Ҡаҙағстандағы болгарҙар

Ҡаҙағстандағы болгарҙар (болг. Българи Казахстан, ) — Ҡаҙағстандағы аҙ һанлы милли аҙсылыҡтарының береһе. 1999 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса Ҡаҙағстанда 6 915 кеше үҙҙәрен болгар тип атаған.

 Тарихы 
Ҡаҙағстанда беренсе болгар күскенселәре 1907 йылда барлыҡҡа килә. Улар — Павлодар өлкәһендә Раздумовка һәм Андриановка ауылдарына, Аҡтүбә өлкәһендә Болгарка ауылына нигеҙ һала. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Ҡаҙағстанға болгарҙарҙың икенсе тулҡыны күсенә. Болгарҙар Ҡаҙағстандың бөтә территорияһында йәшәй, әммә ил буйынса Аҡтүбә һәм Павлодар өлкәләрендә уларҙың һаны юғарыраҡ.

Ҡаҙағстандағы Болгария илселеге менән бәйләнештәр булдырған Болгар мәҙәни үҙәге эшләп килә. Болғар диаспораһының Ҡаҙағстанда төпләнеүенең 100-йыллығына Болгарка ауылында яңы мәктәп асыла. Байрам сараларында 15 өлкә этник-мәҙәни берекмәләре вәкилдәре ҡатнаша.

Павлодар радиоһында «Български хоризонти» тапшырыуы алып барыла. Болгар телен һәм традицияларын һаҡлап ҡалыу өсөн Павлодар өлкә департаменты ярҙамында «Обичам България» уҡыу әҫбабы сығарыла. Ҡаҙағстанда «Мартенец» һәм «Вяра» фольклор ансамблдәре, «Роксолана» этник мода театры, аҡһаҡалдар Советы һәм «Славяндар» йәштәр берекмәһе эшләп килә. Диаспора тарафынан йәштәрҙе тарихи тыуған яҡта юғары уҡыу йорттарында уҡытыу маҡсатында саралар күрелә.

 Һаны һәм өлөшө 

 Халыҡ иҫәбен алыу 
Ошо йылдар эсендә республика әһәмиәтендәге ҡала һәм өлкәләр буйынса халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы болғар халҡының һаны һәм өлөшө:
ҺаныӨлөшө  (%)1970197919891999200919701979198919992009Ҡаҙағстан10 42010 06410 2286 9154 5230.0800.0680.0630.0460.028Аҡмулла өлкәһе3722792862081680.0380.0280.0260.0240.022Аҡтүбә өлкәһе1 2411 2671 4571 0456890.2250.2000.1980.1530.090Алматы2973944022732190.0380.0410.0370.0240.016Алматы өлкәһе6906216004052390.0540.0420.0360.0250.013Астана1201381471291160.0660.0590.0520.0400.018Атырау өлкәһе1 2649738644362570.3710.2600.2030.0990.050Көнсығыш-Ҡаҙағстан өлкәһе9889418415242840.0630.0560.0470.0340.020Жамбыл өлкәһе305385325114990.0380.0410.0310.0110.009Көнбайыш-Ҡаҙағстан өлкәһе190174289137840.0370.0290.0450.0220.014Ҡарағанда өлкәһе2 2892 2602 3131 6641 1160.1460.1310.1320.1170.083Ҡостанай өлкәһе3953604593011590.0400.0330.0370.0290.017Кызыл Урҙа өлкәһе50503616110.0100.0080.0060.0020.001Мангғыстау өлкәһе8816011879340.0550.0640.0360.0250.007Павлодар өлкәһе1 5101 4191 5441 3009070.2160.1750.1630.1610.122Төньяҡ-Ҡаҙағстан өлкәһе123122150101640.0140.0130.0160.0130.010Көньяҡ-Ҡаҙағстан өлкәһе498521397183770.0380.0330.0210.0090.003

 Ойошмалар 
Болгариялағы Дәүләт сит ил болғар агентлығы сайты мәғлүмәттәре буйынса Ҡаҙағстанда 5 болғар ойошмаһы бар — ике мәктәп һәм өс ассоциация<small>

  Төрө  Адресы  Баш офис или место  Булдырыу йылы  Ябылыу йылы  Веб-сайт или блог Ҡаҙағстандағы Болгар мәҙәни үҙәк (йәмәғәт берекмәһе)  ассоциация  дом 58, кв. 73  Астана 1994   «Яңырыу» депортацияланған болгарҙарҙың мәҙәни үҙәге (йәмәғәт берекмәһе)  ассоциация  ул. «Сатпаев» 25, кв. 52  Атырау 1997   Ҡаҙағстандағы «Славяндар» этник болгарҙар йәмәғәт фонды  ассоциация  ул. Астана (бывшая Ленина) 59, каб. 415  Павлодар 2002   Милли яңырыу мәктәбендә болгар бүлексәһе  мәктәп  ул. Торайгырова 99/2  Павлодар    Болгар мәктәбе  мәктәп   Болгарка ауылы (Аҡтүбә өлкәһе)  1908  

 Шәхестәр 
Ҡаҙағстанда тыуған болгар этник сығышлы арҙаҡлы шәхестәр:

 Дымов Олег Григорьевич (1946—2016), сәйәсмән

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Ҡаҙағстан халҡы
 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 


Категория:Ҡаҙағстан халыҡтары
Категория:Болгарҙар