Манжур (йыр)

«Манжур» (урыҫ. Маньчжурия) () — башҡорт халыҡ йыры, оҙон көй (оҙон моңло йыр).

 Тарихы 

Магнит таҫмаһына 1961 йылда Куйбышев өлкәһе Оло Чернигов районының Диңгеҙбай ауылында йәшәгән Мәғрифә Йәрмөхәмәтованан яҙып алына. Нотаһын Камил Рәхимов яҙа — Ғилми архив, ф. 3, оп. 23/6, л. 40. Йырҙың тексы: Башҡорт халыҡ ижады, 1974 йыл, 147-се бит.

 Йөкмәткеһе 
Башҡарыусының һүҙҙәренсә, «Манжур» йырын уның туғаны, 1905 йылғы урыҫ-япон һуғышында ҡатнашҡан Р. Йәрмөхәмәтов ижад иткән, ижадсының үҙен аҙаҡ «Япон» тип тә йөрөткәндәр. Йырҙың йөкмәткеһендә һалдаттарҙың ауыр тормошо һәм уларҙың тыуған илдәрен, тыуған ерҙәрен һағыныуы сағылыш тапҡан.

 Характеристикаһы 
«Манжур» йырының шиғыры 9—8 ижекле юлдарҙан тора. Ул ҡушымта менән башҡарыла. Оҙон һәм һәлмәк башҡарылған көйҙәргә ҡарай. Әммә йырлағанда темпты үҙгәртеүҙәр хас.

 Башҡарыусылар 
Киләсәктә был тарихи йыр ҙа халыҡ йырын өҫтөн күргән йырсыларыбыҙ репертуарында урын алыр, тигән ышаныс бар.

 Әҙәбиәт 
 Башҡортостан: ҡыҫҡаса энциклопедия. Өфө. 1997.
 Башҡорт халыҡ ижады. Йырҙар һәм көйҙәр. Өфө, 1983;
 Дияров К. М. Сал Уралдың моңдары. Өфө, 1988;
 Буранғолов М. А. Сәсән аманаты: халыҡ ижады hәм ижадсылар тураhында, туй йолалары, боронғо йырҙар hәм легендалар, ҡобайырҙар. Өфө, 1995.

 Һылтанмалар 
 Башкирские народные песни
Категория:Башҡорт телендә йырҙар
Категория:Башҡорт халыҡ йырҙары