Бетлеми мәмерйәһе

Бетлеми ( — Вифлеем мәмерйәһе, Фәләстиндең Вифлеем  ҡалаһындағы исеменән — мәмерйә, Казбек тау түбәһендә  (), диңгеҙ кимәленән 4100 метр бейеклектә урынлашҡан. мәмерйәгә инеү урыны ҡыҙыл  андезит текә ҡаяла нигеҙенән   350-400 метрлыҡ бейеклектә  соҡолған.

 Тарихы 
Мәмерйә тураһында беренсе тапҡыр  грузин  «Картлис Цховреба» йылъяҙмаһында телгә алына. уға ярашлы, йөҙ  йәш   яугир-хевсур Тимур-ленгтың ғәскәрҙәренән батшабикә Тамара хазиналары ҡаҙнаһының мәмерйәһендә йәшенә, һәм серҙең асылыуынан ҡурҡып, бер-береһен сәнсеп үлтерә.  Казбектың бейек ҡаяларында уйылған мәмерйә тураһында  XVIII быуатта грузин ғалимы-тарихсыһы Вахушти Баратиони «Грузия географияһында» телгә ала: Казбек ҡаяһында мәмерйә уйылған, һәм уны Бетлеми тип йөрөтәләр,менеүе уға ҡыйын, сөнки мәмерйәнән тимер сылбыр төшөрөлгән, һәм шуның буйлап ҡына менәләр. Унда Аллаһтың сәңгелдәге һәм бағаналарҙа тормаған һәм арҡанһыҙ Авраамдың сатыры бар тип һөйләйҙәр. Башҡа мөғжизәләре тураһында ла әйтәләр, әммә мин улар труаһында өндәшмәйем. Уның аҫтында ҡаяла соҡолған монастырь тора.
Инеү урынында сынйыр менән мәмерйә Илья Чавчавадзеның  «Дәрүиш» поэмаһында һүрәтләнгән .

 Мәмерйәне асыу 
Альпинист Леван Суджашвили 1947 йылда үҙенең  көндәлегендә Казбек түбәһенән көньяҡ-көнсығышта тимер ҡапҡаһы  һәм түбән төшөп торған сынйыры менән мәмерйәне күргәнен билдәләй. 

1948 йылдың ғинуарында  альпинистар төркөмө  Александр Джапаридзе етәкселеге аҫтында 5,5 м аҫҡа төшөп торған сынйырлы мәмерйәне  өйрәнә. Мәмерйә көмбәҙ түшәмле, стеналары түңәрәк һәм иҙәндәре  дүрт мөйөшлө плиталар менән түшәлгән.  Унда сиркәү тәхете, урта быуат сиркәү кәрәк-ярағы, X—XI  быуат сиркәү байрағы,  XV—XVIII быуат тәңкәләре һәм башҡа әйберҙәр табылғаны. Бер төркөм тикшеренеүселәр фекере буйынса, һуңғы килеүселәр мәмерйәне 100 йыл элек ҡалдырып сыҡҡан. Александр Казбеги исемендәге тыуған яҡты өйрәнеү музейында Бетлеми мәмерйәһенең ҡапҡалары һаҡлана.  

Мәмерйәнән алыҫ түгел ҡаяла монахтарҙың хөжрәләре, ҡәбер ташы, таш тәре һәм бағана табылған. Был табылдыҡтар мәмерйәнең иң боронғо һәм иң бейек таулы христиандар ҡорамы булғанлығы,  ә монахтар комплексының   VI—VII  быуаттар менән даталаныуы тураһында  һығымта яһауға килтерә,

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
Бетлеми — улица в Тбилиси.

Земо Бетлеми — Верхняя Вифлеемская церковь в Тбилиси

Квемо Бетлеми — Нижняя Вифлеемская церковь в Тбилиси

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 




Категория:Грузияның иҫтәлекле урындары
Категория:Грузияның мәҙәни мираҫы