Зәғифлек

Зәғифлек ( — һүҙмә-һүҙ «көсһөҙ», in — «юҡ» + validus — «көслө») — кешенең хәлен, уның эшмәкәрлеген сикләгән ҡаршылыҡтар йәки физик, аҡыл, йәки сенсор психик тайпылыштарЯзык важен для того, чтобы покончить с дискриминацией. Сайт  Дианы Веренич.

Зәғиф — йәмғиәттә физик, аҡыл, йәки сенсор йәки психик тайпылыштары булыуы арҡаһында шәхси мөмкинселектәре сикләнгән кеше.
Рәсәй Федерацияһында «инвалид» статусын билдәләү медик-социаль экспертиза учреждениеларында башҡарыла һәм бер үк ваҡытта медик һәм юридик процедураны тәшкил итә. Инвалидлыҡ төркөмөн билдәләү юридик һәм социаль мәғәнәгә эйә, сөнки йәмғиәт менән айырым мөнәсәбәттәрҙе билдәләй: инвалидтың льготалары булыуы, инвалидлыҡ буйынса пенсия түләү, эш буйынса сикләүҙәр һәм эшкә яраҡһыҙлыҡ. Ҡайһы бер белгестәр инвалидтарҙы социаль тигеҙһеҙлек формаларының береһе булараҡ ҡарай.

 1-се төркөм инвалидлыҡты билдәләү 
1-се төркөм инвалидлығын билдәләү критерийҙарыЧто такое инвалидность? Сайт Организации Объединённых Наций на рус. яз. :
 үҙ-үҙеңде хеҙмәтләндерә алмау йәки тулыһынса кеше ҡарауында булыу;
 үҙ аллы хәрәкәт итә алмау һәм тулыһынса кеше ҡарауында булы;
 ориентацияға һәләтһеҙлек ((дезориентация);
 аралашыуҡа һәләтһеҙлек;
 үҙ тәртибен контролдә тота алмау.

 2-се төркөм инвалидлыҡты билдәләү 

2-се төркөм инвалидлығын билдәләүҙәге күрһәткестәр:
 үҙ-үҙен хеҙмәтләндереүҙә ярҙамсы саралар һәм (йәки) башҡа кешенең ярҙамын ҡулланыу һәләте булыу;
 үҙ аллы һәм ярҙамсы саралар ҡулланып хәрәкәт итеү һәм (йәки) башҡа кеше менән ярҙамын ҡулланыу һәләте булыу;
 эшкә яраҡһыҙлыҡ йәки махсус йыһазландырылған эш урындарында, махсус шарттарҙа ярҙамсы саралар ҡулланып, башҡа кешеләрҙең ярҙамы менән хеҙмәт эшмәкәрлеген башҡарыу һәләте булыу;
 уҡыу һәләте булмаған йәки махсус уҡыу йортонда ғына уҡыу һәләте булған, йәки махсус программа буйынса өй шарттарында уҡыу һәләте булыу ;
 башҡа кешеләрҙең ярҙамы менән ваҡыт һәм киңлек арауығында ориентация һәләте булыу;
 аралашыуҙа ярҙамсы саралар һәм (йәки) башҡа кешеләр менән ярҙамы ҡулланыу;
 үҙ -үҙен өлөшләтә йәки сит кеше ярҙамы менән генә контролдә тотоу һәләте.

 3-сө төркөм инвалидлыҡты билдәләү 

3-сө төркөм инвалидтарҙы билдәләүҙәге күрһәткестәр :
 ярҙамсы саралар ҡулланып үҙ-үҙен хеҙмәтләндереү һәләте;
 оҙайлы ваҡыт исраф итеп үҙ аллы хәрәкәт итеү һәләте;
 махсус режим талаптарын үтәп. дөйөм типтағы махсус уҡыу йорттарында ярҙамсы саралар ҡулланып, башҡа кешеләр ярҙамында (белем биреү персоналдарынан башҡа) уҡыу һәләте;
 хеҙмәт эшмәкәрлеге етештереү күләмен кәметеү йәки квалификацияһын төшөрөү шарттарында хеҙмәт эшмәкәрлеген башҡарыу һәләте , һөнәре буйынса үҙ эшен башҡара алмау;
 ярҙамсы саралар менән ваҡыт һәм киңлек арауығында ориентация һәләте булыу;
 информация алғанда һәм биргәндә күләмен, тиҙлеген кәметеп ҡабул итеп аралашыу һәләте,

 Инвалид балалар 
Инвалид балалар категорияһына 18 йәшкә тиклемге йәшәү эшмәкәрлегендә баланың үҫешендә булған етшһеҙлектәр һөҙөмтәһендә социаль дезадаптацияға килтергән, үҙ-үҙен хеҙмәтләндереүҙе, хәрәкәт итеүҙе, ориентация, үҙ-үҙе контролдә тотоуҙы, уҡыу, аралашыу, киләсәктә хеҙмәт эшмәкәрлегенең үҫешен тотҡарлауға килтереүҙә мөһим сикләүҙәр булған балалар ҡарай<ref>Региональная общественная благотворительная организация инвалидов</ref.
Төрлө кимәлдәге дауаханалар (республика, край, үҙәк, район, шул иҫәптән балалар өсөн); һәм махсуслаштырылған дауаханалар, бүлексәләр (неврологик, психиатрия, туберкулез һ. б.); консультатив-диагностик үҙәктәр тикшереүҙән һәм дауалауҙан һуң балаға инвалидлыҡ билдәләүҙе тәҡдим итә ала.

Тәҡдимдәр "Баланың үҫеш тарихы"нда (№ 112/у формаһы) һәм "Амбулатор, стационар ауырыуҙың медицина картаһы"нда теркәлә. Был тәҡдимдәр балаға инвалидлыҡ биргәндә иҫәпкә алына. Медицина картаһы даими йәшәү урыны буйынса балалар дауалау учреждениеларына ебәрелә. Дауалау учреждениеларың табип-консультация комиссияһы табип-белгестәре, баланың даими йәшәү урыны буйынса медицина-социаль һығымта төҙөй. Медик-социаль һығымта баланың һаулыҡ торошо боҙолоуы һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән һәм шул һөҙөмтәлә уның йәшәү эшмәкәрлегендә барлыҡҡа килгән сикләүҙәр булған осраҡта төҙөлә.

Медицина-социаль һығымтаға инвалид бала өсөн тәҡдимдәр индерелә:
 баланың махсуслаштырылған балалар учреждениеларында булыуы;
 өйҙә йәки махсус уҡыу йорттарында белем алыуы;
 кәрәкле ҡорамалдар, ярҙамсы саралар менән тәьмин итеү;
 кәрәкле шифахана-курорт дауаһы; профиль шифахана, ваҡыты;
 төп реабилитация саралары комплексы; МСЭК 1-се, 2-се төркөм бала саҡтағы инвалидлыҡ буйынса 18 йәштән өлкәндәргә инвалидлыҡ тәғейенләгәндә, уларға ҡартлыҡ буйынса минималь социаль пенсия күләме алыуға хоҡуҡ бирелә.
20 йәштә инвалид булған граждандарға эш стажына ҡарамаҫтан пенсия тәғәйенләнә.

Инвалид балаға тейешле льготалар:
 1 октябрҙән 15 майға тиклем осорҙа тимер юл, һауа транспорттарында,ҡала-ара автобус маршруттарында 50 % ташламалар;
 инвалид балалар, уларҙың ата-әсәһе, опекуны, попечителе һәм социаль хеҙмәткәрҙәр ҡала транспортының бөтә төрҙәрендә (таксиҙан башҡа) бушлай йөрөү хоҡуғы менән файҙалана;
 инвалид балалар һәм уларҙы оҙатып йөрөүсе кешеләргә дауалау (тикшереү) урынына ҡала-ара, ҡала яны, регион эсендәге автобус маршруттарында бушлай йөрөү хоҡуғы бирелә;
 инвалид балалар һәм уларҙы оҙатып йөрөгән кешеләр дауалана торған ергә бушлай барыу һәм ҡайтыу хоҡуғына эйә;
 социаль хеҙмәтләндереү стационар учреждениеларында йәшәүсе, ата-әсәләр ҡарауынан мәхрүм булған йәки етем ҡалған 18 йәшкә етеүсе инвалид-балалар торлаҡ менән сираттан тыш тәьмин ителә;
 инвалид-балалар тәрбиәләгән ғаиләләргә, фатир өсөн түләүҙәрҙә 50%-тан кәм булмаған (дөйөм торлаҡ фонды) ташлама яһала.

 Зәғифлек тураһында мәҙәниәттә 

 Зәғифтәр тураһында нәфис фильдар Исеме  Ил  Йыл  Режиссёр Уродцы  АҠШ  1932  Тод Броунинг ремейк Шоу уродов (фильм)  АҠШ  2007  Дрю Белл Лучшие годы нашей жизни  АҠШ  1946  Уильям Уайлер Повесть о настоящем человеке (фильм)  СССР  1948  Александр Столпер Джонни взял ружьё (фильм, 1971) АҠШ  1971  Далтон Трамбо Запах женщины (фильм, 1974)  Италия  1974  Дино Ризи ремейк Запах женщины (фильм, 1992)   АҠШ  1992  Мартин Брест Джонни: история жизни  АҠШ  1980  Джеймс Колье Человек-слон  АҠШ   1980  Дэвид Линч Не могу сказать «прощай» СССР  1982  Борис Дуров Габи, правдивая история Мексика / АҠШ  1987  Луис МандокиЧеловек дождя  АҠШ 1988  Барри Левинсон Рождённый четвёртого июля   АҠШ 1989   Оливер Стоун  Моя левая нога  Ирландия   1989  Джим Шеридан  Танец в кандалах  Канада  1990   Алан Голдштейн Форрест Гамп    АҠШ 1994   Роберт Земекис Достучаться до небес  Германия  / Кинематограф Нидерландов|Нидерланды  / Кинематограф Бельгии|Бельгия  1996   Томас Ян  Желаю удачи    АҠШ  1996  Ричард Лябри  Страна глухих  Россия  / Кинематограф Франции|Франция  1997   Валерий Тодоровский  Живая плоть  Испания  / Франция  1997  Педро Альмодовар  Другая сестра    АҠШ 1999   Гарри Маршалл  С первого взгляда    АҠШ  1999  Ирвин Уинклер  Я — Сэм    АҠШ 2001   Джесси Нельсон  Дом дураков   Россия / Франция 2002   Андрей Кончаловский Оазис  Южная Корея   2002  Ли Чан Дон  От двери к двери    АҠШ  2002  Стивен Шачтер  ремейк От двери к двери (фильм, 2009)|От двери к двери  Япония  2009   ?Радио    АҠШ 2003   Майкл Толлин А в душе́ я танцую  (Внутри себя я танцую)  Великобритания / Ирландия / Франция 2004   Дэмиен О'Доннелл  Море внутри   Франция / Италия / Испания  2004  Алехандро Аменабар  Босиком по мостовой   Германия 2005   Тиль Швайгер Литр слёз   Япония  2005  Такао Танака  и Бунта Ямамото Марафон   Южная Корея  2005  Юн-Чхоль Чжон  ремейк Марафон (фильм, 2007)|Марафон   Япония 2007   ? Музыка внутри  (Внутренняя музыка)   АҠШ 2006   Стивен Савалич  Париж, я тебя люблю  /новелла "Квартал Фобург Сен-Дени"/  Германия и др.  2006  Том Тыквер  и др.Скафандр и бабочка   Франция /  АҠШ 2007   Джулиан Шнабель Альпинист  Украина  2008   Александр Кириенко Настоящая любовь   Россия  2008  Станислав Мареев  Эта жизнь для тебя  Австрия  / Германия  2008  Шарон фон Витерсхайм Аватар (фильм, 2009)|Аватар    АҠШ 2009   Джеймс Кэмерон  Всё не случайно   Россия  2009  Сергей Полуянов Картахена   Франция  2009  Ален Монне  Фантомная боль   Германия  2009  Маттиас Эмке  Цирк бабочек    АҠШ  2009  Джошуа Вайгель  Я тоже   Испания  2009  Антонио Наарро  и Альваро Пастор  Меня зовут Кхан  Индия  2010   Каран Джохар 1+1   Франция 2011   Оливье Накаш  и Эрик Толедано  Красные браслеты   Испания  2011  Пау Фрейхас  и Ориоль Феррер  ремейк Красные браслеты (телесериал, 2014)|Красные браслеты    АҠШ 2014   ? Жизнь в клетчатой сумке  Беларусь  2012   Андрей Полупанов  Жизнь в миниатюре   Беларусь  2012  Михаил Шпилевский  и Андрей Полупанов Ржавчина и кость   Франция / Бельгия  2012  Жак Одиар Суррогат    АҠШ  2012  Бен Льюин  Только представь!  Португалия  / Франция / Великобритания  2012  Анджей Якимовский  Третий акт    АҠШ  2012  Боб Райнер  Желание жить   Польша 2013   Мацей Пепшица  Вселенная Стивена Хокинга    АҠШ 2014   Джеймс Марш  Класс коррекции   Россия  2014 Иван Твердовский  Ты не ты    АҠШ  2014  Джордж Вольфе 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Всемирный доклад об инвалидности.
 План действий Совета Европы по содействию правам и полному участию людей с ограниченными возможностями в обществе, 2006

Категория:Гигиена
Категория:Һаулыҡ һаҡлау (социаль институт)
Категория:Инвалидлыҡ
Категория:Социаль төркөмдәр