«Петр Беренсенең Аҙауҙы алыуы» мемориаль таҡтаһы

«Петр Беренсенең Аҙауҙы алыуы» мемориаль таҡтаһы — Ростов өлкәһе Аҙау ҡалаһында Аҙау ҡәлғәһенең Алексей ҡапҡаларындағы мемориаль таҡта

 Тарихы 
1695—1696 йылдарҙа Рәсәйҙең Аҙау походтарына арналған «Петр Беренсенең Аҙауҙың алыуы»  мемориаль таҡтаһы күп фигуралы композиция менән бронза   барельефтан ғибәрәт.

Рәсәйҙең Ғосман империяһына ҡаршы хәрби кампанияһыАзовские походы (1695 - 1696). Петрҙың  һөҙөмтәһеҙ Ҡырым  походтарынан һуң башлана һәм  төрөктәрҙең  Аҙау ҡәлғәһен яулау менән тамамлана. Аҙауҙы алыу Рәсәйҙең Ғосман империяһы өҫтөнән ҙур еңеүе була һәм илде ҡырым татарҙары һөжүменән  һаҡлай. 

1996 йылда  Алексей ҡапҡалары янындаАзов. Алексеевские ворота «Аҙау ҡәлғәһен алыу»  Петр таҡтаташы асыла.  

справа|мини|220x220пкс|Adriaan Schoonebeek.Аҙауҙы алыу. 1699 й.
Барельефтың  авторҙары композицияны төҙөгәндә голланд оҫтаһы Адриан Шхонебектың  1699—1700 йылдарҙа яҙылған «1696 йылда Аҙауҙы ҡамау» гравюраһын нигеҙ итеп ала.   Был гравюра скульпторҙарға тарихи  документ  булараҡ кәрәк була. Барельефтың композицияһын әҙерләү барышында гравюраның йөкмәткеһе үҙгәртеп эшләнә.  

Атлылар төркөмөнөң алдында батша күрһәтелгән. Батшаның  аты  тулы профилдә, ә батшаның үҙе тамашасыға дүрттән өс өлөшө күрһәтелгән. Петр тирәләй тарихи шәхестәр. Улар араһында уның сит ил һәм рус кәрәштәштәре  баяр Федор Головин, полковник Алексей Шеин, генерал Франц Лефорт, адмирал Патрик Гордон һүрәтләнгән..

Монументаль бронза рельефтың күләме 150х240 см тәшкил итә. Кешеләрҙең фигуралары ваҡ деталдәрендә оҫта төшөрөлгән.  Барельефтың авторҙары - скульптор һәм рәссам Г. Бегало һәм архитектор В.Т.Фоменко.  

2007 йылдың 11 июнендә Алексей ҡапҡаларының икенсе яғында  Рәсәй дәүләт эшмәкәре,  Андрей Первозванный орденының беренсе кавалеры граф Ф.А. Головиндың барельефы асыла. Һәйкәлдең авторҙары булып скульптор С.Н. Олешня һәм Аҙау ҡалаһының баш архитекторы В.И.Фоменко тора.

 Һылтанмалар 

 Мемориальная доска «Взятие Петром Первым Азова»

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных