Ангарион

Ангарион, йәки ангарейон (, ἀγγαρεϊον), — Фарсы империяһы ның бик боронғо почта хеҙмәте (Әһәмәниҙәр империяһы), беҙҙең эраға тиклем VI быуатта ангарион ярҙамында дәүләттең баш ҡалаһы Суза менән хатта иң алыҫ провинциялары араһында бәйләнеш урынлаштырыла(рус.)Древнейшие почты // Большой филателистический словарь / Н. И. Владинец, Л. И. Ильичёв, И. Я. Левитас, П. Ф. Мазур, И. Н. Меркулов, И. А. Моросанов, Ю. К. Мякота, С. А. Панасян, Ю. М. Рудников, М. Б. Слуцкий, В. А. Якобс; под общ. ред. Н. И. Владинца и В. А. Якобса. — М.: Радио и связь, 1988. — С. 76. — 320 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-256-00175-2.(Тикшерелгән 5 июль 2010). Почта бәйләнешен тормошҡа ашырыу өсөн атлы курьерҙар (ангарҙар) ҡулланыла.

 Тарихы һәм тасуирлау 
Ксенофонт үҙенең Киропедия әҫәрендә Бөйөк Кир II үҙенең һыбай сапҡындары өсөн станциялар ҡороуы (беҙҙең эраға тиклем 540-сы йылдарҙа) тураһында бәйән итә, шуның менән ул провинцияларҙағы сатраптарына бойроҡтарын тиҙ һәм ышаныслы  тапшырыуҙы һәм киң батшалығының барлыҡ сиктәренән ваҡытында хәбәр алыуҙы тәьмин итә(рус.). Дарий I батшалыҡ иткәндә ангарион артабан камиллаштырыла.

Геродот Сардтан Сузаға тиклемге оҙонлоғо 450 парасанг (2500 км) булған юлдың 111 станцияға бүленеүе тураһында билдәләп үтә. Ул Батша юлы тип атала һәм ангариондың төп маршруты була, Эгей диңгеҙенең (Кесе Азия) яр буйҙарынан Әрмәнстан һәм Ассирия аша  Двуречьеның (Месопатамияның) үҙәге булған Сузаға тиклем һуҙыла. Суза менән Вавилон араһындағы 80 парасанг оҙонлоғондағы юлда ла ангарион бәйләнеше урынлаштырылған була.
мини|360x360пкс|Ангарион появился в Империи Ахеменидов для доставки почты вдоль Царской дороги из Суз в Сарды и в другие города и страны
Төп маршруттан юл икегә бүленә: Тирға һәм Сидонға һәм Бактрия менән Һиндостан сиктәренә.

Станциялар бер-береһенән 20 км алыҫлыҡта була, улары парасангаларға (5 км) бүленә). Парасангалар аҙағында курьер-һыбайлылар пикеттары урынлаша. Почта ташыу эстафета принцибына нигеҙләнә, был хаттарҙың көнөнә 300 км тиҙлек менән күсеүен тәьмин итә.

Бынан тыш, Кир II беренсе тапҡыр хәҙерге заман хәрби-ялан почтаһына оҡшаш регуляр почта бәйләнешен булдыра.

Диодор һүҙҙәре буйынса, Бөйөк Александр һәм уның вариҫтары, бигерәк тә Антигон I ангарионға оҡшаш ойошманы һаҡлап ҡала. Октавиан Август Рим империяһында дәүләт почта хеҙмәтен индергәндә ангарионды өлгө итеп ала; Бөйөк Карл да был өлгөнө файҙалана. Шулай итеп, почта эшенең тәүге ойошмаларын Персияла эҙләргә кәрәк.

 Әҙәбиәт. 
Ангарионды (ангарейон) тасуирлау йәки уның тураһында иҫкә алыу антик һәм хәҙерге заман әҙәбиәте әҫәрҙәрендә лә табырға мөмкин, мәҫәлән:
 Геродот. История. Книга восьмая. Урания (ок. 479 до н. э.).
 Иван Ефремов. Таис Афинская (1972)Ефремов И. А. Таис Афинская. — М.: Молодая гвардия, 1973. — 511 с.(Тикшерелгән 5 июль 2010).

 Шулай уҡ ҡара: 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Ангарион // Филателистический һүҙлеге  / Сост. О. Я. Басин.  — М.: Элемтә, 1968.  — 164 б.
 М. зәкиев татар халҡының этник тамырҙары // Татарҙар: тарих һәм тел проблемаларын. (Лингвоистория проблемалары буйынса мәҡәләләр йыйынтығы; яңы үҫеш һәм милләте татар) / М. Зәкиев. — Ҡазан, 1995. — С. 12-37. (Тикшерелгән 5 июль 2010)
V152732010
 Шейхет Б Маркалы һәм тәңкә — 3  // Әйткәндәй. — 2003. — № 449. — 29 сентябрь. (Тикшерелгән 5 июль 2010)
V152732010
 R. s. Llewelyn, R. Kearsley A. the Review of Greek 1982-83 Inscriptions Papyri and A // Illustrating Early Christianity Documents / r. s. Llewelyn. — Sydney, NSW, Australia: Ancient The Research Centre documentary history, University Macquarie; Wm. B. Company Publishing Eerdmans, 1994. — Vol. 7. — 2-5 P.. — 287 p. — ISBN 1-86408-154-6, 978-1-86408-154-1. (инг.)(Тикшерелгән 23 июль 2016)
V1232732016Ref-en

 Һылтанмалар 



Категория:Иран тарихы
Категория:Почта тарихы