Ҡадәриҙәр

Ҡадәриҙәр, ҡәҙәрилек (;  — «яҙмыш, тәҡдир, күрәсәк»;  — ислам ағымдарының береһенә ингән, кеше үҙ уйҙарында һәм эштәрендә ирекле, һәм Аллаһ унда ҡатнашмай тигән фекерҙә тороусылар (ҡадәр). Башҡорт теленә ҡадәр һүҙе "ҡәҙәр" булып ингән Башҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. — Мәскәү, 1993. — 1-се том, 861 бит;751-се бит.

 Тарихы 
Ҡәҙәрилек тәғлимәте Ираҡта VII быуатта барлыҡҡа килә. Тәғлимәт элекке нәсраниҙар тарафынан нигеҙләнгән, һәм уның оппоненттары ҡәҙәрилек мәсихселәрҙең идеялары нигеҙендә килеп сыҡҡан тип раҫлай. Ҡәҙәрилектең тәүге идеологтары — Мәбәд әл-Жухани (699—700 йәки 703-04 йылдарҙа үлтерелә) һәм Ғәйлән әд-Димәшки (742 тирәһендә үлтерелә). Беренсеһен хәлифә наместнигы Хәжәж ибн Йософ, икенсеһен Хишам Ғәбдел-Мәлик хәлифә осоронда язалап үлтерәләр. Өмәүиҙәр идара иткән осорҙа ҡәҙәрилек хәлифәлектә киң таралған.

Ҡәҙәриҙәр кешенең абсолют ихтыяр азатлығы яҡлы булалар. Ҡәҙәриҙәр фекеренсә Аллаһ кешенең ни ҡылырын алдан белмәй. Уларҙың концепцияһында кеше үҙ ғәмәленең ижадсыһы булып тора (халиҡ). Ҡәҙәриҙәргә мөғтәзилиҙәр ҙә индерелә.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Ибрагим&nbsp;Т.&nbsp;К., А. В. Сагадеев. Ал-Кадарийа // Ислам: энциклопедический словарь / Отв. ред. С. М. Прозоров. — М. : Наука, ГРВЛ, 1991. — С. 125. — 315 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-02-016941-2.
 Кадариты // Исламская энциклопедия.

 Шейх Абу Адам ан-Наруиджи Шесть вопросов о предопределении / Даруль-Фикр. Ру

Категория:Ислам философияһы
Категория:Ислам ағымдары
Категория:Ислам терминдары
Категория:Ислам тарихы