Санкт-Петербургтың тарихи үҙәге һәм уға бәйле һәйкәлдәр комплексы

Санкт-Петербургтың тарихи үҙәге һәм уға бәйле һәйкәлдәр төркөмө () — Рәсәйҙә (һәм СССР-ҙа) ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫының беренсе объекты. Ул Бөтә донъя мираҫы һәйкәлдәре исемлегенә Бөтә донъя мираҫы комитетының 14-се сессияһында башҡа дүрт совет һәйкәле (Мәскәү Кремле һәм Ҡыҙыл майҙан, Изге София соборы һәм Киев-Печёра лавраһы, Кижи погосты, Ичан-Кала) менән бергә индерелә.

 Әһәмиәте 
«Санкт-Петербургтың тарихи үҙәге» объекты ЮНЕСКО-ның территорияһында әүҙем хужалыҡ алып барылған һәм йөҙҙәрсә мең кеше йәшәгән ҙур мәҙәни-тәбиғи ландшафтҡа һәйкәл статусы биреүҙең тәүге тәжрибәләренең береһе була. Уға хатта Петербург үҙәге менән бәйләнеше булмаған да тиерлек, мәҫәлән, Ладогалағы боронғо Орехов ҡәлғәһе һәм Линдулов урманы инә. Ҡала яны зонаһы үҙ эсенә һарай-парк комплексын ғына түгел, тәбиғи ландшафтты һәм сәнәғәт һәйкәлдәрен (Сестрорецк ҡорал заводы) һ.б. ала. Хәҙерге ҡала ландшафтының шундай һуҙылған участкаларын консервациялау ҙур ҡыйынлыҡтар тыуҙыра. Быны Эльба аша яңы күпер төҙөгәндә шундай уҡ ландшафтлы исемлектән Эльба үҙәне менән Дрезденды (2009) алып ташлау ҙа раҫлай.

2012 йылда Санкт-Петербург Хөкүмәте «2013-2018 йылдарға Санкт-Петербургтың тарихи үҙәгендә урынлашҡан „Конюшенная“ һәм „Төньяҡ Коломна — Яңы Голландия“ территорияларын һаҡлау һәм үҫтереү» маҡсатлы программаһын раҫлай.

Санкт-Петербургтың планлаштырыуҙың программалы-маҡсатлы ысулына күсеүе һөҙөмтәһендә 2014 йылда Тарихи үҙәкте һаҡлау программаһы 2014 йылдың 30 июнендә 6 йылға ҡабул ителгән «Санкт-Петербург территорияларының иҡтисади һәм социаль үҫеше» дәүләт программаһының бер өлөшөнә әйләнә. Дәүләт программаһы үтәлеше өсөн Санкт-Петербургтың Иҡтисади сәйәсәт һәм стратегик планлаштырыу буйынса комитеты яуаплы. Программаны тормошҡа ашырыуҙа төп эксперт-консультация органы булып Санкт-Петербург Хөкүмәте ҡарамағындағы Санкт-Петербургтың тарихи үҙәгетерриторияларын һаҡлау һәм үҫтереү советы тора.

Программа сиктәрендә тарихи үҙәктең ике биләмәһе бүленгән: «Конюшенная» һәм «Төньяҡ Коломна — Яңы Голландия».

 Охта-үҙәге төҙөлөшө 
Петербургта бейек Охта-үҙәк төҙөү планы ЮНЕСКО-ның ризаһыҙлығын тыуҙыра. 2007 йылдың июнендә Яңы Зеландияла ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы комитетының 31-се сессияһы үтә. Уның ҡарарында ҡатнашыусы илдең 2007 йылдың 18 ғинуарында һәм 2007 йылдың 5 мартында бирелгән «пландарҙың комитет талаптарына тура килмәүен һәм шулай уҡ бөтә объекттарҙың буфер зоналарының, шул иҫәптән Ленинград өлкәһен дә индереп, аныҡ сиктәре булмауын» билдәләй. Һәм Рәсәйҙең власть органдарына «эшкә ҡағылышлы барлыҡ материалдар һәм мәсьәләләр ҡаралып бөтмәйенсә һәм Бөтә донъя мираҫы объектына хәүеф яныуға төрлө яҡлап баһа бирелмәй тороп, проектты ғәмәлгә ашырыуҙы, шул иҫәптән эштәрҙе үткәреүгә рөхсәт биреүҙе лә индереп, туҡтатыуҙы» тәҡдим итә . 2010 йылдың декабрендә Охта-үҙәк проекты билдәһеҙ ваҡытҡа туҡтатыла.

