Октай Синаноғлу

Октай Синаноғлу (; 25 февраль 1935 йыл  — 19 апрель 2015 йыл) — Төркиә ғалимы, физик-химик һәм молекуляр биофизик.

 Биографияһы 
Октай Синаноғлу 1935 йылдың 25 февралендә Италияның Бари ҡалаһында Нүзхәт Хашим менән Рүвейдә Синаноғлу ғаиләһендә тыуа. Октай Синаноғлуҙың атаһы Төркиә консуллығы хеҙмәткәреResmi Gazete, 17 Kanunuevvel 1933, no: 2580 and Resmi Gazete, 24 Mayis 1937, Hariciye Vekaleti Kararnamesi һәм яҙыусы була. Ул грек һәм рим мифологиялары тураһында китап яҙа. «Петрарка» тигән икенсе бер китабы 1931 йылда баҫылып сыға. 1938 йылдың июлендә Октай Синаноғлуҙың атаһы ғаиләһе менән бергә Төркиәгә ҡайтарылаT.C. Resmi Gazete 19.7.1938 p.1 Hariciye Kararnamesi (Decree of the Ministry of Foreign Affairs): «9. degree consular employee Nüzhet Haşim Sinanoğlu appointed to the capital (Ankara) with same degree. Sign: K. Ataturk 11 July 1938.» (Dokuzuncu dereceden memur Nüzhet Haşim Sinanoğlu, derecesiyle merkeze… İmza: K. Atatürk, 11 Temmuz 1938.". Октай Синаноғлуҙың һеңлеһе — төрөк йырсыһы Эсин Афшар (1936—2011)Oktay Sinanoğlu hayatını kaybetti — Oktay Sinanoğlu Kimdir? (тур.) (20 апреля 2015). Дата обращения 22 апреля 2015..

1953 йылда Синаноғлу АҠШ-ҡа китә. 1956 йылда Берклиҙа Калифорния университетын тамамлай һәм бакалавр дәрәжәһен ала. Киләһе йылына Синаноғлу MIT-та магистр дәрәжәһен ала һәм Слоун стипендияһы лауреаты була. 1959—60 йылдарҙа физик химия өлкәһендә фәлсәфә докторы дәрәжәһенә өлгәшәPaula Armbruster Is Married at Yale (12 января 1964). Дата обращения 21 апреля 2015..

1960 йылдан Йель университетында эшләй. 1963 йылдың 1 июлендә химия буйынса тулы профессор вазифаһын алаYale Daily News, no. 139, May 22, 1963. Синаноғлу ХХ быуатта Йелдең иң йәш тулы профессоры, ә университеттың бөтә тарихында өсөнсө иң йәш тулы профессор булаIn memoriam: Oktay Sinanoğlu, renowned theoretical chemist (20 апреля 2015). Дата обращения 21 апреля 2015..

1964 йылда Синаноғлу Йелдә теоретик химия бүлексәһен аса. 1997 йылда Октай Синаноғлу Йель университетынан китә.

Йелдән киткән мәлдән алып 2002 йылға тиклем Йылдыз Техник университетында химия уҡытаProminent Turkish scholar Oktay Sinanoğlu dies at age 80 (21 апреля 2015). Дата обращения 21 апреля 2015..

1966 йылда Синаноғлу Төркиәнең Химия өлкәһендәге ғилми-техник тикшеренеүҙәр советы премияһы менән бүләкләнәGeçmiş Yıllarda Bilim Ödülü Alanlar (тур.). TÜBİTAK. Дата обращения 21 апреля 2015..

Синаноғлу ике тапҡыр Нобель премияһына тәҡдим ителә.

2001 йылда Октай Синаноғлу тураһында «Төрөк Эйнштейны Октай Синаноғлу» тигән китап сыға, уның авторы — төрөк яҙыусыһы Әминә ЧәйҡараFrom the back cover of this book: «Prof. Oktay Sinanoğlu’s life is told from his own mouth by questions and answers in this book.» («Prof. Oktay Sinanoğlu’nun yaşamının kendi ağzından soru cevaplar eşliğinde anlatıldığı Türk Aynştaynı kitabında…».

2015 йылдың 10 апрелендә Дилек Синаноғлу иренең Майами дауаханаһына һалыныуы тураһында хәбәр итә. Ҡайһы бер мәғлүмәттәргә ҡарағанда, ул мәлгә Синаноғлу туҡланыу көпшәһе аша ғына тәғәмләнәTürk Einstein'ı yoğun bakımda! Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu kimdir? (тур.) (10 апреля 2015). Дата обращения 21 апреля 2015.. Октай Синаноғлу 2015 йылдың 19 апрелендә 80 йәшендә вафат була. Вафатының сәбәбе тураһында рәсми хәбәр бирелмәйTurkish Einstein’ Oktay Sinanoglu dies at 80 (20 апреля 2015). Дата обращения 21 апреля 2015.. Синаоғлу, Шакирин мәсетендә йыназаһы уҡылып, Ҡараджаәхмәт зыяратында ерләнә.

 Шәхси тормошо 
1963 йылдың 21 декабрендә Синаноғлу Паула Амбрустерға өйләнәOktay Sinanoglu Paula Armbruster Connecticut-Marriage Record Index 1959—2007 (неопр.). Mocavo. Дата обращения 21 апреля 2015.. Был никахтан Синаноғлуҙың өс балаһы була.

Дилек Синаноғлу — икенсе ҡатыны. Игеҙәк балалары тыуа. Ғаилә Техаста һәм Истанбулда йәшәй.

 Иҫкәрмәләр 
Resmi Gazete, 17 Kanunuevvel 1933, no: 2580 and Resmi Gazete, 24 Mayis 1937, Hariciye Vekaleti Kararnamesi
T.C. Resmi Gazete 19.7.1938 p.1 Hariciye Kararnamesi (Decree of the Ministry of Foreign Affairs): «9. degree consular employee Nüzhet Haşim Sinanoğlu appointed to the capital (Ankara) with same degree. Sign: K. Ataturk 11 July 1938.» (Dokuzuncu dereceden memur Nüzhet Haşim Sinanoğlu, derecesiyle merkeze… İmza: K. Atatürk, 11 Temmuz 1938."

Yale Daily News, no. 139, May 22, 1963

From the back cover of this book: «Prof. Oktay Sinanoğlu’s life is told from his own mouth by questions and answers in this book.» («Prof. Oktay Sinanoğlu’nun yaşamının kendi ağzından soru cevaplar eşliğinde anlatıldığı Türk Aynştaynı kitabında…»

Türk, Ümit. Oktay Sinanoğlu son yolculuğuna uğurlandı (тур.) (26 апреля 2015). Дата обращения 26 апреля 2015.

 Һылтанмалар 
 Умер «турецкий Эйнштейн» — профессор Октай Синаноглу

Категория:Философия докторҙары
Категория:2015 йылда вафат булғандар
Категория:19 апрелдә вафат булғандар
Категория:Википедия:Викимәғлүмәттә сығанағы булған мәҡәләләр
Категория:1935 йылда тыуғандар
Категория:25 февралдә тыуғандар
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Төркиә физиктары