Сара Леандер

Сара Леандер (немец әйтелешендә Цара Леандер; , тыумыштан Сара Стина Һедберг (Zarah Stina Hedberg), 15 март 1907 йыл — 23 июнь 1981 йыл) — Швеция киноактёры, йырсы, башлыса Германияла эшләй.

 Биографияһы 
Маклер ғаиләһендә тыуған. 1911 йылда фортепианола уйнарға өйрәнә, 1913 йылда йырҙарын беренсе тапҡыр башҡара, 1922 йылда  гимназияла уҡый; бер нисә йыл нәшриәттә секретарь булып эшләй. 1926 йылда актёр Нильс Леандерға кейәүгә сыға. 1929—1935 йылдарҙа Швецияла күп һанлы ревю һәм оперетталарҙа уйнай, скандинав илдәрендә гастролдәрҙә була. 1930 йылдарҙа уның йырҙары яҙылған пластинкалар сыға.

Леандерҙың кинолағы беренсе ролдәре  ялтырауыҡлы мөхиттә йәшәгән,ирҙәрҙе ымһындырып һәләк итеүгә һәләтле ҡатын-ҡыҙ була. 1932 йылда ул швед журналисы Видар Форселлгә кейәүгә сыға, 1936 йылда Австрияға китә, Вена театрында Ральф Бенацкиҙың  опереттаһында Макс Ханзен менән бергә уйнай. Шул уҡ йылда Леандер ҡатнашҡан немец телендәге тәүге фильм сыға: ул ваҡиғалар театр әйләнәһендә барған «Премьера» детектив фильмыда ревю йырсыһы ролен башҡара. Был амплуала, үҙе менән килешеү төҙөгән УФА (UFA) фильмдарында сығыш яһай.

1941 һәм 1942 йылдарҙа Адольф Гитлер пропаганда министрлығының Сара Леандерға дәүләт актрисаһы исемен биреү тураһындағы тәҡдимен кире ҡаға. 1943 йылда унан немец гражданлығын алыуын һәм валютала алған гонорарының күп өлөшөнән баш тартыуын талап иткәндәр. Быға яуап итеп ул УФА (UFA) менән контрактын өҙгән һәм Швецияға кире ҡайтҡан. Ул ҡатнашҡан фильмдар прокатта ҡала, әммә немец матбуғатында уның исемен телгә алыу тыйыла.

1944 йылда Скандинавиянан эмигрант хеҙмәттәштәре уға бойкот менән янағандан һуң, Сара Леандер Карл Герхардттың Стокгольм ревюһында ҡатнашыуҙан баш тартырға мәжбүр була, әммә был хәл уға швед радиоһында сығыш яһарға ҡамасауламай. 1945 йылдың уртаһынан уға Германияла һәм Австрияла сығыш яһау тыйыла. 1948 йылдың 13 ноябрендә ул Саарбрюккенда үҙенең һуғыштан һуңғы тәүге концерты менән сығыш яһай.

Советтар Союзында Сара Леандер ҡатнашҡан бер нисә фильмды трофей сифатында күрһәткәндәр: 1948 йылда  (Das Herz der Königin, 1940) —  атамаһы аҫтында, 1949 йылда  (Das Lied der Wüste, 1939) — , 1956 йылда  (Damals, 1943) —  атамаһы биреп.

Шағир Иосиф Бродский үҙенең «Трофейное» китабында былай тип яҙа: «Мин уны тик бер тапҡыр ғына, ул саҡта бер аҙна ғына барған Мария Стюарт тураһындағы „Эшафотҡа юл“ фильмында күрҙем. Йәш кенә бер паж һәләкәт алдында торған королеваның һоҡланғыс балтырын күреп, хәсрәтле башын эйгән күренештән башҡа бер нәмә лә хәтеремдә ҡалмаған. Минең ҡарашҡа, ул экранда ҡасан да булһа күренгән иң матур ҡатын-ҡыҙ булған, һәм бынын һуң миңә оҡшағандар, хөрмәткә лайыҡлы булһалар ла, ул күрһәткән идеалдан тайпылыу ғына булған. Минең буталсыҡ һәм оҙайлы романтик карьерамды аңлатырға тырышыуҙарым араһынан,ғәжәп булһа ла, бына ошоноһо ҡәнәғәтләндерерлек булып тойола».(Романтик карьера- тормошондағы мөхәббәткә бәйлеваҡиғалар). 

1949 йылда Леандер концерттары менән яңынан Европа һәм Көньяҡ Америка буйлап  яһаған. 1956 йылда дирижёр Арне Хюльферсҡа кейәүгә сыға. Кинола бары тик эпизодик ролдәрҙә генә уйнай.  фильмында, элекке йырҙарын йырлап, үҙен үҙе уйнай.

Сара Леандер Венала һәм ФРГ-ла оперетталарҙа һәм мюзиклдарҙа уйнай, гастролдәрҙә һәм телевидениела сығыш яһай (1978 йылда ZDF -ла «Йәкшәмбе концерты»).

1978 йылдың 10 октябрендә Стокгольмда һуңғы тапҡыр сәхнәгә сыға. Икенсе көндә уны инсульт һуға.

 Фильмографияһы 
мини|Сара Леандер 1931 йылда 
 1930 — Загадки Данте / Dantes Mysterier
 1931 — Фальшивый миллионер / Falska Millionären
 1935 — Скандал / Äktenskapsleken
 1937 — Премьера / Premiere
 1937 — К новым берегам / Zu neuen Ufern
 1937 — Хабанера / La Habanera
 1938 — Родина / Heimat
 1938 — Чернобурка / Der Blaufuchs
 1939 — Средь шумного бала / Es war eine rauschende Ballnacht
 1939 — Песнь пустыни / Das Lied der Wüste
 1940 — Сердце королевы / Das Herz der Königin
 1941 — Путь на свободу / Der Weg ins Freie
 1942 — Великая любовь / Die große Liebe
 1942 — Тогда / Damals
 1950 — Габриела / Gabriela
 1952 — Куба Кабана / Cuba Cabana
 1953 — Аве Мария / Ave Maria
 1954 — С тобой было всегда так хорошо / Bei Dir war es immer so schön
 1959 — Голубой мотылек / Der blaue Nachtfalter
 1964 — Небылицы / Das Blaue vom Himmel, ТВ
 1966 — Изюминка женщин / Das gewisse Etwas der Frauen

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Марика Рёкк
 Йоханнес Хестерс
 Ольга Чехова

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 http://svt.se/svt/road/Classic/shared/mediacenter/index.jsp?d=57449&a=690575
 Фотографии и библиография]

Категория:Швеция актрисалары
Категория:Алфавит буйынса актёрҙар
Категория:Швеция йырсылары
Категория:Алфавит буйынса йырсылар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Стокгольмдә вафат булғандар