Шайбалы хоккей буйынса СССР йыйылма командаһы

мини

Шайбалы хоккей буйынса СССР йыйылма командаһы — халыҡ-ара хоккей ярыштарында СССР исеменән сығыш яһаған милли хоккей йыйылма командаһы. Йыйылма команданың идара итеүсе ойошмаһы — СССР-ҙың Хоккей федерацияһы. Рәсми рәүештә Халыҡ-ара хоккей федерацияһы составында 1952 йылдан 1991 йылға тиклем була һәм 39 йыл буйына донъяла иң көслөһө булып иҫәпләнә. Йыйылма команда активында ҡышҡы Олимпия уйындарының 9 хоккей турнирында 7 тапҡыр еңә һәм 34 донъя чемпионатында ҡатнашҡан ваҡытта 22 донъя чемпионы титулын яулайТаблица всех призёров чемпионата мира  // IIHF. СССР йыйылма командаһы — донъяла бер тапҡыр ҙа донъя чемпионатынан һәм Олимпия уйындарынан наградаларһыҙ әйләнеп ҡайтмаған берҙән-бер йыйылма команда.

Ошо ваҡыт эсендә хоккей буйынса СССР йыйылмаһы 130 награда яулай.

2008 йылда үҙенең йөҙ йыллыҡ юбилейы уңайынан халыҡ ара шайбалы хоккей федерацияһы һуңғы 100 йылда хоккей буйынса донъяның символик йыйылма командаһын билдәләү маҡсатында донъяның 16 иленән 56 белгес араһында һорау алыу үткәрә. Һорау алыу һөҙөмтәләре буйынса донъя йыйылмаһында алты урындың дүртәүһе СССР хоккейсыларына — ҡапҡасы Владислав Третьякка, һаҡсы Вячеслав Фетисовҡа һәм һөжүмсе Валерий Харламовҡа һәм Сергей Макаровҡа эләгә.

 Тарихы 
мини|Всеволод Бобров, донъя чемпионы һәм 1956 йылғы олимпия чемпионы
мини|1987 йылдағы СССР йыйылма командаһы уйынсыларының автографтары ҡуйылған сувернир сәкән Орск тыуған яҡты өйрәнеү музейы коллекцияһында
1946 йылда Бөтә Союз физик культура һәм спорт комитеты шайбалы хоккей буйынса беренсе СССР чемпионатын үткәреү тураһында ҡарар ҡабул итә, һәм был ҡарар бөтә ил буйлап хоккей үҫешенә этәргес бирә. Мәскәү йыйылма командаһы флагы аҫтында сығыш яһаған совет хоккейсылары тәүге халыҡ-ара матчтарын 1948 йылда Чехословакияның Лтц (Прага) командаһы менән үткәрә. Башта йыйылма команданың икенсе составы 7:11, 1: 10 иҫәбе менән отола, ә һуңынан төп состав өс уйын үткәрә, уйындар 6:3, 3:5, 2:2 иҫәбе менән тамамлана. 1952 йылда илдең юғары спорт етәкселеге Бөтә Союз хоккей секцияһын Халыҡ-ара боҙҙа хоккей лигаһына индереү тураһында ҡарар ҡабул итә. Был аҙым совет спортсыларына донъя чемпионаттарында сығыш яһау хоҡуғы бирә. Ә быға тиклем 1951 йылда СССР Олимпия комитетының Халыҡ-ара олимпия комитетына инеүе тураһындағы ҡарары нигеҙендә Олимпия хоккей турнирҙарында ҡатнаша ала.

1954 йылда СССР йыйылмаһы донъя чемпионаттарында тәүге тапҡыр сығыш яһай һәм фаворит булған Канаданы еңеп, донъя чемпионы титулын яулай. 1950-се йылдар дауамында СССР һәм Канада араһында үҙенсәлекле хоккей үҙ-ара уҙышы (дерби) барлыҡҡа килә. 1962 йылда СССР донъя чемпионатында сәйәси сәбәптәр буйынса ҡатнашмай: Германия Демократик Республикаһы йыйылмаһы донъя чемпионатына индерелмәй, сөнки Америка Ҡушма Штаттарының Дәүләт департаменты уйынсыларға Берлин стенаһы төҙөлөү сәбәпле виза биреүҙән баш тарта, һәм СССР, Чехословакия һәм Румыния командалары ла протестҡа ҡушыла . 1963 йылда Советтар Союзы йыйылмаһы донъя чемпионатында алтын миҙал яулағас, тарих үҙгәрә.

1963 йылдан 1971 йылға тиклем СССР йыйылма командаһы 9 тапҡыр рәттән донъя чемпионатында еңеү яулай, был абсолют рекорд булып тора.

1972 йылда Канада йыйылма командаһы менән Суперсерия уҙғарыла. Канада командаһы НХЛ уйынсыларынан тора. 8 уйын үтә, шуларҙың 4-һендә Канада йыйылма командаһы еңә (һуңғы матчта канадалылар 34 секунд ҡалғас еңеүҙе тартып ала), 3 уйында СССР йыйылма командаһы еңеү яулай һәм тағы бер уйын тигеҙ иҫәп менән тамамлана.

Ике йылдан һуң осрашыу ҡабатлана. Канада йыйылма командаһы Бөтә донъя хоккей ассоциацияһы уйынсыларынан тора. Унда төп «йондоҙҙар» булып Бобби Халл һәм ҡартаймаҫ Горди Хоу«Мы, канадцы, помним Суперсерию-72. А Серию-74 почему-то нет». 45 лет победе сборной СССР над Канадой из ВХА тора. Алдағы ике йыл һымаҡ, Канадала һәм Мәскәүҙә 4-шәр матч үтә. СССР йыйылма командаһы 4 матчта еңеү яулай, 3 матч тигеҙ иҫәп менән тамамлана, канадалылар бер еңеү яулай.

1980 йылда Американың Лейк-Плэсид ҡалаһындағы Олимпия уйындарында СССР йыйылмаһы Америка йыйылмаһынан сенсацион еңелә. Бынан һуң Америка командаһын «Боҙҙағы мөғжизә» тип атайҙар.

Бер йылдан һуң совет йыйылма командаһы Канада Кубогында еңеү яулай, финалда НХЛ-дың иң яҡшы хоккейсыларынан торған хужалар командаһын (8-1) тар-мар итә.

1976—1977 йылдарҙағы донъя чемпионаттарындағы уңышһыҙлыҡтан һуң йыйылма команда менән Виктор Тихонов етәкселек итә. 1978—1991 йылдарҙа ул баш тренер сифатында ике тапҡыр СССР йыйылмаһын олимпия чемпионы (1984, 1988), һигеҙ тапҡыр донъя чемпионы титулына, шулай уҡ Саҡырыу кубогында (1979) һәм Канада кубогында (1981) еңеүгә алып килә.

1991 йылдың майында Советтар Союзы йыйылма командаһы шайбалы хоккей буйынса Европаның һуңғы чемпионы була. 1991 йылдан һуң Европа чемпионаты үткәрелмәй.

СССР йыйылма командаһы өсөн һуңғы турнир 1991 йылдың ноябрендә үткәрелгән Германия Кубогы була. Был турнирҙа Советтар Союзы йыйылма командаһы еңеү яулай.

СССР йыйылма командаһының хоҡуҡи вариҫы булып Рәсәй йыйылма командаһы тора, ул 1992 йылда донъя хоккейының юғары дивизионында Советтар Союзы йыйылма командаһы урынын ала.

 Матчтары 

 1953—1955
 1956—1959
 1960—1964
 1965—1969
 1970—1974
 1975—1979
 1980—1984
 1985—1989
 1990—1991

