Әмиров Рәсим Зәкәриә улы

Әмиров Рәсим Зәкәриә улы (28 февраль 1923 йыл — 2 декабрь 1995 йыл) — терапевт, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почетлы академигы (1991), медицина фәндәре докторы (1968), профессор (1970). СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1977)Башҡортостан энциклопедияһы — Әмиров Рәсим Зәкәриә улы.

 Биографияһы 
Рәсим Зәкәриә улы Әмиров 1923 йылдың 28 февралендә БАССР-ҙың Бүздәк районы Бүздәк ауылында тыуған. Ейәнен тәрбиәләү менән уның БАССР-ҙың Әлшәй районы Ниғмәтулла ауылында йәшәгән олатаһы менән өләсәһе шөғөлләнгән.

Мәктәпте тамамлағандан һуң 1-се Мәскәү медицина институтына уҡырға инә һәм уны бик яҡшы тамамлай, һуңынан Бөтә Союз ҡолаҡ институты аспирантураһын физиология һөнәре буйынса тамамлай, ионлаштырыусы нурланыштың еҫ һиҙеү һәләтенә тәьҫире эҙемтәләрен өйрәнеү менән шөғөлләнә.

1952 йылдан алып Мәскәүҙәге Үҙәк оториноларингология ғилми-тикшеренеү институтында эшләй. 1960 йылдан алып А. Н. Бакулев исемендәге йөрәк-ҡан тамыры хирургияһы ғилми-тикшеренеү институтында, 1964 йылдан — СССР-ҙың Медицина фәндәре академияһы эргәһендәге туҡланыу ғилми-тикшеренеү институтында эшләй, 1985 йылдан физиология һәм курортология Үҙәк фәнни-тикшеренеү институтының клиник физиология бүлеге мөдире.

Медицина фәндәре докторы (1964), профессор (1970).
Үҙе тәҡдим иткән электрокардиотопография ысулы ярҙамында йөрәктең электр ҡырын өйрәнеүгә ҙур өлөш индерә, йөрәк потенциалын карталаштырыу методикаһын эшләй. «Йөрәктең электр ҡырын тикшереү ысулы» уйлап таба, был йөрәк потенциалын карталаштырыу өсөн «Кардиаг» аппаратты эшләргә мөмкинлек бирә. Был хеҙмәте өсөн уға «СССР-ҙың уйлап табыусыһы» билдәһе тапшырыла.

1995 йылда Р. З. Әмиров Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почетлы академигы итеп һайлана (Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының медицина фәндәре бүлексәһе).

 Хеҙмәттәре 
Йөрәк потенциалын карталаштырыу ысулын уйлап тапҡаны өсөн 11 авторлыҡ таныҡлығы ала.

Әмиров Рәсим Зәкәриә улы етәкселегендә 38 диссертация яҡлана, шуларҙың 4 докторлыҡ һәм 34 кандидатлыҡ диссертациялары.

Р. З. Әмиров электрокардиология буйынса халыҡ-ара журнал мөхәрририәте составына инә.

1989 йылда ул 1990 һәм 1991 йылдарға Элект-Президент итеп һайлана, ә 1987 йылда (Вашингтон, Дюрен һәм Кливленд) университеттарына, 1990 йылда — Барселона ҡалаһына (Испания) университеттарҙа лекция уҡыу өсөн саҡырыла.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Чехия физиологы Эдвард Бабактың иҫтәлекле миҙалы һәм дипломы — Чехословакия академияһы наградаһы
 Электрокардиографияға нигеҙ һалыусы В. Эйнтховен миҙалы (1977).

 Библиография 
Р. Зәкиров — баҫылып сыҡҡан 200-ҙән артыҡ ғилми мәҡәлә һәм өс монография авторы: 
 Электрокардиография, М., 1965 г.; 
 Интегральные топограммы потенциалов сердца, М. Наука, 1973; Electrocardiotopographie. — Akademie-Verlag-Berlin, 1974 (немец телендә).
 Интегральные топограммы потенциалов сердца, М. 1973

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 *  
 Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1998—703 с., илл
 http://www.bgmy.ru/index.php?newsid=195 

Категория:Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академиктары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Бүздәк районында тыуғандар
Категория:28 февралдә тыуғандар
Категория:1923 йылда тыуғандар
Категория:1995 йылда вафат булғандар
Категория:Алфавит буйынса ғалимдар