Рея (мифология)

Рея (һ. б.. —  боронғо грек мифологияһында титанида, олимпия аллаларының әсәһе. Уран менән Геяның ҡыҙы.. Исеме «ағым» һәм «еңеллек» тигәнде аңлата. Титан Кроностың ҡатыны һәм һеңлеһеЩукарев А. Н. Рея, в мифологии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.).— СПб., 1890—1907., йорт усағы алиһәһе Гестияның, ялан һәм уңдырышлылыҡ алиһәһе Деметраның. ғаиләләр һәм ырыуҙары алиһәһе Гераның, ер аҫты батшалығы аллаһы Аиданың, диңгеҙ аллаһы Посейдондың, күк күкрәү һәм йәшен аллаһы Зевстың әсәһеГесиод. Теогония 453—458. Орфиктар буйынса, Протогендың ҡыҙы.Орфические гимны XIV 1 Рим пантеонында уға Опа һәм Кибела () тап килә.

Кронос, атаһының яҙмышына дусар булыры тураһында күрәҙәлек ала һәм яңы тыуған сабыйҙарын аяуһыҙ рәүештә үлтерергә тотона. Рея баланы донъяға килтереү менән, Кронос уны йота. Әйткәндәй, ул хатта ҡыҙҙарын да йәлләп тормай. Ләкин Реяға иң кесеһен, Зевсты ҡотҡарып алып ҡалыу мөмкин була. Гея һәм Уран кәңәше буйынса Зевсты ул Ликтос өлкәһендә тыуҙыра, Дикти тауында йәшерен рәүештә урынлаштыра; йә уны йөклө сағында Крит утрауындағы мәмерйәлә, ДиктиГесиод. Теогония 468—484 тауында тыуҙыра; йә, Аркадиялағы гиганттар һаҡлаған Тавмасион тауына килә (унда Реяның мәмерйәһе була), Зевсты Ликея тауында тыуҙыра, унда Кретеяның урыны була, һуңынан Лимакс йылғаһына ташлай.Павсаний. Описание Эллады VIII 36, 2-3; 38, 2; 41, 2.

Кроносҡа ул, сабый һымаҡ итеп япмаға төрөлгән ташты алып барып бирә, титан быны һиҙмәй һәм ташты йота. Мифтың икенсе вариантында Рея Посейдонды һарыҡтар көтөүе араһында йәшереп ҡотҡара, ә Кронос айғырҙы йота..

Ҡайһы бер сығанаҡтарҙа, Зевстың тыуыу урынын эҙләгәндә, Реяны куреттар оҙатып йөрөй. Легендаға ярашлы, яңы тыуған илаһтың ҡысҡырыуын баҫыу һәм шул рәүешле атаһының ҡарынында үлемдән ҡотҡарыу өсөн, иҫ киткес шау-шыу ҡуптара. Тулы ҡорал менән улар Критта һөңгө менән ҡалҡанға һөңгөләр менән һуғып, Зевсты һаҡлайҙар.Аполлоний Родосский. Аргонавтика II 1227; Каллимах. Гимны I 52-54; Лукреций. О природе вещей II 629—640; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 6-7; Лукиан. О пляске 8; Гигин. Мифы 139.

Д.О.Торшилов шулай уҡ Реяның ер алиһәһе булараҡ хөрмәт ителеүен билдәләй, уның эпитеты — Пандора.

Кнос ерендә Рея торлағының нигеҙе күрһәтелә.Диодор Сицилийский. Историческая библиотека V 66, 2 Мантинея янындағы Алесион (Блуждания) тауы уның аҙашып йөрөүҙәренән алынған.Павсаний. Описание Эллады VIII 10, 1.

Һуңғы антиклыҡ осоронда Рея Фригия аллаларының Бөйөк әсәһе менән тиңләштерелә һәм Рея-Кибела исемен ала, уның культы оргиастик характер менән айырылып тора. Фригияла Рея Дионисты һауыҡтыра. Унда ул серҙәрҙе аңлай һәм Реянан кейемПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 5, 1 ала.

Рея хөрмәтенә 1905 йылда асылған Рея астероиды (577), шулай уҡ 1672 йылда асылған Сатурн юлдашы Рея аталған.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Гера
 Гея
 Клио

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.379, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.3. С.204-205; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 3 далее

 Һылтанмалар 

Категория:Алфавит буйынса илаһтар
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:Титан
Категория:Боронғо грек илаһтары
Категория:Тау алиһәләре