Кутна-Гора

Кутна-Гора (), элекке. Куттенберг () — Урта Чехия крайы ҡалаһы. Кутна Гора районының администраив үҙәге һәм киң вәкәләтле муниципалитеты. Праганан көнсығышҡа табан 60 км алыҫлыҡта, Кутна-Гора яҫы таулығында, диңгеҙ кимәленән 254 метр бейеклектә урынлашҡан.

Халҡы — 21,1 мең кеше (2005 йыл мәғлүмәттәре буйынса).

 Тарих 
мини|200x200пкс|Иҫке ҡала урамы
мини|267x267пкс|Изге Варвара соборы
Ҡалаға XIII быуаттың беренсе яртыһында нигеҙ һалынған. Кутна-Гора урта быуаттарҙың көмөш сығарыу индустрияһы үҙәге. XIII быуатта ҡала Европа рудниктары сығарған көмөштөң өсөнсө өлөшөн сығарыу һөҙөмтәһендә Чехия корллегенең байлыҡ буйынса икенсе ҡалаһы була.

Тап рудниктар таусылар ҡасабаһы барлыҡҡа килеүҙен төп сәбәпсеһе булған, шуларҙың береһенә "Antiqua Cuthna"исеме бирелә, был «иҫке монах рясаһы (кейеме)» тигәнде аңлата. Бер монах, риүәйәт буйынса, күрше убала йоҡоға талған, ә йоҡо ваҡытында көмөш ҡойолмаларын төшөндә күргән. Уянғас, ул ысынлап та төшөндә күргән урында көмөш тапҡан һәм уны рясаһы менән ҡаплап ҡуйған. Кутна-Гора Европала беренсе «көмөш биҙгәге» урынына әйләнә. Шахта тирәләй теләһә нисек урынлашҡан бәләкәй өйҙәр, трактирҙар, мунсалар, кибеттәр барлыҡҡа килә. Һуңынан таралышып торған ҡасабалар король өҫтөнлөктәрен алған Кутна-Гора ҡалаһына берләшә

Гуситтар һуғышында ныҡ емерелә. XVI быуат уртаһында руда мәғдәне ярлыланыу арҡаһында ҡала хәлһеҙләнә, бөлгөнлөккә төшә.

 Иҫтәлекле урын 
Күп готика архитектураһы ҡомартҡылары менән данлыҡлы.

 Изге Варвара соборы 1388—1547 — Кутна-Гораның иң билдәле архитектура ҡомартҡыһы — ҙурлығы һәм әһәмиәте буйынса Чехияның икенсе урынындағы ҡорамы, һуңғы владислав готикаһы стилендә төҙөлгән.
 Өлкән Изге Иаков костелы (1330)
 Архидеканство бинаһы (1594—1599)
 Иезуит Колледжы (1667—1700)
 Элекке Аҡса һуғыу йорто — Влаш (Италия) һарайы (XIII быуат)
 Барокко чума бағанаһы (1713—1715)
 Ҡала ситендә, Седлец районында — зыярат янында Бөтә Изгеләр һөйәктәре һаҡлағысы костелы (1400 тирәһе)
 Седлецта — Вознесение Девы Марии һәм Изге Иоанн Креститель соборы (1280—1320, 1702—1714)
 «Градек» көмөш музейы һәм урта быуат көмөш шахтаһы (1485—1505)
 Зыярат эргәһендә Изге Троица костелы (1415)
 Бөтә Изгеләр костелы (1290)
 Раббы Тәне капеллаһы (1400 тирәһе)
 Урсулинкалар монастыры (1733—1743)
 Намнетиҙағы Матерь Божья костелы(1360—1470)
 Изге Ян Непомуцкий костелы (1734—1750)
 Таш фонтан(1493—1495)
 Таш йорт (1485—1495)
 Изге Вацлав һәйкәле

Ҡаланың тарихи үҙәге ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы исемлегенә инә.

 Иҡтисад 
Быяла өрөү заводы, һыра етештереү, Philip Morris тәмәке фабрикаһы, «Foxconn» компанияһының заводы бар.

 Билдәле кешеләр 
 Бридел Бедржих (1619—1680) — чех яҙыусыһы, шағир һәм барокко дәүере миссионеры.
 Карел Гавличек-Боровский (1821—1856) — чех яҙыусыһы, шағир, публицист.
 , яҙыусы
 Густав Линднер (1828—1897) — ғалим-педагог, XIX быуатта күренекле чех педагогия фәндәре эшмәкәрҙәренең береһе.
 Иржи Ортен (1919—1941) — шағир.
 Габриэла Прейссова, яҙыусы.
 , ҡыңғырау оҫтаһы.
 Тыл Йозеф Каэтан (1808—1856) — яҙыусы һәм драматург, Чехия милли гимны һүҙҙәренең авторы.
 , археолог.
 , актёр.
 Крупичка Рудольф (1879—1951) — шағир һәм драматург.
 Браун Йозеф (1864—1891) — яҙыусы.
 Йеневайн Феликс (1857—1905) — рәссам.

 Туғанлашҡан ҡалалар 
  Тарновске-Гуры

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Костехранилище в Седлеце

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
ссылка=ЮНЕСКО|75x75пкс|Флаг ЮНЕСКОБөтә донъя мираҫы ЮНЕСКО, объект № 732урыҫ. • ингл. • фр.

 Кутна-Гора — информационный портал 
 Кутна-Гора — фотогалерея
 Кутна Гора — достопримечательности и история 

Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:Чехия ҡалалары
Категория:Алфавит буйынса Бөтә донъя мираҫы