Пушкин һәйкәле (Харьков)

Харьковта А.С. Пушкин һәйкәле —Харьковта Шиғриәт майҙанында уның Пушкин урамына сыҡҡан яғында  А.С. Пушкиндың бронза  бюсы.  1904 йылдың  май айында төҙөлгән. Скульпторы  Б. В. Эдуардс.

 Һәйкәл тарихы 
Пушкиндың тыуыуының 100 йыллыҡ юбилейы 1899 йылда Рәсәй империяһында ҙур ҡолас менән үтә. Был ваҡиға айҡанлы Харьковта Немец урамы Пушкин урамы тип үҙгәртелә. Пушкин һәйкәлен ҡороу тураһында ҡарар ҡабул ителә. Уның өсөн ҡала ҡаҙнаһында аҡса ҡапыл ғына булмай, шуға күрә һәйкәл тик биш йылдан һуң ғына барлыҡҡа килә. Бюстың авторы булып скульптор Б.В. Эдуардс тораСто лет назад в Харькове открылся памятный бюст Александру Пушкину // Медиапорт, 26 мая 2004 года  .

Башта һәйкәлде Сергиев майҙанында ҡуйырға ҡарар ителә, әммә Санкт-Петербург<тан ҡаланың үҙәгендә урын табыу тураһында күрһәтмә килә. Һөҙөмтәлә һәйкәл Театр скверы башында урынлаштырыла. Һәйкәл асыу тантанаһы 1904 йылдың майында үтәХарьковские памятники: Каразина четырежды переселяли, Пушкина взрывали, Шевченко увезли в столицу // Комсомольская правда в Украине. — 1 октября 2009 года  .

1909 йылға скверҙың ҡапма-ҡаршы яғында шул уҡ авторҙың Гоголь һәйкәле ҡуйыла.

 Һәйкәл композицияһы 
Ҡоролма дүрт ҡырлы  аҫҡа ҡарай киңәйгән гранит постаментта  бронза бюстан ғибәрәт.   

 Ҡыҙыҡлы факттар 
мини|200x200пкс|А.С. Пушкин һәйкәле

 Һәйкәл ҡуйылғандан һуң биш ай үткәс, 1904 йылдың  31 октябрендә Украина халыҡ партияһы нигеҙендә барлыҡҡа килгән  «Украина  оборонаһы» террористик төркөмө украин милли сәйәси эшмәкәре Николай Михновский етәкселегендә һәйкәлде шартлатырға маташа.. Шартлау һөҙөмтәһендә бюст зыян күрмәй, тик постаменттың  өлөшө кителеп төшә.
 Пушкин һәйкәле рус әҙәбиәтен һәм шиғриәтен һөйөүселәрҙең ижади саралар үткәреү өсөн яратҡан урыны булып тора. 2000 йылда һәйкәл янында Украинала рус телен һаҡлап ҡалыу буйынса йыш ҡына митингтар үтә.

 Иҫкәрмәләр 

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 Памятники Пушкину
 Площадь Поэзии (Харьков)
 Памятник Гоголю (Харьков)

Категория:Алфавит буйынса һәйкәлдәр
Категория:Харьковтың иҫтәлекле урындары
Категория:Әҙиптәрҙең һәйкәлдәре
Категория:А.С.Пушкин һәйкәлдәре

Категория:1904 йылда барлыҡҡа килгәндәр
Категория:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных