АНЗЮС

АНЗЮС (), йәки «Тымыҡ океан хәүефһеҙлек пакты» —  өс илдән торған хәрби берлек, улар:

  Австралия,
  Яңы Зеландия,
  АҠШ.

АНЗЮС ҡыҫҡартмаһы ҡатнашыусы илдәрҙең баш хәрефтәренән яһалған ().

 АНЗЮС-ты ойоштороу тураһында договор  һәм артабанғы килешеүҙәр 
слева|мини|250x250пкс|Тымыҡ океан хәүефһеҙлек пактында — АНЗЮС-та ҡатнашыусылар
АҠШ, Австралия һәм Яңы  Зеландия араһында хәрби хеҙмәттәшлек Икенсе донъя һуғышы йылдарында айырыуса әүҙем үҫә башлай. Һалҡын һуғыш башланғас, ойошма булдырып, был хеҙмәттәшлекте нығытыу зарурлығы тыуа. Блок төҙөү тураһындағы договорға  («АНЗЮС хәүефһеҙлек договоры», «Тымыҡ океан хәүефһеҙлек пакты»)  Сан-Францискола  (АҠШ)  1951 йылдың 1 сентябрендә ҡул ҡуйыла, ул 1952 йылдың  29 апрелендә көсөнә инә. Договорҙың ғәмәлдә булыу ваҡыты сикләнмәгән. Артабан 
 АҠШ менән Австралия,
 Австралия менән Яңы Зеландия,
 АҠШ менән Яңы Зеландия (1987 йылға тиклем) араһында хәрби хеҙмәттәшлек тураһында айырым килешеүҙәргә ҡул ҡуйыла.

 Блоктың төҙөлөшө 
Юғарғы етәкселек органы — Совет,  сит ил эштәре министрҙарынан һәм уларҙың урынбаҫарҙарынан тора. Блоктың ағзаһы булған дәүләттәрҙең юғарғы хәрби штабтары вәкилдәренән хәрби  комитет  төҙөлә. Берҙәм хәрби командованиеһы, берләшкән Ҡораллы көстәре һәм даими штаб-фатиры юҡ.   АНЗЮС-тың эшсе органдарының рәсми теле — инглиз теле.
справа|мини|220x220пкс|Австралия бомбардировщигы «Авро Линкольн»  малай партизандары позицияларын бомбаға тота, 1950 йыл

 Блоктың бурыстары 
АНЗЮС АҠШ тәҡдиме менән Тымыҡ  океан төбәгендә «коллектив оборона буйынса эш-ғәмәлдәрҙе көйләү» маҡсатында ойошторола,  ә  1978 йылда блок эшмәкәрлеге даирәһенә  Һинд океаны ла индерелә. Тәүҙә АНЗЮС Көньяҡ-Көнсығыш Азиялағы һәм Тымыҡ океан төбәгендәге милли-азатлыҡ хәрәкәттәренә, шулай уҡ СССР-ға һәм уның Көньяҡ-Көнсығыш Азиялағы союздаштарына  ҡаршы йүнәлтелгән була.  АНЗЮС-тың ағзаһы булған дәүләттәр Корея һәм Вьетнам һуғыштарында үҙ-ара килешешеп ҡатнаша, Камбоджа һәм Лаостың  эштәренә ҡыҫыла.

 Сығанаҡтар 

 Большая советская энциклопедия.
 Советский энциклопедический словарь.
 A History of New Zealand, Professor Sir Keith Sinclair KBE, Penguin Books, New Zealand, 1991. (пол.)
 ANZUS, w: Słownik polityki, pod redakcją Marka Bankowicza, Wiedza Powszechna, Warszawa 1996. (пол.)
 Lange, David, Nuclear Free: The New Zealand Way, 1991, ISBN 0-14-014519-2. (инг.)

 Һылтанмалар 

 Официальный текст Договора безопасности АНЗЮС (инг.)
 Официальный текст Договора безопасности АНЗЮС (другой источник) (инг.)
 Воссоединится ли Новая Зеландия с АНЗЮС? (инг.)
 Центр разоружения и безопасности новозеландского Фонда мира (инг.)
 Деятельность АНЗЮС (из истории Новой Зеландии)  (инг.)
 Что материалы WikiLeaks сообщают о Новой Зеландии (материалы телевидения Новой Зеландии) (инг.)
 rulers.org (инг.)

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 АНЗЮК
 НАТО
 СЕАТО
 СЕНТО
 Көньяҡ Атлантик договор ойошмаһы
 Вьетнам һуғышы 
 ABCA Armies
 AUSCANNZUKUS
 Combined Communications Electronics Board (CCEB)
 Multilateral Interoperability Programme (MIP)
 Technical Cooperation Program (TTCP)
 UKUSA Agreement
Категория:Хәрби-сәйәси блоктар
Категория:Алфавит буйынса килешеүҙәр