Н. Г. Чернышевский һәйкәле (Санкт-Петербург)

Н. Г. Чернышевский һәйкәле — скульптуралы монумент, ул Рәсәйҙең Санкт-Петербург ҡалаһындағы Чернышевский майҙанында 1947 йылда ҡуйылған. Скульпьуралы монумент скульптор В. В. Лишев һәм архитектор В. И. Яковлев проекты буйынса эшләнгән. һәйкәл рус яҙыусыһы һәм философы, революционер-демократ Н. Г. Чернышевскийға арналған. Был һәйкәл Рәсәйҙең федераль әһәмиәттәге монументаль сәнғәт ҡомартҡыһы статусына эйә булып тораПостановление Правительства РФ № 527 от 10.07.2001.

 Тарих 
СССР-ҙың Ленинград ҡалаһында ялҡынлы революционер-демократ, философ һәм яҙыусы Николай Гаврилович Чернышевскийға һәйкәл ҡуйыу планы Бөйөк Ватан һуғышы башланғанға тиклем үк барлыҡҡа килә. 1938 йылда һәйкәл проектына конкурс иғлан ителә, уның һөҙөмтәләре буйынса беренсе премияға скульптор В. В. Лишев һәм архитектор В. И. Яковлев проекты лайыҡ булаЛисаевич И. И., Бехтер-Остренко И. Ю. Памятники деятелям науки и культуры // Скульптура Ленинграда — Ленинград: Искусство, 1963.. Н. Г. Чернышевский һәйкәле 1941 йылдың башында «Монументскульптура» заводында ҡойола. Шул уҡ ваҡытта һәйкәлде ҡуйыу өсөн Ленинград ҡалаһы майҙанында котлован соҡоу башлана, һәйкәл постаменты өсөн гранит блоктар ташып  килтереләЭнциклопедия Санкт-Петербурга. Чернышевскому Н. Г., памятник (Московский пр., 163) .

Бөйөк Ватан һуғышы башланып китеү һәйкәлде ҡуйырға ҡамасаулыҡ яһай. Һуғыш барышында постамент өсөн килтерелгән гранит блоктар ДОТ-тар ҡороу өсөн ҡулланыла. Н. Г. Чернышевскийға һәйкәл урынлаштырыу тураһында ҡарар 1945 йылдың июнендә властар тарафынан ҡабаттан ҡуҙғатыла. Һәйкәл буласаҡ урынға яңынан гранит таштар килтерелә. «Монументскульптура» заводында һәйкәл өсөн 4 торшер һәм яҙмаларының литеры ҡойола. 1947 йылдың 2 февралендә Ленинград ҡалаһында ялҡынлы революционер-демократ һәм философф, яҙыусы Н. Г. Чернышевскийға һәйкәл асыу тантанаһы уҙғарыла. 1948 йылда Мәскәү проспектында яҙыусының һәйкәле ҡуйылған майҙан Чернышевский исеме менән атала.

 Тасуирлама 
Скульптор Чернышевскийҙы ултырып торған итеп һүрәтләй. Яҙыусының уң яурынында пальто, һул ҡулында — яртылаш асылған китап. Әйтерһең дә, Чернышевский китап уҡыуҙан айырылған да, алға табан ҡарап, нимәлер уйлап ултыраЛисаевич И. И., Бехтер-Остренко И. Ю. Памятники деятелям науки и культуры // Скульптура Ленинграда — Ленинград: Искусство, 1963..

Тура дүртмөйөшлө һикәлтәле шымартылмаған алһыу гангут гранитынан эшләнгән постаментҡа бронза хәрефтәр менән яҙылған яҙма беркетелгән: «Н. Г. Чернышевский / 1828—1889». Постамент өс тупһалы гранит стилобатта ятаСкульптура и скульпторы Санкт-Петербурга, 1703—2007. 2007.

Скульптураның бейеклеге 3,8 метр тәшкил итә, постаменттың бейеклеге — 2,25 метр.

 Иҫкәрмә 

Категория:Википедия:Тура мәҡәләлә булған Викиһаҡлағысҡа һылтанма
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Һәйкәлдәр