Талси

ТалсиЯңғыҙлыҡ исемдәр һүҙлеге, шулай уҡ Талсы (лат. Talsi) — Латвияла ҡала, Стенде тимер юлы станцияһынан  12 км алыҫлыҡта ята.  XIII быуаттан билдәле.  1917 йылға тиклем Тальсен  (нем. Talsen) тип аталған.

Халҡы  2008 йылға  кеше тәшкил иткән. Ҡалала  аҙыҡ-түлек, текстиль, металл эшкәртеү сәнәғәте үҫешкән. Тыуған яҡты өйрәнеү һәм художество музейы бар.

 Тарихы 
Немец рыцарҙарының ябырылыуына тиклем Талси һәм уның тирә-яҡтарында ливалар йәшәй,  һуңынан бында  куршиндар төпләнә. Яҙма сығанаҡтарҙа   ҡаланың исеме тәүге тапҡыр 1231 йылда осрай. Яҡшы нығытылған Талси замогы тураһында шулай уҡ йылъяҙмаларҙа телгә алына. Боронғо заманда Талси Курш округының мөһим үҙәге булған.  

Талси  ҡаласығы Талси күленең көнсығыш ярында урынлашҡан. Убаның бейеклеге диңгеҙ кимәленән  32 метр. Был иң ҙур һәм иң нығытылған ҡаласыҡтарҙың  береһе булған. Ҡаҙыу мәғлүмәттәре бында  X быуаттан алып XIII быуатҡа тиклем иртә феодал дәүеренең ҙур үҙәге булыуы  тураһында һөйләй. XIII быуат аҙағында йәки XIV  быуат башында  Дзирнавкалнс ҡалҡыулығында  орден һарайын төҙөү  Талсиның үҫешенә булышлыҡ итмәй. 

Һуңынан Талси округаһының ерҙәрен поляктар, шведтар һәм урыҫтар яулап ала. 

1657 һәм  1709 йылдарҙа чума эпидимияһынан күп халҡы вафат була.   

Талсила латыш яҙыусы  Упит Эрнест-Бирзниек һәм рус яҙыусыһы Сергей Сергеев-Ценский уҡыта. XIX быуат аҙағында Талсиның халҡы 4000 кешегә арта; 1897 йылдағы иҫәп алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, ҡалала  4200 кеше, шул иҫәптән латыштар (2 088), йәһүдтәр (1 402), немецтар (623) һәм башҡа милләт вәкилдәре йәшәйДемоскоп Weekly — Ҡушымта. Белешмә статистика күрһәткестәре.. Талси ҡала хоҡуғын 1917 йылда ала. 

1918 йылдың 18 ноябрендә Латвияла  Латвия Республикаһы иғлан ителә. Талси  крайы территорияһы, аҙаҡ өйәҙе, ә 1949 йылдан һуң районы күп тапҡыр үҙенең сиктәрен һәм күләмен үҙгәртә, әммә биләмәнең үҙәге булып һәр ваҡыт Талси ҡала.

 Туғандаш ҡалалар 

  Щелково, Рәсәй
  , АҠШ
  Приенай, Литва
  Таураге, Литва
  Глоструп, Дания
  Курессааре, Эстония
   Сёдерчёпинг, Швеция

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Талсинский крайының рәсми сайтында
 Mesta туристик порталында ҡала тураһында мәғлүмәт бирҙе.lv
 Ҡала тураһында мәғлүмәт поспеловтың мәғлүмәт базаһы

Категория:Латвия ҡалалары
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары