Ун өс йыллыҡ һуғыш (1454—1466)

Ун өс йыллыҡ һуғыш (, , көнбайыш әҙәбиәттә шулай уҡ «Ҡалалар һуғыштары» исеме аҫтында билдәле) — 1454—1466 йылдарҙа Польша короллеге һәм Тевтон ордены араһындағы Көнсығыш Поморьела өҫтөнлөк итеү өсөн һуғыш. Һуғыш һөҙөмтәһендә Польша короллеге Балтик диңгеҙенә сығыу мөмкинлеген алған.

 Тарихы 
1440 йылдың 21 февралендә Мариенвердер ҡалаһында Пруссия берлеге ойошторола. Берлектең составына Тевтон орденына ҡарата дошманлыҡ мөнәсәбәтендә булған Поморье ҡалалары, шулай уҡ Пруссия һәм Поморьеның түбәнге рыцарлығы ингән. Берлек Тевтон орденына буйһоноуҙан баш тартҡан һәм 1454 йылдың 4 февралендә ихтилал күтәргән. Берлек ғәскәрҙәре Данциг, Торунь, Эльблонг, Кёнигсберг һам башҡа ҡалаларҙы һәм ҡәлғәләрҙе Орден рыцарҙәренән азат иткәндәр. Поляк короле Казимир IV азат ителгән Орден ерҙәрен үҙенең короллеге составына индереү тураһында иғлан иткән. Поляк шляхта ополчениеһы ошо ерҙәргә баҫып ингән, әммә 1454 йылдың сентябрендә Хойнице янындағы алышта тар-мар ителгән. Һуғышта Тевтон орденына немец кенәзлектәре (шул иҫәптән Бранденбург маркграфлығы), шулай уҡ Дания короллеге менән Амстердам ҡалаһы булышлыҡ күрһәткән.

1462 йылда Жарновце янындағы алышта Пётр Дунин етәкселегендәге поляк ғәскәрҙәре еңгәс һуғышта һынылыш башланған. Һуғыш 1466 йылда Икенсе Торунь солох килешеүен төҙөү менән тамамланған. Килешеүгә ярашлы Польша короллеге элекке үҙ ерҙәренең бер өлөшөн ҡайтарған һәм Балтик диңгеҙенә сығыу мөмкинлеген алған. Тевтон ордены үҙен Польша короллегенең вассалы тип таныған.

 Әҙәбиәт 




Категория:XV быуат һуғыштары
Категория:Польша һуғыштары