Әйүбиҙәр

Әйүбиҙәр солтанлығы ({{курдса: Eyûbiyan;  - әл-Әйүбиүн; ), шулай уҡ Дәүләт Әл-Әкрәд () — Көнбайыш Азияла һәм Төньяҡ Африкала курд Әйүбиҙәр династияһы етәкселегендәге урта быуат мосолман дәүләте (солтанат).

 Тарихы 
Әйүбиҙәр династияһының төп линияһы вәкилдәре Мысырға идара итә (1169—1252, 1174 йылдан Солтан титулы алып), шул уҡ ваҡытта Яҡын Көнсығыштың төрлө төбәктәрендә (Фәләстиндә, Сүриәлә, Ираҡта, Ғәрәбстанда, Кесе Азияла) идара иткән династияның алыҫыраҡ тармағы өсөн сюзерендар була.

Династияға нигеҙ һалыусы Сәләх әд-Дин Мысырҙағы төрки-сельджук ғәскәрҙәренә таянып, Фатимиҙарҙың исмәғили династияһын тар-мар итә. Әйүбиҙәрҙең власы Киренаикаға, Триполитанияға, Йеменгә, Сүриәгә, Үрге Месопотамияға тарала. Улар тәре йөрөтөүселәрҙе еңә, шиғыйҙарҙы эҙәрлекләй. Дини тормошта сөннилек хакимлығы нығына. Әйүп нәҫеленән сыҡҡандарҙың барыһының да үҙ аллы идараһында айырым провинциялары булған. 1238 йылда дәүләт уделдарға бүленә. 1250 йылда мәмлүктәр Әйүбиҙәрҙең һуңғы солтанын үлтереп, Мысырҙа власты баҫып алалар.

Әйүбиҙәр дәүләте күп һанлы уделдарға бүленә. Династия башлығы солтан титулын йөрөтә, династияның башҡа ағзалары — мәликтәр һәм әмирҙәр.

 Әйүбиҙәр 
 Сәләх әд-Дин, 1169—1193
 Әл-Ғәзиз Уҫман, 1193—1198
 Әл-Мансур Насир әл-Дин Мөхәммәд, 1198—1200
 Әл-Ғәдил Сәйф әл-Дин Әбү Бәкер I, 1200—1218
 Әл-Камил, 1218—1238
 Әл-Ғәдил Сәйф әл-Дин Әбү Бәкер II, 1238—1240
 Әс-Сәлих Әйүб, 1240—1249
 Әл-Мүғәззәм Туран-Шаһ, 1249—1250
 Әл-Әшрәф Муса, 1250—1254

 Галерея 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 





 Һылтанмалар 
 Әйүбиҙәр/ www.runivers.ru 
 Камал әд-дин ибн Әл-Әҙим «Хәлеб тарихы ҡаймаҡтары»
 Маалуф Әмин «Ғәрәптәр күҙлегенән тәре походтары». 8, 9 бүлектәр.
 Семенова Л. А. Салах әд-дин һәм мысырҙағы мәмлүктәр. 1966.

Категория:Тарихи солтанлыҡтар
Категория:Сүриә тарихында дәүләттәр
Категория:Мысыр тарихында дәүләттәр