Елена Чаушеску

Елена Чаушеску (7 ғинуар 1916FONDC.C. AL P.C.R. –CABINETUL 2 –ELENA CEAUŞESCU "Elena Ceauşescu s-a născut în satul Petreşti, judeţul Dâmboviţa, la data de 7 ianuarie 1916" — 25 декабрь, 1989) — Румыния коммунистар партияһының генераль секретарь һәм президенты Николае Чаушескуның ҡатыны.  Хөкүмәттең беренсе вице-премьеры, Румыния коммунистар партияһы Үҙәк Комитеты һәм РКП Политбюроһы составына инә,  Румыния Фәндәр академияһын һәм илдең ҙур химия компанияһы ICECHIM башлығы була.

1989 йылдың 22 декабрендә революция барышында ҡолатылған ире менән бергә баш ҡаланан ҡасып китә. Тәүҙә вертолётта, унан автомобилдә ҡаса. Тырговиште ҡалаһына тиклем барып етәләр, әммә шул уҡ көндө икеһе лә  армия тарафынан тотолаЛабиринт. Почему поторопились расстрелять Николая Чаушеску.  журнал «Планета» (декабрь 2006). Дата обращения: 24 марта 2013.. Ойошторолған ғәҙәттән тыш революцион трибунал уларҙы  дәүләткә ҡаршы енәйәттә, үҙ халҡының геноцидында, сит ил банктарында йәшәрен иҫәп  асыуҙа һәм   «милли иҡтисадты емереүҙә» ғәйепләйHouchang Esfandiar Chehabi, Juan José Linz, Sultanistic Regimes, p 242, Johns Hopkins University Press, 1998Daniel Chirot, Modern Tyrants: the power and prevalence of evil in our age, p 258, Princeton University Press, 1996.

1989 йылдың 25 декабрендә ни бары бер нисә сәғәт эсендә трибунал ҡарары буйынса  икеһе лә  хәрбиҙәр тарафынан атып үлтерелә, ә бының алдынан бөтә мөлкәттәре конфискацияланаИмущество семьи диктатора Чаушеску продают на аукционе. «The Good Life» (30 января 2012). Дата обращения: 24 марта 2013..

 Биографияһы 

 Иртә йылдары 
Елена Петреску Румынияла Петрешти коммунаһының  Дымбовица берәмегендә крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Атаһы уның һабансы булған. Яҙмалар күрһәтеүенсә, ул башланғыс мәктәптән бер генә яҡшы баһа, ҡул эштәре буйынса яҡшы баһа менән китә (ауыл мәктәбендә уҡый алмай)Последний вампир Трансильвании- СМИ //Коммерсантъ 20.12.2004 Башланғыс мәктәптән һуң ағаһы менән Бухарестҡа китә, унда лаборант булып эшләй. Шунан һуң туҡыу фабрикаһында эш таба.

 Партия эшмәкәрлеге башлана 
1937 йылда Румыния коммунистары партияһына инә. 

1939 йылда Елена, шул саҡта коммунист -подпольщик, Дофтан төрмәһенән сыҡҡан буласаҡ ире  менән танышаCătălin Gruia, «Viata lui Nicolae Ceausescu», in National Geographic Romania, November 2007, стр. 43. Чаушескуның  ҡыҙға күҙе төшә. Икенсе донъя һуғышы тамамланғандан һуң улар өйләнешәNikolae Ceausescu, Chronology. ceausescu.org(2005).Дата обращения: 23 марта 2013.Архивировано 4апреля 2013года.. Күп йылдар дауамында Николаеның сәйәси тормошонда, Елена Петреску, шул йылдарҙа аҙ белемле    эшсе-туҡыусы  көсәйә  барған роль уйнайNikolae Ceausescu, Chronology. ceausescu.or(2005).Дата обращения: 23 марта 2013.Архивировано 4 апреля 2013года., һәм һуңынан Николае Чаушескуның сәйәси ҡарарҙарында  бик алыҫ уҡ кеше булмай. Йәш сағында Елена химия заводында эшләргә өлгөрә. Ошоноң менән бәйле уны артабан илдең иң эре химия лабораторияһы етәксеһе итеп ҡуялар (Химия тикшеренеүҙәр милли  институты). Һуңынан, ғалим дәрәжәләренә эйә булған «Карпат генийы» ҡатыны «фән ҡояшы» тип иғлан ителә һәм Румыния Фәндәр академияһы башына тора.

