Голлы Ян

Ян Голлы (шулай уҡ Ян Голый, йәки Голлый, ; 1785 йылдың 24 мартында, Борски-Микулашта тыуған — 1849 йылдың 14 апрелендә Добра-Водала вафат булған) — словак шағиры.

 Биографияһы 
Голлы Ян 1785 йылдың 24 мартында Борский-Микулашта крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ауыл дин әһеле булған.
слева|мини|234x234пкс|Шағир һәйкәле
Антик шағирҙарҙың әҫәрҙәрен словак теленә тәржемә иткән. Мөһим тәржемәләр араһында — Вергилийҙың «Энеида»һы. Антик мираҫҡа мөнәсәбәт мәсьәләләренә ҡарата, атап әйткәндә, уның үҙенең шиғриәте классицизм традициялары менән бәйле.

Голлы бөтә Европала романтизм өҫтөнлөк иткән осорҙа яҙған. Шуға ҡарамаҫтан, ул был йүнәлеш өсөн бөтөнләй сит булып ҡалған. Һәм уның биш- һәм алты- стопалы рифмаланмаған шиғыр менән яҙылған бөтә әҫәрҙәре антик өлгөләрҙе хәтерләтә. Быға, бер яҡтан, уның семинария белеме этәргәндер, икенсе яҡтан, классицизмды яратыусыларҙың, хәҙерге чех һәм венгр яҙыусыларының өлгөһө, йоғонтоһо менән аңлатырға кәрәктер. Өҫтәүенә, бар ғүмерен тиерлек ауылда яңғыҙлыҡта, яңы әҙәби йүнәлештәрҙән алыҫта үткәргән. Яңы идеяларҙың береһе генә — дөйөм славян ватансылығы идеяһы — уның иң ихлас табыныусы булғанын раҫлаған.

Ян Голлы боронғо славян тарихы сюжеттарына эпик әҫәрҙәр авторы — «Святоплук» (1833), «Кирилло-Мефодиада» (1835), «Слав» (1839). Лирик әҫәрҙәр араһында «Селанки» (1835—1836) идиллик шиғырҙар циклы айырылып тора, унда ул словак тәбиғәтен һәм ауыл тормошон данлай, «Словакам» одаһы славян халыҡтарының дуҫлыҡ идеяһы менән һуғарылған.

Ян Голлы 1849 йылдың 14 апрелендә Добра-Вода ҡасабаһында вафат була.

Ян Голлыға һәйкәл Братислава ҡалаһындағы Изге Мартин соборының алтарь апсидаһы эргәһендә ҡуйылған.

 Урыҫ телендә сыҡҡан баҫмалары 
 Поэзия славян / Под ред. Н. В. Гербеля. СПб., 1871.
 Словацкая поэзия XIX—XX вв. М., 1964.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Опферман А. Ян Голый и его литературная деятельность. К., 1886.

 Һылтанмалар 


Категория:Словакия шағирҙәары
Категория:Словак шағирҙары
Категория:Чех яҙыусылары
Категория:XIX быуат шағирҙары
Категория:1849 йылда вафат булғандар
Категория:14 апрелдә вафат булғандар
Категория:1785 йылда тыуғандар
Категория:24 мартта тыуғандар