Жәһем ибн Сафуан

Әбү Мөхриз әл-Жәһем ибн Сафуан әт-Тирмизи (;  — , ) - Жәбәри ислам дин белгесе, иртә кәләмдең жәһмилек ағымына нигеҙ һалыусы һәм эпонимы.

 Биографияһы 
Жәһем ибн Сафуан бәнү расиб ғәрәп ҡәбиләһенән, ҡоллоҡтан иреккә сығарылғандар араһынан була (мәүлә), Сәмәрҡәндтә тыуған, Термезда, ә һуңынан Әл-Күфәлә йәшәгән. Күфәлә ул дин белгесе Жәғәд ибн Дирһәм менән менән осраша, һуңынан уның идеяларын вәғәзләй башлай. Жәһем Хөрәсәндәге өмәүи наместник Насир ибн Сәйәргә ҡаршы 734—736 йылдарҙағы ихтилалда ҡатнаша. Һуңыраҡ Өмәүиҙәргә әсирлеккә эләгә һәм Мервта  745/746 (128 һижри йыл) йылдарҙа язалап үлтерелә.

 Тәғлимәте 
Жәһем ибн Сафуан тәғлимәте мөғтәзилилеккә нигеҙләнгән. Мөғтәзилиҙәр кеүек үк, Аллаһы Тәғәләнең күркәм исем сифаттарымәңге йәшәүен һәм Аллаһты күреү мөмкинлеген инҡар итә. Ул да, үҙенең остазы кеүек әл-Жәғәд ибн Дирһәм кеүек үк, Аллаһҡа антропоморф характеристика биреү мөмкин түгеллеге һәм Ҡөрьәндең яралтылыуы тураһындағы фекерҙе алға һөрә. Жәһем ибн Сафуан шулай уҡ киләсәк ваҡиғалар (хәрәкәттәр) сикһеҙ була алмай, тимәк, Ожмах һәм Тамуҡ та мәңгелек була алмай тип һанай.

 Шәкерттәре 

XI быуат башында Нехавенда жәһемселәр мәктәбе эшләй, был хаҡта башлыса күп һанлы «Кире ҡағыуҙар» буйынса билдәле (Әхмәт ибн Хәнбәл, Ибн Ҡотайба, Әд-Дәрими һ.б.).

Жәһем ибн Сафуандың уҡыусылары араһында Дирар ибн Ғәмер (ваф. 815), Бәшәр әл-Мүрәйси (ваф. 833) һәм уның уҡыусыһы әл-Хөсәйен ән — Нәжжәр була.

Жәһем ибн Сафуандың һәм уның яҡлыларының әҫәрҙәре һаҡланмаған.

Ваҡыт үтеү менән жәһемселәрҙең бер өлөшө әшғариҙарға ҡушылған.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 


 Джахм ибн Сафван  // Новая философская энциклопедия: В 4 тт. М.: Мысль. Под редакцией В. С. Стёпина. 2001.
 ДЖАХМ ибн САФВАН Абу Мухриз / Словарь по исламу А. Колодина

Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:Википедия:Тыуыу датаһы күрһәтелмәгән шәхестәр
Категория:Ислам дине белгестәре
Категория:Ислам ағымдары