Хәл (дин)

Хәл (, күпл. әхүәл; «торош» мәғәнәһендә; ) — суфыйлыҡта: маҡсатҡа йүнәлешле аң торошо, йыш ҡына суфыйҙың Аллаһыға барған юлындағы рухи практика продукты итеп аңлатыла. Мөғтәзилиҙәрҙә хәл — предметтың билдәле бер ваҡыт мәлендә торошо.

 Тасуирламаһы 
Хәл Аллаһтан килә һәм мистиктың тырышлығына йәки үҙ-үҙен камиллаштырыу практикаһына бәйле түгел. Хәл теләһә ҡайһы ваҡытта килә ала, ә суфый, үҙе был хәлгә инә алмаған кеүек, хәлде үҙенән сығара ла алмай.

Хәл илаһи яҡтылыҡтан барлыҡҡа килә. Аңлау рухи донъяның үлсәү берәмеге булған билдәле бер мәлдә була. Әбү Хәмит Әл-Ғәзали һәм ибн Ғәрәби хәлгә гносеологик (танып белеү) статусы биргәндәр. Әл-Ансари фекеренсә, үҙ рухи хәлен нығытҡан мистиктар «әүлиә» кимәленә етә.

 Классификацияһы 
Хәл классификацияһын Зүн-Нүн әл-Мисри һәм әл-Харис әл-Мөхәсиби эшләгән.

Әс-Сарраж 10 хәл торошон билдәләй:

 үҙ-үҙеңде контролдә тотоу (мураҡаба);
 яҡынлыҡ ;
 мөхәббәт;
 ҡурҡыу (хәүеф);
 өмөт ;
 дәрт (шауыҡ);
 ихласлыҡ;
 йән тыныслығы (итмәнинә);
 күҙәтеү (мүшәхәҙә).

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 




 Һылтанмалар 


Категория:Суфыйлыҡ
Категория:Суфый терминдары