Вадсё

Ва́дсё (норв.Vadsø, фин.Vesisaari, с.-саамск.  Čáhcesuolu) — Норвегияла ҡала һәм коммуна,   Финнмарк фюлькаһының үҙәге. Халыҡ һаны — 6 186 кеше. Ҡала Варангер ярымутрауының көньяҡ ярында урынлашҡан. Вадсёла дәүләт әһәмиәтендәге   аэропорт һәм диңгеҙ порты урынлашҡан.

Ҡалала дәүләт теле- һәм NRK радиоканалы филиалы эшләй, шулай уҡ үҙенең Varangerradio радиостанцияһы бар. Көн һайын ҡалала Finnmarkena гәзите һәм  аҙналыҡ Varangeren гәзите баҫылып сыға.

 Тарихы 
1500 йылда хәҙерге ҡала урынындағы ултыраҡ яҡындағы утрауҙарҙа урынлашҡан балыҡсылар ауылынан һәм сиркәүҙән  торған.  Һуңыраҡ ауыл материкҡа күскән. 

Ҡала статусы биләмәгә  1833 йылда бирелә, шунан һуң Финляндиянан һәм төньяҡ Швециянан күскенселәр килеп төпләнә. Фин теле  күптәрҙең теленә әйләнә, ул тиҫтәләгән йылдар һаҡлана.  Хәҙерге ваҡытта ҡайһы бер ғаиләләрҙә фин теле   һаман да ҡулланыла.

Икенсе донъя һуғышы ваҡытында ҡаланы оккупациялаусы фашист ғәскәрҙәре  позицияһын  Советтар Союзы авиацияһы утҡа тота, был һөжүмдән Вадсё  зыян күрә. Шуға ҡарамаҫтан, Финмарктағы күп урындарҙан айырмалы рәүештә,ҡала үҙәгендә  XIX быуаттың ағас йорттары һаҡланған.

 Мәҙәниәте 
Вадсёла йыл һайын  джаз фестивале — Varangerfestivalen үтә, унда   бөтә донъянан башҡарыусылар йыйыла. Ә 2004 йылдан  крабтарға арналған ҡалала һәм донъяла  берҙән-бер  фестиваль — Polar Kongekrabbefestivalen spectacle уҙғарыла. Ҡалала үҙенең джаз клубы, шулай  уҡ  оркестрҙары һәм халыҡ хор коллективтары бар. Заманса музыка башҡарыусылары араһынан  Daap, Whateverland, Ursus Maritimus, Ed[og]Lys төркөмдәрен һ.б. атарға мөмкин.

 Галереяһы 

 Туғандаш ҡалалар 
ИлдәрҠала ДанияХольстебро ФинляндияКарккила ФинляндияКемиярви РәсәйМурманск (1973)Туғанлашҡан ҡалалары мурманск өлкәһе  //башҡорт энциклопедияһы Кола. 5 т. т. 1. Ә — Д / Гл. а. Киселевтың ре.  — СПб.  : ИС ; Апатиты : КНЦ ӨФӨ, 2008.  — С. 502. ШвецияУкселёсунд

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары