Бөйөк Британия (утрау)

Бөйөк Британия (ингл. Great Britain, валл. Prydain Fawr, гэльск. Breetainn, корнск. Breten Veur, скотс. Great Breetain) — Европалағы иң ҙур һәм донъяла майҙаны буйынса етенсе урын биләгән утрау. Уның майҙаны — 229 946 кв. км, Хонсю утрауынан саҡ ҡына ҙурыраҡ. Утрауҙың төньяҡтан көньяҡҡа табан оҙонлоғо — 1440 км тирәһе. Халҡының һаны (67 млн кеше) буйынса ул донъяла Ява һәм Хонсю утрауҙарынан ҡала өсөнсө урынды биләй. Британия утрауҙары составына инә. Берләшкән Короллек территорияһының 95 проценты, атап әйткәндә, Англия, Шотландия һәм Уэльстың төп территориялары утрауҙа урынлашҡан.

Сиктәре:

 төньяҡта — мыс  
 көнбайышта — мыс  
 көньяҡта — мыс Лизард 
 көнсығышта — мыс  

Утрау Атлантик океан һыуҙары менән уратып алынған. Норвегия һәм Даниянан һай һыулы Төньяҡ диңгеҙ, Франциянан тар Ла-Манш һәм Па-де-Кале боғаҙҙары, Ирландия диңгеҙе, Ирландия утрауынан Изге Георг боғаҙы һәм Төньяҡ боғаҙ менән айырыла. Уның хәҙерге яр буйы һыҙаттары сағыштырмаса күптән түгел барлыҡҡа килгән; ул ҡултыҡтар менән ныҡ йырғысланған: төньяҡта фьордтар һәм көньяҡта йылға эстуарҙары.

Көньяҡта утрауҙың рельефы күбеһенсә тигеҙ. Уэльста бейеклеге 1085 метрға тиклем еткән Кембрий тауҙары урынлашҡан. Англияның төньяғында Пенна тауҙары (893 м тиклем, Кросс-Фелл), көнбайышта Камберленд тауҙары (978 м тиклем, Пайк) һәм төньяҡта Көньяҡ Шотландия ҡалҡыулығына (843 м тиклем, Меррик) күсә. Һуңғыһы Төньяҡ-Шотланд ҡалҡыулығынан Урта Шотландия уйһыулығы менән айырыла, унда илдең иң бейек тауҙары Бен-Невис (1344 м) һәм Бен-Макдуи (1309 м) урынлашҡан.

Бөйөк Британияның иң оҙон йылғалары — Северн (354 км) һәм Темза (334 км), иң ҙур күлдәр — Лох-Ломонд (71 км2) һәм Лох-Несс (56 км2), иң ҙур ярымутрауҙар — Уэльс һәм Корнуолл.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Бөйөк Британия географияһы
 Британия утрауҙары исемлеге
 Майҙаны буйынса утрауҙар исемлеге

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 














 Һылтанмалар 






Категория:Атлантик океан утрауҙары
Категория:Бөйөк Британия утрауҙары