Пермь тимер юлы

Пермь тимер юлы () — Рәсәй империяһында, һуңынан РСФСР һәм СССР-ҙа ҡаҙна тимер юлы.

1900 йылда Пермь-Төмән (1897 йылға тиклем - Урал тау сәнәғәте тимер юлы) һәм Пермь-Котлас юлдарын берләштергәндә ойошторолған.

Юлдың төп линиялары 1878−1916 йылдарҙа төҙөлгән. Юл Вологда, Пермь, Ырымбур, Вятка, Тубыл губерналары биләмәләре буйлап үтә. Юл Себер һәм Уралды үҙәк Рәсәй менән тоташтырған.

 Тарихы 
Пермь - Екатеринбург юлы трассаһы буйлап юл һалыу буйынса тикшеренеү эштәре 1871 йылдан алып барыла. 1874 йылда "Урал тау сәнәғәте тимер юлы йәмғиәте" акционерҙар компанияһы ойошторолған. Юл төҙөлөшө барышында 646 яһалма ҡоролма, шул иҫәптән 316 күпер һәм тоннель төҙөлгән. Төҙөлөштә Пётр Ионович Губонин ҡатнаша

1899 йылда Пермь-Котлас тимер юлын һалыу башлана.

1900 йылда Пермь-Төмән менән Пермь-Котлас тимер юлдары берләштерелеп, Пермь тимер юлы барлыҡҡа киләВерхоланцев В. С. Летопись г. Перми с 1890 до 1912 г. Пермь, 1913. С. 29..

1919 йылдың сентябрендә Пермь тимер юлына Көнбайыш Урал, Богословская, Төньяҡ Көнсығыш Урал һәм Омск (өлөшләтә) тимер юлдары ҡушылған. 1920 йылдың 1 июненә юлдың оҙонлоғо 3891 саҡрым, йәғни 4151 км тәшкил иткәнСвердловская железная дорога

Юл даими рәүештә үҫешә, идара ителеү йәһәтенән дә төрлө үҙгәрештәр кисерә.

СССР Совнаркомының 1933 йылдың декабрендәге13 2673-сө "Тимер юлдарҙы бүлеү тураһында" ҡарарына ярашлы, 1934 йылдың апрелендә юл икегә бүленгән. Бер өлөшө Пермь (Пермь, Чусыу, Красноуфимск, Свердловск, Төмән, Тагил райондары) составында ҡалған, әммә идралыҡ Свердловскиға бирелгән, бер өлөшө яңынан ойошторолған Көньяҡ Урал тимер юлының (Силәбе, Ҡурған, Троицк, Златоуст райондары) Силәбе идаралығына күсерелгән, унда Һамар-Златоуст тимер юлының да бер өлөшө бирелгәнКазаков А. Л. и др. Уральский исток Транссиба: история Южно-Уральской железной дороги // Челябинск: Авто Граф. — 2004. — 408 с. С. 99. ISBN 5-98518-004-2.Южно-Уральская железная дорога — 75 лет движения вперёд // Копия приказа Народного комиссариата путей сообщения от 4 января 1934 г. № 7/Ц «О разделении Пермской железной дороги». В фотогалерее на сайте газеты «Комсомольская правда».Постановление СНК СССР от 13.12.1933 г. № 2673 «О разукрупнении железных дорог» / Текст документа на сайте milreview.ru.В 1934-м же году в соответствии с Постановлением ВЦИК от 17.01.1934 года была упразднена Уральская область с образованием Свердловской, Челябинской, Обско-Иртышской областей..

СССР Совнаркомының 1936 йылғы 11 март ҡарары менән Пермь тимер юлына Л. М. Каганович исеме бирелә, 1943 йылда Свердловск тимер юлы тип үҙгәртелә Постановление ЦИК СССР от 11 марта 1936 г. «О переименовании Пермской железной дороги в дорогу имени Л. М. Кагановича» (СЗ СССР, 1936, № 20, ст. 173) 

1953 йылда Пермь һәм Свердловск тимер юлдары берләштерелеп, Свердловск идаралығы ҡарамағындағы Свердловск тимер юлы составына индерелә.

 Комментарий 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 О переименовании Уральской железной дороги в Пермь-Тюменскую железную дорогу: доклад № 149 от 12 июня 1897 г. //  РГИА. Ф 446. Оп.  30. Д. 5.
 О присоединении Пермь-Котласской ж. д. к Пермь-Тюменской под одним общим наименованием Пермской ж. д.: доклад № 247 от 5 ноября 1899 г. //  РГИА. Ф 446. Оп.  30. Д. 12.
 Архитектура отечественных мостов. Пунин А. Л. Л.: «Стройиздат». 1982 г.
 История железнодорожного транспорта России. Том 1. Санкт-Петербург. 1994 г.

Категория:Төмән өлкәһе тарихы
Категория:Пермь крайы тарихы
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы