Таглар мәмерйәһе

Таглар мәмерйәһе (, ) — Әзербайжандың Ходжавенд территорияһында карст мәмерйәһе,  бында  таш быуатта кешеләр йәшәгән (мустье дәүере). Ундағы мустье ҡоралдары типик мусетьены хәтерләткән башҡа мәҙәниәткә ҡарайПамятники мустьерской эпохи и остатки неандертальцев на территории СССР. CollectedPapers (25 марта 2014). Дата обращения: 10 декабря 2018..  Тәбиғи мәмерйә булараҡ  50-55 мең йыл дауамында боронғо кешеләр йәшәгән урын һаналған. Үҙенең исемен  мәмерйәнән алыҫ булмаған ауыл атамаһынан алғанAzerbaijan’s cultural relics in the global civilizational context. cyberleninka.ru. Дата обращения: 10 декабря 2018..

Мәмерйә Әзербайжандың Ходжавенд районында  урынлашҡан. 1992 йылдан 2020 йылға тиклем мәмерйә биләмәһен танылмаған Таулы-Карабах Республикаһы контролдә тотҡан.  Икенсе Карабах һуғышы һөҙөмтәһендә 2020 йылдың ноябрендә Азербайжан биләмәне контролдә тотоуҙы тергеҙҙе, ләкин Таулы-Карабах Республикаһы ошо биләмәгә дәғүә итеүен дауам итә

 Географияһы 
Әзербайжандың Ходжавенд районында Бёюк Таглар/Мец Тагер ауылының көньяғында, Куручар йылғаһының һул ярында, ҡала янында Шуша ҡалаһы янында һәм Азых мәмерйәһенән 3 км алыҫлыҡта урынлашҡан . Был мәмерйә өҫкө юра, икенсе төрлө әйткәндә, титон эзбизташтарында барлыҡҡа килгән. Өс тау ҡыуышынан тора, уларҙың икәүһе - Мустье мәҙәниәте осорона (урта палеолит), икенсеһе өҫкө палеолит осорона ҡарайAzerbaijan’s cultural relics in the global civilizational context. cyberleninka.ru. Дата обращения: 10 декабря 2018..

Шулай уҡ бында алты мәҙәни ҡатлам табылған: беренсе ҡатламда урта быуаттар осорондағы һауыт-һаба, бронза һәм энеолит ҡалдыҡтары табылған; 2 - 6 ҡатламдарҙа мустье дәүеренең көнкүреш әйберҙәре табылған.

 Археологик тикшеренеүҙәр 
слева|мини|203x203пкс|Мәмәҙәли Ғәсәйенов  — Таглар мәмерйәһен  тикшереүсе 
1960 йылда Кавказдың көньяҡ-көнсығышына Әзербайжан Совет Социалистик Республикаһы Фәндәр академияһы Тарих институты палеолитик разведка экспедицияһы ебәрелә.  Һөҙөмтәлә Азых һәм Таглар мәмерйәләре табылған.

1963 йылдан алып мәмерйәлә археологик ҡаҙыу эштәре алып барылған һәм 7 меңдән ашыу таш эш ҡоралы, 2 меңдән ашыу хайуан һөйәге табылған. Беренсе ҡатламдан һуң урта быуаттарҙағы, бронза быуаттағы һәм энеолиттағы балсыҡ һауыттар табылған. 2 - 6 ҡатлам сиктәрендә мустье мәҙәниәте өлгөләре табылған. Мәмерйә инвентарында ҡоралдар, ҡыҙыл, ҡара, көрән, һоро, аҡ төҫтәр һәм төрлө төҫмөрҙәге әйберҙәр яһау өсөн күп һанлы әҙерләмәләр табылған. Мәмерйәлә Әзербайжан  археологы Мәмәҙәли Ғәсәйенов эш алып барған.

1976 йылда мәмерйә территорияһында Ленинград экспедицияһы ваҡытында терәк киҫелештәр таҙартыла.

Һөйәк ҡалдыҡтарына анализ үткәргәндән һуң асыҡланыуынса, затлы болан һәм  кәзә һунар итеүҙең төп объекттары булған. Торама фаунаһының нигеҙен имеҙеүселәр тәшкил итә: ҡул ҡанаттары, ҡуян һымаҡтар, кимереүселәр, йыртҡыс, тояҡлылар..

Бында төрлө төҫтәге ағастан биҙәүестәр, өҫкө палеолит һәм мезолит дәүерендәге эш ҡоралдары, ҡорал табылған.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 История Азербайджана (ред. Играр Алиев, изд."ЕЛМ", 1995 г.)  Архивная копия от 11 ноября 2013 на Wayback Machine
 Azərbaycan Tarixi (7 cilddə). Bakı: Elm, 1998, 1-ci cild
 БРАГИНА Е. Н., МАРКОВА А. К. ПАЛЕОЭКОЛОГИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ ФАУНЫ ГРЫЗУНОВ ИЗ СРЕДНЕПАЛЕОЛИТИЧЕСКОЙ ПЕЩЕРНОЙ СТОЯНКИ ТАГЛАР (ЗАКАВКАЗЬЕ)  — 2013 г.

 Әҙәбиәт 




Категория:Мәмерйәләр — археологик ҡомартҡылар
Категория:Азия палеолиты
Категория:Әзербайжан тарихы
Категория:Әзербайжан мәмерйәләре