Америка Ҡушма Штаттары президенттары исемлеге

Америка Ҡушма Штаттары Президенты — башҡарма власть һәм Америка дәүләте башлығы. Вазифа 1787 йылда Конституция конвенты (йыйылышы) ҡабул иткән АҠШ КонституцияһыКонституция США тарафынан булдырыла. 1789 йылда Джордж Вашингтон Америка Ҡушма Штаттарының тәүге президенты була. Вазифаға ингәнгә тиклем «президент» исеме «Континенталь конгресс президенты» — Бойондороҡһоҙлоҡ декларацияһы ҡабул ителгән колониялар вәкилдәре съезы рәйесе менән бергә ҡулланыла.

1789 йылдан АҠШ президенттары һайлана. Бер-бер артлы сроктар бер президентлыҡ тип иҫәпләнә (мәҫәлән, Джордж Вашингтон ике тапҡыр рәттән вазифаға һайлана, беренсе һәм икенсе президент түгел, ә беренсе президент була), һәм әлеге ваҡытта кисектереүҙең берҙән-бер осрағы (Гровер Кливленд) ике президент (22-се һәм 24-се президенттар) иҫәбенә инә. Президент вафат булған йәки отставкаға киткән осраҡта уның вазифаһын биләгән вице-президенттарға айырым номер бирелә.

Һигеҙ Америка президенты үҙ вазифаһында вафат була. Дүртәүһе үҙ вәкәләттәрен үтәгәндә тәбиғи сәбәптәрҙән вафат булған (Уильям Генри Гаррисон, Закари Тейлор, Уоррен Гардинг һәм 
Франклин Д. Рузвельт), дүрт президент үлтерелә: Линкольн (1865 йыл, театрҙа көньяҡ кешеһе), Гарфилд (1881, тимер юл вокзалында психик ауырыу тарафынан), Мак-Кинли (1901, күргәҙмәлә анархист тарафынан) һәм Кеннеди (1963, Ли Харви Освальд тарафынан), һәм береһе отставкаға китә (Ричард Никсон).

Граждандар һуғышы ваҡытында 1861 йылдан 1865 йылға тиклем Америка Конфедератив штаттары президенты вазифаһы була. Был саҡта көньяҡ штаттар үҙҙәрен бойондороҡһоҙ тип иғлан итә һәм Америка Ҡушма Штаттары составынан сыға. Америка Конфедератив штаттарының беренсе һәм берҙән-бер президенты Джефферсон Дэвис була, ул был вазифаны 1861 йылдың 18 февраленән 1865 йылдың 10 майына тиклем биләй (ул ваҡытта вице-президент Александр Стивенс була).

 Президенттар исемлеге 	
 Партиялар

№ФотоПрезидентНачало срокаКонец срокаПартияға ҡарауыВице-президентПрезидентлыҡ дауамлылығы (көндәрҙә)1100px(1732—1799)30 апрель, 1789 йыл4 март, 1797 йыл Партияһыҙ2100px(1735—1826)4 март, 1797 йыл4 март, 1801 йылФедералистТомас Джефферсон3100px(1743—1826)4 марта 18014 марта 1809Демократ-республиканлыАарон Бурр Джордж Клинтон4100px(1751—1836)4 март, 1809 йыл4 март,1817 йылДемократ-республиканлыДжордж КлинтонВазифа бушЭлбридж Герри5100px(1758—1831)4 март, 1817 йыл4 март, 1825 йылДемократ-республиканлы6100px(1767—1848)4 март, 1825 йыл4 март, 1829 йылДемократ-республиканлы7100px(1767—1845)4 март, 1829 йыл4 март, 1837 йылДемократДжон Колдуэлл КэлхунВазифа бушМартин Ван Бюрен8100px(1782—1862)4 март, 1837 йыл4 март, 1841 йылДемократ9100px(1773—1841)4 март, 1841 йыл4 апрель, 1841 йылПрезидент вазифаһында вафат була.Виг10100px(1790—1862)4 апреля 18414 март, 1845 йылВиг ПартияһыҙДемократик партияның элекке ағзаһы, избран вице-президентом как виг. В 1841 году был исключён из партии из-за отказа поддерживать фракцию вигов в Конгрессе.11100px(1795—1849)4 март, 1845 йыл4 март, 1849 йылДемократ12100px(1784—1850)4 март, 1849 йыл9 июль, 1850 йылВиг13100px(1800—1874)9 июль, 1850 йыл4 март, 1853 йылВиг 14100px(1804—1869)4 март, 1853 йыл4 март, 1857 йылДемократУильям Кинг Вазифа буш15100px(1791—1868)4 март, 1857 йыл4 март, 1861 йылДемократ16100px(1809—1865)4 март, 1861 йыл15 апрель, 1865 йылУбит.РеспубликанецАвраам Линкольн и Эндрю Джонсон в 1864 году были избраны как члены партии Национальный союзГаннибал ГэмлинЭндрю Джонсон17100px(1808—1875)15 апрель, 1865 йыл4 март, 1869 йылДемократ 18100px(1822—1885)4 март, 1869 йыл4 март, 1877 йылРеспубликанлыШайлер Колфакс Генри Уилсон Вазифа буш19100px(1822—1893)4 март, 1877 йыл4 март, 1881 йылРеспубликанлы20100px(1831—1881)4 март, 1881 йыл19 сентябрь, 1881 йылРеспубликанлы21100px(1829—1886)19 сентябрь, 1881 йыл4 март, 1885 йылРеспубликанлы 22100px(1837—1908)4 март, 1885 йыл4 март, 1889 йылДемократТомас Хендрикс Вазифа буш23100px(1833—1901)4 март, 1889 йыл4 март, 1893 йылРеспубликанлы24100px(второй раз)

