Рутчин Алексей Иванович

Рутчин Алексей Иванович (6 декабрь 1911 йыл — 7 октябрь 1943 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, гвардия уҡсылар дивизияһы шоферы, гвардия старшинаһы, Советтар Союзы Геройы (1944, үлгәндән һуң).

 Биографияһы 
Алексей Иванович Рутчин  1911 йылдың 6 декабрендә хәҙерге Башҡортостандың Ейәнсура районы Иҫәнғол ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.

рус. Мәктәптең 6 класын тамамлаған.

Ейәнсура районы Куйбышев исемендәге колхоздағы малсылыҡ фермаһында, 1936—1941 йылдарҙа — Үзбәк ССР-ының Сәмәрҡәнд өлкәһендәге Ҡаттаҡурған һыуһаҡлағысының төҙөлөшөндә эшләй.

Ҡыҙыл армияға 1941 йылдың октябрендә Куйбышев өлкәһенең Бор район военкоматы тарафынан саҡырыла. 1942 йылдың декабрендә фронтҡа эләгә, 1943-се йылда ВКП(б)-ға инә.

Гвардия старшинаһы Рутчин 1943 йылдың 7 октябрендә Куцеволовка ауылы янында Днепр ярындағы алышта батырлыҡ күрһәтә (Кировоград өлкәһенең Онуфриев районы).

Әлеге алышта ул ауыр яралана һәм шул уҡ көндө вафат булаОБД Мемориал|83841063.. Башҡортостан Геройы Куцеволовка ауылында ерләнгәнОБД Мемориал|55372802.

Рутчин Алексей Иванович командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне һәм ошо ваҡытта күрһәткән батырлыҡтары өсөн үлгәндән һуң 1944 йылдың 22 февралендә Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була.

 Батырлығы 
«109-сы гвардия айырым танкыға ҡаршы истребитель дивизионының (Дала фронт, 37-се армия,110-сы гвардия уҡсылар дивизияһы) өлкән шоферы, гвардия старшинаһы Рутчин 1943 йылдың 7 октябрендә Днепр йылғаһының уң яҡ ярындағы алышта Куцеволовка ауылы районында (Кировоград өлкәһенең Онуфриев районы) батырлыҡ күрһәтә: дивизион тылдарына дошман пехотаһы бәреп инә, Рутчин түңәрәк оборона ойоштора һәм подразделение яугирҙары менән гитлерсыларҙың һөжүмдәрен кире ҡаға. Яңғыҙы ҡалғас, өҫтәмә көс килеп еткәнсе, һуғышты дауам итә. Әлеге алышта үлемесле яралана».

«Советтар Союзы Геройы» исеме үлгәндән һуң 1944 йылдың 22 февралендә бирелә.Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 22 февраля 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 5 марта (№ 13 (273)). — С. 1

 Хәтер 
Герой исемен Башҡортостандың Ейәнсура районы Иҫәнғол ауылында ауыл урамы йөрөтә. Ул уҡыған мәктәп бинаһында мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Советтар Союзы Геройы (1944).
 «Алтын Йондоҙ» миҙалы (22.02.1944).
 Ленин ордены (22.02.1944);
 Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (26.07.1943).;
 «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (15.12.1942).

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Лицом на запад. — Уфа, 1972. / стр. 263—269.
 Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1968, кн. 3. / стр. 214—219.
 Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 5. П-С. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2009. — 576 с. — ISBN 978-5-88185-072-2.
 Рутчин Алексей Иванович // 
Книга: Герои Советского Союза12

 Һылтанмалар 


Категория:Советтар Союзы Геройҙары
Категория:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:«Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнгәндәр
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандар
Категория:6 декабрҙә тыуғандар
Категория:1911 йылда тыуғандар
Категория:Ейәнсура районында тыуғандар
Категория:7 октябрҙә вафат булғандар
Категория:1943 йылда вафат булғандар
Категория:Днепр өсөн алышта ҡатнашыусылар