Әзербайжан тимер юлдары

Әзербайжан тимер юлдары (азерб. Azәrbaycan Dәmir Yolları) — Әзербайжан тимер юлдары селтәренең милли операторы.

 Тарихы 
1991 йылға тиклем Әзербайжан тимер юлы ойоштороу йәһәтенән өс бүлексәнән (Баҡы, Гәнжә һәм Нахичеван) тора. Әзербайжан бойондороҡһоҙлоҡ алғандан һәм уның тимер юлдарын СССР тимер юлдары министрлығынан айырғандан һуң, үҙгәртеүҙәр үткәрелә.

Өс бүлексәнең икәүһе (Баҡы һәм Гәнжә) бөтөрөлә һәм хәрәкәт хеҙмәте идаралығына тапшырыла. Бынан тыш, элек булған локомотив, вагон хужалығы, пассажирҙар ташыу хеҙмәттәре урынына производство берекмәләре булдырыла, уларға элек хеҙмәттәргә ҡараған инфраструктура күсә. Бөтә локомотив деполары ла «Локомотив» производство берекмәһе составына күсерелә.

2009 йылдың йәйендәге үҙгәртеп ҡороу һөҙөмтәһендә Әзербайжан Дәүләт тимер юлы функциональ рәүештә Әзербайжан тимер юлына алмаштырыла.

 Техник характеристикалары 
 Тимер юлдарҙың дөйөм оҙонлоғо — 2125 км.

 Шуларҙан: ике юллы — 800 км.
 оҙонлоғо — 2995 км.

 Электрлаштырылған (даими ток 3КВ) — 1278 км.
 Электрлаштырылған (алмаш ток 25КВ) — 499 км (Баҡы — Тбилиси — Карс тимер юлы проекты сиктәрендә).
 автомат блоклау менән йыһазландырылған — 1600 км.

 Структураһы 
Әзербайжан тимер юлы ойоштороу йәһәтенән етәкселектән (тимер юл начальнигы, урынбаҫарҙар, баш инженер), берекмәләрҙән, производство берекмәләренән — ПБ-нан, хеҙмәттәрҙән һәм предприятиеларҙан тора.

Берләшмәләр:

 Ташыу процестары менән идара итеү
 Матди-техник тәьминәт
 Эшсе тәьминәте

Производство берекмәләре:

 «Локомотив» ПБ
 «Вагонсервис» ПБ
 «Юл хужалығы» ПБ
 «Электр менән тәьмин итеү» ПБ
 «Сигнализация һәм элемтә» ПБ

Хеҙмәттәре:

 Финанс
 Халыҡ-ара мөнәсәбәттәр
 Статистика һәм Иҡтисади планлаштырыу
 Тарифтар һәм Транспорт сервисы
 Техник
 Иҡтисад һәм Хеҙмәт
 Хәүефһеҙлек
 Санитар-медицина

Предприятиелар:

 Тимер-бетон конструкциялар заводы
 Вагондар ремонтлау заводы
 Ҡырсынташ заводы
 Рельс иретеп йәбештереү поезы
 Һыу менән тәьмин итеү дистанцияһы
 Граждандар ҡоролмаларын файҙаланыу
 Техник тәьмин итеү

Әзербайжан тимер юлы составына юл предприятиеһы хоҡуғында Баҡы балалар тимер юлы инә (2009 йылда бөтөрөлә).

 Күсмә состав 

 Эксплуатацияла булғандары 
СерияҺүрәтеТөрөМаксимальтиҙлек, км/сИҫәбеИҫкәрмәләрҠулланылаТөҙөләВЛ8150x150пксэлектровоз10055йөк ташыу, ике секциялы, даими токлыВЛ10<sup id="mwYA">У</sup>150x150пксэлектровоз10022йөк ташыу, ике секциялы, даими токлыВЛ11М150x150пксэлектровоз1003449йөк ташыу, ике секциялы, даими токлыВЛ11М4электровоз10033йөк ташыу, ике секциялы, даими токлыВЛ11М6150x150пксэлектровоз10044йөк ташыу, ике секциялы, даими токлыЕ4s150x150пксэлектровоз10067ВЛ11 секцияһынан модернизацияAZ4A150x150пксэлектровоз1601010пассажир ташыу, ике системалыAZ8A150x150пксэлектровоз1204040йөк ташыу, ике секциялы, үҙгәреүсән токлы2ТЭ10М/3ТЭ10М150x150пкстепловоз1002127Йөк ташыу, ике йәки өс секциялыТЭ33А150x150пкстепловоз1201010Йөк-пассажирҙар ташыуТЭМ2150x150пкстепловоз1004963манёвр яһауТЭМ2У93x93пкстепловоз1001620манёвр яһауТЭМ2УМ150x150пкстепловоз10056манёвр яһауТЭМ2Т150x150пкстепловоз10011манёвр яһауЧМЭ3150x150пкстепловоз951325манёвр яһауЧМЭ3<sup id="mwARU">Т</sup>150x150пкстепловоз95811манёвр яһауТГМ23В48150x150пкстепловоз60310манёвр яһауЭР2150x150пксэлектропоезд130434дүрт вагонлы, даими токлыЭШ2150x150пксэлектропоезд16099дүрт вагонлы, даими токлыДР1П150x150пксдизель-поезд12011һигеҙ вагонлы, етәкселек өсөнПионер150x150пксдизель-поезд12011ике вагонлы, диагностик комплекс хеҙмәтеДШ2дизель-поезд16011һигеҙ вагонлы, етәкселек өсөн

 Проекттар 

 Тиҙ хәрәкәт үҫеше 
Проект Әзербайжан — Грузия — Төркиә дөйөм тиҙлек коридорын булдырыу перспективаһы менән Баҡынан Беюк-Кясикка тиклем (Грузия менән сиктәш) юғары тиҙлекле хәрәкәт булдырыуҙы күҙ уңында тота. Халыҡ-ара тендер нигеҙендә проекттың техник-иҡтисади нигеҙләүен Көньяҡ Корея компаниялары үткәрә, һәм улар проектлау тендерында еңә. Проектты үтәүҙең өс төрө тәҡдим ителә: Баҡынан Беюк-Кясикка тиклем айырым тиҙлек линияһын төҙөү, әлеге Баҡы — Беюк-Кясик участкаһында өҫтәмә юлдар һалыу һәм тиҙлек хәрәкәте өсөн Баҡы — Беюк-Кясик линияһын яңыртыу. Айырым линия төҙөү проекты артыҡ ҡиммәт һәм килемһеҙ тип кире ҡағыла. Һөйләшеүҙәр һәм консультациялар барышында тиҙ йөрөшлө тимер юлдарҙы яңыртыуҙы күҙ уңында тотҡан өсөнсө вариант һайланыуы мөмкин. Был проект буйынса пассажир поездарының башланғыс тиҙлеге 120 км/сәғ, артабан 160 км/сәғ, аҙаҡ сәғәтенә 200 км-ҙан ашыу тәшкил итәсәк. Проект буйынса, Кавказдан Европаға берҙәм халыҡ-ара тиҙлек коридорын булдырыу өсөн, Грузия һәм Төркиә тимер юлдарын тоташтырып, юғары тиҙлекле хәрәкәтте артабан үҫтереү күҙ уңында тотола. Алыҫ киләсәктә, пассажирҙар ағымы артҡан һайын, өҫтәмә юлдар төҙөп, хәрәкәт тиҙлеген 300 км/сәғ тиклем арттырыу күҙаллана.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Железнодорожный транспорт в Азербайджане
 Азербайджанская железная дорога
 Железная дорога Баку — Тбилиси — Карс
 Узкоколейные железные дороги в Азербайджане
 Электропоезда Баку — Сабунчи — Сураханинской электрифицированной железной дороги
 Закавказская железная дорога
 Транспорт в Азербайджане
 День работников азербайджанской железной дороги

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Официальный сайт Министерства Транспорта Азербайджана

 Әҙәбиәт 




Категория:Әзербайжан транспорт компаниялары
Категория:Тимер юлдар