Довмонт ҡалаһы

Довмонт  ҡалаһы — XIII быуатта төҙөлгән таш ҡоролма, Кромды өҫтәмә нығытыу, ҡәлғә  майҙанын киңәйтеү һәм Псков ҡала посадын һаҡлау  өсөн төҙөлгән.  Атамаһы 1266—1299 йылдарҙағы Псков кенәзе  Довмонт исеменән (Тимофей суҡындырыуында), сыҡҡан
мини|300x300пкс|Кром һәм Довмонт  ҡалаһы күренеше. Макет. XVI быуат тирәһе

 Тарихы 
Ҡала диуарҙары үҙ  эсенә төньяҡта Довмонт стенаһын һәм көньяҡта яңы  дауамын ала, ул посад урынында кенәз Довмонт  ваҡытында төҙөлә; көнсығыш стенаһы  Пскова йылғаһы өҫтөндә, көнбайыш яғы Бөйөк йылғаһы өҫтөндә тора. Ҡала посадтары ултырыуҙары урынында бында админисьтратив үҙәк күсерелә, ул һуңғараҡ   XIV быуатта Довмонт ҡалаһы тип атала  (беренсе тапҡыр «Довмонт ҡалаһы» 1370 йылда телгә алына)Е. Морозкина. Древний Псков. Кром и Довмонтов город — Москва, 2001(недоступная ссылка).Дата обращения: 2 января 2013. Архивировано 9 сентября 2013 года.Довмонтов город. XIII в.  Бында  XV  быуатта  Рыбницкий (Изге ҡапҡалар манаралары өҫтөндә) һәм Власьевская башнялары төҙөлә.Довмонт диуары (Довмонтов ҡала) Псков ҡәлғәһе  оборона стеналарының икенсе бүлкәте. XV—XVI быуатта Довмонт территорияһында 17 ҡорам  урынлаша,  үҙенең әһәмиәтен юғалтып, уларҙың күбеһе  XVI—XVII быуаттарҙа һүтеп алына. Төньяҡ һуғыш башланыу Довмонт территорияһында  Раштыуа батареяһы төҙөлә. Ғибәҙәтханалар ябыла һәм ҡорал келәте булараҡ ҡулланыла.  

XIX быуаттың аҙағында Довмонт ҡалаһы территорияһы буш торған. Псковты немец ғәскәре оккупациялаған  ваҡытта Довмонт ҡалаһында немец зенит батареяһы була. XX быуаттың икенсе яртыһында археологтар боронғо Довмонт ҡалаһының һәм данлыҡлы ғибәҙәтханаларҙың фрагменттарын таба.

Никола һәм Покров сиркәүе фундаменттары консервацияланған һәм ер өҫтөнә сығарылған. 

Довмонт ҡалаһы  сиркәүҙәренең стеналары биҙәктәре  - Псков боронғолоғоноң ҡалдыҡтарын  Ленинградҡа алып киләләр, Черная йылғаһы эргәһендәге Иҫке Ауылда яңы Эрмитажда   һаҡлана

 . 

Довмонт ҡалаһы территорияһында археологтар XIV-XV быуаттар хәрби кейемдәр  һәм биш йөҙҙән ашыу ҡурғаш мисәт тапҡан.

Көньяҡ стенаһында  1692—1693 йылда төҙөлгән  Приказный палаталары урынлашҡан

Ваҡыт үтеү Довмонтов ҡалаһы Кром ансамбле составына индерелә (Кремль урамы булараҡ).

 Башнялары 

 Власьевская башняһы
 Довмонт башняһы (башня менән Ҡапҡалары менән Смердье башняһы, XIX быуатта емерелә һәм ҡапҡаһыҙ тергеҙелә.  
 Рыбницкая башняһы  (Изге ҡапҡалар башняһы)

 Ғибәҙәтханалары 
Псковта 1956 йылда Дәүләт Эрмитажы археология экспедицияһы башлаған ҡаҙыныуҙарҙа табылған Довмонт ҡалаһының ҡорамдары нигеҙҙәре һаҡланған:
#ИсемеҺүрәтеТөҙөлөү ваҡытыХәҙерге адресыКоординаталарыКомментарийСтатусы1Изге Тимофей Гаазкий (Тимофея-Довмонта)267x267пкс1268 йылДовмонт ҡалаһыКенәз Довмонт ерләнгән урын,  XVIII быуат башында Петрҙың хәрби келәте аҫтында ҡалғанһаҡланмаған2Георгий1269 йылДовмонт ҡалаһыXVIII быуат башында  Пётр I ваҡытында хәрби келәттәр аҫтында ҡалғанһаҡланмаған3Федор Стратилат1272 йылДовмонт ҡалаһыXIV быуатта яңынан төҙөлгән, XVI быуатта күрше Алексей Митрополит сикәүе менән тоташҡан, Пётр I ваҡытында XVIII быуат башында хәрби келәттәр аҫтында ҡалғанһаҡланмаған4Алексей МитрополитДовмонт ҡалаһыXVI быуатта күрше Федор Стратилат сиркәүе менән тоташҡанһаҡланмаған5Дмитрий СолунскийXII быуатДовмонт ҡалаһыXIV быуатта яңынан ҡоролған,  XIX быуаттың 30-сы йылдарында һүтеп алынған һаҡланмаған6Никола200x200пксИзге Кир һәм Иоанн төкәтмәләре менән Изге Николай сиркәүеXIV быуатДовмонт ҡалаһыXVIII быуатта  Пётр I ваҡытында хәрби келәттәр аҫтында  ҡалған. 1945 йылда табылған,  1959—1963 йылғы ҡаҙыныуҙарһаҡланмаған7Кирилл XIV быуатДовмонт ҡалаһыXVIII быуатта Пётр I ваҡытында хәрби келәттәр аҫтында күмелгән.һаҡланмаған8Христос Раштыуаһы 200x200пксXIV быуатДовмонт ҡалаһы XVIII быуат башында Пётр I ваҡытында күмелгәнһаҡланмаған9Покрова Богородица267x267пксXIV быуатДовмонт ҡалаһы XVIII быуат башында Пётр I ваҡытында күмелгән һаҡланмаған10Изге Рух хуплауыXIV быуатДовмонт ҡалаһыXVIII быуат башында Пётр I ваҡытында күмелгәнһаҡланмаған11Никола һәм Кирилл сиркәүҙәре янында  № 2 тикшерелмәгәнXIII быуатДовмонт ҡалаһыXVIII быуат башында Пётр I ваҡытында күмелгәнһаҡланмаған

 Фотогалерея 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Псков тарихы
Категория:Федераль әһәмиәттәге Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары