Мастодонзаврҙар

Мастодонзаврҙар () — триас осороноң гигант темноспондилдәр төркөмө.

 Классификацияһы 
Темноспондилдәр инфраотрядына ҡараған. Төркөмдә өс төр бар:
 Mastodonsaurus jaegeri
 Mastodonsaurus giganteus
 Mastodonsaurus torvus — Мастодонзавр мөһабәтПалеонтологический музей имени Ю. А. Орлова / отв. ред. А. В. Лопатин. — М.: ПИН РАН, 2012. — С. 200. — 320 [376] с. — ISBN 978-5-903825-14-1.

 Описание 
слева|мини|Сағыштырмаса ҙурлығы|200x207пкс
Һыу төбөндә аҙ хәрәкәт иткән балыҡ ашаусы йыртҡыстар, моғайын, һыуҙан сыҡмағандыр.

Мастодонозаврҙарҙың өсмөйөш формаһындағы баш һөйәге яҫы, ләкин бейек елкәле, баш һөйәгенең оҙонлоғо 1,75-2 метрға еткән. Күҙ соҡорҙары яҡын, баш һөйәгенең уртаһында урынлашҡан, өҫкә йүнәлтелгән. Баш һөйәге бик ҡалын.

Теше бик күп, ваҡ, максиллендә 2 рәт булып урынлашҡан. Аңҡауында ла ҙур «ҡаҙыҡ тештәре» бар.

Тәүҙә баш һөйәгенең оҙонлоғо дөйөм оҙонлоҡтоң өстән бер өлөшө самаһы тәшкил иткән, тип һаналған, әммә Купферцелдән килгән тулы һөлдәләрҙе өйрәнеү уның дөрөҫ булмауын күрһәткән. Ысынында иһә баш һөйәге дөйөм оҙонлоҡтоң дүрттән бер өлөшөн тиерлек тәшкил иткән.

Аяҡтары ғәйрәтһеҙ. Кәүҙәһе крокодилдың кәүҙәһен хәтерләтә, әммә ялпаҡ һәм ауыр. Умыртҡалары стереоспондиаль. Дөйөм оҙонлоғо 6 метрғаSchoch, R.R. (1999). "Comparative osteology of Mastodonsaurus giganteus (Jaeger, 1828) from the Middle Triassic (Lettenkeuper: Longobardian) of Germany (Baden-Württemberg, Bayern, Thüringen)". Stuttgarter Beiträge zur Naturkunde Serie B. 278: 1–175., ә ауырлығы 2 тоннаға тиклем барып етеүе мөмкин булған.

 Асыш тарихы 
Өлгөлө төрө — Mastodonsaurus jaegeri, шулай уҡ Mastodonsaurus giganteus, 1828 йылда Г. Йегер тарафынан Германияның урта триас осоро ҡалдыҡтары нигеҙендә тасуирланған. Өлгөлө төрҙөң синонимдары — Mastodonsaurus salamandroides һәм Labyrinthodon jaegeri; Mastodonsaurus acuminatus төрөнөң синонимы — Mastodonsaurus giganteus.

Mastodonsaurus torvus (мастодонзавр мөһабәт) — Урал буйы (Ырымбур өлкәһе һәм Башҡортостан) триастарынан сыҡҡан өсөнсө төр. 1955 йылда Е. Д. Конжукова тасуирлай. 1972 йылда Башҡортостандың Көйөргәҙе районы Ҡалта ауылы янында табылған мастодонзаврҙың баш һөйәге Мәскәүҙәге Ю. А.Орлов исемендәге Палеонтология музейында күрһәтелә. Ҙурлығы буйынса герман төрөнән ҡалышмаған.

 Галерея 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Основы палеонтологии: Земноводные, пресмыкающиеся и птицы/под ред. А. К. Рождественского, Л. П. Татаринова. — М., 1964. — С. 95—96.

 Һылтанмалар 
 Palaeos Vertebrates 160.300 Temnospondyli: Rhinesuchids & Capitosaurs
 http://www.paleofile.com/Demo/Mainpage/Taxalist/Labyrinthodon.htm
 http://science.naturkundemuseum-bw.de/files/Mastodonsaurus99.pdf (полная ревизия рода с детальным описанием типового вида)

Категория:Стереоспондилдәр
Категория:Триас осоро фаунаһы