Алма-Ата театрҙары

Алма-Ата театры тарихы 
справа|мини| Хәрби йыйылыштар бинаһы — Верный ҡалаһының театр майҙансыҡтарының береһе
Театр сәнғәте хәрби нығытмаға нигеҙ һалыуға бер нисә йыл үтеүгә Верный (хәҙер Алма-Ата) ҡалаһында үҫешә башлаған. 1872 йылдың 21 ноябрендә тәүге ҡала постановкаһы — Драма сәнғәтен һөйөүселәр йәмғиәте тарафынан А. Н. Островскийҙың «Сит санаға ултырма» «Не в свои сани не садись» ҡуйылған. Верныйҙа пьесалар Йәмәғәт, Хәрби йәки Коммерция йыйылыштарының ҡулайлаштырылған сәхнәләрендә күрһәтелгән.Тоғро тормош театры 

Театр сәнғәте хәйриә эшмәкәрлегенең бер өлөшө булып, спектаклдәр йыш ҡына лицей һәм гимназия уҡыусылары өсөн аҡса йыйыу маҡсатында ҡуйылған. 1913 йылдың 30 июлендә Хәрби йыйылышында аҙ тәьмин ителгән гимназия абитуриенттары файҙаһына Хәйриә кисәһе үткән. Кисәнең программаһында Потапенконың «Гөлләмә» комедияһы, бер шаршаулыҡ «Мираҫ ярҙам итте» шаяртыуы, шулай уҡ концерт бүлектәре булған.

1913 йылдың 23 февралендә Коммерция йыйылышы бинаһында Романовтар династияһы хакимлығының 300 йыллыҡ юбилейын тантана иткәндә ҡалала беренсе опера ҡуйылған. Был Глинканың «Батша өсөн тормош» «Жизнь за царя» операһының ҡыҫҡартылған варианты булған. Ул [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Верненское_городское_училище губернатор] Верный ҡалаһы Колпаковский исемендәге өс класлы ҡала училищеһының уҡыусылары тарафынан ҡуйылған.

Мосолман театр сәнғәтенең барлыҡҡа килеүе лә Верный ҡалаһының революцияға тиклемге осорона ҡарай. Бинаһында мосолмандар йыйылышы үткәрелә. 1913 йылдың 5 октябрендә урындағы мосолмандар, Коммерция йыйылышы бинаһында мосолман халыҡ китапханаһы-уҡыу бүлмәһен асыуға ярҙам итеү маҡсатында, беренсе мосолман музыкаль-драматик кисә үткәргән. Был кисәлә татар телендә А. Камаловтың бер актлы «Беренсе театр» («Первый театр») комедияһы күрһәтелгән.

 Совет осоронда 
справа|мини|Ҡаҙаҡ драма театрының беренсе бинаһы
Ҡалала театр сәнғәтенең үҫеше Алма-Атаның совет осорона тура килә. Был Ҡаҙаҡ ССР-ының баш ҡалаһын Ҡыҙыл Урҙанан Алма-Атаға күсереү менән бәйле. Шулай, ҡалаға Ҡаҙаҡ драма театры — беренсе ҡаҙаҡ профессиональ театры.Ул ҡаҙаҡ драма театры. М. Ауэзова күсерелә.

1930-сы йылдарҙа ҡалала Опера һәм балет театры (1934 йыл) һәм Ҡурсаҡ театры (1935 йыл) булдырылған.

Бөйөк Ватан һуғышы башланғандан һуң, СССР-ҙың европа өлөшөндәге күп коллективтар Ҡаҙағстанға һәм Үҙәк Азияға эвакуацияланған осор, театр сәнғәте үҫешенең яңы этабы булған. 1985 йылда Наталья Сац исемендәге Балалар һәм үҫмерҙәр дәүләт академия рус театрына (рус) һәм Г. Мусрепов исемендәге Балалар һәм үҫмерҙәр Дәүләт академия театрына (ҡаҙаҡ) труппаһына бүленгән. Йәш тамашасы театры шул осорҙоң мираҫы улУл ҡаҙаҡ балалар һәм үҫмерҙәр өсөн театры. Г. Мусрепов .

Республиканың төрлө ҡалаларында ойошторолған башҡа ҡаҙағстан театрҙары ла: Урыҫ драма театры (1934 й. Семипалатинскиҙан)Ул рус драма театры. М. Лермонтовтың , Уйғыр музыкаль комедия театры (1962 й. Чиликтан)Уйғыр музыкаль комедия театры , Корея музыкаль комедия театры (1968 й. Ҡыҙыл Урҙанан)Музыкаль комедия театры корея  һәм Немец драма театры (1989 й. Темиртауҙан)Немец драма театры .шулай уҡ баш ҡалаға күсеп килгән.

 Бойондороҡһоҙ Ҡаҙағстан 
справа|мини|162x162пкс| [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Театр_«ARTиШОК»] ARTиШОКтеатры Спектаклдән сәхнә
Бойондороҡһоҙлоҡ алғандан һуң ҡалала күп һанлы яңы бойондороҡһоҙ театрҙар барлыҡҡа килгән. Йыш ҡына был энтузиастар булдырған хәҙерге йәштәр концерт майҙансыҡтары. Даими труппаны ҡарау сығымлы булғанлыҡтан, улар йыш ҡына финанслау проблемаларына юлыға.Алматы театр бәләкәй — йә, иҫән-һау йәшәргә?