 Сәйәси күтәрелеше 
Сәйәсәттә лә Елена Чаушеску икенсе ролдәрҙә ҡалмай. Ул йыш ҡына ирен сит илдәргә рәсми визиттарҙа оҙатып йөрөй.  1971 йылдың июнендә, ҠХР-ға дәүләт визиты ваҡытында Мао Цзэдундың ҡатыны  Цзян Циндың илдә реаль власын иҫәпкә ала.  Күрәһең, Елена бынан илһам ала, һәм шунан алып Румынияла уның сәйәси күтәрелеше башлана. 1971 йылдың июлендә ул социаль-иҡтисади күҙаллау буйынса Үҙәк комиссия ағзаһы итеп һайлана,  1972 йылдың июлендә РКП  Үҙәк комитетының  тулы хоҡуҡлы ағзаһы булып китә.  1973 йылдың июнь айында, Эмиль Боднар күрһәтеүе арҡаһында, партия башҡарма комитетына һайлана. 1974 йылдың ноябрь айында РКП-ның XI съезында сәйәси башҡарма комитеттың ағзаһы була,  1977 йылдың ғинуарында юғары партия органы ағзаһы, Сәйәси башҡарма комитеттың Даими бюроһы ағзаһы. 1980 йылдың мартында уны премьер-министрҙың беренсе урынбаҫары итеп ҡуяларВ Румынии эксгумированы останки Николае Чаушеску и его жены Елены. :: Новости :: InterRight (21 июля 2010). Дата обращения: 23 марта 2013.Архивировано 4 апреля 2013 годаEnhanced Personality Cult for Elena Ceausescu 1986-1-8.

 Шәхес культы 
Елена Чаушеску ирендә булған шулай уҡ «көслө» шәхес культының объекты була.  Николае Еленаны шул тиклем ҙурлай, хатта уны «милләт әсәһе» тип атай башлайҙар. Һәм барыһына ҡарағанда, уның тәккәберлеге һәм хөрмәткә теләге иренекенә ҡарағанда ла көслөрәк була. Иренә ҡарата кеүек үк, румын телевидениеһына телеэкрандан уның һүрәте буйынса ла ҡәтғи бойороҡ бирелә. Мәҫәлән,  «дөйөм өйҙәге ҡиәфәте»  (йәш сағында бик һылыу булһа ла), шулай уҡ ҙур танауы арҡаһында  бер ҡасан да профилдә күрһәтелергә тейеш булмай. Елена  Чаушеску асыҡтан-асыҡ  уның өсөн  «иптәш» тип аталыу оло хөрмәт тип әйтә, ләкин АҠШ-тағы румын эмиграцияһы вәкилдәре  уны мыҫҡыллап  йыш ҡына «мадам Чаушеску» (күҙҙәре өсөн) тип атаған.

 Ҡолатылыуы һәм үлеме 
альт=|мини|365x365пкс|1989 йылда Николае һәм Елена Чаушескуларҙы атыу.
Рәсми версия буйынса, революция осоронда, 1989 йылдың  22 декабрендә  ирле-ҡатынлы Чаушескулар, ярҙамсылары һәм һаҡсылары  менән бергә, баш ҡаланан ҡаса. Меңләгән митингыға йыйылған халыҡтан ҡасып, тәүҙә вертолетта осалар. Һуңынан бергәләп автомобилдә дауам итәләр. Шул уҡ көндө Тырговиште ҡалаһында ҡулға алыналарИсторические аналогии: крах Чаушеску (недоступная ссылка). Belpolitics.org (10 июня 2011). Дата обращения: 22 января 2013.Архивировано 19 июля 2014 года.. Шунда уҡ, ике көн үткәс, хәрби базала ғәҙәттән тыш трибунал ойошторола, ул бөтә мөлкәтен конфискациялау менән ирле-ҡатынлы Чаушескуны  атыуға хөкөм итәАнтиправительственные выступления в социалистической Румынии. Румынская революция 1989 года.  Конфликтолог (2006). Дата обращения: 23 марта 2013..

