Макс Эйве

Махгилис (Макс) Эйве (, МФА: ; 20 май 1901 йыл — 26 ноябрь 1981 йыл) — Нидерланд шахматсыһы һәм математигы, шахмат буйынса бишенсе донъя чемпионы (1935—1937), халыҡ-ара гроссмейстер (1950). Эйва матчта Александр Алехинды еңеп донъя чемпионы була, әммә ике йылдан һуң матч-реваншта еңелә. Эйве 1940 йылдар һуңына тиклем донъяның иң көслө шахматсыларының береһе булып ҡала, ә карьераһы тамамланғас, информатика өлкәһендә юғары кимәлдә тикшеренеүҙәр менән шөғөлләнә башлай.

1970 йылда Эйве ФИДЕ президенты итеп һайлана һәм был вазифала ике мөҙҙәт ултыра (1970—1978). Уның президентлыҡ осорона Борис Спасский менән Роберт Фишерҙың донъя беренселегенә низағлы матчы һәм Фишер — Карпов уйналмаған матчы тура килә.

Эйве логикаһы һәм варианттарҙы аныҡ иҫәпләүе менән айрылып тора. Шулай уҡ ул көслө тактик, дебют теорияһы белгесе булараҡ та билдәле. Ул бик күп китаптар, шул иҫәптән шахмат дәреслектәре һәм дебют белешмәләре яҙа.

 Биографияһы 

 Бала сағы һәм үҫмер йылдары 
Эйве Махгилис 1901 йылдың 20 майында сиркәү мәктәбенең башланғыс синыфтар уҡытыусыһы Корнелиус һәм Элизабет Эйва ғаиләһендә тыуа. Эйвеның өлкән ағаһы Виллен, ҡустылары Кесс һәм Боб, һеңлеләре Анни менән Тини була. Корнелиус һуңыраҡ ҙур эш хаҡына ябай мәктәпкә күсергә мәжбүр була, шулай уҡ скрипка һәм фортепиано дәрестәре бирә. Үҙ балаларын да музыкаға өйрәтә. Эйвелар шахмат уйнарға ярата һәм таныштары өсөн турнирҙар ойоштора. Макс дүрт йәшендә уйнарға өйрәнә һәм тиҙҙән ата-әсәһен еңә башлайВыдающиеся шахматисты мира. Макс Эйве. С. 10..

Эйве атаһы эшләгән мәктәпкә йөрөй. Ул бигерәк тә математикаға һәләтле була. Эйве бәләкәй сағынан 16-23 йәшлек үҫмерҙәр йөрөгән үҫмерҙәр клубында уйнай. Уның өсөн ташлама яһала. 12 йәшендә ул Амстердам шахмат клубына ҡабул ителә. Киләһе йылда Эйве билдәле оҫта Кольстены бер ваҡытлы сеанста еңәВыдающиеся шахматисты мира. Макс Эйве. С. 10.. Ун дүрт йәшендә ул Нидерланд шахмат федерацияһы үткәргән турнирҙарҙа ҡатнаша башлай.

1917 йылда Эйве ил чемпионатының «Б» төркөмөнә инәВыдающиеся шахматисты мира. Макс Эйве. С. 11.. Ул ваҡытта Нидерландта бик күп билдәле шахматсылар йәшәй һәм уларҙың ҡайһы берҙәре менән Эйве клубта таныша. Ул Тарраш, Рети, Тартаковер, Мароци кеүек оҫталар менән шәхси таныш була, мароци уның тиҫтә йылдар яҡын дуҫына әйләнәВыдающиеся шахматисты мира. Макс Эйве. С. 12..

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 


  — сокращённый и переработанный перевод книги А. Мюннингхоффа






 Wildhagen E. Weltgeschichte des Schachs, Lfg 18 — D-r Machgielis Euwe, Hamb., 1959

 Һылтанмалар 

 Личная карточка Макса Эйве на сайте 365chess.com
 Личная карточка Макса Эйве на сайте OlimpBase.org
 Краткая биография Макса Эйве на сайте ChessPro.ru

Категория:XX быуат шахматсылары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Шахмат гроссмейстерҙары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1981 йылда вафат булғандар
Категория:26 ноябрҙә вафат булғандар
Категория:1901 йылда тыуғандар
Категория:20 майҙа тыуғандар