Алисов Михаил Иванович

Алисов Михаил Иванович (30 май 1830 йыл, Панки ауылы, Курск губернаһыНыне — Губкинский городской округ, Белгородская область, Россия — 1898, Ҡырым) — полиграфия өлкәһендә уйлап табыусы, йыйыу-яҙыу машинаһын һәм гектографты булдырыусы.

 Биографияһы 
справа|мини|300x300пкс|Алисовтың «Скоропечатник» машинкаһы 
Тыуған 30 майҙа 1830 йылдаПо другим данным — в 1832 году. См.:  курск губернаһы Старооскольский өйәҙенең Панки ауылында дворян ғаиләһендә тыуғанНыне — Губкинский городской округ, Белгородская область, Россия..

Курск гимназияһын тамамлағандан һуң, Харьков университетының физика-математика факультетын тамамлай.

Артабанғы йылдарҙа уйлап сығарыу менән шөғөлләнә, 1869 йылда күбәйтеүсе (множительный) аппараттың конструкцияһын (гектограф) төҙөй, уны «Полиграфия» тип атай . Аппарат бик ябай була һәм урыҫ революционерҙары унда прокламацияларын күбәйтеп сығара.

1870 йылда ул «Скоропечатник» тип аталған тәүге Рәсәй йыйыу (наборный) машинаһын уйлап сығара. Беренсе тапҡыр был машина 1873 йылда Венала, Бөтә донъя күргәҙмәһендә күрһәтелә, әммә бары тик 1876  йылда ғына Рәсәйҙә уйлап табыу патентын ала. Артабанғы Бөтә донъя күргәҙмәләрендә АҠШ (Филадельфия, 1876) һәм Францияла (Париж, 1878) «Скоропечатник» донъя полиграфсыларының иң яҡшы баһаһын ала һәм миҙалға лайыҡ була. Алисовҡа Рус император техник йәмғиәте лә уйлап табыуы өсөн миҙал бирә. Шулай уҡ Михаил Иванович 1879 йылда текстарҙы, һүрәттәрҙе, һыҙмаларҙы махсус ҡара һәм ҡағыҙҙар ярҙамында күбәйтеүсе полиграфия тип аталған ҡулланмаға Рәсәйҙә патент ала.

Күбәйтеүсе (множительный) «Полиграфия» аппаратының 1870 йылда уҡ һүрәтләнеше яҙылған брошюра цензураны үтә һәм 20 000 дана тираж менән баҫылып сыға, уларҙы 1878 йылда Париж тамашасыларына Алисов үҙе тарата; 1879 йылда немец эшҡыуарҙары Квайсер һәм Гусак немец Алисовтың уйлап табыуын үҙ исемдәре менән атап патент алаСтатья в Большой советской энциклопедии

М. И. Алисов 1898 йылда Ҡырымда, Ялта янында вафат була. Коллеж сәркәтибе чинында була.

 Уйлап табыуҙары 
 «Скоропечатник». Привилегия России № 1836 от 15 октября 1876.
 «Способ размножения текста, рисунков, чертежей и т. п. при помощи особо приготовленных для сего чернил и бумаги, названный полиграфиею». Привилегия России № 2207 от 20 июня 1879.

 Бүләктәре 
 Рус техник йәмғиәтенең миҙалы.

 Хәтер 
Башлығы урындағы үҙидара ҡарамағына ҡала . Губкин һәм районы Губкинский районының урындағы үҙидара башлығы А. А. Кретовтың 28.12.2001  ҡарарына ярашлы Алисов исеме Раевский урамынан Теплый Колодезь ауылына табан йүнәлештәге урамға бирелә.

 Әҙәбиәт 
 Полиграфия или новый способ размножения текста, рисунков, чертежей и проч., изобретенный М. И. Алисовым, СПБ, 1879; Пишущая машина. С приложением описания машины, СПБ. 1878.
 Буринский. Пишущая машина г. Алисова, «Всемирная иллюстрация», 1878, № 484;
 Объяснительная записка к «Скоропечатнику» М. И. Алисова, СПБ, 1874 (гектографированное издание);
 Виноградов Г. А., Наборные машины русских изобретателей, М., 1949.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 



Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Алфавит буйынса уйлап табыусылар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Ҡырымда вафат булғандар
Категория:1898 йылда вафат булғандар
Категория:1830 йылда тыуғандар
Категория:30 майҙа тыуғандар