1989 йылдың 25 декабрендә  Раштыуа ваҡытында яҙыла, ә һуңынан румын телевидениеһы  буйынса трибунал ултырышы күрһәтеләУниверсальный дополнительный практический толковый словарь — И. Мостицкий, 2005—2012. Шунан һуң, хөкөм ҡарарына ярашлы, Тырговиште ҡалаһының хәрби часы территорияһында Чаушескуларҙы (14:50)Расстрел у стены солдатской уборной. Почему Михаил Горбачев дал согласие на казнь Николае Чаушеску?. «Аргументы Недели» (№ 6 (247) от 17 февраля 2011).Дата обращения: 23 марта 2013.Архивировано 4 апреля 2013 года. йөҙ ирекмәндән һайлап алынған өс десант һалдаты атып үлтерәОстанні дні Чаушеску. Так закінчуються диктатури.  Українська правда (25 декабря 2010).Дата обращения: 23 марта 2013. Архивировано 4 апреля 2013 года.. Шунан һуң уларҙы алып китәләр һәм  «Стяуа» стадионында ятҡан килеш ҡалдыралар. Ә аҙаҡ   уларҙы Генч хәрби зыяратында күсереп ерләйҙәр. Кисекмәҫтән ашығыс күрһәтмә процесс һәм үле Чаушескулар видеоға төшөрөп алына һәм тиҙҙән күп көнбайыш илдәрендә  кадрҙарҙа  күрһәтелә"Ghosts of Christmas past still haunt Romanians".  Daniel Simpson (1 декабря 2001). Дата обращения: 28 марта 2013. Архивировано 4 апреля 2013 года.DECRET-LEGE nr.6 din 7 ianuarie 1990 pentru abolirea pedepsei cu moartea. Stern.de (20th Oktober 2005).Дата обращения: 28 марта 2013.

Чаушескулар 1990 йылдың 7 ғинуарында үлем язаһын ғәмәлдән сығарғанға тиклем Румынияла һуңғы язаланыусылар булаDECRET-LEGE nr.6 din 7 ianuarie 1990 pentru abolirea pedepsei cu moartea. Cdep.r (7 января 1990). Дата обращения: 28 марта 2013. Архивировано 4 апреля 2013 года..

 Ғаиләһе 
Уларҙың өс  балаһы  (Нику, Зоя һәм Валентин) 1989 йылда декабрь ваҡиғаларынан һуң ҡулға алына. Нику Чаушеску геноцидта ғәйепләнә, ә Зоя һәм Валентин — милли иҡтисадты емереүҙә. 1990 йылдар башында улар һаҡ аҫтынан азат ителә. 2006 йылдың  октябрендә, Чаушеску власы ҡолатылыуҙан 17 йыл тиерлек үткәс, Румыния суды уның балаларына революциянан һуң тартып алынған мөлкәтте ҡайтарырға ҡарар сығара.

 Наградалары 

 «Социализмдың еңеүе» 1981) орденын тапшырыу менән Румыния Социалистик Республикаһының Геройы  (1981)

 Баҫмалары 

 Research work on synthesis and characterization of macromolecular compounds, Editura Academiei Republicii Socialiste România, 1974
 Stereospecific Polymerization of Isoprene, 1982
 Nouvelles Recherches Dans Le Domaine Des Composes Macromoleculaire, 1984
 Достижения в химии и технологии полимеров, 1988

 Күмәк мәҙәниәттә 
Уны ҡайһы саҡта CO2 химик элементын дөрөҫ әйтмәүенә һылтанып  «Codoi» ҡушаматы менән атайҙар . Уны күптәр, шул иҫәптән рәсми кешеләр, мыҡыллап  был ҡушамат менән күрһәтмә  суд ваҡытында  атайTrecutul de langa noi, Lumea. nr. 10 Jela, Doina. Ceausescu, obsesia nemarturisita a romanilor Transcript of the Trial of December 25, 1989 Chapter 96 — Life under Communism: Hell on Earth .. Юморҙың үҙенсәлеге шунда, ул ысынлап та румын һүҙе булып тора. Ул  «ҙур ҡойроҡ» тигәнде аңлата.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 John Sweeney. The Life and Evil Times of Nicolae Ceauşescu. 1991
 Edward Behr. Kiss The Hand You Cannot Bite, 1991. ISBN 0-679-40128-8

 Һылтанмалар 

 Ceausescu web resource
 Елена Чаушеску. Красота и сила воли 
Категория:Югославия оло йондоҙо ордены кавалерҙары
Категория:«Италия Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены Ҙур тәре кавалерҙары
Категория:Азат итеүсе Сан-Мартин орденының ҙур тәреһе кавалерҙары
Категория:«Социализм еңеүе» ордены кавалерҙары
Категория:Румыния Социалистик Республикаһы Геройҙары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1989 йылда вафат булғандар
Категория:25 декабрҙә вафат булғандар
Категория:1916 йылда тыуғандар
Категория:7 ғинуарҙа тыуғандар
Категория:Бухарест университетын тамамлаусылар