Бабил батшалары

Был исемлектә боронғо Бабилда хакимлыҡ иткән 11 династия һанала. 

 I Бабил (амори) династияһы 

 б.э.т. яҡ.  1895—1881 йылдар: Суму-абум
 б.э.т. яҡ.  1881—1845 йылдар: Суму-ла-Эль
 б.э.т. яҡ. 1845—1831 йылдар: Сабиум
 б.э.т. яҡ.  1831—1813 йылдар: Апиль-Син
 б.э.т. яҡ.  1813—1793 йылдар: Син-мубаллит
 б.э.т. яҡ.  1793—1750 йылдар: Хаммурапи
 б.э.т. яҡ.  1750—1712 йылдар: Самсу-илуна
 б.э.т. яҡ.  1712—1684 йылдар: Абиешу
 б.э.т. яҡ.  1684—1647 йылдар: Амми-дитана
 б.э.т. яҡ.  1647—1626 йылдар: Амми-цадука
 б.э.т. яҡ.  1626—1595 йылдар: Самсу-дитана

 II Бабил династияһы (Диңгеҙ Иленең I династияһы) 

 1. Илиман (б.э.т.  XVIII быуаттың һуңғы өстән бер өлөшө)
 2. Иттин-линиби
 3. Дамик-илишу II
 4. Ишкибаль
 5. Шушши
 6. Гулькишар
 7. Пешгаль-дарамаш
 8. Адара-каламма
 9. Акуруланна
 10.Меламкур-курра
 11.Эйягамиль

 Кассиҙарҙың иртә осор хакимдары 
Бабил хакимдары булмайҙар, әммә уларҙың нумерацияһы  ғәҙәттә Бабилдың  Касси династияһы батшалары нумерацияһында дауам иттерелә.

 1. Гандаш (б.э.т. яҡ. 1741 — 1726)
 2. Агум I Большой (б.э.т. яҡ. 1726 — 1704)
 3. Каштилиаш I (б.э.т. яҡ. 1704 — 1683)
 4. Каштилиаш II (б.э.т. яҡ.  1683 — 1674)
 5. Абиратташ
 6. Урзикурумаш
 7. Кхарбашикхи
 8. Типтакзи

 III Бабил (Касси) династияһы 
(б.э.т. яҡ.  1595 — 1157) 440 йыл идара итә

 1. Агум II (б.э.т. яҡ.  1595 — 1571)
 артабан бер нисә тиҫтә йыл буйы кем батша булғаны билдәле түгел 
 2. Бурна-Буриаш I
 3. Каштилиаш III
 4. Улам-Буриаш
 5. Агум III
 7. Караиндаш I
 8. Кадашман-Харбе I
 9. Куригальзу I
 10. Кадашман-Эллиль I
 б.э.т. яҡ.  1376 — 1347: Бурна-Буриаш II
 б.э.т. яҡ.  1347 — 1346: Караиндаш II
 б.э.т. яҡ. 1346 — 1346: Нази-Бугаш
 б.э.т. яҡ.  1346 — 1324: Куригальзу II
 б.э.т. яҡ.  1324 — 1297: Нази-Марутташ
 б.э.т. яҡ.  1297 — 1280: Кадашман-Тургу
 б.э.т. яҡ.  1280 — 1265: Кадашман-Эллиль II
 б.э.т. яҡ. 1265 — 1256: Кудур-Эллиль
 б.э.т. яҡ.  1256 — 1243: Шагаракти-Шуриаш
 б.э.т. яҡ.  1243 — 1231: Каштилиаш IV
 б.э.т. яҡ.  1231 — 1226: Эллиль-надин-шуми
 б.э.т. яҡ.  1226 — 1224: Кадашман-Харбе II
 б.э.т. яҡ. 1224 — 1219: Адад-шум-иддин
 б.э.т. яҡ.  1219 — 1188: Адад-шум-уцур
 б.э.т. яҡ.  1188 — 1174: Мели-Шиху
 б.э.т. яҡ.  1174 — 1161: Мардук-апла-иддин I
 б.э.т. яҡ.  1161 — 1160: Забаба-шум-иддин
 б.э.т. яҡ.  1160 — 1157: Эллиль-надин-аххе

 IV Бабил династияһы (Исиндың II династияһы) 
(б.э.т. яҡ. 1156 — 1026) 128 йыл идара итә

 б.э.т. яҡ. 1156 — 1138: Мардук-набит-аххи-шу
 б.э.т. яҡ. 1138 — 1131: Итти-Мардук-балати
 б.э.т. яҡ. 1131 — 1125: Нинурта-надин-шуми
 б.э.т. яҡ. 1125 — 1103: Навуходоносор I (Набу-кудурри-уцур I)
 б.э.т. яҡ. 1103 — 1099: Эллиль-надин-апли
 б.э.т. яҡ. 1099 — 1081: Мардук-надин-аххе
 б.э.т. яҡ. 1081 — 1068: Мардук-шапик-зери
 б.э.т. яҡ. 1068 — 1046: Адад-апла-иддин
 б.э.т. яҡ. 1046 — 1045: Мардук-аххе-эриба
 б.э.т. яҡ. 1045 — 1033: Мардук-зер...
 б.э.т. яҡ. 1033 — 1026: Набу-шуму-либур

 V Бабил династияһы (Диңгеҙ Иленең II династияһы) 
(б.э.т. яҡ. 1025 — 1004) 21 йыл идара итә

 б.э.т. яҡ. 1025 — 1008: Симбар-Шику
 б.э.т. яҡ. 1008 — 1008: Эа-мукин-зери
 б.э.т. яҡ. 1008 — 1004: Кашшу-надин-ахи

 VI Бабил династияһы (Бази династияһы) 
(б.э.т. яҡ. 1004 — 984) 20 йыл идара итә

 б.э.т. яҡ. 1004 — 987: Эулмаш-шакин-шуми
 б.э.т. яҡ. 987 — 984: Нинурта-кудурри-уцур I
 б.э.т. яҡ. 984 — 984: Ширикти-Шукамуна

 VII Бабил династияһы (Элам династияһы) 
(б.э.т. яҡ. 984 — 979) узурпатор, элами, 5 йыл идара итә

 б.э.т. яҡ. 984 — 979: Мар-бити-апла-уцур

 VIII Бабил династияһы («Э» династияһы) 
(б.э.т. яҡ. 979 — 732) 248 йыл идара итә

 б.э.т. яҡ. 979 — 943: Набу-мукин-апли
 б.э.т. яҡ. 943 — 943: Нинурта-кудурри-уцур II
 б.э.т. яҡ. 943 — 941: Мар-бити-аххе-иддин
 б.э.т. яҡ.  941 — 900: Шамаш-мудаммик
 б.э.т. яҡ.  900 — 885: Набу-шум-укин I
 б.э.т. яҡ. 885 — 852: Набу-апла-иддин
 б.э.т. яҡ. 855 — 851: Мардук-бел-усати
 б.э.т. яҡ. 855 — 827: Мардук-закир-шуми I
 б.э.т. яҡ. 827 — 813: Мардук-балассу-икби
 б.э.т. яҡ. 813 — 802: Баба-ах-иддин

5 билдәһеҙ батшаның идаралығы.

 б.э.т.  VIII быуат башы: Нинурта-апла…
 б.э.т.  VIII быуат башы: Адад-шум-ибни
 б.э.т.  .VIII быуаттың беренсе яртыһы: Мардук-бел-зери
 б.э.т.  VIII быуаттың беренсе яртыһы: Мардук-апла-уцур
 б.э.т.  VIII быуат уртаһы: Эриба-Мардук
 б.э.т. яҡ. 754 — 748: Набу-шум-ишкун
 б.э.т. яҡ. 748 — 734: Набонасар
 б.э.т. яҡ. 734 — 732: Набу-надин-зери
 б.э.т. яҡ. 732 — 732: Набу-шум-укин II

 IX Бабил династияһы 
(б.э.т. яҡ. 732 — 627) 104 йыл идара итә

 б.э.т.  732 — 729: Набу-мукин-зери
 б.э.т. 729 — 727: Тиглатпаласар III
 б.э.т. 727 — 722: Салманасар V
 б.э.т.  722 — 710: Мардук-апла-иддин II
 б.э.т. 710 — 705: Саргон II
 б.э.т. 705 — 703: Синаххериб
 б.э.т. 703 — 703: Мардук-закир-шуми II
 б.э.т. 703 — 702: Мардук-апла-иддин II
 б.э.т. 702 — 700: Бел-ибни
 б.э.т. 700 — 694: Ашшур-надин-шуми
 б.э.т. 694 — 693: Нергал-ушезиб
 б.э.т. 693 — 689: Мушезиб-Мардук
 б.э.т. 689 — 681: Синаххериб
 б.э.т. 681 — 669: Асархаддон
 б.э.т. 669 — 648: Шамаш-шум-укин
 б.э.т. 648 — 627: Кандалану

 X Яңы Бабил (халдей) династияһы 
б.э.т. 626 до н. э. — б.э.т. 538  88 йыл идара итә

 б.э.т. 626 — 605: Набополассар (Набу-апла-уцур)
 б.э.т. 605 — 562: Навуходоносор II (Набу-кудурри-уцур II)
 б.э.т. 562 — 560: Амель-Мардук
 б.э.т. 560 — 556: Нергал-шарр-уцур
 б.э.т. 556 — 556: Лабаши-Мардук
 б.э.т. 556 — 539: Набонид (Набу-наид)
 б.э.т. 556 — 539: Валтасар (Бел-шар-уцур) Хакимдаш

 Фарсыларға ҡаршы ихтилалдар 

 1. б.э.т. 522 — Навуходоносор III (Нидинту-Бел)
 2. б.э.т. 521  — Навуходоносор IV (Араха,  Халдитаның улы)
 3. б.э.т. 484  — Бел-шиманни
 4. б.э.т. 482  — Шамаш-эрибу

Б.э.т. 539 йылда Бабилды фарсы батшаһы   Кир  II  ғәскәре баҫып ала, ул үҙ аллылығын юғалта. Фарсы хакимлығына ҡаршы ике ихтилалды баҫтырғандан һуң   (б.э.т. 484, 482 йылдар),  Ксеркс I Бабилдан  Бэла-Мардуктың алтын һынын алып сыға һәм ҡаланы автономиялы  статустан мәхрүм итә.
Категория:Вавилония
Категория:Боронғо Яҡын Көнсығыш нәҫелдәре
Категория:Яҡын Көнсығыш тарихы
Категория:Боронғо Месопотамия