Щербаченко Мария Захаровна

Щербаченко Мария Захаровна (14 февраль 1922 йыл — 23 ноябрь 2016 йыл) — 237-се  уҡсылар дивизияһы, 835-се  уҡсылар полкының рота санитары   (40-сы армия, Воронеж фронты), Советтар Союзы Геройы (23 октябрь 1943 йыл), запастағы гвардия старшинаһы.

 Биографияһы 
Мария Захаровна Щербаченко 1922 йылдың 14 февралендә Украинаның Харьков губернаһы   Ефремовка ауылында  крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Милләте буйынса — украин. Ун йәшендә ата-әсәһенән мәхрүм ҡала  һәм уны өлкән ағаһы тәрбиәләй. 7-се синыфты тамамлағандан һуң, хисапсылар курсын тамамлай. Колхозда бухгалтер ярҙамсыһы булып эшләй.  Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында оккупация ваҡытында үҙ ауылында йәшәй.

Ҡыҙыл Армия сафына  1943 йылдың мартынан саҡырыла. Сәмәрҡәнд  медицина училищеһында санитаркалар курсын тамамлағандан һуң 1943 йылдың июнендә хәрәкәттәге армияға ебәрелә. Бөйөк Ватан һуғышы алыштарында ҡатнаша.  

1943 йылдың 24 сентябре төнөндә санитарка Щербаченко үҙенең подразделениеһы  менән бергә Киев өлкәһенең Ҡағарлыҡ районында урынлашҡан Гребни ауылы районында Днепр йылғаһын беренсе булып аша сыға. 10 көн эсендә ул һуғыш яланынан  112 яралы һалдатты  алып сыға һәм медицина ярҙамы күрһәтә. Ҡаты яралы һалдат һәм офицерҙарҙы Мария Захаровна  шәхсән йылға аша сығара һәм яҡындағы медпунктҡа оҙата. Һуғыштың беренсе көнөнән алып  яугирҙәр рәтендә ҡулына автомат тотоп алышаПервой в СССР медаль Красного Креста получила медсестра // Сегодня. UA..

1943 йылдың 23 октябрендә СССР Юғары Совет Президиумының Указы  менән ҡыҙылармеец Мария Захаровна Щербаченкоға Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.

Һуғыштан һуң  старшина Мария Щербаченко  демобилизациялана. Ташкент юридик мәктәбен тамамлағандан һуң юрист булып эшләй.

Украина оборона министрының 2000 йылдың 22 июнендәге 188-се бойороғо менән Мария Захаровна Төньяҡ оператив командованиеның 407-се үҙәк хәрби госпиталенең почётлы һалдаты булып теркәләДелегация Черниговского военного госпиталя поздравила Марию Захаровну Щербаченко с Днём Победы // Инфоротор..

Киевта йәшәй. Киевта Лукьянов хәрби зыяратында ерләнә.

 Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре 

 Советтар Союзы Геройы (23 октябрь 1943 йыл, миҙал № 1073);
 II дәрәжә «Хеҙмәттәре өсөн» ордены  (5 март 1997 йыл)Указ Президента України № 207/97 від 5 березня 1997 року «Про нагородження відзнакою Президента України — орденом „За заслуги“».;
 Ленин ордены (23 октябрь 1943 йыл);
 I дәрәжә Ватан һуғышы ордены;
 «Батырлыҡ өсөн»миҙалы;
 юбилей һәм иҫтәлекле миҙалдар;
 Флоренс Найтингейл миҙалы (Халыҡ -ара Ҡыҙыл Тәре комитеты, 1973 йыл)Мадам Марии Захаровне .Награды Красного Креста // Российский Красный Крест .;
 Киевтың почётлы гражданыЧесть без льгот: почетные граждане Киева // НашКиев. UA ..

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 Список женщин — Героев Советского Союза

 Әҙәбиәт 



 Sakaida H. Heroines of the Soviet Union. Osprey Pub. Oxford. 2003.
 Герои Советского Союза — узбекистанцы. Ташкент, 1984.
 Героини. М., 1969, вып. 2.
 Кузьмин М. К. Медики-Герои Советского Союза. М., 1970.
 Подвиги во имя Отчизны. — 2-е изд., — Харьков: Прапор, 1985.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 


 Мария Щербаченко. Сквозь черный вой свинца… // Одна Родина.
 Мария Захаровна Щербаченко // Егорьевское медицинское училище.
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы ҡатын-ҡыҙҙар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Жуков миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында еңеүгә 50 йыл» юбилей миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Украинаның 2 дәрәжә «За заслуги» ордены кавалерҙары
Категория:Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Киевта вафат булғандар
Категория:2016 йылда вафат булғандар
Категория:23 ноябрҙә вафат булғандар
Категория:Харьков губернаһында тыуғандар
Категория:1922 йылда тыуғандар
Категория:14 февралдә тыуғандар