Рушан теле

Рушан теле — Памир теле, Бәдәхшәндә йәшәгән рушан халҡының теле. Памир телдәренең көньяҡ тармағына ҡараған шуғнан теленә иң яҡын.

Рушан теледә һөйләшеүселәр Пәнж йылғаһы менән Тажикстан һәм Афғанстан араһында айырылған булып ҡалалар. Тажикстандың Мөстәҡил Таулы Бәдәхшән өлкәһендә лә, Афғанстандың Бәдәхшән өлкәһендә лә бер Памир теленең булһа ла рәсми дәрәжәһе юҡ.

 Ҡулланышы 
Рушан теле, башҡа Памир телдәре һымаҡ, яҙыуҙа ҡулланылмай. Инжил тәржемәһе өсөн кирил һәм ғәрәп әлифбаһы нигеҙендә ике әлифба яһалған ине, әммә памириҙәрҙең был әлифбаларҙы ҡулланғандары юҡ. Бына ҡарамаҫтан, бөтә рушандар бала саҡтан уҡ үҙ телдәрендә генә һөйләшеп, мәктәпкә барғанда ғына илдәренең рәсми телдәрен өйрәнгән булалар.

 Һүҙ байлығы 
Рушан теленең һүҙҙәре күбеһенсә көнсығыш Иран телдәре менән уртаҡ булһа да, бер төркөм һүҙҙәре ялпы Көнсығыш Иран телдәре араһынан да, Памир телдәре араһынан да тик рушан теле менән һарыкүл телендә бар.
+Иран телдәренән етеһенең сағыштырма йәдүәлеБашҡортсаФарсысаТажиксаШуғнансаРушансаҺарыкүлсәВахансаПуштусаӘбеҫтәсәир балаpesær (پسر)pisar (писар) (زوي)putraут (اتش) (оташ), (اور)âtarһыуɒb (اب)ob (об)(ابہ)aiwyô, apҡул суғыdæst (دست)dast (даст)(لس)zastaаяҡ табаныpɒ (پا)po (по)(پښہ) ?тешdændɒn (دندان)dandon (дандон)(غاښ) ?күҙ (چشم) (чашм)(سترګه)chashmanатæsb (اسب)asp (асп)(آس)aspaболотæbr (ابر)abr (абр)(اوريځ) ?бойҙайgændom (گندم)gandum (гандум)(غانم) ?ит (گوشت) (гушт)(غوښہ) ?күпbesjɒr (بسيار)bisjor (бисёр)(ډېر، زيات)paoiri, paoirîsh, pouruбейекbolænd (بلند)baland (баланд)(لوښ)berezô, berezañtалыҫ (دور)dur (дур)(لره، لرې)dûra, dûrâtяҡшы (خوب) (хуб)(ښہ)vohuкесе (كوچك)) (хурд)(لېږ) ?һөйләүgoft (گفت)guft (гуфт)(ويل)aoj-, mrû-, sangh-ҡылыуkærd (كرد)kard (кард)(کول)kar-күреүdid (ديد)did (дид)(ليدل)dî-

 Әҙәбиәт 

 И. И. Зарубин. Бартангские и рушанские тексты и словарь. М.-Л., 1937.
 Payne, John, «Pamir languages» in Compendium Linguarum Iranicarum, ed. Schmitt (1989), 417—4

 Иҫкәрмәләр 
Категория:Тажикстан телдәре