Көйәнтә

Көйәнтә (коромысл) — ике биҙрә йәки башҡа төрлө йөк элер өсөн ҡулайлаштырылған  ағас ҡорамал. . Көйәнтәне яурынға һалып йөрөтәләр, ул ауырлыҡты кәүҙәгә тигеҙ төшөрөп күтәрергә ярҙам итә. Көйәнтә Алыҫ Көнсығыш илдәрендә киң ҡулланылаCarrying pole // Энциклопедия Кольера.
Көйәнтә дуға кеүек бөгөп тә, Көнсығыш илдәрендә тура килеш тә ҡулланыла
 Башҡорттарҙа көйәнтә 
Башҡорттарҙа көйәнтә көнкүрештә көндәлек тотона торған әйбер генә түгел, ҡайһы бер йолаларҙы үтәгәндә алмаштырғыһыҙ атрибут. 

Мәҫәлән, килен төшөргәндә уға башта һыу юлы күрһәтәләр. Һыуға башлатҡанда йәш килендең иң бәләкәс бикәсе көйәнтә күтәргән, әгәр кейәүҙең бер туған һеңлеһе булмаһа, ике туғандан алғандар. Һыу башлатырға мотлаҡ ҡыҙы бала ҡуйылған. Буш биҙрәләрҙе көйәнтәгә элеп, бикәс алдан бара, ә ҡайтҡанда килен үҙе күтәрә Башҡорт йолаһы   

Был йола өсөн махсус уңайлы, матур көйәнтә һайлағандар, уны төрлөсә буяғандар, биҙәгәндәр. 

Көйәнтә халыҡ йырҙарына ла инеп ҡалған.

 Көйәнтә эшләү

Көйәнтәне бөгөп тә, бөкмәй ҙә эшләйҙәр. Башҡорт көнкүрешендә уның дуға кеүек бөгөп эшләнгәне таралған. Урманлы яҡтарҙа уның ябай ғыналарын һәр йортта тиерлек үҙҙәре эшләй белгәндәр, ғәҙәттә, бәләкәй ҡыҙҙар өсөн муйыл ағасынан, үҙҙәренең буйына ҡарап,  бөгөп эшләп биргәндәр. Ә матурыраҡ, ныҡлыраҡтарын ауылдың балта оҫталары эшләгән, уларҙың үҙ серҙәре, стиле булған, танылып торған. 

Көйәнтә өсөн һығылмалы, еңел, әммә ныҡлы ағастар файҙаланылған (мәҫәлән, тал, йүкә, уҫаҡ йәки ҡорос ағас һәм башҡалар) Бондарное ремесло 

 Ауыҙ-тел ижады 
хөрәфәт
 Көйәнтә аша атлама.

үсекләү
көйәнтә сираҡ - кәкре аяҡлы кешегә әйтелә

йыр
Бибекәй матур һыуға бара,

Йәшел силәген аҫып,

Һандуғастар ҡунып һайрай

Көйәнтәһенә баҫып.

 Видео 
 Көйәнтә шулай эшләнә. Башҡорттарҙың милли шөғөлө
 Коромысло. Как носят воду коромыслом. Старинный, уже почти забытый способ

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Коромысло // Труды по этимологии: Слово. История. Культура, Том 1 — М.: Языки славянской культуры, 2004








Категория:Ҡоралдар
Категория:Көнкүреш кәрәк-яраҡтары