Туҡ (ауыл)

Туҡ — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһе Ҡыҙыл Гвардия районындағы ауыл.

Туҡ ауыл Советының административ үҙәге.

 Географияһы 
Туҡ ауылы район үҙәге Плешаново ауылынан 7 км алыҫлыҡта урынлашҡан, Ырымбурҙан яҡынса 250 км төньяҡ-көнбайыштараҡ ята.

 Тарихы 
Туҡ элгәре Богомазов тип аталған меннонит ауылы булған, уға 1891 йылда Молочан меннонит колонияларынан күсеп килгән немецтар нигеҙ һалған булған. Меннонитлыҡ — протестант йүнәлешенең бер тармағы, уның башында Менно Симонс тигән голланд кешеһе торған. Инаныс уның исемен алған (:ru:Меннонитство).

Меннониттар 1789 йылда Рәсәйгә императрица Екатерина II Новороссияның буш ерҙәренә күсергә рөхсәт биргәс күсенеп килгән. 1854 йылда Волга буйында меннониттар колонияһы барлыҡҡа килә. Рәсәй меннониттары немец милләтле этнодини төркөм төҙөй. Әлеге ваҡытта рус баптистары менән ҡушылған тиерлек.

1891-92 йылдарҙа Ырымбур губернаһына Азов диңгеҙе буйынан немец меннониттары күсеп килеп ултыра, һәм 12 ауыл төҙөй. Шулай итеп Богомазово ауылын да немец меннониттары һала.

Беренсе иҡтисади ҡыйынлыҡтарға ҡарамаҫтан, был колониялар Беренсе бөтә донъя һуғышы башланыуға сәскә ата. 1917 йылға 14 ауыл иҫәпләнгән, дөйөм алғанда, 32 600 мең гектар ерҙәре булған, 3670 кеше йәшәгәнА знаете ли Вы, что в Оренбуржье есть маленькая Германия?! . Хәҙерге көндә ул ауылдарҙа немецтар ҡалмаған.

1966 йылда РСФСР Юғары Советы Президиумы Указы менән Богомазово ауылы Туҡ ауылы тип үҙгәртеләВедомости Верховного Совета РСФСР № 42 1966.

 Этимологияһы 
Ауылдың икенсе исеме Туҡ йылғаһынан алып бирелгән. Ырымбурҙың төбәкте өйрәнеүсеһе, топонимсы ғалим Б.Я Моисеев үҙенең «Местные названия Оренбургской области. Историко-топонимические очерки» тигән китабында, Туҡ атамаһы төрки телдәрҙән килеп сыҡҡан, ул башҡорт телендә лә, ҡаҙаҡ са ла, татарса ла урыҫ телендәге «сытый» тигәнгә тап килә, тип яҙған. Тимәк, был йылға мул һыулы тигәнде аңлатаНаименование Ток — тюркское по происхождению, ему соответствует в казахском языке ток, в башкирском и татарском — тук, которые означают «сытый». Название указывает на то, что река сытая, надо понимать — полноводная, многоводная. — .

 Халҡы 

 Инфраструктураһы 
Ауылда магазин, мәктәп, балалар баҡсаһы, клуб, спорт комплексы, китапхана, Рәсәй почтаһы, спорт майҙансығы бар.

1997 йылда ауылдың 5 урамы, 2 тыҡрығы була.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ҡыҙыл Гвардия районы (Ырымбур өлкәһе) тораҡ пункттары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы