Кутахов Павел Степанович

Кутахов Павел Степанович (3 (16) август 1914 йыл — 3 декабрь 1984 йыл, Мәскәү) — совет хәрби етәксеһе, Авиацияның баш маршалы (1972), ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы (1 май 1943 йыл, 12 август 1984 йыл), Ленин премияһы лауреаты(1983), СССР-ҙың атҡаҙанған хәрби осоусыһы (1966). КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы (1971—1984). СССР Юғары Советының 8-11-се саҡырылыш Союз Советы депутаты (1970—1984).

 Биографияһы 
1914 йылдың 16 авгусында Дон ғәскәре өлкәһенең Таганрог округында Малокирсановка ауылында (Ростов өлкәһе, Матвеево-Курган районы) фәҡир крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Ғаиләлә дүрт малай һәм бер ҡыҙ була. 1919 йылтифтан аталары вафат була.

Ул ваҡытта Малокирсановкала башланғыс мәктәп кенә була, Павел 18 километр ситтә ятҡан Федоровка ауылына уҡырға йөрөй. 1930 йылда Федоровканың ете йыллыҡ мәктәбен тамамлай. Шул уҡ йылда Таганрогға килә. Бер ни тиклем ваҡыт Яңы баҙар эргәһендәге урта мәктәптә (хәҙер 9-сы урта мәктәп, унда Кутахов музейы ойошторолған) уҡый.

Аҙаҡ трамвайсыларҙың фабрика-завод уҡыусылыҡ мәктәбенә инә һәм уны 1933 йылда тамамлай. Һуңынан Таганрогта Димитров исемендәге 31-се авиация заводында слесарь булып эшләй. Шул уҡ ваҡытта Павел Таганрог индустриаль институтының киске рабфагына уҡырға инә һәм уны 1935 йылда тамамлай.

1935 йылдың авгусында Ҡыҙыл армия сафына инә, комсомол саҡырыуы буйынса Сталинград хәрби осоусылар мәктәбенә инеп, уны 1938 йылда таммалай. «У-2» самолетында оса башлай.
справа|мини|260x260пкс|Майор П. С. Кутахов, Карел фронты, 1943.
1938 йылда Ленинград хәрби округы Хәрби-Һауа көстәренең истребитель авиация полкына килә. Тиҙҙән истребителдәр звеноһы командиры була. Польшаға баҫып инеү ваҡытында бер нисә осош яһай.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Дейнекин П. С. Главный маршал авиации П. С. Кутахов. К 80-летию со дня рождения // Военная мысль. — 1994. — № 7. — С. 66-72.
 Штокало В. К. Главком П. С. Кутахов. — М., 2019.

 Һылтанмалар 

 Павел Степанович Кутахов на сайте Министерства обороны Российской Федерации
 Фотографии Павла Кутахова в 19 ГИАП, сайт «Полки и самолёты»
 Герои Советского Союза — уроженцы Дона .
 https://marshal-sssr.ru/кутахов-павел-степанович/

Категория:КПСС-тың XXVI съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXV съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXIV съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXIII съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXII съезы делегаттары
Категория:8-се саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:9-сы саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:10-сы саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаттары
Категория:Шәхестәр:Таганрог
Категория:Ике тапҡыр Советтар Союзы Геройҙары
Категория:СССР-ҙың дәүләт эшмәкәрҙәре
Категория:Бөйөк Ватан һуғышы осоусылары
Категория:Совет-фин һуғышында (1939—1940) ҡатнашыусылар
Категория:Авиация маршалдары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:«Монголия Халыҡ Революцияһының 50 йыллығы» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:«Нил мәрйене» ордены кавалерҙары
Категория:Сухэ-Батор ордены кавалерҙары
Категория:Чехословакияның Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Польша Яңырыуы орденының Ҙур тәреһе кавалерҙары
Категория:Британия империяһы ордены офицерҙары
Категория:Ленин премияһы лауреаттары
Категория:«Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Ветеран Вооружённых Сил СССР» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«За отличие в охране государственной границы СССР» миҙалы менән наградланғандар
Категория:«Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:III дәрәжә «СССР Ҡораллы Көстәрендә Ватанға хеҙмәт иткәне өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалерҙары
Категория:1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
Категория:Александр Невский ордены (СССР) кавалерҙары
Категория:I дәрәжә Кутузов ордены кавалерҙары
Категория:Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Октябрь Революцияһы ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1984 йылда вафат булғандар
Категория:3 декабрҙә вафат булғандар
Категория:1914 йылда тыуғандар
Категория:16 августа тыуғандар