Зарзма монастыры

Зарзма монастыры — Зарзма ауылында грузин архитектураһы ҡомартҡыһы,  Грузияның Самцхве-Джавахети муниципалитетында урынлашҡан. Көмбәҙле сиркәү, манараһы һәм бер нисә бер нефлы часовнялары һаҡланған (ҡайһылары һүтеп алынған). Бер аҙ ситтәрәк борондан билдәле булған сығанаҡ бар. Башҡа монастырь ҡоролмалары  (монахтар хөжрәһе, аш бүлмәһе һәм башҡалар) һаҡланған.

 Тарихы 
Тормошо билдәле әҫәрҙәрҙә һүрәтләнгән дини эшмәкәр Серапион Зарзмели тарафынан төҙөлгән  (VIII быуат, IX быуат) тигән фекер бар,  Серапионға урындағы староста Георгий Чочанели . ҙур ярҙам күрһәтә, ул яңы монастырь өсөн ауылды һәм поместьены иғәнә итә. Серапион ваҡытындағы сиркәү беҙҙең көндәргә тиклем килеп етмәй, архитектор Гарбнели тарафынан яңынан төҙөлә.Әлеге Зарзма монастыры һәм манараһы XIV быуаттың беренсе йылдарында Бек Джакели тарафынан төҙөлә. 

Зарзма сиркәүе  боронғо грузин архитектураһы үҙенсәлектәре  сағылған мөһим ҡомартҡы. Сиркәүгә көньяҡ һәм көнбайыш яҡтан инеү урыны булған.  Төп инеү урыны көньяҡтан, портик менән биҙәлгән. Башҡа ҡорамдарҙың интерьерҙарынан айырмалы рәүештә бында көмбәҙ аҫты терәктәр үҙенсә урынлашҡан. Терәктәрҙең мөйөштәре валиктар менән эшкәртелгән. Ҡорамдың интерьеры XVI быуатҡа тулыһынса биҙәлә. Күп һанлы семәрле ишектәр юғары техникала биҙәлгән. Һаҡланып ҡалған композициялар һәм тәүге һүрәттәр юғары профессиональ рәссам эшләүе тураһында  раҫлай. Был ваҡыттың грузин монументаль һынлы сәнғәте үҙенсәлегенә ярашлы Зарзма биҙәлешендә ҙур урынды шәхестәрҙең портреттары  (Имерети,  Грузия баишаһы Баграт III, Серапион Хурцидзе һ.б.) ала.  XX  быуат башында Зарзма сиркәүе, манараһы  реставрациялана. Һөҙөмтәлә картиналарҙың колориты һәм стилистик  үҙенсәлектәре өлөшләтә  кәмей. 

Зарзма монастырында Василий Зарзмели, Герман Зарзмели, Бенедикт Зарзмели һәм башҡалар эшләй.

 Галереяһы 

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 ზარზმის ფერისცვალების ხატი
 Список недвижимых памятников культуры национального значения

 Әҙәбиәт 

 ბერიძე ვ., სამცხის ხუროთმოძღვრება. XIII-XVI სს., თბ., 1955;
 მისივე, სამცხის ხუროთმოძღვრული ძეგლები, თბ., 1970;

 პ. ფირფილაშვილი, „მუმიფიცირებული ადამიანის სხეულის შესწავლისათვის“, მეცნიერების ისტორია, 1.7.1971

 Интернет ресурстары 
ზარზმის საიტი 
Категория:Грузияның мәҙәни мираҫы
Категория:Монастырҙар