Клуж-Напока

Тарих 
Дакияны баҫып алғандан һуң II быуатта Рим империяһы императоры Траян рим легионы базаһына нигеҙ һала, базаны Напока тип атай. Халыҡтарҙың бөйөк күсеше ваҡытында Напока емерелә, әммә унда ниндәйҙер аморф роман телле мәҙәниәт һаҡланып ҡала. VI—X быуаттарҙа роман телле валахтар славян ҡәбиләләре менән йылдам аралаша, ә XII быуаттан һуң роман телле Дакия (Трансильвания) венгрҙар тарафынан баҫып алына. Ҡала Клуж исемен ала, шулай уҡ быға тиклем венгрса — Коложвар тип йөрөтөлгән була. Ҡала тарихи рим исемен Чаушесску ваҡытында 1970 йылда ала.

 Урта быуаттар 
справа|мини|250x250пкс|Венгрия королел Матьяш I һәйкәле. Коложвар ҡалаһы(хәҙерге Клуж-Напока). 1900 йыл
Төбәк венгрҙартарафынан баҫып алына һәм Венгрия короллеге состьавына инә. Король V Иштван трансильвания сакстарына рим емереклектәре янында Напока колонияһын булдырырға ярҙам итә. 1270 йылда Клуж ҡала статусын ала һәм тиҙ үҫә башлай.

 Яңы заман 
XIX—XX быуат башында ҡала мадьярлашыуҙың мөһим үҙәгенә әүерелә. 1910 йылда венгрҙар уның 81,6%-ын (51.192 кеше) тәшкил итә. Румыния юғары ҡатламы Урта быуаттарҙа уҡ мадьярлаштырыла, ә ҡала округының румын телле ябай халҡы массаһы социаль баҫҡыста иң түбән торған дәрәжәлә була..

Ҡала Австро-Венгрия составында немецсә Клаузенбург тип атала.

 Иң яңы тарих 
1918 йылда ҡала Румыния идаралығы аҫтына күсә, румынлаштырыу сәйәсәте башлана, ә Румыния венгрҙары милли аҙсылыҡ була. 1940—1944 йылдарҙа ҡала яңынан Венгрияға, Төньяҡ Трансильванияға, күсә, унда румындарға ҡаршы мөнсәбәттәр яңынан башлана. Ҡалала венгрҙар һаны 85,7 %-ҡа (98.502 кеше) етә (1941 йылда). 1945 йылдан һуң ҡала тулыһынса румын ҡалаһы булып ҡала. Унда венгрҙар ныҡ кәмеһә лә, улар һаман төп аҙсылыҡта ҡалған милләт булып тора.

 Халыҡ 
Мәғлүмәттәр буйынса 2011 йылда ҡала халҡы 309,1 мең кеше тәшкил итә. Милли составы:

 румындар — 247548 кеше (80,07 %);
 венгрҙар — 49375 кеше (15,97 %);
 сиғандар — 3274 кеше (1,05 %);
 немецтар — 520 кеше (0,16 %);
 йәһүдтәр — 152 кеше (0,05 %);
 украиндар — 130 кеше (0,04 %).

ПереписьВарга E. Статистика по переписям населения по родному языку и национальности Этно-демографическая структур а Румынии по переписи 2002 годаЭтническая структураГодНаселениеРумыныВенгрыТрансильванские саксы, немцыЕвреиЦыганеУкраинцыСербыСловакипрочие народы1453 оценка.
 6000История Клужа, ed. cit., p. 102
         1703
 7500Ibidem, p. 222-223
         1714
 5000Pascu et al., Clujul (ghid istoric), 1957, p. 60
         1785
 9703Jakab Elek, Kolozsvar Tortenete, II, Okleveltar, Budapesta, 1888, p. 750
         1835
 14 000Katona Lajos, Kolozsvar terulete es nepessege, în „Kolozsvari Szemle”, 1943, no.4, p. 294
         1850
 19 612
 4116
 12 317
 1587
 535
 585
    4721880
 32 831
 5618
 23 676
 1437
   4
 23
 125
 19481890
 37 184
 5637
 29 396
 1357
   8
 21
 115
 6501900
 50 908
 7185
 41 311
 1785
   9
 22
 83
 5131910
 62 733
 8886
 51 192
 1678
   6
 41
 107
 8231920
 85 509
 29 644
 42 168
 2075
 10 638
     9841930
 103 840
 36 981
 55 351
 2728
 6722
 559
 237
 39
 139
 10841930
 103 840
 37 029
 48 271
 2526
 13 094
 1168
 267
 57
 266
 11621941
 114 984
 11 255
 98 502
 1618
 2669
 618
 36
 11
 46
 2291956
 154 723
 74 623
 77 839
 1115
 525
 237
 24
 21
 24
 3151966
 185 663
 104 914
 76 934
 1333
 1689
 178
 42
 50
 34
 4891977
 262 858
 173 003
 86 215
 1480
 1009
 628
 50
 28
 32
 4131992
 328 602
 251 697
 74 591
 937
 35
 1047
 67
 16
 25
 1872002
 317 953
 252 433
 60 287
 734
 217
 3029
 146
 12
 25
 1070

 Климат 
Климат Клуж-НапокаКүрһәткестәреДек.Два.МартАпра.МайИюньИюльАвг.Сена.Окт.Нояб.Тирәсте.ЙылАбсолют максимум, °C11162627313237323126182137Һауа температураһы, °C0,33,29,915,020,322,624,524,320,714,66,31,813,6Уртаса температура, °C-3,4-1,24,19,014,216,618,217,814,18,52,4-1,58,2Уртаса  минимум °C-6,5-4,7-0,63,98,611,312,712,28,93,8-0,7-4,23,7Абсолют минимум, °C-25-21-16-7-2265-2-7-17-18-25Яуым-төшөм нормаһы, мм242022486995816036313032548Сығанағы: World Climate , Weatherbase

 Иҫтәлекле урын 

 Лютеран сиркәүе

 Туғанлашҡан ҡалалары 

  Афины (, ), Греция
  Беэр-Шева (), Израиль
  Дижон (), Франция
  Загреб (), Хорватия
   (), шт. Мичиган, США
  Кёльн (), Германия
  Колумбия (), Южная Каролина, США
  Корча (), Албания
  Макати (), Филиппины
  Нант (), Франция
  Печ (), Венгрия
  Рокфорд (), Иллинойс, США
  Сан-Паулу (), Бразилия
  Сувон (), Южная Корея
  Каракас , Венесуэла
   (), Венесуэла
  Червия (), Италия
  Чжэнчжоу (), Китай

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Городской сайт
 Cluj-Napoca — A city that you must visit at least once in your life // lifestyle, 9 October 2015

Категория:Румыния ҡалалары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Страницы с непроверенными переводами