Ғәбд әл-Моталлип

Шәйбә ибн Хашим әл-Ҡорайши (), ‘Ғәбд әл-Моталлип ҡушматы менән билдәле (; 497, Мәҙинә — 578, Мәккә) — Мөхәммәт Рәсүлуллаһның олатаһы.

 Биографияһы 
Шәйбә ибн Хашим Мәҙинәлә 497 йылда тыуған. Ул Хашим ибн Ғәбд Манафтың улы була (хашимиҙар нәҫеленең башлаусыһы).

Хашим ибн Ғәбд Манафтың вафатынан һуң хажды ойоштороу бурысы уның бер туғаны Моталлип ибн Ғәбд Манафҡа күсә. Моталлип ибн Ғәбд Манаф Мәҙинәгә килгәс, Шәйбәне лә үҙе менән Мәккәгә ала. Мәккәлә Шәйбәне Моталлиптың ҡоло тип уйлайҙар Ғәбд әл-Моталлип тип йөрөтә башлайҙар ( — Моталлип ҡоло). Моталлиптың вафатынан һуң Ғәбд әл-Моталлип хаж ойоштороу эштәрен үҙ өҫтөнә ала һәм кешеләрҙең ихтирамын яулай.

Мөхәммәттең (салләЛлаһу ғәләйһи үә сәлләм) әсәһе Әминә бинт Ваһаб үлгәс, Ғәбд әл-Моталлип аоты йәшлек ейәнен үҙенә ала. Әммә ул да ике йылдан баҡыйлыҡҡа күсә, һәм баланы ҡарарға уның улы Әбү Талип үҙенә ала.

 Балалары 
Ғәбд әл-Моталлиптың 10 улы һәм 6 ҡыҙы була:


 Әбү Талип ибн Ғәбд әл-Моталлип — хаҡ хәлифә Али ибн Әбү Талиптың атаһы, Алиҙәр династияһы башлығы
 Ғабдуллаһ ибн Ғәбд әл-Моталлип — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең атаһы
 Хамза ибн Ғәбд әл-Моталлип — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең ағаһы, Мәккә мөшриктәренә ҡаршы һуғыштарҙа ҡатнашҡан
 Әбү Ләһәб (Ғәбд әл-Ғүззә ибн Ғәбд әл-Моталлип) — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең яуыз дошманы
 Ғидаҡ ибн Ғәбд әл-Моталлип
 Мәкүәм ибн Ғәбд әл-Моталлип
 Сәфәр ибн Ғәбд әл-Моталлип
 Ғәббәс ибн Ғәбд әл-Моталлип (566—653) — Ғәбд әл-Моталлиптың кесе улы, Ғабдуллаһ ибн Ғәббәстең атаһы (ғәббәсиҙәр династияһы башлаған)
  — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең инәһе, Зөбәйер ибн Әүүәмдең әсәһе .

 Пәйғәмбәрҙең олатаһы 

 Ҡорбан килтереү нәҙере 
Балалары араһынан Ғабдуллаһ бик яратҡан улы була. Бәйән ителеүенсә, Ғәбд әл-Моталлип ун улы тыуһа, береһен ҡорбанға килтерәм тип нәҙер әйткән булған. Улдары үҫеп еткәс нәҙере иҫенә төшкән. Ҡорбанға йәрәбә һалғас, ул Ғабдуллаһҡа сыҡҡан. Ҡорайыштар кәңәше менән ул нәҙерен үҙгәрткән һәм улы өсөн йөҙ дөйәне ҡорбан итеп салғанАбдалла и Амина  — Mukmin.Narod.Ru.
Буласаҡ Пәйғәмбәрҙең атаһы булған ул йөҙ дөйә хаҡы менән алып ҡалған улы. Тик улы йәшләй — 25 йәшендә вафат булып ҡала.

Ғабдуллаһ ибн Ғәбд әл-Моталлип ҡайһы бер сығанаҡтарҙа улын күреп өлгәрмәгән, ҡайһы берҙәрендә ул үлгәндә буласаҡ Пәйғәмбәр ике айлыҡ булып ҡалған тип әйтелә.

 Ейәне Мөхәммәтте аҫрауы 
Ғәбд әл-Моталлип, килене лә үлеп ҡалғас, ейәне Мөхәммәтте үҙенә аҫрарға ала, әммә бынан һуң ике йыл ғына йәшәп ҡала, баҡыйлыҡҡа күсә.

 Улы Ғәбд әл-Ғүззә һәм ейәне Мөхәммәт мөнәсәбәте 
Ғәбд әл-Моталлиптың ысын исеме Ғәбд әл Ғүззә тигән улының ҡушаматы — Әбү Ләһәб. Уның исеме Ислам тарихында ҡара дошманлығы менән яҙылып ҡалған. Ул Пәйғәмбәрҙең рисаләтенә ышанмай, мыҫҡыллай, вәғәздәрен юҡҡа сығарып Ҡәғбәтуллаһ алдында сығыш яһай. Ҡатыны менән икәүләп Рәсүлуллаһны бик рәнйетәләр. Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең ҡыҙҙары Әбү Ләһәб улдарына йәрәшелгән була: Руҡайяны — Ғүтбәгә, Өммөгөлсөмдө Ғүтәйбәгә бирергә тейеш булаллар. Әммә Әбү Ләһәб уларҙы килен итеп алыуҙан баш тарта.

Уның хаҡында исемләп «Ләһәб» («Бау») тигән сүрә иңә. Мосолмандар Ҡөрьәнгә ингән ошо 111-се сүрәгә ярашлы уны «Ут Атаһы», «Тамуҡ Әһеле» тигәнде аңлатҡан ҡушаматы менән генә атап йөрөтә.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Rubin, Uri. ʿAbd al-Muṭṭalib b. Hāshim // Encyclopaedia of Islam, THREE.
 Pakatchi, Ahmad; Khodaverdian, Shahram. ʿAbd al-Muṭṭalib b. Hāshim // Encyclopaedia Islamica.

Категория:Мөхәммәт ғаиләһе