Ҡолмәт ауылы эргәһендәге Әй йылғаһы туғайы

Ҡолмәт ауылы эргәһендәге Әй йылғаһы һыубаҫар туғайы — төбәк әһәмиәтендәге дәүләт ботаника заказнигы. Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы территорияһында урынлашҡан тәбиғәт ҡомартҡыһы.

 Тасуирламаһы 
Ҡолмәт ауылы эргәһендәге Әй йылғаһы туғайы — Республика әһәмиәтендәге «Ҡолмәт ауылы эргәһендәге Әй йылғаһы һыубаҫар туғайы» дәүләт ботаник тәбиғәт заказнигы 1970 йылдың 22 майында Башҡортостан Республикаһы ҡарары менән булдырылған. Майҙаны — 101, 9 гектар.

Ҡолмәт ауылынан көньяҡҡа табан 2 километр алыҫлыҡта, уң ярҙағы һыубаҫар туғайҙа һәм Әй йылғаһының таулы яры буйында, Салауат урмансылығы дәүләт учреждениеһы составындағы Ҡыйғы участка урмансылығының 1-се, 14-се, 15-се, 16-сы, 24-се, 25-се кварталдарында урынлашҡан.

Заказник түбәндәге бурыстарҙы үтәү өсөн булдырылған:

— тәбиғи йәшәү мөхитен тәьмин итеүсе тәбиғәт комплексын һаҡлау, яңыртыу һәм тергеҙеү, һирәк осрай торған дарыу үҫемлектәренең ген- һәм ценофондын рациональ файҙаланыу һәм уларға булышлыҡ итеү;

— үҫемлектәр донъяһы объекттарын, шул иҫәптән һирәк осраған һәм юғалыу хәүефе янаған объекттарҙы һаҡлап ҡалыу, яңыртыу һәм тергеҙеү;

— экологик мониторинг үткәреү;

— экологик ағартыу эше алып барыу Государственный природный заказник республиканского значения «Пойма р. Ай у с. Кульметово».

Яҡындағы ҡалаларҙың координаталары: 55°8’58"N 58°42’28"E

 Флораһы 
Республика әһәмиәтендәге «Ҡолмәт ауылы эргәһендәге Әй йылғаһы һыубаҫар туғайы» дәүләт ботаник тәбиғәт заказнигы тотороҡло продуктлы дарыу үҫемлектәре популяцияһын һаҡлау маҡсатында булдырылған.

Тәбиғәт комплексы һыубаҫар ҡарағай-ҡайын урмандарынан ғибәрәт, уларҙың флораһында үҫемлектәрҙең 40%-ы самаһы ҡиммәтле дарыу һәм аҙыҡ төрҙәренә тура килә. Яҙғы умырзая, себер умырзаяһы, ҡара һәм ҡыҙыл ҡарағат, әлморон — улар араһында иң күп продуктлылары. Ҡолмәт ауылы эргәһендәге ҡарағай урманында ябай һыуйыйыр үләне (водосбор обыкновенный) үҫеүе асыҡланған. Был Башҡортостан Республикаһында ошо төрҙөң берҙән-бер үҫеү урыны.

Заказник ресурстарҙы һаҡлаусы, фәнни һәм эталон әһәмиәткә эйәКульметовский ботанический природный заказник.

 Фаунаһы 
Заказниктың хайуандар донъяһы әлегә төплө өйрәнелмәгән. Һирәк осрай торған йәнлектәрҙән башҡа, әлбиттә, ҡуян, бүре, тейен, төлкө, терпе, шәшке, һеләүһен, һыуһар, ҡыр тауыҡтары — ҡор, һуйыр кеүек йәнлек-ҡоштар, ваҡ йәнлектәр, төрлө бөжәктәр тереклек итә.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Арый янындағы дала сейәһе ҡыуаҡлыҡтары

 Һылтанмалар 

 Кульметовский ботанический природный заказник
 Постановление правительства Республики Башкортостан от 29.12.2021 № 733 «О ВНЕСЕНИИ ИЗМЕНЕНИЙ В НЕКОТОРЫЕ РЕШЕНИЯ ПРАВИТЕЛЬСТВА РЕСПУБЛИКИ БАШКОРТОСТАН»

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Заказниктар
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы
Категория:Башҡортостан заказниктары
Категория:Бишбүләк районы
Категория:1970 йылда барлыҡҡа килгән махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре
Категория:Башҡортостандың һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре