Николаевская Елена Матвеевна

Елена Матвеевна Николаевская (1923, Мәскәү — 2006, шунда уҡ) — совет һәм Рәсәй шағиры, тәржемәсе. Әрмән, грузин һәм башҡорт яҙыусыларының әҫәрҙәрен урыҫ теленә тәржемә иткән. Әрмәнстан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре.

 Биографияһы 
1923 йылда Мәскәүҙә композитор Матвей Иосифович Николаевский (1882—1942) һәм музыка педагогы, пианист Розалия Яковлевна Привен (1880—1962) ғаиләһендә тыуған. А. М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаған. Студент сағында уҡ Рәсүл Ғамзатовтың һәм башҡорт шағиры Мостай Кәримдең китаптарын тәржемә иткән.

Күп йылдар СССР Яҙыусылар союзының тәржемә секцияһын етәкләгән. Әрмән шиғриәтенең дуҫы булараҡ, Сильва Капутикян, Геворг Эмин, Ваагн Давтян, Маро Маркарян, Рачия Ованесян, Сагател Арутюнян, Гурген Борян, Ованес Шираз, Н. Зарьян, Г. Сарян, П. Севак, Р. Давоян шиғырҙарының бер нисә тәржемәһен, шулай уҡ классик әрмән шиғриәтенән тәржемәләр эшләгән: Саят-Нова, Егише Чаренц, Ваан Терьян һ.б.

Күп йылдар дауамында шулай уҡ грузин һәм башҡорт авторҙарының әҫәрҙәрен урыҫ теленә тәржемә иткән.

Үҙенең «Буяуҙар» (урыҫ. «Краски») исемле беренсе шиғырҙар йыйынтығын 1961 йылда ғына баҫтырып сығарған. 1983 йылда «Тауыштар» (урыҫ. «Голоса») исемле айырым китапта «Советская Россия» нәшриәтендә Николаевскаяның һайланма тәржемәләре донъя күрәВек Перевода // Елена Николаевская .

Мәскәүҙә Ваганьково зыяратында ерләнгән.

 Ғаиләһе 

Ире — яҙыусы һәм журналист Виль Николаевич Орджоникидзе (1925—1962).

Улы — Сергей Вильевич Орджоникидзе (1951 й. тыуған), зоолог.
Ағалары

Владимир (1905—1942), концертмейстер.

Николай (1907—1996), иҡтисад фәндәре докторы, профессор, СССР Дәүләт премияһы лауреаты.

Георгий (1910—1971), машиналар эшләү өлкәһендә ғалим, «Обслуживание кранового оборудования доменных цехов» (1951), «Обслуживание кранового оборудования прокатных цехов» (1952), «Обслуживание кранового оборудования сталеплавильных цехов» (1952), «Подъёмно-транспортное машиностроение» (1960), «Мостовые и металлургические краны» (1970) монографиялары авторы.

 Китаптары 

1961 — Краски (башҡ. Буяуҙар), Мәскәү

1963 — Память о солнце (башҡ. Ҡояш тураһында хәтер), Тбилиси

1967 — Числа (башҡ. Һандар), Мәскәү

1969 — Край света (башҡ. Донъя сиге), Ереван

1977 — Сорок родников (башҡ. Ҡырҡ шишмә), Мәскәү

1979 — Родись счастливой (башҡ. Бәхетле булып тыу), Мәскәү

1983 — Голоса (башҡ. Тауыштар), Мәскәү

1984 — Да здравствует вошедший! (башҡ. Йәшәһен ингән кеше!), Тбилиси

1989 — Лети журавль (башҡ. Ос, торна), Ереван

1990 — Семь погод (башҡ. Ете һауа торошо), Мәскәү

2001 — Не гаси чужую радость (башҡ. Кеше шатлығын һүндермә), Мәскәү

2006 — Я дней не тороплю (башҡ. Мин көндәрҙе ашыҡтырмайым), Мәскәү

2013 — Тайна старых фотографий (башҡ. Иҫке фотоһүрәттәрҙең сере), Мәскәү

 Бүләктәре 

Әрмәнстандың атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре

Ованес Туманян исемендәге премия лауреаты

Георгий Леонидзе исемендәге премия лауреаты

Мәскәү Яҙыусылар союзының «Таж» (урыҫ. «Венец») премияһы лауреаты

башҡа премиялар

 Әҙәбиәт 

Московская энциклопедия. Том 1: Лица Москвы. Книга 3: М-Р. — М.: Фонд «Московские энциклопедии», 2010

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:СССР шағирҙары
Категория:Алфавит буйынса яҙыусылар