Енәйәт һәм яза (рок-опера)

«Енәйәт һәм яза» — рок-опера, Федор Достоевскийҙың шул исемдәге романы мотивтары буйынса Эдуард Артемьев музыкаһына, Андрей Кончаловский, Юрий Ряшенцев (Марк Розовскийҙың ҡатнашлығында) либреттоһына һәм Юрий Ряшенцев шиғырҙарына яҙылған. АНО «Театр мюзикл» театр компанияһы тарафынан ҡуйылған. Донъя премьераһы 2016 йылдың 17 мартында Рәсәйҙә, Мәскәүҙә, «Мюзикл театрында» ҡуйылған.

 Тарих 
Данлыҡлы романдың музыкаль версияһын булдырыу идеяһын Андрей Кончаловский уйлап сығарған. 70-се йылдар XX быуаттың 70-се йылдарында АҠШ-ҡа эмиграцияға килгәс, Юрий Ряшенцев һәм Марк Розовскийҙҙар менән берлектә яҙған либреттоһын композитор Эдуард Артемьевҡа тапшыра. 1979 йылда Артемьев партитура яҙырға тотона. Артабан утыҙ йыл буйына ул бик эскиздар эшләй, уларҙың күбеһе оҡшамағанлыҡтан, ҡабаттан эш башлай. Башта ул әҫәрҙе «Раскольников» тип атап, мистерия рухындағы опера итеп яҙырға уйлай, тик йылдар үтеү менән жанр әкренләп зонг-операға, ә аҙаҡтан, рок-операға әйләнә.

2007 йылда музыкаль материал өҫтөндә эш тамамлана. Презентацияға шул йылдың көҙөндә ике дискылы альбом сығарыла. Уны яҙыуҙа Рәсәй дәүләт кинематография симфоник оркестры, Хор сәнғәтенең хор академияһы һәм бер нисә төрлө музыка йүнәлешендәге ансамбль ҡатнаша. Вокаль партияларын Владимир Ябчаник (Родион Раскольников), Наталья Сидорцова (Соня Мармеладова), Юрий Мазихин (Порфирий Петрович), Александр Маракулин (Свидригайлов), Галина Борисова (Алена Ивановна) һәм башҡалар башҡара. Әҫәр план буйынса, бер йылдан театр сәхнәһенә сығарылырға тейеш була, әммә был план килеп сыҡмай. Кончаловский хатта башҡа кешегә режиссураны тапшырырға тырыша, әммә бер кемдең дә быға йөрәге етмәй.

2013 йыл «Мюзиклдар театрының» етәксеһе Давид Смелянский авторҙарға әҫәрҙәрен театр постановкаһы итеп ҡуйырға тәҡдим итә. Кончаловский етәкселеге аҫтында яңы проект 2015 йылда эшләнә башлай. Либреттоны яңынан эшкәртергә тура килә, сөнки хәҙерге заман тамашасыһының можтажына уның утыҙ йылдан ашыу элек яҙылғаны яраҡһыҙ була. Авторҙар либреттоны ваҡытты төҫмөрләп кенә белерлек итеп яҙалар. Партитура ла үҙгәртелә :дүрт сәғәтлек материалды авторҙар ҡыҫа, әммә уның композитор уйлаған музыкаль стилдәрен һаҡлап ҡала. Әҫәрҙә опера ла, рок-опера ла, халыҡ һәм ҡала романстары ла була.

Рок-операны эшләүсе командаға сит ил белгестәре : Бөйөк Британиянан Мэтт Дииль (рәссам-ҡуйыусы); АҠШ-тан Юрий Посохов(хореограф-ҡуйыусыһы) һәм Уортон Куиин (хореограф)- саҡырыла. Спектаклгә декорациялар Лондонда эшләнә. Баштан уҡ уларҙы күсереп йөрөтмәле итеп эшләйҙәр.

Бөтә Рәсәй буйлап етди һәм масштаблы кастинг үткәрелә. Кончаловскийға «бик ҡатмарлы партияларҙы башҡарыу өсөн күренекле таланттар кәрәк була». Кастинг һөҙөмтәләре буйынса һәр бер ролгә биш кеше һайлана, шуларҙың иң көслөләре генә репетициялар осоронда ҡалдырыла. Спектакль труппаһына бөтәһе 60-тан ашыу артист йәлеп ителә.

Беренсе репетициялар өсөн «Мосфильм» павильоны ҡуртымға алына, унда шартлы декорациялар ҡуйыла. 2016 йылдың ғинуар уртаһында труппа спектаклдең премьераһына тулыһынса әҙерлек алып бара һәм инде «Мюзиклдар театры» сәхнәһендә репетициялар үткәрә. Был осорҙа театр компанияһы үҙенең эшләп килгән прокатын туҡтатып тора. «Енәйәт һәм яза» рок-операһының премьераһы 2016 йылдың 17 мартында була һәм романдың сығыуына 150 йыл тулыуға арнала (1866 йылдың декабрендә роман баҫылған була).

 Персонаждар 
Родион РаскольниковЙәш студент. Процентщица әбейҙе үлтерә.Соня МармеладоваЙәш ҡыҙ. Фәхишәлек менән шөғөлләнергә мәжбүр (аҡса эшләү өсөн).СвидригайловОлигарх. Эфебофил. Мармеладова Соня хеҙмәтенән файҙалана.Порфирий ПетровичТәфтишсе. Раскольниковтың әсәһеҠыҙыл күлдәкле крәҫтиән.ШарманщикМармеладовЭшһеҙ эскесе, Соня Мармеладованың атаһы.Әбей-процентщицаОло йәштәге ҡатын-ҡыҙ кешегә процетҡа аҡса биреп тороу менән шөғөлләнә.Урам музыканттары

 Актёрҙар составы 
РолдәрҙәАртистРодион РаскольниковДенис Котельников, Станислав Беляев, Казьмин Александр, Александр БобровСоня МармеладоваЕкатерина Новоселова, Дольникова Теона, Галина Безрукий, Мария Биорк, Ася БудринаСвидригайловЕвгений Вальц, Александр МаракулинПорфирий ПетровичЕфим Шифрин, Владимир Ябчаник, Заусалин МаксимРаскольниковтың әсәһеАнна Гученкова, Елена МоисееваҠыҙыл күлдәкле крәҫтиән.Алексей Петрухин, Андрей ГусевШарманщикКонстантин Соколов Андрей Вальц, Андрей Гусев Алексей ПетрухинМармеладовАнтон ДеровӘбей-процентщицаАнтон Аносов, Токарева ТатьянаУрам музыканттарыМарат Абдрахимов, Сазонов Станислав

 Оркестр 
Сығарыусы дирижер — Ткаченко Арсентий, дирижеры — Сергей Иньков, музыка етәксеһе — Татьяна Солнышкина.

Постановкала йәнле яңғырау халыҡ инструменттары оркестры башҡарыуында яңғырай. Эдуард Артемьев партитураһы яңғырашын һаҡлау өсөн ҡулланыла.

 Постановкалар 
Ҡалалар (илдәр)КомпанияТеатр майҙансығыДатаасыуДатаябыуКол-воспектакль
  Мәскәү (Рәсәй)АНО «Театр мюзикл»«Театр мюзикл»17.03.201618.06.201789Мәскәү (Рәсәй)АНО «Театр мюзикл»театр «Рәсәй»15.11.2017прокат.16(2.12.2017)


 Наградалар һәм номинациялары 
ЙылПремияКатегорияНоминантҺөҙөмтә2017«Алтын битлек»Иң яҡшы мюзиклЕнәйәт һәм яза Иң яҡшы режиссёр эшеАндрей Кончаловский Мюзиклда иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле.Мария роле өсөн Биорк Сонечка Мюзиклда иң яҡшы ир-ат роле.Владимир Ябчаник роле өсөн Порфирий Иң яҡшы рәссам эшеМэтт Дииль (Англия) Иң яҡшы композитор эшеЭдуард Артемьев 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Рәсми битендә рок-операһы 
 Программка спектакле 

Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Страницы с непроверенными переводами
Категория:Мәҙәниәт