Покрышкин Александр Иванович

Александр Иванович Покрышкин (21 февраль (6 март) 1913 йыл  — 13 ноябрь 1985 йыл, Мәскәү, СССР) — совет хәрби начальнигы, авиация маршалы (1972), осоусы-ас. Тәүге өс тапҡыр Советтар Союзы Геройы (24.05.1943Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза начальствующему составу Военно-Воздушных сил Красной Армии» от 24 мая 1943 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1943. — 31 мая (№ 20 (226)). — С. 1, 24.08.1943, 19.08.1944). КПСС Үҙәк Комитетына ағзалыҡҡа кандидат (1976—1985). СССР-ҙың Юғары Советы Президиумы ағзаһы (1979—1984). СССР Юғары Советы депутаты (1946—1984).

А. И. Покрышкин Икенсе донъя һуғышында Гитлерға ҡаршы коалиция илдәренең осоусылары араһында һөҙөмтәлелек буйынса икенсе осоусы-истребитель була (Иван Кожедубтан ҡала).

 Биографияһы 
Александр Покрышкин Томск губернаһыНовониколаевск ҡалаһында фабрика эшсеһе ғаиләһендә тыуа. Атаһы Вятка губернаһынан сыҡҡан крәҫтиән була. Ғаилә ҡаланың бик имен булмаған районында фәҡирлектә йәшәй, әммә был Сашаға бала саҡтан уҡыуға ваҡыт бүлеүгә ҡамасауламай.

Покрышкин авиация 12 йәшенән мауыға, беренсе самолет тарҙың осоуын күҙәтә. 1928 йылда, ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағандан һуң, төҙөлөштә эшләй. 1930 йылда, атаһы менән низағлашҡандан һуң, Александр тыуған йортон ташлап сығып китә һәм урындағы техник училищеға уҡырға инә һәм 18 ай слесарь-лекальщикка уҡый. Һуңынан ауыл хужалығы машиналары эшләү киске беүлектә уҡый, бер үк ваҡытта «Сибкомбинатстрой» заводында иске слесарь-ҡорамалсы булып эшләй. 1931 йылда комсомолға инә.

Ҡыҙыл армияла 1932 йылдың 17 июненән, ирекмән. 3-сө Пермь авиатехниктар авиация мәктәбенә ебәрелә һәм уны 1933 йылда тамамлай. Артабан Ленинградта авиатехниктарҙың 1-се хәрби мәктәбе ҡарамағындағы К. Е. Ворошилов исемендәге Ҡыҙыл Армия Хәрби-Һауа көстәренең техник составты камиллаштырыу курстарында уҡый, уны 1934 йылда тамамлай. 1934 йылдың декабрендә Покрышкин Төньяҡ-Кавказ хәрби округы (Краснодар) 74-се уҡсылар дивизияһының бәйленеш буйынса авиазвеноның өлкән авиация технигы була һәм 1938 йылдың ноябренә тиклем ошо вазифала ҡала. Был осорҙа ул ШКАС пулеметын һәм ҡоралланыуҙың башҡа ҡайһы бер элементтарын яҡшыртыу буйынса бер нисә тәҡдим индерә.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 


 Великая Отечественная. Комдивы. Военный биографический словарь. Том 2. — Москва: «Кучково поле», 2014. — С.744-746.
 Бабак И. И. Звёзды на крыльях. — Харьков, 1975.
 Вершинин К. А. Четвёртая воздушная. — : Воениздат, 1975.

