Азат Кәшмир

Азат Джамму һәм Кәшмир (; ҡыҫҡаса — Азат  Кәшмир) — элекке Кәшмир кенәзлегенең пакистандар тарафынан идара ителгән өлөшө сиктәрендәге иң көньяҡ административ берәмек. 

 Географияһы 

Де-факто  Пакистандың өлөшө булып тора, рәсми рәүештә  Пакистан тарафынан үҙ хөкүмәте булған үҙ-үҙенә идара итеүсе  территория тип һаналаAzad-Kashmir  Encyclopædia Britannica. Көнсығыштан — хәҙерге Һиндостан штаты Джамму һәм КәшмирИндия считает территорию Азад Кашмира частью своего штата Джамму и Кашмир, көнбайыштан — Пакистандың Хайбер-Пахтунхва,  төньяҡтан — Гилгит-Балтистан һәм көньяҡтан Пәнджәб провинциялары менән сиктәш. Административ үҙәге —  Мозаффарабад ҡалаһы. Азат Кәшмирҙың  территорияһы — 11 639 км² , халҡы — яҡынса  4,5 млн кеше.
+State symbols of Azad Jammu and KashmirState animal90x90пксState bird114x114пксState tree116x116пксState flower90x90пксState sport90x90пкс

 Тарихы 
Азат Кәшмир   1947 йылдың октябрендә Кәшмир халҡы яратмаған  махараджа Хари Сингхҡа ҡаршылыҡ  күрһәтеү билдәһе булараҡ иғлан ителә. Беренсе Һиндостан-Пакистан һуғышынан һуң  бөгөн ғәмәлдә булған сиктәр урынлаша, улар бары тик  Кәшмир һәм Джамму географик төбәктәренең көнбайыш өлөштәрен генә  солғай (йәғни төп  Сринагар һәм Джамму ҡалалары Һиндостанда тороп ҡала).

Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы резолюцияларына ярашлы,  Кәшмирҙең статсусы   плебисцит йәки референдум юлы менән билдәләнергә тейеш; әммә референдум үткәреүҙән Һиндостан баш тарта һәм урындағы советтың Һиндостан составында булыуға ризалыҡ биреүен плебисцитты алмаштыра тип аңлата.  Ысын плебисцит үткәрелмәйенсә тороп,   Азат Кәшмир ғәмәлдә Пакистандың  провинцияһы булып ҡалыуын дауам итә. Формаль йәһәттән  Азат Кәшмир Һиндостандың  Джамму һәм  Кәшмир штатынан айырылмай, ә ирекле Джамму һәм Кәшмир штаты ваҡытлыса күренеш тип баһалана, ул бөтә территория Пакистан составына күскәнгә тиклем генә  йәшәй (аналогия — Сахара Ғәрәп Демократик Республикаһындағы Азат зона).  1950 йылдың сентябрендә Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының махсус вәкиле сэр Оуэн Диксон Джамму менән Кәшмирҙе дини билдә буйынса бүлергә тәҡдим итә,  әммә тәҡдимде Пакистан да, Һиндостан да кире ҡағаKashmir Between India and Pakistan .

 Округтары 
Азат Джамму һәм Кәшмир территорияларына өс төбәк инә, улар  ун округҡа бүленә:
№ОкругТөбәк Адм. үҙәкМайҙан,км²Government of Azad Jammu and Kashmir(англ.)Халыҡ һаны, кеше(2009, баһа)Тығыҙлыҡ,кеше/км²1БхимберМирпурБхимбер1516401 0002652КотлиМирпурКотли1862746 0004013МирпурМирпурМирпур1010419 0004154МозаффарабадМозаффарабадМозаффарабад1642615 0003755ХаттианМозаффарабадХаттиан-Бала854225 0002636НилумМозаффарабадАтхмукам3621171 000477ПунчПунчРавалакот855524 0006138ХавелиПунчФорвард-Кахута598138 0002319БагхПунчБагх770351 00045610СудхнатиПунчПаландри569278 000489Всего13 2973 868 000291

 Иҡтисады 
Азат Кәшмирҙә Пакистандың ҡеүәте буйынса өсөнсө урында торған гидроэлектр станцияһы  —  Мангла дамбаһы урынлашҡан.

Өҫтәмә мәғлүмәт
2005 йылдың 8 октябрендә Азат Кәшмирҙә Рихтер иҫәп шкалаһы буйынса 7,6 баллы ер тетрәү була. Ер   Азат Кәшмирҙең үзәге Мозаффарабад ҡалаһы  эргәһендә тетрәй һәм әллә ни тәрәндә булмай. Ябай ҡоролмалар ҙур зыян күрә. Фараз итеүҙәр буйынса, 200 меңләп кеше һәләк була. Азат Кәшмирҙың административ үҙәге булған Мозаффарабад ҡалаһы 80 процентҡа тиклем емерелә. Кәшмирҙәге ер тетрәү Көньяҡ Азияла һуңғы 100 йыл эсендә булған иң һәләкәтле ер тетрәү тип һанала.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 




 Һылтанмалар 

 Government of Azad Jammu and Kashmir
 AJ&K Planning and Development Department

Категория:Пакистан