 Урынлашыуы 

 Составы 
#РәсемеАтамаһыУрынлашыуы540-001130x130пксСанкт-Петербургтың тарихи үҙәгеСанкт-Петербург540-002130x130пксКронштадт ҡалаһының боронғо өлөшө Санкт-Петербургг. Кронштадт540-003130x130пксКронштадт форттарыСанкт-Петербургг. Кронштадт, Фин ҡултығы540-004130x130пксШлиссельбург ҡалаһының боронғо өлөшөЛенинград өлкәһеКиров  районыг. Шлиссельбург540-005130x130пксОрешек ҡәлғәһеЛенинград өлкәһеКиров районыг. Шлиссельбург540-006130x130пксПушкин ҡалаһының һарай-парк ансамбле һәм уның тарихи үҙәгеСанкт-Петербургг. Пушкин540-007130x130пксДворцы и парки города Павловск ҡалаһының һарайҙары һәм парктары, уның тарихи үҙәгеСанкт-Петербургг. Павловск540-008130x130пксПулков обсерваторияһыСанкт-ПетербургПулков бейеклектәре540-009130x130пксДворцово-парковый ансамбль в Ропшела һарай-парк ансамблеЛенинград өлкәһеЛомоносов районып. Ропша540-010130x130пксГостилицала һарай-парк ансамблеЛенинград өлкәһеЛомоносов районыд. Гостилица540-011130x130пксТайцыла һарай-парк ансамбле Ленинград өлкәһеГатчина райоынп. Тайцы540-012130x130пксГатчина ҡалаһының һарай-парк ансамбле һәм уның тарихи үҙәгеЛенинград өлкәһеГатчина районыг. Гатчина540-013130x130пксСергиева Приморская пустыньСанкт-Петербургпос. Стрельна540-014130x130пксСтрельна ҡасабаһының һарай-парк ансамбле һәм уның тарихи үҙәге Санкт-Петербургпос. Стрельна540-015130x130пксМихайловканың  һарай-парк ансамбле Санкт-Петербургг. Петергоф540-016130x130пксЗнаменканың һарай-парк ансамбле Санкт-Петербургг. Петергоф540-017130x130пксПетергоф ҡалаһының һарай-парк ансамбле һәм уның тарихи үҙәгеСанкт-Петербургг. Петергоф540-018130x130пксСобственная дачаның һарай-парк ансамбле Санкт-Петербургг. Петергоф540-019130x130пксСергиевканың һарай-парк ансамбле Санкт-Петербургг. Петергоф540-020130x130пксЛомоносов ҡалаһының һарай-парк ансамбле һәм уның тарихи үҙәгеСанкт-Петербургг. Ломоносов540-021130x130пксИ. П. Павловтың фәнни ҡаласығыЛенинград өлкәһеВсеволожск райоынс. Павлово540-022130x130пксБогословка усадьбаһыЛенинград өлкәһеВсеволожск районыНева урман паркы540-023130x130пксШувалов паркыСанкт-ПетербургПарголово540-024130x130пксВяземскийҙар усадьбаһы Санкт-ПетербургИмән урманы 540-025130x130пксСестрорецк Разливы, Сестрорецк «Дубки»һы, Стенбок-Ферморовтар усадьбаһы, Ольгино (тарихи район),  «Ближние Дубки» паркы, Териоки (Зеленогорск)Санкт-Петербургг. Сестрорецк540-026130x130пксИ. Репиндың йорт-музейы «Пенаты»Санкт-Петербургп. Репино540-027130x130пксКомаров ҡасаба зыяраты Санкт-Петербургп. Комарово540-028130x130пксЛиндуловск урманы Ленинград өлкәһеВыборг районыЯҡындағы тораҡ — Рощино ҡасабаһы540-029130x130пксНева йылғаһы яры һәм яр буйҙарыСанкт-Петербург, Ленинград өлкәһе540-030130x130пксИжора һикәлтәһеЛенинград өлкәһеВолосов районы540-031130x130пксДудергофские бейеклегеСанкт-Петербургп. Можайск (тарихи район)540-032130x130пксКолтушск ҡалҡыулығыЛенинград өлкәһеВсеволожск районыд. Колтуши540-033Юкковск ҡалҡыулығыЛенинград өлкәһеВсеволожск районыд. Юкки540-034130x130пксЮлдар:Мәскәү шоссеһы, Киев шоссеһы, Ленинград — Павловск тимер юлы, Пушкин — Гатчина шоссеһы, Волхонск шоссеһы, Таллинн шоссеһы, Петергоф юлы, Ропшинск шоссеһы, Гостилицк шоссеһы, Приморск шоссеһы, Выборг шоссеһы, Колтушск шоссеһы, Лиговск каналы, Кронштадт шоссеһыСанкт-Петербург, Ленинград өлкәһе540-035130x130пксФарватерҙар: Петровск, Кронштадт, Зеленогорск, шулай уҡ Диңгеҙ каналыСанкт-Петербург, Ленинград өлкәһе540-036130x130пксДандың йәшел һыҙаты менән Йәшәү юлы  Санкт-Петербург, Ленинград өлкәһе

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Аудиогид-путеводитель по Санкт-Петербургу

Категория:Санкт-Петербургтың иҫтәлекле урындары
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары