Бердах

Бердаҡ (ысын исеме — Ғарғабай улы Бирҙеморат; , Бердақ Ғарғабай улы, 1827 йыл(1827)
— ) — ҡарағалпаҡ шағиры.

 Тормош юлы һәм ижады 
Ҡарағалпаҡстандың (Үзбәкстан), хәҙерге Муйнаҡ районы, территорияһында ярлы ғаиләлә тыуған. Мәҙрәсәлә уҡый. Көнсығыш халыҡтарҙың тарихы һәм классик әҙәбиәте белгесе була. Лирик, сатирик, дидактик шиғырҙар, тарихи поэмалар («Ырыу», «Әйҙос бей», «Амангилде», «Ирназар бей» һәм башҡалар) авторы. «Ақмақ патша» (Дыуамал батша) шиғри романын яҙа. Гуманистик ҡараштары «Иң яҡшы», «Бер ҡасан да булманы», «Дәүер» һәм башҡа шиғырҙарында сағылдырыла. «Шәжәрә» поэмаһы төркиҙәрҙең килеп сығышы тураһындағы легендаларға нигеҙләнгән; «Амангилде» поэмаһында ҡарағалпаҡтарҙың XVIII быуатта коканд ханына ҡаршы көрәше һүрәтләнә; «Әйҙос бей» һәм «Ирназар бей» поэмаларында халыҡтың 1827, 1828 һәм 1856 йылдарҙағы Хиуа хандары иҙеүенә ҡаршы көрәше күрһәтелгән. Шағир хеҙмәтте данлай, ҡатын-ҡыҙ хоҡуҡһыҙлығына ҡаршы баш күтәрә, мәғарифты яҡлап сыға. Бердахтың әҫәрҙәре урыҫ, ҡаҙаҡ һәм башҡа телдәргә тәржемә ителгән.

 Урыҫ теленә тәржемәләре 
 Бердах. Избранное. Перевод с каракалпакского Наума Гребнева. Каракалпакское гос. изд-во 1958 Тираж 10 000.
 Бердах. Избранное. Перевод Наума Гребнева. Госиздат Художественной лит. Уз. ССР 1958.
 Бердах. Избранная лирика. Перевод Семёна Липкина, Наума Гребнева «Каракалпакстан» Нукус 1977. Тираж 2000.
 Бердах. Избранное. Переводы Семёна Липкина, Наума Гребнева. Изд-во Г.Гуляма, Ташкент 1977 Тираж 5000.

 Хәтер 

 1992 йылда Ҡарағалпаҡ дәүләт университетына (элекке Т. Г. Шевченко исемендәге Ҡарағалпаҡ дәүләт педагогия институты, 1976 йылдан Нөкөс дәүләт университеты) Бердах исеме бирелгән «Мой город» сайтында .
 1998 йылда Нөкөстә Бердах музейы асылган.
 Нөкөстә шағирға һәйкәл ҡуйылған.
 1960 йылдарҙан алып Ҡарағалпаҡстан дәүләт премияһы Бердах исемен йөрөтә.
 2004 йылдан алып 27 ноябрь Бердах көнө итеп билдәләнә.

 Ҡыҙыҡлы факттар 
Шағирҙың бүләһе Мәмбәтназаров Жаныбай хәҙрәт Башҡортостандың Баймаҡ районы Иҫке Сибай ауылында йәшәй.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
   Бердах (1827—1900).
  Бердах.

 Әҙәбиәт 
 * 

Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Алфавит буйынса яҙыусылар
Категория:Алфавит буйынса шағирҙар
Категория:1827 йылда тыуғандар
Категория:1900 йылда вафат булғандар