Тягунов Иван Петрович

Тягунов Иван Петрович (25 ғинуар 1898 йыл — 5 июнь 1967 йыл) — совет хәрби командующийы, техник ғәскәрҙәр генерал-лейтенанты (1944). СССР Ҡораллы Көстәренең төп бронетранспортер идаралығы начальнигы (1943—1947), Граждандар һуғышында һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша.

 Биографияһы  
1898 йылдың 25 ғинуарында Тверь губернияһының Пусто-Роменка ауылында тыуған.

1917 йылдан РККА сафына алына, Граждандар һуғышында Көнбайыш фронтта һуғыша. 1918—1919 йылдарҙа Беренсе Петроград артиллерия курстарында уҡый. 1919—1920 йылдарҙа — Беренсе Совет артиллерия курстарының уҡыу взводы командиры ярҙамсыһы. 1920 йылдан Рәсәй Һауа-десант ғәскәрҙәренең төбәк бүлексәһе Артиллерия мәктәбендә өлкән инструктор һәм хәрби комиссар вазифаһында хеҙмәт итә. 1920—1921 йылдарҙа — Алыҫ Көнсығыш республикаһы Халыҡ-революцион армияһының Формалаштырыу һәм уҡытыу, артиллерия бүлеге хәрби комиссары, Төньяҡ-Көнбайыш һәм Көнсығыш фронттарҙа һуғышҡанГлавное Автобронетанковое управление. Люди, события, факты в документах / Министерство обороны Российской Федерации; редакционная коллегия: председатель — Полонский В. А. и др. — Москва: ГАБТУ МО РФ, 2004. — 807 с.Энциклопедия военной разведки, 1918—1945 гг. / М. А. Алексеев, А. И. Колпакиди, В. Я. Кочик. — Москва : Кучково поле : Военная книга, 2012. — 974 с. — ISBN 978-5-9950-0219-2.

1921 йылдың ғинуарынан майына тиклем РККА-ның Артиллерия инструкторҙары идаралығында хәрби комиссар вазифаһында, 1921 йылдан алып 1922 йылға тиклем РККА-ның Хәрби-уҡыу йорттары баш идаралығында сәйәси консультант һәм инструктор вазифаларында хеҙмәт итә. 1922 йылда Кронштадт ҡәлғәһенең сәйәси бүлеге буйынса артиллерия начальнигы ярҙамсыһы итеп тәғәйенләнә. 1922 йылдан 1924 йылға тиклем — артиллерия комиссары һәм 1-се уҡсылар корпусының хәрби комиссары. 1924 йылдан 1925 йылға тиклем — РККА команда составындағы Беренсе Петроград артиллерия мәктәбенең хәрби комиссары. 1925—1930 йылдарҙа Ф. Э. Дзержинский исемендәге Хәрби-техник академияһының механизациялау һәм моторлаштырыу факультетында уҡыйГлавное Автобронетанковое управление. Люди, события, факты в документах / Министерство обороны Российской Федерации; редакционная коллегия: председатель — Полонский В. А. и др. — Москва: ГАБТУ МО РФ, 2004. — 807 с.Энциклопедия военной разведки, 1918—1945 гг. / М. А. Алексеев, А. И. Колпакиди, В. Я. Кочик. — Москва : Кучково поле : Военная книга, 2012. — 974 с. — ISBN 978-5-9950-0219-2 . 

