Мөхәккимиҙәр

Мөхәккимиҙәр ( — ҡарарҙы [Аллаһҡа] тапшырыусылар) — тәүге хәрижи ағымдарҙың береһе.

 Этимологияһы 
Улар элгәре Али ибн Әбү Талип яҡлы булған, әммә Али ибн Әбү Талип менән Мүәвиә ибн Әбү Суфыян араһындагы третей судын кире ҡаҡҡан өсөн шундай ҡушамат алған һәм: «Хөкөм бары тик Аллаһтыкы!» тигән өндәмә сығарған.Тәүге мөхәккимиҙәр хәлифә Али ибн Әбү Талипҡа ҡаршы сығып, Әл-Күфә (хәҙерге Ираҡ) янындағы Хәрура тигән ергә йыйылғандар, шунлыҡтын хәрижиҙәрҙең икенсе ҡушаматы хәруриҙар.

 Тарихы 
Ибн Таһир әл-Бағдади мөхәккимиҙәрҙең дине Усман ибн Әффан менән Мүәвиә ибн Әбү Суфыянды ғына түгел, хатта Алиҙы, уларҙың арҡалаштарын, третей судьяларын һәм бөтә фасиҡ мосолмандарҙы кафыр тип таный. Ҡайһы бер сөнни бидғәт белгестәре мөхәккимиҙәрҙе мөртәт һәм кафыр тип иҫәпләй.

Мөхәккимиҙәрҙең лидерҙары Абдулла ибн әл-Ҡәүүә, Ғаттар ибн әл-Әғүәр, Ғабдулла ибн Үәһәб әр-Расиби, Урва ибн Хөдәйер, Йәзид ибн Ғәсим әл-Мөхәриби һәм Хәрҡүс ибн Зөбәйер әл-Бәжәли (Ҙу-с-Судәйә) була. Улар 12 меңлек ғәскәр башында була, Нахраван янында Алиға ҡаршы һуғыша һәм еңелә.

 Мөхәккимиҙәр һәм ибәдиҙәр 
Ибәдиҙәр беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланып ҡалған берҙән-бер төркөм, улар үҙҙәренең килеп сығышын мөхәккимиҙәр менән бәйләй.

Ибәдиҙәр раҫлауынса, мөхәккимиҙәр үҙҙәренең дошмандарына тап Али ибн Әбү Талип үҙе Талха ибн Ғөбәйдуллаға һәм Зөбәйер ибн әл-Ғәүүәмгә ҡарата Дөйә һуғышындағы мөғәмәләһендәй эш иткәндәр. Хәрижиҙәрҙең радикаль мәҙһәбтәре араһында, дошмандарын иманһыҙлыҡта ғәйепләү кеүек һ. б. ҡараштарҙың барлыҡҡа килеүе, уларҙың формалашыуының һуңғы этабы менән бәйле һәм мөхәккимиҙәрҙең үҙ позицияһы менән бер ниндәй ҙә уртаҡлығы юҡhttp://ru.scribd.com/doc/18524549/Acknowlegements-General-Notes  Al-IBADHIYA CHAPTER I стр.18-46 THE FOUNDATION OF THE IBADHIAH, AND THE IBADHI VIEWS ON THE KHARIJITE, Ennami Amr Khalifahttp://www.academia.edu/4096153/Historical_Memory_and_Imagined_Communities_Modern_Ibadi_Writings_on_Kharijism Historical Memory and Imagined Communities: Modern Ibāḍī Writingson Khārijism* Valerie J. Hoffman
стр. 194—197 Al-Khawarij wal-Haqiqa Al-Gha’eba (Kharijites and the Absent Truth), Sheikh Nasser Suleiman Al-Sabi’ei.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Энциклопедия сект: хариджитские секты: мухаккимиты (араб.). Дата обращения: 22 сентября 2014.

Категория:Алфавит буйынса ислам ағымдары
Категория:Хәрижиҙәр