Хеди Фрид

Фрид Хеди (; тыуған. 15 июнь 1924 йыл, Сигету-Мармация) — йәһүд һәм швед яҙыусыһы, психолог. Холокост кисереп, Освенцимды һәм нацистарҙың Берген-Бельзен концентрацион лагеры аша үтә. Стокгольм университетының (2002) почетлы докторы.

 Биографияһы 
Хеди Фрид 1924 йылдың 15 июнендә румын ҡалаһы Сигету-Мармацияла тыуған.

Икенсе донъя һуғышы йылдарында нацист концентрацион лагерҙары Освенцим һәм Берген-Бельзен аша үтә. 1945 йылдың июлендә Ҡыҙыл тәре линияһы буйынса Швецияға килә. Стокгольм университетында психология факультетын тамамлаған. Шулай уҡ, әҙәби ижад менән дә шөғөлләнә. Концентрацион лагерь тураһында яҙған бер нисә китабы Швецияла нәшер ителә.

Швед мәҙәниәтендә күренекле ҡаҙаныштары өсөн орден өсөн алтын миҙалға (Кворум Иллис) лайыҡ була.

1997 йылда Йыл европалыһы исеме бирелә.

1998 йылда әҙәби ижады өсөн бүләк ала: "Тәбиғәт һәм мәҙәниәттең мәҙәни премияһы"на (Natur & Kulturpris Kulturs) лайыҡ була.

2002 йылда Стокгольм университетының почетлы фәндәр докторы булып китә. 2015 йылда Рауль Валленберг премия ала.

2016 йылда Румыния йондоҙо ордены лайыҡ була. 2017 йылда — Германия Федератив Республикаһының  «Ҡаҙаныштары өсөн» ордены менән бүләкләнә.

 Хеди Китап Фрид 
 1992 — av ett liv Skärvor. Auschwitz från Vägen och till (Тормош ярсыҡтары. Освенцимға һәм кирегә юл.), Natur & Kultur, 
 1995 — tillbaka Livet (Тормош), Natur & Kultur, 
 2002 — tredje Ett liv: i från själen meningsfull jordbävning tillvaro till (Өс тормош: тетрәнеүҙәрҙән ҡәҙимгәсә йәшәйеш), Natur & Kultur, 
 2003 — pendel Livets. Fragment, erfarenheter, insikter (Тормош маятнигы. Фрагмент, тәжрибәһе, идеялары), Natur Lärarhandledning & Kultur, 
 2017 — om jag Frågor Förintelsen fått (Холокост тураһында), Natur & Kultur, 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

Категория:Стокгольм университетын тамамлаусылар
Категория:Румыния Йондоҙы Ордены кавалерҙары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Алфавит буйынса яҙыусылар
Категория:15 июндә тыуғандар
Категория:1924 йылда тыуғандар