Мальта архипелагы

Мальта архипелагы> — ҙур булмаған архипелаг, Урта диңгеҙҙең үҙәк өлөшөндә, Сицилия утрауынан 93 саҡрым көньяҡта һәм Тунистан 288 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Географияһы 
Мальта архипелагының дөйөм майҙаны — 316 квадрат километр, утрау һыу сығанағына ярлы. Мальтаның башҡа дәүләттәр менән ҡоро ер сиге юҡ. Мальта боғаҙы аша төньяҡта Сицилия утрауы урынлашҡан. Архипелаг өс утрауҙы (Мальта, Гоцо һәм Комино үҙ эсенә ала, ҡалған утрауҙар һәм ҡаяларҙа кешеләр йәшәмәй.
Архипелаг утрауҙары Мальта (Иблиян-Мальта) платоһының Сицилияны һәм Төньяҡ Африканы тоташтырған ҡоро ер күпере урынында барлыҡҡа килгән һәм һуңғы боҙланыу осоронан һуң һыу баҫҡан шельф зонаһында ята. Был зона Евразия һәм Африка тектоник плиталары сигендә урынлашҡан.

Геологик яҡтан архипелаг эзбизташтан тора. Иң бейек нөктәһе — Та-Дмейрек түбәһе (диңгеҙ кимәленән 253 метр), Мальта утрауының көньяҡ-көнбайыш ярында урынлашҡан. Балсыҡ һәм ҡомдоң йоҡа ҡатламдары бар. Рельефы башлыса тигеҙ. Утрауҙарҙың эзбизле тоҡомдары елгә ашалыусан.
Мальта субтропик Урта диңгеҙ климатлы. Уртаса айлыҡ температура ҡышын +12 градустан 13 °С-кә, ҡышын +25 — +26 °C-ға тиклем тирбәлә. Йылына 553.3 миллиметр яуым-төшөм тура килә, сентябрҙән мартҡа тиклем башлыса ямғырлы.

Мальта һәм Гоцо территорияһының күпселек өлөшөн тораҡ пункттар биләй. Кеше йәшәмәгән утрауҙар һаҡланыусы биләмә булып тора. Утрауҙарҙа эндемизм юғары дәрәжәгә эйә.

 Утрауҙар 
УтрауИнгл.Мальта.Халыҡ,кеше (2005)Майҙан,км²Тығыҙлығы,кеше/км²МальтаMalta373 9552461520,14ГоцоGħawdex31 00367462,73КоминоKemmuna43,51,14КоминоттоKemmunett—0,25—ДелимараTa Sikka' Delimara—0,31—ФильфлFilfla—0,06—Павел Изге УтрауIl-ta Gżejjer' San Pawl—0,1—МаноэльIl-Manwel Gżira——Ҡая бәшмәклеIl-tal Ġebla-Ġeneral—0,006—ФильфолеттаFilfoletta——

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Мальта ҡалалары

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Урта диңгеҙ утрауҙары