Ҡаҙағстанда дин

Ҡаҙағстанда дин — Ҡаҙағстан Республикаһындағы төбәктәрҙә ныҡлап таралған дини ағымдар йыйылмаһы.

Ҡаҙағстан Республикаһы Конституцияһы  илде донъяуи дәүләт тип билдәләгән.  Ҡаҙағстанда  Ислам төп дин булып тора. Ҡаҙағстан халҡының ҙур өлөшө — мосолмандар.

 Ҡаҙағстан халҡының дини билдәләнеше 
2009 йылда (СССР-ҙа 1937 йылғы йәниҫәбенән һуң тәүге тапҡыр) халыҡ иҫәбен алғанда респонденттарға уларҙың дингә ҡарата мөнәсәбәте тураһында һорау бирелде. Халыҡ иҫәбен алыу һөҙөмтәләре күрһәтеүенсә, Ҡаҙағстан халҡының күпселеге (97 %) үҙен теге йәки был дин тотоусыларға индергән, һорау яуап биреүселәрҙең тик 3 %  динле булмауын  белдерҙе йәки яуап биреүҙән баш тартты.

+Ҡаҙағстан халҡының дини билдәләнеше(йәниҫәптең алдан алынған мәғлүмәттәре). 2009Итоги национальной переписи населения 2009 года (публикация 12.11.2010) ) Респонденттарҙың дингә мөнәсәбәтлеяуаптары  Абсолютһан мең кеше  Халыҡтыңөлөшө% мосолмандар  11 237,9  70,19 христиандар  4 190,1  26,17 атеистар  450,5  2,81 яуап бирмәнеләр  81,0  0,51 башҡа диндәр  30,1  0,19 буддасылар  14,6  0,09 йәһүдиҙәр  5,3  0,03 Йәмғеһе  16 009,6  100,00
+Ҡаҙағстан этностарының дини билдәләнеше(йәниҫәптең алдан алынған мәғлүмәттәре. 2009Итоги национальной переписи населения 2009 года. Национальный состав, вероисповедание и владения языками в Республике Казахстан ) Этниктөркөм  Ислам  Христианлыҡ  Йәһүдилек  Буддизм  Башҡа  Атеистар  Яуап биреүҙәнбаш тартҡандар  Йәмғеһе Ҡаҙаҡтар  9928705 39172 1929 749  1612  98511  26085  10096763 Урыҫтар  54277  3476748  1452  730  1011  230935  28611  3793764 Үзбәктәр  452668  1794  34  28  78  1673  722  456997 Украиндар  3134  302199  108  49  74  24329 3138  333031 Уйғырҙар  221007  1142  34  33  63  1377  1057  224713 Татарҙар  162496  20913  47  58  123  16569  4023  204229 Немецтар  2827  145556  89  66  192  24905  4774  178409 Корейҙар  5256  49543  211  11446  138  28615  5176  100385 Төрөктәр  96172  290  7  6  20  321  199  97015 Әзербайжандар  80864  2139  16 16  24  1586  647  85292 Белорустар  526  59936  25  9  20  5198  762  66476 Дунгандар  51388 191  4  15 19  179 148  51944 Курдтар 37667  203  11  6  9 285  144  38325 Тажиктар 35473  331  2  6 30  307  128  36277 Поляктар  235  30675  14  4  45  2486 598  34057 Чечендар  29448  940  6  3  16 653 365  31431 Ҡырғыҙҙар  22500  206  6  6  4  352  200 23274 Башҡамилләттәр  54533  82254  1286 1433  210  13266  4233  157215 Йәмғеһе:  11239176  4214232  5281  14663 3688 451547  81010  16009597

Бойондороҡһоҙлоҡ йылдарында Ҡаҙағстанда ысын-ысындар дини ренессанс барлыҡҡа килгән. 18 йылда дини ойошмалар һаны 6 тапҡырға артҡан -  1991 йылда 671 булһа, 2009 йылға 4200-ҙән ашыу булып киткән. Әлеге ваҡытта 3200 тиерлек мәсет, сиркәү, ғибәҙәт йорто эшләгән булғанДоктрина национального единства Казахстана
International Religious Freedom Report 2010 мәғлүмәттәренә ярашлыU/S/ Department of State. International Religious Freedom Report 2010 Ҡаҙағстанда ошондай дини ойошмалар бар: 
 Ислам: 2369 мәсет рәсми теркәлгән, уларҙың күп өлөшө  Ҡаҙағстан мосолмандарының диниә назаратына берләшкән, мәғлүмәт сығанаҡтары буйынса 70 тирәһе мәсет кенә Ҡаҙағстан мосолмандарының диниә назараты юрисдикцияһына ҡарамай.
 Православие: 299 рус православ сиркәүе рәсми теркәлгән. 
 Католиклыҡ: 83 рәсми рәүештә теркәлгән  рим-католик йәмғиәте һәм улар менән бәйле ойошмалар, 5 рәсми рәүештә теркәлгән  грек-католик йәмғиәте бар. 
 Протестантлыҡ: 1267 рәсми рәүештә теркәлгән ойошма, уларҙың 543 дини ҡоролмалары бар. Ҡаҙағстанда баптистар төрлө үҙәккә ҡараған 2 төркөмдән тора.
 Йәһүдилек:  Алматыла, Астанала, Усть-Каменогорскиҙа, Павлодарҙа һәм Ҡостанайҙа 5 синагога бар. 
  Башҡа конфессияларҙың 43 дини төркөмдәре бар, шул иҫәптән 4 буддасы, 12 Кришна аңы йәмғиәте бүлексәһе, Сайентология сиркәүе, Бахай, христиан фәне һәм  Берләшеү Сиркәүе () (мунсылар).

 Ислам 

Ҡаҙағстанда Ислам диндең төп институты булып тора, мосолмандар илдәге халыҡтың 70 % тәшкил итә. Ҡаҙаҡтар — сөнниҙәр, (), Ислам диненең хәнәфи мәҙһәбенә ҡарайҙар. 

Ҡаҙағстандың хәҙерге биләмәләрендә Ислам таралыу бер нисә быуатҡа һуҙылған процесс була. Башлап ислам дине VIII быуатта хәҙерге Ҡаҙағстан биләмәләренең көньяғына үтеп инә. Халыҡ араһында исламдың нығыныуы. Х быуат аҙағында уҡ Ислам Етеһыу һәм Һырдаръя буйҙарында ултыраҡ тормош алып барған халыҡ араһында нығына  
Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, ислам таралыуға беренсе   этәргес булып 751-се йылдарҙағы Талас һуғышы тора. Ул ваҡытта  Түргеш ҡағанлығы төркиҙәре Ғәббәсиҙәр хәлифәлеге ғәскәре менән берләшеп, Ҡытай ғәскәре  өҫтөнән еңеү яулай. Еңеү Тан династияһының баҫышыуын туҡтата һәм ултыраҡ халыҡ араһында ислам нығыныуына килтерә.  
Ҡарахани төрки империяһында Ислам дине төп урын яулай. Урта быуат төрки яҙыусыларынан Йософ Баласағуниҙың (1015-1016) «Кудатгу Билиг» әҫәре шул осор ҡомартҡыһы, ислам идеологияһы сағылышы булып тора. 

Ислам дине шулай уҡ уға тиклем Ҡаҙағстанда йәшәп килгән зороастризм һәм  тәңреселек менән дә үрелеп үҫешә. 

Ҡаҙағстанда төрки халыҡтар һәм кавказдар, шулай уҡ тажиктар ислам динен тота.

 Дин тотоу ирке 
Данияр Наурыз фекеренсә, илдә мәғлүмәт йәһәтенән ғәмәлдә атеизм темаһы тыйылған тип әйтеп була Мәҫәлән, дин-ара дошманлыҡ тыуҙырыуҙа ғәйепләнеп, Александр Харламов ҡулға алынған булған. Уның христианлыҡ һәм төрлө диндәр тураһында мәҡәләләрендә атеизмды   пропагандалауы дин тотоусыларҙың хистәрен мыҫҡыллау тип тапҡандар

 Шулай уҡ ҡара
 Атеизм в Казахстане
 Тенгрианство
 Туранские религии
 Свидетели Иеговы в странах постсоветского пространства
 Конфессия
 Арабское завоевание Средней Азии
 Религиозный фанатизм

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 














Категория:Ҡаҙағстанда дин
Категория:Илдәр буйынса дин