Аптуллаҡасҡан тауы

Аптуллаҡасҡан () — Рәсәй, Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ ҡала округындағы тау.

 Географияһы 
Аптуллаҡасҡан тауы Ҡыуандыҡ ҡала округындағы Ҡара Айғыр ауылынан 2 км көнсығыштараҡ урынлашҡан. Ошонда уҡ Һаҡмар йылғаһының һул ҡушылдығы Аптуллаҡасҡан йылғаһы ағып ята.

 Климаты 
Тауҙағы климат эргәһендәге Ҡара Айғыр ауылыныҡы кеүек үк, уртаса-континенталь. Йыл миҙгелдәре аныҡ айырылып тора. Район буйынса уртаса температура +4,0оС -тән +4,8оС-ҡа тиклем үҙгәрә. Йылдың иң һалҡын айы — ғинуар, уртаса айлыҡ температураһы яҡынса −20,5оС — 35 оС. Атмосфера яуым-төшөмө бер йыл эсендә 300-ҙән алып 450—550 миллиметрға етә, шуның менән бергә күпселек өлөшө яҙғы-йәйге осорға (70 процент самаһы) тура килә. Ҡар япмаһы тотороҡло, уның дауамлылығы уртаса 150 көн тәшкил итә

 Этимологияһы 
Ырымбурҙың төбәкте өйрәнеүсе яҙыусыһы, журналист, Ҡыуандыҡ ҡала округының әҙәби тормошон ойоштороусы Сергей Михайлович Стрельников үҙенең «Географические названия Кувандыкского района» тигән китабында тауҙың атамаһын Аптулла (әҙәби яҙылышы — Абдулла) тигән башҡорт исеменән килеп сыҡҡан тип яҙа. Атама тураһында төрлө риүәйәттәр йөрөй. Уның береһе ҡырғыҙ-ҡайсаҡтарға ҡаршы көрәшкән башҡорт батыры Аптулла тураһында бәйән итә. Батыр атһыҙ ҡалып йәйәүләп ҡасып барғанда йоҙроҡ ҙурлыҡ кипкән ҡорот менән бәреп үлтергәндәр. Имештер ҙә, уның ҡәбере — ошо тауҙа.
Икенсе риүәйәт буйынса Аптулла — революционер булып сыға, банданан саңғы менән ҡасып киткән. Тауҙың өсөнсө атамаһы — Шишкан, йәғни, осло тау
Аптулла-Каскан, от башкирского мужского имени Аптулла, каскан — причастие прошедшего времени от глагола касыу — «бежать (спастись
бегством)», «убежать», «спрятаться», «скрыться», следовательно, «Убежавший Аптулла». В интерпретации местных жителей — «Аптулла убежал».
О названии рассказывают различные легенды. В одной из них идет речь о башкирском богатыре Аптулле, который воевал с «киргизами». Его пешего преследовали на лошадях и убили курутом (вид сыра) величиной с кулак. На горе, получившей имя этого батыра, якобы находится его могила. По другому преданию, Аптулла — революционер, убежавший на лыжах от банды. У горы есть и другое наименование — Шишкан, восходящее к географическому термину шишка — «островерхая гора», «конусообразная гора».

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

Категория:Ырымбур өлкәһе географияһы
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы