Харам һәм хәләл ризыҡ

Харам ризыҡтар — мосолманға ашарға ярамаған аҙыҡ-түлек. Ҡөрьәндә ҡан, үле мал ите, Аллаһ исеме әйтелмәй салынған мал һәм харам һаналған хайуандарҙың: сусҡа, йыртҡыс хайуандар һәм ҡоштар, бар нәмәне лә ашай торған хайуандар һәм башҡаларҙың ите харам тип әйтелә.

 Дөйөм талаптар 
Исламда көнкүреш, дини булмаған мәсьәләләрҙә рөхсәт ителгән булыу мөһим урын тота. Йәғни, хәләл булмаған бар нәмә лә харам иҫәбенә инә. Былар Ҡөрьәнгә һәм Сөннәткә нигеҙләнгән. Бик нескә урындарын фәтүәләр аңлата.

Ҡөрьәндә харам тип белдерелгән нәмәләр ниндәйҙер ризыҡҡа аҙ ғына ҡушылған булһа ла шулай уҡ ул харам һанала. Мәҫәлән, сусҡа майы ҡушып эшләнгән сыр.

Хәләл кафе, ресторандар һәм хәләл ризыҡ тәҡдим иткән башҡа ойошмаларҙың продукцияның хәләл икәнен раҫлаған документтары булыуы мөмкин.

 Сәләмәт аҙыҡ-түлек 
Сәләмәт ризыҡ менән туҡланыу Исламда мөһим урын тота, әммә ул көнбайыш стандарттарға тап килмәүе мөмкин. Ҡайһы бер ғөләмәләр артығын ашауҙы ла гонаһҡа индерә һәм Ҡөрьәндең түбәндәге аятына һылтана:

Хәҙерге заманда хәләл ризыҡты дини булған өсөн генә түгел, сәләмәт туҡланыу тарафдарҙары ла ҡуллана Загоровская В. Халяль: особенности позиционирования// SFERA.FM. .Донъя аҙыҡ-түлек баҙарында хәләл ризыҡтар 20 % самаһы тәшкил итә,шул уҡ ваҡытта күп өлөшө мосолмандар әҙ йәшәгән илдәрҙә — атап әйткәндә, Латин Америкаһында етештереләВоронцова Е. «Халяль» — вековые традиции ислама в современном производстве  // SFERA Food Magazine. — 2012 — № 1.

 Хәләл һәм кашрут 
Хәләл тигәнгә оҡшаш ҡағиҙәләр йәһүди диндә лә бар. Йәһүдтәр шулай уҡ сусҡа ите ашамай, һуғым һуйыуға Исламдағына ҡарағанда ла ҡатыраҡ талаптар ҡуйыла. Мосолмандарҙан айырмалы, йәһүдиҙәрҙә мал һуйыуға етәкселек итеп торған махсус кеше -шойхет бар. Йәнә уларҙа спиртлы эсемлектәргә тыйыу юҡ. Был ике диндә лә Аллаһ исеме менән салынмаған мал хәләл һаналмай.

 Итен ашарға рөхсәт ителгән һәм ителмәгән хайуандар 
 Хайуандың атамаһы  Хәнәфи мәҙһәб  Шафиғи мәҙһәб  Мәлики мәҙһәб  Ханбали мәҙһәб Акула  харам  хәләл  хәләл  хәләл Тейен  харам  харам  хәләл  харам Сөсө һыу йыландары  харам  хәләл  хәләл  хәләл Бүре  харам  харам  мәҡруһ  харам Һыртлан (гиена)  харам  хәләл  хәләл  хәләл Терпе харам  хәләл  харам  хәләл Жираф  хәләл  харам  хәләл  харам Йылан  харам  харам  хәләл башы һәм ҡойроҡ осонан башҡа ашарға ярай   хәләл Крокодил  харам  харам  хәләл  харам Арыҫлан  харам  харам  мәҡруһ  харам Ярғанат  харам  харам  мәҡруһ  харам Төлкө  харам  хәләл  мубах  харам Ат  мәҡруһ  хәләл  харам  хәләл Тәлмәрйен  харам  харам  хәләл  харам Көйәләр  харам  харам  мубах  харамТутыйғош  хәләл  харам  хәләл  хәләл Ҡыҫала һымаҡтар  харам  харам  хәләл  хәләл БалыҡТотҡас үлгәне хәләл хәләл  хәләл хәләл Кеш  харам  хәләл  хәләл  харам Һайыҫҡан  хәләл  харам  харам  харам Юлбарыҫ  харам  харам  мәҡруһ  харам Ҡусҡарҙар  харам  харам  хәләл  харам Аҡсарлаҡ  мубах   хәләл   хәләл  хәләл Кеҫәртке  харам  хәләл  хәләл  хәләл

 Айырым осраҡтар 
Мосолмандарға харам һаналған ризыҡтарҙы ныҡ бөлгөнлөккә төшкәндә, асығыу, мәҫәлән, ауырыуға йә үлемгә килтереү ихтималы булғанда рөхсәт ителә. Йән аҫрарлыҡ күләмдә, әҙләп кенә ашарға була, әммә хәләл ризыҡ табылыу менән үк харам ризыҡ ашау тыйыла.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Ислам и употребление пищевых добавок. Происхождение пищевых добавок
 Дозволенное и запретное в Исламе (ответы на вопросы)
 Почему мусульмане не едят свинину

Категория:Шәриғәт
Категория:Әҙәп
Категория:Аҙыҡ-түлек
Категория:Ислам терминдары