Тарханы

Тарханы — федераль әһәмиәттәге Рәсәй дәүләт музей-ҡурсаулығы, XVIII быуат аҙағында — XIX быуат башында иң билдәле усадьба, Рәсәйҙәге Лермонтов урындарының береһе. Шағирҙың яратҡан өләсәһе, Елизавета Арсеньева, тыумыштан Столыпинаның усадьбаһы. Лермонтов балалыҡ йылдарын Тарханы усадьбаһында үткәрә. Хәҙер усадьба Пенза өлкәһенең Лермонтово ауылы тип йөрөтөлә.

Рәсми исеме — Федераль дәүләт бюджет мәҙәниәт учреждениеһы «Лермонтов Дәүләт музей-ҡурсаулығы „Тарханы“».

Лермонтово ауылынан 17 км көньяҡ-көнбайыштағы Белинский ҡалаһында В. Г. Белинскийҙың музей-усадьбаһы тора.

 Усадьбаның архитектура ансамбле 
Беренсе комплексҡа инә:

 Баяр йорто
 Мария Египетская сиркәүе
 Ялсылар йорто (тергеҙелгән)
 Асҡыссы йорто (тергеҙелгән)

Икенсе комплексҡа инә:

 Арсеньев-Лермонтовтар кәшәнәһе һәм сиркәүе
 Михаил Архангел ауыл сиркәүе
 Ҡарауылсы йорто

 Экспозиция 
мини|300x300пкс|Лермонтов кабинеты
Усадьба территорияһында ғәмәлдәге Дәүләт музей-ҡурсаулығы «Тарханы» урынлашҡан, ул 1939 йылда барлыҡҡа килә. 196 мең гектар майҙанды биләй. Музей фондтарында яҡынса 29 мең музей фондында һаҡлау берәмеге иҫәпләнә, уларҙың төп фонды — 14,5 мең берәмек. Асҡыссы йортындағы экспозициялар Лермонтовтың бала сағына бағышланған. Ялсылар йортонда видеоэкскурсиялар ойошторолған, ул М. Ю. Лермонтовтың ике әҫәренә — «Бородино» шиғырына һәм «Батша Иван Васильевич, йәш опричник һәм ҡыйыу сауҙагәрҙәр Калашников тураһында йыр»ына (Иван Грозный заманындағы ғәҙәттәрҙе һүрәтләй) бағышланған.

 Лермонтов байрамы 
Июль айының беренсе ял көнөндә традицион Лермонтов байрамы үткәрелә. Байрамда мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре ҡатнаша. Был көнгә М. Ю. Лермонтов ижадын һөйөүселәр өсөн, Пензанан махсус автобус маршруты ойошторола

 Галереяһы 

 Әҙәбиәт 




 Низовский А. Ю. Самые знаменитые усадьбы России. — М., 2000. — С.397—399.
 Пензенская энциклопедия. — М., 2001. — С. 128—129.
 Российская музейная энциклопедия. — М., 2005. — С. 330.
 Фролов П. А. Лермонтовские Тарханы. — Саратов, 1987.
 Нефёдов В. В. Первый директор «Тархан». // Сура. — 2016. — № 5. — С. — 170—180.

 Һылтанмалар 
 Официальный сайт Государственного музея-заповедника «Тарханы»
 Фотоотчёт и рассказ о Тарханах
 Виртуальная экскурсия по музею
 Очерк-путеводитель «Тарханы»
Категория:Рәсәйҙең музей-ҡурсаулыҡтары
Категория:Федераль әһәмиәттәге Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Алфавит буйынса музейҙар
Категория:Страницы с непроверенными переводами