Телдәр ғаиләләре исемлеге

Донъяла бер нисә мең тел иҫәпләнә. Иң билдәле белешмәләр тик хәҙерге (йәғни тере һәм күптән түгел юҡҡа сыҡҡан) телдәрҙе генә үҙ эсенә ала. Ethnologue мәғлүмәттәре буйынса, 2018 йылға хәҙерге заман телдәренең һаны яҡынса 7 мең, ә Лингвосфера Реестры буйынса — 4994Донъя телдәре реестры (lingvarium.org). Уларҙың күпселеге ғаиләләргә берләшә, ҡайһы бер телдәр изоляцияланған тип һанала (йәғни бер телле ғаиләләрҙән тора) йәки классификацияланмаған булып ҡала.
Бөтәһе яҡынса 420 тел ғаиләһе, 100-ҙән ашыу изолят һәм 100-ҙән ашыу классификацияланмаған тел иҫәпләнә. Ғаиләләр йыш ҡына юғары кимәлдәге берәмектәренә — макроғаиләләргә (филдар, ) берләшә, әммә хәҙерге ваҡытта уларҙың күпселегенең булыуы артабан раҫлауҙы талап иткән ғилми гипотеза ғына булып ҡала. Нигер-конголез һәм Афразия макроғаиләләре тураһында теориялар ғына ышаныслы нигеҙләнә.

 Исемлек 
Ғаилә исемеТелдәрҺөйләшеүселәр һаныУрынФаразланған ата-әсә ғаиләһеAfroasiatic languages366499,294,669Африка, ЕвразияAtlantic–Congo languages1,453500,000,000АфрикаНигер–Конго (бәхәсле)Mande languages5027,003,000АфрикаНигер–Конго (бәхәсле)Kru languages383,800,000АфрикаНигер–Конго (бәхәсле)Dogon languages19630,820АфрикаНигер–Конго (бәхәсле)Ijoid languages103,221,650АфрикаНигер–Конго (бәхәсле)Songhay languages113,228,000АфрикаНил-Сахара (бәхәсле)Saharan languages1010,940,500АфрикаНил-Сахара (бәхәсле)Fur languages2786,900АфрикаНил-Сахара (бәхәсле)Maban languages91,115,260АфрикаНил-Сахара (бәхәсле)Central Sudanic languages659,145,280АфрикаНил-Сахара (бәхәсле)Khoe-Kwadi languages12337,337АфрикаКойсан (иҫкергән)Kx'a languages4104,000АфрикаКойсан (иҫкергән)Tuu languages22,500АфрикаКойсан (иҫкергән)Kadu languages6120,600АфрикаНил-Сахара (бәхәсле)Talodi languages8112,250АфрикаНигер–Конго (бәхәсле)Heiban languages10276,690АфрикаНигер–Конго (бәхәсле)Rashad languages2126,000АфрикаНигер–Конго (бәхәсле)Katla-Tima languages325,000АфрикаНигер–Конго (бәхәсле)Taman languages4128,800АфрикаКөнсығыш Судан (бәхәсле)Daju languages7261,000АфрикаКөнсығыш Судан (бәхәсле)Nubian languages13842,050АфрикаКөнсығыш Судан (бәхәсле)Nyima languages2162,000АфрикаКөнсығыш Судан (бәхәсле)Eastern Jebel languages4104,600АфрикаКөнсығыш Судан (бәхәсле)Temein languages214,400АфрикаКөнсығыш Судан (бәхәсле)Nilotic languages5533,306,780АфрикаКөнсығыш Судан (бәхәсле)Surmic languages11544,680АфрикаКөнсығыш Судан (бәхәсле)Kresh-Aja languages348,200АфрикаҮҙәк Судан (бәхәсле)Kuliak languages314,070АфрикаНил-Сахара (бәхәсле)Bʼaga languages5253,680АфрикаНил-Сахара (бәхәсле)Blue Nile Mao languages424,300АфрикаАфразия (бәхәсле)Dizoid languages388,840АфрикаАфразия (бәхәсле)Koman languages594,000АфрикаНил-Сахара (бәхәсле)Ta-Ne-Omotic languages197,359,020АфрикаАфразия (бәхәсле)Aroid languages5438,100АфрикаАфразия (бәхәсле)Һинд-европа телдәре4483,237,999,904ЕвразияУрал телдәре3720,716,457ЕвразияТөрки телдәр35179,945,933ЕвразияАлтай (бәхәсле)Hurro-Urartian languages2extinctЕвразияAbkhazo-Adyghean languages41,655,000ЕвразияТөньяҡ Кавказ (бәхәсле)Нах-Дағстан телдәре294,155,258ЕвразияТөньяҡ Кавказ, Алародий (бәхәсле)Kartvelian languages54,850,000ЕвразияДравид телдәре84252,807,610ЕвразияGreat Andamanese languages103ЕвразияOngan languages2296ЕвразияYeniseian languages2211ЕвразияДене-Йәнәсәй (ихтимал)Yukaghir languages2740ЕвразияСин-тибет телдәре4531,385,995,195ЕвразияHmong–Mien languages389,332,070ЕвразияMiao–Dai (?)