Фриц Эрпенбек

Фриц Э́рпенбек (; 6 апрель 1897 йыл; Майнц — 7 ғинуар 1975 йыл, (Берлин) — немец (алман) яҙыусыһы, публицист һәм актёр.

 Биографияһы 
Эрпенбек Оснабрютта слесарлыҡҡа уҡып, актёрлыҡ оҫталығына дәрестәр ала. Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша. 1920 йылдан Берлинда Лессинг Театрында һәм Эрвин Пискаторҙа сәхнәлә сығыш яһай башлай, шулай уҡ режиссёр һәм драматург булараҡ көсөн һынап ҡарай. 1928 йылда яҙыусы Һедда Циннерға өйләнә

1927 йылда Германия Коммунистар партияһына инә. 1929 йылдан журналистика менән шөғөлләнә башлай. 1931—1933 йылдарҙа «Ҡыҙыл борос» () журналын баш мөхәррире вазифаһын биләй. .

1933 йылда Прагаға күсенә, ә 1935 йылда ҡатыны менән СССР-ға килә, унда бер нисә баҫманың мөхәррире булып эшләй. 1936 йылда «Көрәшселәр (Борцы)» фильмында эпизодик ролдә уйнай. «Ирекле Германия» Милли комитетына инә, «Ирекле Германия» радиостанцияһының баш мөхәррире була. Ульбрихт төркөмөндә ҡатнаша.

1941 йылдың октябренән 1943 йылға тиклем ҡатыны Һедда менән Өфөлә эвакуацияла була. Ошонда киләсәктә билдәле физик, философ һәм яҙыусы булып китәсәк улдары Йон (John Erpenbeck) донъяға килә. Йон — билдәле яҙыусы һәм режиссёр Дженни Эрпенбектың атаһы .

1945 йылда Эрпенбек Германияға әйләнеп ҡайта, 1946 йылда Германияның Социалистик берҙәм партияһына (СЕПГ) инә. 1946—1958 йылдарҙа журнала «Ваҡыт театры» () һәм «Театраль хеҙмәт» () журналдарының баш мөхәррире була. Бруно Һеншель менән Henschel Verlag нәшриәтен ойоштора. 1951 йылдан ГДР Министрҙар Советының башҡарыу сәнғәте һәм музыка буйынса баш бүлегенең етәксеһе була. 1959—1962 йылдарҙа Берлиндағы Фольксбюне театрының баш драматургы булып эшләй, әҙәби ижад менән шөғөлләнә

Эрпенбек Берлинда Доротеенштадт зыяратында ерләнгән. Берлиндағы бер урамға уның исеме бирелгән.

 Ғаиләһе 
 Ҡатыны — яҙыусы, актирса, журналист һәм радио алып барыусыһы Һедда Циннер.
 Улы — физик, философ һәм яҙыусы Йон Эрпенбек.
 Ейәнсәре — яҙыусы һәм режиссёр Дженни Эрпенбек..

 Әҫәрҙәре 
 Aber ich wollte nicht feige sein, рассказ, 1932
 Musketier Peters, рассказ, 1936
 Emigranten, роман, Москва, 1937
 Heimkehr, повесть, 1939
 Deutsche Schicksale, рассказы, 1939
 Kleines Mädel im großen Krieg, рассказ, 1940
 Gründer, роман, Москва, 1941 (т. 1)
 Gründer, роман (т. 2-3), Берлин, 1945 и 1949
 Lebendiges Theater, сочинения и литературная критика, 1949
 Wilhelm Pieck. Ein Lebensbild, 1951
 M. Linzer (Hrsg.) Aus dem Theaterleben. Aufsätze und Kritiken, 1959
 Künstlerpension Boulanka, детективный роман, Gelbe Reihe 1964
 Vorhang auf!, исторические рассказы, 1965
 Tödliche Bilanz, детективный роман, 1965
 Aus dem Hinterhalt, детективный роман, 1967
 Nadel im Heu, детективный роман, 1968
 Der Fall Fatima, детективный роман, 1969

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Fritz Erpenbeck. In: Richard Drews, Alfred Kantorowicz (Hg.), verboten und verbrannt. Deutsche Literatur — 12 Jahre unterdrückt, Berlin und München: Heinz Ullstein — Helmut Kindler Verlag, 1947, S. 37 f.

 Һылтанмалар 
 Биография 

Категория:Германия яҙыусылары
Категория:Германия актёрҙары
Категория:Шәхестәр:Өфө
Категория:Башҡортостанда эвакуацияла булғандар