Ғаспыралы Рифат Исмәғил улы

Ғаспыралы Рифат (Рефат, Ғабделрафия) Исмәғил улы (; 14 апрель 1886 йыл—5 декабрь 1925 йыл — йәмәғәт һәм мәҙәниәт эшмәкәре, журналист. «Тәрджиман» гәзитенең мөхәррире (1909—1918) һәм нәшриәтсеһе (1914—1918). Баҡсаһарайҙа Исмәғил Ғаспыралы музейы һәм китапханаһы мөдире, Хан һарайы музейы директоры урынбаҫары.

 Биографияһы 
Рифат Исмәғил улы Ғаспыралы 1886 йылдың 14 апрелендә Таврия губернаһының Баҡсаһарай ҡалаһында мәғрифәтселәр Исмәғил Ғаспыралы һәм Зөһрә Аҡсурина ғаиләһендә тыуған . Бер туғандары: Хәҙисә (ата бер,, әсә башҡа), Нағар, Шәфика, Хәйҙәр һәм Мансур. 1894 йылда Симферополь ир балалар ҡаҙна гимназияһына уҡырға инә һәм уны уңышлы тамамлай. 1904 йылда Император Ҡазан университетының юридик факультетына уҡырға инә, һуңынан В. Н. Каразин исемендәге Харьков милли университетына. күсә.1909 йылдың 25 апреленән «Тәрджиман» гәзитенең рәсми мөхәррире, 1914 йылда атаһы вафат булғандан һуң, «Тәрджиман» мираҫ буйынса Рифатҡа күсә, мөхәррир вазифаһына Әсән Сабри Айвазов тәғәйенләнә.Fahri Solak. . TERCÜMAN GAZETESİ BİBLİYOGRAFYASI. ismailgaspirali.orgАйвазов Асан Сабри. crimea.ru 1918 йылдың 23 февралендә, большевиктарҙың ҡырым татар милли хәрәкәтенә ҡарата репрессияларына яуап итеп, «Тәрджиман» үҙ эшен туҡтата.

Революциянан һуң уның бөтә туғандары эмиграцияға китә. Рифат Ҡырымда бер үҙе ҡала. Өсәйен Боданинский менән бергә Исмәғил Ғаспыралының Йорт-музейын ойоштора.

1921 йылдың 21 мартынан Рифат Ғаспыралы был музейҙың директоры итеп тәғәйенләнә. Баҡсаһарайҙа Исмәғил Ғаспыралы исемендәге китапхана мөдире, һуңыраҡ Хан һарайы музейы директоры урынбаҫары вазифаһын башҡара.

1925 йылдың 5 декабрендә 41 йәшендә бөйөр ауырыуынан вафат була. Сынйырлы мәҙрәсәһе ҡәберлегендә атаһы һәм әсәһе янында ерләнә.

 Ғаиләһе 
Рифат Ғаспыралы ике тапҡыр өйләнә.

Беренсе ҡатыны Фатима (Фатиманың әсәһе Сембер губернаһы Сенгилеевский өйәҙенән, Зөһрә Аҡсуринаның яҡын дуҫы һәм яҡташы була). Ҡыҙы Зөһрәне (1914) 1903 йылда вафат булған әсәһе хөрмәтенә атай.

Икенсе ҡатыны — Тәнзилә. Был никахтан ике бала (ҡыҙ һәм малай) тыуа, икеһе лә сабый сағында вафат була.Евгений Пажитнов. Родословная Исмаила Гаспринского

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Ғаспыралы Исмәғил;
 Ғаспыралы  Шәфиҡа Исмәғил ҡыҙы;
 Аҡсурина Зөһрә Әсфәндиәр ҡыҙы
 Галерея 

 Әҙәбиәт 
 Абдулваапов Н. Ҡырым татар мәҙәниәте эшмәкәрҙәре (19211944): Библиографик һүҙлек. Симферополь: Доля, 1999, 69-сы бит.
 Сәйетваниева Г. Ю. Исмәғил Гаспринскийҙың вариҫтары тураһында ҡайһы бер мәғлүмәттәр. Ульяновск: Сембер ғилми хәбәрсеһе", 2016, № 1(23).
 Д. П. Урсу. Ҡырым-татар мәҙәниәте эшмәкәрҙәре (1921—1944 йй.). Симферополь.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 / Ғаспыралы Исмәғилғә бағышланган портал
 Евгений Пажитнов. Исмәғил Ғаспыраның Шәжәрәһе. Проза Портал. ру
Категория:Рәсәй империяһы журналистары
Категория:Рәсәй империяһы нәшриәтселәре
Категория:Баҡсаһарайҙа вафат булғандар
Категория:1925 йылда вафат булғандар
Категория:9 декабрҙә вафат булғандар
Категория:Баҡсаһарайҙа тыуғандар
Категория:1884 йылда тыуғандар
Категория:17 июндә тыуғандар
Категория:17 июлдә тыуғандар
Категория:Рәсәй империяһының йәмәғәт эшмәкәрҙәре