Кемиярви

Кемиярви (фин.Kemijärvi, төньяҡ саам.Giemajávri) — Финляндияның төньяғындағы ҡала. Лаппи провинцияһының көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә, Кемиярви күле яры буйында урынлашҡан. Ҡала халҡы 7989 кеше тәшкил итә, ә майҙаны 3930,91 км2, шуларҙың  425,94 км2  эске һыуҙар тәшкил итә

Кемиярви муниципаль берәмегенең үҙәк өлөшөндә яҡынса 5700  кеше йәшәй, шул иҫәптән ҡалала 4700 самаһы,  1000 тирәһе  Каллаанваара-Исокюля районында йәшәйDatabase Statistical.

Кемиярви — Финляндияның иң төньяҡ  ҡалаһы. Төньяҡта Пелкосенниемьи  муниципалитеты менән, көнсығышта  Салла, көньяҡта  Посио, ә көнбайышта Рованиеми менән сиктәш.

 Тарихы 
Кемиярвиға беренсе күсеп ултырыусыRytkönen, Raili: I historia 1989 Kemijärvi Kemijärven, ' s. 54-56  Паавали Оллинпойка Халонен булған, ул Кемиярвиға Нисканкюляның Утаярви урынынан яҡынса 1580 йылда күсеп килә. Ҡатыны  Анна Лауринтютяр Халонен тип аталған, ә балалары  Пааво, Лекка һәм Олли Халонен.  Паавали Халонен ғаиләһе менән күсеп ултырған урын хәҙер  Халосенранта (Халонена яры) исеме аҫтында билдәле. Кусеп ултырыусылар араһында шул ваҡытта ағалы-ҡустылы Пекка һәм Матти Кярплялар була, уларҙың нәҫеле Оулуйоки йылғаһы яры буйындағы Мухос еренән килә. 1631 йылдағы йорт кенәгәһе буйынса Кемиярвила  13 йорт иҫәпләнгән. Уларҙың дүрт йортонда даими йәшәлгән:  Халонен Пааво, Пекка һәм Матти Кярпля һәм Хейкки Хякиялар.  Кемиярви биләмәһендәге Амманваара — боронғо саамдарҙың ҡорбан килтереү урыны булған. Беренсе күскенселәр килеп ултырыуға саамдар хәҙерге Кемиярви биләмәһендә йәшәгәндәр.

Кемиярвиның халҡы һаны ауыл общинаһын һәм Кемиярви ҡасабаһын берләштереүҙән алда  16 000 ашыу кеше тәшкил иткән.

2008 йылдың яҙында Кемиярвиның целлюлоза заводын ябыу  йәмәғәтселектең киң иғтибарын йәлеп итә. Дәүләт шул ваҡытта төбәктә  сәнәғәт  эшмәкәрлеген дауам итеү өсөн  ҙур финанс ярҙамы күрһәтә. Arktos Group компанияһы целлюлоза заводының цехтарында йәбештерелгән ағас брустарын етештереүҙе яйға һалырға маташа.  Әммә был тырышлыҡ уңышһыҙлыҡ менән тамамлана, һәм 2012 йылдың башында предприятие финанс һауыҡтырыу процедураһы эләгәVeronmaksajille käydä Kemijärven kalliiksi liimapuupalkkitehdas voi | Yle Uutiset | yle.fi.

Keitele Group компанияһы 2015 йылда элекке целлюлоза заводы  урынында үҙенең  заводын асыуҙы планлаштыра. Компания целлюлоза-ҡағыҙ заводының етештереү  цехтарын инде һатып алғанOstaa Keitele sellutehtaan entisen Kemijärven Group | Yle Uutiset | yle.fi.

 Демографик үҫеше 
Иҡтисади структуралағы үҙгәрештәр менән бәйле Кемиярви ҡалаһының халҡы  кәмей. Хәҙерге ваҡытта ҡалала 8000-гә яҡын кеше йәшәй. Түбәндәге таблицала ҡаланың  демографик үҫеше  күрһәтелгән. Кемиярви ҡалаһында (рәсми булмаған мәғлүмәт буйынса) бер нисә йөҙ кешенең  даими йәшәү урыны башҡа урын иҫәпләнә, әммә  үҙенең тормошоноң күп  өлөшөн «икенсе торлаҡта» ҡала биләмәһендә  үткәрә. Ҡуртым йорттарға эйә булған Кемиярви  муниципаль компанияһы бер нисә йыл рәттән граждандарға «икенсе торлаҡ» итеп фатирҙар һата. Бынан тыш, ҡалала буш торған күп ҡатлы ҡуртым йорттар һүтеләhttps://web.archive.org/web/20140302161028/http://paatokset.kemijarvi.fi/kokous/20131145-12-8980.PDF.

2012 йылдың ғинуарындағы мәғлүмәттәр буйынса, общинаның халҡы 8277  кеше тәшкил итә. Халыҡ тығыҙлығы — 2,28 кеше/км². Рәсми телдәр — фин, 99,0% халыҡ  өсөн туған тел.  15 йәшкә тиклемге кешеләр өлөшө 10,2 %; 65 өлкән йәштәге кешеләр өлөшө  30,8 % тәшкил итә.

