Бәхтизин Нәзиф Раян улы

Бәхтизин Нәзиф Раян улы (31 декабрь 1927 йыл — 21 октябрь 2007 йыл) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, юғары мәктәп эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты (1991), профессор (1978). Үҫемлекселек белгесе, агроэколог, Башҡортостанда ауыл хужалығы фәнен ойоштороусы. СССР юғары мәктәбе отличнигы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1970).

Бәхтизин Рәсәйҙә беренселәрҙән булып ауыл хужалығы культураларын программалаштырып үҫтереү алымын эшләй башлай. Башҡортостан Республикаһында агрономия фәнни мәктәбен булдыра. Игенселек һәм баҫыу культуралары селекцияһы ғилми-тикшеренеү институты янында Селекция үҙәген ойоштороусы(1984).

Башҡортостандың күп томлыҡ энциклопедияһы редакция коллегияһы һәм редакция советы ағзаһы (Бәхтизин тәүге ике томында 20-нән ашыу мәҡәлә баҫтыра).

 Биографияһы 
Нәзиф Раян улы БәхтизинРеспублика Башкортостан//ПАМЯТЬ :Его пример — другим наука .Всю жизнь выдающийся растениевод Башкортостана Н. Р. Бахтизин вёл неустанный поиск: В конце 2007 года ушел из жизни … . Проверено 5 января 2013. 26 января 2013 года. 1927 йылдың 31 декабрендә Башҡорт АССР-ының Бөрө кантоны, хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Илеш районы Яңы Аташ ауылында тыуған.

1951 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлай, һуңынан ошо институттың проректоры (1961—1964), ректоры (1964—1973), үҫемлекселек кафедраһы мөдире (1973—1979) булып эшләй.

Игенселек һәм баҫыу культуралары селекцияһы ғилми-тикшеренеү институтында 1979—1988 йылдарҙа директор, 1988 йылдан баш ғилми хеҙмәткәр. Агроэкологик үҫемлекселек ғилми йүнәлешен булдыра. Ужым культураларын: арыш («Сулпан» сорты) һәм бойҙайҙы теләһә ниндәй һауа шарттарында юғары һәм тотороҡло уңыш тәьмин иткән эшкәртеүҙең экологик яҡтан хәүефһеҙ технологияларын эшләй.

Башҡортостан Республикаһының ҡый үҫемлектәре донъяһын (1956—1957), ужым культуралары уңышы формалашыуының агроэкологик шарттарын (1962-67) өйрәнеү буйынса ғилми экспедицияларҙа ҡатнаша.

 Ғаиләһе 
Ҡатыны: Гөлниса Мәхмүт ҡыҙы (ҡыҙ фамилияһы — Әмирова),

Улдары Рәмил (Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы президенты).

Н. Р. Бәхтизин 30-ҙан ашыу фән кандидаты һәм докторы әҙерләгән. Башҡорт ауыл хужалығы академияһының аграр фән буйынса диссертация советы рәйесе булып тора.

 Хеҙмәттәре 
Р. Н. Бәхтизин — яҡынса 500 фәнни хеҙмәт авторы, шул иҫәптән 17 монография.

 Сорные растения Башкирии. Уфа, 1958; Проблемы ржаного поля. М., 1980; Почвозащитная система земледелия. Уфа, 1987; Озимая рожь. Уфа, 1992.
 Стратегия устойчивого ведения земледелия в Башкортостане (материалы международной конференции. Москва — Казань,2001 год). Навстречу 21 века: продовольственная безопасность Башкортостана (журнал «Экономика и управление», 1999 й. № 3).
 Современные подходы к реализации федерального закона «Об обороте земель сельскохозяйственного назначения» (журнал «Экономика и управление», 2002 й. № 5).
 Книга «Озимая пшеница в Башкортостане» (авторҙаш, Өфө 2006 й.).

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1973),
 «Почёт Билдәһе» ордены (1966),
 ВДНХ-ның алтын һәм көмөш миҙалы.
 «СССР-ҙың юғары мәктәп отличнигы»,
 «СССР-ҙың һәм РСФСР-ҙың ауыл хужалығы отличнигы».

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 http://www.anrb.ru/blog/Item/2002/25

Категория:Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академиктары
Категория:«Почёт Билдәһе» ордены кавалерҙары
Категория:Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:Ауыл хужалығы фәндәре кандидаттары
Категория:ВДНХ алтын миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:ВДНХ-ның көмөш миҙалы менән наградланыусылар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Алфавит буйынса ғалимдар
Категория:Башҡорт дәүләт аграр университеты уҡытыусылары