Тупый

Тупый — башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының баш кейеме, яулыҡ аҫтынан кейелә торған һырыулы сөм түбәтәй Башҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. - Мәскәү, 1993. - 2-се том, 414-се бит рәүешле лә, төбәгенә күрә яулыҡ өҫтөнән кейелә торған бүрек кеүектәре лә була. 

Ҡырғыҙҙар тире менән ҡырпып теккән ҡышҡы баш кейемен тебетей тип атай, ә башҡортса түбәтәй тигәненә тап килгәнен топу тиҙәр. (, , , таж. тўппӣ (төньяҡ диалект), тоққӣ (көньяҡ диалект) тип атай.  Бында тупый һүҙе менән оҡшашлыҡ күренә.

 Урыҫ телендә 
Урыҫ телендә тупый һүҙенә оҡшаған тупе́й ( — «сәс өлтөгө») тигән һүҙ ҙә бар — баш өҫтөндә өйөлөп ҡуйылған  сәс тигәнде аңлатҡан ул,  парикмахерлыҡ эшендәге иҫкергән термин. 

Тупей төшөнсәһе Рәсәйҙә XVIII быуаттың икенсе яртыһында ҡулланыла башлаған. Олоғайған кешеләр XIX быуат башына тиклем сәстәрен шулай йөрөткән әлеЛ. В. Беловинский. Тупей // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 694. — 784 с.: — ил. с. — 5 000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.. Тупей тип шулай уҡ сәсте бейегәйтеп күрһәтеү өсөн һалына торған сәс йомарлағын да атағандар.

 Ҡарағыҙ 
Түбәтәй

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 



Категория:Ҡатын-ҡыҙҙарҙың баш кейемдәре
Категория:Башҡорт милли кейеме
Категория:Башҡорт мәҙәниәте