Галактикалар тупланмаһы

Галактикалар тупланмаһы — галактикаларҙың гравитация юлы менән бәйләнгән системаһы, Ғаләмдә иң ҙур структураларҙың береһе.
Диаметрының ҙурлығы буйынса — тиҫтәләрсә миллион яҡтылыҡ йылыКрупномасштабное распределение галактик .

Тупланмалар шартлы рәүештә ике төргә бүленә:

 регуляр — дөрөҫ сфера формаһындағы тупланма, уларҙа эллиптик һәм үҙәк өлөштәре ап-асыҡ булып беленеп торған линзаға оҡшаш галактикалар өҫтөнлөк итә. Бындай тупланмалар үҙәгендә гигант эллиптик галактикалар урынлашкан. Регуляр тупланма өлгөһө — Вероника сәсе тупланмаһы.
 иррегуляр — билдәле бер формаһы булмаған тупланма, галактикалар һаны буйынса регуляр тупланмаларҙан ҡалыша. Тупланмаларҙың был төрөндә спираль галактикалар өҫтөнлөк итә. Миҫал — Ҡыҙ тупланмаһы.

Тупланмаларҙың массалары Ҡояш массаһының 1013 -нән 1015 -кә тиклем.

2016 йылдың август аҙағында астрономдар шул мәлгә иң ҡарт галактикалар тупланмаһының (CL J1001+0220) урынын билдәләй һәм уның Секстант йондоҙлоғонда Ерҙән 11,1 миллиард яҡтылыҡ йылы алыҫлығында урынлашыуы тураһында хәбәр итәАстрономы нашли древнейшее скопление галактик во Вселенной.

NIKA эскпериментында эшләгән ғалимдар командаһыNIKA беренсе тапҡыр бер нисә галактика тупланмаһы бергә ҡушылғанда газ таралыу тиҙлегенең һүрәтен алаNIKA измерил кинетический эффект Сюняева — Зельдовича при слиянии скоплений галактик.

 Шулай уҡ ҡара 
 Эйбелла галактикалар тупланмаһы каталогы
 Галактикаларҙы уғата ҙур булып тупланыуы Сверхскопление

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Astronet
 Astronet
Категория:Галактикалар тупланмаһы