Карпунин Василий Александрович

Василий Александрович Карпунин (9 декабрь 1919 йыл — 1 сентябрь 1975 йыл) — совет ғалимы-механигы, йәмәғәт эшмәкәре. Техник фәндәр докторы, профессор.  Бөйөк Ватан һуғышында  ҡатнашыусы.

 Биографияһы 
Василий Карпунин  1919 йылдың  9 декабрендә  рСФСР-ҙың Архангел губернаһында   крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 

1941 йылдың сентябрь айында Василий Александрович  Ҡыҙыл армия  сафтарына алына. 25-се запас уҡсылар полкының саңғы әҙерлеге инструкторы итеп тәғәйенләнә. 1942 йылдың ноябрендә ул Үҙәк фронттың  1-се  айырым саңғы батальонының взводын етәкләй. Разведка операция ваҡытында яралана һәм госпиталгә эләгә. Һауығып сыҡҡас 1-се Белорус фронты 25-се уҡсылар дивизияһының айырым рота командиры була; шул уҡ ваҡытта тағы ике тапҡыр яралана.

Карпунин   Мәскәүҙән эвакуацияланған Томск ҡалаһына Медицина фәндәре академияһына тубығындағы снаряд ярсығын алдырыу буйынса операцияға ебәрелә.  Василий Александрович  операциянан  баш тарта, һәм ҡалған ғүмеренең бөтә өлөшөн ошо ярсыҡ менән йәшәй. Госпиталдән сыҡҡас, Томск район комиссариатына  4-се частың начальнигы итеп ебәрелә.  1945 йылда «Атыу» курсын һәм Халы комиссариаты оборонаһының ВВО Төп идаралығы ҡарамағында офицерҙарҙың белемен арттырыу курстарын тамамлай.

Демобилизацияланғандан һуң 1946 йылда Томск политехник институтының механика факультетына уҡырға инә, уны 1948 йылда «Эске яныулы двигателдәр»  һөнәре буйынса тамамлай, бүлеү буйынса  Красноярск ҡалаһына  урындағы заводтарҙың береһенә эшкә ебәрелә.  Предприятие етәкселәре  белгескә иғтибар итә һәм уны Оборона министрлығы  академияһына уҡырға ебәрә, уны  ул уңышлы тамамлай. Бынан һуң академияла  аспирантурала ҡала һәм 1955 йылда күренекле совет конструкторы Василий Гаврилович Грабин етәкселеге аҫтында кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.

Василий Александрович аспирантураны тамамлағас,  Ижевск ҡалаһына механика институтына эшкә ебәрелә, унда уҡытыу һәм идара  итеү эшмәкәрлегенең бөтә баҫҡыстарын үтә: өлкән уҡытыусынан алып профессорға тиклем.  1970 йылда  «Усталостная прочность цилиндрических пружин»  темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай. 1972 йылда Василий Александрович Ижевск механика институтында  ректор итеп тәғәйенләнә. Юғары уҡыу йортонда эшләү осоронда ул 47 хеҙмәт яҙа һәм уйлап табыуҙың  4 автор таныҡлығын ала.

Василий Александрович шулай уҡ ғилми һәм йәмәғәт эшмәкәрлеге менән шөғөлләнә: Машпром» ғилми-техник йәмғиәтенең өлкә идаралығы рәйесе, «Белем» йәмғиәтенең Октябрь районы бүлеге ағзаһы, СССР ФА Урал ғилми үҙәге Президиумы ҡарамағында  тәбиғи һәм ижтимағи фәндәр буйынса фәнни тикшеренеүҙәрҙе координациялау буйынса ведомство-ара совет бюроһының азаһы булып тора.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Карпунин Василий Александрович // Удмуртская республика: Энциклопедия / гл. ред. В. В. Туганаев. — 2-е изд., испр. и доп. — Ижевск : Удмуртия, 2008. — 767 с. — 2200 экз. — ISBN 978-5-7659-0486-2.


Категория:Томск политехник университетын тамамлаусылар
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«Почёт Билдәһе» ордены кавалерҙары
Категория:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалерҙары
Категория:Техник фәндәр докторҙары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1975 йылда вафат булғандар
Категория:1 сентябрҙә вафат булғандар
Категория:1919 йылда тыуғандар
Категория:9 декабрҙә тыуғандар