 Йыйылма команда капитандары 
+ЙылТурнирКапитанНомер1954Донъя чемпионатыВсеволод Бобров91955Донъя чемпионатыВсеволод Бобров91956Олимпия уйындарыВсеволод Бобров91957Донъя чемпионатыВсеволод Бобров/ Николай Сологубов9/21958Донъя чемпионатыНиколай Сологубов21959Донъя чемпионатыНиколай Сологубов21960Олимпия уйындарыНиколай Сологубов21961Донъя чемпионатыНиколай Сологубов21962Донъя чемпионатыСССР командаһы ҡатнашмай -1963Донъя чемпионатыБорис Майоров91964Олимпия уйындарыБорис Майоров121965Донъя чемпионатыБорис Майоров101966Донъя чемпионатыВиктор Кузькин41967Донъя чемпионатыБорис Майоров101968Олимпия уйындарыБорис Майоров91969Донъя чемпионатыВячеслав Старшинов81970Донъя чемпионатыВячеслав Старшинов81971Донъя чемпионатыВячеслав Старшинов81972Олимпия уйындарыВиктор Кузькин41972Донъя чемпионатыВиктор Кузькин41973Донъя чемпионатыБорис Михайлов131974Донъя чемпионатыБорис Михайлов131975Донъя чемпионатыБорис Михайлов131976Олимпия уйындарыБорис Михайлов131976Донъя чемпионатыБорис Михайлов131976Канады Кубогы Александр Мальцев101977Донъя чемпионатыБорис Михайлов131978Донъя чемпионатыБорис Михайлов131979Донъя чемпионатыБорис Михайлов131980Олимпия уйындарыБорис Михайлов131981Донъя чемпионатыВалерий Васильев61981Канады Кубогы Валерий Васильев61982Донъя чемпионатыВалерий Васильев61983Донъя чемпионатыВячеслав Фетисов21984Олимпия уйындарыВячеслав Фетисов21984Канады Кубогы Алексей Касатонов71984Донъя чемпионатыВячеслав Фетисов21985Донъя чемпионатыВячеслав Фетисов21986Донъя чемпионатыВячеслав Фетисов21987Донъя чемпионатыВячеслав Фетисов21987Канады Кубогы Вячеслав Фетисов21988Олимпия уйындарыВячеслав Фетисов21988Донъя чемпионатыВячеслав Фетисов21989Донъя чемпионатыВячеслав Фетисов21990Донъя чемпионатыВячеслав Быков271991Донъя чемпионатыВладимир Константинов161991Канады Кубогы Игорь Кравчук3

 Йыйылма команданың рекорд ҡуйыусылары 

 Йыйылма команда өсөн матчтар һаны буйынса 
 Уйынсы Матчтар иҫәбе Ҡапҡасылар Владислав Третьяк289 Виктор Коноваленко117 Николай Пучков89Һаҡсылар Вячеслав Фетисов309 Алексей Касатонов299 Валерий Васильев283 Василий Первухин281 Владимир Лутченко278 Зинэтула Билялетдинов244 Һөжүм итеүселәр Александр Мальцев319 Сергей Макаров315 Валерий Харламов290 Борис Михайлов286 Владимир Петров279 Владимир Крутов254 Андрей Хомутов226 Александр Якушев221 Сергей Капустин208 Игорь Ларионов200 Вячеслав Быков198 Виктор Жлуктов196

 Йыйылма команда өсөн голдар һаны буйынса 
 Уйынсы Голдар иҫәбе Һаҡсылар Вячеслав Фетисов96 Алексей Касатонов57 Валерий Васильев44 Владимир Лутченко33 Иван Трегубов30 Александр Рагулин29 Александр Гусев29 Һөжүм итеүмеләр Александр Мальцев212 Борис Михайлов204 Сергей Макаров190 Валерий Харламов189 Владимир Петров185 Владимир Крутов149 Вячеслав Старшинов147 Александр Якушев145 Анатолий Фирсов134 Сергей Капустин118 Вениамин Александров113 Владимир Викулов104

 Йыйылма команда өсөн матчтар иҫәбе буйынса (Донъя чемпионаттары һәм Олимпия уйындары) 
 Уйынсы Матчтар иҫәбе Ҡапҡасылар Владислав Третьяк117 Виктор Коноваленко54 Николай Пучков38 Һаҡсылар Вячеслав Фетисов123 Валерий Васильев116 Владимир Лутченко114 Александр Рагулин102 Алексей Касатонов97 Василий Первухин92 Һөжүм итеүселәр Александр Мальцев126 Валерий Харламов123 Сергей Макаров123 Борис Михайлов120 Владимир Петров118 Александр Якушев90 Владимир Крутов90 Сергей Капустин87 Андрей Хомутов85 Вячеслав Старшинов78 Виктор Жлуктов77 Вячеслав Быков77

 Йыйылма команда өсөн голдар иҫәбе буйынса (Донъя чемпионаттары һәм Олимпия уйындары) 
 Уйынсы Гол иҫәбе Һаҡсылар Вячеслав Фетисов48 Алексей Касатонов25 Валерий Васильев18 Николай Сологубов15 Иван Трегубов14 Александр Рагулин14Һөжүм итеүселәр Борис Михайлов109 Александр Мальцев94 Валерий Харламов89 Владимир Петров84 Вениамин Александров68 Сергей Макаров67 Анатолий Фирсов66 Вячеслав Старшинов64 Александр Якушев64 Сергей Капустин60 Крутов Владимир Евгеньевич‎59 Владимир Викулов52

 Йыйылма команданы комплектлау 
Һәр миҙгелдә йыйылма команданың нигеҙендә ЦСКА клубы тора. Донъя чемпионаттарында һәм олимпиадаларҙа, 39 турнирҙың 28-ендә ЦСКА уйынсылары составтың 50 һәм унан да күберәк процентын тәшкил итә. 1960 йылғы Олимпия уйындары һәм 1974 йылғы донъя чкмпионатында СССР йыйылмаһы «Крылья Советов» уйынсыларынан тора. Бынан тыш, 1962 йылғы донъя чемпионатына ойошторолған йыйылма командала иң күп уйынсылар Мәскәүҙең Динамо командаһында була. Ҡалған турнирҙарҙа ЦСКА вәкиллеге иң ҙур була.
+Клубтар буйынса донъя чемпионаттары һәм олимпия уйындарыКлубДонъя чемпионаты 54Донъя чемпионаты 55ОУ 56ДЧ 57ДЧ 58ДЧ 59ОУ 60ДЧ 61ДЧ 62ДЧ 63ОУ 64ДЧ 65ДЧ 66ДЧ 67ОУ 68ДЧ 69ДЧ 70ДЧ 71ОУ 72ДЧ 72ДЧ 73ДЧ 74ДЧ 75ОУ 76ДЧ 76ДЧ 77ДЧ 78ДЧ 79ОУ 80ДЧ 81ДЧ 82ДЧ 83ОУ 84ДЧ 85ДЧ 86ДЧ 87ОУ 88ДЧ 89ДЧ 90ДЧ 91Всего%ЦСКА101010101110774691011911101112131397796910111110121412121313141210739852,16Крылья Советов Мәскәү4433448114843331221121212719,31Динамо Мәскәү334311125532111332422232346566543545424412416,25Электросталь1120,26Кировец Ленинград110,13Локомотив Мәскәү213211111111,44Спартак Мәскәү3333335554432535453135231218611,27Торпедо Горький11111111111111112311222,88Химик Воскресенск111121123131,7Автомобилист Свердловск111140,52СКА Ленинград2130,39Динамо Рига11111160,79Трактор Силәбе1111111181,05Салауат Юлаев Өфө110,13Сокол Киев1120,26Калгари Флэймз2130,39Нью-Джерси Девилз1230,36Квебек Нордикс1120,26ТПС Турку110,13Лукко Раума110,13Фрибур-Готтерон110,13'17171717171717171717171717181819202020202020201820202022202222222022222223232323763
1962 йылғы донъя чемпионатына команда составы белешмә өсөн бирелә, һәм дөйөм иҫәпкә алынмай, сөнки СССР йыйылма командаһы ҡатнашыуҙан баш тарта.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Ҡыҙыл машина (Красная машина)
 Шайбалы хоккей буйынса Рәсәй йыйылма командаһы

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Сборная СССР по хоккею с шайбой на сайте «Хоккейные архивы»
 Как создавалась сборная страны по хоккею? 

Категория:Шайбалы хоккей буйынса СССР йыйылма командаһы
Категория:Хоккей буйынса Рәсәй йыйылма командаһы
Категория:Хоккей
Категория:СССР-ҙа хоккей