Зәйтүнбағы

Зейтинбагы (тур. Zeytinbağı йәки Триглия греч. Τρίγλια) —  Төркиәләге тарихи  Вифиния өлкәһенә ингән диңгеҙ буйы ҡалаһы, халҡы 2,5 мең самаһы  кеше. Әлеге ваҡытта ҡалала яңы төҙөлөштәр сикләнгән.

 Этимологияһы 
Зейтинбагы (башҡ. Зәйтүнбағы, йәғни Зәйтүн баҡсаһы) исеме ҡала тирәләй  бик күп зәйтүн баҡсалары уратып алған булыуы менән бәйле. Ҡәҙимге  грек исеме— Триглия,  грекса триглия  тип аталған  промысла әһәмиәтенә эйә булған балыҡ тоҡомдары менән бәйле. Шулай уҡ урындағы  төрөктәр грек ҡалаһы исемен "төрөкләштереп" Тириле тип ҡулланыуҙы  дауам итәләр.

 Географик урыны 
Ҡала Төркиәнең Бурса илендә,  Вифинияла,  Муданья районынан 12 км көнбайыштараҡ , Пруссанан  алыҫ түгел урынлашҡан .

 Тарихы 

XIV быуаттың беренсе сирегендә  Вифинияла византия хакимиәте османлы төрөктәр һөжүме аҫтында көсһөҙләнә.  1321 йылда Муданья яулана; 1326 йылда, оҙаҡ ҡамалыштан һуң, Прусса бирелә; шунан Никея (1331) һәм Никомедия (1337) ауа, ләкин һаман да, көнбайыш Вифинияла  Пегами  һәм Триглияла (Tириле) грек  ҡаршылыҡ үҙәге ҡала. Билдәле булыуынса, 1337 йылда Триглия һаман әле  урындағы гректар тарафынан идара ителә, һәм бында урындағы грек оҫталары сиркәү төҙөгәнhttps://s-media-cache-ak0.pinimg.com/736x/0f/8d/5e/0f8d5e267d24ead3a2931c8e081b4e12.jpg. Уларҙаң  Османлы контроленә күсеү көнө һәм ысулы билдәле түгел . Ләкин шул уҡ ваҡытта, , мәҫәлән, күрше Пегиның ғосманлыларға 1371 йылда оҙаҡ ҡамалыштан һуң бирелгәне билдәле.

Кесе Азия һәләкәтенән һуң, 1923 йылда,  халыҡтарҙы мәжбүри алмаштырыу һөҙөмтәһендә ерле  грек халҡы ҡаланы ташлап китергә мәжбүр була, һәм  Грецияла  Халкидики ярымутрауында Яңы Триглияға нигеҙ һалалар. 

2019 йылда  Крещение көнөндә 1922 йылдан алып беренсе тапҡыр  һыуҙы изгеләштереү йолаһы үткәреләΟ Οικουμενικός Πατριάρχης τέλεσε τον αγιασμό των υδάτων στην Τρίγλια για πρώτη φορά μετά το 1922.

 Иҫтәлекле урындары 
мини|293x293пкс| Фатих Джами мәсете
Ҡала XIX быуат грек архитектураһы стилендәге биналары, шул иҫәптән хәҙер Таш Мектеп тип аталған православие сәнғәт мәктәбе (йәғни Таш мәктәп), ХХ быуат башындағы балалар йорто һәм башҡалар һаҡланып ҡалған.

Православие ҡорамдары ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра (византия ҡорамы Айя Теодори - грекса Αγιοι Θεοδωροι), төрөктәр уны Фатих Джами  мәсетенә әүерелдергән.

 Халҡы 

1912 йылда гректар ҡала халҡының күпселек өлөшөн тәшкил итәләр - 26,710 кеше, төрөк йәмғиәте 8404 кеше булаGeorge Sotiriadis, An Ethnological Map Illustrating Hellenism in the Balkan Peninsula and Asia Minor, 1918 . 1923 йылда гректарҙы мәжбүри депортациялағандан һуң, халыҡ һаны артмай һәм бөгөн яҡынса 2,5 мең кеше йәшәй.

 Иҫкәрмә 

 Әҙәбиәт 
 Вифиния// Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. 5-й т. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
 Византия// Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. 5-й т. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

 Һылтанмалар 
 Вифиния// Большая советская энциклопедия

Категория:Төркиә ҡалалары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных