Минйәр

Минйәр —  Рәсәй Федерацияһының Силәбе өлкәһендә Әшә районында урынлашҡан ҡала (1943 йылдың 14 майынан). Административ үҙәк. 

Ҡала Минйәр һәм Эҫем йылғалары араһында  Көньяҡ Уралдың көнбайышында, Силәбенән - 350 км, ә Өфөнән 125 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

Транссиб магистралендәге тарихи киҫемендә Минйәр станцияһы урынлашҡан.

Популяр тау саңғыһы үҙәге (3 күтәргес, бер нисә трасса,фрирайд мөмкинлеге). Минйәр - моноҡалалар исемлегендә Распоряжение Правительства РФ от 29 июля 2014 года № 1398-р «Об утверждении перечня моногородов».

 Этимологияһы 
Атаманың килеп сығышы буйынса төрлө фараздар бар: беренсеһе - төрки телдәрҙән  "мең яры"  булған йылға тигәндән - меңъяр (Минйәр) . Ҡала  7 тау араһында урынлашҡан һәм һәр береһенән ярҙан ҡараған кеүек күренә:  мең - күп мәғәнәһендә. Икенсе фараз - топоним башҡорттарҙың меңдәр (меңнәр) этнонимынан килеп сыҡҡан тип бәйән ителә.

 Тарихы 
Эҫем тау инженерҙарының «Алтын китабы»нда («Золотая книга») ошондай мәғлүмәт бар: «Симбирские купцы и промышленники И. Б. Твердышев и И. С. Мясников вслед за основанием медеплавильных заводов, разведав богатые месторождения железных руд, основывают в 1755 году первый чугунолитейный завод Катав-Ивановский, затем в 1758 году Усть-Катавский передельный завод, в 1761 году Симский доменный, в 1771 году Миньярский передельный». Златоуст тарихсылары В. Швецов һәм К. Петровтың «О развитии и основании заводов Симского горного округа» тигән китабында ҡалаға нигеҙ һалынған дата итеп 1771 йыл күрһәтелә .

Документтарға ярашлы, Минйәрҙаң барлыҡҡа килеүе - 1771 йыл, Минйәр тимер сығарыу заводы сафҡа инеү йылы 1784 йыл икәнлеге күренә.

1901 йылда 4829 кеше йәшәгән, йәрминкә, 27 сауҙа предприятиеһы, сиркәү, больница, ике мәктәп булған. Заводта 1584 кеше эшләгән — 726 мең бот тимер,  601 мең бот ҡорос, 3250 бот металл әйберҙәр етештергән. Завод «Балашов» келәймәһе менән тимер ҡалай сығарған.

 Халҡы 

 Мәғлүмәт саралары 

 Телевидение 
 Первый — 3 ТВК
 НТВ — 6 ТВК
 Россия-1 — 11 ТВК
 Россия-Культура — 22 ТВК
 Россия-2 — 39 ТВК
 ОТВ — 52 ТВК
 Цифрлы тапшырыу 1 мультиплекс — 57 ТВК

 Радио 
DFM — 99.0 FM
Авторадио — 104.3 FM
Дача — 106.7FM
Ретро FM 104.0FM
Energy 88.2FM

 Иҡтисады 
«Биянковский щебёночный завод» ЯСЙ-һы, «Минйәр карьеры» (ҡырсынташ карьеры) ЯСЙ-һы, «Уральский механический завод» ЯСЙ-һының Минйәр филиалы.

 Күренекле урындары 

Минйәр станцияһы янында Силәбе өлкәһенең тәбиғәт ҡомартҡыһы - Ҡыҙыл ҡая бар.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Город Миньяр — в энциклопедии Ашинского района
 История Миньяра, описание герба
 Официальный сайт Миньярского городского поселения 
 Миньяр в энциклопедии «Мой город»
 Миньярский завод. Справочная статья.




Категория:Силәбе өлкәһе ҡалалары
Категория:Минйәр
Категория:Эҫем буйындағы тораҡ пункттар