Украинала президент һайлау (2019)

Украинала 2019 йылғы Президент һайлау — етенсе (сираттағы) Украина Президентын һайлау; ике турҙа үткәрелә: 2019 йылдың 31 мартында һәм 21 апрелендә. Владимир Зеленский еңеү яулай.

Юғары Рада ҡарарына ярашлы, беренсе тур 2019 йылдың 31 мартында үтәПостановление ВРУ от 26 ноября 2018 года № 2631-VIII «О назначении очередных выборов Президента Украины». Тауыш биреү лидеры Владимир Зеленский була, әммә 50 проценттан ашыу тауыш йыя алмағанға күрә, икенсе тур тәғәйенләнә.

2019 йылдың 21 апрелендә һайлауҙың икенсе туры үтә. Унда Владимир Зеленский һәм Петр Порошенко ҡатнаша. Бюллендәрҙең 100 % эшкәртеү һөҙөмтәләре буйынса күпселек тауышты (73,23 %) Зеленский йыя. Ғәмәлдәге президент еңелеүен танырға мәжбүр була.

 Һайлау системаһы 
Украина президенты дөйөм милли округта биш йылға һайлана. Һайлауҙа ҡатнашу өсөн Украина гражданы 35 йәштән оло булмаҫа, украин телендә һөйләшергә, һайлау көнө алдынан 10 йыл дауамында даими рәүештә ил территорияһында йәшәргә һәм ике гражданлы булмаҫҡа тейеш. Бер кеше бер рәттән ике мөҙҙәт президент вазифаһын биләй алмай. Кандидаттарҙы теркәлгән сәйәси партиялар ғына тәҡдим итә алалар. Теркәү һайлау кампанияһынрәсми рәүештә иғлан иткән мәлдән башлана, шулай уҡ үҙ-үҙен тәҡдим итеү мөмкин. теркәү һайлау кампанияһы рәсми рәүештә мәленән башалана һәм һайлауҙарҙың көнөнә тиклем 55 көн ҡалғанға тиклем дауам итә. Һәр кандидат 2, 5 миллион гривна разверында залог индерергә тейеш. Һайлау залогы теркәлмәгән канлидаттарға, һайлауҙарҙың еңеүсеһенә, шулай икенсе турға сыҡҡан кандидатҡа кире ҡайтарыла. Һайлау бюллетенендә теркәлеү үткән кандидаттарҙың фамилиялары алфавит тәртибендә урынлашҡан. Һайлауҙарҙа еңеү өсөн кандидат 50 проценттан ашыу тауыш йыйырға тейеш. Әгәр беренсе турҙакандидат кәрәкле тауыш йыя алмаһа, беренсе турҙан һуң өс аҙнанан икенсе тур тәғәйенләнә, унда иң күп ттауыш йыйған ике кандидат ҡатнаша.

Һайлау администрацияһы өс кимәлгә бүленә: Үҙәк һайлау комиссияһы (ЦИК), 225 округ һайлау комиссияһы (ОИК) һәм 30 000 участка һайлау комиссиялары (УИК). Әммә Украина хөкүмәте контроле аҫтында булмаған территорияларҙа ҡайһы бер ОИК-тар һәм УИК-тар булдырылмай. Мәҫәлән, 2014 йылғы президент һайлауҙарында 213 кенә ОИК ойошторола. Шулай уҡ тауыш биреү 72 илдә Украинаның 105 дипломатик һәм консул вәкиллектәрендә үткәрелә.

