Фатимиҙар

Фатимиҙар () династияһы — 909 йылдан 1171 йылға тиклем идара иткән Фатимиҙар хәлифәлеге шиғый (исмәғилиҙәр) хәлифәләре һәм имамдар династияһы. Үҙҙәрен Али ибн Әбү Талип һәм Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең ҡыҙы Фатиманың вариҫтары тип һанайҙар (исеме шунан килеп сыҡҡан).

Фатимиҙарҙың юғары күтәрелеүе бербер ҡәбиләһе Күтәмә халҡы ихтилалы арҡаһында була. Улар имам-мәхди килеүе лозунгыһы аҫтында Африкалағы сөнни Әғләбиҙәр дәүләтен ҡыйратҡан. 910 йылдың ғинуарында исмәғилиҙәр имамы Ғөбәйҙуллаһ мәхди тип иғлан ителә һәм хәлифә титулын ала. Фатимиҙар Төньяҡ Африка, Сицилия, Шам (Левант) ерҙәрен, Ҡыҙыл диңгеҙ яр буйҙары халҡын үҙҙәренә буйһондороп, барлыҡ мосолман донъяһында хакимлыҡ итеү өсөн көрәште дауам итә.

Фатимиҙар армияһы ялланған һалдаттарҙан һәм мәмлүктәрҙән тора. Фатими хәлифә әл-Ғәдид үлгәндән һуң әйүбиҙәр династияһынан күрд вәзире Сәләх әд-Дин власҡа килеү менән династия йәшәүҙән туҡтай.

 Фатими хәлифәләр исемлеге 
№ИсемеТыуған йылыИдара итеү йылдарыИҫкәрмә1Әбү Мөхәммәт Абдулла әл-Мәхди Биллаһ909—9342Әбү-Ҡасим Мөхәммәт Әл-Ҡаим Биамриллаһ934—9463Әбү Заһир Исмәғил ибн Мөхәммәт Әл-Мансур Биллаһ914946—9534Әбү Тамим Маадд ибн Исмәғил Әл-Мөизз Лидиниллаһ931953—9755Әбү Мансур Низар Ибн Маадд Әл-Азиз Биллаһ975—9966Әбү Али Мансур ибн Низар Әл-Хәким би-Амриллаһ985996—10217Әбү-Хәсән Али Ибн Мансур Әз-Заһир Биллаһ10051021—10368Әбү Тамим Маадд ибн Али Әл-Мостансир Биллаһ10291036—10949Әбү-Ҡасим Әхмәт Ибн Маадд Әл-Мостали Биллаһ1094—110110Әбү Али Мансур Ибн Әхмәт Әл-Әмир Биахкамиллаһ1101—113011Әбү-Маймун Абдул-Мәжит ибн Мөхәммәт Әл-Хафиз Лидиниллаһ1130—114912Әбү Мансур Исмәғил Ибн Абдул-Мәжит Әз-Зафир Биәмриллаһ1149—115413Әбү-Ҡасим Иса ибн Исмәғил Әл-Фәйез1154—116014Әбү Мөхәммәт Абдулла ибн Йософ Әл-Ғәдид Лидиниллаһ1160—1171

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 





Категория:Фатимиҙар хәлифәлеге
Категория:Шиғыйлыҡ