Парса Фәррухру

Фаррухру Парса (перс. فرخ‌رو پارسا‎; 21 март 1922, Ҡом — 8 май 1980, Тәһран) — Иран сәйәси эшмәкәре, табип, педагог, 1968—1971 йылдарҙа мәғариф министры һәм Ирандың беренсе ҡатын-ҡыҙ министры.

Парса һәм башҡа феминистарҙың әүҙемлеге һөҙөмтәһендә илдә айырылышыу процедураһы көйләнә һәм 18 йәшкәсә никах йәшен күтәрелә «Ғаиләне яҡлау тураһында» закон ғәмәлгә инә. Фәррухру артынан күп кенә ҡатындар вазифалы эшкә баҫа. Революциянан һуң ун өс йәшкә тиклем никах йәше кире төшә, ә ҡыҙҙар өсөн енәйәт яуаплылығы йәше — туғыҙға (ир бала өсөн ул ун дүрт йәш булып ҡала)

 Биографияһы 
Фаррухру Парса 1922 йылда Кум ҡалаһында тыуған. Уның әсәһе, Фахре-Афаг Парса, Ирандың беренсе ҡатын-ҡыҙҙар журналы «Джахан-е зен» (Ҡатын-ҡыҙҙар донъяһы) мөхәррире һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙың белем алыу хоҡуғы өсөн көрәшсе була .. Ошо сәбәптән ул 1921 йылда ире Фәррухдин Парса менән бергә Әхмәт Ҡәүем хөкүмәт тарафынан Кум ҡалаһына һөргөнгә ебәрелә. Бер аҙҙан яңы премьер-министр Хәсән Мостоуфи ғаиләгә Тәһранға кире ҡайтырға рөхсәт итә.

Фаррухру Парса медицина белеме ала, шунан һуң Фаррухру Жанна дарк исемендәге мәктәптә биология уҡытыусыһы булып эшкә урынлаша, унда ул буласаҡ Иран императрицаһын Фарах Дибены (Пәхләүи, Фәрәх) уҡыта . 

1963 йылда Парса Иран парламентына һайлана һәм бер үк ваҡытта тиерлек Мөхәммәт Риза Пәхләүи исеменә Иран ҡатын-ҡыҙҙарына тауыш биреү хоҡуғын биреүҙе һорап петициялар яҙа башлай. Бөтә халыҡ конституцион референдумынан һуң шул уҡ йылда эшләнә .1965 йылда ул Ирандың мәғариф министры урынбаҫары, ә 1968 йылда — министры булып китә. Мәғариф министры вазифаһында ҡыҙҙарға һәм ярлы ғаиләләрҙәге малайҙарға белем биреү мөмкинлеге биреп, илдә мәктәптәр һәм университеттар төҙөү мөмкинлеген алды. Рухи мәктәптәр өсөн парса министрлығын да субсидиялаған.

Ирандың тәүге ҡатын-ҡыҙ табиптарының береһе, илдәге беренсе һәм һуңғы ҡатын-ҡыҙ министр, Парса Ислам революцияһынан һуң, 8 май 1980 йылда атып үлтерелә.
Яҙмыш иронияһы буйынса, Иран революцияһының әүҙем эшмәкәрҙәре Мөхәммәт Бәхешти, Мөхәммәт-Жәүәд Бахонар һәм Мөхәммәт-Али Реджайи Парса асҡан Иран университеттарында белем ала һәм уның ведомствоһы иҫәбенә уҡый. Тап уның рөхсәте менән министрлыҡ Гамбургта һәм Бахонаромда Бәхешти Ислам мәктәбен һәм Тәһранда бер нисә дини мәктәп асыуға аҡса бүлә.

Баларына һуңғы хатында былай тип яҙа:

Мин табип, шуға үлемдән ҡурҡмайым. Үлем — бер мәл генә һәм башҡа бер нәмә лә түгел. Көсләп пәрәнжә менән ҡапланған килеш оялып йәшәүгә ҡарағанда, асыҡ ҡулдар менән үлем менән осрашырға теләр инем. Ярты быуатлыҡ ир-егеттәр менән ҡатын-ҡыҙҙар араһында тигеҙлек өсөн көрәшкәнемә тәүбә итеүемде көткәндәргә буйһонмаясаҡмын. Япма кейеп, үткәндәргә кире ҡайтырға әҙер түгелмен.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Һылтанмалар 


Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1980 йылда вафат булғандар
Категория:8 майҙа вафат булғандар
Категория:1922 йылда тыуғандар
Категория:21 мартта тыуғандар
Категория:Феминизм эшмәкәрҙәре
Категория:Сәйәсмән ҡатын-ҡыҙҙар
Категория:Тәһранда вафат булғандар
Категория:Иранда ислам
Категория:Проект:Халыҡ мәҙәниәте һәм ҡатын-ҡыҙ 2024