Дәүләт банкы (Түбәнге Новгород)

Дәүләт банкыһының Түбәнге Новгород бүлексәһе — яңы рус стилендәге күренекле архитектура ҡомартҡыһы. 1911-1913 йылдарҙа В. А. Покровский проекты буйынса Романовтар батшалығының 300 йыллығы хөрмәтенә төҙөлгән.

Адресы: Оло Покровка һәм Грузин урамдары мөйөшөндәге 26-сы йорт.

Яңы рус ансамбле стилендә һалынған:

 Төп бина. Ҡыҙыл һыҙаттан эскәрәк индерелеп һалынған.
 Хеҙмәткәрҙәр өсөн торлаҡ йорт.
 Сүкеп эшләнгән кәртә менән ҡапҡа.
 Сәғәтле саң.
 Һаҡлағыс.

 Тарих 

 Конкурс 
В. А. Покровский 1911 йылда заказсы Банк Советы иғлан иткән конкурстың еңеүсеһе. Уға беренсе премия һәм бинаны төҙөү хоҡуғы бирелә.

Дәғүәселәре:
А. В. Щусев, А. И. фон Гоген. М. Вешняков.

 Тарихи прототибы 
мини|Грузин урамына сығыусы фасад.

 Ростовтың митрополит һарайы;
 Антип Константинов эшләгән Мәскәү Кремленең Терем һарайы рәшәткәһе;
 Новгород-Псков төҙөлөшө — торлаҡ йорт, сәғәтле саң манараһы.

 Төҙөлөш барышы 

 Эште башлау: 1911 йыл, 5 май
 1911 йыл, 1 июнь — нигеҙ ташын тантаналы һалыу 
 1913 йыл, 14 май — изгеләндереү

 Эште башҡарыусы — подрядсылар 
мини|Өс герб — күтәрмә өҫтөндәге боланлы Түбәнге Новгород гербы, фасадындағы Рәсәй империяһы гербы һәм шпилендәге СССР гербы 
мини|Иван Билибин. Түбәһендәге һүрәттәрҙең эскизы
В. А. Покровский берлектә эшләргә йәлеп иткән:

 Архитекторҙар: Голенищев Р. П., Е. М. Мичурин , Ц. Д. Босис , Нилус Б. М., шулай уҡ П. Ф. ФедоровскийЗалесов В. 
 Рәссам И. Я. Билибин, эскиз биҙәктәрен башҡара.
 Яков Филоть (С.-Петербург) — таш менән йөҙләү. 60 000 һум.
 «П. П. Пашков вариҫтары» оҫтаханаһы ағалы-энеле Г. П. һәм Н. П. Пашков (Мәскәү) милектәштәр етәкселеге аҫтында — фрескалар менән биҙәү.
 Н. Д. Чесноков — металл изделиелары.
 О. О. Гельдвейн — П. К. Ваулин кафель оҫтаханаһы.
 «Мерилиз һәм Мюр» — иҙән керамик плиткәләре.
 Сормово завод — аҫылмалы түшәм металл конструкциялары.

Смета буйынса эштәр хаҡы: төп корпус — 398 832 һум, сәғәтле саң — 1 744 һум.

Проект өсөн бүләк сметала ҡаралған 565 376 һумдың 5 % һәм 2 500 һум смета төҙөгән ваҡыттан алып эште күҙәтеү өсөн.

Хәҙерге торошо яҡшы, бер аҙ юғалтыуҙар — Рәсәй империяһы гербы шпилдә СССР гербына алмаштырылған.

Бина тәүге тәғәйенләнеше буйынса файҙалана— унда РФ үҙәк банкыһының Түбәнге Новгород өлкәһе бүлексәһе тора.

 Ҡыҙыҡлы факттар 
мини|Бинаның ишеге.

 Архив сығанаҡтары 
справа|мини|200x200пкс|Дәүләт банкыһының бинаһы. Түбәнге Новгород. Рәсәй банкыһы тәңкәһе — «Рәсәйҙең архитектура һәйкәлдәре», серияһынан. 3 һумлыҡ көмөш тәңкә, 2006 йыл

 ГАНО, ф. 403, оп. 674, дд. 610—772.
 РГИА , ф. 587, оп. 33, д. 36, лл. 2 об., 3. Министр Финансов Коковцев В. Н. графу Фредериксу В. Б. о здании Государственного Банка в Нижнем Новгороде.
 ГРМ ОР, ф. 100, д. 619, л. 1.

 Сығанаҡтар 

 Дневники императора Николая II. — Москва: «Орбита», ЦГАОР, 1991. — С. 400.
 Памятники истории и культуры города Горького / Составитель Орлов С. А. — Горький: Волго-Вятское книжное издательство, 1977. — С. 139, илл. Раздел «Памятники архитектуры», авт. Агафонов С. Л.
 Памятники истории и культуры Горьковской области / Агафонов С. Л. — Горький: Волго-Вятское книжное издательство, 1987. — С. 129.
 Знакомьтесь, город Горький. Путеводитель / Составитель Сидорова И. В. — Горький: Волго-Вятское книжное издательство, 1989. — С. 95.
 Нестеров М. В. Воспоминания. — М., 1985. — С. 305.
 Агафонов С. Л. Горький, Балахна, Макарьев. — М.: «Искусство», 1987. — С. 216—224. — (Серия «Художественные памятники СССР»).
 История Русского искусства. Том Х. Книга вторая. Глава 3. «Архитектура и художественная промышленность» / Борисова Е. А. — М.: «Наука», 1969. — С. 369, 370.
 Филатов Н. Ф. Нижний Новгород. Архитектура XVI- нач. XX веков // Энциклопедия Нижегородского края. — Нижний Новгород: Редакционно-издательский центр «Нижегородские новости», 1994. — С. 205—207.
 Краткий иллюстрированный путеводитель по Большому Нижнему. — Нижний Новгород: Издание Нижторга, 1929. — С. 41, 43.
 Церкви Нижнего Новгорода, уничтоженные и уцелевшие / Званцева Т. П., Смирнова Л. М. — Нижний Новгород: Нижегородское книжное издательство, 1991. — Стр. 50.
 Национальный стиль в архитектуре России / Лисовский В. Г. — М.: «Совпадение», 2000. — С. 207, 288—304.
 Советский Энциклопедический Словарь. — М.: «Советская Энциклопедия», 1987. — С. 1025.
 История русской архитектуры. — СПб.: Стройиздат, 1994. — С. 552, 556.
 Архитектура Советской России / Журавлев А. М., Иконников А. В., Рочегов А. Г.. — М.: Стройиздат, 1987. — С. 39, 42, 43, илл.
 По "Московской кругосветке / Медведев А. М., Хатов П. И., Шабуров Ю. Н. — М.: Московский рабочий, 1979. — С. 97.
 О реалистических основах советской архитектуры / Цапенко М. П. — М.: Государственное издательство литературы по строительству и архитектуре, 1952. — С. 64, 99.
 Волшебный замок Российской империи: альбом. — Н.Новгород: Литера, 2013. — 256 с., илл.

 Һылтанмалар 

Категория:Түбәнге Новгородтың архитектура ҡомартҡылары
Категория:1913 йылда барлыҡҡа килгәндәр