Сидоренко Александр Филиппович

Сидоренко Александр Филиппович (15 ғинуар 1915 йыл — 20 июнь 1982 йыл) — Халхин-Гол йылғаһы буйындағы 1939 йылғы ҡораллы бәрелештә һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, артиллерист, лейтенант (1945). Советтар Союзы Геройы (1944). Һуғыштан һуң — урман сәнәғәте хеҙмәткәре, 1956 йылдан Өфөләге ремонт заводының һәм артабан ағас эшкәртеү комбинатының директоры. 

 Биографияһы 
Александр Филиппович Сидоренко 1915 йылдың 15 ғинуарында Томск губернаһының (хәҙер Алтай крайының Хабар районы)  Новосвободный  ҡасабаһында тыуған.

1924 йылдан Кемерово өлкәһенең Анжерке ҡалаһында, Чита өлкәһенең Халярте ҡасабаһында, Кемерово өлкәһенең Киселевск ҡалаһында  йәшәгән. 1936 йылдан — Иркутск өлкәһенең Вознесенский  ағас эшкәртеү хужалығында тракторсы. 

Сидоренко 1938—1939 йылдарҙа Ҡыҙыл Армияла хеҙмәт итә. Халхин-Голда һуғыштарҙа ҡатнаша.

1940 йылдың ғинуарына тиклем Сидоренко автотранспорт колоннаһы комиссары була.  1942 йылдың июнь айында  Черемховский район хәрби комиссариаты тарафынан йәнә  армияға саҡырыла. Һуғышта 1943 йылдың яҙынан үҙйөрөшлө артиллерия ҡоролмаһының механик-водителе булып хеҙмәт итә. Курск дуғаһында, Днепрҙы һуғышып аша сыҡҡанда һәм Киевты азат итеүҙә ҡатнаша.

1893-сө үҙйөрөшлө артиллерия полкының механик-водителе (6-сы гвардия танк корпусы 3-сө гвардия танк армияһы, 1 Украина фронты),  кесе сержант. Ул Фастов ҡалаһына беренсе булып бәреп инә  (7.11.1943). Экипаж 2 ут нөктәһен, 3 зенит пушкаһын юҡ итә.

1944 йыл—1945 йылдарҙа Горький хәрби-сәйәси училищеһында уҡый. 1946 йылда демобилизациялана.

Демобилизациянан һуң Красноярск крайының  һәм Киров өлкәһенең урман сәнәғәтендә эшләй. 1956 йылдан  Өфөлә йәшәй, ремонтлау заводының һәм ағас эшкәртеү комбинатының директоры була.

1982 йылдың 20 июнендә вафат була. Өфө ҡалаһының Көньяҡ зыяратында ерләнә.

 Батырлығы 
«Кесе сержант Сидоренко Фастов ҡалаһы өсөн барған алыштарҙа батырлыҡ һәм ҡаһарманлыҡ күрһәтә. Уның самоходы ҡалаға беренсе булып барып инә, уты һәм тәгәрмәс сылбыры менән дошмандың хәрби расчетын һәм ике ут нөктәһен юҡ итә. Дошмандың ҡаршы бер һөжүмендә фашист снаряды самоходтың моторына эләгә. А.Ф. Сидоренко килеп еткән пехотасылар менән гитлерсылар шартлатып өлгөрмәгән зенит пушкаһын хәрби хәлгә килтерә һәм дошманға ут аса. Дошмандың ҡаршы һөжүме килеп сыҡмай».

1944 йылдың 10 ғинуарында  Сидоренко Александр Филипповичҡа Советтар Союзы Геройы исеме биреләУказ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 10 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 19 января (№ 3 (263)). — С. 1.

 Бүләктәре 

 Советтар Союзы Геройының  «Алтын Йондоҙ» миҙалы ,(10.01.1944)..;
 Ленин ордены (10.01.1944);
 Ике  «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (шул иҫәптән 27.10.1943).;
 башҡа миҙалдар.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
 Алешкин А. М. Сердцем на амбразуру. — Иркутск, 1976.
 Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1979, кн. 4.
 Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов; т. 5. П-С. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2009. — 576 с. — ISBN 978-5-88185-072-2.

 Һылтанмалар 
 Сидоренко Александр Филиппович .
 Александр Филиппович Сидоренко.

Категория:Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:«Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:15 ғинуарҙа тыуғандар
Категория:1915 йылда тыуғандар
Категория:Томск губернаһында тыуғандар
Категория:Бөйөк Ватан һуғышы танкистары
Категория:20 июндә вафат булғандар
Категория:1982 йылда вафат булғандар
Категория:Өфөлә вафат булғандар
Категория:Курск алышында ҡатнашыусылар
Категория:Днепр өсөн алышта ҡатнашыусылар
Категория:Халхин-Гол буйындағы алыштарҙа ҡатнашыусылар
Категория:КПСС ағзалары
Категория:Башҡортостан шәхестәре