Хуциев Марлен Мартынович

Хуциев Марлен Мартынович  (4 октябрь 1925 йыл — 19 март 2019 йыл) — грузин сығышлы СССР һәм Рәсәй кинорежиссеры, сценарист, актер һәм педагог. СССР-ҙың халыҡ артисы (1986). Рәсәй Федерацияһының дәүләт премияһы лауреаты (1993). Рәсәй художество академияһының Почетлы ағзаһы .

 Биографияһы 
Марлен Хуциев 1925 йылдың 4 октябрендә Тифлиста (хәҙерге Тбилиси, Грузия) СССР эске һәм тышҡы сауҙа халыҡ комиссары урынбаҫары Хуциев Мартын Леванович (Хуцишвили) һәм актриса Нина Михайловна (ҡыҙ фамилияһы Утенелишвили) ғаиләһендә тыуған. Исеме Маркс, Ленин исемдәренән алынған акроним.

Тбилисиҙа 43-сө урта мәктәптә уҡыйКлуб 43 — тбилисская школа, в которой учились Окуджава и Таривердиев. 1950 йылда ВГИК-та режиссер факультетын тамамлаған (Игорь Савченко оҫтаханаһы)Кино. Энциклопедический словарь. М.: Энциклопедия, 1987, с. 474..

1953—1958 йылдарҙа Одесса киностудияһында эшләй. 1959—1964 йылдарҙа — М. Горький исемендәге киностудияла, 1965 йылдан — "Мосфильм"да.

Байтаҡ фильмдарында сценарий авторы йәки авторҙашы булараҡ сығыш яһайЧерненко М. М.. Марлен Хуциев. Творческий портрет, М., Всесоюзное объединение «Союзинформкино», 1988. Актер булараҡ, башҡа режиссерҙарҙың фильмдарында төшә. 1967 һәм 1986 йылдарҙа «Современник» театрында «Случай в Виши» исемле спектакль ҡуя (Артур Миллерҙың пьесаһы буйынса)р.

1965 — 1986 йылдарҙа СССР кинематографистар союзы идаралығы секретары була .

1966 йылда Иосиф Сталиндың реабилитациялауына ҡаршы мәҙәниәт эшмәкәрҙәренең хатына ҡултамға ҡуяПисьма деятелей науки и культуры против реабилитации Сталина .

1968—1971 йылдарҙа Үҙәк телевидениеның «Экран» ижади берекмәһенең художество етәксеһе була.

1978 йылдан алып ВГИК-та нәфис фильм режиссураһы оҫтаханаһы менән етәкселек итә. Профессор. 1987—2009 йылдарҙа ВГИК -тың уйын киноһы буйынса режиссура кафедраһы мөдире була.

1989 йыл Рәсәй кинорежиссерҙар гильдияһының Президенты итеп һайлана. 1994—1995 йылдарҙна «Европаға тәҙрә» кинофестивале президенты.

1998 йылдан рәйесе Рәсәй кинематографистар союзының уйын киноһы буйынса комитет рәйесе.

2008 йылдың 19 декабрендә Рәсәй кинематографистар союзының рәйесе итеп һайлана. 17 март, 2009 йылдың 17 мартында съезд һөҙөмтәләрен законһыҙ тип таныйСуд признал VII съезд Союза кинематографистов незаконным. Кинорежиссёр Хуциев обжалует решение на сайте Newsru.com.

2019 йылдың мартында Боткин дауаханаһына эләгә, шунда 94-се йшендә реанимация бүлегенд вафат булаУмер режиссёр Марлен Хуциев. 20 мартта Троекуров зыяратында ерләнәХуциева похоронят на Троекуровском кладбище / kommersant.ruМарлена Хуциева похоронят на Троекуровском кладбище, сообщил источник / РИА «Новости».

 Ғаиләһе 

 Ҡатыны — Соловьева Ирина Семеновна (1927—2019) М. Горький исемендәге киностудия директоры (Хуциев менән берлектә).
 Улы — Игорь Марленович Хуциев (1952), режиссер һәм сценарист.
 Ейәнсәре — Нина Игоревна Хуциева Мәскәү дәүләт университетының ҡытай бүлеген тамамлай, хәҙерге ваҡытта АҠШ-та йәшәй.

 Режиссерлыҡ эштәре 

 Фильмографияһы 
справа|мини|Марлен Хуциев, 2018 йыл

 1950 — Төҙөүселәр (диплом эше, ҡыҫҡа метражлы, Ф. Е. Миронер менән берлектә)
 1955 — Ляна (режиссер ассистенты)
 1956 — Заречный урамына яҙ килде (Ф. Е. Миронер менән берлектә)
 1958 — Ике Федор
 1964 —Ильич заставаһы
 1966 — Июль ямғыры
 1970 — Май айы булды (телевизион)
 1971 —Ал Париж елкәне (телевидение, документаль)
 1974 — Һәм барыбер мин ышанам… (документаль, М. М. Ромм, Э. Г. Климов, Г Н. Лавров менән берлектә)
 1983 — Һуңғы һүҙ
 1991 — Сикһеҙлек
 2001—1941 йылдағы кешеләре (документаль)
 2019 — Киске түгел (етештереү процесында)