1930 йылдан 1933 йылға тиклем РККА-ның Хәрби артиллерия академияһында ғилми-педагогик эштә — механизациялау һәм моторлаштырыу факультеты начальнигы һәм ошо академияның техник бүлек буйынса начальнигы ярҙамсыһы вазифаларын башҡара. 1933 йылдан РККА-ның Разведка идаралығы кадрҙарына күсерелә һәм СССР-ҙың Франциялағы тулы хоҡуҡлы вәкиллеге ҡарамағындағы хәрби атташе ярҙамсыһы сифатында хәрби-дипломатик эшкә йүнәлтелә. 1933—1938 йылдарҙа — СССР-ҙың Литвалағы тулы хоҡуҡлы вәкиллеге ҡарамағындағы хәрби атташе. 1938 йылдан 1940 йылға тиклем РККА-ның Команда һәм етәкселәр составы буйынса идаралығы ҡарамағында була. 1940—1942 йылдарҙа — Автотрактор идаралығы начальнигы, 1942—1943 йылдарҙа — Ҡыҙыл Армияның Баш автобронетанк идаралығының тәьминәт идаралығы начальнигы. 1943 йылдан 1947 йылға тиклем — СССР Хәрби көстәренең Баш автобронетанк идаралығы начальнигы, И. П. Тягунов етәкселегендә һәм ҡатнашлығында һуғыштан һуңғы тәүге быуын хәрби автомобиль техникаһы әҙерләнәГлавное Автобронетанковое управление. Люди, события, факты в документах / Министерство обороны Российской Федерации; редакционная коллегия: председатель — Полонский В. А. и др. — Москва: ГАБТУ МО РФ, 2004. — 807 с.Энциклопедия военной разведки, 1918—1945 гг. / М. А. Алексеев, А. И. Колпакиди, В. Я. Кочик. — Москва : Кучково поле : Военная книга, 2012. — 974 с. — ISBN 978-5-9950-0219-2 .

1947 йылдан запаста.

1967 йылдың 5 июнендә Мәскәүҙә вафат була, Пятницкий зыяратында ерләнә.

 Юғары хәрби званиелары 
 Техник ғәскәрҙәр генерал-майоры (3.05.1942) Техник ғәскәрҙәрҙең генерал-лейтенанты (17.01.1944)

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Ленин ордены(21.02.1945)
 Дүрт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (10.11.1942, 18.09.1943, 03.11.1944, 24.06.1948)
 II дәрәжә Кутузов ордены (02.05.1945)
 I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (31.08.1944)
 Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (11.04.1940)
 «Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһының егерме йыллығы» юбилей миҙалы (1938)
 «Мәскәүҙе обороналаған өсөн» миҙалы (1944)
 «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы (09.08.1945)

 Иҫкәрмә 

 Әҙәбиәт 
 Главное Автобронетанковое управление. Люди, события, факты в документах / Министерство обороны Российской Федерации; редакционная коллегия: председатель — Полонский В. А. и др. — Москва: ГАБТУ МО РФ, 2004. — 807 с.
 Энциклопедия военной разведки, 1918—1945 гг. / М. А. Алексеев, А. И. Колпакиди, В. Я. Кочик. — Москва : Кучково поле : Военная книга, 2012. — 974 с. — ISBN 978-5-9950-0219-2
 ГРУ: дела и люди / В. М. Лурье, В. Я. Кочик. — СПб. : Нева ; М. : ОЛМА-Пресс, 2002. — 639 с. — ISBN 5-7654-1499-0
 Книга: Высший командный состав ВС СССР в послевоенный период
 Вооруженные Силы СССР после Второй мировой войны: от Красной Армии к Советской / В. И. Феськов [и др.]; под науч. ред. В. И. Голикова ; Томская обл. общественная орг. ветеранов войны, труда, вооруженных сил и правоохранительных органов, Нац. исследовательский Томский гос. ун-т. — Томск : Изд-во НТЛ, Ч. 1: Сухопутные войска. — 2013. — 638 с. — ISBN 978-5-89503-530-6

Категория:Бөйөк Пётр исемендәге Стратегик тәғәйенләнештәге ракета ғәскәрҙәре академияһын тамамлаусылар
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«Мәскәүҙе обороналаған өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияға XX йыл» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалерҙары
Категория:1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
Категория:II дәрәжә Кутузов ордены кавалерҙары
Категория:Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Генерал-лейтенанттар (СССР)
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1967 йылда вафат булғандар
Категория:5 июндә вафат булғандар
Категория:1898 йылда тыуғандар
Категория:25 ғинуарҙа тыуғандар
Категория:Санкт-Петербург юғары артиллерия команда училищеһын тамамлаусылар