Тай-кадай телдәр9481,549,828ЕвразияАвстро-Тай (бәхәсле)Австроазия телдәре169116,323,040ЕвразияАвстронезий телдәре1,223325,862,510Африка, Евразия, ОкеанияАвстро-Тай (бәхәсле)Tungusic languages1155,800ЕвразияАтлай (бәхәсле)Монгол телдәр137,269,480ЕвразияАтлай (бәхәсле)Корей телдәр277,269,890ЕвразияАтлай (бәхәсле)Нивх телдәр2200ЕвразияНивх–Камчукот (?)Япон телдәр13129,240,180ЕвразияАтлай (бәхәсле)Ainu languages32ЕвразияАтлай (бәхәсле)Чукот-Ҡамсат телдәр56,875ЕвразияНивх–Камчукот (?)Trans–New Guinea3173,540,024Яңы ГвинеяTorricelli languages55113,705Яңы ГвинеяSepik languages36162,704Яңы ГвинеяRamu – Lower Sepik languages3065,830Яңы ГвинеяTimor–Alor–Pantar languages23380,120Яңы ГвинеяLakes Plain languages208,455Яңы ГвинеяYam languages197,677Яңы ГвинеяAnim languages1732,898Яңы ГвинеяBorder languages1517,080Яңы ГвинеяNorth Halmahera languages15279,035Яңы ГвинеяКөнбайыш Папуас (бәхәсле)Angan languages13103,739Яңы ГвинеяNdu languages13100,770Яңы ГвинеяOrya–Tor languages138,345Яңы ГвинеяGeelvink Bay languages108,005Яңы ГвинеяSko languages105,665Яңы ГвинеяDagan languages918,555Яңы ГвинеяSouth Bougainville languages968,700Яңы ГвинеяKwerbic languages87,000Яңы ГвинеяKoiarian languages825,690Яңы ГвинеяMailuan languages811,700Яңы ГвинеяBosavi languages714,105Яңы ГвинеяBaining languages613,800Яңы ГвинеяEast Strickland languages63,780Яңы ГвинеяGoilalan languages647,330Яңы ГвинеяKiwaian languages638,030Яңы ГвинеяLeft May languages62,005Яңы ГвинеяЛефт Мей–Квомтари (бәхәсле)South Bird's Head languages68,200Яңы ГвинеяEleman languages545,240Яңы ГвинеяKeram languages511,970Яңы ГвинеяNimboran languages58,500Яңы ГвинеяPauwasi languages53,880Яңы ГвинеяWest Bird's Head languages520,090Яңы ГвинеяКөнбайыш Папуас (бәхәсле)Yareban languages53,100Яңы ГвинеяYuat languages57,700Яңы ГвинеяArafundi languages51,960Яңы ГвинеяEastern Trans-Fly languages46,760Яңы ГвинеяNorth Bougainville languages410,020Яңы ГвинеяDemta–Sentani languages436,680Яңы ГвинеяGogodala–Suki languages430,160Яңы ГвинеяTurama–Kikorian languages46,210Яңы ГвинеяWalio languages4856Яңы ГвинеяEast Bird's Head languages334,800Яңы ГвинеяКөнбайыш Папуас (бәхәсле)Kamula-Elevala languages328,700Яңы ГвинеяKayagaric languages314,500Яңы ГвинеяKolopom languages35,300Яңы ГвинеяKwalean languages32,240Яңы ГвинеяMairasi languages34,385Яңы ГвинеяWest Bomberai languages36,840Яңы ГвинеяAmto–Musan languages2720Яңы ГвинеяBaibai-Fas languages22,840Яңы ГвинеяЛефт Мей–Квомтари, Квомтари–Фас (бәхәсле)Bayono-Awbono languages2400Яңы ГвинеяBogia-Monumbo languages2860Яңы ГвинеяBulaka River languages3520Яңы ГвинеяDoso-Turumsa languages22,395Яңы ГвинеяEast Kutubuan languages27,300Яңы ГвинеяHatam-Mansim languages216,000Яңы ГвинеяКөнбайыш Папуас (бәхәсле)Inanwatan–Duriankere