Ҡаҙаҡ солтанлығы

Ҡаҙаҡ солтанаты (солтанлығы) () — Кавказ аръяғында 1747—1801 йылдарҙа булып алған дәүләт ҡоролошо.

 Тарихы 
Кескәй генә ҡаҙаҡ, икенсе төрлө «ҡаҙаҡлы» йәки «ҡаҙаҡтар» тигән ҡәбилә XVI быуаттан уҡ телгә алына; өлкәһе хәҙерге Әзербайжандың төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә, Акстафа йылғаһы ағымы ыңғайына урынлашҡан булған. XVI быуаттың 80-се йылдарында ҡыҙылбаштар армияһы төрөк ғәскәренән сигенеп барған сағында ҡаҙаҡлы ҡәбиләһеТарих-и алем ара лит., стр. 695 ҡажар, ҡараманлы, байяттар кеүек үҙ ерен ташлап Иранға китмәгән.

Ҡәбилә башлығы Назар хан ҡаҙаҡлы, Төркиә хакимлығын танып, өлкәһен һаҡлап ҡала. Назар хан уны икенсе мәртәбә сюзеренын алмаштырып, Сәфәүиҙәр (Ҡыҙылбаштар державаһы) хакимиәтенә күскәндән һуң да тота. Уның вариҫы Шәмсетдин-хан ҡаҙаҡлы хатта 1605 йылда Ғәббәс I Шаһтан хан титулы һәм Ширванда өлкә, шуға өҫтәп мираҫ булып күскән өлкәне лә ала; 1628 йылда ул иҫән-һау була әле.

XVIII быуаттың икенсе яртыһында солтан титулын йөрөткән ҡаҙаҡ хакимдары Картли һәм Кахетия батшаһы Ираклий Икенсегә вассал бәйлелеккә эләгә (1744—1798).

 Ҡаҙаҡ солтанлығы барлыҡҡа килеүе 
Ҡаҙаҡ солтанлығы хәҙерге Ҡаҙаҡ һәм Акстафа райондары территорияларының бер өлөшөн үҙ эсенә алған булған. XVIII быуаттың 50-се йылдарында солтанлыҡ Картли-Кахетия батшалығына вассал бойондороҡлоҡта була. Ҡаҙаҡ солтанлығы Картли-Кахетия батшалығы менән бергә Александр I манифесы буйынса 1801 йылдың 12 сентябрендә ғәмәлдән сығарылаПолное собрание законов Российской империи, собрание 1-е, т. XXVI, ст. 20007 

 Хакимдары 
 Панах-аға Салахлы
 Али-аға Салахлы
 Мостафа-аға Шыхлы

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 

 Һылтанмалар 

Категория:Әзербайжан тарихында дәүләттәр
Категория:Әзербайжан тарихы
Категория:Тарихи солтанлыҡтар