Украина Үҙәк һайлау комитеты — ирекле, һайлауҙарҙы үткәреү һәм ойоштороу өсөн яуаплы даими нигеҙҙә эште алып барған институт. Үҙәк һайлау комитетына 17 кеше инә, уларҙы парламент президенттың тәҡдимдәре нигеҙендә ете йыллыҡ мөҙҙәткә тәғәйенләй. ОИК-тар тейешле округтарҙа һайлауҙарҙы ойоштороу, шул иҫәптән УИК-тарҙы булдырыу, уларҙы административ ярҙамы менән тәьмин итеү, һайлаусылар исемлеген булдырыуҙы контроль аҫтында тотоу, күҙәтеүселәрҙе теркәү һәм округта тауыш биреү һөҙөмтәләренә йомғаҡ яһау өсөн яуаплылар. Президент һайлауҙарында ҡатнашҡан кандидаттарҙың тәҡдимдәре нигеҙендә 12 ағзанан торған ОИК-тар һайлауҙарға тиклем 40 көнгә тиклем ойошторола. УИК-тар тауыш биреү көнөнә тиклем 18 көн ҡалғас булдырыла һәм үҙ составына, участкаға беркетелгән һайлаусылар һанынан сығып, 10 −18 ағза индерә алалар.

Һайлау көнөнә 18 йәше тулған бөтә граждандар тауыш биреүҙә ҡатнашыу хоҡуғына эйә. Психик яҡтан эшкә һәләтһеҙ тип танылған кешеләр тауыш биреү хоҡуғҡынан мәхрүм ителә. Һайлауҙарға тиклем 14 көн алда йәмәҙәт күҙәтеүе өсөн һайлаусыла исемлеге нәшер ителә. Граждандао үҙ УИК-тарында һайлаусылар исемлеген тикшерә алалар. Һайлау көнөндә теркәлеү тыйыла.

2018 йылдың 30 ноябренә ҡарата ил территорияһында дөйөм һайлаусылар һаны 35 622 943. Тағы ла 522 мең тирәһе граждандар башҡа илдәрҙә теркәлә һәм консуллыҡтарҙа һәм илселектәрҙә тауыш бирә алалар.

Кандидаттар үҙ һайлау агитацияһын Украина Үҙәк һайлау комиссияһында теркәлгәндең икенсе көнөнә башлай ала. Һайлау алды кампанияһы һайлауҙар алдындағы аҙаҡҡы йома көнөндә (2019 йылдың 29 мартындағы һайлауҙар) тамамлана. Икенсе тур алдынан агитация икенсетур иғлан ителгән көндә башлана һәм һайлау алдындағы йома көнөндә тамамлана. Закон буйынса агитация алып барыу аҡса, эш, бушлай тауар һәм хеҙмәттәр вәғәҙә итеү тыйыла.

 Хроника 
2018 йылдың 26 ноябрендә Украина Юғары Радаһы, илдә хәрби хәл индереүгә ҡарамаҫтан, һайлау көнөн раҫлай — 2019 йылдың 31 марты.

2019 йылдың 8 февралендә Украина Үҙәк һайлау комиссияһы Украина президент вазифаһына кандидаттарҙы теркәү процесын тамамлай. Бөтәһе 44 кандидат теркәлә, һуңынан уларҙы араһынан биш кеше һайлауҙа ҡатнашыуҙан баш тарта, шулай итеп, бюллетендәрҙә 39 кандидаттар фамилияһы була.

Февраль аҙағында һәм март башында АҠШ вәкилдәре Украина президентына кандидаттар менән бер нисә осрашыу үткәрә. Мәҫәлән, 27 февралдә, йәмәғәт фекере буйынса, иң популяр кандидаты Владимир Зеленский, ә шулай уҡ икенсе мөҙҙәткә үҙ кандидатураһын тәҡдим иткән Петр Порошенко менән Украинала АҠШ Дәүләт департаментының махсус вәкиле Курт Волкер һәм Украинала АҠШ илсеһе Мари Йованович осраша. 7 мартта АҠШ дәүләт секретары урынбаҫары Дэвид Хэйл төп кандидаттар менән осрашыуҙар үткәрә. Был хаҡта ул Киевта матбуғат конференцияһында шул уҡ көндәрҙә хәбәр итә.

22 мартта Украинала Һайлау алды ғауға ҡубып ала, ул Украина президенты кандидаты Юрий Бойконың Рәсәй премьер-министры Дмитрий Медведев менән осрашыуға бәйле була. Осрашыуҙа ике яҡлы сауҙа-иҡтисади бәйләнештәрҙең торошо ҡарала, шул иҫәптән газ өлкәһендә. Осрашыуҙа шулай уҡ «Газпром» ПАО идаралығы рәйесе Алексей Миллер һәм «Оппозицион платформа — Тормош өсөн» украин партияһының сәйәси советы башлығы Медведчук Виктор та ҡатнашаМедведчук свозил Бойко на смотрины в МосквуУкраина в шоке: кандидат в президенты на переговорах в Москве. Шул уҡ көндө һуңғараҡ Украина хәүефһеҙлек хеҙмәте Украина президентына кандидаттың Рәсәйгә сәйәхәтенең законлығын тикшерә башлайСБУ начала проверку законности визита Медведчука и Бойко в Россию. Украина Юғары Радаһы ла осрашыуға үҙ фекерен белдерәВ Раде отреагировали на встречу Бойко и Медведчука с Медведевым.

2019 йылдың 31 мартында участкалар урындағы ваҡыт менән иртәнге сәғәт 8:00 асыла (UTC+3). Президент посына 39 кеше дәғүә итә. Һайлаусыларҙың 62,8 % тауыш биреүҙә ҡатнаша. Тауыш биреү һөҙөмтәләре буйынса икенсе турға Владимир Зеленский (30,24 % тауыш) һәм Петр Порошнеко (15,95 % тауыш) үтәләр.

2019 йылдың 19 апреленән киске сәғәт 19:00-ҙа "Олимпия"ла ПетрПорошенко һәм Владимир Зеленский араһында дебаттар уҙғарыла, стадионда 22 меңдән ашыу кеше була.

2019 йылдың 21 апрелендә һайлауҙың икенсе туры үткәрелә. Барыһы һайлаусыларҙың 61,37 % тауыш бирә.

Украин Үҙәк һайлау комиссияһы һәм экзитполдар һорауҙары буйынса яҡынса һөҙөмтәләре буйынса, икенсе турҙа Зеленский Порошенконы еңергә тейеш була (73 % — яҡынса 24 %). Тауыштар иҫәпләүе тамамланғандан һуң әлеге мәғлүмәттәр дөрөҫлөккә тап килә: Зеленский — 73,23 %, Порошенко — 24,46 %.

Украина президенты һайлауҙарында еңеү яулаған Зеленскийҙы Украинаның ағымдағы президенты Петр Порошенко, АҠШ президенты Дональд Трамп, Франция президенты Макрон Эмманюэль, Белоруссия президенты Александр Лукашенко, Бөйөк Британияның сит ил эштәре министры Джереми Хант, Польша президенты Анджей Дуда, Канаданың премьер-министры Джастин Трюдо, Грузияның премьер-министры Мамука Бахтадзе, Арменияның премьер-министы Никола Пашинян, Латвия һәм Эске эштәр минстрдлыҡтары башлыҡтары Линас Линкявичюс һәм Эдгарс Ринкевичс, Австрия канцлеры Себастьян Курц, Швеция сит ил эштәре министры Маргот Вальстрем ҡотланылар.

25 апрелдә Рәсәй Президенты Владимир Путин, Рәсәй «Украина менән бәйләнештәрҙе тулы кимәлдә тергеҙергә» әҙер, әммә быны «бер яҡлы тәртиптә» эшләй алмауын белдерә. Шулай уҡ ул, әгәр Киевта власҡа килгән кешеләр үҙҙәрендә Минск килешеүҙәрен тормошҡа ашырыу өсөн көс тапһалар, беҙ бөтә саралар менән быға булышлыҡ итәсәкбеҙ һәм, Украинаның көньяҡ-көнсығышындағы хәлдәрҙе яҡшыртыу өсөн, барыһын да эшләйәсәкбеҙ, тип белдерәРоссия готова восстанавливать отношения с Киевом, но не в одностороннем порядке — Путин // Интерфакс-Украина, 25.04.2019.

