Ямбол

Ямбол (болг.  Ямбол) — Болгариялағы ҡала.   Ямбол өлкәһенең  административ үҙәге, Ямбол  общинаһына инә.

 Сәйәси хәле 
Ямбол общинаһының кметы (мэры) — Георги Иванов Славов  (ГЕРБ) һайлауҙар һөҙөмтәһе буйынса община менән идара итә. 

 Тарихы 

 Ҡала атамаһы 
Ямболға 293 йылда рим императоры Диоклетиан  нигеҙ һала, ул  Diospolis (Διόςπόλις грекса «Зевс ҡалаһы») тип аталһа ла,   император  исемен дә сағылдыра. Исеме һуңыраҡ Diampolis   (Διάμπόλις), Hiambouli (Ηιάμβόυλι, византия хроникаларында), Dinibouli (دنبلي; ғәрәп хроникаларында), Dbilin (Дбилин; болгар транскрипцияһы), Diamboli (Диамбоюлить) үҙгәрә, ахырҙа  Ямбол булып китә.

Болгарҙар һәм славяндар урта быуаттарҙа Балҡанға күсеп килеү менән, ҡәлғәғә эйә булыу өсөн Болгар батшалығы һәм Көнсығыш Рим империяһы дәғүә итә. Шул ваҡыттан алып был мөһим болгар үҙәге була.   Ғосман империяһы дәүерендә ҡаланы Yanbolu (Янболу) тип атайҙар. 

 Урта быуаттар 
Ямбол —   Көнсығыш Болгарияла  Тунджа йылғаһы буйындағы ҡала.  Андрианополдән  Балҡандарға артылыш аша юлда урынлашып, ҡала Византия һәм Болгария араһындағы һуғыштарҙа, шулай уҡ дала илбаҫарҙары менән бәрелештәрҙә  мөһим роль уйнай.   Ҡаланы  705 йылда Юстиниан II Болгарияға тапшыра, әммә уны  VIII быуат уртаһында Константин V баҫып ала, һәм  812 йылда Крум  тарафынан кире ҡағыла. Иоанн I Цимисхий  971 йылда ҡаланы яулап алғандан һуң, ул  ике быуат дауамында византиялылар ҡулында ҡала.   1049 йылда византия хәрби етәксеһе Константин Арианит Ямбол  янында бәшнәктәр тарафынан ҡыйратыла, ә  1093/4 йылдарҙа ҡала ҡыпсаҡтарға бирелә,  улар уны ҡыҫҡа ваҡытҡа ғына тота.  1190 йылдар тирәһендә ҡала Икенсе Болгар батшалығы составына инә. XIII быуат аҙағында Ямбол бер нисә тапҡыр ҡулдан-ҡулға күсә; XIV  быуат дауамында ул  болгар сиге эсендә ҡала, хәйер, ул ваҡытта ике тапҡыр уны ҡыҫҡа ваҡытҡа византиялылар биләй.  Яҙыуҙа   1356/7 йылдарҙа  Иван Александр тарафынан сиктәрҙе билдәләү өсөн колонналар ҡоролоуы тураһында әйтелә.  1373 йылда  Ямболды төрөк- ғосмандар яулап алаВ. н. Ямбол һәм Вторат Българск държава эпохатый Първа гюзелевый // Тарих ямбол борсаҡ була. София, 1976: 43-69Ph Malingoudis. Mittelalterlichen Inschriften der Hämus kyrillischen Die-Halbinsel, I; Die Inschriften bulgarischen. Thessalonike, 1979: 84-86.

 Хәҙерге ваҡыты 
1986 йылдың башына ҡарата Ямбол  сәнәғәт үҙәге булып тора, иҡтисадының нигеҙен ауыл хужалығы  машиналарын  эшләү предприятиелары, кизе-мамыҡ, тәмәке, синтетик сүс һәм емеш-еләк консерваларын етештереү  сәнәғәте тәшкил итә Ямбол // Совет энциклопедик һүҙлек. редколл., гл. ред. а. м. Прохоров. 4-изд. М., «советская энциклопедия», 1986. 1583 стр..

 Халҡы 
2008 йылда ҡала халҡы 79 771 кеше  тәшкил иткән.
ЙылХалҡы1985993 891992497 912000771 872005665 792010174 77

 Билдәле кешеләре 

 Аврамов  Никола (1897—1945) — болгар рәссамы.
 Папазов  Жорж (болг.  Панайотов  Георги (1894—1972) — болгар һәм француз рәссамы-сюрреалисы, яҙыусы, тормошоноң күп өлөшөн Францияла йәшәй. 
 Шейтанов  Георгий (1896—1925) — болгар революционеры, анархист-коммунист.

 Галереяһы 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 



 Һылтанмалар 

 Официален сайт на община Ямбол 
 Областна администрация — Ямбол
 Исторически музей — Ямбол 
 Положение на электронной карте Wikimapia
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Болгария ҡалалары