Петр художество-сәнәғәт мәктәбе бинаһы

Мәҡәләлә Вологда өлкәһе Тотьма ҡалаһындағы ХХ быуат башында төҙөлгән Петр художество-сәнәғәт мәктәбе бинаһы тураһында һүҙ бара

Петр художество-сәнәғәт мәктәбе бинаһы — ХХ быуат башында төҙөлгән өс ҡатлы кирбес бина Вологда өлкәһе Тотьма ҡалаһының Кусков яр буйы урамында урынлашҡан. Төбәк әһәмиәтендәге тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡыһы. Хәҙерге ваҡытта бина урта дөйөм белем биреү мәктәбе № 1 сифатында ҡулланыла.

Интерьерында селтәрле металл рәшәткәле баҫҡыс һаҡланған, ул плитәләр менән түшәлгән. Түбәнең семәрләп һыланған декоры беҙҙең көндәргә тиклем килеп еткән.

 Тарих 
Сухона йылғаһының бейек ярында, Тотьма ҡалаһында, ХХ быуат башында өс ҡатлы таш бина төҙөлә, ул ғәжәйеп матур булған. Был йорт сауҙагәр-һөнәрсе Н. И. Токарев аҡсаһына төҙөлә һәм Тотьма ҡалаһының Петр һөнәрселек мәктәбен урынлаштырыу өсөн тәғәйенләнгән була. 1902 йылда бина төҙөлә башлай һәм файҙаланыуға 1904 йылда ҡабул ителә.

Өс ҡатлы бина электр менән тәьмин ителгән, калорифер кеүәте менән йылытыла, һыу үткәргес менән монтажланған була. Был ҡалалағы иң бейек ҡоролма була. Мәктәптең маҡсаты булып уйынсыҡтар яһау һөнәре оҫталарын әҙерләү була. Петр мәктәбе шундай оҫталарҙы әҙерләү менән шөғөлләнеүсе илдәге берҙән-бер мәктәп була. Бында иң яҡшы уҡытыусылар эшләй, ә уҡыусыларҙың бөтәһе 100-гә яҡыны бар кәрәк әйбер менән дә тәьмин ителгән була. Уҡыу кластары, оҫтаханалар, йәшәү һәм туҡланыу өсөн зоналар бер бинала урынлашҡан була. Был мәктәп тураһында дан бөтә европа буйынса таралған. Мәктәп уҡыусылары төрлө күргәҙмәләрҙә иң яҡшы урындар яулаған, грамота һәм миҙал менән билдәләнгән.

1917 йылдан башлап мәктәп бер нисә тапҡыр үҙгәртеп ҡороуға дусар ителә. Тәүҙә ул етенсе хеҙмәт мәктәбе була, ә 1925 йылда бөтөнләй ябыла. 1927 йылда бында балалар йорто асыла. 1930 йылда ете йыллыҡ мәктәп итеп ойошторола, һуңынан ун йыллыҡ мәктәп итеп үҙгәртелә..
мини|Дөйөм күренеше
мини|Тарихи фото

 Архитектура 
Өс этажлы бина, Г хәрефе формалы, кирбестән төҙөлгән. Бинаның икенсе һәм өсөнсө ҡаттағы балкондары йортто биҙәп тора. Бина башы сфера рәүешендәге ҙур булмаған көмбәҙле, өҫтөндә шпиле бар. Икенсе һәм өсөнсө ҡаттағы тәҙрәләре пилястр күренешле ҡашағалар менән уратылған. Икенсе ҡаттағы тәҙрәләрҙең өҫтөндә сандриктар, ә аҫ яғы таҫтамал менән тамамлана. Руст беренсе ҡатты һәм йорт мөйөштәрен уратып тора. Зур булмаған аттик йорт вертикален тамамлай, вертикалде балкондар һыҙатлап тора. Йорт ҡыйығының сиктәренә кирбес тумбалар ҡуйылған, улар металл рәшәткәләр менән тоташтырылған.

Бина зур үҙгәртеп ҡороуға дусар ителмәгән, әммә ҡыйыҡ көмбәҙе 1930-сы йылдар уртаһында һүтеп алынған һәм төп инеу урынына тамбур төҙөлгән.

 Хәҙерге торошо 
1992 йылда ҡала хакимиәте тарафынан «Тотьмала Петр һөнәрселек мәктәбен ойоштороу тураһында» тигән ҡарар ҡабул ителә. Мәктәптә һигеҙ йыл уҡыу программалары буйынса уҡытыу алып барыла.

Әлеге ваҡытта был йортта Тотьма ҡалаһының беренсе һанлы дөйөм урта белем биреү мәктәбенең уҡыу кластары урынлашҡан. 2011 һәм 2013 йылдарҙа бинаға ремонт үткәрелгән, пластик тәҙрәләр ҡуйылған.

 Иҫкәрмә 

 Һылтанмалар 
 Петр художество-сәнәғәт мәктәбе бинаһы 
 Т. А. Воронин. Тотьма. Петр һөнәрселек мәктәбе
Категория:Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары Вологда өлкәһендә
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Category:Мәктәптәр