Хәйрүләкәй (йыр)

́
«Хәйрүләкәй» (урыҫ. Хайрулякай, ингл.Hairullakai) () — башҡорт халыҡ йыры, оҙон көй.

 Тарихы 

 Йөкмәткеһе 
Риүәйәткә ярашлы, әсә кеше, сит ерҙәргә донъя күрергә тип сығып китергә йыйынған улына арнап, ошо йырҙы башҡара. Йырҙа тормош фәлсәфәһе ярылып ята: әйләнә-тирәңде ҡәҙерләһәң генә донъя матур, "шау сәхрә" була алауы билдәләнә. Шул уҡ ваҡытта сит ерҙәрҙә ябай ғына күренеште лә аҡыл менән ҡабул итергә кәрәклеген һәм ҡайҙа булһа ла үҙ бәҫен юғалтмай йөрөргә тейешлеген дә аңғарта әсә кеше. Йәғни һәр ерҙә кеше тыуған ере, халҡы вөкиле булараҡ ҡабул ителеүе һәм баһаланыуы һыҙыҡ өҫтөнә алына.  

 Характеристикаһы 
"Хәйрүләкәй" көйө киң диапазонлы (дуодецима), бай орнаментика һәм көйләүгә ҡоролған. 

 Башҡарыусылар 
Башҡарыусылар — Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1986) Ғәли Хәмзин. 

 Әҙәбиәт 
 Башҡорт халыҡ ижады. Йырҙар һәм көйҙәр. Өфө, 1983;
 Дияров К. М. Сал Уралдың моңдары. Өфө, 1988;
 Буранғолов М. А. Сәсән аманаты: халыҡ ижады hәм ижадсылар тураhында, туй йолалары, боронғо йырҙар hәм легендалар, ҡобайырҙар. Өфө, 1995.

 Һылтанмалар 
 Башҡорт халыҡ ижады. VIII. 42-43 б./

Категория:Башҡорт телендә йырҙар
Категория:Башҡорт халыҡ йырҙары