Шәшмәҡәм

Шәшмәҡәм  (, , перс. شش‌مقام‎) – Үҙәк Азияла тыуып, хәҙерге Тажикстан һәм Үзбәкстан территорияларында үҫеш алған мәҡәм вокаль-инструменталь музыканың төрө. Кешелектең матди булмаған мәҙәни мираҫы исемлеге  составына инә.

 Тасуирлама 
Шашмаком йәки шәшмәҡәм һүҙмә-һүҙ алты мәҡәм, йәғни алты төп модустан  торған системаны (бузрук йәки бузург, рост, наво йәки науа, дугох йәки дугах, сегох, ирок йәки ираҡ) тигәнде аңлата. Модустар араһында күсеү өсөн һаны егерменән ашыу өҫтәмә мәҡәмдәр аша модуляциялар ҡулланылған. XVI быуатта шашмакомдың классик ансамбле ике танбур, дутар, гиджак һәм даирәләрҙән торған, шулай уҡ 2-3 башҡарыусыны үҙ эсенә алған; бындай состав әлегә тиклем ҡулланыла.

Шәшмәҡәмде уҡытыу, башҡа Үҙәк Азия жанрҙары кеүек үк, телдән, ноталарһыҙ, уҡытыусы артынан ҡабатлау ысулы менән алып барылған; нота яҙмаһы тик XIX быуатта ғына Хиуала уйлап табыла. XXI быуатта «шашмаком» һөнәре буйынса белемде Ташкент консерваторияһы, Тажик милли консерваторияһы (Дүшәнбе) Һәм Макама Академияһы (Хужанд) бирә.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 











Категория:Кешелектең ауыҙ-тел һәм матди булмаған мираҫ ҡомартҡылары
Категория:Үзбәкстанда бөтә донъя мираҫы
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр