Һаҙлыҡ

мини|300пкс|Ағас ҡырҡҡан ерҙәрҙә һаҙланыу. Саменжа ҡасабаһы (1977)
Һаҙлыҡ — тупраҡ өҫтөндәге артыҡ дымлы, батҡыл ландшафт участкалары. Һаҙлыҡ өсөн тупраҡтың өҫкө ҡатламында органик матдәләрҙең тулыһынса тарҡалмай, артабан торфҡа әүерелеүе хас. Һаҙлыҡтарҙа торф ҡатламдары 30  см-ҙан кәм түгел, әгәр аҙыраҡ булһа, был һаҙлыҡлы ерҙәр . Һаҙлыҡ гидросфераның ҡушма өлөшө булып тора. Ерҙә беренсе һаҙлыҡтар 350-400 миллион йыл элек силур һәм девон осоро арауығында   барлыҡҡа килә  .

Планеталағы иң ҙур һаҙлыҡтар - Амазонканың һыу баҫа торған туғайҙарында Goulding, M. (1980). The Fishes and the Forest: Explorations in Amazonian Natural History. Berkeley, CA: University of California PressLowe-McConnell, R. H. (1975). Fish Communities in Tropical Freshwaters: Their Distribution, Ecology and Evolution. London: LongmanL.H. Fraser and P.A. Keddy (eds.). 2005. The World’s Largest Wetlands: Ecology and Conservation. Cambridge University Press, Cambridge, UK. 488 p..

Һаҙлыҡтар, торфяниктар кеүек, гидрологик яҡтан күл тип иҫәпләнә, ә файҙаланыу ҡарашынан — ҡоро ер. Рәсәйҙә һаҙлыҡтарҙы өйрәнеү торф сығарыу һәм торфяниктар урынын ауыл хужалығы өсөн файҙаланыу XVIII—XIX быуатта  башлана.

 Уртаса климат һыҙатының һаҙлыҡ йәнлектәре 
1 Европа һаҙ ташбаҡаһы (Emys orbicularis).

2 Әрмәнде, тәлмәрйен.

3 Мышы, янут, ҡама, шәшке, ондатра.

4 Ҡоштар (торна, ағуна, селән, өйрәк,    һаҙ деүете, һаҙ килейеге, һаҙ көйөлдөһө, һаҙ сәпсәүе,  һаҙ турғайы, һаҙ ябалағы) һәм башҡалар 

5 Талпан, серәкәй, төрлө бөжәктәр.

 Һаҙ үҫемлектәре 
 Ҡыҙыл көртмәле
 Күк көртмәле.
 Мүк еләге
 Һаҙ еләге
 Ысыҡ үләне
 Һаҙ кипарисы
 Мүк сфагнум.
 Һаҙанаҡ .
 Күрән.
 Пушица.
 Аир.
 Пузырчатка.

 Үҫемлектәр һүрәттәре 

 Һаҙлыҡтар һүрәттәре 

 Шулай уҡ ҡара 

 Бөтә донъя һыулы-һаҙлыҡлы урындар көнө (2 февраль)
 Зыбучий песок
 Болотный микроландшафт
 Болотные и заболоченные леса умеренного пояса

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт
 Научно-популярная







 Научная



 Энциклопедические статьи



 Һылтанмалар
 Попов С. Ю. Удивительные болота
 Список ценных болот России

Категория:Һаҙлыҡтар