ҡыҙ (2004 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса).

Ҡала халҡының һаны даими арта, хәҙер ҡалаларҙа мароккандарҙың 49 % йәшәй. Иң эре Марокко ҡалалары — Касабланка, Рабат һәм Фес.

 Дин 
Мароккола ислам ( — дәүләт дине. Ил халҡының (37,1 млн кеше, 2020 йылға) 99 % — ы-мосолмандар (күпселеге Мәлики мәҙһәбе сөнниҙәре, ҡалған 1 % — ы — шиғыйҙар, ҡөрьәнселәр, ғибәҙиҙәр һ. б.Chiites, Bahaïstes, Évangélistes : Les pratiques religieuses occultes au Maroc . Мароккола исламдың ) ағымы ла күҙәтелә. Мароккола күп һанлы ) хәрәкәте вәкилдәре бар. Сәләфилек йоғонтоһонда илдең мәсеттәрендә һәм башланғыс мәктәптәрендә мотлаҡ рәүештә ) өйрәнелә. Король ) администрацияһы дәүләт программаһы ярҙамында илдә сәләфилеккә ҡаршы көрәшә

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Сайт правительства Марокко
 Русскоязычное описание Марокко и марокканской жизни от первого лица 
 Ланда Р. Г. Вторая мировая война и страны Магриба  — В Либереи «Нового Геродота»
 Густерин П. В. Россия — Марокко: история и современность
 Марокко в XX веке (Основные события)

 Профиль на BBC News

 Ключевые прогнозы развития для Марокко от International Futures

 Әҙәбиәт 



Категория:Дәүләттәр — БМО ағзалары
Категория:Марокко
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр