Зента Мауриня

Зента Мауриня (; 15 декабрь 1897 йыл — 25 апрель 1978 йыл) — Латвия яҙыусыһы, эссеист, М. Ф. Достоевский ижадын өйрәнеүсе, философ һәм тәржемәсе. Латвияла беренсе булып «филология фәндәре докторы» дәрәжәһен алыусы.

 Биографияһы 
Мауриня Зента 1897 йылдың 15 декабрендә Рәсәй империяһы Лифлянд губернаһыХәҙер Латвияның Гулбен крайы Леясцием улусы Леясциемс ауылында табип Роберт Мауринь һәм уның ҡатыны, пианист Мауриня Мелания ғаиләһендә тыуа. Бала сағы Гробиня ҡалаһында үтә. Биш йәшендә Мауриня Зента полиомиелит менән ауырый, һәм бөтә ғүмере буйы инвалид коляскаһында, ҡот осҡос физик һыҙланыуҙар менән көрәшеп йәшәүгә дусар була.

Лиепая рус гимназияһын тамамлаған (1913—1915). 1921 йылда Зента Мауриня Латвия университетының философия һәм филология факультетына уҡырға инә. Ике йылдан һуң Балтика филологияһы бүлеге буйынса махсуслашыуҙы һайлай. Рига педагогия институтында уҡыта, Латвия университетында лекциялар уҡый. Валмиера халыҡ университетында төп лектор була.

1949 — 1963 йылдарҙа — Упсала университеты доценты. Ғүмеренең һуңғы йылдарын Германияның көньяғында, Бад-Кроцинген тигән ерҙә үткәрә. Унда урындағы зыяратта ерләнгән. Вафат булған урыны — Швейцарияның Базель ҡалаһы.

 Шәхси тормошо 
Ире Константин Раудив.

 Хеҙмәттәре 
Беренсе әҙәби баҫмаһы «Libausche Zeitung» гәзитендә — Янис Акуратерстың «Mana vismīļā» хикәйәһенең немец теленә тәржемәһе (1919). Зента Мауриня 1944 йылға тиклем Латвияла барлығы 19 әҫәр баҫтыра: Райнис, Достоевский, