Суворов һәйкәле (Санкт-Петербург)

Суворов һәйкәле — Санкт-Петербургта рус хәрби етәксеһе, генералиссимус Суворов Александр Васильевичҡа ҡуйылған һәйкәл.

Һәйкәл Суворов майҙанында Марс яланы һәм Троицкий күпере ҡаршыһында, Мәрмәр һарай һәм граф Салтыков йорто араһында тора.

 Тарих 
А. В. Суворов һәйкәле, император Павел I ҡушыуы буйынса, ул хакимлыҡ иткән осорҙа Суворовтың данлыҡлы Италия походы өсөн ҡуйыла. Был поход өсөн Суворов «Италия кенәзе» титулын алған.

Һәйкәлдең түңәрәк гранит пьедесталына: «Италия Кенәзе, граф Суворов-Рымник. 1801 й.»-тип яҙып ҡуйылған.

Һәйкәлдең авторы-скульптор М. И. Козловский, ул монументты 1799—1801 йылдарҙа яһаған. Пьедесталда фельдмаршал фигураһы аллегорик һуғыш аллаһы Марс ҡиәфәтендә, уң ҡулына ҡылыс, һул ҡулына ҡалҡан тотоп, антик кейемендә һүрәтләнгән. А. В. Суворов фигураһы бронзанан эшләнгән. Шул уҡ ваҡытта һәйкәлдәге һын А. В. Суворов портретына оҡшамаған, ул бары тик «бөйөк һуғыш юлбашсыһының» героик-эпик образының символын ғына кәүҙәләндергән.

Һәйкәл 1801 йылдың 5 (17) майында асылған.

Суворов һәйкәле — Рәсәйҙә батша булмаған кешегә ҡуйылған тәүге һәйкәл. Быға тиклем һәйкәлдәрҙе бары тик батшаларға һәм императорҙарға ғына ҡуйғандар.

Суворов һәйкәленең моделе Мәскәү ҡалаһының Третьяков галереяһында һаҡлана.

 Һәйкәл урынлаштырыу тарихы 
Башта фельдмаршал һәйкәле Царицын лугтың ҡаршыһында (хәҙерге Марс яланының) Мойка йылғаһы янында урынлашҡан. 1818 йылда император Александр I хакимлыҡ иткән саҡта, К. И. Росси тәҡдиме буйынса һәйкәлде хәҙерге урынға күсерәләр. 1834 йылда ярылған мәрмәр постаментын шул уҡ формалы гранитҡа алмаштыралар.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Путеводитель по С.-Петербургу: Репринтное воспроизведение издания 1903 года. — Л.: СП «ИКАР», 1991. ISBN 5-85902-065-1

Категория:Бронза скульптуралар
Категория:Алфавит буйынса Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Страницы с непроверенными переводами
Категория:Һәйкәлдәр