Мансуров Фуат Шәкир улы

Мансуров Фуат Шәкир улы ( ; 10 ғинуар 1928, Алматы — 12 июнь 2010, МәскәүСкончался дирижёр Фуат Мансуров) — СССР һәм Рәсәй дирижеры, педагогы. Ҡаҙаҡ ССР-ының халыҡ артисы (1967). Татар АССР-ының халыҡ артисы (1971). Рәсәйҙең халыҡ артисы (1998).

 Биографияһы 
Татар ғаиләһендә тыуған. 1950 йылда Ҡаҙаҡ дәүләт университетын тамамлайПочётный член Академии наук Республики Татарстан Мансуров Фуат Шакирович.  Страница на официальном сайте АН Республики Татарстан, һуңынан уның физика-математика факультетында уҡыта.

1951 йылда Ҡорманғаҙы исемендәге Алматы дәүләт консерваторияһын А. К. Жубанов һәм И. А. Зак етәкселегендә опера-симфоник дирижерлау класы буйынса тамамлай, артабан П. И. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваторияһында Л. М. Гинзбург класы буйынса камиллаша. Игорь Маркевич етәкселегендә стажировка үтә.

1949—1952 йылдарҙа — Курмангазы исемендәге халыҡ уйын ҡоралдары оркестры, 1953—1956 йылдарҙа Абай исемендәге ҡаҙаҡ дәүләт академия опера һәм балет театры, һуңынан Ҡаҙаҡ радиоһының симфоник оркестры дирижёры булып эшләй. 1951 йылдан Алматы консерваторияһында педагогик эш алып бара. 1957 йылда Мәскәүҙә Бөтә донъя йәштәр һәм студенттар фестивале лауреаты була.

1958 йылда Ҡаҙаҡ ССР-ының Дәүләт симфоник оркестрын ойоштора һәм уға етәкселек итә, унда ул 1962 йылға тиклем баш дирижёр булып эшләй, оркестр менән бергә сит илдәрҙә — ГДР-ҙа, Польшала, Италияла һәм башҡа илдәрҙә сығыш яһай. 1958 йылда уға «Ҡаҙаҡ ССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре» тигән маҡтаулы исем бирелә.

1963 йылдан йәнә Ҡаҙаҡ опера һәм балет театрында эшләй, унда П. И. Чайковскийҙың «Евгений Онегин», М. Түлебаевтың «Биржан һәм Сара», А. К. Жубанов һәм Л. Хәмиҙиҙең «Абай», С. Мөхәмәтйәновтың «Айһылыу», Г. А. Жубанованың «Егерме һигеҙ» һәм башҡа операларына дирижерлыҡ итә. 1966 йылда 2-се Бөтә Союз дирижёрҙар конкурсы лауреаты була. 1967 йылда уға «Ҡаҙаҡ ССР-ының халыҡ артисы» тигән маҡтаулы исем бирелә.

1968 йылдан — Татар опера һәм балет театрының баш дирижёры, 1969 йылдан — Ҙур театр дирижёры.

1989 йылдан — Татарстан Республикаһы Дәүләт симфоник оркестрының баш дирижёры һәм художество етәксеһе.

1970 йылдан — Мәскәү дәүләт консерваторияһы профессоры, 1986 йылдан — Ҡаҙан дәүләт консерваторияһы профессоры.

мини|Ф. Ш. Мансуровтың ҡәбере
Оркестр музыканттарын тәрбиәләүҙең яңы методикаһын, симфоник оркестрҙа уйнауға яраҡлашыу өсөн күнекмәләр системаһын әҙерләй һәм индерә. Н. С. Головановтың музей-фатирында дирижёрҙар өсөн квалификация күтәреү буйынса семинарҙар үткәрә. Мәскәү консерваторияһының дирижёрлыҡ факультеты студенттары өсөн «Оркестр төркөмдәре менән эшләү» авторлыҡ курсын ойоштора.

Байтаҡ Европа һәм көнсығыш телдәрен белә. Альпинизм һәм конькиҙа шыуыу спорты буйынса СССР-ҙың спорт мастеры.

Мәскәүҙә 2010 йылдың 11 июнендә ҡаты ауырыуҙан һуң вафат була. Троекуров зыяратының актерҙар аллеяһында ерләнгән. 2014 йылдың йәйендә Ф. Ш Мансуровтың ҡәберендә һәйкәл ҡуйыла.

 Ҙур дәүләт академия театрында постановкалары 

 Опера 
 04.04.1970 — С. Прокофьев «Семён Котко»
 08.07.1971 — Дж. Верди «Риголетто» (1963 йылдағы постановканы яңыртыу)
 07.10.1972 — Дж. Верди «Трубадур»
 30.11.1976 — А. Даргомыжский «Русалка»
 28.10.1978 — М. Равель «Испанский час»
 15.04.1993 — Дж. Верди «Трубадур» (1972 йылдағы постановканы яңыртыу)

 Балет 
 04.04.1971 — М. Чулак «Рус әкиәттәре»
 05.06.1975 — В. Овчинников, В. Кикта «Бағышлау»
 04.09.1979 — Г. Берлиоз «Ромео һәм Юлия»
 01.07.1980 — К. Молчанов «Макбет»

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Дуҫлыҡ ордены (6 июнь 2005 йыл) — мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендәге ҡаҙаныштары, күп йыллыҡ емешле эшмәкәрлеге өсөнУказ Президента Российской Федерации от 6 июня 2005 года № 650 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»
 Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (25 май 1976 йыл) — хореография һәм музыка сәнғәтен үҫтереүҙәге ҡаҙаныштары һәм СССР Дәүләт академия Ҙур театрының 200 йыллығы айҡанлыУказ Президиума Верховного Совета СССР от 25 мая 1976 года «О награждении орденами и медалями СССР работников Государственного академического Большого театра СССР»
 «Почёт Билдәһе» ордены (3 ғинуар 1959 йыл)
 «Хеҙмәт ҡаһарманлығы өсөн» миҙалы (1980 йыл 14 ноябрь) — Олимпиадаға әҙерләнеү һәм уны үткәреү буйынса ҙур эштәре өсөнУказ Президиума Верховного Совета СССР от 14 ноября 1980 года № 3301-X «О награждении орденами и медалями СССР работников, наиболее отличившихся при подготовке и проведении Игр XXII Олимпиады»
 ІІ дәрәжә «Достык» ордены (11 декабрь 1998 йыл, Ҡаҙағстан) — республика алдындағы ҡаҙаныштары һәм ижтимағи тормоштоң ярашлы өлкәләрендә һөҙөмтәле эшмәкәрлеге өсөнУказ Президента Республики Казахстан от 11 декабря 1998 года
 «Татарстан Республикаһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены (2008 йыл)Президент РТ вручил Фуату Мансурову орден «За заслуги перед Республикой Татарстан»
 Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы (26 ғинуар 1998 йыл) — сәнғәт өлкәһендә ҙур ҡаҙаныштары өсөнУказ Президента Российской Федерации № 80 от 26 января 1998 года 
 Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (5 август 1995 йыл) — сәнғәт өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөнУказ Президента Российской Федерации от 5 августа 1995 года № 820 «О награждении государственными наградами Российской Федерации».
 Ҡаҙаҡ ССР-ының халыҡ артисы (1967)
 Ҡаҙаҡ ССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1958)
 Татар АССР-ының халыҡ артисы (1971)
 Рәсәй федерацияһы Хөкүмәтене почет грамотаһы (8 ғинуар 2003 йыл) —Рәсәйҙең музыка һәм театр сәнғәтен үҫтереүгә, халыҡтар араһында дуҫлыҡты нығытыуға өлөш индергән өсөн һәм тыуыуына 75 йыл тулыу айҡанлыРаспоряжение Правительства Российской Федерации от 8 января 2003 года № 5-р «О награждении Почётной грамотой Правительства Российской Федерации Мансурова Ф. Ш.»
 Татарстан Республикаһы Фәндәр академияһының почетлы академигы (2004)
 Ғабдулла Туҡай исемендәге Татарстан Республикаһының Дәүләт премияһы (1994)
 Көнбайыш Берлинда Герберт фон Караян исемендәге Халыҡ-ара йәштәр оркестрҙары конкурсы еңеүсеһе (Мәскәү консерваторияһы студенттары оркестры менән); 1971)
 Ҡаҙағстан Республикаһы Президентының Рәхмәт хаты (июль) (2000 год) — Дирижёр оҫталығығыҙға ысын күңелдән һоҡланам. Астанала Күләш Байсәйетова исемендәге Милли опера һәм балет театры асылыу тантанаһында ҡатнашып, һеҙ дәүләтебеҙҙең күп милләтле мәҙәниәте үҫешенә тос өлөш индерҙегеҙ. Хөрмәтле Фуат Шакир улы, юғары кешелекле эшегеҙгә тоғро хеҙмәт иткәнегеҙ өсөн һеҙгә рәхмәтлемен..

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Биография на сайте Большого театра
 Репетиция маэстро: Интервью // Зеркало недели, № 2 (681), 19 — 25 января 2008.
 Интервью // Квартирный ряд, № 52 (675), 29 ноября 2007.
 Oblivion Астора Пьяццоллы версия для гобоя и струнного оркестра, дирижёр Фуат Мансуров.
 Концерт в Государственном академическом Большом театре Российской Федерации, посвящённый празднованию 150-летия М. П. Мусоргского, дирижёр Фуат Мансуров.

Категория:Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең Почёт грамотаһы менән наградланыусылар
Категория:СССР-ҙың спорт мастерҙары
Категория:Ҡазан дәүләт консерваторияһы уҡытыусылары
Категория:Мәскәү консерваторияһы уҡытыусылары
Категория:Ҡаҙаҡ милли университетын тамамлаусылар
Категория:Шәхестәр:М. Йәлил исемендәге Татар опера һәм балет театры
Категория:Рәсәйҙең академик музыканттары
Категория:Татар АССР-ының халыҡ артистары
Категория:Ғабдулла Туҡай премияһы лауреаттары
Категория:Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәрҙәре
Категория:Рәсәй Федерацияһының халыҡ артистары
Категория:«Татарстан Республикаһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:«Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Почёт Билдәһе» ордены кавалерҙары
Категория:Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Дуҫлыҡ ордены (Рәсәй) кавалерҙары
Категория:Рәсәй музыка педагогтары
Категория:СССР музыка педагогтары
Категория:Алфавит буйынса педагогтар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Рәсәй дирижёрҙары
Категория:СССР дирижёрҙары
Категория:Алфавит буйынса дирижёрҙар
Категория:Алфавит буйынса музыканттар
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:2010 йылда вафат булғандар
Категория:12 июндә вафат булғандар
Категория:Алматыла тыуғандар
Категория:1928 йылда тыуғандар
Категория:10 ғинуарҙа тыуғандар