Римский-Корсаков Николай Андреевич

Николай Андреевич Римский-Корсаков (6 (18 март) 1844 йыл — 8 (21) июнь 1908 йыл) — урыҫ композиторы, педагог, дирижер, йәмәғәт эшмәкәре, музыка тәнҡитсеһе; «Могучая кучка» ҡатнашыусыһы. Уның әҫәрҙәре араһында — 15 опера, өс симфония, симфоник әҫәрҙәр, инструменталь концерттар, кантаталар, камера-инструменталь, вокаль һәм тынлы музыка бар.

 Биографияһы 
Николай Андреевич Римский-Корсаков 1844 йылда Новгород губернаһының Тихвин ҡалаһында үҙҙәренең флотта хеҙмәт итеү традицияһы менән билдәле дворян Римский-Корсаковтар ғаиләһендә тыуа. Ғаилә йорто Тихвинка йылғаһы ярында, Богородица Успение монастыры ҡаршыһында була. Композиторҙың атаһы, Андрей Петрович Римский-Корсаков (1784—1862), күпмелер ваҡыт Новгород вице-губернаторы булып хеҙмәт итә, ә һуңынан — Волынск граждан губернаторы; әсәһе, Софья Васильевна, крепостной крәҫтиән һәм бай алпауыт Василий Федорович Скарятиндың (Я. Ф. Скарятиндың бер туғаны) ҡыҙы була. Композитор әсәһе тураһында түбәндәгесә хәтерләй: «Ул ваҡыттағы төшөнсәләр буйынса яҡшы тәрбиә ала. Француз телен яҡшы белә, роялдә уйнай, Александр заманында бай ғаиләләге ҡатын-ҡыҙ белергә тейешле бөтөн нәмәне белә». Буласаҡ композиторға өлкән ағаһы Воин Андреевич, диңгеҙ офицеры һәм буласаҡ контр-адмирал, көслө йоғонто яһай.

6 йәшендә Римский-Корсаков өйҙә уҡый башлай, шул иҫәптән фортепианола уйнарға өйрәнә, әммә китаптарға ҡарағанда музыка әҙерәк тәьҫир итә: һуңғыһынан уға күберәк сиркәү музыкаһы, шулай уҡ рус халыҡ йырҙары оҡшай. 11 йәшендә беренсе музыкаль әҫәрҙәрен яҙа башлай.

1856 йылда сәйәхәт тураһында хыялланған Николайҙы атаһы Диңгеҙ кадет корпусына бирә. 1858 йылда буласаҡ композитор музыка менән ысынелап мауыға башлай: ул Россини, Доницетти, фон Вебер опералары менән таныша, әммә бигерәк тә уны Джакомо Мейерберҙың «Роберт-Дьявол» һәм Михаил Иванович Глинканың — «Жизнь за царя», «Руслан һәм Людмила» әҫәрҙәре һоҡландыра. Һуңынан Бетховен («Пасторальная симфония»), Моцарт һәм Мендельсон музыкаһына ҡыҙыҡһыныуы арта. «Мин 16 йәшлек музыка яратҡан һәм уйнаған бала», — тип хәтерләй ул һуңынан. Етди музыкаль белем алырға кәрәклеген тойоп, Николай 1859 йылдың көҙөнән пианист Николай А. ф. Канилленан дәрестәр ала башлай.
 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 "Псковитянка"
 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 45 русских народных песен (из сборника Н. А. Римского-Корсакова), положенных на 3 однородных голоса и приспособленных для учебных заведений В. А. Бирюковым. — Санкт-Петербург: Бессель, [1882]. — 49 с.
 Основы оркестровки: с партитур. образцами: из собств. соч. Т. 1. Текст. — Берлин [и др.]: Рос. муз. изд. — XIV, 180 с.
 Основы оркестровки: 2. Партитурные образцы: с партитурными образцами из собственных сочинений / Н. А. Римский-Корсаков; под редакцией Максимилиана Штейнберга. — Российское Музыкальное Издательство, 1913. — 333 с.
 Светлый праздник = La Grande Pâque russe: воскресная увертюра для оркестра на темы из обихода Н. Римского-Корсакова. Op. 36. — Лейпциг: Беляев, 1890. — 97 с.
 Царская невеста: Die Zarenbraut: опера в 4-х д. Н. А. Римского-Корсакова / содержание заимствовано из драмы Л. Мея; доп. сцены написаны И. Ф. Тюменевым. — Лейпциг: Беляев, 1899. — 261 с.
 Из Гомера: прелюдия-кантата для оркестра, трех женских голосов соло и женского хора: соч. 60. — Лейпциг: М. П. Беляев, 1905. — 62 с.
 Сказание о невидимом граде Китеже и деве Февронии / либретто В. Бельского; музыка Н. Римский -Корсаков. — М.: П. Беляев, 1906. — 326 с.
 Римский-Корсаков, H. A. и музыкальное образование: статьи и материалы / H. A. Римский-Корсаков. — Л.: Музгиз, 1959. — 327 с.
 100 опер: История создания: Сюжет: Музыка / [Ред.-сост. и авт. предисл. М. Друскин]. — Ленинград: Музыка. [Ленингр. отд-ние], 1968. — 624 с.

