Аталанта

Аталанта ( «ҡаҡшамаҫ») боронғо грек мифологияһы геройы исеме, уның тураһында хикәйәттең бер нисә версияһы барМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.120; Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т. 1. С. 202. Ҡайһы берҙә ике Аталантаны айыралар: Аркадия һәм Беотия Аталантаһы (Гиппомендың ҡатыны). Ике Аталанта тураһындағы мифтар йыш ҡына бутала һәм Артемида тураһында күҙаллауҙар менән бәйлеләр.

Иас һәм Клименаның ҡыҙы (Парфения тауынан Иасия/ИасионаФеогнид. Элегии 1295—1298; Каллимах. Гимны III 215; Проперций. Элегии I 1, 9; Гигин. Мифы 70; Элиан. Пёстрые рассказы XIII 1); йәки Схенея (ГесиодГесиод. Перечень женщин, фр. 73 М.-У. һәм башҡаларОвидий. Любовные элегии I 7, 14; Гераклит-аллегорист. О невероятном 12; Гигин. Мифы 173; 185 буйынса); йәки  (Еврипид буйынсаПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека, III, 9, 2).

 Аркадия Аталантаһы 
слева|мини|255x255пкс|Якоб Йорданс. Мелеагр һәм Аталанта. 1620—1650. Прадо. Мадрид
Аркадия Аталантаһы — Иасий (Иас) һәм Клименаның ҡыҙы. Уның атаһы, ир балаһы булыуын теләп, ҡыҙҙы Парфений тауына ташлай, һәм һунарсылар тапҡансы Аталантаны айыу имеҙә. Уҡтан атыуҙа оҫта һунарсы. Уны эҙәрлекләргә маташҡан кентаврҙар Гилей һәм Рек уның уғынан һәләк булалар. Һунар иткәндә, Кифанта (Лаконика) янындағы мәмерйәләге ҡаяға һөңгө менән һуға, һәм унан һыу ағып сығаПавсаний. Описание Эллады III 24, 2.

Калидон ҡабанына һунарҙа ҡатнашаПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 8, 2; Павсаний. Описание Эллады VIII 45, 6; Овидий. Метаморфозы VIII 317; Гигин. Мифы 173, Аталанта беренсе булып уға уғын тейҙерә, ә һуңынан Мелеагр көсһөҙләнгән ҡабанды һөңгөһө менән үлтерә. Мелеагр уға һунар трофейын — ҡабан башын һәм тиреһен бүләк итәПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 8, 2-3; III 9, 2; 13, 3. Фестийҙың улдары уның тиреһен тартып ала, һәм Мелеагр уларҙы үлтерәДиодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 34, 5.

Бер версия буйынса, аргонавтар походында ҡатнашаПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 9, 16. Аполлоний буйынса, Ясон, мөхәббәт низағтарынан ҡурҡып, уны аргонавтар менән походҡа алмай, һәм ул Ясонға һөңгө бүләк итәАполлоний Родосский. Аргонавтика I 764.

Күптәрҙе йүгереүҙә ярышып үлтерәОвидий. Ибис 371—372; Гигин. Мифы 185. Йүгереүҙә еңелеп, Меланионға кейәүгә сыға, уға Парфенопей исемле ул табып бирә (Еврипид һәм Овидий буйынса, Гиппоменға кейәүгә сыға).

 Беотия Аталантаһы 
мини|255x255пкс|Гвидо Рени. Гиппомен менән ярышыу. Яҡынса 1612 йыл. Прадо. Мадрид
Беотия Аталантаһы — Схенейҙың ҡыҙы, матурлығы һәм йүгереү тиҙлеге менән данлыҡлы. Ул үҙенең ҡулын һораусыларҙың һәр береһенә йүгереүҙә ярышырға тәҡдим итә, өҫтәүенә ул, ҡоралһыҙ, алда йүгерергә тейеш була, ә ул һөңгө менән уның артынан эйәрә; әгәр ул уны ҡыуып етмәһә, уны үҙенең кейәүе тип таный, юғиһә уны ҡотолғоһоҙ үлем көтә. Гиппомен (Мегарей йәки Арей улы) уны Афродита ярҙамында һемәйткәнсе, күп егеттәр уның ҡулынан һәләк була. Илаһ уға алтын алмалар бирә, уларҙы йүгергән ваҡытында берәм-берәм төшөрә: уларҙы йыйнап, Аталанта артта ҡала, һәм Гиппомен беренсе булып маҡсатына өлгәшә.

Әммә Ул Афродитаға рәхмәт әйтергә онота; унан үс алырға теләп, ул уның күңелендә шул тиклем көслө дәрт уята, улар Парнастағы Зевс ғибәҙәтханаһында яталарГигин. Мифы 185.. Артемида ихтыяры менән арыҫландар булып китәләрНонн. Деяния Диониса XII, 90.. Икенсе бер хикәйә буйынса, улар Кибела ғибәҙәтханаһында яталар, һәм асыулы Кибела уларҙы арыҫландарға әйләндерә, уларҙы үҙенең арбаһына егә. Рационалистик аңлатма буйынса, Аталанта менән Гиппоменды арыҫландар ашағанГераклит-аллегорист. О невероятном 12..

Үлгәндән һуң уның йәне киләһе тормошта ир-ат-атлетты һайлайПлатон. Государство X 620b..

 Мәҙәниәттә 
Эсхил, Критий, Аристий һәм Пакувийҙың «Аталанта» трагедияларының, шулай уҡ Эпихарм, Страттид, Алексид, Евтикл, Филиллий, Филетер, Амфистың «Аталанта» комедияларының төп геройы.

Аталанта тураһындағы мифтың үҙ версияһын итальян балалар яҙыусыһы Джанни Родари «Atalanta. Una fanciulla nella Grecia degli dei e degli eroi» («Аталанта. Тәңреләр һәм геройҙар Грецияһындағы ҡыҙ») китабында яҙа.

1855 йылда асылған астероид (36) Аталанта, Венералағы  тигеҙлеге, «Аталанта» (Бергамо) футбол клубы Аталанта хөрмәтенә аталған.

 Һылтанмалар 


 Иҫкәрмәләр 

Категория:Беотия мифтары
Категория:Аргонавтар
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:Боронғо грек мифологияһы персонаждары
Категория:Алфавит буйынса персонаждар
Категория:Алфавит буйынса мифологик персонаждар