2019 йылдың 30 апрелендә Украина Үҙәк һайлау комиссияһы президент һайлауҙарының икенсе турына рәсми йомғаҡ яһайДо инаугурации. Какими полномочиями обладает избранный президент Зеленский сегодня, 30.04.2019.

 Кандидаттар 
Украина Үҙәк һайлау комиссияһы Украина президенты вазифаһына 44 кандидат теркй, уларҙың бишәүһе үҙ кандидатураларын алдылар. Һайлауҙар көнөндә тауыш биреү бюллетенендә 39 кандидат фамилияһы булаhttps://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp003pt001f01=719.html Кандидати на пост Президента України, улар түбәндәге таблицала күрһәтелгән:
КандидатЭшмәкәрлеге/вазифаһы(дәғүә итеү мәленә)Тәҡдим итеүсубъектыСығанаҡдатаһыИгорь Шевченко«Успешная Украина» мәрхәмәтлек ойошмаһы президентыУкраина меритократик партияһы4 ғинуарСергей КаплинУкраина халыҡ депутатыУкраина социал-демократик партияһы8 ғинуарВалентин Наливайченко«Валентин Наливайченконың „Справедливость“ йәмәғәт-сәйәси хәрәкәте» сәйәси партияһы рәйесеВалентин Наливайченконың «Справедливость» йәмәғәт-сәйәси хәрәкәте8 ғинуарВиталий СкоцикНУБиП йылҡысылыҡ һәм солоҡсолоҡ кафедраһы профессорыҮҙ-үҙен күрһәтеү8 ғинуарАнатолий Гриценко«Киево-Могилянская академия» Милли университетында политология кафедраһы доценты, «Гражданская позиция» партияһы лидеры«Гражданская позиция»15 ғинуарВиталий КуприйУкраина халыҡ депутатыҮҙ-үҙен күрһәтеү15 ғинуарГеннадий БалашовЭшҡыуар, «5.10» партияһы лидеры«5.10»18 ғинуарОльга БогомолецУкраина халыҡ депутатыҮҙ-үҙен күрһәтеү18 ғинуарАлександр ШевченкоУкраина халыҡ депутаты«УКРОП»21 ғинуарРоман НасировУкраина халыҡ депутаты, Европа налог хакимиәттәре ойошмаһы башлығы, Украина Дзюдо федерацияһы президентыҮҙ-үҙен күрһәтеү21 ғинуарЮрий БойкоУкраина халыҡ депутаты, Герой Украины, «Оппозиционная платформа — За жизнь» партияһы лидерыҮҙ-үҙен күрһәтеү22 ғинуарОлег ЛяшкоУкраина халыҡ депутаты, Олег Ляшконың Радикаль партияһы лидеры«Олег Ляшконың Радикаль партияһы»25 ғинуарАркадий КорнацкийУкраина VIII саҡырылыш халыҡ депутатыҮҙ-үҙен күрһәтеү25 ғинуарАлександр ВилкулУкраина халыҡ депутаты«Оппозицион блок — Тыныслыҡ һәм үҫеш партияһы»25 ғинуарАлександр МорозПенсионер«Александр Мороздың социалистик партияһы»25 ғинуарЮлия ТимошенкоУкраина халыҡ депутаты, «Батькивщина» партия лидеры«Батькивщина»25 ғинуарИлья КиваУкраина Эске эштәр министрлығы Бөтә Украина хеҙмәткәрҙәре профессиональ союзы рәйесе, Украина Социалистик партияһы башлығы«Украина Социалистик партияһы»25 ғинуарРуслан КошулинскийБөтә Украина «Свобода» берекмәһе башлығы урынбаҫарыБөтә Украина «Свобода» берекмәһе28 ғинуарАлександр Данилюк«ЦЕНТР ОБОРОННЫХ РЕФОРМ» йәмәғәт ойошмаһы етәксәһе, «„Спильна справа“ йәмәғәт хәрәкәте» партияһы ағзаһыҮҙ-үҙен күрһәтеү28 ғинуарСергей ТарутаУкраина VIII саҡырылыш халыҡ депутаты, «Основа» партияһы лидеры«Основа»29 ғинуарИгорь Смешкотарас шевченко исемендәге Киев милли университетында кафедра профессоры, «Сила и честь» партияһы лидерыҮҙ-үҙен күрһәтеү30 ғинуарИнна БогословскаяБөтә Украина «Вече Украины» йәмәғәт ойошмаһы башлығыҮҙ-үҙен күрһәтеү30 ғинуарВладимир ЗеленскийШоумен, киноактёр, кинорежиссёр, сценарист, продюсер, «Квартал-95» студияһының художество етәксеһе һәм алмаштырғыһыҙ лидеры«Слуга народа»30 ғинуарНиколай ГаберПомощник-консультант народного депутата Украины, председатель «Патриотической партии Украины»Үҙ-үҙен күрһәтеү1 февральЮрий ДеревянкоУкраина халыҡ депутаты«Воля»1 февральРоман БессмертныйКиев Милли мәҙәниәт һәи сәнғәттәр университетының халыҡ-ара кафедраһы доцентыҮҙ-үҙен күрһәтеү4 февральВиктор БондарьУкраина халыҡ депутаты, «Возрождение» партияһы башлығы«Возрождение»4 февральСергей Носенко«Интернешнл Инвестмент Партнерс Украина» ЯСЙ өлкән идарасы директорыҮҙ-үҙен күрһәтеү5 февральВиктор КривенкоУкраина VIII саҡырылыш халыҡ депутаты, «Украина халыҡ рухы» партияһы рәйесе«Украина халыҡ рухы»5 февральРуслан Рыгованов«Севастополь диңгеҙ балыҡ порты» дәүләт предприятиеһы начальнигын ваҡытлыса башҡарыусыҮҙ-үҙен күрһәтеү5 февральЮрий ТимошенкоУкраина VIII саҡырылыш халыҡ депутатыҮҙ-үҙен күрһәтеү6 февральАндрей НовакИҡтисадсы, политолог, йәмәғәт эшмәкәре«Патриот»6 февральВасилий ЖуравлёвМариуполь Футбол федерацияһы башлығы, «Стабильность» партияһы лидеры«Стабильность»6 февральПётр ПорошенкоУкраинаның 2014 йылдың 7 июненән алып ғәмәлдәге Президенты, эшҡыуар.Үҙ-үҙен күрһәтеү7 февральЮрий КармазинХоҡуҡ һәм йәмғиәт институты президенты, Ватан яҡлаусылар партияһы лидерыҮҙ-үҙен күрһәтеү7 февральЮлия Литвиненкотелевидениела алып барыусы, журналистҮҙ-үҙен күрһәтеү7 февральАлександр Ващенко«Власть народа» йәмәғәт ойошмаһы етәксеһеҮҙ-үҙен күрһәтеү7 февральВладимир Петров«Люмпен продакшн» ЯСЙ продюсеры, политтехнологҮҙ-үҙен күрһәтеү7 февральАлександр ШатровЭшҡыуарҮҙ-үҙен күрһәтеү7 февральАлександр СоловьёвЗапастағы милиция полкрвнигы, «Разумная сила» сәйәси партияһы рәйесе«Разумная сила»8 февраль

 Һөҙөмтәләре 
  мини|300пкс|<center>Украинала 2019 йылдың 31 мартындағы һайлауҙарҙың беренсе туры һөҙөмтәләре картаһы
 мини|300пкс|<center>Украинала 2019 йылдың 21 апрелендәге һайлауҙарҙың беренсе туры һөҙөмтәләре картаһы

 Беренсе тур — 
 Икенсе тур — 

 Социологик һорау алыуҙар 
Украинала президент һайлауҙары буйынса социологик һорау алыуҙарОпрос показал, кого выберут избиратели Тимошенко и Бойко во втором туре // РИА Новости, 8 апр 2019:

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Официальная страница выборов 2019 года 

Категория:Украинала президент һайлау