Евгения Шимкунайте

Евгения Шимкунайте (; 11 февраль 1920 йыл, Новороссийск, Рәсәй Совет Республикаһы — 27 ғинуар 1996 йыл, Вильнюс, Литва) — Литва һәм СССР дарыуханасыһы һәм этнографы, дарыу үҫемлектәре белгесе. Тәбиғи фәндәр докторы.

 Биографияһы 

Евгения Шимкунайте 1920 йылдың 11 февралендә Новороссийскиҙа тыуған. Уның атаһы Пранс Шимкунас — дарыуханасы, сығышы менән Индубакиай тигән литва ауылынан, ә әсәһе Ольга Лебедева — Новороссийскиҙан шәфҡәт туташы. 1922 йылда ғаилә Литваға ҡайтҡан;  ҡалаһында Евгенияның атаһы үҙ дарыуханаһын асҡан .

 Карьераһы 
Башланғыс мәктәптән һуң Утян гимназияһына уҡырға керә һәм уны 1937 йылда тамамлай. Шул уҡ йылда Бөйөк Витовт университетына уҡырға инә, бында фармацевт һөнәре ала. 1941 йылдан Каунаста һәм Таурагнайҙа дарыуханасы була, ә 1942 йылдан 1947 йылға тиклем Вильнюс университеты ҡарамағындағы дарыу үҫемлектәре баҡсаһында эшләй. 1951 йылда Ҡаҙаҡ ССР-ына китә, бында хәҙерге Дарыу һәм хуш еҫле үҫемлектәрҙең бөтә Рәсәй фәнни-тикшеренеү институты системаһында дарыу үҫемлектәре сырьеһын йыйыуҙы тикшереү менән шөғөлләнә. Литваға ҡайтҡас, бер нисә йыл дауамында Литва Фәндәр академияһының Биология институтында эшләй, һуңыраҡ Баш дарыухана идаралығына күсә һәм бында Дарыу үҫемлектәре бүлегендә хаҡлы йылға сыҡҡанға тиклем эшләй.

 Фәнни эшмәкәрлеге 
Евгения Шимкунайтеның фәнни эшмәкәрлеге дарыу үҫемлектәре менән бәйле. Университетта уҡыу йылдарында уҡ улар тураһында күберәк белеү өсөн барлыҡ мөмкинлектәрҙе файҙаллана. 1951 йылда «Литва ССР-ында валериана культураһы» тигән темаға диссертация яҡлай. Был Литваның үҫемлек ресурстарын өйрәнеү өлкәһендә тәүге хеҙмәттәрҙең береһе була. Һуңыраҡ Шимкунайте крайҙың барлыҡ дарыу үҫемлектәре тураһында мәғлүмәт йыя башлай, бер үк ваҡытта уларҙың үҫеш шарттарын өйрәнә һәм баҫыуҙа тәжрибәләр уҙғара. Йыйылған материалдаын дөйөмләштереп, 1951 йылда «Литва дарыу үҫемлектәре ресурстарын файҙаланыуҙың биологик нигеҙҙәре» тигән темаға хабилитацион хеҙмәт яҡлай, был уның тормошонда иң ҙур фәнни хеҙмәте.

Ботаниканан тыш Евгения Шимкунайте шулай уҡ урындағы фольклор, йолалар һәм байрамдар менән ҡыҙыҡһына, быға үҙенең бер нисә китабын бағышлай. Археологтар менән бәйләнеш тота, уларға ҡаҙыу эштәре барышында табылған үҫемлек ҡалдыҡтарын асыҡларға ярҙам итә һәм алынған мәғлүмәттәрҙе үҫемлектәрҙең Литвала таралыу юлдарын өйрәнгәндә ҡуллана.

1993 йылда Литва фәнни советы Шимкунайтеға «тәбиғи фәндәр докторы» дәрәжәһен бирә.

Евгения Шимкунайте 1996 йылдың 27 ғинуарында Вильнюста вафат була. Таурагнайҙа ата-әсәһе ҡәберҙәре янында ерләнгән.

 Хәтер 
 1997 йылда Евгения Шимкунайте фонды булдырыла, уның маҡсаты — йәш фармацевтарға, айырым әйткәндә, дарыу үләндәрен һәм үҫемлектәрен өйрәнеүселәргә булышлыҡ күрһәтеү.
 1998 йылда Таурагнай ҡалаһының урта мәктәбе Шимкунайте исеме менән атала.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Литва ғалимдары
Категория:СССР ғалимдары