Жужанна Кошут

Жужанна «Жужа» Эржебет (Элизавета) Паулина Кошут  (, ) — венгр шәфҡәт туташы,  1848—1849 йылдарҙа  Венгрия революцияһы героиняһы.

 Биографияһы 
слева|мини|Шарбоград ҡалаһында Жужанна Кошут һыны
Жужанна Кошут 1817 йылдың 19 февралендә Шаторальяуйхей ҡалаһында  тыуған. Ул Лайош Кошуттың, 1848 йылда революция лидеры һәм дәүләт эшмәкәренең һеңлеһе була.

Ағалы-һеңлеле Кошуттар 1831 йылда холера пандемияһы ваҡытында Үрге Венгрияла (хәҙер — Словакия) эшләй. Карантинда улар пациенттарҙа була. Нәҡ шул ваҡытта Жужанна һуңынан үҙенә шул тиклем  кәрәк булған туташлыҡ эше оҫталығына эйә була. 

1841 йылда Рудольф Месленьиға (Rudolf Meszlényi) кейәүгә сыға. Улар Лайош Кошуттың Яҡлау советы ағзалары була. 1848 йыл башында өсөнсө балаһы тыуыр алдынан тол ҡала. 

Ференц Флор етәкселеге аҫтында хәрби-медицина хеҙмәтен үҙгәртеп ҡорғандан һуң  уның ағаһы Лайош Кошут Жужаннаны Венгрия  госпиталдәренең өлкән шәфҡәт туташы итеп тәғәйенләй. Уға Венгрияла  барлыҡ хәрби медицина системаһы өсөн яуаплылыҡты йөкмәтәләр, һәм ул 72 хәрби госпиталгә нигеҙ һала. Ул шулай уҡ 23 апрелдә ирекле башланғыста ҡатын-ҡыҙҙарҙы шәфҡәт туташтары булырға саҡыра һәм волонтер-шәфҡәт туташтарының эшен ойоштора. Шулай итеп, Флоренс Найтингейл Ҡырым һуғышы ваҡытында шундай уҡ эшмәкәрлек башларҙан 5-6 йыл алда хәҙерге туташлыҡ эшенә нигеҙ һалыусы була. 

Венгрия  ихтилалы баҫтырылғас, австриялылар уны ҡулға ала. Ул  азат ителә, әммә  властар яғынан эҙәрлекләүҙәргә дусар була. Жужанна Кошут абруйлы ханым рәүешендә Комарно ҡәлғәһенә үтеп инә һәм камерала чех сәйәси тотҡондары менән осраша.  Аҙаҡ радикаль демократ, шағир, публицист һәм сәйәси эшмәкәр Йозеф Фрич Вацлав был турала иҫкә ала. 1851 йылда ул икенсе тапҡыр ҡулға алынғас, американдар ҡыҫыла һәм уның бер ҡасан да Венгрияға ҡайтмау шарты менән уны азат итеүгә өлгәшә. Бынан һуң ул АҠШ-ҡа күсенә. Ул Нью-йорк ҡалаһында йыл 1854 йылдың 29 июнендә 37 йәшендә үпкә ауырыуынан вафат була.

 Хәтер 
1989 йылда Венгрия почтаһы Жужанна Кошут һүрәте менән  5 форинт номиналында почта маркаһы сығара. Дизайндың авторы .

2017 йылда, Жужанна Кошуттың тыуыуына  200-йыл айҡанлы венгр форинтының  иҫтәлекле тәңкәләре сығарыла. Дизайндың авторы булып рәссам Ильдико Эрёш (Erőss Ildikó) тора, ул аверсында хәрби госпиталде һәм реверсында Жужанна Кошуттың портретын  һүрәтләй.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Почта маркаларында шәхестәр
Категория:Нью-Йоркта вафат булғандар
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:1854 йылда вафат булғандар
Категория:29 июндә вафат булғандар
Категория:1817 йылда тыуғандар
Категория:19 февралдә тыуғандар
Категория:Сәйәсмән ҡатын-ҡыҙҙар