Мартин (ҡала)

Мартин (, , ) — төньяҡ Словакияның ҡалаһы, Малой һәм Вель Фатры итәгендә урынлашҡан, Турьец һәм Ваг йылғаларының кушылышында урынлашҡан. Халыҡ һаны — яҡынса 60 мең кеше.

 Тарих 
Беренсе тапҡыр Мартин 1284 йылда Склабин панствоһы тип телгә алына. 1340 Мартин ҡала хоҡуғын ала. 

Тәү сиратта ҡала словак милли тергеҙеүеҙең баш ҡалаһы булараҡ билдәле. 1861 йылда бында словак халыҡ йыйылышы үткән, унда, словактаҙың маҡсаттарын милләт булараҡ белдергән, Меморандум ҡабул ителгән. Йыйылыштың һөҙөмтәһе булып Словак матицаһы нигеҙләнә (словак мәҙәни ойошмалары) барлыҡҡа килә һәм өс словак гимназияһы. 1893 йылда Словак халыҡ музейы ойошторола.

1918 йылдың 30 сентябрендә Словак халыҡ йыйылышы Мартинда Словакияны Чехословакияға ҡушыу тураһындағы Словактар халҡы декларацияһын  ҡабул итә.

1944 йылдың 21 апрелендә словак партизандары ҡаланы баҫып алалар, һәм Чехословакияны тергеҙеү тураһында иғлан итәләр, әммә ауыр һуғыштарҙан һуң немец ғәскәрҙәре Мартинды тағын баҫып алалар, 1945 йылдың 11 апрелендә ҡала азат ителә

1949 йылда Мартинда ZTS заводы үҙ эшен башлай, унда тракторҙар эшләнә, шулай уҡ лицензиялы совет Т-34 тиклем Т-72 танкылары сығарыла.

Әлеге ваҡытта Мартин - словак Турцаһының сәнәғәт үҙәге .

 Билдәле кешеләр 

 Зора Есенск (1909-1972) — словак тәржемәсеһе, мөхәррир, яҙыусы, әҙәби тәнҡитсе.
 Янко Есенский (1874-1945) — словак прозаигы, шағир, тәржемәсе һәм словак милли сәйәси һәм әҙәби хәрәкәте эшмәкәре.
 Ян Калинчак (1822-1871) — словак шағиры һәм яҙыусыһы.
 Андрей Кметь (1841-1908) — словак ботанигы, этнограф, археолог, геолог.
 Любош Костелный (1981) — словак актеры, Домодедово аэропортында террористик акт ваҡытында яралана.
 Милана Митровский (1875-1943) — словак прозаик, рәссам.
 Донъя Набелков (1956) — словак лингвисты.

 Шулай уҡ ҡара 

 Турьец

 Иҫтәлекле урын 

 Төп майҙан ансамбле
 Словак халыҡ музейы
 Халыҡ зыяраты — Словакияның күп күренекле шәхестәр пантионы.

 Һылтанмалар 

 Мартин рәсми сайты 
 Словак Матицаһы Учредителе
 Словак Халыҡ Музейы
 Замок Склабиня 
Категория:Словакия ҡалалары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных