Чуйков Василий Иванович

Василий Иванович Чуйков (12 февраль (31 ғинуар) 1900 йыл — 18 март 1982,) — совет хәрби етәксеһе. Советтар Союзы Маршалы (1955). Ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы (1944, 1945).

Германияла совет ғәскәрҙәре төркөмөнөң Баш командующийы (1949—1953), Киев хәрби округы (1953—1960) командующийы, СССР-ҙың Ҡоро ер ғәскәрҙәре баш командующийы — СССР Оборона министры урынбаҫары (1960—1964), СССР Граждандар оборонаһы ғәскәрҙәре начальнигы (1961—1972). КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы (1961—1982).

1942 — 1946 йылдарҙа — Сталинград алышында айырылып торған 62-се армия (8-се гвардия армияһы) командующийы.

 Биографияһы 
1900 йылдың 12 февралендә Тула өлкәһенең (хәҙер Мәскәү өлкәһе) Серебряные Пруды ауылында (хәҙер ҡасаба) күп балалы крәҫтиән ғаиләһендә (8 ағаһы (Петр, Андрей, Иван, Илья Федор) һәм апаһы була) тыуа. УрыҫБиография В. И. Чуйкова на сайте «Герои страны».. Атаһы — Иван Ионович Чуйков (3.03.1865 — 27.06.1958), православие динле крәҫтиән. Әсәһе — Елизавета Федоровна Чуйков (ҡыҙ фамилияһы — Карякина 5.09.1865 — 29.03.1958), православие динле крәҫтиән.

Сиркәү-мәхәллә мәктәбендә (1907—1911) дүрт класс тамамлай һәм 12  йәшендә Петроградҡа эшкә китә, тибенге оҫтаханаһында эшләй башлай. 1917 йылда Кронштадтта минерҙар отрядында юнга булып хеҙмәт итә. 1919 йылдан РКП(б) ағзаһы.
 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 



 Егоршин В. А. «Фельдмаршалы и маршалы». М., 2000.
 Маршалы Советского Союза: личные дела рассказывают. М., 1996.
 Соловьев Д. Ю. Все генералы Сталина. — М., 2019. — ISBN 9785532106444. — С.97—99.
 Сталинградская эпопея. М.: Наука, 1968.



 Чуйков Вас. Ив.//Коллектив авторов. Главный редактор А. М. Прохоров.Советский энциклопедический словарь.2-е издание.- М.:Советская энциклопедия,1983- С.1493.
 Чуйков Василий Иванович//Коллектив авторов. Председатель Главной редакционной комиссии Н. В. Огарков.Военный энциклопедический словарь.- М.:Военное издательство,1983- С.812
 Чуйков Василий Иванович//Советская военная энциклопедия в 8 томах. — М.: Воениздат,1976-1980,том 8,С.486.

 Һылтанмалар 


 Чуйков Василий Иванович Биография полководца 
 Чуйков Василий Иванович на сайте Минобороны России
 Боевой путь на сайте «Память народа»
 Маршал Чуйков на сайте «100 великих полководцев» РВИО.

 Видео «Маршал Чуйков завещал похоронить себя в братской могиле».
 Воспоминания и письма
 Победа. Одна на всех: Маршал Чуйков
 Чуйков Василий Иванович на сайте « Память народа 1941—1945»

Категория:КПСС-тың XXVI съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXV съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXIV съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXIII съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXII съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XXI съезы делегаттары
Категория:КПСС-тың XX съезы делегаттары
Категория:ВКП(б)-ның XVIII съезы делегаттары
Категория:КПСС ҮК ағзалыҡҡа кандидаттар
Категория:Днепр өсөн алышта ҡатнашыусылар
Категория:Сталинград алышында ҡатнашыусылар
Категория:Почта маркаларында шәхестәр
Категория:Ике тапҡыр Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Совет-фин һуғышында (1939—1940) ҡатнашыусылар
Категория:Рәсәйҙәге Граждандар һуғышында ҡатнашыусылар
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:«Монголия Халыҡ Революцияһының 50 йыллығы» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:«Халхин-Голдағы Еңеүҙең 50 йыллығы» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«Одра, Ниса, Балтика өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«Варшава өсөн 1939-1945» миҙалы менән бүләкләнеүселәр (Польша)
Категория:«Ҡытай-СССР дуҫлығы» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:Польша Яңырыуы орденының Ҙур тәреһе кавалерҙары
Категория:Сухэ-Батор ордены кавалерҙары
Категория:«Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияға XX йыл» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Ветеран Вооружённых Сил СССР» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:«Варшаваны азат иткән өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Берлинды алған өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«Японияны еңгән өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:«Сталинградты обороналаған өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:«Мәскәүҙе обороналаған өсөн» миҙалы менән наградланыусылар
Категория:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалерҙары
Категория:I дәрәжә Суворов ордены кавалерҙары
Категория:Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Октябрь Революцияһы ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Совет Союзы маршалдары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:1982 йылда вафат булғандар
Категория:18 мартта вафат булғандар
Категория:1900 йылда тыуғандар
Категория:31 ғинуарҙа тыуғандар