Копаида

Копаида, йәки Копаис (; грек. Κωπαΐδα) — элекке күл, хәҙер Беотиялағы тигеҙлек, үҙәк Греция. 19-сы быуат аҙағында киптерелә. Элекке күлдең уртаһындағы утрауҙа мегалитик цитадель бар, хәҙер ул Гла атамаһы аҫтында билдәле, уның боронғо исеме лә билдәһеҙ. Атап әйткәндә, уның Гомер тасуирлаған Арне ҡалаһы булыуы ихтимал .

 Киптереү 
слева|мини|Британияның Lake Copais Company компанияһы земснаряды 
Күл булған саҡта уның ярҙарында Галиартос, Орхоменос һәм Херония ҡалалары урынлаша. Күлгә Кифисос, Термессус һәм Тритон йылғалары ҡоя. Күл тирәләй уңдырышлы баҫыуҙар урынлашҡан була, әммә улар йыш ҡына һыу аҫтында ҡала. Шуға ла күл тирәләй ҙур ғына һаҙлыҡ хасил була, һәм ул биҙгәк сиренең таралыуына булышлыҡ итә. Ошо кире эҙемтәләрҙе булдырмау өсөн, шулай уҡ һөрөнтө ерҙәр майҙанын арттырыу маҡсатында, Британияның Lake Copais Company компанияһы инженерҙары 1867—1887 йылдарҙа, күл һыуын Кифисос йылғаһына һәм артабан Илики күленә бороп ағыҙыу өсөн, каналдар төҙөй башлай. 200 кв. километрға яҡын майҙан киптерелә. Территория оҙаҡ ҡына ваҡыт Lake Copais Company компанияһы милкендә була, грек 1952 йылда грек хөкүмәтенә тапшырыла«Buildings of the Installations of Copais Company», информация с сайта министерства культуры Греции«Mycenaean Gla».

1957 йылда күлдең дренажын контролдә тотоу һәм яңы юл төҙөү өсөн The Kopais Lake Agency махсус агентлығы булдырыла. Шул уҡ йылда төп эштәр башҡарыла, әммә 30 хеҙмәткәре булған агентлыҡ, шул иҫәптән агентлыҡ президентының шәхси водителе 2010 йылға тиклем үҙ эштәрен башҡарыуҙы дауам итә.

Күлде киптергәнгә тиклем уның һыуы күп һанлы ер аҫты каналдары буйлап диңгеҙгә ағып ағып төшөр була. Был каналдарҙың ҡайһы берҙәрен кешеләр төҙөгән булырға тейеш, тип яҙа 1-се быуаттың географы Страбон.Страбон 9.2.18.. Хәҙерге заман археологик тикшеренеүҙәре барышында беҙҙең эраға тиклем 14-се быуатта ҡаҙылған ғәйәт ҙур каналдар табыла, улар күл һыуын диңгеҙгә, төньяҡ- көнсығышҡа табан ағыҙыу өсөн ҡаҙылған була«Buildings of the Installations of Copais Company», информация с сайта министерства культуры Греции«Technology in Ancient Greece». Страбон был каналдарҙың Александр Македонский заманында  (бор.грек. Κράτης) исемле инженер тарафынан үтәлеүен билдәләй.

 Антик мифология һәм әҙәбиәттә Копаида 
слева|мини|300x300пкс|Боронғо Беотия картаһы
Гомер һәм башҡа антик авторҙар Копаиданы Кифисос (Кефис) йылғаһы атамаһы буйынса «Кефис күле» тип атайНапример, Илиада 5.708.Павсаний 9.24.1 прямо говорит об этом.. Әммә Страбон, был шиғри аңлатма Фива һәм Анфедон араһында ятҡан бәләкәйерәк күл Иликаға ҡарата әйтелгән, тип иҫәпләй Страбон 9.2.20..

Шундай бер риүәйәт бар: Геракл Кифисос йылғаһын плотина менән быуа, һөҙөмтәлә ҙур майҙанда һыу ятҡылығы — күл хасил була.Диодор Сицилийский 4.18.7. Павсаний 9.38.7. Полиэн быны түбәндәгесә аңлата: Орхоменостың минийҙары менән һуғышҡанында Геракл дошмандың юлын киҫеү өсөн шул плотинаны быуа, сөнки һыбай оҫта һуғышҡан минийҙар ҙур хәүеф менән янай. Минийҙар һуғышҡанда аттарын файҙалана алмаһын өсөн Геракл күл булдырырға ҡарар итәПолиэн Strategemata 1.3.5..

Тағы ла бер легенда буйынса күл мифик зат Огиг заманында булдырылған, һөҙөмтәлә Огиг ташҡыны барлыҡҡа килгәнOskar Seyffert, A Dictionary of Classical Antiquities, Revised and edited by Henry Nettleship and J.E. Sandys, New York: Meridian Books, 1956..

Сәйәхәтсе Павсаний һәм комедиограф Аристофан, боронғо заманда Копаида йылан балыҡ менән дан тотҡан, тип билдәләй.
 Павсаний 9.24.2.Аристофан Acharnians 880.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:XIX быуатта юҡ булғандар
Категория:Боронғо Греция географияһы
Категория:Беотия
Категория:Кипкән күлдәр
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных