А. С. Пушкин һәйкәле (Санкт-Петербург, Пушкин урамы)

Александр Сергеевич Пушкин һәйкәле— Рәсәйҙең Санкт-Петербург ҡалаһындағы скульптуралы монумент, 1884 йылда Пушкин урамының скверында ҡуйылған. Һәйкәл скульптор А. М. Опекушин, архитекторҙар Н. Л. Бенуа һәм А. С. Лыткин проекты буйынса эшләнгән. Был Санкт-Петербург ҡалаһында шағирғә ҡуйылған федераль әһәмиәттәге мәҙәни мираҫ объекттары булып тораПостановление Правительства РФ № 527 от 10.07.2001.

 Тарих 
1881 йылдың 22 авгусында  император Александр III Компанейский урамы исемен А. С. Пушкин иҫтәлегенә Пушкин урамы итеп үҙгәртергә тигән бойороҡҡа ҡул ҡуя. Шул ваҡытта был урамда шағирҙың бюсы ҡуйыла, был эште гипстан И. П. Виталь башҡарған булаАндрей Гусаров Путеводитель по Петербургу. Киләһе йылда Санкт-Петербург ҡала думаһы Пушкинға ҙур һәйкәл урынлаштырыу тураһында ҡарар ҡабул итә. Скульптор А. М. Опекушиндың конкурсҡа тәҡдим иткән скульптура моделдәренең береһе һәйкәл өсөн һайлап алынаЭнциклопедия Санкт-Петербурга. Пушкину А. С., памятник (Пушкинская ул.) .

А. Моран заводында шағирҙың бронза скульптураһы ҡойола. Һәйкәлдең постаменты В. Е. Ефимов оҫтаханаһында әҙерләнә. 1884 йылдың 7 авгусы нда һәйкәлде тантаналы асалар. Был тантанала шағирҙың улы А. А. Пушкин, Санкт-Петербург университетының ректоры А. Н. Бекетов, шағир А. Н. Майков, журналист А. А. Краевский, Санкт-Петербург ҡала башлығы П. П. Грессер һәм башҡалар ҡатнаша.

 Тасуирлама 
А. С. Пушкин һәйкәлдә бөтә буйы менән баҫып тора. Уның ҡулдары күкрәгенә ҡаушарылған, бер ҡулына китап тотҡан. Тура мөйөшлө постамент шымартылған ҡара граниттан эшләнгәнМонументальные памятники Российской империи. 2006. — С. 359. Унда Пушкин шиғырҙарының өҙөктәре яҙып ҡуйылғанИсаченко В. Г. Памятники Санкт-Петербурга. Справочник. 2004. — С. 106.. Скульптураның бейеклеге 2,05 м тәшкил итә, постаменттың бейеклеге — 2,9 м.

Сәнғәт тарихы белгесе В. Г. Исаченко фекере буйынса, скульптура менән пьедесталдың бәйләнеше насар. Бынан тыш, бәләкәй генә һәйкәл үҙенең масштабы менән тирә-йүнендәге килем йорттары менән уратып алынған сквер менән яраҡлаштырылмаған. Яҙыусы А. И. Куприн ҡомартҡыны «самым мещанским, пошлым, жалким, худосочным» тип атай, дөрөҫ, ул скульптураның үлсәмен түгел, ә уның идеяһының «ничтожество идея» насар булыуын күҙ алдында тотоп әйткән. Шул уҡ фекерҙә Ф. И. Шаляпин һәм күп кенә рәссамдар торғанИсаченко В. Г. Памятники Санкт-Петербурга. Справочник. 2004. — С. 106..

 Иҫкәрмә 

Категория:Википедия:Тура мәҡәләлә булған Викиһаҡлағысҡа һылтанма
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Һәйкәлдәр