Ҡышҡы һарай

Ҡышҡы һарай (1918—1943 йылдарҙа — Сәнғәт һарайы) — Рәсәйҙең төп император һарайы. Санкт-Петербургта Һарай майҙаны, 2/Һарай яр буйы, 38, адресы буйынса урынлашҡан. Һарайҙың хәҙерге (бишенсе) бинаһы 1754—1762 йылдарҙа итальян сығышлы рус архитекторы Бартоломео Франческо Растрелли тарафынан ҡупшы Елизавета бароккоһы стилендә интерьерҙарында француз рококо элементтары менән төҙөлгән. Совет осоронан алып һарайҙа Дәүләт Эрмитажының төп экспозицияһы урынлашҡан.

1762 йылда төҙөлөш тамамланыу менән 1904 йылға тиклем Рәсәй императорҙарының ҡышҡа рәсми резиденцияһы сифатында ҡулланыла. 1904 йылда Николай II даими резиденцияһын Царское Селолағы Александр һарайына күсерә. 1915 йылдың октябренән 1917 йылдың ноябренә тиклем һарайынҙа царевич Алексей Николаевич исемендәге госпиталь эшләй. 1917 йылдың июль-ноябрендә бында Ваҡытлы хөкүмәт урынлаша. 1920 йылдың ғинуарында һарайҙа Революция дәүләт музейы асыла, 1941 йылға тиклем бинаны Дәүләт Эрмитажы менән бүлешәләр.

Ҡышҡы һарай һәм Һарай майҙаны хәҙерге ҡаланың матур архитектура ансамблен барлыҡҡа килтереп, эске Рәсәй һәм халыҡ-ара туризмдың төп объекттарының береһе булып тора.

 Тарихы 
справа|мини|240x240пкс|Тәүге һарай — Туй палатаһы
справа|мини|240x240пкс|Икенсе һарай — Петр Беренсенең Ҡышҡы һарайы
справа|мини|240x240пкс|Өсөнсө һарай — Анна Иоанновна һарайы

 Ҡышҡы һарайҙан алдағы һарайҙар 
1711—1764 йылдар эсендә ҡалала төрлө участкаларҙа биш ҡышҡы һарай төҙөлә. Тәүҙә Петр I 1703 йылда тиҙ арала төҙөлгән, Петропавловск ҡәлғәһенән алыҫ булмаған бер ҡатлы йортта йәшәй.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

Рус телендә




 Пилявский В. И., Зимний дворец. — Л., 1960
 Соколова Т. М., Зимний дворец. — Л., 1958
 Успенский А. И., Императорские дворцы, т. 1. — М., 1913

Инглиз телендә



















 Һылтанмалар 

 Официальный сайт государственного Эрмитажа — Зимнего дворца
 Зимний дворец на сайте «Архитектура России»
 История и фотографии Зимнего дворца. Как добраться, что посетить
 Зимний дворец на карте Петербурга
 Аудиогид по Зимнему дворцу
 Вид на Зимний дворец с высоты птичьего полёта на сервисе Яндекс.Панорамы

Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр