Сыбарҡая

Сыбарҡая () — Рәсәй, Урал тауҙарының Силәбе өлкәһе өлөшөндә Ҡариҙел йылғаһының иң ҙур һул ҡушылдығы Әй йылғаһының һул яры буйындағы ҡая. Һатҡы районы Межевой ҡасабаһынан 5.5 км көнбайыштараҡ ГДЕ НАХОДЯТСЯ АЙСКИЕ ПРИТЕСЫ.

 Тасуирламаһы 
350 пкс|thumb|справа|Сыбарҡая
Сыбарҡая Көньяҡ Уралдың күренеше менән айырылып торған таш диуар рәүешендәге бейек һәм оҙон (километрҙан ашыу) ҙур таш ҡая. Диуар бейеклеге 100 метрға тиклем етә, ул Әй йылғаһы бөгөлдәрен ҡабатлап, ураҡ рәүешле бөгөлөп-бөгөлөп һуҙылып киткән. Күренеше менән ул Норвегия фьордтарын хәтерләтә.

Сыбарҡая «диуары» тик текә, бер урында ғына бик ҙур ауырлыҡ менән өҫкә күтәрелергә мөмкин. Ҡаяла бер нисә мәмерйә (Юношеский грот, Беренсе һәм Икенсе Кулуар һәм башҡалар) бар. Юношеский грот тип аталған тау ҡыуышына альпинистар ғына инә ала, сөнки ҡая туп-тура вертикаль рәүешле. Тау ҡыуышының ҡая аҫтынан бейеклеге — 56 метр, ә өҫтән төшкәндә ҡыуышлыҡ ауыҙына тиклем — 26 метр.

Элгәре яҡындағы Ҡолмәт ауылы кешеләре был тау ҡыуышлығын Ҡараташ йәки Ҡараҡыуыш тип атаған. Юношеский грот тигән яңы атамаһы 1969 йылда бирелгән, тап шул йылда Коркино ҡалаһының йәш геологтары мәмерйәне өйрәнгән, ә киләһе йылында топографикаһын эшләгәндәрПавел Распопов: Большие и Малые Притесы на реке Ай, Сухие водопады

Сыбарҡая климаты башлыса ҡар һыуы менән туйынған Әй йылғаһы климатына бәйле. Октябрь аҙағы — декабрь башында йылғала боҙ туңа, апрель — май башында боҙ китә.

 Этимологияһы 
Урыҫ телендәге атамаһы — Большие Притёсы — тау тоҡомдарының дәүмәленә бәйле, улар ысынлап та мөһабәт. «Притёсы» тигән термин иһә «тесать», «утёс» тигәндән сығып ҡулланышҡа ингән.

Был урында борондан йәшәгән башҡорттар, артабан күсеп килгән төркиҙәр, ҡаяны «Сыбарҡая» тип атаған, сөнки уның таштарын төрлө төҫтәге мүк, лишай ҡаплап алып, ҡаяға төрлө биҙәктәр, сыбарлыҡ бирә.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
Павел Распопов: Большие и Малые Притесы на реке Ай, Сухие водопады
ГДЕ НАХОДЯТСЯ АЙСКИЕ ПРИТЕСЫ

Категория:Силәбе өлкәһе ҡаялары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы