Хачин Георгий Андреевич

Хачин Георгий Андреевич (15 март 1915 йыл — 2 май 1978 йыл) — Халхин-Гол йылғаһы буйындағы ҡораллы бәрелештәрҙә, Совет-фин һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы, орудие тоҫҡаусыһы, өлкән сержант. Советтар Союзы Геройы (1943). 

 Биографияһы 
Георгий (Его́р)  Андреевич Хачин 1915 йылдың 15 мартында Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе Ҡананикольский ҡасабаһында (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Йылайыр районы) крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Урыҫ. Мәктәптә 4 синыф белем алған.

Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1930 йылда Советтарҙың бөтә Рәсәй съезы исемендәге колхозда башлай.

1938—1940Ҡыҙыл Армия сафында хеҙмәт итә. Халхин-Гол һәм Совет-фин һуғышында ҡатнаша. 1943 йылдан ВКП(б) ағзаһы.

1941 йылда Ҡананикольский урман хужалығына тыныс хеҙмәткә ҡайтып, урмансы булып эшләй.

 Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыуы 
1941 йылдың июнендә Егор Андреевич Йылайыр район хәрби комиссариаты тарафынан йәнә армияға саҡырыла.

 Сталинград һуғышы 
мини|«Сорокопятка» һуғышта.
Георгий Андреевич хеҙмәт иткән 149-се айырым уҡсылар бригадаһы Сталинград һуғышында ҡатнаша һәм полковник Горохов төркөмөндә билдәлелек яулай. 1942 йылдың 31 авгусында бригада дошманға Сталинградтың төньяғында Рыно́к — Спартаковка участкаһындағы Волгаға инеп үтергә ирек бирмәй һуғыштар алып бараКнига:Сталинградская битва: энциклопедия|162|часть=Группа полковника С. Ф. Горохова.

1942 йылдың 13 октябрендә Сталинград ҡалаһының Завод районында барған һуғышта Георгий Андреевич 45 мм-лы пушкаһын ышыҡтан сығара һәм һөжүм итеүсе танктарға ут аса. Төҙ ут асып ике танкты ҡыйрата. Дошмандың яуап уты менән орудиеның тәгәрмәсе айырыла һәм пушканың ярты ҡалҡаны емерелә. Орудие расчеты һәләк була, ә тоҫҡаусы яралана. Хачин орудиены ҡора һәм атып, тағы бер танкты сафтан сығара. Немецтың сираттағы атыуынан һуң пушканың ҡалҡаны бөтөнләй ҡыйрала һәм сәплеге айырыла. Георгий Андреевич кәбәк аша тоҫҡап, орудиены ҡора һәм дүртенсе тапҡыр атып ебәрә, дүртенсе танк сафтан сыға. Бынан һуң дошман орудиены бөтөнләй ҡыйрата. Өлкән сержант Хачин дошманға ҡаршы тороу участогын ташлап китмәй, ә яугирҙәрҙе йыйып, оборона ойоштора. Һуғыш көнө буйы бара, һәм тик төндә генә, 149-се айырым уҡсылар бригадаһының подполковнигы В. А. Болвинов бойороғо буйынса, Георгий Андреевич етәкселегендәге ҡыҙылармеецтар ҡоралдары менән биләгән участокты ҡалдыралар һәм ҡамауҙан сығалар. Был алыш өсөн өлкән сержант Г. А. Хачин «Советтар Союзы Геройы» исеменә тәҡдим ителә.

14 октябрҙә дошмандың танктары менән алышта өлкән сержант Г. А. Хачиндың артиллерия расчеты өс танкты һәм ун ете һалдатты юҡ итә. Был һуғыш өсөн Георгий Андреевич II дәрәжә Ватан һуғышы орденына тәҡдим ителә, ә 1942 йылдың 3 декабрендә I дәрәжә Ватан һуғышы ордены менән бүләкләнә.

Советтар Союзы Геройы исеме Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырылып, 1943 йылдың 8 февралендә бирелә.

