Сөнәев Заһиҙулла Исхаҡ улы

Сөнәев Заһиҙулла Исхаҡ улы (10  декабрь 1929 йыл — 7 ғинуар 2001 йыл) — ғалим-химик-технолог, юғары мәктәп эшмәкәре. 1962 йылдан Өфө нефть институтының нефть һәм газ технологияһы кафедраһы мөдире, 1970—1976 йылдарҙа — институт ректоры. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы (1991), техник фәндәре докторы (1970), профессор (1970). РСФСР-ҙың (1974) һәм Башҡорт АССР-ының (1967) атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре. СССР‑ҙың нефть эшкәртеү һәм нефтехимия сәнәғәте отличнигы, СССР‑ҙың почётлы нефтехимигы (1984). И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты (1996). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971).

 Биографияһы 
Заһиҙулла Исхаҡ улы Сөнәев 1929 йылдың 10 декабрендә Татар Велязьмаһы ауылында тыуған (хәҙер Мордовияның Атюрьев районы).

1953 йылда И. М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть институтын тамамлай. Институтты тамамлағандан һуң Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводында оператор, әкренәйтелгән кокслауҙың установка начальнигы, өлкән инженер, цех начальнигы. Бер үк ваҡытта нефть техникумында аналитик химия һәм нефть эшкәртеү курсы уҡытыусыһы булып эшләй. Һуңынан нефть коксы өлкәһендәге фән меннә шөғөлләнә башлай, был өлкәлә ҙур белгес була — техник фәндәр докторы, профессор, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының Почетлы академигы.

Заһиҙулла Сөнәев 1959 йылдан Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводында цех начальнигы булып эшләй, ә 1962 йылдан — Өфө нефть институтында нефть һәм газ технологияһы кафедраһы мөдире, ә 1970 йылдан — ректор.

Заһиҙулла Сөнәевтың фәнни эштәре әкренәйтелгән кокслауҙың интенсификация һәм технология процестарын камиллаштырыуға, нефть кокстарын ҡайнар ҡатлам менән күп баҫҡыслы аппараттарҙа ҡыҙҙырыу процесын әҙерләүгә арналған. Ул кокс сифатына баштағы сеймалында асфальтендарҙың, көкөртлө ҡатнашмаларҙың һәм көл компоненттарының йоғонтоһо тураһында мәғлүмәттәр ала. Был юғары ағыулаусан ташкүмер ыҫмалаһын әҙ ағыулы нефтлеһе менән алмаштырырға мөмкинлек бирә.

1976 йылда Заһиҙулла Сөнәев — Губкин исемендәге Мәскәү нефть һәм газ институты кафедраһы мөдире.

 Хеҙмәттәре 
Заһиҙулла Сөнәев — 450 тирәһе ғилми хеҙмәт, шул иҫәптән 10 китап авторы.

 Сюняев З. Производство, облагораживание и применение нефтяного кокса. — М., 1973.
 Сюняев З. Нефтяной углерод. — М., 1980.
 Сюняев З. Дисперсные состояния в каталитических системах нефтепереработки. — М., 1992.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1967)
 Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971)
 СССР Миннефтехимпром алдынғыһы
 РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1974).

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 



Категория:Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәрҙәре
Категория:Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академиктары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәрҙәре
Категория:Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Техник фәндәр докторҙары
Категория:Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусылары
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:2001 йылда вафат булғандар
Категория:1929 йылда тыуғандар
Категория:10 декабрҙә тыуғандар
Категория:И. М. Губкин исемендәге Рәсәй дәүләт нефть һәм газ университетын тамамлаусылар
Категория:Өфө дәүләт нефть техник университеты ректорҙары