Көнбайыш Африка

Көнбайыш Африка — Африка континентының бер киҫәге. Континенттың көньяҡтан һәм көнбайыштан Атлантик океан һыуҙары йыуа торған, төньяҡта Сахараның бер ҡәҙәреһен эсенә алған, көнсығышта Чад куленә тиклем йәйелгән өлөшөн Көнбайыш Африкаға индерәләр.

Көнсығышта тәбиғи сик булып Камерун тауҙары тора.

Көнбайыш Африкалағы илдәре халҡының күпселек өлөшө ауылдарҙа йәшәй һәм игенселек, малсылыҡ, урман кәсебе менән шөғөлләнә. Халыҡ Атлантик океан яр буйҙарында йылға һәм үҙәндәрендә тығыҙ ултырған. Халҡы ифрат күп төрлө, нигеҙҙә был — негроид расаға ҡараған халыҡтар. Халыҡтың тел составы сыбар. Халыҡтарҙың тышҡы ҡиәфәте лә төрлө. Ҡайһы берҙәре ҡара тәнле һәм бөҙрә сәсле, икенселәре аҡ тәнле. Буйҙары менән дә ныҡ айырылалар.

Көнбайыш Африкалағы илдәр донъялағы күп кенә дәүләттәр менән йәнле сауҙа алып бара. Төп диңгеҙ порттары — Лагос, Луанда, Дакар.

 Көнбайыш Африкаға ингән дәүләттәр 
ДәүләтТөркөмләү ысулыБаш ҡалаһыБМО версияһы буйынсаЦРУ версияһы буйынса СГНЗС версияһы буйынса ОКСМ версияһы буйынсаПорто-НовоУагадугуБанжулАккраКонакриБисауАтлантик океандағы  утрау дәүләте ПраяҮҙәк АфрикаҮҙәк АфрикаҮҙәк АфрикаЯундеЯмусукроМонровияТөньяҡ-Көнбайыш АфрикаНуакшотБамакоНиамейАбуджа(инглиз. Islands in the South Atlantic Ocean)Атлантик океандағы  утрау  территорияһы ДжеймстаунДакарФритаунЛоме

 Инфраструктураһы 
Юл инфраструктураһы насар үҫешкән, тимер юлдар эске төбәктәрҙән яр буйына тиклем генә бар һәм колониаль иҡтисади сәйәсәт мираҫы булып тора. Мөһим порттары — Дакар, Конакри, Абижан, Аккра, Ломе һәм Лагос.

 Иҡтисады 
Сахель дәүләттәренең донъяның иң ярлы илдәренә ҡарай, нефть запастары бай булыуға ҡарамаҫтан Нигерия шулай уҡ үҫешендә ныҡ артта ҡала. Яр буйында ауыл хужалығында экспортҡа тәғәйенләнгән монокультуралар үҫтерелә. Көнбайыш африкалыларҙың күпселеге үҙ-үҙен тәьмин итеү менән шөғөлләнә.

 Мәҙәниәте 
Көнбайыш Африка африка телдәренең яртыһынан күберәгенең тыуған ере. Уларҙың күбеһе конго-кордофан һәм афро-азиат тел төркөмөнә инә. Саванналарҙа һәм тропик урмандарҙа йәшәгән халыҡтарҙың традицион мәҙәниәте өсөн телдән тапшырылған фольклор һәм белем биреү, шулай уҡ тантаналы сараларҙа битлектәр һәм бейеүҙәр ҡулланыу ҙур әһәмиәткә эйә.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Көньяҡ Африка
 Төньяҡ Африка
 Көнсығыш Африка
 Ҡара Африка
 Мәғриб
 Африка дәүләттәре
 Экваториаль Африка

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Африка региондары
Категория:Көнбайыш Африка