Иҫке Сауҡалыҡ

Иҫке Сауҡалыҡ — ( Ырымбур өлкәһенең Һарыҡташ районындағы ауыл, Иҫке Сауҡалыҡ ауыл Советының административ үҙәге.

Этимологияһы
Ауылдың атамаһы буйынса Ырымбур топонимдар белгесе, яҡты өйрәнеүсе Б.А. Моисеев үҙенең "Топонимические очерки Оренбуржья" китабында бер нисә фараз килтерәТопонимические очерки Оренбуржья. Башта исемен Һуҡалаҡ (башҡортса «һалҡын, шишмә һыуы») һүҙенән тип килтерелә. Икенсе фаразға ярашлы урындағы халыҡтың фекере буйынса ауылдың исеме "сауҡалыҡ" һүҙенән (ҡайын урманы) барлыҡҡа килгән. Телсе, яҡты өйрәнеүсе Моисеев та был фараз менән килешә, сөнки был атама урындағы тәбиғәттең үҙенсәлеген асыҡ сағылдыра: элек бында төрлө урындарҙа ҡайын сауҡалыҡтары күп булған, унда әле лә ҡайындар үҫә.

 Географияһы 
Иҫке Сауҡалыҡ ауылы район үҙәге Һарыҡташ ҡасабаһынан төньяҡ-көнсығышҡа ҡарай туранан 32 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Тарихы 
Ауылға 1795 йылда ауылға нигеҙ һалына. Оло Ыҡ йылғаһының ҡушылдығы Бурынса йылғаһы буйында Тамбов һәм Пенза губернаһы крәҫтиән-күскенселәре нигеҙ һала. Бер аҙ ваҡыттан һуң, тап 1866 йылда Сауҡалыҡтың күп халҡы Бурынса йылғаһының түбән ағымындағы буш ятҡан башҡорт ерҙәрендә яңы ауыл төҙөгәндәр, уға Яңы Сауҡалыҡ тигән исем биргәндәр, ә баштағы ауыл ошо ваҡыттан алып Иҫке Сауҡалыҡ тип атала башлаған. 1880 йылдар уртаһында ауылда сиркәү төҙөйҙәр. 1900 йылда ауылда 121 ихата булған, унда 701 кеше йәшәгән. Совет заманында «Ҡыҙыл һабансы» һәм «Совет власы» колхоздары эшләгән.

 Халҡы 
2002 йылда халыҡ һаны 354 кеше тәшкил иткән (урыҫтар 91 %)Коряков Ю.Б. База данных "Этно-языковой состав населённых пунктов России"., 2010 йылда халыҡ иҫәбен алыу буйынса 294 кеше йәшәгән.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Саракташский район
 Һылтанмалар 
 Б. А. Моисеев. Топонимические очерки Оренбуржья. Стр 292-293. Изд-во "Оренбургская книга", 2016.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Һарыҡташ районы тораҡ пункттары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы
Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары
Категория:Ырымбур өлкәһе тораҡ пункттары