С. М. Киров һәйкәле (Санкт-Петербург, Крестовский утрауы)

С. М. Киров һәйкәле — скульптуралы монумент. Ул Рәсәй Федерацияһының Санкт-Петербург ҡалаһында 1950 йылда ҡуйылған. Һәйкәл Санкт-Петербугтағы Крестовский утрауында Газпром Арена алдында урынлашҡан. Һәйкәл скульптор В. Б Пинчук һәм архитектор Л. М. Хидекель проекты буйынса эшләнгән, ул Совет дәүләт һәм партия эшмәкәре С. М. Кировҡа арналған. Монумент төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты статусына эйә булып тораЗакон Санкт-Петербурга № 174-27 от 05.07.1999.

 Тарих 
1934 йылдың 1 декабрендә Ленинград ҡалаһында Ленинград ВКП(б) өлкә комитетының беренсе секретары С. М. Киров атып үлтерелә. Шунан һуң тиҙҙән «Ҡыҙыл путиловец» заводына С. М. Киров исемен бирәләр, ә уның территорияһында Кировтың был заводтың эшселәре менән дуҫлығын сағылдырған һәйкәл ҡуйырға булалар. Монумент скульптор В. Б. Пинчук һәм архитектор О. К. Аршакуни проекты буйынса 1939 йылдың 6 декабрендә асылаЛисаевич И. И., Бехтер-Остренко И. Ю. Памятник С. М. Кирову // Скульптура Ленинграда — Ленинград: Искусство, 1963..

1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышынан һуң Крестовский утрауында ҙур стадион төҙөлә, уны төҙөтөүҙең инициаторы С. М. Киров булған була. Был стадионға С. М. Киров исеме бирелә. Стадионға табан барған аллеяның аҙағындағы осҡа һәйкәл ҡуйыу хәл ителә. Был һәйкәл В. Б. Пинчук проекты буйынса Киров заводы территорияһында ҡуйылған һәйкәлдең күсермәһе була. Һәйкәлдең архитектура өлөшөн Л. М. Хидекель башҡарған. Киров һәйкәлен асыу тантанаһы 1950 йылдың 30 июлендә завод территорияһында үтә, бер үк ваҡытта стадионда ла һәйкәл тантаналы рәүештә асылаЛисаевич И. И., Бехтер-Остренко И. Ю. Памятник С. М. Кирову // Скульптура Ленинграда — Ленинград: Искусство, 1963..

2000 йылда иҫке стадион урынында яңы Газпром Арена бинаһын төҙөү менән бәйле һәйкәлде һүтеү планы барлыҡҡа киләЭнциклопедия Санкт-Петербурга. Кирову С. М., памятник (Приморский парк Победы) , ләкин ул план тормошҡа ашырылмай ҡала.

 Тасуирлама 
С. М. Киров һәйкәлдә әңгәмә ваҡытында бөтә буйы менән баҫтырып кәүҙәләндерелгән. Ул һул ҡулы менән ғәйрәтле ишара яһап тора. Уның өҫтөндә көндәлек кейем: ярым хәрби форма, шинель  һәм фуражка. Скульптура тура дүрт мөйөшлө бейек постаментҡа урынлашҡан, постамент шымартылған һоро гранит блок менән көпләнгән. Постаменттың алғы яғында «С. М. Киров» тип бронза хәрефтәр менән яҙып ҡуйғандар. Скульптураның бейеклеге 3,85 метр, постамент бейеклеге — 4,65 метр тәшкил итәКривдина О. А. Скульптура и скульпторы Санкт-Петербурга, 1703—2007. 2007. — С. 151.

Һәйкәл авторҙары Диңгеҙ буйы Еңеү паркының тирә-йүнендәге пейзажына һәйкәлде бик яҡшы яраҡлаштырып индереүгә өлгәшкәндәр. Һәйкәл стадионға алып барған аллеяның осонда аллеяны тамамлап тораК 130-летию Великого гражданина. Памятники С. М. Кирову в Петербурге  // Государственный музей городской скульптуры.

 Иҫкәрмә 

Категория:Википедия:Тура мәҡәләлә булған Викиһаҡлағысҡа һылтанма
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Һәйкәлдәр