Западов Александр Васильевич

Западов Александр Васильевич (, Кронштадт — 11 сентябрь 1997 йыл, Мәскәү) — СССР һәм Рәсәйҙең әҙәбиәт белгесе, яҙыусы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1942 йылдан ВКП (б) ағзаһы.1960 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Филология фәндәре докторы (1959), профессор. РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980). 

 Биографияһы 
Александр Васильевич Западов гимназия уҡытыусыһы ғаиләһендә тыуған. 1925 йылда, «Красный Кронштадт» гәзитендә эшләгәндә әҫәрҙәре баҫыла башлай (1925—1927).

1931 йылда Ленинград тарихи-лингвистик институттың әҙәби бүлеген (хәҙерге — Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты), уның янындағы аспирантураны тамамлай (1933), Г. А. Гуковскийҙың уҡыусыһы. 1933—1935 йылдарҙа — «Молодая гвардия» нәшриәтенең Ленинград бүлеге мөхәррире. 1939—1941 йылдарҙа Рус әҙәбиәте институтында эшләй. 1940 йылда «Журнально-сатирическая литература 1760—1790-х гг.» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡланй. 1941 йылда Курск педагогия институтының, һуңынан Львов уҡытыусылар институтының доценты була.

Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. 1941 йылдың июленән — Ленинград фронтында 531-се артиллерия полкының взвод командиры. Артабан был полк менән төрлө фронттарҙа һуғыша. 1942 йылда ВКП(б) сафына инәПодвиг народа. Һуғышты майор званиеһында 1-се Алыҫ Көнсығыш фронты идаралығының оператив бүлеге начальнигы ярҙамсыһы вазифаһында тамамлай. Ике тапҡыр яралана, контузия ала.

1945—1947 йылдарҙа — Удмурт педагогия институты доценты. 1947—1954 йылдарҙа Ленинград дәүләт университетының филология факультетында уҡыта. 1940-сы йылдар аҙағында башҡаса фекерләүселәрҙе партия «эшкәртеүендә» ҡатнаша. Шағир һәм әҙәбиәт белгесе Е. Г. Эткинд һуңынан былай тип яҙа: «А. В. Западовтың темпераментлы сығышын хәтерләйем (ҡасандыр Гуковскийҙың яратҡан шәкерттәренең береһе, күптәрҙән алда үҙенең уҡытыусыһын һатты, хәҙер уның иҫтәлегенә бағышланған «В глубине строки» китабын баҫтырып сығарҙы); бар тел оҫталығы менән ул диссертацияла кире патриотик боҙоп күрһәтеүҙәр, уның авторына кандидатлыҡ дәрәжәһе биргән ғалимдар советының хаталары тураһында ентекле һөйләне»Эткинд Е. Г. Записки незаговорщика..

1954—1961 йылдарҙа Мәскәү дәүләт университетының рус әҙәбиәте тарихы һәм журналистика кафедраһы мөдире; 1962—1984 йылдарҙа — журналистика факультетының редакция-нәшриәт эше кафедраһы мөдире. 1959 йылда «Поэзия Державина» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.

«Молодая гвардия» гәзитенең Мәскәү нәшриәтендә мөхәррир булып эшләй.

Ҡатыны — Кулакова Любовь Ивановна (1906—1972), әҙәбиәт белгесе, А. И. Герцен исемендәге Ленинград дәүләт педагогия институтының профессорыРейфман П. С. Повесть о Псковском досадном сидении. Улы Владимир (1930—1998) — әҙәбиәт белгесе, XVIII быуат рус әҙәбиәте тарихы буйынса белгес; ҡыҙы Елена (1938—1991) — филолог-бирманистЕ. А. Западова на сайте ИВР РАН.

Миус зыяратында ерләнгәнМогила А. В. Западова.

 Фәнни эшмәкәрлеге 
А. В. Западовтың XVIII быуаттың урыҫ яҙыусылары һәм шағирҙары: М. В. Ломоносовтың, Г. Р. Державиндың, Н. И. Новиковтың, А. П. Сумароковтың, М. М. Херасковтың һәм башҡаларҙың ижадына бағышланған хеҙмәттәре киң билдәлек менән файҙалана. Юғары уҡыу йорттарында уҡытҡан йылдарында ул әҙәбиәт теорияһы, боронғо әҙәбиәт һәм XVIII быуат рус әҙәбиәте тарихы буйынса курстар уҡый.

 Ғилми хеҙмәттәре 
мини|Кутузовский проспекты, № 1/7 — «Известия» нәшриәтенең йорттары, архитектор Л. М. Поляков. Икенсе адрес: Тарас Шевченкояр буйы урамы, 7. Бында әҙәбиәтсе А. В. Западов йәшәгән
 Западов А. В. И. А. Крылов (1769—1844). — М.-Л.: Искусство, 1951. — 96 с. — (Русские драматурги. Научно-популярные очерки).
 Аппарат книги. М., 1957 (в соавт. с Е. М. Алехиной)
<blockquote>
 Западов А. В. Мастерство Державина. М., 1958.
 Западов А. В. К вопросу об изучении и преподавании истории русской журналистики // «Вестник Московского университета. Историко-филологическая серия», 1959, № 1.
 Западов А. В. Логические основы редактирования текста // О редактировании книги. М., 1959.
  (в пер.)
 Западов А. В. М. В. Ломоносов и журналистика. М., 1961.
 Западов А. В. Отец русской поэзии. О творчестве Ломоносова. M.: Советский писатель, 1961.
 История русской журналистики XVIII—XIX вв. / под ред. А. В. Западова. М.: Высшая школа, 1963 (3-е изд. 1973)
 Западов А. В. Русская журналистика XVIII в. М., 1964.
  (в пер.)
  (в пер.)
  (3-е изд. 1977), удостоена Ломоносовской премии.
  (2-е изд. 1975)
  (в пер.)
  (в пер.)
  (2-е изд. 1982)
 Недочитанные строки. Книговедческие статьи и очерки. М., 1979 (в соавт.)
  (обл.)
  (в пер.)
 Западов А. В. Подвиг Антиоха Кантемира: исторический роман. М.: Советский писатель, 1988.
  (обл.)

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Московская энциклопедия. Том 1: Лица Москвы. Книга 6: А-Я. Дополнения. — М.: ОАО «Московские учебники», 2014

 Һылтанмалар 
 Статья в «Энциклопедии Кирилла и Мефодия»
 Статья  на сайте Отдела русской литературы XVIII в. ИРЛИ РАН
 100 лет со дня рождения профессора А. В. Западова
 ЗАПАДОВ Александр Васильевич 
Категория:КПСС ағзалары
Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
Категория:Бөйөк Ватан һуғышы ғәскәр башлыҡтары
Категория:Санкт-Петербург дәүләт университетын тамамлаусылар
Категория:СССР яҙыусылары
Категория:XX быуат рус яҙыусылары
Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәрҙәре
Категория:«Ленинград оборонаһы өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалерҙары
Категория:1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
Категория:2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
Категория:Филология фәндәре докторҙары
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:1997 йылда вафат булғандар
Категория:11 сентябрҙә вафат булғандар
Категория:1907 йылда тыуғандар
Категория:5 февралдә тыуғандар