 Голубев Г. Г. Друзья мои лётчики.
 Девятаев М. П. Побег из ада. — Казань, 1988.
 Денисов Н., Карпович М. Трижды Герой Советского Союза А. И. Покрышкин. — Военное издательство Министерства Вооружённых Сил Союза ССР, 1948. — (Герои Великой Отечественной войны). — 28 стр.
 Дольников Г. У. Летит стальная эскадрилья. — : Воениздат, 1983.
 Жуков Ю. А. Один «МИГ» из тысячи. — : ДОСААФ, 1979.
 Карпович В. П. На «Ишаках» и «МиГах»! 16-й гвардейский в начале войны . — : Яуза; Эксмо, 2007. — (В воздушных боях). — ISBN 978-5-699-23774-6.
 Малышко А., Верхолётов А. Хозяин неба — Александр Покрышкин. // За честь Родины. — 23 авг. 1944.
 Марчуков А. Герои-покрышкинцы о себе и о своём командире. — : Центрполиграф, 2014.
 Масленников Ю. И. Роль А. И. Покрышкина в развитии тактики истребительной авиации. — , 1989.
 Мержанов М. Внимание: в небе Покрышкин! // Огонек. — Фев. 1944.
 Москвителев Н. И. Линия жизни. 60 счастливых лет в авиации. — 2-е изд., доп. — Тверь: Фактор, 2005.
 Новосибирцы — Герои Отечества. — Новосибирск, 2010.
 Покрышкин в воздухе и на земле / Ред.-сост. Покрышкина М. К., Тимофеев А. В. — 2-е изд., доп. — Новосибирск: АВИОН, 1995.
 Покрышкина М. К. Жизнь, отданная небу. — : Патриот, 1989. — ISBN 5-7030-0348-2.
 Речкалов Г. А. Дымное небо войны. — Свердловск, 1968.
 Савицкий Г. Штрафники против асов Люфтваффе. Ведь это наше небо… М.: Яуза, Эксмо; 2011. — ISBN 978-5-699-48474-4.
 Синицын Е. Александр Покрышкин — гений воздушной войны. Психология героизма. — Новосибирск: Изд. НГАХА, 2008.
 Сухов К. В. Эскадрилья ведёт бой. — : ДОСААФ, 1983.


 Устинов Ю. С. Единственный трижды Герой на войне. — Герои Отечества, 2005. — ISBN 5-98698-008-5.
 Устинов Ю. С. Звёзды Александра Покрышкина. — Машиностроение — Полёт, 2001. — ISBN 5-217-03086-0.


 Һылтанмалар 

 Покрышкин Александр Иванович на сайте Минобороны России
 Электронная библиотека маршала А. И. Покрышкина 
 Фонд «Мемориальный комплекс маршала Александра Ивановича Покрышкина»

 Памятная общественная медаль «100 лет со дня рождения маршала авиации А. И. Покрышкина»

Категория:КПСС-тың XXVI съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXV съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXIV съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXIII съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXII съезы делегаттары
Категория:СССР-ҙың Юғары Советы Президиумы ағзалары
Категория:КПСС-тың XXI съезы делегаттары
Категория:Почта маркаларында шәхестәр
Категория:КПСС ҮК ағзалыҡҡа кандидаттар
Категория:10-сы саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:9-сы саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:8-се саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:7-се саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:6-сы саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:5-се саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:4-се саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:3-сө саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:2-се саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:Еңеү Парадында ҡатнашыусылар
Категория:Фрунзе исемендәге Хәрби академияны тамамлаусылар
Категория:Днепр өсөн алышта ҡатнашыусылар
Категория:Курск алышында ҡатнашыусылар
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында дивизия командирҙары
Категория:Бөйөк Ватан һуғышы осоусылары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары (Монголия)
Категория:Сухэ-Батор ордены кавалерҙары
Категория:«Күренекле хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:Совет гвардияһы
Категория:«Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Ветеран Вооружённых Сил СССР» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:«1941–1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышындағы фиҙакәр хеҙмәте өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Праганы азат иткән өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:«Берлинды алған өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында еңеүгә 40 йыл» юбилей миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«Кавказды обороналаған өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:III дәрәжә «СССР Ҡораллы Көстәрендә Ватанға хеҙмәт иткәне өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалерҙары
Категория:1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
Категория:II дәрәжә Суворов ордены кавалерҙары
Категория:Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Октябрь Революцияһы ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Авиация маршалдары
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1985 йылда вафат булғандар
Категория:13 ноябрҙә вафат булғандар
Категория:Новосибирскиҙа тыуғандар
Категория:1913 йылда тыуғандар
Категория:6 мартта тыуғандар