Окуджава Булат Шалвович

Булат Шалвович Окуджава (; 9 май 1924 йыл — 12 июнь 1997 йыл) — СССР һәм Рәсәй шағиры, барды, прозаигы һәм сценарисы, композиторы. Ике йөҙ тирәһе авторлыҡ һәм эстарда йыры авторы, 1960—1980 йылдарҙағы автор йырыжанрының иң сағыу вәкилдәренең береһе. Окуджава йыр һүҙҙәренә үҙенең шиғырҙарын ғына һайламай, Кавказ халыҡ эпостарына ла мөрәжәғәт итә. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Гвардия ҡыҙылармеецы (1944).

 Биографияһы 

 Бала сағы һәм үҫмер йылдары 
Булат Окуджава 1924 йылдың 9 майында Мәскәүҙә, Коммунистар академияһында партия уҡыуы өсөн Тифлистан күсеп килгән большевиктар ғаиләһендә тыуа. Атаһы — Шалва Степанович Окуджава, партия эшмәкәре; әсәһе — Ашхен Степановна Налбандян, әрмян, әрмән шағиры Ваан Терьяндың туғаны. Ағаһы Владимир Окуджава — Кутаиси губернаторына уңышһыҙ һөжүм иткәндән һуң Рәсәй империяһынан ҡасҡан анархист-террорсы; һуңғараҡ Ленин>ды, Зиновьевты һәм башҡа революция лидерҙарын 1917 йылдың апрелендә Швейцариянан Рәсәйгә алып сыҡҡан пломбаланған вагон пассажирҙары исемлегендә булаСписки лиц, проехавших через Германию во время войны // Владимир Бурцев, «Общее дело», 14.10.1917 и 16.10.1917.

Булат тыуғандан һуң атаһы Кавказға грузин дивизияһы комиссары итеп ебәрелә. Әсәһе Мәскәүҙә ҡала, партия аппаратында эшләй. Булат уҡырға Тифлисҡа ебәрелә, 43-сы Тбилиси урта мәктәбендә белем ала тбилисиКлуб 43 — тбилисская школа, в которой учились Окуджава и Таривердиев.

Атаһы Тифлис ҡала комитеты секретарына тиклем үрләтелә. Берия менән низағы һөҙөмтәһендә ул Орджоникидзеға үҙен Рәсәйгә партия эшенә йүнәлтеүҙе һорап мөрәжәғәт итә һәм Уралға, Түбәнге Тагил ҡалаһының вагондар эшләү заводына парторог итеп күсерелә. Һуңынан ул Түбәнге Тагилда партия ҡала комитетының 1-се секретары булып китә һәм ғаиләһен Уралға күсереп ала. Булат 32-се мәктәптә уҡый башлай.

1937 йылда Окуджаваның атаһы Уралвагонстройҙа троцкистарға бәйле эштәр буйынса ҡулға алына. Ҡулға алынған заводы директоры Л. М. Марьясин 1934 йылдың авгусында улар Окуджава менән бергә Уралвагонстройға ауыр сәнәғәт наркомы Орджоникидзе килгәндә уға һөжүм ойошторорға маташыуҙарын белдерә.

1937 йылдың 4 авгусында Ш. С. Окуджава атыла. Шулай уҡ атаһының ике ағаһы ла Троцкий яҡлы булыуҙа ғәйепләнеп, атылыуға хөкөм ителә .

Аталһы ҡулға алынғандан һуң, 1937 йылдың февралендә, әсәһе, өләсәһе һәм Булат Мәскәүгә күсә.

Окуджаваның әсәһе 1938 йылда ҡулға алына һәм Карлагҡа оҙатыла, унан 1947 йылда ғына ҡайтаБыков Д. Булат Окуджава Главы из книги. Вступительная заметка автора  // Дружба народов. — 2008. — № 11.. Окуджаваның атаһының апаһы Ольга (шағир Галактион Табидзеның ҡатыны) 1941 йылда Орел ҡалаһы янында атып үлтерелә.

1940 йылда Булат Окуджава Тбилисиға туғандарына күсенә. Уҡый, һуңынан заводта токарь ярҙамсыһы булып эшләйБыков Д. Л. Булат Окуджава. — М.: Молодая гвардия, 2009. — 784 с. (Серия «Жизнь замечательных людей»). — ISBN 978-5-235-03255-2..
 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Рудницкий К. Песни Окуджавы и Высоцкого // Театральная жизнь. 1987. № 14-15
 Булат Шалвович Окуджава: [Библиогр. 1945—1993] / Сост. И. В. Ханукаева // Рус. писатели. Поэты: (Совет. период). Библиогр. указ. — Т. 16. — СПб.: Рос. нац. б-ка, 1994. — С. 180—275.
 Быков Д. Л. Булат Окуджава. — М.: Молодая гвардия, 2009. — 784 с. (Серия «Жизнь замечательных людей»). — ISBN 978-5-235-03255-2.
 Голос надежды: Новое о Булате Окуджаве. Вып. 1—10 / Сост. А. Е. Крылов. М.: Булат, 2004—2013. — ISBN 5-98557-001-0.
 Гизатулин М. Булат Окуджава: «… из самого начала» — М.: Булат, 2008. — ISBN 978-5-98557-010-6
 Кулагин А. В. Лирика Булата Окуджавы: Науч.-попул. очерк. — Изд. 2-е, перераб. — М.: Булат, 2019. — 178 с. — ISBN 978-5-91457-025-2.
 Tumanov V. Listening to Okudzhava: Twenty-Three Aural Comprehension Exercises in Russian. Newburyport MA: Focus Publishing R. Pullins & Company [accompanied by audio CD]. 1996. 2nd. Ed: 2000.
 Лемхин М. А. «Фотограф щёлкает, и птичка вылетает». — Лос Анджелес, Bulat Okudzhava USA Cultural Fund, 2015. — 78 с.
 То же. — М.: Совпадение, 2017
 Сығанаҡтар 

Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
Категория:XX быуат педагогтары
Категория:СССР педагогтары
Категория:СССР Дәүләт премияһы лауреаттары
Категория:Тарихи романдар авторҙары
Категория:Алфавит буйынса рус яҙыусылары
Категория:СССР яҙыусылары
Категория:XX быуат рус яҙыусылары
Категория:XX быуат Рәсәй яҙыусылары
Категория:Рус шағирҙары
Категория:Шәхестәр:Переделкино
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Совет гвардияһы
Категория:Жуков миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында еңеүгә 50 йыл» юбилей миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында еңеүгә 40 йыл» юбилей миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«Кавказды обороналаған өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалерҙары
Категория:1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
Категория:Алфавит буйынса шағирҙар
Категория:Алфавит буйынса музыканттар
Категория:XX быуат яҙыусылары
Категория:Рәсәй яҙыусылары
Категория:Алфавит буйынса яҙыусылар
Категория:XX быуат шағирҙары
Категория:Рәсәй шағирҙары
Категория:СССР шағирҙары
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:1997 йылда вафат булғандар
Категория:12 июндә вафат булғандар
Категория:Мәскәүҙә тыуғандар
Категория:1924 йылда тыуғандар
Категория:9 майҙа тыуғандар