Арцах батшалығы

Арцах батшалығы () — урта быуаттарҙа бойондороҡло әрмән дәүләте.

Хәҙерге заман сығанаҡтарында Хачен кенәзлеге булараҡ телгә алына. Әммә кенәз Гасан-Джалал Дола хакимлыҡ итеү осоронда Хачен биләмәләре бөтә Таулы Ҡарабах территорияһын, шулай уҡ уға яҡын булған көнбайыштан, көньяҡта һәм төньяҡтағы ерҙәрҙе үҙ эсенә алғас, уның кенәзлеген йыш ҡына Арцах батшалығы тип атағандар. Hewsen, Robert H. "The Kingdom of Artsakh, " in T. Samuelian & M. Stone, eds. Medieval Armenian Culture. Chico, CA, 1983 Хачендың батшалар йортоHewsen, Robert H. "The Kingdom of Artsakh, " p. 47 Сюни династияһының кесе тармағы була һәм Хачен тип үҙенең төп ҡәлғәһе буйынса исемләнгән.

Гасан-Джалал — сығышы менән албандарҙан булған Араншахиктар династияһы вәкиле, был нәҫел Парфия төбәгендә Аршакидтары династияһынан батшалыҡ итеүенән алдараҡ булған. 1000 йылда Ованес-Сенекерим кенәз титулын алғандан һуң батшалыҡ барлыҡҡ килгән.

Арцах үҙенең бойондороҡһоҙ хакимдарын һаҡлай, шулай ҙа XIII быуат башында улар Грузия батшалығы, һуңынан Монгол империяһы сюзеренитетын ҡабул итә.Hewsen, Robert H. «The Meliks of Eastern Armenia: A Preliminary Study.» Revue des Études Arméniennes. NS: IX, 1972, pp. 255—329. Илханиҙар хакимы Аргун тарафынан Гасан-Джалал (1214—1261) үлтерелгәндән һуң, Арцах кенәздәре үҙ титулын юғалта.

Әммә улар Сюник провинцияһы менән хакимлыҡ итеүен дауам итә, уның составына XVI быуаттан Арцахтың биш әрмән меликсыҡтары (Хамс) һәм Кашатаг меликсылығы инә һәм ул XIX быуатҡа ҡәҙәр була. Сюник батшаларының тоҡомдары XX быуатҡа ҡәҙәр Сюник тарихында мөһим роль уйнай.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Роберт Х. Хьюсен «Царство Арцах» в средневековой армянской культуре (Армянские тексты и исследования Пенсильванского университета) . Томас Дж. Самуэлиан и Майкл Э. Стоун (ред.) Чико, Калифорния: Scholars Press, 1984. .

Категория:Әрмәнстан тарихында дәүләттәр
Категория:Әзербайжан тарихында дәүләттәр