Еңеү көнө (Әзербайжан)

Еңеү көнө () — Әзербайжанда Икенсе Ҡарабах һуғышында еңеү айҡанлы билдәләнгән байрам. Әзербайжан Республикаһы Президентының 2020 йылдың 2 декабрендәге бойороғо менән булдырылған, 8 ноябрҙә, Шуша ҡалаһын Әзербайжан контроленә ҡайтарған көндә билдәләнә. Эшләмәгән көнДепутаты определились с Днем Победы и Днем Памяти.

 Тарихы 

 Тәүтарихы 
2020 йылдың 27 сентябрендә Таулы Ҡарабахта күләмле хәрби бәрелештәр башланды. Улар ошо уҡ йылдың 10 ноябренә тиклем, Әзербайжан Президенты, Әрмәнстан премьер-министры һәм Рәсәй Президенты 2020 йылдың 10 ноябренән утты туҡтатыу тураһында белдереүгә ҡул ҡуйғанға тиклем дауам итә. Хәрби бәрелештәр барышында 5 ҡала (Джебраил, Физули, Зангилан, Кубатлы, Шуша), 4 ҡасаба һәм 240 ауыл Әзербайжандың Ҡораллы көстәре контроленә күсә, Әзербайжан-Иран сигенә контроль тергеҙелә. Шуша ҡалаһын алыу низағта хәл иткес ваҡиға була, һөҙөмтәлә һуғыш тамамлана һәм Әзербайжан был уңышын теркәп ҡуя.

Белдереүгә ярашлы, Әзербайжанға уның Нахичевань эксклавына Әрмәнстан аша коридор ярҙамында туранан-тура үтеү мөмкинлек бирелә. Бынан тыш, Кельбаджар районы — 2020 йылдың 15 ноябренә тиклем (һуңғараҡ Әрмәнстан яғының үтенесе буйынса Әзербайжан срокты 25 ноябргә ҡәҙәр оҙайтты), Агдам районы — 2020 йылдың 20 ноябренә ҡәҙәр, Лачын районы 2020 йылдың 1 декабренә тиклем ҡайтарылырға тейеш ине. Бөтә өс район да Әзербайжанға 2020 йылдың 1 декабренә ҡарай ҡайтарылды (киңлеге 5 саҡрымлыҡ Лачын коридоры ғына Рәсәй тыныслыҡ урынлаштырыу көстәре контролендә ҡалды).

 Учреждение 
2020 йылдың 2 декабрендә Әзербайжан Республикаһы Президенты Илһам Алиев Әзербайжан Республикаһында Еңеү көнөн булдырыу тураһында бойороҡҡа ҡул ҡуя, уға ярашлы йыл һайын Баҡы ваҡыты буйынса утты туҡтатыу һәм уның үҙ көсөнә инеүе тураһында белдереүгә ҡул ҡуйыу көнө Әзербайжанда Еңеү көнө булараҡ билдәләнергә тейеш ине . Икенсе көндө был бойороҡ ғәмәлдән сыға һәм президенттың яңы бойороғо менән 8 ноябрь Еңеү көнө тип иғлан ителә — был көндө Әзербайжандың Ҡораллы көстәре Шуша ҡалаһын тулыһынса контролгә алыу көнөнә тура килә, ә был, бойороҡ тексына рашлы, Әзербайжандың еңеүендә мөһим роль уйнай. Еңеү көнөн байрам итеү датаһын 8 ноябргә үҙгәртеү тураһында ҡарар, 10 ноябрҙә Төркиә Республикаһына нигеҙ һалыусы Мостафа Кәмал Ататөрктөң Хәтер көнөнә тура килеүгә бәйле ҡабул ителә.

 Байрамды билдәләү 
2021 йылдың ноябрендә Икенсе Ҡарабах һуғышында еңеүҙең бер йыллығы билдәләнә. Ошо айҡанлы Әзербайжандың баш ҡалаһы Баҡыла урамдар буйлап халыҡ ағымы үтте, Баҡыла һәм Шуша ҡалаһында салют атылған. Киевта 14 билборд ҡуйылған, Молдовала Әзербайжан илселеге янындағы скверҙа барельеф ҡуйылған, Лондонда 6 бина һәм шулай уҡ Истанбулдағы Фәтих Солтан Мәхмәт һәм Яуыз Солтан Сәлим күперҙәре һәм Галата тарихи башняһы Әзербайжан флагы төҫтәре менән биҙәлгән.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Әзербайжан Республикаһы президентының рәсми сайтында бойороҡ тексы

Категория:Әзербайжан байрамдары
Категория:8 ноябрь байрамдары