Ҡаҙағстандың баш ҡалаһы Алма-Атаны Астанаға күсергәндән һуң артистарҙың да яңы баш ҡалаға күсеүе күҙәтелде, әммә Алма-Ата республиканың иң эре мәҙәни үҙәге булып ҡала, ә Астанала яңы театрҙар асылды.

2010-сы йылдарҙа бер нисә театрҙың әкренләп яңы концерт майҙансыҡтарына күсеү процесы башланды, һәм был театрҙарға үҙ биналарына эйә булыу проблемаһы барлыҡҡа килеүен асыҡланы.«Жас Сахна» — сәхнәлә иң йәш Алматы Был Балалар ҡурсаҡ театры, Немец драма театры тарихына ҡағылды.Балалар театры «Зазеркалье» подвалына күсенделәр.  Шул уҡ ваҡытта яңы шәхси театрҙар, мәҫәлән, Тазабеков театры, асылыр алдынан үҙ концерт майҙансыҡтарын булдырҙы.Яугир-афғансы театры үҙенең асылды

 Театрҙар исемлеге 

 Опера һәм балет театрҙары 
   Атамаһы  Адресы  Асылыу датаһы  Һүрәте
   Абай исемендәге Ҡаҙаҡ дәүләт академия опера һәм балет театрыКазахский театр оперы и балета имени Абая  
  Ҡабанбай батыр урамы, 110 
  1934 йыл
  180px


 Драма театрҙары 
   Атамаһы  Адресы  Асылыу датаһы  Һүрәте
   М. О. Әуәзов исемендәге Ҡаҙаҡ дәүләт академия драма театрыКазахский государственный академический театр драмы имени М. О. Ауэзова  
  Абай проспекты, 103 
  1925 йыл
  180px
    М. Ю. Лермонтов исемендәге дәүләт академия рус драма театрыРусский театр драмы имени М. Ю. Лермонтова 
  Байсеитов урамы (Алма-Ата), 43  
  1933 год
  180px
   Республика немец драма театрыРеспубликанский немецкий драматический театр  
  Папанин урамы (Алма-Ата), 70/1 
  1975 год
  180px


 Музыкаль театрҙар 
   Атамаһы  Адресы  Асылыу датаһы  Һүрәте
   Республика дәүләт корея академия музыкаль комедияһы театрыГосударственный республиканский академический корейский театр музыкальной комедии  
  Богенбай батыр урамы (Алма-Ата), 158 
  1932 год
  180px
   К.Кужамьяров исемендәге Республика уйғыр дәүләт музыкаль комедия театрыГосударственный республиканский уйгурский театр музыкальной комедии имени К. Кужамьярова  
  Наурызбай батыр урамы (Алма-Ата), 83 
  1934 год
  180px


 Балалар, үҫмерҙәр һәм ҡурсаҡ театрары 
   Атамаһы  Адресы  Асылыу датаһы  Һүрәте
  Г. Мусрепов исемендәге ҡаҙаҡ дәүләт академия балалар һәм үҫмерҙәр театрыКазахский государственный академический театр для детей и юношества имени Г. Мусрепова  
  Абылай хан проспекты (Алма-Ата), 38 
  1946 год
  180px
   Н. Сац исемендәге рус дәүләт академия балалар һәм үҫмерҙәр театрыГосударственный академический русский театр для детей и юношества имени Н. Сац  
  Шаляпин урамы (Алма-Ата), 22
  1945 йыл
  180px
   Дәүләт ҡурсаҡ театрыГосударственный кукольный театр 
  Пушкин урамы (Алма-Ата), 63 
  1935 йыл
  180px
   «Зазеркалье» ҡурсаҡ театрыТеатр кукол «Зазеркалье» 
  пр. Абая, 117 
  1989 йыл

   «Сезам» ҡурсаҡ театрыТеатр кукол «Сезам»  
  Абай проспекты (Алма-Ата), 103
  1997 йыл
  180px


 Башҡа жанр театрҙары 
   Атамаһы  Адресы  Асылыу датаһы  Һүрәте
   «Алатау» традицион сәнғәт театры 
  Нуркент биҫтәһе, 6
  2016 йыл
  180px
    «ARTиШОК» театрыТеатр «ARTиШОК» 
 , 40
  2001 йыл

   Апалы-һеңлеле Ғәббәсоваларҙың бейеү театрыТанцевальный театр сестёр Габбасовых  
  Тургут Озал урамы (Алма-Ата), 100
  2009 йыл

   Байткен Омаров исемендәге «Жас Сахна» театрыТеатр «Жас Сахна» имени Байткена Омарова  
  Абай проспекты (Алма-Ата), 117
  2006 йыл

   Тазабеков театры 
  Кассин урамы (Алма-Ата), 1
  2006 год



 Театр майҙансыҡтары 
   Исеме  Адресы  Асылыу датаһы  Һүрәте
    «Оркен» театр-студияһы
  Абдуллиндар урамы, 38
  2008 йыл

    «Quadrate» музыкаль театры 
  Муратбаев урамы, 195а
  2017 йыл



 Иҫкәрмәләр 


Категория:Ҡаҙағстан театрҙары
Категория:Ҡалалар буйынса театрҙар исемлеге