Вярска

Вярска (, выруск. Verska; элек — Верхоустье) —  Эстонияла  Вырумаа өйәҙендә ҡасаба. Сетомаа улусының административ үҙәге булып тора.  Тсятски нулкаһына ҡарай. 

Эстония ерле үҙ идаралаҡтарының административ реформаһына тиклем 2017 йылда Пылвамаа өйәҙе составына инә һәм Вярска улусының  административ үҙәге була.

 Географияһы 
Вярска Эстония һәм Рәсәй Федерацияһының Псков  өлкәһе  Печора районы сигендә, Мустоя йылғаһы дельтаһының уң яҡ ярында урынлашҡан.

 Халҡы 
Эстонияның Сетумаа өлөшөндә иң ҙур тораҡ пункт.

2011 йылдың халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ҡасабала 443 кеше йәшәй, шуларҙың 424 (95,7%) — эстондарStatistics Estonia.NUMBER AND SHARE OF ESTONIANS BY PLACE OF RESIDENCE (SETTLEMENT), 31 DECEMBER 2011. (Сету милләттәр  исемлегендә теркәлмәгәнSetu keel (seto kiil').Setu -ERVL - Eesti Regionaal- ja Vähemuskeelte Liit.Rahvus. Emakeel ja keelteoskus. Murded.Statistika andmebaas.Statistikaamet.).

Вярска ҡасабаһы халҡы һаныStatistikaamet.RL102: FAKTILINE JA ALALINE RAHVASTIK VALDADE ASULATES NING EESTLASTE ARV JA OSATÄHTSUS ALALISE RAHVASTIKU HULGAS(эст.).Eesti Statistika(31.03.2000).Statistikaamet.Asulate rahvaarv - Mehed ja naised, Vanuserühmad kokku(эст.).VKR.:
Йыл200020112017201820192020Кеше580↘ 443↗ 485↘ 454↘ 446↘ 415

 Тарихы 
Элек  ВерхоустьинскоеВоенная топографическая карта западной части Российской империи (трехверстная)  Ряд VI Лист 6 йәки ВерхоустьеПамятная книжка Псковской губернии 1913—1914 гг. (1914psk.pdf)  ауылы булараҡ билдәле. 1914 йылға ҡарата Псков губернаһы Псков өйәҙендә Слобода өйәҙе булған  (Верхоустье ауылында үҙәге менән)Памятная книжка Псковской губернии 1913—1914 гг. (1914psk.pdf) , ул хәҙерге Эстонияның Вярска һәм Пылвамма өйәҙенең Микитамяэ улустары, шулай уҡ РФ Псков өлкәһе Печора районы Кулейская һәм Крупская улустары территорияһында урынлашҡан булған. 

1563 йылғы яҙма сығанаҡтарҙа Верхъустье (ауыл) һәм  Верхустьела  йылғала,  1585 йылда — Верхоустинский, 1585–1587 йылдарҙа —  Верхулинский губернаһы, 1652 йылда — Верхуско, Верхутско, ~1790 йыл —  Верхулинскои погосы, 1882 йылда — Верхнее Устье, Верхоустье, Гвоздница (погост), 1901 йылда — Verska külä, 1903 йылда — Werska, Верхутский, 1904 йылда — Verska, Верхоу́стинскій пого́стъ телгә алына.

1920 йылдың 2 февралендә Тарту тыныслыҡ килешеүенә ҡул ҡуйғандан һуң  Вярска ауылы РФ Псков губернаһы Псков өйәҙенең Слобода улусы  составына инәРедактор-составитель Т. В. Вересова.Шестые Псковские региональные краеведческие чтения. Книга I. 9-11 октября 2015 года.Союз краеведов России. Псковское региональное отделение (2016)..

1922 йылда Вярска Печора өйәҙенең Ярвесуу улусы үҙәге була ()Värska (эст.).Eesti Entsüklopeedia(2011).. 1937 йылда Вярска ҡасаба статусында телгә алына.

Совет осоронда Вярска ауыл Советының үҙәге булып тора, ул үҙ эсенә «Вярска» совхозының үҙәк усадьбаһы менән 23 ауыл торама пунктын үҙ эсенә ала, 1978 йылда хеҙмәткәрҙәр һаны 421 кеше тәшкил итә.

 Инфраструктураһы 
Вярска курорт үҙәге булып тора. Ҡасабала  ләм менән дауалау урыны менән  «Вярска» шифаханаһы, һыу үҙәге эшләй. Ҡасаба эргәһендә минераль һыу сығарыла. Вярскала   гимназия (2002/2003 уҡыу йылында 213 уҡыусы,  2009/2010 уҡыу йылында — 162 уҡыусы), музыкаль мәктәп, мәҙәни үҙәктәр, йәштәр үҙәге, китапхана, почта бүлексәһе һәм дарыухана барVärska (эст.). Eesti Entsüklopeedia (2011)..

 Иҡтисады 
мини|260x260пкс|Värska Vesi акционерҙар йәмғиәте 
2021 йылдың 31 мартына ҡарата ҡасабаның эре эш биреүселәреVärska sanatoorium AS (эст.). E-Krediidiinfo. Creditinfo Eesti AS.Värska Vesi AS (эст.). E-Krediidiinfo. Creditinfo Eesti AS.:
Предприятие/ойошмаЭшмәкәрлек төрҙәреХеҙмәткәрҙәр һаныVärska Sanatoorium ASШифахана, ҡунаҡхана99Сетомаа
улус идаралығы Дәүләт идара итеү органдары86Värska Vesi ASМинераль һыуҙар һәм алкоголһеҙ эсемлектәр етештереү79Värska gümnaasiumГимназия37

 Иҫтәлекле урындары 

 Изге Георгий православие сиркәүе, мәҙәни ҡомартҡы.  Төҙөлөш 1904–1907 йылдарҙа бара23875 Värska õigeusu kirik(эст.).Kultuurimälestiste register..

 Билдәле шәхестәре 

 Хаваокс, Пауль (1924—1983) — совет эстон шағиры һәм прозаигыVärska (эст.). Eesti Entsüklopeedia (2011)..

 Галереяһы 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Вярск улусы рәсми сайты  
 Сетомаа улусы рәсми сайты 
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:Эстония тораҡ пункттары
Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары