Иҫкешәһәр

Иҫкешәһәр (тур. Eskişehir, тимәк, иҫке ҡала, eski — иҫке һәм şehir — ҡала) — Төркиә ҡалаһы. Шул исемле илдең һәм ҡала районының административ үҙәге. 
Халҡы: 789 750 кеше. 
Порсук йылғаһы буйында  Анкаранан көнбайышҡа табан 250 км, Истанбулдан көньяҡ-көнсығышҡа табан 350 км,Кютахьянан төньяҡ-көнсығышҡа табан 90 км алыҫлыҡта урынлашҡан. 

Дорилей () исеме менән булдырылған.

XIV быуат башында йәш Ғосман дәүләтенең иҫәп буйынса өсөнсө баш ҡалаһы була, хатта Эдирнены яулап ала. 1921 йылдың яҙында Греция ғәскәрҙәре кәмал Төркиә ғәскәрҙәрен ҡамап алырға һәм тар-мар итергә маташҡанда хәрби хәрәкәттәр үҙәгенә әүерелә. Был алыш гректар өсөн еңеү менән тамаланыуына ҡарамаҫтан, кәмалсы ғәскәр ҡамауҙан сыға алған, һәм был сиселеш һуғыштың артабанғы барышы өсөн ҙур әһәмиәткә эйә була.

Төрөк армияһы ҡалаға 1922 йылдың йәйендә әйләнеп ҡайта.

 Мәҙәниәт һәм туризм 
Византия сәскә атҡан дәүерҙә Дорилей Кесе Азияның яҡшы климатлы һәм бай инфраструктуралы иң үҫешкән ҡалаларының береһе була. XI быуат аҙағында ҡала күсмә төркиҙәр тарафынан нигеҙенә тиклем емерелгән булған, 2 000 тирәһе шул осорҙа уҡ йәшәргә ҡалған. Шулай итеп, бер кем дә йәшәмәгән ҡала йөҙ йыл (1081 - 1175) дауамында емереклектәрҙә ятҡан. 1115-1175 йылдарҙа Византия был ергә контролде ваҡытлыса ҡайтара, ләкин ҡала яңынан үҙенең элекке бөйөклөгө кимәленсә тергеҙелә алмай. 1175 йылда император Мануил, бында кире ҡайтҡан гректар өсөн форт төҙөп, Дорилей урынында ҡала тормошон тергеҙергә маташа. Күсмә төркиҙәр был процесҡа әүҙем ҡаршы килә, сөнки үҙҙәренең традицион күсмә маршруттарын византий армияһы күҙәтеп тороуын теләмәй. Бәрелештәр һөҙөмтәһендә, төрөктәр тирмәләрен яндыра һәм ваҡытлыса тауҙарҙа йәшенә. 1176 йылда, Мириокефаль янында еңелгәндән һуң, Дорилейҙың ҡалдыҡтары, күпселек православие халҡы (төрки телле гректар) 1922 йылғы алмашыуға тиклем һаҡланһа ла, тулыһынса Византия юрисдикцияһынан сыға</ref> православное население (тюркоязычные греки) сохранялось здесь до обмена 1922 года.

Төрки телле дәүләттәр башлыҡтары саммиты ҡарарына ярашлы, 2013 йылда Иҫкешәһәрр «2013 йылғы Төрки донъяһының мәҙәни баш ҡалаһы»на әүерелде.

 Климаты 

Месяцы Янв Фев Март Апр Май Июнь Июль Авг Сент Окт Ноя ДекТемп. Max. °C 3.9 6.2 11.2 16.4 21.8 25.9 29.2 28.9 25 19.8 12.4 5.5Темп. Min °C −4.1 −3.9 −1.5 2.8 6.9 10.4 13.1 13 8.4 4.4 0.3 −2

 Туғандаш ҡалалар 
  Ҡазан, Рәсәй (1990 й.)
  Кишинёв, Молдавия
  Пхаджу, Көньяҡ Корея
  Шымкент, Ҡазағстан

 Билдәле кешеләре 
Сюмейе Бояджи (төр. Sümeyye Boyacı, 2003 йылдың 5 февралендә тыуған) — төрөк йөҙөүсеһе-паралимпиясы.

 Мәғариф 
Анатолий университетында 880 000 студент уҡый һәм ул илдә иң ҙуры һәм донъяла дүртенсе уҡыу йорто булып тора.

 Транспорт 
2004 йылдан алып ҡалала заманса трамвай системаһы эшләп килә, ҡара: Иҫкешәһәр трамвайы.

 Галерея 

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Тавр экспресы

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 


 Һылтанмалар 
 http://www.eskisehir.net
 http://www.eskisehir.pol.tr
 http://www.eskisehir.bel.tr
 http://www.eskisehireskisehir.com
 Eskişehir Photo Gallery


Категория:Төркиәнең ҡалалары
Категория:Төрки донъяның мәҙәни баш ҡалалары
Категория:Төркиә ҡалалары
Категория:Википедия:Статьи со ссылками на элементы Викиданных без русской подписи