Гинзбург Виталий Лазаревич

Виталий Лазаревич Гинзбург (21 сентябрь (4 октябрь) 1916 йыл — 8 ноябрь, 2009 йыл) — СССР һәм Рәсәй -теоретигы, физика-математика фәндәре докторы (1942), профессор. СССР Фәндәр академияһы академигы (1966Отделение общей и прикладной физики (экспериментальная и теоретическая физика); мөхбир ағзаһы 1953Отделение физико-математических наук (физика)). Ленин премияһы (1966), беренсе дәрәжәләге Сталин премияһы (1953) һәм физика буйынса Нобель премияһы лауреаты (2003).

Халыҡ-ара астронавтика академияһы академигы (1969; мөхбир ағзаһы 1965). Халыҡ-ара астрономия союзы ағзаһы (1961). Американың сәнғәт һәм фән академияһының (1971), Дания фәндәр академияһының (1977), АҠШ-тың Милли фәндәр академияһының (1981), Лондон король йәмғиәтенең (1987), Европа Академияһының (1990) һ. б. сит ил ағзаһы.

1944 йылдан ВКП(б) ағзаһы. СССР Фәндәр академияһынан СССР халыҡ депутаты (1989—1991).

 Биографияһы 
Виталий Лазаревич Гинзбург 1916 йылда Мәскәүҙә йәһүд ғаиләһендә тыуа. Атаһы — Рига политехникумын тамамлаған инженер Лазарь Ефимович Гинзбург (1863—1942, Ҡазан) һыу таҙартыу буйынса белгес була; әсәһе Харьков университетын тамалаған, табип Августа Вениаминовна Гинзбург (ҡыҙ фамилияһы — Вильдауэр, 1886, Курляндия губернаһы, Митава — 1920, Мәскәү). Әсәһе 1920 йылда ҡорһаҡ тифынан вафат булғас, иртә етем ҡала (тәрбиә менән әсәһенең һеңлеһе Роза Вениаминовна Вильдауэр шөғөлләнә).

11 йәшкә тиклем атаһы етәкселегендә өйҙә белем ала. 1927 йылда 7-се ете йыллыҡ мәктәптең 4-се класына уҡырға бара. Уны тамамлағандан һуң 1931 йылда урта белемде фабрика-завод училищеһында (ФЗУ) ала, һуңынан үҙ аллы уҡый, бер үк ваҡытта рентгенология лабораторияһында буласаҡ физиктар В. а. Цукерман (1913—1993) һәм Л. В. Альтшулер (1913—2003) менән бергә эшләй. Был дуҫлыҡ ғүмерлеккә әйләнә.

1934 йылда шунда уҡ Мәскәү дәүләт университетының физика факультетына 2-се курсҡа инә, уны 1938 йылда тамамлай. 1940 йылда аспирантура таммалай һәм шул вуҡ йылда кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай. Докторлыҡ диссертацияһын 1942 йылда яҡлай. Хәтерләүҙәрендә: «Ике тапҡыр доброволец булып барырға ғариза яҙһам да, мине фпонтҡа алманылар», — ти . 1942 йылда ФИАН-дың И. Е Тамм исемендәге теоретик бүлегендә эшләй, һуңынан уның мөдире була (1971—1988).

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 




 В. Л. Гинзбург. М., 1978 (Материалы к биобиблиографии учёных СССР)

 Һылтанмалар 


 Автобиография на сайте Нобелевского комитета
 Биография в онлайн-энциклопедии «Кругосвет» 
 Биография на сайте Энциклопедии «Лучшие люди России» 
 Виталий Гинзбург (видео) в передаче «Школа Злословия», 12 апреля 2004
 Родословное древо
 Виталий Гинзбург. Академик, лауреат Нобелевской премии на сайте «Человека Года 2005» проекта «Рамблер. Люди года» (ссылка на архив Интернета)

Категория:«Ун хаты» авторҙары
Категория:КПСС ағзалары
Категория:Лондон короллеге йәмғиәте сит ил ағзалары
Категория:Физика-математика фәндәре докторҙары
Категория:Физика буйынса Нобель премияһы лауреаттары
Категория:МДУ-ның физика факультетын тамамлаусылар
Категория:Мәскәү физика-техник университетының уҡытыусылары
Категория:XX быуат физиктары
Категория:Алфавит буйынса физиктар
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Ленин премияһы лауреаттары
Категория:«1941–1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышындағы фиҙакәр хеҙмәте өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Почёт Билдәһе» ордены кавалерҙары
Категория:Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:III дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:I дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:Алфавит буйынса Нобель премияһы лауреаттары
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:2009 йылда вафат булғандар
Категория:8 ноябрҙә вафат булғандар
Категория:Мәскәүҙә тыуғандар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1916 йылда тыуғандар
Категория:4 октябрҙә тыуғандар