Яхъя Кемал Бейатлы

Яхъя Кемал Бейатлы (; тыуғанда исеме Әхмәт Агях; 2 декабрь 1884 йыл — 1 ноябрь 1958 йыл) — төрөк шағиры һәм яҙыусыһы, сәйәсмән һәм дипломат.
мини|Ашиян зыяратында ҡәбере

 Биографияһы 
Яхъя Кемал Әхмәт Агях булараҡ 1884 йылдың 2 декабрендә Ғосман империяһы Косово виләйәте (хәҙерге Македонияның) Скопье ҡалаһында тыуған. Агях Кемал, Есрар, Мәхмәт Агях һәм Сөләймән Сади псевдонимдары аҫтында яҙған. 1934 йылда Төркиәлә фамилиялар тураһында закон үҙ көсөнә ингәс, «Бейатлы» фамилияһын ала. Төрлө шәхси мәктәптәрҙә уҡыған.

Ғосман солтаны Ғабдулхәмит II хакимлығына ҡаршы булған төрлө хәрәкәттәрҙә ҡатнашаMeral Tozluyurt: Yahya Kemal Beyatlı’nın Siyasi Portresi, Masterarbeit, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2007.. Арестан ҡотолор өсөн, 1903 йылда Парижға күсеп китәAhmet Hamdi Tanpınar: Yahya Kemal, S. 72, ISBN 975-7462-79-9.. Юғары ижтимағи фәндәр мәктәбендә һәм Сорбоннала уҡыған. Сит илдә булған осорҙа башҡа төрөк интеллигенцияһы, сәйәсмәндәре һәм яҙыусылары менән осрашҡан.

Француз әҙәбиәте менән ҡыҙыҡһынған. Һуңыраҡ шағир булып китә, Башлыса ғәзәл жанрында ижад иткән. Тигеҙ һәм таҙа шиғри юлдар яҙырға тырышып, диван шиғриәтен йәнләндереү ысулдарын эҙләгән. Яхъя Кемалдың шиғриәте төрөк музыкаһы йоғонтоһо аҫтында була. Шиғри телдең эске ритмын аңлатып, ул Tınnet һымаҡ музыкаль төшөнсәләрҙе файҙаланған, улар тауыш йәғни һүҙҙәрҙең музыкаль мәғәнәһен, шиғыр ритмын билдәләй.

1912 йылда Истанбулға ҡайтҡанда, Яхъя Кемал шағир булараҡ билдәле булған. 1913—1923 йылдарҙа Истанбул университетында уҡыта.

Төркиәнең Республика халыҡ партияһы ағзаһы булараҡ Шанлыурфа (1923—1926), Йозгат (1934), Текирдаг провинцияларынан һәм Истанбул ҡалаһынан (1943) Төркиәнең Бөйөк милләт мәжлесенең 2 һәм 3-7 саҡырылыш ағзаһы була.

1926—1929 йылдарҙа Польшала Төркиә илсеһе була. 1930—1932 йылдарҙа Португалияла Төркиә илсеһе була. 1947 йылда Пакистанда Төркиәнең беренсе илсеһе итеп тәғәйенләнә, һаулығы ҡаҡшағас, 1949 йылда туған яғына әйләнеп ҡайта .

1958 йылдың 1 ноябрендә Истанбулда вафат булған, Ашиян зыяратында ерләнгән.

 Әҫәрҙәре 
 Kendi Gök Kubbemiz (1961)
 Eski Şiirin Rüzgârıyla (1962)
 Rubailer ve Hayyam’ın Rubailerini Türkçe Söyleyiş (1963)
 Edebiyata Dair
 Aziz İstanbul (1964)
 Eğil Dağlar
 Tarih Musahabeleri
 Siyasi Hikayeler
 Siyasi ve Edebi Portreler
 Çocukluğum, Gençliğim, Siyasi ve Edebi Hatıralarım
 Mektuplar-Makaleler
 Bitmemiş Şiirler
 Pek Sevgili Beybabacığım Yahya Kemal’den Babasına Kartpostallar, YKY, İstanbul, 1998.
 Gemi Elli Yıldır Sessiz: Özel Mektupları ve Yazışmalarıyla Ölümünün 50. Yılında Yahya Kemal

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Алькаева Л. О., Очерки по истории турецкой литературы 1908‒1939 гг. М., 1959.
 Основные произведения иностранной художественной литературы. Азия. Африка. СПб, Азбука, М., Терра, 1997.

Категория:Төркиә шағирҙары
Категория:Төрөк шағирҙары
Категория:Төркиә дипломаттары
Категория:Истанбул университеты уҡытыусылары
Категория:Төркиә Бөйөк милләт мәжлесенең 2-се саҡырылыш ағзалары
Категория:Төркиә Бөйөк милләт мәжлесенең 4-се саҡырылыш ағзалары
Категория:Төркиә Бөйөк милләт мәжлесенең 5-се саҡырылыш ағзалары
Категория:Төркиә Бөйөк милләт мәжлесенең 6-сы саҡырылыш ағзалары
Категория:Төркиә Бөйөк милләт мәжлесенең 7-се саҡырылыш ағзалары
Категория:Македонияла тыуғандар