Ағалы-энеле Газдановтар

Ағалы-энеле Газдановтар () Бөйөк Ватан һуғышында төрлө ваҡытта һәләк булған ете ағалы-ҡустылы Газдановтар. Бөтә ағалы-ҡустылылар Дзуарикау (Төньяҡ Осетия АССР-ы, РСФСР, СССР) ауылында тыуған һәм тыуған ауылынан фронтҡа саҡырылған. Уларҙың әсәһе Тассо Газданова (Ваниева) өсөнсө похоронканы алғандан һуң вафат була. Асахматтың атаһы һуғыш аҙағына тиклем йәшәй, әммә һуңғы похоронканы алғандан һуң, үлә.

 Исемлек 
справа|мини|250x250пкс|Ете ағалы-энеле Газдановтар (аҫта һулдан уңға: Созырко һәм Шамил)

 Мәғәмәд (Мәхәмәт) Әсәхмәт улы Газданов (1909—1943), рядовой. Тракторсы булып эшләгән. 1942 йылда Орджоникидзе РВК-һы тарафынан саҡырыла. 1943 йылдың авгусында хәбәрһеҙ юғала. Севастополь оборонаһында һәләк була.
 Мәхәрбәк (Мәхорбәк) Әсәхмәт улы Газданов (19111941), рядовой. Уҡытыусы булып эшләгән. Мәскәү янында һәләк була.
 Газданов Хаджисмел Әсәхмәт улы (1913—1942), рядовой. Колхозда эшләгән. Севастополь оборонаһында һәләк була.
 Газданов Дзарахмет (Дзарахмат) Әсәхмәт улы (1916—1942), рядовой. 1941 йылдың октябрь-ноябрендә хәбәрһеҙ юғала. Новороссийск ҡалаһы өсөн һуғышта һәләк була. Г. ерләнгән. Новороссийск ҡалаһының үҙәк округы, көньяҡ-көнбайыш районындағы зыяратында ерләнгән. Фронтҡа китеү алдынан өйләнергә өлгөргән берҙән-бер ул (ҡыҙы Мила атайһыҙ тыуа).
 Созырко (Созрико) Әсәхмәт улы Газданов (1918—1943), рядовой. Технолог булып эшләй. Киев өсөн барған һуғышта һәләк була.
 Газданов Шамил Әсәхмәт улы (1916—1944). 1937 йылдан Ҡыҙыл армияла. ВКП(б) ағзалығына кандидат. Ҡыҙыл йондоҙ ордены менән бүләкләнгән (№:: 85/н: 31.08.1944 йыл, 2-се уҡсылар дивизияһынан: дошмандың 4 ут нөктәһен һәм 45 һалдатын юҡ иткән өсөн), 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (приказ №: 380, 01.11.1943: дошмандың 5 станок пулемётын, 2 гранатомётын, 20 һалдатын һәм 3 күҙәтеүсеһен юҡ иткән өсөн) һәм 2 дәрәжә Ватан һуғышы ордены (11-се корпустың 1944 йылдың 22 июлендәге 90/н һанлы бойороғо буйынса: дошмандың 20 һалдатын, 3 станок пулемётын һәм 1 танкка ҡаршы пушкаһын юҡ иткән өсөн), Ҡыҙыл йондоҙ ордены менән (№: 38/н приказ, 11.06.1943: дошман взводын, 4 дзотын һәм 1 күҙәтеү пунктын юҡ иткән өсөн). Гвардия лейтенанты Газданов, 2-се гвардия уҡсылар дивизияһының 6-сы гвардия уҡсылар полкының пушкалар взводы батарея командиры, 1944 йылдың 23 ноябрендә Латвия ССР-ы территорияһында һуғышта һәләк була. Латвия ССР-ы Никрац ауылынан көньяҡ-көнсығыштараҡ ерләнгән.
 Газданов Хәсәнбәк Әсәхмәт улы (1921—?), 14-се гвардия армияһы рядовойы. 24.09.1941 йылда Украина ССР-ы Запорожье өлкәһе Тимошевка ауылын обороналағанда хәбәрһеҙ юғала..

 Хәтер 

 Дзуарикауҙа ағалы-ҡустылы Газдановтар һәйкәле (1963), скульпторы Сергей Санакоев, ҡайғылы әсә Тассо Газданованы һәм ете аҡҡош (йәки ҡаҙ) һүрәтләгән. Рәсәйҙең төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫы объекты. Торналар кәүҙәләндерелгән һәйкәл 1975 йылда ҡуйылған.
 Дзуарикауҙа урындағы халыҡ көсө менән 1970 йылдарҙа ауыл мәктәбендә ҙур булмаған музейға нигеҙ һалына, унда ағалы-ҡустылы Газдановт арҙың ете ҡара черкескалары (милли баш кейеме) һәм уларҙың фотоһүрәттәре һаҡлана.
 Дзуарикау ауылындағы һәм Владикавказдағы урамдар ағалы-энеле Газдановтар исеме менән йөрөтә
 Ете ағалы-ҡустылы Газдановтарҙы символлаштырыусы «Ете салғысы» осетин сәхнә бейеүе бар
 2018 йылда Заур Кундухов «Павшие герои» шиғырын яҙа, ә Казбек Рубаев 2019 йылда гитарала «Братья Газдановы» исемле йыр башҡара.

 Әҙәбиәттә кәүҙәләнеше 
Дағстан шағиры Рәсүл Ғамзатов үҙенең авар телендә яҙылған «Торналар» шиғырын ҡанлы һуғыш һәм афәттәр ҡыйған гонаһһыҙ шәһиттәрҙең барыһына ла арнай. Төньяҡ Осетиялағы Дзуарикау ауылында ағалы-ҡустылы Газдановтар һәйкәлен дә барып күргән шағир.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Памятник семье Володичкиных
 Степанова, Епистиния Фёдоровна
 Братья Салливан
 Куприянова, Анастасия Фоминична

 Әҙәбиәт 
 Книга Памяти, изд. Ир, Владикавказ, 1994, т. 1, стр. 53.



 Һылтанмалар 
 Семь братьев Газдановых
 «Ведь Это — НАШИ Горы…» Часть 2: Республика Северная Осетия — Алания Архивная копия от 3 февраля 2014 на Wayback Machine
 Журавли над родиной Архивная копия от 3 февраля 2014 на Wayback Machine
 Памяти семерых братьев Газдановых

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар
Категория:Икенсе донъя һуғышында ҡатнашыусылар