Гайдым Иван Яковлевич

Гайдым Иван Яковлевич (11 ноябрь 1916 йыл — 24 июнь 1944 йыл) — 1939—1940 йылдарҙағы совет-фин һуғышында ҡатнашҡан, Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугир, уҡсылар полкының рота командиры, капитан. Советтар Союзы Геройы (1944, үлгәндән һуң).  

 Биографияһы 
Иван Яковлевич Гайдым 1916 йылдың 11 ноябрендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Писаревка ауылында (хәҙер — Башҡортостандың Әлшәй районы) крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Мәктәптең ете класын тамамлай, колхозда тракторист булып эшләй. 

1936 йылда Гайдым Ҡыҙыл Армияға хеҙмәткә алына. Совет-фин һуғышында ҡатнаша. Запасҡа сыҡҡас, Минск ҡалаһында милиция органдарында эшләй.

1942 йылдың 12 ғинуарында Һарытау өлкәһенең Марксштадт районы хәрби комиссариаты тарафынан ҡабаттан армияға алына. Шул уҡ йылдың февраленән — Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында. 1942 йылда Гайдым политсостав курсын, 1943 йылда — рота командирҙары курсын тамамлай. 1944 йылдың июненә гвардия капитаны Иван Гайдым 1-се Балтик буйы фронты 6-сы гвардия армияһы 71-се гвардия уҡсы дивизияһы 213-сө гвардия уҡсы полкы ротаһы менән командалыҡ итә. Белоруссия ССР-ын азат итеү өсөн барған һуғыштарҙа батырлыҡ күрһәтә.

1944 йылдың 22 июнендә Гайдым ротаһы Белоруссия ССР-ы Витебск өлкәһенең Шумилино ҡасабаһы эргәһендә һуғышта, дошмандың ике контратакаһын кире ҡағып, немец оборонаһын өҙә һәм Ильницы ауылын ала. 24 июндә рота Көнбайыш Двина йылғаһы аша сыға һәм уның көнбайыш ярында плацдармды яулап ала. Немец ғәскәрҙәре бер нисә тапҡыр контратакаға күтәрелә, ләкин, ҙур юғалтыуҙар кисереп, сигенергә мәжбүр була. Был көндәге һуғыштарҙың береһендә Гайдым һәләк була. Белоруссияның Витебск өлкәһе Бешенкович районы Загромадино ауылында ерләнгән.

СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 22 июлендәге Указы менән, «рота менән оҫта командалыҡ иткәне һәм немец илбаҫарҙары менән һуғышта күрһәткән ҡаһарманлығы һәм батырлығы өсөн», гвардия капитаны Иван Гайдым үлгәндән һуң «Советтар Союзы Геройы» тигән юғары исемгә лайыҡ була. Шулай уҡ Ленин, Ҡыҙыл Йондоҙ һәм I дәрәжә Ватан һуғышы ордендары, миҙалдар менән бүләкләнгән. 

 Хәтер 
 Иван Гайдым хөрмәтенә Әлшәй районының Раевка ҡасабаһында урам уның исеме менән аталған.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Советтар Союзы Геройы,
 Ленин ордены, 
 Ҡыҙыл Йондоҙ ордены,
 I дәрәжә Ватан һуғышы ордены,
 миҙалдар.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь. Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
 Лицом на запад. — Уфа, 1972.
 Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984.
 Подвиги их — бессмертны. — Уфа: Китап, 2000.
 Славные сыны Башкирии. Книга 3. — Уфа, 1968.

 Һылтанмалар 


Категория:Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында рота командирҙары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Бөйөк Ватан һуғышы пехотасылары
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандар
Категория:11 ноябрҙә тыуғандар
Категория:1916 йылда тыуғандар
Категория:Әлшәй районында тыуғандар
Категория:24 июндә вафат булғандар
Категория:1944 йылда вафат булғандар