Төп Кавказ һырты

Төп Кавказ (Һыу айырғыс) һырты () — өҙөлмәй дауам иткән тау сылбыры, төньяҡ-көнбайыштан көньяҡ-көнсығышҡа табан Ҡара диңгеҙҙән (Анапа районы) Каспий диңгеҙенә тиклем (Баҡынан төньяҡ-көнбайышҡа табан Ильхыдаг тауы) 1100 км-ҙан ашыуға һуҙылған. Кавказ һырты Кавказды ике өлөшкә бүлә: Кавказ алды (Төньяҡ Кавказ) һәм Кавказ аръяғы (Көньяҡ Кавказ).

 Географияһы 
Төп Кавказ Һырты төньяҡта Ҡобан, Терек, Сулаҡ, Самур һәм көньяҡта Ингури, Риони һәм Кура йылға бассейндарын бүлә.
мини|220x220пкс|слева|Чучхур артылышынан Төп һырт күренеше.
Төп Кавказ һырты (йәки Оло Кавказ һырты) ингән Көнсығыш Европа тигеҙлеге янындағы тау системаһы Оло Кавказ тип атала. Кесе Кавказ, унан айырмалы рәүештә, Риони һәм Кура үҙәндәренән көньяҡҡа табан урынлашҡан һәм Көнбайыш Азия ҡалҡыулыҡтары менән туранан-тура бәйле киң йәйелеп киткән тау өҫтө.

Ҡайһы бер сығанаҡтар Азия менән Европа араһындағы сикте Кавказ һыртының һыу айырғысы буйынса үткәрә «Europe» (plate 59); «Asia» (plate 74): «A commonly accepted division between Asia and Europe … is formed by the Ural Mountains, Ural River, Caspian Sea, Caucasus Mountains, and the Black Sea with its outlets, the Bosporus and Dardanelles.».

Кавказ тауҙарының башҡа географик объекттары кеүек телмәрҙә ябай ғына итеп «Кавказ» тип аталырға мөмкин.

 Төбәктәре 
Кавказды түбәндәгесә бүлеү ҡабул ителгән:

 Көнбайыш Кавказ (көнсығыштан Эльбрус менән сикләнгән);
 Үҙәк Кавказ;
 Көнсығыш Кавказ (Көнбайыштан Казбек менән сикләнгән).

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 


Категория:Рәсәйҙең тау һырттары
Категория:Әзербайжан тау һырттары
Категория:Кавказ тау һырттары