Ободриттар

мини|340x340пкс| Полабия славяндарының VIII—X быуаттарҙағы йәшәгән урындары 
Ободриттар (бодричтар, абодриттарJuncker, Christian. Enleitung zu der Geographie der mittlern Zeiten. Jena, 1712, S. 52) — урта быуат славян ҡәбиләләре союзы.

Йәшәү урыны — Эльбаның (Лабе) түбәнге өлөшө, хәҙерге Мекленбургтың көнбайышында, Шлезвиг-Гольштейндың көнсығыш өлөшө һәм хәҙерге Түбәнге Саксонияның төньяҡ-көнсығыш өлөшө, унда древандар йәшәгән.

 Тарихы 
VII—XII быуаттарҙа ободриттар союзы ререгтар ҡәбиләһе етәкселегендәге конфедерация булаBoll, Ernst. Geschichte Meklenburgs mit besonderer Berücksichtigung der Culturgeschichte. Bd. 1, Neubrandenburg, 1855, S. 4. «Nach Adam hießen die Abodriten auch Reregen.» .

«Бавария географы» яҙмаһы буйынса, IX быуат уртаһында ободриттарҙың ҡәбилә берлеге дүрт ҡәбиләнән тора: бодричтар үҙҙәре, вагрҙар (), полабтар (лат. polabi) һәм варндар ()Йоахим Херрман. Ободриты, лютичи, руяне // Славяне и скандинавы: Сб. — М., 1986. — С. 338. .

X быуат аҙағында Велиградты — ободриттар башҡалаһын — немецтар яулап ала һәм Мекленбург тип үҙгәртә. Ғәрәп авторы Ибраһим ибн Яҡуб әҫәрендә 965 йылда ул телгә алынаЙоахим Херрман. Ободриты, лютичи, руяне. — С. 338. . Замандаштары һүрәтләүе буйынса, Велиград (лат. MagnopolisŽivković, Tibor; Crnčević, Dejan; Bulić, Dejan; Petrović, Vladeta; Cvijanović, Irena; Radovanović, Bojana. The World of the Slavs. Belgrade, 2013, p. 351) әйләнәһе 20 саҡрым самаһы булаNugent, Thomas. The History of Vandalia. Vol. I. London, 1766, pp. 399—400

Вагрҙарҙың баш ҡалаһы Старгард була, яулап алынғандан һуң Ольденбург тип үҙгәртеләВагрия. Энциклопедический словарь Ф. А. Брокгауза и И. А. Ефрона, С.-Пб., Брокгауз-Ефрон, 1890—1907. «Во время войн с саксами Карл Великий предоставил область В. славянскому племени оботритов, которые в течение трех веков сохраняли свою независимость и языческую религию. Главный город их, Ольденбург (по-славянски — Старгард), был важным торговым пунктом на Северном море; но начиная с XV в. гавань стала мелеть и город постепенно потерял свое торговое значение.», полабтарҙың баш ҡалаһы Ратибор Ратценбург булып китәНаумов, Е. П. (отв. ред.); Акимова, О. А. Этнические процессы в Центральной и Юго-Восточной Европе. — М.: Наука, 1988. — С. 96. .

Төрлө ваҡытта башҡа конфедераттар: глиняндар, смолиндар, древандар һ.б. ингән булаLudat, Herbert. Siedlung und Verfassung der Slawen zwischen Elbe, Saale und Oder. Schmitz, 1960, S. 142. « … die Warnower, die nur bei Adam von Bremen genannt werden, und das auch nur in der Liste der zur Hamburger Kirchenprovinz gehörigen populi …» .

Мөһим йәшәгән урындары: Елово, Зверин, Дубин (Висмар ҡултығы янындағы Зверин күле ярында).

IX быуатҡа ободрит халҡы араһында социаль айырымланыу арта бара, уның феодаль элитаһы барлыҡҡа килә, улар немец дворяндарынан матди мәҙәниәтте ала. Беренсе булып 821 йылда кенәз Славомир христиан динен ҡабул иткән булған, әммә һыуға сумдырылыу һуңыраҡ, XII быуатта ғына булған.

 Ассимиляция 
XII быуатта, немецдар менән күп һәм оҙаҡ барған һуғыштарҙан һуң, Изге Рим империяһы менән ҡушылалар. Славян ерҙәрендә күп төрлө уделдар ойошторолған. Шул иҫәптән Мекленбург маркаһы менән 1918 йылға тиклем славян кенәз Никлот тоҡомдары идара итә. Был ерҙәрҙе империяға ҡушҡандан һуң, христианлаштырыу һәм әкренләп «немецлаштырыу» башлана.

Полаб славян теле әкренләп, бигерәк тә рәсми эш яҙмаһы немец телендә булыуҙы талап иткән ҡалаларҙа, немец теленә алыштырыла. Полаб теле ҡайһы бер социаль һәм профессиональ маргиналь төркөмдәрҙәге ҡалаларҙа ҡала, мәҫәлән, балыҡсылар араһында осрай. Рюген утрауында полабиан диалекты XV быуатта юҡҡа сыға, Вендланд төбәгендә древан-полаб диалекты XIX быуат башына тиклем һаҡланған булған.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Ободриты//Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. 18-й т. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.


Категория:Славяндар
Категория:Алфавит буйынса халыҡтар һәм милләттәр