Урыҫ батшалары исемлеге

Исемлек 
 Фон төҫө формаль рәүештә идара иткән хаким
 Фон төҫө регент булыусы хаким


№БатшаПортретыИдара итеүҙең башыИдара итеүҙең аҙағыИҫкәрмәРюриковичтар1Иван Грозный Грозный(1530—1584)136x136пкс16 ғинуар 154728 март 1584Симеон Бекбулатович(? — 1616)200x200пкс15751576Ҡасим ханлығы ханы, суҡындырғанға тиклемге исеме Сайын-Булат. Тәхеткә «бөтә Русь батшаһы бөйөк кенәзе Симеон» титулы аҫтында Иван Грозный тарафынан ултыртыла. Грозный үҙе «Мәскәү кенәзе» тип атала башлай. Тәүге тапҡыр 1575 йылдың 30 октябрендә телгә алына, аҙаҡҡы мәртәбә — 1576 йылдың 18 июлендә (Пискарёвские летописи, стр. 81-82 и 148. Корецкий В. И. Земский собор 1575 г. и поставление Симеона Бекбулатовича «великим князем всеа Руси» // Исторический архив, № 2. 1959). 1576 йылдан һуң титуллы бөйөк кенәз Тверскийға әүерелә. Һуңыраҡ Борис Годуновҡа һәм уның улы Фёдорға биргән анттарында Симеондың һәм уның балаларының батшалыҡҡа «ултыртырға теләмәүен» үҙ эсенә алған айырым пункт булған.2Фёдор I Иванович(1557—1598)132x132пкс28 март 158417 ғинуар 1598Годуновы3Ирина Фёдоровна(1557—1603)110x110пкс17 ғинуар 159821 февраль 1598Баярҙар, Фёдор үлгәндән һуң, уның ҡатыны Иринаға ант бирә һәм уның исеменән указдар сығара. Һигеҙ көндән ул монастырға китә, ләкин рәсми документтарҙа ул «батшабикә һәм бөйөк кенәзбикә» тип аталыуын дауам итә.Борис Фёдорович(1552—1605)124x124пкс21 февраль 159823 апрель 1605Земство соборы тарафынан һайлана4Фёдор II Борисович(1589—1605)135x135пкс23 апрель 160511 июнь 1605Сыуалышлы осор5Лжедмитрий I(рәсми исеме  — Дмитрий Иванович)(? — 1606)141x141пкс11 июнь 160527 май 1606Үҙен батша улы Дмитрий Иоаннович итеп күрһәтә.6Василий IV Иванович Шуйский
(1552—1612)121x121пкс29 май 160627 июль 1610Лжедмитрийға ҡаршы ойошторолған заговорҙа ҡатнашыусы баярҙар тарафынан һайлана. 11 июндә тәхеткә ултыра. Баярҙар тарафынан ҡолатыла (формаль рәүештә Земство соборы тарафынан төшөрөлә) һәм 1610 йылдың 17 июлендә монахлыҡта көсләп ебәрелә.-Лжедмитрий II  (1610 йылдың 11 декабрендә һәләк була)132x132пкс22 июнь 160721 декабрь 1610Үҙен батша улы Дмитрий Иоаннович итеп күрһәтә.-Владислав Жигимонтович(1595—1648)152x152пкс27 август 16103 март 16131610 йылда Семибоярщина Жокиевскийҙың ғәскәре баҫымы аҫтында батша итеп 15 йәшлек батша улын һайлай (һуңынан король Владислав IV).Романовтар7Михаил Фёдорович(1596—1645)141x141пкс3 март 161323 июль 1645Земство соборы тарафынан һайлана.Патриарх Филарет(улы менән берлектә идара итә)(1554—1633)125x125пкс24 июнь 161911 октябрь 16331619 йылдың 1 июнендә поляк әсирлегенән азат ителә. Ғүмеренең аҙағына тиклем рәсми рәүештә «бөйөк батша» исемен йөрөтә.8Алексей Михайлович Тишайший(1629—1676)122x122пкс23 июль 16458 февраль 1676Царевич Алексей Алексеевич (атаһы менән берлектә идара итә)(1654—1670)116x116пкс15 февраль 165417 ғинуар 16709Фёдор III Алексеевич(1661—1682)133x133пкс8 февраль 16767 май 168211-12Софья Алексеевна(ағалары янында регент)(1657—1704)119x119пкс7 май 16828 февраль 1689Иван V Алексеевич(1666—1696)126x126пкс7 мая 16828 февраль 1696Фёдор үлгәндән һуң, баярҙар думаһы Петрҙы Иванды батша итеп иғлан итә. Әммә көрәш һөҙөмтәһендә ҡустыларын берлектә идара итеүсе хакимдар тип иғлан итергә ҡарар сығарыла. 26 майҙа Иван «өлкән батша» итеп иғлан ителә. 1682 йылдың 25 июнендә ҡустылары меннән берлектә батша тәхетенә ултыртыла. 1696 йылдың 29 ғинуарында вафат була. 1682 йылдың 29 майынан 1689 йылдың 7 сентябренә йәш батшалар янында уларҙың апаһы Софья Алексеевна регент булып тора.Пётр I Алексеевич Бөйөк(1672—1725)167x167пкс7 мая 16822 ноябрь 17211721 йылда рәсәй императоры итеп иғлан ителә

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 Батша һайлау

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

Категория:Хакимдар исемлеге
Категория:Урыҫ батшалары