 Романсы / Н. Римский-Корсаков; редакция М. О. Штейнберга и А. Н. Римского-Корсакова. — Государственное музыкальное издательство, 1946. — 503 с. — (Н. Римский-Корсаков. Полное собрание сочинений; том 45)
 Бэлза И. Ф. «Моцарт и Сальери» Н. А. Римского-Корсакова: Трагедия Пушкина. Драматические сцены Римского-Корсакова — 3-е изд. — М.: Музгиз, 1959. — 132 с.: муз. пр. — (Путеводители по операм и балетам).
 Бронский П. Н. А. Римский-Корсаков. Биографический очерк. Содержание опер. Список произведений [Текст] / составил П. Бронский. — С.-Петербург: издание акц. О-ва типографск. дела, 1911. — 88 с., [1] л. портр.— (Всеобщая библиотека; № 36)


 Пащенко М. В. Сюжет для мистерии: Парсифаль — Китеж — Золотой Петушок (историческая поэтика оперы в канун модерна). — М.; СПб.: Центр гуманитарных инициатив, 2018.


 Соловцов А. А. Жизнь и творчество Н. А. Римского-Корсакова — М.: Музыка, —1964. — 688c.
 Стасов В. В. Двадцатипятилетие Бесплатной музыкальной школы.— М.: Гос. муз. изд-во, 1953. — 55 с.


 Николай Андреевич Римский-Корсаков / составитель Н. Хотунцов; оформление А. Веселова. — Санкт-Петербург: Союз художников, 2017. — 93, [2] с.: ил., портр — (Композиторы о композиторах). — ISBN 978-5-8128-0214-1
 Якушев И. Б. Н. А. Римский-Корсаков: «Компас композитора» (патографический очерк). [Электронный ресурс] // Прикладная психология и психоанализ: электрон. науч. журн. 2010. N 2. URL: http:// ppip.su (дата обращения: 20.10.2019)

 Һылтанмалар 

 Римский-Корсаков и море
 Сайт о Н. А. Римском-Корсакове на русском языке
 Мемориальный музей-квартира Н. А. Римского-Корсакова
 Римский-Корсаков на Belcanto.Ru
 Н. А. Римский-Корсаков — Страницы истории Петербургской Консерватории

Категория:XIX быуат композиторҙары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:XIX быуат дирижёрҙары
Категория:Рәсәй империяһы дирижёрҙары
Категория:Алфавит буйынса дирижёрҙар
Категория:Алфавит буйынса музыканттар
Категория:Алфавит буйынса педагогтар
Категория:Рәсәй империяһы композиторҙары
Категория:Алфавит буйынса композиторҙар
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:1908 йылда вафат булғандар
Категория:21 июндә вафат булғандар
Категория:1844 йылда тыуғандар
Категория:18 мартта тыуғандар