Ростов йәмиғ мәсете

Ростов йәмиғ мәсете мәсете — Ғәскәри Дон өлкәһенең Дондағы Ростов ҡалаһындағы мәсет

 Тарихы 
Дондағы Ростовта беренсе мосолман ғибәҙәт йорттары (мәсеттәр) XIX быуаттың һуңғы сирегендә барлыҡҡа килә. Шуларҙың береһе  өсөн 1910 йылдар уртаһында ҡала планында Скобелев (хәҙер Красноармейский урамы)  урамы һәм  Покров зыяраты (хәҙер юҡҡа сыҡҡан) араһында мәсет төҙөү өсөн участка бүлеп бирелә.   Был мәсет  төҙөлөшөнөң тамамланыуының   аныҡ датаһы билдәле түгел, был яҡынса 1917 һәм 1918 йылдар булаИстория соборной мечети Ростова-на-Дону на ул. Красноармейской. Төҙөлөш Наполеон армияһына ҡаршы һуғышта батырлыҡ күрһәткән татар полктары хөрмәтенә сауҙагәрҙәрҙең  иғәнәләренә төҙөләСоборная мечеть .

Мәсет  көмбәҙ менән тамамланған  ике ҡатлы куб формаһындағы бинанан ғибәрәт. Мәсеткә инеү урыны булған төп фасадының  декоры урталағы өҫкө түңәрәк тәҙрә тирәләй башҡарылған. Бәләкәй көмбәҙ һәм ярым ай  менән манараһы  мәсеткә инеү урынына һул яҡта урынлашҡан. Мәсет  төҙөлөшөн  архитектор Г. Н. Васильев күҙәтеү аҫтына алаГОРОДСКОЙ АРХИТЕКТОР НАЧАЛА XX ВЕКА — ГРИГОРИЙ НИКОЛАЕВИЧ ВАСИЛЬЕВ. 
слева|мини|240x240пкс|Мәсет  1930  йылдарҙа 
Мәсеттә  мосолман общинаһының эшмәкәрлеге 1930 йылдар башына тиклем дауам итә, шунан һуң мәсет (күп православие ҡорамдары кеүек үк) ябыла, ә манараһы  өлөшләтә һүтелә. Бөйөк Ватан һуғышы татамланғандан һуң   мәсет үҙ эшмәкәрлеген тергеҙә. 1953 йылда мәсеттә капиталь ремонт үткәрелә. 

Совет армияһы  хәрби частарының береһенә яҡын урынлашыуы арҡаһында,  1963 йылдың июлендә, Төньяҡ-Кавказ хәрби округы командующийы генерал  И.А. Плиев   бойороғо буйынса мәсет бинаһы хәрби частың балансына   күсә, мосолман общинаһын  ҡыуып сығаралар, ә бөтә мөлкәтен конфискациялайҙар. Мәсеттең һуңғы имам-хатибы булып Шәңгәрәев Ғәләметдин-хәҙрәт (1905—1986) тора, ул унда 1956 йылдан алып 1963 йылға тиклем  эшләйКаляметдин-хазрат Шангареев . 

справа|мини|250x250пкс|Мәсет бинаһы 2017 йылда
1978 йылда бина хәрби клуб һымаҡ  реконструкциялана. 1982 йылдан мосолман общинаһы  ҡала властары һәм хәрби округ менән яңы ҡоролған мәсет бинаһын диндарҙарға кире ҡайтарыу тураһында һөйләшеүҙәр алып бара   — һөйләшеүҙәр оҙаҡ һәм һөҙөмтәһеҙ була. Ростов хакимиәте яңы мәсет төҙөү өсөн Төҙөүселәр паркы районында  (Варфоломеев урамы) урын бүлеп бирә. Әммә был урында мәсет төҙөлмәй. Яңы йәмиғ мәсете тик  2003 йылда Фурманов урамында төҙөлә.

2017 йылдың ноябрендә ҡала хакимиәте  элекке мәсет бинаһын һатыуға ҡуяВласти Ростова выставили на продажу здание бывшей мечети на улице Красноармейской 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Две мечети Ростова-на-Дону: даты, цифры, факты 
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Алфавит буйынса Рәсәй мәсеттәре
Категория:Дондағы Ростов биналары һәм ҡоролмалары