София Чюрлёнене-Кимантайте

София Чюрлёнене-Кимантайте (; , Ионишкис — , Каунас, Литва ССР-ы) — литва яҙыусыһы, шағир, әҙәби тәнҡитсе, драматург, тәржемәсе, педагог, йәмғәт эшмәкәре. Литва ССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1954).

Рәссам һәм композитор Микалоюс Константинас Чюрлёнистың ҡатыны.

 Биографияһы 
мини|справа|200пкс|М. К. Чюрлёнис һәм уның ҡатыны София. Яҡынса 1911 йыл

Сығышы менән Кимант (, ) литва дворян (шляхта) нәҫеленәнSpis szlachty zamieszkałej w m. Wilnie w różnych latach XIX wieku. Informacja z metryk kościelnych.. 1904 йылда Рига гимназияһын тамамлай. 1904—1907 йылдарҙа Краковтағы (Австро-Венгрия) Ягеллон университетында башта медицинаны, ә артабан фәлсәфәне һә әҙәбиәтте өйрәнә. 1907—1908 йылдарҙа Вильнола  гәзите мөхәрририәтендә эшләй.

Ковно һәм Воронеж (1915—1918; Вильнонан эвакуацияланған М. Ичас ҡыҙҙар гимназияһы) ҡалалары гимназияларында литва теленән уҡыта. Беренсе донъя һуғышы йылдарында Воронежда эвакуацияла була, һәм 1917 йылдан литва әҙәбиәте тарихы буйынса очерктар өҫтөндә эшләй, литва әҙәби текстарының хрестоматияһын төҙөй, литва мәҙәниәте һәм мәғарифының урындағы секцияһында, литва диаспораһының ижтимағи һәм мәҙәни тормошонда әүҙем ҡатнаша.

1919—1921 йылдарҙа Литваның Крайҙы һаҡлау министрлығының мәғариф бүлегендә эшләй, фронтта лекциялар уҡый. 1925—1938 йылдарҙа — Каунаста Бөйөк Витовт университетының гуманитар фәндәре факультетында литва теле һәм уны уҡытыу алымдары буйынса белем бирә.

1933—1934 йылдарҙа «Gimtoji kalba» журналын мөхәррирләй. 1929—1937 йылдарҙа Милләттәр Лигаһында Литва делегацияһының ағзаһы була, социаль мәсьәләләр менән шөғөлләнә.

1958 йылдың 1 декабрендә Каунаста вафат була, Пятрашюн зыяратында ерләнә.

 Ижады 
1905 йылдан әҫәрҙәрен баҫтыра башлай. Повестар, поэмалар, хикәйәләр, әкиәттәр, эссе, пьесалар авторы.

Уның реалистик комедияларында һәм башҡа сатирик әҫәрҙәрендә буржуазия һәм мещанлыҡ холоҡтары мәсхәрләнә. Литва фольклоры нигеҙендә «12 ағалы-ҡустылар — ҡара ҡарғалар» әкиәти пьесаһын яҙа, ул Литваның йәштәр театрҙарында сәхнәләштерелә.

Бынан тыш Чюрлёнене-Кимантайте драматургияның классик әҫәрҙәрен (Мольер һәм башҡалар), Гомерҙың «Илиада»һын һәм башҡаларҙы литва теленә тәржемә итә.

Чюрлёнене-Кимантайтеның әҫәрҙәре 1956 йылда Вильнюста өс томда нәшер ителә.

 Һайланған библиография 
 Lietuvoje, kritikos knyga. — Vilnius, 1910
 Kas ir kaip skaityti, skaitymo vadovėlis. — Vilnius, 1911
 Iš mūsų literatūros, literatūros kritikos straipsnių rinkinys. — Kaunas, 1913
 Pinigėliai, pjesė, 1918 m., [Kaunas], [1941]
 Vaikų teatras. — Vilnius, 1918
 Komedijėlės: Cyp… cyp… cyp… Miau… miau… miau… .Grybų barnis. Barbutė piemenėlė. — S. l., 1918
 Lietuvių literatūros istorijos konspektas. — Voronežas, 1918
 Kalinys: (tikras Lietuvos istorijos atsitikimas: skiriamas jaunuomenei vaidinti). — Vilnius, 1919
 Komedijos. Kaunas, 1920 .
 Laiškai kareiviui. — Kaunas, 1920
 Komedijos. — Vilnius = Kaunas, 1920 .
 Dolpelis ministerijoje tarnauja: monologas ir laiškai. — Tilžė, 1920
 Kalėjime: sketch with violin and chimes/ Pilka — Vanagaitis. Knygnešys: monologue. — Camden, 1920
 Aušros sūnūs, pjesė. — Kaunas, 1923, pastatyta 1926 .
 Dvylika brolių juodvarniais laksčiusių, pjesė, 1932 m., — Kaunas, 1945
 Šventmarė, apysaka, 1937 m., — Vilnius, 1969
 Giria žalioji, поэма
 Vaiva, поэма
 Mūsų jauja, поэма
 Rinktiniai raštai. — Vilnius, 1956
 Žemaitiška poema: ištraukos: [plokštelė]. — Ryga, 1980
 Raštai: penki tomai. — Vilnius, 1986—1988
 Tie metai: 3 veiksmų ir epilogo tragedijos kronika. — Kaunas, 1992
 Giria žalioji: penkių giesmių poema. — Vilnius, 1997
 Pasijuokime kartu su Stefa Navardaitiene:- Kaunas, 1997
 Vilniaus skrajojamas teatras «Vaidila»/ Lietuvos teatro, muzikos ir kino muziejus, Lietuvos teatro istorijos ir tradicijų draugija. — Vilnius, 2001

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Театральная энциклопедия. Том 5 / Глав. ред. П. А. Марков — М.: Советская энциклопедия, 1967.

 Һылтанмалар 

 Чюрленене-Кимантайте (Kymantaitė-Čiurlionienė) София (1886—1958)

Категория:Әкиәтселәр
Категория:Литва яҙыусылары
Категория:Литва шағирҙары
Категория:СССР шағирҙары