Ле-Ман

Ле-Ман (фр. Le Mans , брет. ar Mañs , лат. Cenomanum, Suindinum) —  Франциялағы ҡала,   Сарта департаментының административ үҙәге. Халҡы — 141,4 мең кеше (2005);  биҫтәләре менән бергә халҡы һаны буйынса илдә иң эре  ете ҡаланың береһе.

 Тарихи белешмәләр 
слева|мини|250x250пкс|Галло-рим диуар
Ҡалаға латинса  Cenomanorum Civitas исемен уға уның боронғо халҡы, галдар-ценомандар биргән. Уларҙың  ултырағынан  III быуат гал-рим диуарҙары фрагменттары һаҡланып ҡалған.  Шул  ваҡыттарҙа   беренсе  епископ Ле-Мана, изге Жюльен (Юлиан) йәшәгән. Тап уға урта быуат Францияһының иң бейек ғибәҙәтханалары тип уйланылған урындағы собор  арналған. 

Урта быуаттарҙа  Ле-Ман  Мэн графлығының баш ҡалаһы булып хеҙмәт иткән, ул  Генрих II Плантагенет (бында тыуған) һәм уның улдары  ваҡытында инглиз тажы биләмәләре составына ингән  (Анжуй империяһы).  Йөҙ йыллыҡ һуғыш  ваҡытында Ле-Ман бер нисә тапҡыр ҡулдан-ҡулға күсә.

1871 йылдың ғинуарында  Франция-пруссия һуғышы барышында Ле-Манда ҙур алыш була, француздар еңелә һәм Көнбайыш Францияны юғалта.

 Халҡы 
 1800 йылдан алып 2008 йылға тиклем Ле-Ман халҡы һаны үҙгәреүе18001841187619011911192619361954194619621968197519901999200818 08125 189175 50272 63361 69287 72525 84891 111455 100181 132246 143285 152145 502146 064547 143

 Климаты 

 Иҫтәлекле урындары 
Баш ҡаланың иҫтәлекле урындарына   урта быуаттың   әлегә тиклем төҙөлөп бөтмәгән Изге Юлиан  соборы инә, уның роман стилендәге нигеҙенә бер нисә ҡатлам  готика һалынған. Ғибәҙәтхана  айырыуса үҙенең витраждары менән данлыҡлы. Гал-рим диуары,  готика ғибәҙәтханалары һәм ренессанс стилендәге айырым йорттар менән уратып алынған матур иҫке ҡала  быяланан һәм бетондан төҙөлгән заманса төҙөлөштәр менән ҡырҡа контраслана. Ҡаланың иҫке ҡапҡалары янында цистериан Лепо аббатлығы урынлашҡан, уға 1229 йылда ире вафат булғандан һуң Ле-Манға йәшәргә  килгән  королева Беренгария нигеҙ һалған. Граф Мэн һарайы ныҡ  үҙгәртелгән килеш һаҡланған. 

 Билдәле шәхестәре 

 Марк Дюваль (1530 (?)—1581) — гравер һәм француз рәссамы.
 Леон Болле (1 апрель 1870 йыл  — 16 декабрь 1913 йыл) уйлап табыусы һәм сәнәғәтсе. Ле-Манда стадион  Болле исемен йөрөтә.
 Себастьен Бурдэ (1979 йылдың 28 февралендә тыуған) — дүрт тапҡыр ChampCar чемпионы 

 Спорты 
Ле-Ман ҡалаһы «Ле -Мандың 24 сәғәте» ярыштары арҡаһында билдәле, улар «Сарта» һәм «Бугатти»  трассалары янында үткәрелә. Ҡала менән йәнәш  ҙур боронғо автомобилдәр музейы эшләй. Автомобилдәрҙән тыш, 1953 йылдан Ле-Ман ҡалаһында  халыҡ-ара велосипед ярыштары уҙғарыла.  Француз  футбол лигаһында ҡаланы «Ле-Ман» клубы күрһәтә.

 Тарихи ваҡиғалары 
1908 йылдың 8 августында Ле-Ман  ипподромында  ағалы-ҡустылы Райттарҙың беренсе рәсми күрһәтмә осоуы үткәрелә. Осоштар белгестәр яғынан да, шулай уҡ  тамашасылар яғынан да  ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра, һәм Европала ағалы-ҡустылы Райттарҙың уңышына башланғыс бирә.

 Туғанлашҡан ҡалалар 

  Падерборн, Германия (1967)
  Болтон, Бөйөк Британия (1974)
  Кинтанар-де-ла-Орден, Испания (1980)
  Дондағы Ростов, Рәсәй (1981)
  Хауза, Көнбайыш Сахара (1982)
  Волос, Греция (1983)
  Судзука, Япония (1990)
  Сяньян, Ҡытай (2001)

 Галереяһы 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Официальный сайт города 
 Описание достопримечательностей Ле-Мана
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Франция ҡалалары