 Ҡала райондары һәм  тораҡ пункттары 
Геодезик хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса Кемиярви ҡалаһының райондары булып  (биләмәнең ер кадастры номеры 0 һаны менән башлана)  түбәндәге 8 район тора:Геодезия хеҙмәте 

 Каллаанваара
 Үҙәк
 Пеулионваара
 Пюхятунтури
 Сиповаара
 Суому
 Сяркикангас
 Тохмо

Ер кадастрында теркәлгән Кемиярвиның 16 тораҡ пункттары булып  (биләмә номеры 4 һаны менән башлана), түбәндәгеләр  тора:
 Алакюля
 Халосенранта
 Исокюля
 Яварус
 Йоутсиярви
 Юуярви
 Кемихаара
 Костамо Куусиваара
 Левяранта
 Луусуа
 Палоперя
 Пюхятунтури
 Ряйсяля
 Тохмо
 Юликюля
Ер кадастрында теркәлмәгән тораҡ пункттары йәки территориялары 14:
 Хююпио
 Кетола
 Куусиранта
 Лехтола
 Ойнас
 Патоваара
 Перяваара Руопса
 Соппела
 Тапионниеми
 Тонкопуро
 Улкуниеми
 Варрио
 Вуостимо
Кемиярви ҡалаһының сайтында тораҡ пункттарҙың урынлашыуы менән  картаһы барКемиярви ҡала, әммә уларҙың атамаһы юғарыла әйтеп киткәндәр менән һәр саҡ тап килмәй.  Шулай уҡ Кемиярвиның статистик территориаль бүленешендәhttp://paatokset.kemijarvi.fi/kokous/20121051-14-7470.PDF (недоступная+һылтанмалар) Кемиярви Йәш буйынса структураһы 2010 йылда районда ҡала (31.12) Кемиярви Ҡала.   үрҙә телгә алынған ауылдар барыһы ла иҫәпкә алынмай

 Дини берләшмәләр 
Кемиярвила инжил-лютеран общинаһы эшләйСиркәү общинаһы Кемиярви  . Инжил-лютеран сиркәүенең  тергеҙелеүе өсөн хәрәкәтте  төбәктә лестадианлыҡhttp://www.uusherays.fi/index.php?option=com_content&view=article&id=30&Itemid=193 — Лестадианство   һәм шулай уҡ инжил юлынан барыусылар башҡара13,  уларҙың урындағы бүлексәһе барhttp://www.rauhanyhdistys.fi/kemijarven-kuumaniemen-rauhanyhdistys/ . Башҡа конфессия вәкилдәре Кемиярвиның иллелек  общинаһынанОбщина пятидесятник Кемиярви,  шулай уҡ адвентистарҙың фин  Сиркәүе составына ингән адвентистар ойошмаһынан тораФин адвентист сиркәү  .  Бынан тыш Кемиярвила  Йәһәвә шаһиттары общинаһы эшләй.

 Кемиярвиның веб-камералары 

 Ҡала үҙәгендә Вапауденкат  урамында вэб-камералар
 Ут күктәре майҙанында вэб-камера 

 Иҫтәлекле урындары 
Община урынлашҡан Көнсығыш Лапландия үҙенең саңғы курорттары: Суому, Луосто һәм башҡалар  менән билдәле.  2011 йылдың  ҡышында Рәсәйҙән саңғысы туристарҙы ташыу буйынса Мәскәү-Кемиярви чартер поезы эшләй башланы.

Ҡала янында урынлашҡан матур Кемиярви күле  —  йәйге ял итеү урыны, урман массивтары  һәм ҡалҡыулыҡтар менән уратып алынған. Балыҡ ресурстары  бағыр, алабуға, суртан һәм һыла балығы  популяцияһынан ғибәрәт.

 Туғандаш ҡалалар 

  Вардё, Норвегия
  Вадсё, Норвегия
  Кандалакша, РәсәйТуғанлашҡан ҡалалары мурманск өлкәһе  //башҡорт энциклопедияһы Кола. 5 т. т. 1. Ә — Д / Гл. а. Киселевтың ре.  — СПб.  : ИС ; Апатиты : КНЦ ӨФӨ, 2008.  — С. 502.
  Собецу, Япония

 Төбәктә спорт йәмғиәте 

 KeKi, хоккей
 Kemijärven Kaiku ry, йөҙөү мәктәбе, йөҙөү спорты

 Төбәктең башҡа йәмғиәттәре 

 Төньяҡ-көнсығыш Лаплпндияның һәүәҫкәр эт аҫраусылыҡ клубы  һәм башҡа эт аҫраусылыҡ клубтары  (TOKO, Agility, Palveluskoiratoiminta, Vesipelastus,  Koiranäyttely Metsästyskokeet)
 Маннергейм исемендәге  балаларҙы яҡлау союзы.  Кемиярви берекмәһе.

 Транспорт коммуникациялары 

 5  5 Автомобиль (Хейнола-Куопио-Куусамо-Кемиярви-Соданкюля)
 82 Автомобиль 82 (Рованиеми-Кемиярви-Салла)
 944 Автомобиль 944 (Кемиярви-Рануа)
 945 Автомобиль 945 (Кемиярви-Перя-Посио)
 Күрше тораҡ пункттарға автобус бәйләнеше
 Рованиеми менән тимер юл бәйләнеше

 Галереяһы 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 ссылка=Викисклад|16x16пкс|Логотип Викисклада На Викискладе есть медиафайлы по теме Кемиярви
 Официальный сайт Кемиярви
 Туристический сайт  
 Статцентр — ключевые данные по Кемиярви   
 Kemppa Info 
 Kemijärvi at Gaisma.com
 Карта Кемиярви
 Сайт Суомутунтури

Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Категория:Финляндия ҡалалары