Мукасей Елизавета Ивановна

Мукасей Елизавета Ивановна (29 март 1912 йыл — 19 сентябрь 2009 йыл — СССР-ҙың нелегал-разведчигы. Именлек хеҙмәтенең почётлы хеҙмәткәре, подполковник. Совет нелегал разведчигы Мукасей Михаил Исааковичтың ҡатыны.

 Биографияһы 
Елизавета Ивановна Мукасей 1912 йылдың 29 мартында Өфө ҡалаһында тыуған, ҡыҙ фамилияһы — Емельянова.

1917 йыл аҙағында ғаиләһе, аслыҡтан ҡасып, Ташкентҡа күсенә. 1929 йылда урта мәктәпте тамамлағандан һуң Ленинград дәүләт университетының]] биология факультетына уҡырға инә. Юғары белем алғандан һуң тәүҙә фабрикала эшләй, һуңынан эшсе йәштәр мәктәбе директоры (1938—1939) була.

1939 йылдан 1943 йылға тиклем Елизавета Ивановна үҙенең ире — легаль булмаған разведчик Мукасей Михаил Исаакович менән АҠШ-тың Лос-Анджелес ҡалаһында махсуст командировкала була.

1943-1949 йылдарҙа Мәскәү художество академия театрының художество советы секретары булып эшләй.

Махсус әҙерлек үткәндән һуңИзучение немецкого и польских языков, изучения радиодела, отработка работы на рации на слух азбукой Морзе и пр., «Эльза» псевдонимы аҫтында 1955 йылдан 1977 йылға тиклем ире менән бергә сит илдә эшләй, иренә үҙәк менән ике яҡлы бәйләнеш тәьмин итә.

Үҙенең сит илдә эшләү дәүерендә, разведка мәғлүмәте алыу маҡсаты менән, ире менән бергә Европа илдәре буйлап йөрөй, уларҙың эше Үҙәктә юғары баһа ала.

1977 йылда СССР-ға әйләнеп ҡайтҡандан һуң Елизавета Ивановна разведканың йәш кадрҙарын әҙерләү менән шөғөлләнә. Ул — разведка мәктәбе өсөн күп кенә дәреслектәр һәм уҡыу әсбаптары авторы.

Ире менән бергә үҙҙәренең 30 йыл дауамында сит илдәге тормошо һәм эше тураһында «Зефир һәм Эльза» исемле  хәтирәләр китабы яҙа.

Елизавета Ивановнаның улы — Мукасей Анатолий Михайлович, СССР һәм Рәсәй кинооператоры. Килене — артист һәм кинорежиссер Дружинина Светлана Сергеевна. Ейәндәре — кинооператор Мукасей Михаил Анатольевич.

Елизавета Ивановна 2009 йылдың 19 сентябрендә Мәскәүҙә вафат була.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Дәүләт именлегенең почётлы хеҙмәткәре. 
 «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы,
 Александр Невский ордены,
 Юрий Андропов премияһы лауреаты (Рәсәй Федерацияһының именлеген тәьмин итеү эшенә ҙур өлөш индергәне өсөн).

 Библиография 


 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Мукасей Елизавета Ивановна на сайте Службы внешней разведки России. Проверено 9 июня 2010.   7 апреля 2012 года.
 Легендарная разведчица-нелегал Елизавета Мукасей скончалась в Москве 

Категория:Александр Невский ордены (СССР) кавалерҙары
Категория:«Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:СССР педагогтары
Категория:Алфавит буйынса педагогтар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Өфөлә тыуғандар
Категория:Мәскәүҙә вафат булғандар
Категория:Хәрби хеҙмәткәрҙәр
Категория:Подполковниктар