 Сталинградтан һуң 
Сталинградтан һуң Георгий Андреевич Көньяҡ-Көнбайыш, 3-сө Украина һәм 1-се Белоруссия фронттарында һуғыша.

Г. А. Хачин Днепрҙы һуғышып аша сығыуҙа ҡатнаша. Кривой Рогты азат итеүҙә өлкән сержант Г. А. Хачин һәләк булған ут взводы командирын алмаштыра һәм танкылар һөжүмен кире ҡағыуҙы етәкләй. Был һуғыштарҙа немец танктары һөжүм итеүсе батальондың тылына үтеп инә, һәм Г. А. Хачиндың бойороғо менән танкыға ҡаршы орудиелар ике йөҙ метрға күсерелә һәм күсереү барышында ут асыла. Беренсе атыуҙа уҡ ике танк ҡыйратыла. Дошман уйһыулыҡта йәшеренергә маташа, әммә Хачин орудиеларҙы снаряд йәшниктәренә күтәрергә бойора һәм тағы ике танк юҡҡа сыға. Дошман сигенә башлай, әммә Хачин һуңғы танкты юҡ итә. Бөтәһе был һуғышта Г. А. Хачиндың артиллерия расчеты алты танкты ҡыйрата.

 Һуғыштан һуң 
1945 йылда демобилизацияланғандан һуң Георгий Андреевич Йылайыр район партия комитетында хәрби бүлек те етәкләй. 1947 йылда Ҡананикольский урман контораһында тәүҙә участка начальнигы, ә 1951 йылдан алып партия ойошмаһы секретары була. 1961 йылдан Йылайыр районының Бирҙәш урмансылығында урмансы булып эшләй. 1971 йылда Хачин Кустанай өлкәһенең Джетыгара ҡалаһына күсеп китә. Хеҙмәт эшмәкәрлеген Джетыгара асбест тау-байыҡтырыу комбинатында бригадир булып тамамлай. Георгий Андреевич Хачин 1978 йылдың 2 майында Джетыгара ҡалаһында вафат була.

 Ғаиләһе 
Георгий Андреевичтың ҡатыны Анастасия Михайловна.

 Хәтер 
Хачин Георгий Андреевичтың тыуған Кананикольский ауылында бер урам Герой исеме менән аталған; ул йәшәгән йортта иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылған.

Герой исемен Кананикольский урта мәктәбе йөрөтә. Мәктәп бинаһында (Матросов урамы, 20-се йорт) иҫтәлекле таҡтаташ асылған.

Элекке КПСС-тың Йылайыр район комитеты бинаһында, унда эшләгән Георгий Андреевич иҫтәлегенә мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.

 Бүләктәре 
 Советтар Союзы Геройы һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы (8 февраль 1943 йыл)
 Ленин ордены (8 февраль 1943);
 I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (3 декабрь 1942 йыл);
 биш миҙал.

 Комментарийҙар 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Герои Советского Союза: Краткий биогр. словарь: В 2 т. Т. 2. — М.: Воениздат, 1988.

 Сталинградская битва: энциклопедия|654—655
 Алёшкин А. М. Сердцем на амбразуру. — Иркутск: Восточно-Сибирское книжное издательство, 1976. — С. 300—302.
 Несокрушимые. — Уфа: Башк. кн. изд-во, 1985. — С. 174—204.
 Славные сыны Башкирии. Кн. 4. / Сост. Газий Гидиатович Булатов. — Уфа: Башк. кн. изд-во, 1979. — С. 31—34.
 Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Бауыржан Өміржанұлы Жақып|текст=Б. Ө. Жақып|язык=каз.}}. —
 Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2011. — 880 бет. — ISBN 9965-893-73-X

Категория:Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Сталинград алышында ҡатнашыусылар
Категория:Халхин-Гол буйындағы алыштарҙа ҡатнашыусылар
Категория:Совет-фин һуғышында (1939—1940) ҡатнашыусылар
Категория:Башҡортостанда тыуғандар