Туғанлыҡ (скульптура)

«Туғанлыҡ» - , , шулай уҡ «Братство», «Братья по оружию»булараҡ та билдәле) - Чехия рәссамы Карел Покорны яһаған бронза скульптура. Унда совет һалдатының чех ополченецы менән 1945 йылдың май айында Икенсе донъя һуғышы ваҡытында Чехословакия азат ителгәндән һуң осрашыуы һынландырыла. Сәнғәт тәнҡитселәре «Туғанлыҡ»ты социалистик реализмдың иң яҡшы әҫәрҙәренең береһе тип баһалайҙар

 Символлылығы һәм төҙөлөшө 
Бронза скульптураның бейеклеге 2,5 метр. Ундағы образдар эмоционаллек һәм динамизм менән һуғарылған. Ике ир-ат шатлығынан ҡайнар ҡосаҡлашып һәм үбешеп тора. Совет һалдаты плащ һәм фуражка кейгән, ул саҡ ҡына бейегерәк тупһала тора. Алға атлап, ул  һул ҡулы менән чех партизанын уң яурынынан ҡосаҡлай һәм һул яңағынан үбә. Совет һалдаты уң ҡулында күксин ботағын тотҡан, ул яҙ һәм Праганы азат итеү метафораһы. Һуңғараҡ был сәскә символы Чехословакия сәнғәтендә бер нисә тапҡыр ҡабатлана (мәҫәлән, Иван Конев һәйкәлендә)..

Скульптура еңеү шатлығын һәм Гитлер Германияһын ҡыйратҡан халыҡтарҙың хәрби туғанлығын кәүҙәләндерә .
слева|мини|300x300пкс|В. Б. Корецкий плакаты. 1939 йыл маркаһы.
мини|283x283пкс|Ленинград блокадаһын өҙгәндә фронтта осрашыу ваҡытында. 1943 йылдың 18 ғинуары .

Чехословакия-совет хәрби ҡәрҙәшлеге тураһында скульптура ижад итеү идеяһы Карел Покорныға Икенсе донъя һуғышы Икенсе бөтә донъя һуғышы бөткәс үк килә.

Чехословакияла «Бәрхәт революция» ваҡытында коммунистик режим емерелгәндән һуң Прагалағы Дуҫлыҡ һәйкәленә ҡараш үҙгәрә башлай. Күптәр унда совет хакимиәтенең еңеүе, СССР-ҙың төбәктә хакимлығы метафораһы итеп күрә. Шуға күрә ул хатта вандал һөжүмдәренә дусар була. Башҡа бер тәнҡитселәр скульптурала идеологик нигеҙ түгел, ә тарихи хәл-ваҡиға һәйкәле итеп ҡаралырға тейеш тигән фекерҙә тора. +
 центр|296x296пкс
 центр|200x200пкс
 центр|299x299пкс
 центр|356x356пкс
 центр|345x345пкс
   Карел Покорны макеты менән. 1949
 Врхлицкий Баҡсаһы, Прага
  Ян Пернер майҙаны, Ческа-Тршебов
 Мәскәү Еңеү паркында , Санкт-Петербург
 Пансионат «Дуҫлыҡ», Курпаты, Ҡырым


 Мәҙәниәттә 
«Туғанлыҡ» скульптураһы образы ҙур популярлыҡ ҡаҙана. Уның образын чехословак-совет дуҫлығы йәмғиәте йыш ҡулланған. Уларҙың атрибуттары дизайнында, бигерәк тә ағзалыҡ түләүҙәре маркалары, значоктар, грамоталарҙа йыш ҡулланыла. "Туғанлыҡ"ты Чехословакияның 1952 йылғы 2 крона маркаларында, «Чехословакия Армияһы Көнө» серияһынан, шулай уҡ 1953 йылда 50 кроналы купюраларҙа Совет Социалистик Республикалар Союзы күрергә мөмкин. СССР-ҙа скульптура образы 1960 йылда «Чехословакия Республикаһының 15 йыллығы» серияһына, 1970 йылда — «Венгрия һәм Чехословакияның фашистар оккупацияһынан азат ителеүенең 25 йыллығы» серияһына, һәм 1985 йылда "Чехословакия азат ителеүенең 40 йыллығы"на ҡуйылған. ". Рәсәйҙә 2014 йылда «Туғанлыҡ»  "Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығы. Прага операцияһы " тип аталған 5 һумлыҡ иҫтәлекле монетаның реверсына һуғылған.

 +
 центр|394x394пкс
 центр|200x200пкс
 центр|200x200пкс
 центр|200x200пкс
 центр|291x291пкс
 центр|201x201пкс
  50 крона. Чехословакия, 1953 йыл.
 «Чехословакия республикаһының 15 йыллығы».СССР маркаһы.  1960 йыл.
 «Венгрия һәм Чехословакияны фашист оккупацияһынан азат итеүҙең 25 йыллығына».СССР маркаһы, 1970 йыл.
 « Чехословакияны фашист илбаҫарҙарынан азат итеүҙең 40 йыллығына». СССР маркаһы, 1985 йыл.
 Чехословакия-совет  йәмғиәте дуҫлығы маркаһы. 1989 йыл.
  «Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығы. Прага операцияһы». 5 һумлыҡ монета. 2014 йыл


 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 



 {{Китап|автор=Калинин Б. Н., Юревич П. П..|год=1979|тираж=|серия=|страниц=519|столбцы=|страницы=|том=|издательство=Лениздат|часть=|место=Л.|издание=3-е изд., доп. и перераб.|ответственный=|ссылка=|заглавие=Памятники и мемориальные доски Ленинграда|ссылка 
Категория:Википедия:Тура мәҡәләлә булған Викиһаҡлағысҡа һылтанма
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары