Млет

Млет, иҫкесә Мелида (, , ), — Хорватияның көньяҡ өлөшөндә, далматин яры янындағы утрау. Млет утрауы тураһында боронғо грек сәйәхәтселәре периплдарында тәүгә иҫкә алына. Колонияның Корчула, Вис һәм Хвар утрауҙарына юл Млет боғаҙы аша ятҡан. Млет утрауҙары күп тапҡыр ҡулдан-ҡулға күсә. Римлылар был утрауҙы һөргөн урыны булараҡ файҙаланған, ә һуңынан ул бер аҙ ваҡыт яу Босния монархтары биләй, улар уны Дубровникҡа 1333 йылда һата. 1345—1808 йылдарҙа утрау Дубровницкой республикаһы ҡарамағында була.

 Географияһы 
слева|мини|200x200пкс|Млет утрауы картаһы
слева|мини|200x200пкс|Изге Мария утрауында монастырь. 
Утрауҙың майҙаны — 100,41 км2. Утрауҙың оҙонлоғо 37 км, киңлеге — 3 км. Яр буйы һыҙығының оҙонлоғо — 131,3 кмЦентральное бюро статистики Хорватии . Млет утрауы — ҙур Адриатика утрауҙарының иң көньяҡтағыһы һәм иң көнсығыштағыһы. Ул шулай уҡ хорват утрауҙары араһында иң урманлыһы (майҙандың 72 проценты урман менән ҡапланған).

Утрау халҡы — 1111 кеше (2001 йыл), 99 % хорваттар тәшкил итә. Унда ҙур ҡалалар юҡ, карап һәм яхталар туҡтаған урын: Полаче (Polaage), Помена (Pomena) һәм Собра (Sobra). Уның көнбайыш өлөшөндә Милли парк урынлашҡан. Утрауҙың көнсығыш өлөшө һоҡланғыс бухталарындағы пляждары менән билдәле. Уның периметры буйынса уны ҡарауҙы еңеләйткән юл һалына. Утрау Млет каналы менән бүленгән Пельешац ярымутрауынан көньяҡта ята. Дубровник һәм Трстенонан даими һәм туристик рейстар йөрөй.

 Милли парк 
слева|мини|227x227пкс|Млет Милли паркы 
Утрауҙың бөтә көнбайыш өлөшөн 1960 йылдың 12 ноябрендә нигеҙ һалынған боронғо «Млет» милли паркы биләй. Ҡурсаулыҡтың тоҙло ике күле иң иҫтәлекле урын — Ҙур (Veliko, майҙаны — 45 гектар, тәрәнлеге — 46 м) һәм Кесе (Malo, майҙаны — 24 гектар, тәрәнлеге — 29. м.). Ҙур күлдә Изге Мария утрауы бар, йәки уны утрауҙа утрау тип атайҙар. Изге Мария утрауында йәшәгән бер боронғо, (XII быуат быуатҡа ҡараЙ) бенедикт монастыры бар.

Быуаттар дауамында ике экологик афәт һынауы үтһә лә, утрауҙың үҫемлектәр һәм хайуандар донъяһы үҙенсәлекле. Беренсе афәт монахтар XII быуатта күлде диңгеҙ менән тоташтырған канал менән бәйле була: канал сөсө һыу күлдең тоҙланыуына килтерә. Икенсеһе мангуст менән бәйле: урта быуаттарҙа күп һанлы йыландар менән көрәшеү өсөн утрауға алып киләләр һәм улар йыландарҙы ғына түгел, йомортҡаларын ашап, ҡырағай ҡоштарҙы ла ныҡ ҡыҫҡарта. Әйткәндәй, хәҙер утрауҙың экосистемаһы балансты тергеҙҙе, ә ҡырағай мангустар парктың матурлығы булып тора.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Остров Млет 

Категория:Хорватияның иҫтәлекле урындары
Категория:Хорватияның милли парктары
Категория:Алфавит буйынса утрауҙар
Категория:Хорватия утрауҙары