Нурихан Фәттах

Нурихан Фәттах (Нурихан Садрыйман улы Фәттахов; ; 25 октябрь 1928 йыл — 18 февраль 2004 йыл) — Татарстандың халыҡ яҙыусыһы (1998). 1965 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1978), Татарстандың Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1994).

 Биографияһы 
Нурихан Фәттах (тулы исеме Нурихан Садрыйман улы Фәттахов) 1928 йылдың 25 октябрендә Башҡорт АССР-ының Бөрө контоныхәҙер Башҡортостан Республикаһының  Костин ауылында тыуған.

1944 йылда «Совет әҙәбиәте» журналында Нурыйхан Фәттәхтың тәүге шиғыры баҫылып сыға. 1946 йылда ул Яңауылдың 1-се урта мәктәбен тамамлай.

1946—1951 йылдарҙа Ҡазан университетында «Татар теле һәм әҙәбиәте» һөнәре буйынса уҡый. Университетты тамамлағандан һуң Татарстан китап нәшриәтендә балалар һәм үҫмерҙәр әҙәбиәте редакцияһында эшләй. 1952—1953 йылдарҙа Чистай ҡалаһында «Сталин байрағы» район гәзитендә хәбәрсе булып эшләй. 1953 йылдан Ҡаҙанда йәшәй. 1957 йылда уның «Һеҙҙеңсә нисек?» тип аталған тәүге романы донъя күрә. Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән ваҡытта Павлодар янындағы «Ҡаҙан» совхозына йыш бара һәм оҙаҡ-оҙаҡ ҡына йәшәп китә. 1965 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.

Әҙипкә 1979 йылда «РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исем бирелә. 1994 йылда «Һыҙғыра торған уҡтар» дилогияһы өсөн ул Татарстан Республикаһының Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһына лайыҡ була. 1998 йылда татар әҙәбиәтен үҫтереүҙәге хеҙмәттәре өсөн Нурихан Фәттәхҡа «Татарстан Республикаһының халыҡ яҙыусыһы» тигән маҡтаулы исем бирелә.

«Этот загадочный фестский диск» һәм «Родословная: историко-лингвистические исследования» китаптарындаНациональные республики России увлеклись сочинением мифов и легенд о собственной истории //Деловая пресса, № 29 (403) от 20.07.2007 боронғо мысырҙарҙың боронғо төркиҙәргә туған булыуы тураһындағы фаразын әйтә.Национальные республики России увлеклись сочинением мифов и легенд о собственной истории //Деловая пресса, № 29 (403) от 20.07.2007 .

 Әҫәрҙәре 
 «Һеҙҙеңсә нисек?» повестар китабы, 1955)
 «Бала күңеле далала», 1962)
 «Мөдир Сажиҙә»),1968.
 «Кисеү» , 1995.
 «Аҡлан»,2009

 Балалар өсөн әҫәрҙәре 
 «Наш младший брат»
 «Ирек, Алмаз и Джалиль»
 «Рассказ о сестре и двух братьях» («Өч туган»)
 «Тегермәндә», «Безнең бабай»
 «Энҗеле үрдәк» (сказочная пьеса для кукольного театра) и др.

 Тарихи әҫәрҙәр 
 «Итил» романы («Итил-река течет» («Итил суы ака торур») һәм башҡа тәржемәләр) (1960)
 «Ҡол Ғәли» трагедияһы («Кол Гали»)
 «Һыҙғыра торған уҡтар» () (2-се, пер. изд. — 1991)
 «Алыҫ быуаттар ауазы» («Ерак гасырлар авазы»)
 «Самат ҡыҙы Сәринә» («Сармат кызы Сәринә»)
 «Аллалар һәм фирғәүендәр теле»

 Тәржемәләр 
 «Отверженные» («Хокуксызлар») В. Гюго
 «Отец Горио» и избранные рассказы О. Бальзака
 «Обломов» И. Гончарова
 рассказы А. Серафимовича, Б. Житкова и др.

 Постановкалар 
Н. Фәттәхтың «Ҡол Ғәли» трагедияһы Ғәлиәскәр Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында ҡуйыла. Кәрим Тинчурин исемендәге Драма һәм комедия театры «Итил һыуы аға торор» пьесаһын сәхнәләштерә.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1979)
 Татарстан Республикаһының Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһы (1994)
 Татарстан Республикаһының халыҡ яҙыусыһы (1998)

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ҡазан университетын тамамлаусылар
Категория:СССР-ҙың балалар яҙыусылары
Категория:Алфавит буйынса балалар яҙыусылары
Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре
Категория:Ғабдулла Туҡай премияһы лауреаттары
Категория:Татарстандың халыҡ яҙыусылары
Категория:Рәсәй тәржемәселәре
Категория:СССР тәржемәселәре
Категория:Алфавит буйынса тәржемәселәр
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:XX быуат Рәсәй яҙыусылары
Категория:Алфавит буйынса Рәсәй яҙыусылары
Категория:СССР яҙыусылары
Категория:Алфавит буйынса яҙыусылар
Категория:Татар яҙыусылары
Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары