Шәмәхә астрофизика обсерваторияһы

Насретдин Туси исемендәге Шәмәхә астрофизика обсерваторияһы (ШАО,  ) — Оло Кавказ һыртының көньяҡ-көнсығыш итәгендә 1435 метр бейеклектә, район үҙәге Шәмәхәнән 22 километрҙа һәм Баҡынан 144 километрҙа урынлашҡан, Әзербайжан Милли Фәндәр академияһы Астрофизика секторы базаһында асылған обсерватория. Нигеҙе 1960 йылда  һалына. Обсерваторияны ойоштороуға билдәле ғалим Йософ Мәмәдалиев ҙур өлөш индерә.  

1981 йылда обсерваторияға урта быуаттар математигы, физигы һәм астрономы Мөхәммәт Насретдин Туси  исеме бирелә.

Обсерватория хеҙмәткәрҙәре өсөн  Йософ Мәмәдалиев исемендәге (Пиркули) ҡасаба төҙөлә.

2008 йылдың сентябренән  капиталь  ремонт-төҙөлөш һәм фәнни-техник ҡорамалдарҙы модернизациялау башлана. 2013 йылдың 16 майында Шәмәхә астрофизика обсерваторияһында капиталь ремонт, реконструкция һәм автоматлаштырыу эштәре тамамланаПрезидент Ильхам Алиев: Азербайджан должен стать научным центром региона. Trend.az, 17.05.2013.

 Телескоптары 
Төп ҡорамалы  — Германиянан алынған  рефлектор, көҙгөһөнөң диаметры — 2 метр, 1966 йылдан бирле файҙаланылаНовости Дня о ШАО (1966 г.) һәм Кавказ аръяғында беренсе ҙур телескоп булып тораШемахинская астрофизическая обсерватория (ШАО)  Astrolab.ru.

Обсерваторияла йәнә түбәндәгеләр  ҡулланыла:

 Горизонталь ҡояш телескобы,   Ҡояшатмосфераһына спектр тикшеренеүҙәре үткәреү өсөн тәғәйенләнгән төп көҙгөһөнөң диаметры — 50 см.
 20/13 сантиметрлы АФР-2 хромосфера-фотосфера стандарт телескобы, Ҡояш хеҙмәте ихтыяждары өсөн ҡулланыла;
 АЗТ-8 рефлекторы, көҙгөһөнөң диаметры 70 см;
 «Карл Цейс» фирмаһының рефлекторы,  көҙгөһөнөң диаметры 60 см;
 Мәҡсүтов  сисемаһының менискылы телескобы.

Батабат тауында (Нахичеван АР) 2300 м бейеклектә  1971 йылдан Батабат астрофизика обсерваторияһы эшләй.  Унда ҙур ҡояш коронографы тора, көҙгөһөнөң  диаметры — 53 см, шулай уҡ 70 сантиметрлы Ай-планета телескобы, Цейс-600,  ФАС-3А һәм киң мөйөшлө экспедицион  астрограф бар.

 Баҫмалар 

 «Циркуляр ШАО»

 ШАО директорҙары 

 Солтанов  Ғаджибәк Фаражулла оғлы, (1951—1980)
 Гусейнов Октай Хангусейн оғлы, (1980-??)
 Аббасов Алик Рза оғлы, (??-??)
 Исмаилов Зохраб Аббасали оғлы, (??-??)
 Гусейнов Камран Әхмәт оғлы, (??-??)
 Әхмәтов Шмидт Буньяд оғлы, (??-1997)
 Кулиев Әйүб Сәләх оғлы (1997 йылдан). 

 Галерея 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 ссылка=Викисклад|16x16пкс|Логотип Викисклада На Викискладе есть медиафайлы по теме Шемахинская астрофизическая обсерватория
 ШАО в Большой советской энциклопедии
 Официальный сайт Обсерватории
 Шамахинская Астрофизическая Обсерватория им. Н. Туси на сайте НАНА
 ШАО в «Астропедии»
 Д.Шестопалов, К.Шапиро. Планета учителя Сорина 
 Внеземное — информация о космосе. Спутник Ио и вулканическая активность
 ШАО за 40 лет.
 Из истории обсерватории …
 Оптические телескопы ШАО
 Подписан договор о сотрудничестве с Шамахинской обсерваторией

Категория:Әзербайжандың астрономик обсерваториялары
Категория:Коронографтар менән тәьмин ителгән астрономик обсерваториялар
Категория:1960 йылда барлыҡҡа килгәндәр
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных