Әлиә

Әлиә — башҡорт ҡатын-ҡыҙ исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа: үзбәк, ҡырғыҙ, ҡаҙаҡ халыҡтары араһында киң таралыш тапҡан ҡатын-ҡыҙ исеме.

 Этимологияһы 
Әлиә — ғәрәп теленән таралған ҡатын-ҡыҙ исеме. «Бөйөк» мәғәнәһен аңлата Кусимова Т. «Исемдәр донъяһында» 149-сы б  . XI—XII быуаттарҙан башлап башҡорттар араһында мосолман дине менән бергә ғәрәп исемдәре лә тарала башлай.

 Башҡа телдәрҙә 
Алия — рус телендә ҡулланылған исем.

 Билдәле шәхестәр 
 Молдағулова Әлиә Нурмөхәмбәт ҡыҙы — (ҡаҙаҡ ҡыҙы, шулай уҡ Лиә Курумгамб Молдағулова булараҡ билдәле 25 октябрь 1925 йыл — 14 ғинуар 1944 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған совет снайперы, 2-се Балтик буйы фронты 22-се армияһының 54-се айырым уҡсылар бригадаһы ефрейторы. Советтар Союзы Геройы (1944, үлгәндән һуң).
 Бейсенова Әлиә Сәрсен ҡыҙы— (25 март 1932 йыл) — СССР һәм Ҡаҙағстан ғалимы. Ҡаҙағстан милли фәндәр академияһы академигы, география фәндәре докторы (1984), профессор (1985). Ҡаҙағстандың атҡаҙанған юғары мәктәп хеҙмәткәре (1987), Ҡаҙағстан Республикаһының дәүләт премияһы лауреаты (2013), Ҡаҙағстандың атҡаҙанған эшмәкәре (2014).
 Әминева Әлиә Мансур ҡыҙы — башҡорт шашкасыһы, Рәсәйҙең спорт мастеры.һәм илдең төп йыйылма командаһы ағзаһы. 2016 йылда Рәсәй чемпионы, 2012 йылда бронза призеры (блиц). Ҡыҙҙар араһында Европа (2002, 2007) һәм Рәсәй (2002—2010) чемпионы. Ҡыҙҙар араһында Европа беренселегенең көмөш призеры (2005, 2011, 2014)[1], күп тапҡыр Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара турнирҙар еңеүсеһе. «Башнефть» клубы өсөн сығыш яһай.
 Исҡужина Әлиә Әхтәм ҡыҙы — Башҡорт дәүләт филармонияһының солист-вокалисы«Башҡортостан ҡыҙы» Сәнғәт көмбәҙендә — яңы йондоҙ
 Мәзитова Әлиә Карам ҡыҙы — ғалим-химикБашҡорт энциклопедияһы. Мәзитова Әлиә Карам ҡыҙы
 Саматова Әлиә Марс ҡыҙы — Белорет районының 2-се Инйәр башҡорт мәктәбе уҡытыусыһы, яҙыусы, Яныбай Хамматов исемендәге премия лауреатыУрал «Тыуған илдә изге бер төйәк»

 Сәнғәттә 
«Әлиә» йыры (Б.Гәжбаев һүҙҙәре, С.Байтереков көйө). Йырҙың һүҙҙәрен ҡаҙаҡсанан башҡорт теленә Гүзәл Ситдиҡова тәржемә иткән. 1977 йылда «Алтын Орфей» фестиваленең иң яҡшы йыры тип таныла. Йырҙы башҡарыусы Роза Рымбаева гран-приға лайыҡ була. Йырсы бөтә СССР-ҙа танылыу яулай, шул уҡ йылда «Әлиә» — «Йылдың иң яҡшы йыры» тип иғлан ителәПесне «АЛИЯ» — 40 лет!.

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 

 Һылтанмалар 
  Кусимова Т. «Исемдәр донъяһында» 149-сы б. 


Категория:Башҡорт ҡатын-ҡыҙ исемдәре