Русь

Русь — Көнсығыш Европала киң этномәҙәни төбәк, көнсығыш славян ерҙәренең тарихи исеме. Был ерҙәрҙә барлыҡҡа килгән йоғонтоло Киев Русе боронғо берҙәм рус халҡын, телен һәм мәҙәниәтен формалаштырыуға нигеҙ була. Уның сәйәси сәскә атыуы X—XI быуатҡа тура килә.

988 йылда Русь көнсығыш христиан йолалары буйынса суҡындырыла.

Феодаль Рустә үҙ-ара һуғыштар һәм ошо фонда монголдар баҫып инеүе уның удел кенәзлектәренә тарҡалыуына килтерә, һәм уның өлөштәре тышҡы власть көс үҙәктәренең хакимлығы аҫтына эләгә, XV быуат аҙағында Төньяҡ-Көнсығыш Рустә бойондороҡһоҙ берҙәм Рус дәүләте барлыҡҡа килә, уның Бөйөк Литва кенәзлеге һәм артабан Речь Посполитая менән көрәше, урыҫ ерҙәрен йыйыуы бер нисә быуат дауамында Көнсығыш Европа сәйәсәтенең һәм тарихының төп билдәләүсе һыҙаттарының береһенә әйләнә.

 Исеме 
Русь атамаһы русь ҡәбилә (йәки социаль төркөм) исеменән килеп сыҡҡан, ул Боронғо Рус дәүләтенең юғары ҡатламын тәшкил иткән булған М., 1978.. Шулай уҡ төньяҡ Иран, славян һәм башҡа ҡайһы бер этимологиялар барАгеева Р. А. Страны и народы : происхождение названий / Отв. ред. Э. М. Мурзаев; АН СССР. М. : Наука, 1990. С. 123—124 и др..

 Тарихы 

 Дәүләтселектең барлыҡҡа килеүе 

 Тәүге телгә алыуҙар 

 Рус ҡалаларының үҫеше 
мини|300x300пкс| XI быуат Киев макеты

 Боронғо рус дәүләте 

 Рюрик Дәүләте (Новгород Русе) 

 Киев Русе 

 Русь монголдар баҫып алыуынан һуң 

 Русь монгол-татар иҙеүе аҫтында 

 Мәскәүҙең Литва һәм Речь Посполитая менән көнәркәшлеге 

 Ҡырым-нуғай һөжүмдәре 

 Халҡы 

 Русь менән бәйле этнонимдар 

 Боронғо урыҫ халҡы һәм XVII быуатҡа тиклем дөйөм урыҫ аңының үҫеше 

 Мәҙәниәте 

 Телмәр хәле 

 Дине 

 Хоҡуҡиәт 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 



 Древняя Русь в средневековом мире. Энциклопедия / Под ред. Е. А. Мельниковой, В. Я. Петрухина. — 2-е изд. — М. : Ладомир, 2017.
 Барсов Н. П. Материалы для историко-географического словаря России
 Бибиков М. В. Русь в византийской дипломатии: договоры Руси с греками X в. // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. 2005. № 1 (19). С. 5—15.
 Богданов С. В. Об определении «Всея Руси» в великокняжеской титулатуре XIV—XV в. (по материалам актов XIV—XV в.) // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. 2008. № 4 (34). С. 30—49.
 Горский А. А. Русь «от рода франков» // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. 2008. № 2 (32). С. 55—59.
 Данилевский И. Н. Русская Земля 
 Дмитриев М. В. Парадоксы «Святой Руси»: «Святая Русь» и «русское» в культуре Московского государства XVI—XVII вв. и фольклоре XVIII—XIX вв. // L’invention de la Sainte Russie. 53/2-3. 2012. P. 319—331.


 Кузьмин А. Г. Древняя Русь в IX—XI веках 
 Кузьмин А. Г. Сведения иностранных источников о руси и ругах 

 Насонов А. Н. Русская Земля (фрагменты).
 Перевезенцев С. В. .
 Петрухин В. Я. Начало этнокультурной истории Руси IX—XI веков. Смоленск: Русич; М.: Гнозис, 1995.

 Плотникова О. А. Кристаллизация института княжеской власти как социально-политического компонента древнерусской цивилизации.
 Погосян Е. Русь и Россия в исторических сочинениях 1730—1780-х годов .
 Раковский А. 
 Робинсон А. Н. «Русская Земля» в «Слове о полку Игореве»

 Седов В. В. Избранные труды : Славяне. Древнерусская народность. — М. : Знак, 2005.
 Тихомиров М. Н. Происхождение названий «Русь» и «Русская Земля»
 Фетисов А. А. Формирование «домена» Рюриковичей («Русской земли») по археологическим данным // Восточная Европа в Древности и средневековье. Государственная территория как фактор политогенеза. XXVII чтения памяти В. Т. Пашуто. М. 2015. C. 278—283.

 Цукерман К. Два этапа формирования Древнерусского государства. Археологія, Київ: Інститут археології HAH України № 1/2003.

Категория:Урыҫ дәүләте