Метамерия (биология)

Метамери́я ( мета- һәм  — өлөш, бүлкәт, шулай уҡ сегментация, быуынтыҡ) — организмдарҙың кәүҙәһе буйынан-буйына үҙ-ара оҡшаш сегменттарға - метамерҙарға бүленеше.

Эстән дә, тыштан да ағзалары метамерлы булған осраҡта - ысын метамерия, ә  тышҡы яҡтан ғына булһа - псевдометамерия тип атала.


Бөтә организмды солғап алғаны -  тулы метамерия,  бындай метамерия ҡулсалы селәүсендәргә һәм быуынтыҡ аяҡлыларға хас.

Организмдың ҡайһы бер өлөшөндә генә осраған тулы булмаған  метамерияны ошолай бүлеү ҡабул ителгән: дерматомер  (тире), миомер (мускул), склеромер (һөлдә), нейромер (нервылар).

Тән метамерҙары төҙөлөшө  һәм функциялары оҡшаш булған осраҡта гомоном метамерия тип атала; тышҡы яҡтан оҡшаш булмаған осраҡта гетероном  метамерия тураһында һүҙ бара.

хордалыларҙа  яралғы сағында метамерия  асыҡ беленә, ә артабанғы этаптарында һөлдә төҙөлөшөндә, мускулатурала, ҡан тамырҙары һәм нервы системаһында  күҙгә ташлана. Мәҫәлән, кешенең а метамер һыҙаттары һөлдәһендә  (умыртҡа),  арҡа мейеһе ҡоролошонда,  ҡабырғалары, ҡабырға араһындағы мускулдар һәм нервылар сиратлашыуында күренә.

Юғары үҫемлектәрҙә һабаҡтағы быуындар һәм быуын арауыҡтары  метамерия миҫалы булып тора К. Вилли. Биология. ОЛМА Медиа Групп, 2001. С. 236..

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 


Категория:Биологик терминология