Ҡалатау (Барҙым районы)

Ҡалатау — Пермь крайы Барҙым районының көньяҡ-көнсығыш өлөшөндәге тау. Константиновка ҡасабаһынан 3 километр төньяҡҡараҡ урынлашҡанГеология СССР. Т. 12. Пермская, Свердловская, Челябинская и Курганская области. Ч. 1. Геологическое описание. Кн. 1. М.: Недра, 1969. 723 с..

 Географияһы  
Был бейек булмаған тау Урыҫ тигеҙлегенең көнсығыш сигендә Пермь крайы Барҙым районының көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан. Тол ҡалҡыулығына ҡарай. Диңгеҙ кимәленән — 306 метр.

Координаталары: төньяҡ киңлеге — 56°48'50", көнсығыш оҙонлоғо — 55°53'37"Пермский край. Энциклопедия. Калатау.

 Топонимикаһы 
«kala/kalat — ҡәлғә, тау түбәһендәге нығытма, төрмә. Атаманың килеп сығышын фарсы һүҙе Kalatтың мәғәнәһенән сығып аңлатып була»,- тип яҙҙы үҙенең «Башкирские топонимы, образованные от субтратных географических терминов индоиранского происхождения» хеҙмәтендә ғалим Г.Х. Бухарова. «Ҡала һүҙе ингән атамалар боронғо ҡаласыҡтар һәм ҡурғандар барлығына ишаралай.Ҡалатау — «ҡала» + «тау»; Ҡалабар - Күгәрсен районындағы йылға.Ҡалайылға— Ыҡ йылғаһының ҡушылдығы һ.б. Ҡалатау — Ғафури, Баҡалы, Мәсетле, Миәкә, Салауат, Саҡмағош, Шишмә, Яңауыл райондарындағы тауҙар»Г. Х. Бухарова. «Башкирские топонимы, образованные от субтратның географических терминов индоиранского происхождения».

 Морфологияһы  
Ҡалатау тау теҙмәһе субмеридиональ рәүештә 2 километрға һуҙылған. Тау ҡырасы йәки һырты тигеҙләнгән, тар.

Бер нисә түбәһе бар. Күҙгә ташланып торған төп ҡалҡыулығы тауҙың көньяҡ өлөшөндә урынлашҡан һәм көмбәҙҙе хәтерләтә.

Битләүҙәре текә, көнбайыш ипкене иң текәһе тип һанала.

Үҫемлектәр донъяһы тибы һәм характеры урман сигенән түбәнерәк булыуы менән ҡылыҡһырлана, тау шыршы менән ҡайын аралашҡан ҡатнаш урман менән ҡапланған. Тау битләүҙәрендә һәм уға яҡын биләмәләрҙә ауыл хужалығы тәғәйенләнешле ерҙәр һәм ағас киҫеү өсөн файҙаланылған участкалар урынлашҡан. Ҡырҡылған ағастар урынында ваҡ япраҡлы урман үҫә.

 Гидрографияһы  
Тауҙың төньяҡ битләүенән Тол йылғаһын туҡландырыусы уң ҡушылдығы Иҫкилде йылғаһы ағып төшә һәм көньяғынан – үҙенең һыуҙарын Тол йылғаһына илтеүсе Мәҡәт йылғаһының инеше. Ҡалатауҙың көньяғынан Тол йылғаһы аға.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 Иҫкәрмәләр 


 Сығанаҡтар  
 Геология СССР. Т. 12. Пермская, Свердловская, Челябинская и Курганская области. Ч. 1. Геологическое описание. Кн. 1. М.: Недра, 1969. 723 с.

 Һылтанмалар 
 Пермский край. Энциклопедия. Калатау
 Г. Х. Бухарова. «Башкирские топонимы, образованные от субтратның географических терминов индоиранского происхождения»

Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы
Категория:Пермь крайы географияһы