(1837—1908)4 март, 1893 йыл4 март, 1897 йылДемократ25100px(1843—1901)4 март, 1897 йыл14 сентябрь, 1901 йылРеспубликанлыГаррет Хобарт Вазифа бушТеодор Рузвельт26100px(1858—1919)14 сентябрь, 1901 йыл4 март, 1909 йылРеспубликанлы Вазифа буш Чарльз Фэрбенкс27100px(1857—1930)4 март, 1909 йыл4 март, 1913 йылРеспубликанлыДжеймс Шерман Вазифа буш28100px(1856—1924)4 март, 1913 йыл4 март, 1921 йылДемократ29100px(1865—1923)4 март, 1921 йыл2 август, 1923 йылРеспубликанлы30100px(1872—1933)2 август, 1923 йыл4 март, 1929 йылРеспубликанлы Вазифа буш Чарльз Дауэс31100px(1874—1964)4 март, 1929 йыл4 март, 1933 йылРеспубликанлы32100px(1882—1945)4 март, 1933 йыл12 апрель, 1945 йылДемократДжон Гарнер Генри Уоллес Гарри Трумэн33100px(1884—1972)12 апрель, 1945 йыл20 ғинуар, 1953 йылДемократ Вазифа вакантнлы Олбен Баркли34100px(1890—1969)20 ғинуар, 1953 йыл20 ғинуар, 1961 йылРеспубликанлы35100px(1917—1963)20 ғинуар, 1961 йыл22 ноябрь, 1963 йылДемократ36100px(1908—1973)22 ноябрь, 1963 йыл20 ғинуар, 1969 йылДемократ Вазифа буш Хьюберт Хамфри37100px(1913—1994)20 ғинуар, 1969 йыл9 август, 1974 йылУшёл в отставку.РеспубликанлыСпиро Агню Вазифа буш Джеральд Форд38100px(1913—2006)9 август, 1974 йыл20 ғинуар, 1977 йылРеспубликанлы Вазифа буш Нельсон Рокфеллер39100px(род. 1924)20 ғинуар, 1977 йыл20 ғинуар, 1981 йылДемократ40100px(1911—2004)20 ғинуар, 1981 йыл20 ғинуар, 1989 йылРеспубликанлы41100px («Джордж Буш — старший»)

(1924—2018)20 ғинуар, 1989 йыл20 ғинуар, 1993 йылРеспубликанлы42100px(род. 1946)20 ғинуар, 1993 йыл20 ғинуар, 2001 йылДемократ43100px («Джордж Буш — младший»)

(род. 1946)20 ғинуар, 2001 йыл20 ғинуар, 2009 йылРеспубликанлы44100px 

(род. 1961)20 ғинуар, 2009 йыл20 ғинуар, 2017 йылДемократ45100px(род. 1946)20 ғинуар, 2017 йыл20 ғинуар, 2021 йылРеспубликанлы46100px(род. 1942)20 ғинуар, 2021 йылХәҙергеДемократ

 Хәҙерге көндә йәшәгән элекке президенттар 
Бөгөнгө көнгә ҡарата биш элекке Америка президенты иҫән:

 Президент Президентстлыҡ итеү йылдары Тыуған йылы Джимми Картер 1977—1981 1 октябрь, 1924 йыл Билл Клинтон 1993—2001 19 август, 1946 йыл Джордж Уокер Буш 2001—2009 6 июль, 1946 йылБарак Обама2009—20176 август, 1961 йылДональд Трамп 2017—202114 июнь, 1946 йыл

 Партиялар

ПрезидентБилл Клинтон1993—200119 август, 1946 йылДжордж Уокер Буш2001—20096 июль, 1946 йылБарак Обама14 июнь, 1946

 Хәҙерге көндә йәшәгән элекке президенттар 
ПрезидентПрезидент булыу йылдарыТыуған датаһыДжимми Картер1977—19811 октябрь, 1924 йылБилл Клинтон1993—200119 август, 1946 йылДжордж Уокер Буш2001—20096 июль, 1946 йыл Барак Обама2009—20176 август, 1961 йылДональд Трамп2017—202114 июнь, 1946
2018 йылдың 30 ноябрендә Джордж Буш-өлкән (1989 йылдан 1993 йылға тиклем президент) 94 йәшендә вафат була.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 Проклятие Текумсе
 Список первых леди США

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Список президентов США на сайте Белого дома 
 Иванян Э. А. От Джорджа Вашингтона до Джорджа Буша: Белый дом и пресса. М.: Изд-во политической лит-ры, 1991.


Категория:АҠШ президенттары