Тамбур

Тамбур истилахы Месопотамияла, Көньяҡ йәки Урта Азиянан килеп сығышлы төрлө оҙон муйынлы ҡыллы ҡоралдарға ҡағыла ала. Яңы Гроув мусиҡа һәм мусиҡасылар һүҙлеге буйынса, «истилахиәт ҡатмарлы хәлде күрһәтә. Хәҙерге көндә тамбур истилахы сәнғәттә һәм халыҡ йолаларында ҡулланылған төрлө айырым һәм бәйле оҙон муйынлы лютняларға ҡулланыла. Оҡшаш һәм бер үк ҡоралдар төрлө истилахтар менән дә билдәләнә». Был ҡоралдар Иран, Ираҡ, Һиндостан, Әрмәнстан, Афғанстан, Әзербайжан (бигерәк тә авар йәмәғәтселеге), Пакстан, Төркиә, Тажикстан, Ҡаҙағстан һәм Үзбәкстандың ғәҙәти мусиҡаһында ҡулланыла.   

 Килеп сығышы 
Танбурҙар Месопотамия замандарында, аккад эраһында, йәки беҙҙең эраға тиклем өсөнсө мең йыллыҡ эраларда барлыҡҡа килгән.

Сузала беҙҙең эраға тиклем 1500 йылға ҡараған өс статуэтка табыла, һәм уларҙың береһенең ҡулында танбурға оҡшаған инструмент булған. Шулай уҡ Мосул тирәләге ҡаяларҙағы һүрәттә, яҡынса б.э. т. 1000 йылға ҡараған танбур уйынсылары һүрәтләнгән.

Танбурҙа уйнау, кәм тигәндә, һуңғы Парфия һәм Сасанидтар дәүерендә таралған булған Jean During, Spirit of Sounds : The Unique Art of Ostad Elahi (1895–1974), ASSOCIATED UNIVERSITY PRESS, ,  (парфян һәм урта фарсы телдәрендә яҙылған Драхт-И-Асуриг, Бундахишн, Кар-Намаг и Ардашир и Пабаган, шулай уҡ Хосров һәм Ридаг кеүек әҫәрҙәрҙә телгә алына.

Беҙҙең эраның унынсы быуатында Әл-Фараби Фарсы илендә булған танбурҙарҙың ике төрөн тасуирлай: Бағдадтан көньяҡҡа һәм көнбайышҡа табан таралған бағдад тунбуры, һәм хорасан тунбуры.Был бүленеш . бағдад танбурындан килеп сыҡҡан ғәрәп ҡоралдары менән хорасан танбурындан килеп сыҡҡан Төньяҡ Ираҡ, Сүриә, Төркиә, Синдх, Ирандағылар хәҙерге айырмаһының сығанағы була ала.

Исеме киң таралып, Урта Азия музыкаһында ҡулланылған оҙон муйынлы ҡыллы инструменттар, мәҫәлән, думбыра һәм классик төрөк тамбуры, шулай уҡ курд танбуры атамаларына нигеҙ була.   Егерменсе быуат башына тиклем Ираҡтың төньяғындағы инструменттарға чамбар һәм жамбуш исемдәре ҡулланыла.  Һиндостанда был исем өҙлөкһеҙ сыңлап торған танпура (тамбура)ға ҡарата ҡулланыла.  Танбур Әл-Хира аша Ғәрәп ярымутрауына тиклем бара һәм ислам осороның башланғыс дәүерендә Европа илдәренә килеп етә. Танбурҙы Әл-Хирала «тунбур» йәки «тунбуре/тунбура» тип, юнан телендә тамбурас тип, артабан Албанияға тампура тип атағандар, Рәсәйҙә домра тип, Себерҙә һәм Монголияла домбра тип һәм Византия империяһында пандура / бандура тип атағандар. Византия империяһы аша Европаның башҡа илдәренә лә сәйәхәт итә һәм пандура, мандура, бандура тигән исемдәр урынлаша
мини|181x181пкс|КурдТембуры

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Инструменталь музыка