Нелли Закс

Нелли Закс (; 10 декабрь 1891 йыл, Шёнеберг — 12 май 1970 йыл, Стокгольм) — Германия шағирәһе, әҙәбиәт буйынса Нобель премияһы лауреаты (Шмуэль Йосеф Агнон менән берлектә, 1966).

 Биографияһы һәм ижады 
1891 йылдың 10 декабрендә Берлинда йәһүд ғаиләһендә тыуа. Закстың тәүге әҫәрҙәре иҫәбендә — неоромантик рухтағы шиғырҙар, ҡурсаҡ театры өсөн пьесалар, ул шулай уҡ легендалар һәм хикәйәләр йыйынтығы ла баҫтыра, был осорҙа артабанғы ижадының ниндәй юлдан китеренә бер ниндәй ҙә ишара булмай. Әммә 1933 йылдан һуң ул иудаизм менән христианлыҡтың уртаҡ тамырҙары мәсьәләһе менән ҡыҙыҡһына башлай.

1940 йылда Швецияға эмиграциялай. Уның тәүге шиғыр йыйынтығы 1947 йылда Көнсығыш Берлинда сыға, китап Үлем торлаҡтарында (In den Wohnungen des Todes) тип атала. Был шиғырҙарҙа, Эли (Eli, 1943) пьесаһындағы кеүек үк, артабан Йондоҙҙоң ҡараңғыланыуы(Sternverdunkelung, 1949), Һәм артабанғыны бер кем дә белмәй (Und niemand weiss weiter, 1957), Ҡасыу һәм үҙгәреү (Flucht und Verwandlung, 1957) тигән йыйынтыҡтарҙа үҫтереләсәк төп темаларға башланғыс һалынған. Һуңғы осор шиғыр йыйынтығында (1965) Янар йомаҡтар (Glühende Rätsel) тигән шиғыр циклы айырылып тора.

Закстың күрәҙәсел шиғриәте экстатик көсөргәнеш һәм мистика менән һуғарылған. Уның шиғри фекеренең нигеҙендә — эҙәрләү һәм ҡасыу мотивы, һунарсы һәм уның табышы символдары, язалаусылар менән уларҙың ҡорбандары араһындағы мәңгелек драма.

Закс яҡын дуҫы Пауль Целанды ерләгән көндө вафат була. Стокгольмдың төньяғындағы Норра бегравнингсплатсен зыяратында ерләнгән.

 Танылыуы 
Закс күп һанлы әҙәби наградаларға һәм премияларға, әҙәбиәт буйынса 1966 йылғы Нобель премияһына (Ш. Й. Агнон менән берлектә) лайыҡ була.

Германияла (Дортмунд) 1961 йылдан Нелли Закстың әҙәби премияһы тапшырыла. Францияла 1988 йылдан тәржемә буйынса Нелли Закс премияһы тапшырыла.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Fritsch-Vivié G. Nelly Sachs: mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1993

 рус телендәге баҫмалары 
 Звездное затмение: Сборник стихов/ Пер. Владимира Микушевича. — Ереван: Ной; М.: Физкультура и спорт, 1993

 Галерея 

 Һылтанмалар 
 Оригинал статьи на www.n-t.ru 

Категория:XX быуат драматургтары
Категория:Алфавит буйынса драматургтар
Категория:Алфавит буйынса Нобель премияһы лауреаттары
Категория:Әҙәбиәт буйынса Нобель премияһы лауреаттары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:XX быуат яҙыусылары
Категория:Германия яҙыусылары
Категория:Алфавит буйынса яҙыусылар
Категория:Шағирәләр
Категория:Алфавит буйынса шағирҙар
Категория:10 декабрҙә тыуғандар
Категория:1891 йылда тыуғандар
Категория:Берлинда тыуғандар
Категория:12 майҙа вафат булғандар
Категория:1970 йылда вафат булғандар
Категория:Нобель премияһы лауреаты булған ҡатын-ҡыҙҙар