Шаһиншаһ

Шаһиншаһ йәки шаханшаһВариант «шаханшах» ближе к оригиналу, но используется редко, большей частью в специальной литературе. Общие же словари знают только форму «шахиншах», см.  . ( xšāyaθiya xšāyaθiyānām, , фарсы شاهنشاه‎,  «батшаларҙың батшаһы») — боронғо фарсы (мидий сығышлы, Әһәмәниҙәр үҙләштергән), һуңыраҡ яҡынса европа император титулына тап килгән иран монархия титулы. Титуллау — Император Ғәли йәнәптәре.

 Тасуирламаһы 
Титул тәүге тапҡыр Сәсәниҙәр династияһы Иран хакимдары тарафынан ҡабул ителә, ләкин ул Әһәмәниҙәр «xšāyaθiya xšāyaθiyānām» заманына барып тоташа, шуның өсөн Иранда Әһәмәни батшаһы Бөйөк Кир II-не беренсе шаһ тип атайҙар. Әһәмәниҙәр һәм Сәсәниҙәрҙән тыш, б.э.т. II быуаттан башлап «батшаларҙың батшаһы» титулын Аршакидтар династияһынан Парфия идарасылары йөрөткәнFowler R. ‘Most Fortunate Roots’: Tradition and Legitimacy in Parthian Royal Ideology // Imaginary Kings. Royal Images in the Ancient Near East, Greece and Rome / Ed. by O. Hekster, R. Fowler. Stuttgart, 2005. P. 142.

Дөйөм алғанда, титулды, ҡайһы бер өҙөклөктәр менән, 2500 йыл дауамында файҙаланғандар. Ирандың һуңғы шаһаншаһы 1979 йылда ислам революцияһы ваҡытында ҡолатылған Мөхәммәт Риза Пәхләүи була. Мөхәммәт Риза Пәхләүиҙең улын Иран монархистары законлы шаһиншаһ тип һанай.

Рус телендәге әҙәбиәттә, һүҙ Фарсы иле хаҡында барһа, шаһиншаһ титулы, ғәҙәттә, «батшаларҙың батшаһы» тип тәржемә ителә, бөгөнгө Иран тураһында һүҙ барғанда, тәржемә ителмәй.

Сәсәниҙәрҙе еңгәндән һуң, византия императоры Ираклий I шундай уҡ мәғәнәгә эйә — Басилевс Басилеон — грек титулын ҡабул иткән.

 Әһәмәниҙәрҙән һуң титул йөрөткән династиялар 
 Династия  Дәүләт  Идара йылдарыАршакиҙар  Аряншаһр  б. э. т. 170 — б. э. 226 border|24px Арташесиҙар  border|24px Бөйөк Әрмәнстан  б. э. 88 — б. э. 1 border|24px Сәсәниҙәр  border|24px Эраншаһр  226—651 border|24px Багратидтар  border|24px Әрмәнстан  921—1045 border|24px Багратиондар Georgia in the XI—XII centuries = საქართველო XI—XII საუკუნეებში / Mariam Lortkipanidze ; Editor: George B.Hewitt 1124—1490 Бувайхидтар  Ираҡ һәм Иран 932—1062ҺүләкүләрҺүләкүләр дәүләтеБаһарлыҠара ҠуйлыларБаяндурҙарАҡ Ҡуйлылар Сәфәүиҙәр  Сәфәүи Ираны 1501—1794 border|24px Бабуриды  border|24px Бөйөк Моголдар империяһы  1526—1858 Әфшариҙар  24px Әфшариҙар Ираны  1736—1795 Зәндтәр  24px Иран  1782—1794 border|24px Ҡажарҙар  border|24px Иң юғары Иран дәүләте 1796—1925претендовали до 1943 border|24px Пәхләүи  border|24px Шаһаншаһ Дәүләте Иран  1925—1979

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Фарсы батшалары

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

Категория:Монархия
Категория:Титулдар
Категория:Иран титулдары
Категория:Сәсәниҙәр титулдары һәм вазифалары