languages21,130Яңы ГвинеяKaure-Kosare languages2700Яңы ГвинеяKonda-Yahadian languages21,000Яңы ГвинеяKwomtari languages31,510Яңы ГвинеяЛефт Мей–Квомтари, Квомтари–Фас (бәхәсле)Lepki-Murkim-Kembra3840Яңы ГвинеяManubaran languages23,350Яңы ГвинеяMombum-Koneraw languages21,450Яңы ГвинеяNamla-Tofanma languages2280Яңы ГвинеяPahoturi languages24,050Яңы ГвинеяPiawi languages22,600Яңы ГвинеяSenagi languages22,960Яңы ГвинеяSomahai languages22,200Яңы ГвинеяTaulil-Butam languages22,000Яңы ГвинеяTeberan languages215,800Яңы ГвинеяYawa-Saweru210,300Яңы ГвинеяКөнбайыш Папуас (бәхәсле)Pama–Nyungan languages25023,539АвстралияGunwinyguan languages51,314АвстралияWestern Daly languages321АвстралияNyulnyulan languages394АвстралияWorrorran languages3108АвстралияMirndi languages3261АвстралияIwaidjan languages4491АвстралияАрнемленд телдәре (бәхәсле)Mangarrayi-Maran languages410АвстралияManingrida languages41,434АвстралияАрнемленд телдәре (бәхәсле)Tangkic languages473АвстралияGiimbiyu languages3extinctАвстралияАрнемленд телдәре (бәхәсле)Jarrakan languages3130АвстралияYangmanic languages350АвстралияBunuban languages2100АвстралияEastern Daly languages2extinctАвстралияGarrwan languages2130АвстралияLimilngan-Wulna223АвстралияMarrku-Wurrugu languages2extinctАвстралияNortheastern Tasmanian languages2extinctАвстралияNorthern Daly languages28АвстралияSoutheastern Tasmanian languages2extinctАвстралияSouthern Daly languages21,980АвстралияWestern Tasmanian languages2extinctАвстралияInuit–Yupik–Unangan languages10108,705Төньяҡ Америка, ЕвразияNa-Dene languages44208,552Төньяҡ АмерикаДене-Йәнәсәй (ихтимал)Haida languages213Төньяҡ АмерикаTsimshianic languages42,910Төньяҡ АмерикаПенутий (бәхәсле)Wakashan languages6710Төньяҡ АмерикаSalishan languages251,969Төньяҡ АмерикаChimakuan languages2extinctТөньяҡ АмерикаChinookan languages4extinctТөньяҡ АмерикаПенутий (бәхәсле)Kalapuyan languages3extinctТөньяҡ АмерикаПенутий (бәхәсле)Coosan languages2extinctТөньяҡ АмерикаПенутий (бәхәсле)Plateau Penutian languages4125Төньяҡ АмерикаПенутий (бәхәсле)Shastan languages4extinctТөньяҡ АмерикаХокан (бәхәсле)Yuki–Wappo languages2extinctТөньяҡ АмерикаPomoan languages747Төньяҡ АмерикаХокан (бәхәсле)Wintuan languages2extinctТөньяҡ АмерикаПенутий (бәхәсле)Palaihnihan languages210Төньяҡ АмерикаХокан (бәхәсле)Maiduan languages43Төньяҡ АмерикаПенутий (бәхәсле)Utian languages1318Төньяҡ АмерикаЙокут-Утий, Пенутий (бәхәсле)Chumashan languages6extinctТөньяҡ АмерикаYokutsan languages450Төньяҡ АмерикаЙокут-Утий, Пенутий (бәхәсле)Uto-Aztecan languages581,910,442Төньяҡ АмерикаАцтек–Таноан (ихтимал)Yuman–Cochimí languages123,710Төньяҡ АмерикаХокан (бәхәсле)Siouan–Catawban languages1433,399Төньяҡ АмерикаAlgic languages41214,768Төньяҡ АмерикаKeres languages210,670Төньяҡ АмерикаTanoan–Kiowa languages66,000Төньяҡ АмерикаАцтек–Таноан (ихтимал)Caddoan languages546Төньяҡ АмерикаTotonacan languages12282,250Төньяҡ АмерикаТотосоке (ихтимал)Tarascan languages2225,100Төньяҡ АмерикаOto-Manguean languages1761,678,214Төньяҡ АмерикаHuavean languages414,670Төньяҡ АмерикаMixe–Zoque