Брандейс Эльза

Эржебет «Эльза» Брандейс ( — Венгрия бейеүсеһе һәм хореографы. Венгрияла экспрессия бейеүенә нигеҙ һалыусы тип иҫәпләнә..

Икенсе донъя һуғышы ваҡытында Балатональмадиҙағы йәйге йортонда бер нисә йәһүд, шул иҫәптән 14 йәшлек Джордж Соросты йәшерә. 1995 йылда Эльза Брандейсты Донъя халыҡтарының тәҡүәле кешеһе исеменә лайыҡ була.

 Бала сағы һәм йәшлеге 
Эржебет Брандейс Австрияның Русте ҡалаһында 1907 йылдың 18 сентябрендә тыуа. Будапешта немец лютеран ғаиләһендә үҫә. Бала сағында Будапешта император Карл Беренсенең тәхеткә ултырыуының шаһиты була.
1923 йылдан 1928 йылға тиклем Брандейс Лили Каллай мәктәбендә бейеүгә өйрәнә. 1930-сы йылдарҙа Венала һәм Дрезденда хореограф Мэри Вигманда уҡый.

 Карьераһы 
Брандейс тәүҙә бейеүсе, ә һуңыраҡ милләте буйынса йәһүд Белана Лайтай етәкләгән хәҙерге заман бейеүенең шәхси мәктәбендә уҡытыусы булып эшләй.

Икенсе донъя һуғышы ваҡытында, мәктәпте нацистар баҫып алыуынан ҡасыу өсөн, Брандейс Лайтай мәктәбенә үҙенең исемен бирә. Лайтайҙы көсләп Һары йондоҙ йортона күсергәс, Брандейс уға аҙыҡ алып бара, шулай уҡ уға Португалия илселегенән ҡурсалау хаты алырға ярҙам итә. Ә 1944 йылда Брандейс Балатон күле буйында Балатональмадиҙағы йортонда Элизабет Сорос һәм уның 14 йәшлек улы Дьёрдоға йәшеренергә ярҙам итә. Дьёрдо АҠШ-ҡа күсенгәндән һуң Джордж исемен ала, артабан ул бөтә донъяға Джордж Сорос булараҡ таныла.

Һуғыштан һуңғы йылдарҙа яңы коммунистик хөкүмәт экспрессионистик бейеүҙәргә кире ҡарашта була, уларҙы декадент бейеүҙәре тип иҫәпләй, һәм 1948 йылдан Брандейсҡа сәхнәлә сығыш яһау тыйыла, ул Балатональмадиҙа гимнастиканан уҡыта башлай.

 Артабанғы йылдар 
1963 йылда пенсияға сыҡҡандан һуң Брандейс Шопрондағы Сторно йортонда музей гиды булып китә, унда 1978 йылға тиклем эшләй.

Ғүмеренең һуңғы йылдарында ул Шопронда яңғыҙлыҡта йәшәй, унда уға Джордж Сорос ярҙамында опекундар ярҙам итә. 110 йәшлек Эльза Брандейс ҡаланың иң өлкән кешеһе була. 2018 йылдың 6 ғинуарында вафат була.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанма 
 Профиль на сайте мемориального комплекса «Яд ва-Шем»
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:XX быуат хореографтары
Категория:Алфавит буйынса хореографтар
Категория:2018 йылда вафат булғандар
Категория:6 ғинуарҙа вафат булғандар
Категория:Австро-Венгрияла тыуғандар
Категория:1907 йылда тыуғандар
Категория:18 сентябрҙә тыуғандар