Ленин һәйкәле (Ҡурған)

Владимир Ильич Ленин һәйкәле — донъяла беренсе социалистик дәүләткә нигеҙ һалыусы В. И. Ленин һәйкәле. Төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты (№ 073).

 Урыны 
Рәсәйҙә, Ҡурған ҡалаһының Ленин майҙанында урынлаштырылған.

 Төҙөлөү тарихы 
Һәйкәл мәрмәр плиткалар менән биҙәлгән бетон постаментҡа ҡуйылған бронза скульптуранан ғибәрәт. Монумент Ленинградтың «Монумент-скульптура» заводында ҡойолған.

Һәйкәлде ҡороуҙа Ҡурған ҡалаһы предприятиелары ҡатнаша. Фундамент өсөн блоктарҙы «Промжелезобетон» заводы бирә; гранитты эшкәртеү өсөн кәрәк булған ҡоросто, таш юныусылар өсөн ҡоралдарҙы «Кургансельмаш» заводы әҙерләй; гранит арматура заводында эшкәртелә, балсыҡтан скульптура «Химмаш» заводында эшләнә.

Һәйкәлдең бейеклеге — 6 метр, постаменты менән бергә — 13,5 метр. Постамент алдына трибуна ҡуйылған, уның алғы яғында Лениндың Советтар Республикаһы тураһында билдәле һүҙҙәре яҙылған: «Беҙҙең Совет социалистик республика халыҡ-ара социализм факелы кеүек һәм бөтә хеҙмәтсәндәр массалары алдында өлгө булып ныҡ торасаҡ» һәм ҡултамға — «В. Ульянов (Ленин)». Өҙөмтә 1918 йылдың 11(24) ғинуарында эшсе, һалдат һәм крәҫтиәндәр депутаттары Советының Өсөнсө Бөтә Рәсәй Съезында һөйләгән «Халыҡ Комиссарҙары Советы эшмәкәрлеге тураһында докладтан» алынғанв. и. Ленин әҫәрҙәренең тулы йыйынтыҡтары, шул 35, 279 стр..

Скульпторы — Егоров Владимир Егорович (1927—1990), архитекторы — Белянкин Геннадий Иванович (1927—2011).

Монумент 1967 йылдың 27 октябрендә, Совет власының 50-йыллығы көнөндә, 1952 йылда ҡуйылған масштабы буйынса бәләкәйерәк Ленин һәйкәле урынында асыла. Был һәйкәл хәҙер «Ҡытай баҙары» эргәһендә, алдараҡ — «Икар» заводы эргәһендә тора (скульпторы Анатолий Иванович Козырев (1918—1980)). В. И. Ленин һәйкәлен асыу хоҡуғы КПСС өлкә комитетының беренсе секретары Ф. К. Князевҡа, 1917 йылдың октябренән партия ағзаһы, Ҡурғандың почетлы гражданы М. В. Шпановҡа; Советтар Союзы Геройы Ф. В. Елисеевҡа; Социалистик Хеҙмәт Геройы Б. П. Карпешҡа; ҡала башҡарма комитеты рәйесе Г. С. Махаловҡа һәм комсомолка, коммунистик хеҙмәт ударнигы Е. Пшеничниковаға бирелә.

 Һылтанмалар 
 Культурное наследие города Кургана: электронная база данных
 Памятник Ленину в Кургане. Путеводитель по Екатеринбургу и Уральскому федеральному округу

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Владимир Ленин һәйкәлдәре
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Страницы с непроверенными переводами