Буланов (Ырымбур өлкәһе)

Буланов (Ҡатай ямы) () — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһе Октябрьский районы биләмәһендәге ауыл. Буланов ауыл советы биләмәһенең административ үҙәге.

 Географияһы 
Ауыл Һайылмыш йылғаһы буйында, Бүрелек йылғаһының тамағына яҡын урынлашҡан. Район үҙәге — Октябрьский ауылынанс. Буланово на карте Оренбургской области төньяҡ-көнсығыштараҡ 40 км алыҫлыҡта урынлашҡан (юл буйынсаМаршрут. Яндекс.карты). Уға барыу йүнәлеше һәм башҡа тораҡ пункттар менән бәйләнеше —  юлы буйынса.

Ауыл 19 ауыл урамдан тора.

 Тарихы 
Ауыл барлыҡҡа килгәнгә тиклем бында халыҡ телендә Ҡытай ям (Китаям) тип йөрөтөлгән почта станцияһы булған. Ырымбур топонимдар белгесе Б. А. Моисеев аңлатыуынса, ғәмәлдә Ҡатай ям булған ул, сөнки бер сығанаҡта ла ниндәйҙер ҡытай бында йәшәүе теркәлмәгән. Ырымбур-Ҡазан тракты Рәсәй дәүләтенең көньяҡ-көнсығыш сиктәрен үҙләштереү һәм Ырымбур ҡалаһы төҙөлөшө менән бәйле ойошторолаМоисеев, Б. А. Местные названия Оренбургской области. Историкотопонимические очерки / Мин-во образования и науки РФ, ФГБОУ ВПО «Оренбург. гос. пед.ун-т». — Оренбург : Изд-во ОГПУ, 2013. — 380 с. ISBN 978-5-85859-528-1.
Ырымбур менән Ҡазан аша тура бәйләнеш булдырыу өсөн Ырымбур-Ҡазан тракты башҡорт ерҙәре буйынса һалына, шуға күрә батша хөкүмәте башҡорттарға ошо трактты тотоу һәм хеҙмәтләндереү бурысын йөкмәтә. Бөтә тракт буйынса почта станциялары, шул иҫәптән Ҡатай-Ям (Катаям йәки Катайский Ям) төҙөлә, уны ҡатай башҡорттары хеҙмәтләндерә. Һөҙөмтәлә урыҫ телендә атама үҙгәреш кисерә: Китай-Ям (Катай Ям тигәндән) һәм Китаям (Катайский Ям тигәндән).

Тракттың әһәмиәте кәмеү менән почта станцияһы ла ябыла.

1826 йылда был тарафҡа Харьков губернияһынан поверенный вәкәләте менән эш буйынса Максим Буланов тигән кеше килгән. Ҡатай Ямы янындағы урындар: тулы һыулы һәм балыҡлы Һайылмыш йылғаһы, иҫ киткес тәбиғәтле, уңдырышлы, ҡара тупраҡлы далалары уға бик оҡшап төшә. Буланов Һайылмыш йылғаһының уң яҡ ярында ер һайлап ала. Күскенселәр Ырымбур губерна идараһында булып, ер менән файҙаланыуға контракт төҙөй. Киләһе, 1827 йылда, Буланов етәкселегендәге бында Харьков һәм Курск губернаһынан украиндар күсенеп килгән.

1935—1963 йылдарҙа Буланов ауылы Белозёрка районы үҙәге булаСправка по истории административно-территориального деления Оренбургского края за 1735—1999 гг. .

 Этимологияһы 
Булановҡа эйәреп тәүге тапҡыр украиндар 1827 йылда Һайылмыш буйына күсенеп килә. Крәҫтиәндәрҙең күсенеүе 1830—1835 йылдарҙа дауам итә. Күскенселәр бындағы тәбиғәт байлығына таң ҡалып, ошо ерҙәрҙе тапҡан Булановҡа рәхмәт йөҙөнән ауылға уның фамилияһын бирәләр.

 Халҡы 

 Иҫтәлекле урындары 
Ауыл эргәһендә иҫтәлекле урындар:

 Ҡайынлы тауы (ауылдан өс километр алыҫлыҡта)
 Буланов инеше (ауылдан 2 километр төньяҡ-көнбайышта). Көслө ағымлы ер аҫты һыуы — секундына 9 литр һыу сыға
 Ҡурған (ҡатын-ҡыҙ ҡәбере, урта сармат мәҙәниәтенә ҡарай (I б. — б.э.т II быуаттың 1-се яртыһы)
 Граждандар һуғышы геройҙары һәйкәле
 Православие ҡорамы (1833 йылда төҙөлгән; 1936 йылда емертелгән)Булановский край

 Билдәле шәхестәре 
 Советтар Союзы Геройы Таранов Иван Игнатьевич (1899—1965).2016 йылдан ауыл мәктәбе уның исемен йөрөтә.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 с. Буланово на карте Оренбургской области.
Булановский край

Категория:Октябрьский районы (Ырымбур өлкәһе) тораҡ пункттары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы