Саңлы үҙәк (йыр)

«Саңлы үҙәк», «Саңдүҙәк» — башҡорт халыҡ йыры, оҙон көй«САНЛЫ УЗЯК», песня.

 Тарихы 
ХХ быуаттың 30-сы йылдарында М. А. Буранғолов легендаһы менән шиғри тексын яҙып ала. С.Ә.Галин «Башҡорт халыҡ ижады. Йырҙар» йыйынтығындағы (1 се китап, 1974) яҙмаһында баҫтырыла. Артабан яҙмаларҙы музыка белгестәре М. М. Сәғитов, Л. Ҡ. Сәлмәнова, Н. Д. Шоңҡаров яҙҙырып алалар«САНЛЫ УЗЯК», песня.

«Саңлы үҙәк» («Саңды үҙәк») — лирик-психологик характерҙағы йыр.

Йыр (Башҡортостандың Әбйәлил районы Иҫке Балапан менән Яңы Балапан ауылдары араһында ятҡан Ҡобағош батыр һәм уның ҡатыны йәйләүендә, Саңды үҙәк төбәгендә булған ваҡиғаға бәйле. Ҡобағош йәйләүҙә булмаған көндәрҙең береһендә ҡаҙаҡ батыры уның ҡатынын урлап алып китә. Ҡобағош батыр уларҙың эҙҙәренән барып, ҡатынының ҡаҙаҡ менән бер түшәктә йоҡлап ятҡанын күрә. Ҡобағыш ярһыу ҡатыш, асырғаланып, һөжүм итә һәм ҡаҙаҡты үлтерә.

Ишмөхәмәт сәсән Ҡобағош батыр үтенесе буйынса ошо драматик ваҡиғалар тураһында йыр сығара«САНЛЫ УЗЯК», песня.

Йырҙың эстәлегендә Ҡобағоштоң кисерештәре үҙәк тәбиғәтен һүрәтләү менән оҫта үрелеп бара. 

Фраза башында юғары нигеҙ тондың ике тапҡыр ҡабатланыуы, уртаса орнаментикаға эйә, полиметрик булыуы йырҙың көйөн үҙенсәлекле итә«САНЛЫ УЗЯК», песня.

 Йырҙың тексыБашҡорттоң 100 йыры. Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1972, 210-сы бит 
 Саңлы үҙәгендә бесән дә саба,
 Саң-саң итә салғыһы сапҡанда. (ике тапҡыр)

 Салғы тауышына ҡушылып йырлай,
 Йөрәгендә хистәр ташҡанда. (ике тапҡыр)

 Саңды үҙәккәйгә йүгереп төштөм,
 Ҡыҙарып та бешкән еләккә. (ике тапҡыр)

 Бер бөртөгөн өҙөп мин ҡабайым,
 Ял булмаҫмы янған йөрәккә? (ике тапҡыр)Башҡорттоң йөҙ йыры. Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992. 210 битЕдиный портал культуры народов РБ. Саңды үҙәк .

Башҡарыусылар араһында — С.Ә.Абдуллин, К. К. Ҡорманаев һәм башҡалар. «Саңлы үҙәк» йырын Рәүеф Мортазин тауыш һәм фортепиано өсөн эшкәрткән«САНЛЫ УЗЯК», песня.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
Башкирские народные протяжные песни /сост. Л. К. Сальманова. Уфа, 2007.

 Һылтанмалар 
«САНЛЫ УЗЯК», песня

Единый портал культуры народов РБ. Саңды үҙәк 

Категория:Фольклор
Категория:Башҡорт халыҡ йырҙары
Категория:Башҡорт телендә йырҙар
Категория:Алфавит буйынса йырҙар