Аҡкүл заказнигы

Аҡкүл заказнигы () — урман һәм болондо берләштергән, бай фауналы күл тәбиғәте комплексы, Башҡортостандың махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәһе. Башҡортостандың Ғафури районының үҙәге Красноусол ҡасабаһынан 15 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Физик-географик ҡылыҡһырлама 
Аҡкүл заказнигы 1957 йылда Ағиҙел йылғаһы һәм Аҡкүл күле туғайындағы уникаль тәбиғәт комплексын һаҡлау, шулай уҡ йылға ҡондоҙо популяцияһын тергеҙеү маҡсатында зоологик заказник булараҡ ойошторола. Биләмә район үҙәгенән төньяҡ-көнбайышҡа табан 15 км алыҫлыҡта Ағиҙел йылғаһының һул ярында урынлашҡан. 8 мең гектар майҙанды биләгән тәбиғәт ҡомартҡыһының ҙур ғына өлөшө урман менән ҡапланған (39,7 процент). Бихисап һыу ҡоштары һәм йәнлектәренә төйәк булған Аҡкүл күле лә тәбиғәт ҡомартҡыһы булып танылған. Уның рельефына һыубаҫар болондар, ваҡ тулҡынлы уйһыулыҡтар хас. Туғайҙарында ерек һәм тал ҡыуаҡлыҡтары үҫә, ә урмандары имән, йүкә, ҡайын һәм уҫаҡ ағастарынан тора.

Тәбиғәт ҡомартҡыһы биләмәһен бик күп ҡырағай йәнлектәр үҙ иткән. Аҡ ҡуян, америка шәшкеһе, бурһыҡ, йылға ҡондоҙо, ҡабан, мышы, ондатра, төлкө, һеләүһен, һыуһар кеүек ҡырағай йәнлектәр менән йәнәш көйөлдө, ҡор, ҡурпысыҡ, сытырҙаҡ сөрәгәй, һоро өйрәк, һуна өйрәк һәм башҡа һыу ҡоштары йәшәй. Заказникта Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән баҡса ҡомағы, ҡама, аҡсабан, ала ҡаҙ, ышылдаҡ аҡҡош, ҡаңғылдаҡ аҡҡош, ҡушы өйрәк, һоро ағуна, һоро торна һәм башҡа уникаль ҡоштар осрай. Бынан тыш тәбиғәт заказнигы биләмәһендә башҡорт солоҡ ҡортон һаҡлау һәм үрсетеү өсөн саралар күрелә. .

 Махсус һаҡланған тәбиғәт территорияһы (ООПТ) 
Һаҡлау объекттары: 
 Башҡортостан Республикаһының махсус һаҡланыусы тәбиғәт ҡомартҡыһы, уның составына имән һәм йүкә ағастары үҫкән урмандар һәм ҡырағай йәнлектәргә һәм һыу ҡоштарына бай Аҡкүл күле инә.
 Шулай уҡ ҡырағай хайуандар һәм һыу ҡоштары популяцияларын һаҡлау һәм тергеҙеү буйынса шарттар булдырыла.

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 
 Ишимбайская энциклопедия. (Уфа: Башкирская энциклопедия, 2015 г., стр. 656. 3000 экз.).
 Овсянникова М. М., Кулясова А. Е. «ТУРИСТИЧЕСКИЕ МАРШРУТЫ Ишимбайского района Республики Башкортостан» (Уфа, Информреклама, 2012 г., стр. 80, 500 экз.).
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник / Сост. Р. Ф. Хабиров. — Уфа: Белая Река, 2007. — 416 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-5-87691-038-7.


Категория:Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡылары
Категория:Ғафури районы күлдәре
Категория:Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡылары
Категория:Элекке махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре