Бабоғлу Николай Игнатьевич

Николай Игнатьевич Бабоғлу (икенсе төрлө Бабоғло) (ғағ. Nikolay Baboglu) (1928 йылдың 2 майында Ғағауыз илендә Татар Ҡыпсаҡ ауылында тыуған — 2008 йылдың 26 авгусында Кишинёвта вафат булған) — ғағауыз яҙыусыһы, шағир, фольклорсы, педагог, ғағауз теле дәреслектәре  (бер туған ағаһы менән Игнат Бабоғлу менән бергә) авторы, тәржемәсе, публицист. Ғағауыз әҙәбиәтенә нигеҙ һалыусы корифейҙарының береһе. Дионис Танасоғлу менән бергә ғағауз прозаһының оло вәкиле булып тора.

 Балалыҡ йылдары. Йәшлеге 
Буласаҡ яҙыусы Молдавияның көньяғында урынлашҡан Ҡыпчаҡ ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Һуңғараҡ ғағауз яҙыусыһы һәм Николай Бабоғлуҙың дуҫы Дионис Танасоғлу уның тыуыуы тураһында бына нимә бәйән итә:
Бик күркәм ғағауыз ауылы Ҡыпчаҡта, ҡояшлы Буҫаҡ Буджак далаһының үҙәгендә, 1928 йылдың айлы төнөндә, кәрҫтиән ғаиләһендә… Николай исемле ир бала тыуған. Ул ваҡытты кем генә әйтә алыр ине икән, шул бәләкәй генә өйҙә буласаҡ йондоҙло яҙыусы тыуғанын?

Бала сағынан уҡ малай белемгә ынтыла, һуңғараҡ был йылдар яҙыусының «Божьим соизволением» хикәйәһендә тасуирлана, һәм уның геройын тулыһынса авторҙың үҙенә оҡшатырға мөмкин. Малай мәктәптә фәҡәт унлыларға ғына уҡый, балаға Закон Божий дәрестәре айырыуса һәйбәт бирелә. Һәм атаһы уны Руханиҙар әҙерләүсе Духовная семинария уҡыу йортона бирергә була (тәбиғи, бында башҡа маҡсаттар ҙа күҙ уңында тотолған - руханилыҡ вазифаһы ҙур йәмәғәт абруйына килтерә һәм ошо кешеләргә интекмәй йәшәү мөмкинлеген бирә). Нисек кенә булмаһын, юлында осраған барса кәртәләрҙе үтеп, буласаҡ яҙыусы семинария стеналарына инә алған. Шунда: "Божьим соизволением (Николай Бабоғлу хикәйәһе)" мәҡәләһен ҡарағыҙ. Әммә был дини уҡыу йортонда Николайға оҙаҡ уҡыу мөмкинлеге теймәй. 1940-сы йылдар килеп етә, Бессарабияға совет ғәскәрҙәре инә. Дини карьера хаҡындағы ниәт шунда уҡ юҡҡа сыға, һәм Николай башҡа юл һайлай — ауыл мәктәбендә балалар уҡытыусы ябай совет педагогы булып эшләй.

 1950-се йылдар. Тәүге әҙәби тәжрибәләре 
Николай Игнат улы Бабоғлу даими әҙәби эш менән 1950-се йылдар башында шөғөлләнә башлай. Уның тәүге шиғри тәжрибәләре был дәүерҙең шуға оҡшаш совет шиғырҙарынан әллә ни айырылып та тормаған.

 Әҙәби өлгөргәнлек йылдары. Һуңғы осор 

 Әҫәрҙәре исемлеге 
 Повесы 
 «Гвоздики расцвели вновь» романы

 Шиғырҙар йыйынтығы 
 шиғыр йыйынтығы «Песни родного края» 

 Пьесалары 
 «Свечи за здоровье» пьесаһы

 Тәржемәләр 
Николай Бабоғлу урыҫ әҙәбиәте өлгөләрен: Александр Сергеевич Пушкин,  Михаил Юрьевич Лермонтов, Иван Сергеевич Тургенев, Михаил Александрович Шолохов, румын әҙәбиәте һәм молдавия яҙыусыларының: Михай Эминеску, Крянгэ, Емилиан Нестерович Буков һ. б. әҫәрҙәрен туған ғағауыз теленә тәржемә иткәнБулгар, С. Николай Бабоглу // Булгар С. С. Буджакские судьбы. Кишинев — 2006 г. ).

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Гагаузская литература
 Карачобан, Дмитрий Николаевич
 Танасоглу, Дионис Николаевич
 Гагаузская поэзия

 Әҙәбиәт 
 Булгар С. Гагаузские судьбы. Кишинев, 2003. С. 120—124

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Биография на сайте Gagauzy.Com 

 Правда о гагаузском народе

Категория:Ғағауыз шағирҙары
Категория:Ғағауыз яҙыусылары
Категория:Молдавия яҙыусылары
Категория:СССР шағирҙары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Кишинёвта вафат булғандар
Категория:2008 йылда вафат булғандар
Категория:26 августа вафат булғандар
Категория:Ғағауызияла тыуғандар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1928 йылда тыуғандар
Категория:2 майҙа тыуғандар