Рица реликт милли паркы

Рица реликт милли паркы  — Абхазияның Гудаута районында һаҡланыусы биләмәRitsa in Georgia (англ.) (недоступная ссылка). Protected Planet. IUCN. Дата обращения: 2 ноября 2018.  Рица күлен, шулай уҡ тирә-яҡ тау төбәгендә флора һәм фаунаны тау һаҡлау өсөн ойошторолғанStrict Nature Reserve Info - Agency of Protected Areas of Georgia. apa.gov.ge. Дата обращения: 9 ноября 2018..

 Тарихы 
1930 йылда булдырылған шул уҡ исемле ҡурсаулыҡ базаһында 1996 йылдың 17 октябрендә нигеҙ һалынаModern State of Populations of Rare Endem Lilium Kesselringianum Miscz. in Ritsinsky Relic National Park (Republic of Abkhazia). Бейеклектәрҙең ныҡ үҙгәреүе менән характерланған үҙенсәлекле тәбиғәт ландшафтын һаҡлау өсөн тәғәйенләнгән (100 м алып 3256 м тиклем).

 География 
слева|мини|333x333пкс| Кесе Рица күле
Оло Кавказдың көньяҡ битләүендә Абхазияның таулы өлөшөндә урынлашҡан, Гега үҙәненән алып Пщица үҙәненә тиклемге территорияны биләй. Бейеклектәрҙең 100 м алып 3256 м тиклем (Агепст тауына тиклем) үҙгәреүе үҫемлектәр һәм хайуандар донъяһының төрлөлөгө өсөн шарттар тыуҙыра. Ҡурсаулыҡта иң ҙур күл булып  Рица күле тора, шулай уҡ Кесе Рица һәм Зәңгәр күле бар. Бында бер нисә шарлауыҡбилдәле —  70 метр бейеклектәге Гега шарлауығы.

 Флора 
Эвксин-колхид япраҡлы урмандарының һаҡланған биләмәһендә 70 метрҙан ашыу бейеклеккә еткән бик күп мәңге йәшел самшит (Buxus colchica)  урмандар, Нордман аҡ шыршылары (Abies nordmanniana) һәм еләк тисы  (Taxus baccata) үҫәArnold Gegechkori Patterns of distribution and survival of European yew (Taxus baccata L.) in an alpine tree line ecotone in the Greater Caucasus (Georgia) Annals of Agrarian Science Volume 16, Issue 2, June 2018, Pages 170—176. Lilium kesselringianumModern State of Populations of Rare Endem Lilium Kesselringianum Miscz. in Ritsinsky Relic National Park (Republic of Abkhazia), Primula farinosаTo Biology of a Rare Species of Primula Farinosa L. in Ritsinsky Relic National Park (Abkhazia Republic) кеүек күп кенә һирәк осраусы эндемик өлгөләр бар, шул иҫәптән ҡурсаулыҡта киң таралған һәм шулай уҡ ҡурсаулыҡта киң таралған абхаз флораһы батшабикәһе тип йөрөтөлгән (Campanula) ҡыңғырау барВиды Рицинского парка. sputnik-abkhazia.ru. Sputnik Абхазия (14 августа 2015). Дата обращения: 15 июня 2021..

 Фауна 
Һөтимәрҙәр Кавказ  аҫыл боланы (Cervus elaphus maral), кубан туры (Capra caucasica), рупикапра, илек, ҡабан, кавказ урманда бесәй (Felis silvestris caucasica), таш һыуһар һәм ҡырағай кроликтан ғибәрәт.

1980-1983 йылдарҙа ҡурсаулыҡта 15 отрядтан торған 110 ҡош төрө теркәлгән.  Шул уҡ ваҡытта бөркөт, аҡ башлы сел, сапсан, кавказ ҡоро һәм горихвостка краснобрюхий СССР-ҙың һәм Грузия ССР-ының Ҡыҙыл китабына индерелгәнРИЦИНСКИЙ ЗАПОВЕДНИК. http://nationalpark.narod.ru/. Заповедники Кавказа. Дата обращения: 15 июня 2021..

Шулай уҡ һирәк осрай торған хайуан һәм һөйрәлеүселәр төрө бар: Кавказ крестовкаһы (Pelodytes caucasicus), Кавказ әрмәнде (Bufo verrucosissimus), эндемик Кесе Азия тритоны (Ommatotriton vittatus) һәм ябай Кавказ ҡара йыланы (Vipekaznakovi).

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 Рица
 Малая Рица

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 





 Һылтанмалар 

 Официальный сайт Рицинского реликтового национального парка
 Описание парка на сайте privettur.ru
Категория:Грузияның милли парктары
Категория:Википедия:Тура мәҡәләлә булған Викиһаҡлағысҡа һылтанма