 Сценарист 

 1958 — Йәшлек урамы (Улица молодости, с Ф. Е. Миронер менән берлектә)
 1964 — Миңә егерме йәш (Ильич заставаһы, Г. Ф. Шпаликов менән берлектә)
 1966 — Июль ямғыры (Июльский дождь, А. Б. Гребнев менән берлектә)
 1983 — Һуңғы һүҙ (Послесловие)
 1985 — Джура — охотник из Мин-Архар һунарсыһы (И. М. Хуциев менән берлектә)
 1991 — Сикһеҙлек (Бесконечность)
 2001 — 1941 йылдағы кешеләр (Люди 1941 года, И. М. Хуциев менән берлектә)
 2019 — Киске түгел (Невечерняя, И. М. Хуциев менән берлектә)

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
мини|350x350пкс|Владимир Путин Марлен Хуциевҡа 3-сө дәрәжә «Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» орденын тапшыра. 2001 йыл

 РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1965)Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 26 ноября 1965 года «О присвоении почётных званий РСФСР работникам кинематографии»
 РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1977)Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 7 января 1977 года «О присвоении почётного звания народного артиста РСФСР»
 СССР-ҙың халыҡ артисы (1986)Указ Президиума Верховного Совета СССР от 18 февраля 1986 года № 4173—XI «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Хуциеву М. М.»
 Рәсәй Федерацияһының Дәүләт премияһы (1993) — «Сикһеҙлек» нәфис фильмы өсөнУказ Президента Российской Федерации от 7 декабря 1993 года № 2120 «О присуждении Государственных премий Российской Федерации в области литературы и искусства 1993 года»
 II дәрәжә «Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены (2006)Указ Президента Российской Федерации от 29 мая 2006 года № 514 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ II степени Хуциева М. М.»
 III дәрәжә «Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» (2000)Указ Президента Российской Федерации от 25 декабря 2000 года № 2080 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ III степени Хуциева М. М.»
 IV дәрәжә "Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн " (1996)Указ Президента Российской Федерации от 9 апреля 1996 года № 512 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»
 Почет ордены (2010)Указ Президента Российской Федерации от 5 октября 2010 года № 1206 «О награждении орденом Почёта Хуциева М. М.»
 Дуҫлыҡ ордены (2016)Указ Президента Российской Федерации от 26 октября 2016 года № 572 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»
 «Почет билдәһе» ордены (1975)Указ Президиума Верховного Совета СССР от 3 октября 1975 года № 2356—IX «О награждении режиссёра Хуциева М. М. орденом „Знак Почёта“»
 Венеция кинофестивалендә жюриҙың махсус призы (1965, «Ильич заставаһы»)
 Римда Европа кино фестивале (1965, «Алтын пластина», «Ильич заставаһы»)
 Рәсәй Федерацияһы Президентының Махсус призы, 1999 
 Әҙәбиәт һәм сәнғәт өлкәһендә Мәскәү мэрияһы премияһы (1999Распоряжение Мэра Москвы от 20 августа 1999 года № 901-РМ «О присуждении премии Мэрии Москвы в области литературы и искусства»
 Документаль кино һәм телевидение өлкәһендә «Лавровая ветвь» Милли премия — 2002 йыл өсөн
 «Триумф» премияһы (2004)
 «Намыҫ һәм абруй» номинацияһында «Ника» кинопремияһы (2005
 Рәсәй Милли кинематографик сәнғәте һәм фәндәре академияһы академигыCписок членов Национальной Академии кинематографических искусств и наук России
 «Ника» Рәсәй кинематография сәнғәте академияһы академигы
 Эстетика һәм сәнғәтирекле академияһы академигы (Мәскәү)Состав академии. Марлен Мартынович Хуциев  һәм башҡалар

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Марлен Хуциев на кинофестивале «Сталкер»

Категория:Рәсәй кинематографистары союзы ағзалары
Категория:«Ника» Рәсәй Кинематография сәнғәте академияһы академиктары
Категория:СССР Кинематографистар союзы ағзалары
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:2019 йылда вафат булғандар
Категория:19 мартта вафат булғандар
Категория:Тбилисиҙа тыуғандар
Категория:1925 йылда тыуғандар
Категория:4 октябрҙә тыуғандар
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәрҙәре
Категория:РСФСР-ҙың халыҡ артистары
Категория:СССР-ҙың халыҡ артистары
Категория:«Почёт Билдәһе» ордены кавалерҙары
Категория:Дуҫлыҡ ордены (Рәсәй) кавалерҙары
Категория:Почёт ордены кавалерҙары
Категория:IV дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:III дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:XX быуат педагогтары
Категория:Рәсәй педагогтары
Категория:СССР педагогтары
Категория:Алфавит буйынса педагогтар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:XX быуат актёрҙары
Категория:Рәсәй актёрҙары
Категория:СССР актёрҙары
Категория:Алфавит буйынса актёрҙар
Категория:XXI быуат сценаристары
Категория:XX быуат сценаристары
Категория:Рәсәй сценаристары
Категория:СССР сценаристары
Категория:Алфавит буйынса сценаристар
Категория:XXI быуат кинорежиссёрҙары
Категория:XX быуат кинорежиссёрҙары
Категория:Рәсәй кинорежиссёрҙары
Категория:СССР кинорежиссёрҙары
Категория:Алфавит буйынса кинорежиссёрҙар
Категория:С. А. Герасимов исемендәге Бөтә Рәсәй дәүләт кинематография институтын тамамлаусылар
Категория:С. А. Герасимов исемендәге Бөтә Рәсәй дәүләт кинематография институты уҡытыусылары