Сәма

Сәма ( — ишетеү; шулай уҡ Сема́; ) — суфый термины — зекер башҡарыуҙың бер төрө. Үҙ эсенә йырҙы, музыка ҡоралдарында уйнауҙы, бейеүҙе, шиғыр һәм доға уҡыуҙы, символик мәғәнәгә эйә кейемдәр кейеүҙе һ. б. ала. Суфыйлыҡта ғибәҙәт ҡылыу формаһы булараҡ айырыуса Һиндостан субконтиненты Чишти тәриҡәтендә киң таралған.

2005 йылда ЮНЕСКО сәманы ауыҙ-тел һәм матди булмаған мәҙәни мираҫ ҡомартҡыһы тип иғлан иткәнThe Mevlevi Sema Ceremony  UNESCO. .

 Тарихы 
Риүәйәттәр «сәма» йолаһының барлыҡҡа килеүен суфыйҙарҙың Мәүләүи мәҙһәбе илһамландырыусыһы, шағир һәм мистик Йәләлетдин Руми менән бәйләй. Легендаға ярашлы, зекерҙең был үҙенсәлекле формаһы Румиҙың ҡала баҙарында бер тапҡыр алтын сүкегәндәге ритмлы тауыштарҙы оҡшатыуы һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән.

Алтын сүкеү тауышы араһында уға шәһәҙәт һүҙҙәре ишетелгән, шағир экстазға инеп, өрөлә башлаған. Шул рәүешле мәүләүи дәрүиштәрҙең сәма йолаһы барлыҡҡа килгәнLewisohn, Leonard. «The Sacred Meditation of Islam: Sama' in the Persian Sufi Tradition.» British Journal of Ethnomeditation 6 (1997): 1-33. JSTOR..

 Дин буйынса фекерҙәр 
Ҡөрьән сүрәләре бер ҡасан да «сәма» тантанаһында ҡулланылмай, сөнки Изге Ҡөрьән тексы бер ҡасан да медитациялар өсөн тәғәйенләнмәгән, фантазиялар һәм импровизациялар өсөн файҙаланыла алмайLewisohn, Leonard. «The Sacred Meditation of Islam: Sama' in the Persian Sufi Tradition.» British Journal of Ethnomeditation 6 (1997): 1-33. JSTOR.

Сәмаға ҡаршы килеүселәр уны кафырҙарға хас бидғәт тип иҫәпләй. Улар кешеләрҙең физик тойғоларын алкоголдән иҫереүгә оҡшаш тип һанай, шуға күрә хупланылмайGribetz, Arthur. «The Sama' Controversy: Sufi vs. Legalist». Studia Islamica 74 (1991): 43-62. JSTOR..

 Дәрүиштәр бейеүе 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 The Mevlevi Sema Ceremony
 Images of Stages of Sema ceremony

Категория:Кешелектең ауыҙ-тел һәм матди булмаған мираҫ ҡомартҡылары
Категория:Бейеү тарихы
Категория:Суфыйлыҡ
Категория:Суфый терминдары