Серге

Серге - (, ) - үңлек өҫтөнән эйәр аҫтына һалына торған тышлы кейеҙ Башҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. - Мәскәү, 1993. - 1-се том, 193-сө бит, . Уны сергетышБашҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. - Мәскәү, 1993. - 1-се том, 193-сө бит тип аталған биҙәкле күн йәки буҫтау тышлыҡ менән ҡаплайҙар. 

 Тәғәйенләнеше 

Серге бер нисә функцияны үтәй:  
 аттың тирен һеңдерә, арҡаһын ҡоро һаҡлай;
 эйәрҙе тирҙән һаҡлай;
 эйәр аттың арҡаһында шыуып йөрөмәй;
 аттың арҡаһы ныҡ тирләп китмәй .

Шулай итеп, серге аттың арҡаһын һаҡлау сараһы ла һәм уңайлылыҡ та тыуҙыра. Башҡорттарҙа серге һәм сергетыш  эстетик элемент, күркәмлек монаяты булып та тора.Сергетыш атҡа күҙ тейеүҙән һаҡлаусы булып та тора тип һанаған башҡорттар.

 Тарихы 
Рәсәйҙә серге  XIV быуаттарҙан алып XVIII быуатҡа тиклем плат, чепрак, чандарь тип аталған. Пётр I заманында ғәскәрҙе немец өлгөһөндә кейендерә башлағас, чепрак һаҡлана, әммә билдәле бер формаһы булмай. Артабан беселеше лә, материалы ла күрһәтелә башлай. 1763 йылда  «чепрак» һәм «вальтрап» бер үк мәғәнәгә эйә була. Һуңынан бөтә ҡупшы сергеләр -  вальтрап,   ә япмалары чепрак тип атала башлай.

Гусар полктарында вальтрап һалдаттың кейемдәре төҫөндә була.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 





Категория:Спорт терминологияһы
Категория:Спорт инвентары
Категория:Ат спорты
Категория:Йылҡысылыҡ