languages17153,612Төньяҡ АмерикаТотосоке (ихтимал)Tequistlatecan languages35,494Төньяҡ АмерикаХокан (бәхәсле)Muskogean languages615,640Төньяҡ АмерикаГалф (ихтимал)Майя телдәр316,522,182Төньяҡ АмерикаXincan languages(5)extinctТөньяҡ АмерикаМакро-Чибчан (?)Jicaquean languages2500Төньяҡ АмерикаХокан (бәхәсле)Lencan languages2extinctТөньяҡ АмерикаМакро-Чибчан, Хокан (бәхәсле)Misumalpan languages5709,000Төньяҡ АмерикаМакро-Чибчан, Хокан (бәхәсле)Iroquoian languages914,543Төньяҡ АмерикаArawakan languages54699,709Төньяҡ Америка, Көньяҡ АмерикаChibchan languages20306,267Төньяҡ Америка, Көньяҡ АмерикаМакро-Чибчан (?)Choco languages7114,600Төньяҡ Америка, Көньяҡ АмерикаCarib languages2967,376Төньяҡ Америка, Көньяҡ АмерикаЖе–Тупи–Кариб (ихтимал)Barbacoan languages324,800Көньяҡ АмерикаМакро-Паэс (бәхәсле)Jivaroan languages489,630Көньяҡ АмерикаКечуа телдәре457,768,820Көньяҡ АмерикаAymaran languages32,808,740Көньяҡ АмерикаUru–Chipaya languages21,200Көньяҡ АмерикаHuarpean languages3extinctКөньяҡ АмерикаAraucanian languages2262,000Көньяҡ АмерикаChonan languages(6)extinctКөньяҡ АмерикаМосетен–Чон, Макро-Паноан (ихтимал)Alacalufan languages112Көньяҡ АмерикаGuajiboan languages539,290Көньяҡ АмерикаKakua-Nukak languages2610Көньяҡ АмерикаНадахуп (бәхәсле)Otomákoan languages2extinctКөньяҡ АмерикаМакро-Отомакоан (бәхәсле)Piaroa–Saliban languages318,630Көньяҡ АмерикаNadahup languages42,894Көньяҡ АмерикаНадахуп (бәхәсле)Yanomaman languages431,670Көньяҡ АмерикаTucanoan languages2330,308Көньяҡ АмерикаBoran languages21,500Көньяҡ АмерикаБора-Уитот (бәхәсле)Witotoan languages717,478Көньяҡ АмерикаБора-Уитот (бәхәсле)Peba–Yaguan languages15,700Көньяҡ АмерикаСапар-Ягуа (бәхәсле)Zaparoan languages390Көньяҡ АмерикаСапар-Ягуа (бәхәсле)Hibito–Cholon languages2extinctКөньяҡ АмерикаCahuapanan languages210,370Көньяҡ АмерикаTicuna–Yuri languages248,580Көньяҡ АмерикаPano-Tacanan languages4551,539Көньяҡ АмерикаМакро-Паноан (бәхәсле)Arawan languages85,870Көньяҡ АмерикаKatukinan languages210Көньяҡ АмерикаХаракамбут–Дьяпан, Надахуп (бәхәсле)Harákmbut languages22,220Көньяҡ АмерикаХаракамбут–Дьяпан, Макро-Отомакоан (бәхәсле)Tupian languages665,026,502Көньяҡ АмерикаЖе–Тупи–Кариб (ихтимал)Chapacuran languages42,019Көньяҡ АмерикаВамо–Чакапура (бәхәсле)Nambikwaran languages61,068Көньяҡ АмерикаBororoan languages31,392Көньяҡ АмерикаМакро-же (бәхәсле)Chiquitano languages24,670Көньяҡ АмерикаZamucoan languages25,900Көньяҡ АмерикаMascoian languages620,728Көньяҡ АмерикаМатако–Гуайкуру (?)Matacoan languages760,280Көньяҡ АмерикаМатако–Гуайкуру (?)Guaicuruan languages449,350Көньяҡ АмерикаМатако–Гуайкуру (?)Macro-Jê languages3051,093Көньяҡ АмерикаЖе–Тупи–Кариб (ихтимал)Charruan languages(3)extinctКөньяҡ АмерикаМатако–Гуайкуру (?)Kamakã languages4extinctКөньяҡ АмерикаМакро-же (бәхәсле)Purian languages2extinctКөньяҡ АмерикаМакро-же (бәхәсле)

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 Донъя телдәре
 Эволюцион лингвистика
 Тел систематикаһы

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Фәнни классификациялар
Категория:Тел исемлектәре
Категория:Телдәр