Капица Пётр Леонидович

Пётр Леони́дович Капи́ца (26 июнь (8 июль) 1984 йыл, Кронштадт — 8 апрель 1984 йыл, Мәскәү) — совет физигы, инженер һәм инноватор. Нобель премияһы лауреаты (1978). Ике тапҡыр l дәрәжә Сталин премияһы лауреаты (1941, 1943). М. В. Ломоносов исемендәге СССР Фәндәр академияһының Алтын миҙалы менән наградланған (1959). Ике тапҡыр Социалистик Хеҙмәт Геройы (1945, 1974). СССР Фәндәр академияһы ағзаһы (1939; — мөхбир ағзаһы). Лондон король йәмғиәте ағзаһы (1929), АҠШ Милли фәндәр академияһының сит ил ағзаһы (1946), Леопольд академияһы ағзаһы (1958)Petr L. Kapica. Алты Ленин ордены кавалеры (1943; 1944; 1945; 1964; 1971; 1974).

Күренекле фән ойоштороусыһы. Физик проблемалар институтына нигеҙ һалыусы (ИФП) һәм ғүмеренең һуңғы көнөнә тиклем уның директоры. Мәскәү физика-техника институтына нигеҙ һалыусыларҙың береһе. Мәскәү дәүләт университеты физика факультетының Түбән температуралары физикаһы кафедраһының беренсе мөдире.

Шыйыҡ гелийҙың тиҙ ағыусанлығын асҡан өсөн физика буйынса Нобель премияһы лауреаты (1978), ҡулланылышҡа «тиҙ ағыусанлыҡ» терминын индерә. Шулай уҡ түбән температуралар физикаһы, көслө магнит ҡыры һәм юғары температуралы плазманы тотоу өлкәһендәге эштәре менән билдәле. Турбодетандер базаһында һауаны кәметеү өсөн юғары етештереүсәнлекле сәнәғәт ҡоролмаһын эшләй. 1921—1934 йылдарҙа Резерфорд етәкселегендә Кембриджда эшләй. 1934 йылда ваҡытлыса СССР-ға килә, әммә уны да илдән сығармайҙар, һөҙөмтәлә Поль Дирак менән берлектә башлаған газ ҡатышмаларынан изотоптарҙы центрифуга ысулы менән айырыу буйынса тикшеренеүҙәр туҡталып ҡала. 1945 йылда Совет атом проекты буйынса махсус комитет составына инә, әммә уның атом проекты буйынса ике йыллыҡ проекты хупланмай, һөҙөмтәлә ул отставка һорай һәм уның үтенесе ҡәнәғәтләндерелә. 1946—1955 йылдарҙа дәүләт учреждениеларынан эштән бушатыла, әммә уға 1950 йылға тиклем М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетында профессор булып эшләү мөмкинлеге бирелә.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Почта маркаларында шәхестәр
Категория:Леопольдина ағзалары
Категория:Физика буйынса Нобель премияһы лауреаттары
Категория:Лондон короллеге йәмғиәте ағзалары
Категория:СССР-ҙың уйлап табыусылары
Категория:Алфавит буйынса уйлап табыусылар
Категория:Кембридж университетын тамамлаусылар
Категория:Беренсе донъя һуғышында ҡатнашыусылар (Рәсәй)
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:«Хеҙмәт ветераны» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«1941–1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышындағы фиҙакәр хеҙмәте өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Мәскәүҙе обороналаған өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Социалистик Хеҙмәт Геройҙары
Категория:Алфавит буйынса Нобель премияһы лауреаттары
Категория:Физика-математика фәндәре докторҙары
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:1984 йылда вафат булғандар
Категория:8 апрелдә вафат булғандар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1894 йылда тыуғандар
Категория:8 июлдә тыуғандар