Үҙәк Себер ҡурсаулығы

Үҙәк Себер ҡурсаулығы () — Красноярск крайының Эвенк районы территорияһында урынлашҡан тәбиғәт биосфера ҡурсаулығы. Тулы рәсми атамаһы — Үҙәк Себер дәүләт тәбиғәт биосфера ҡурсаулығы.

Алтай-Саян экорегионының ҡурсаулыҡ һәм милли парктар ассоциацияһы составына инә.

 Тарихы 
Рәсәйҙә был ҡурсаулыҡ 1917 йылда ғалим, сәйәхәтсе һәм натуралист Вениамин Семенов-Тянь-Шанский төҙөгән ҡурсаулыҡтарҙың географик селтәренең беренсе проектында тәүге тапҡыр телгә алына. Тап Семенов-Тянь-Шанский Йәнәсәй һәм Подкаменная Тунгуска йылғаһының уң яры бассейнында ҡурсаулыҡ булдырыуҙы перспективалы тип атай.

Ҡурсаулыҡҡа 1985 йылдың 9 ғинуарында нигеҙ һалына. Ул Үҙәк Себер яҫытаулығының көнбайыш ситендә һәм Йәнәсәйҙең урта ағымы үҙәнендә урынлашҡан. Майҙаны 1019 899 гектар тәшкил итә.

Ҡурсаулыҡты ойоштороуҙың төп маҡсаты — Урта тайга Себеренең төрлө ер һәм һыу объекттарын, Йәнәсәйҙең һыубаҫар туғайҙары һәм үҙәне ландшафттарын, йылғаның үҙәнен һәм ҡушылдыҡтарын һаҡлау һәм өйрәнеү.

 Флора һәм фаунаһы 
Ҡурсаулыҡ территорияһында 500-ҙән ашыу көпшәле үҫемлек осрай.

Ҡурсаулыҡ фаунаһында сөсө һыу балыҡтарының 36 төрө, һөтимәрҙәрҙең 46 төрө теркәлгән.

Һоро айыу, кеш, һары шәшке, кабарга, төньяҡ бесәнсе ҡомағы, алтай һуҡыр сысҡаны, ғәҙәти туғырлама, аҡбауыр турғай, сыйылдаҡ сөрәгәй һ. б. киң таралған.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
статья:Turczaninowia |автор = Щербина С. С. |заглавие = Флора сосудистых растений Центральносибирского государственного биосферного заповедника и сопредельных территорий |ссылка = http://ssbg.asu.ru/turcz/turcz1_2_09_71_241.pdf  |год = 2009 |том = 12 |выпуск = (1–2) |страницы = 71–241 |ref = Щербина

 Һылтанмалар 



Категория:Рәсәйҙең биосфера резерваттары