Рәсәй ҡәүемдәре (һындар серияһы)

Рәсәй ҡәүемдәре,   — Рәсәй  Император фарфор заводы (ИФЗ) фарфор статуэткалар серияһы, 1907-1917 йылдарҙа ҡойолған.

Күпселек моделдәрҙең авторы скульптор Каменский Павел Павлович.

Әлеге ваҡытта 74 үҙенсәлекле һын булыуы тураһында билдәле (шулай уҡ күп һанлы күсермәләре һаҡланған). Иң тулы серияһы  Эрмитаж Дәүләт Фарфор музейында, Рәсәй этнография музейы коллекцияһында иһә серияның 47 һыны урынлашҡан ФИГУРЫ ИЗ БОЛЬШОЙ СЕРИИ «НАРОДЫ РОССИИ» (ВОСТОЧНОСЛАВЯНСКИЕ НАРОДЫ). РУССКИЕ. САНКТ-ПЕТЕРБУРГ. ИМПЕРАТОРСКИЙ ФАРФОРОВЫЙ ЗАВОД. 1909—1913 ГОДЫ // РЭМ ..

 Барлыҡҡа килеүе 

Серия 1907 йылда  император Николай II  инициативаһы менән эшләнә башлай һәм Романовтар йортоноң 300 йыллығына арнала ( 1913 йылда)Хмельницкая Е. С. «Фарфоровая Россия» П. П. Каменского. — 2014..

Концепция эшләүҙең баштағы бурыстары завод директоры  барон Вольф Николай Борисович иңенә төшәИзображение народов Севера и Сибири в фарфоре. История создания серии фигур «Народности России» на Императорском фарфоровом заводе в Санкт-Петербурге в 1907—1917 гг. // Таймырский краеведческий музей. Элекке фарфор һындарҙан айырмалы, был серияны этнографик тикшеренеүҙәргә, йәнни сығанаҡтарға, шулай уҡ  1897 йылғы халыҡ иҫәбе мәҡлүмәттәренә таянып эшләргә ҡарар ителә ). Заводҡа консультант сифатында  Антропология һәм Этнография музейы директоры академик В. В. Радлов саҡырыла.

Проектҡа етәкселек итеү скульптор Павел Каменскоийға (1858—1922) йөкмәтелә. Күпселек һындарҙы рәссам Мария Герцак биҙәй.

1915 йылда әлеге ваҡытта һаҡланған моделдәрҙең барыһы ла  әҙер була. Музейҙар моделдәрҙең күсермәһен  ала, ә ике тапҡырға кесерәйтелгән статуэткалар  һатыуға сығарыла (18-19 см самаһы бейеклектә)Народы России в фарфоровой миниатюре и кукольном промысле / Н. В. Чаус // Современные проблемы сервиса и туризма. — 2012. — № 4. — С. 97-103...

1917 йылдан һуң Совет Рәсәйендә статуэткалар ҡабатлап ике тапҡыр  сығарыла (сауҙаға һәм дипломатик бүләктәргә)Декоративная скульптура «Олонецкая женщина». Предварительная оценка 115 000—140 000 р. Аукционный дом «Кабинет» .

Скульптуралар ҡойоу ысулы менән, глазурлау һәм ике тапҡыр юғары температурала яндырып эшләнгән. Һындарҙың бейеклеге  38 - 45 сантиметр тәшкил итә.

 Галерея 

 Исемлек 
Һындар шул осорҙа ҡабул ителгән ҡәүемдәр атамалары менән бирелгән (хәҙер уларҙың күбеһе иҫкергән). Ҡайһы бер халыҡтарҙың ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ һындары ла яһалған, әммә серияла бының системаһы юҡ.

 Аворская женщина
 20px Алеут
 20px Алеутка
 20px Архангельская женщина
 Армянин
 20px Армянская женщина
 Айн
 Айнка
 Башкир
 Башкирка
 Болгарин
 Болгарка
 20px Бурят
 Бурятская женщина
 20px Великоросс Рязанской губернии
 20px Великоросска с Дона
 20px Вогульская женщина
 Вологодская женщина
 Вотятская женщина
  Гилячка
 20px Гиляк
 Гольд
 Гольдская женщина Грузинская женщина 20px Женщина Саратовской губернии Зырянин
 Качинская женщина 20px Киргиз
 20px Киргизская женщина 20px Китаец
 20px Китаянка 20px Кореец
 20px Корякская женщина Крымская татарка Крымский татарин
 20px Курд
 20px Курдская женщина 20px Ламут
 20px  Ламутка Лезгин
 Лезгинская женщина 20px Лопарь
 20px Лопарская женщина 20px Малоросс
 Малороссиянка Манчжурская женщина Мингрелец
 Мордовка племени мокша Мордовская женщина Монгольская женщина 20px Самоед
 20px  Самоедка 20px Сарт
 20px Сартская женщина 20px Сойотская женщина 20px Семейская женщина 20px Олонецкая женщина Остяк
  Остячка Перс
 Персиянка 20px  Тульская женщина 20px Тунгузский шаман
  Тунгузская женщина Туркмен
 20px Финн
 Финская женщина Черемис
 20px  Черемиска 20px Чукча
  Чукча-женщина Эстонская женщина 20px Якут
 20px Якутка XXI быуатта 
ИФЗ 2007 йылдан атаҡлы серияны ҡабатлап сығара башлай,  36 скульптура эшләнгәнВ Санкт-Петербурге показывают разные народности России в фарфоре.. 2012 йылда серияны дауам итергә булалар — «Ҡәүемдәр. Коллекция XXI» тигән проект эшләнә.

2013 йылда  Рәсәй этнография музейы һәм Кунсткамера «Рәсәй халыҡтары образдары» тигән күргәҙмә үткәрәВыставка «Образы народов России» (РЭМ) ..

 Иҫкәрмәләр 

 Библиография 
 Лукаш И. С. Фарфоровая Россия. На выставке в Севре. — Париж, 1929.
 Зиновьева Т. Этнографические фарфоровые фигурки. // Декоративное искусство СССР. — 1982. — № 11.
 Хмельницкая Е. С.'' «Фарфоровая Россия» П. П. Каменского. — 2014.

 Һылтанмалар 
 Экспонаты на сайте Эрмитажа.
 Видеоэкскурсия по выставке 2013 года на сайте РЭМ  Другая видеоэкскурсия.
 Фотоотчет о выставке.

Категория:Башҡорттар
Категория:Башҡорт милли кейеме
Категория:Рәсәй фарфоры