Ним

Ним (франц.Nîmes , окс.Nimes) — Францияның көньяғында,  Гар департаменты префектураһы (административ үҙәге) (Лангедок — Руссийон төбәге). Халҡы — 137 200  кеше (2004 йыл 1 ғинуар).

 Географияһы 
Прованс сигендә,  урта диңгеҙ яр буйҙарынан 35 км төньяҡҡа табан алыҫлыҡта, Ронанан көнбайышҡа табан 20 км алыҫлыҡта, Гарриг яйлаһы итәгендә урынлашҡан (франц.).

Ним (лат.Nemausus)  борон  галлия ҡәбиләләре  волек-арекомиктарҙың баш ҡалаһы булған, улар б.э. тиклем 121  йылда  римляндарға буйһонғандар. Кельт урынында  император Август яңы ҡалаға нигеҙ һала. Шарап етештереүсе төбәктә уңышлы урынлашыуы һәм императорҙар тарафынан бирелгән өҫтөнлөктәр арҡаһында Ним Көньяҡ Францияның иң эре ҡалаларының береһенә әйләнә. V быуатта  уны  вандалдарһәм вестготтар талай, улар артынан  VIII быуатта ғәрәптәр килә ( 737 йылда ҡыуылалар)

X быуаттан Ним Тулуз графтарының биләмәһенә инә, альбигоецтар  хәрәкәте үҙәге була, 1229 йылда  Франция короле доменына ҡушыла. XVI  быуатта  Ним граждандары протестантлыҡ ҡабул итә һәм  католиктарҙы  туҡмауҙы ойоштора (Ним һуйышы). Нант эдиктын юҡҡа сығарғандан һуң бында гугеноттарҙың сыуалыштары күҙәтелә.

 Иҫтәлекле урындары 
мини|Мезон Карре (б.э. тиклем I быуат)
мини|Нимда антик амфитеатр 
Францияла бер ҡала ла боронғо рим ҡомартҡыларының һаны һәм һаҡланғанлығы менән Ним ҡалаһы менән сағыштырыла алмай. :

 Амфитеатр (б.э. 60 й.)
 Август аркаһы (16 йылдан һуң б.э. тиклем)
 Мезон Карре (ғибәҙәтхана, һуңғы йылдарҙа б.э. тиклем)
 Диана ғибәҙәтханаһы (б. э. II б.)
 Мань башняһы (Август ваҡытын  емереклектәре)
 Пон-дю-Гар  (һыу үткәргес, Нимдан 22 км алыҫлыҡта)

Ҡоролмалар араһында иң һуңғы ваҡыттың роман соборы бинаһы айырыла.

Шулай уҡ ҡалала бер нисә музей  (Carre D’art, Musée D‘histoire Naturelle, Musée Des Beaux Arts) һәм планетарий барНима Музейы.

 Символикаһы 
Ним эмблемаһы беҙҙең эра башында ҡалала баҫылып сыҡҡан тәңкә дизайнын ҡабатлай (рим ассаһын). Унда пальмаға беркетелгән крокодил  һүрәтләнә — был Мысырҙың Римға буйһоноуы символы. Түбәндә   NEM   COL хәрефтәр урынлашҡан — «Немаус колонияһы» тигәнде аңлата.

Урта быуаттарҙа был символ хаҡында иҫтәлек тулыһынса юҡҡа  сыға. 1226  йылғы актты нығытыусы мисәттә  дүрт ҡала консулы һүрәтләнгән (бөгөн был символды Ғалим коллежының  миҙалында була (франц. Des de Nîmes Docte Consuls collège). Был ваҡыттағы Ним гербы тулыһынса ҡыҙыл төҫтә булған ҡалҡан тип фаразлана, ул Нарбондың виконттарға ҡарауын символлаштырған. 

XVI быуатта Ним консулдары был гербҡа алтын үгеҙҙе лә урынлаштырырға ҡарар итә, сөнки үгеҙ ҡала мәҙәниәтендә һиҙелерлек роль уйнай.  Король Франциск I быны 1516 йылдың апрелендә уларға рөхсәт итә. 

1517 йылда   пальма менән крокодил тәңкәһе табыла, һәм  консулдар тағы ла королдән Нимдың гербын алмаштырыуҙы һорай. 1535 йылда король үҙенең ризалығын бирә.

Эмблемаға хәҙерге төрөн  1985 йылда    Филипп Старк бирә.

 Билдәле кешеләре 

 Мануэль Аморос (1962) — француз футболсыһы, тренер.
 Полин Лафон (1963—1988) — француз киноактрисаһы.
 Роберт Лафонт  (1923—2009) — окситан  шағиры, яҙыусы һәм публицист.
 Поль Обер  (1872—1923) — биолог һәм француз табибы.
 Поль Солейя  (1842—1886) — Афпика буйлап француз  сәйәхәтсеһе
 Жозеф Жергонн  Диас (1771—1859) — француз математигы, геометры, логик,   Нимда математикаға уҡыған.
 Вектен — француз математигы һәм геометры, Нимда математикаға уҡыған.
 Альфонс Доде (франц. Alphonse Daudet; 1840—1897) — француз романсыһы, драматургы, 1840 йылдың  13 майында  Нимда ҙур булмаған ебәк туҡымалар фабрикаһы хужаһы Винсен Додэ ғаиләһендә тыуған 

 Ҡыҙыҡлы факттар 

 Ним атамаһынан джинсы туҡымаһы деним атамаһы  килеп сыҡҡан.
 Нимдың латинса исеме хөрмәтенә Немауза астероиды (51) аталған, ул  1858 йылдың 22 ғинуарында  астроном А. Лоран тарафынан асыла.
 Нимда   профессиональ футбол клубын «Ним Олимпк» бар.
 2005 йылда ҡала амфитеатрында Rammstein төркөмө, 2009 йылда —   Metallica төркөмө,  2011 йылда — The Offspring сығыш яһай, ә 2013 йылдың 16 июлендә Depeche Mode төркөмөнөң  концерты үтә.

 Туғандаш ҡалалар 

  Преста, Бөйөк Британия (1955)British Towns Twinned with towns french
  Верондағы, Италия (1960)
  Брауншвейг, Германия (1962)Вельт Freunde in der
  Прага, Чехия (1967)
  Франкфурт-на, Германия (1976)
  Саламанка, Испания (1979)
  Ришон-цион, Израиль (1986)
  Мекнес, Марокко (2005)
  Ростов, Рәсәй Федерацияһы

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Страницы с непроверенными переводами