Сухоруков Алексей Яковлевич

Сухоруков Алексей Яковлевич (20 июль 1916 йыл — 20 февраль 1973 йыл) — 1939–40 йылдарҙағы совет‑фин һуғышында, 1940 йылдағы Бессарабияла һәм Төньяҡ Буковинала хәрби хәрәкәттәрҙә һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы яугир. Майор. Советтар Союзы Геройы (1943).

 Биографияһы 
Алексей Яковлевич Сухороков 1916 йылдың 20 июлендә Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы) Преображеновка ауылында тыуған. 

Стәрлетамаҡ районының «Ҡорос» колхозында эшләгән. 1937 йылдың октябрендә Стәрлетамаҡ район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армияға саҡырыла. 1939—1940 йылдарҙа совет-фин һуғышында, 1940 йылда Бессарабияға һәм Төньяҡ Буковинаға азатлыҡ походтарында ҡатнаша.

Бөйөк Ватан һуғышы фронтында 1941 йылдың июненән. Бәйләнеш взводы командиры, артабан — артиллерия батареяһы командиры була. 1943 йылдың 18—19 ноябрендә Гомель-Речица һөжүм операцияһы барышында немец ғәскәрҙәренең ҡаршы һөжүмен кире ҡағыуҙағы ҡаты алыштарҙа батырлыҡ күрһәтә. 

Һуғыштан һуң А. Я. Сухоруков КПСС-тың Стәрлетамаҡ район комитетында инструктор була, Эске эштәр министрлығы органдарында эшләй, төҙөкләндереү контораһы начальнигы, инженер, «Салауатбыяла» производство берекмәһенең хужалыҡ цехы начальнигы булып эшләй. 

1945 йылда Юғары офицерҙарҙың артиллерия мәктәбен (Ленинград ҡалаһы), 1955 йылда — Эске эштәр министрлығының сәйәси училищеһын (Ленинград ҡалаһы) тамамлай.

Ленин ордены (1943), Ҡыҙыл Байраҡ ордены (19.09.1944)., ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (28.10.1943., 09.08.1944.), СССР миҙалдары менән бүләкләнгән.

1973 йылдың 20 февралендә Салауат ҡалаһында вафат була, Чапаев урамындағы иҫке зыяратта ерләнгән. 

 Батырлығы 
А. Я. Сухоруковты бүләкләү ҡағыҙынан: 1943 йылдың 18 ноябрендә өлкән лейтенант Сухоруковтың батареяһы Короватичи ауылының көньяҡ ситендә танкыға ҡаршы терәк пунктты биләйПТОП — противотанковый опорный пункт. 16.00. сәғәттә дошман ике пехоталыҡ көсөндәге Т-4 һәм «тигр» танктары ярҙамы менән был районда ҡаршы һөжүм итә. Батарея дошмандың һөжүмен батырҙарса кире ҡаға башлай… Сухоруков тоҫҡаусы өсөн эш итеп, һөжүм итеүсе пехотаға һәм танктарға ата. Ул Т-4 тибындағы өс танкты яндыра, станоклы биш пулеметты, дошман пехотаһының өс взводҡа тиклем һалдатын юҡ итә. Ике сәғәт дауамында Сухоруков үҙенең батареяһының көсө менән дошмандың һөжүмен кире ҡаға. ..Был батырлығы өсөн уға 1943 йылдың 24 декабрендә Советтар Союзы Г еройы исеме бирелә..

 Хәтер 
 Салауат ҡалаһында тыуған яҡты өйрәнеү музейында А. Я. Сухоруковтың батырлығына арналған бүлек асыла.
 А. Я. Сухоруков хөрмәтенә ул йәшәгән йортта мемориаль таҡтаташ асылған.
 Салауат ҡалаһында бер урам А. Я. Сухоруков исеме менән аталған. 
 Стәрлетамаҡ ҡалаһының маршал Г. К. Жуков исемендәге скверҙа геройҙың бюсы ҡуйылған.
 Башҡортостандың Преображеновка ауылында батырҙың бюсы ҡуйылған.

 Әҙәбиәт 
 Газпром нефтехим Салават. Энциклопедия. Уфа. изд. башкирская энциклопедия, 2013.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 



Категория:Бөйөк Ватан һуғышы артиллеристары
Категория:Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Стәрлетамаҡ районында тыуғандар
Категория:Өфө губернаһында тыуғандар
Категория:Салауатта вафат булғандар
Категория:Совет-фин һуғышында (1939—1940) ҡатнашыусылар
Категория:Башҡортостан шәхестәре