Ботвинник Михаил Моисеевич

Михаил Моисеевич Ботвинник (4 (17) август 1911 йыл — 5 май 1995) — совет шахматсыһы, 6-й тарихы шахмат тарихында 6-сы һәм 1-се совет донъя чемпионы (1948—1957, 1958—1960, 1961—1963). СССР гроссмейстеры (1935), халыҡ-ара гроссмейстер (1950) һәм шахмат композицияһы буйынса арбитр (1956); СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры (1945), алты тапҡыр СССР чемпионы (1931, 1933, 1939, 1944, 1945, 1952), СССР-ҙың абсолют чемпионы (1941). Мәскәү чемпионы (1943/44). СССР командаһы составында алты тапҡыр шахмат олимпиадаһы еңеүсеһе (ике тапҡыр шәхси зачетта еңеүсе). Совет шахмат мәктәбе «патриархы». Бөтә Союз Шахмат секцияһы (1938—1939) һәм «СССР — Нидерланд» йәмғиәте идараһы рәйесе (1960). РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1971), РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1991). Техник фәндәр докторы, профессор.

 Биографияһы 

 Шахматтар менән танышыу һәм мастер исемен яулау 

Михаил Моисеевич Ботвинник 1911 йылдың 17 авгусында Рәсәй империяһы Фин Бөйөк кенәзлеге Выборг губернаһының Куоккала Куоккала дача ҡасабаһында (хәҙер — Репино (Санкт-Петербург) йәһүд ғаиләһендә тыуа. Ата-әсәһе — теш технигы Моисей Гиршович (Лейбович) Ботвинник (1878—1931) һәм теш табибы Шифра Самойловна Рабинович (1879—1952)А. Кентлер «Поклон Ботвиннику».

1923 йылдың сентябрендә 12 йәшендә шахмат менән таныша һәм шул йылда уҡ беренсе тапҡыр мәктәп турнирында ҡатнаша. Артабан китаптар буйынса шөғөлләнә башлай, улар араһында 1876—1877 йылдар өсөн «Шахматный листок» (М. Чигорин) була. Һуңыраҡ Н. Грековтың һәм В. Ненароковтың дебюттар дәреслеге китабын ала]. Э. Ласкер Ленниградҡа гастролдәре ваҡытында уның партияларын үҙенең комментарийҙары менән яҙып бара. Икенсе йылдың яҙында мәктәп чемпионатында еңеүгә өлгәшә. Шунан һуң ҡаланың шахмат йыйылышына йөрөй һәм ағза була, бының өсөн үҙенә йәш өҫтәйПринят 1-го июня 1924 года..

"Шахматный листок"тың 1924 йылғы 19-сы һанында Михаил Ботвинник беренсе тапҡыр категориянан тыш турнир еңеүсеһе тип телгә алына. Йыл дауамында Михаил Ленинград шахматсылары араһында билдәлелек яулай, бик тиҙ квалификация баҫҡыстарын үтә. 1925 йылда беренсе категориялағы өс турнирҙа еңеү яулай.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Я. Г. Рохлин На шахматном Олимпе. — Москва: Знание, 1961.

 Левин К. Я. Михаил Ботвинник. — Москва: Физкультура и спорт, 1951. — 147 с.
 Батуринский, В. Д Шахматное творчество Ботвинника. — Москва: Физкультура и спорт, Т. 1—3, 1965—1968
 ;
 Каспаров Г. К. Мои великие предшественники: Т. 2. От Эйве до Таля. — Москва: РИПОЛ классик, 2003, ISBN 5-7905-2239-4
 Линдер И. М., Линдер В. И. Михаил Ботвинник: жизнь и игра. — Москва: Астрель [и др.], 2007, 344 с. (Энциклопедия шахматного Олимпа), ISBN 5-17-039878-6. ISBN 5-271-14993-5. ISBN 5-9762-2353-2.

 Һылтанмалар 
 Личная карточка Михаила Ботвинника на сайте 365chess.com
 Личная карточка Михаила Ботвинника на сайте OlimpBase.com
 Краткая биография Михаила Ботвинника и статистика выступлений в турнирах, матчах
 chess-game.chat.ru/people/botvinik.html
 40 шахматных задач, основанных на партиях Ботвинника
 Последний турнир

 Противоречивость личности великого Ботвинника . Автор Борис Смоленский, Еврейский мир (газета) 18 Февраля 2009

Категория:Техник фәндәр докторҙары
Категория:КПСС ағзалары
Категория:Санкт-Петербург политехник университетын тамамлаусылар
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәрҙәре
Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре
Категория:СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастерҙары
Категория:«Өлгөлө хеҙмәт өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Почёт Билдәһе» ордены кавалерҙары
Категория:Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Октябрь Революцияһы ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Шахмат гроссмейстерҙары
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1995 йылда вафат булғандар
Категория:5 майҙа вафат булғандар
Категория:1911 йылда тыуғандар
Категория:17 августа тыуғандар