Тәүәссүл

Тәүәссүл (; ) — мосолман кешеһенең Аллаһҡа яҡын булырға тырышҡан дини практикаһы. Тәүәссүлдең аныҡ билдәләмәһе һәм ысулы Ислам ағымдары эсендәге бәхәстәр предметы булып тора.

 Билдәләмәһе 
Тәүәссүл, киң мәғәнәлә, ниндәй ҙә булһа сәбәпте йәки берәй сараны билдәле маҡсатҡа ирешеү өсөн ҡулланыуҙы аңлата. Шулай итеп, тәүәссүлдең маҡсаты — теләгәнеңә яҡынайыу. Ибн әл-Ғәсир : " «үәсил» «теләүсе» тигәнде аңлата, ә «үәсилә» — «яҡынлыҡ», «аралашлыҡ», «теләгәндәргә яҡынлашырға мөмкинлек биргән нәмә». Был һүҙҙең күплек формаһы « үәсәил»", тигәнИбн аль-Асир «ан-Нихая».. Әл-Фәйрүзәбәди әйткән: «Аллаһ исеме менән ҡушып әйткән „үәссәлә“ һүҙе „Уға яҡынлаштырған эш ҡылыу“ тигәнде аңлата»Аль-Файрузабади «аль-Камус».. Ибн Фарис әйткән: «үәсилә» — «теләк», «ынтылыш» тигәнде аңлата, ә «үәссәлә» ҡылымы — «теләү». «Үәсил» иһә Ҡөҙрәтле һәм Бөйөк Аллаһҡа ынтылыусыИбн Фарис «Муджам аль-Макайис».

 Тәүәссүл төрҙәре 
тәүәссүлдең бер нисә төрө бар:

 Аллаһы Тәғәләнең күркәм исем сифаттары аша тәүәссүл
 Тәҡүә эштәр менән тәүәссүл,
 Тере пәйғәмбәрҙәр һәм тәҡүәләр аша тәүәссүл
 Вафат булған пәйғәмбәрҙәр һәм тәҡүәләр аша тәүәссүл .

Тәүәссүлдең тәүге өс төрө буйынса фекер айырымлыҡтары юҡ.Fatwa on the ruling regarding Tawassul using collective recitation of the term Oh He from the supreme Fatwa Council of Morocco islam-maroc.ma.Salih al-Na`man’s fatwa on Tawassul  sunnah.org.

Үлгән пәйғәмбәрҙәр һәм тәҡүәләр ярҙамында тәүәссүлгә ҡарата фекер айырымлыҡтары бар. Бындай төрҙәге тәүәссүлдең рөхсәт ителеүе тураһында дүрт сөнни мәҙһәб, суфыйҙар һәм шиғый-имами хоҡуҡ белгестәренең күпселеге һөйләй. Шиғый фаҡиһтар тәүәссүлде Мөхәммәт пәйғәмбәр, уның ғаилә ағзалары һәм әүлиәләр аша үткәрергә рөхсәт итә.

Күвейт Фиҡһ энциклопедияһына ярашлы, мәлики, шәфиғи, хәнбәли һәм хәнәфиҙәрҙең аҙаҡҡы быуындары хоҡуҡ белгестәренең күпселеге шулай уҡ үлеләр ярҙамында тәүәссүлде рөхсәт ителгән тип иҫәпләйҙәраль-Мавсуату ль-Фикхияту ль-Кувейтия, — 14/156.. Ибн Тәймиә тәүәссүлдең мосолмандарҙың тәүге быуындары (сәләфтәр) тарафынан ҡулланылыуы , Әхмәт ибн Хәнбәл иһә әл-Мансаҡ тигән китапта Мөхәммәт пәйғәмбәр аша тәүәссүл тапшырылыуы хаҡында хәбәр иткәнИбн Таймия Каида джалиля фи тавассуль ва-ль-василя, стр. 94; аль-Акыда // Маджму аль-Фатава.. Сәләфиҙәр (үәһһәбиҙәр) үлеләр аша тәүәссүлде законһыҙ тип иҫәпләйҙәр. Сәғүд Ғәрәбстанының фәтүәләр буйынса даими комитеты мәрхүмдәр аша тәүәссүл бидғәт һәм ширккә юл аса тип иҫәпләй.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Мөслимов М. Тавассул — Ожмахҡа юл, ә ширк-Тамуҡҡа юл // islamdag.ru
 Мөхәммәт әл-Ҡахиби Тавассуль һәм истигас Пәйғәмбәр аша // islamdag.ru

Категория:Ислам доғалары
Категория:Ислам терминдары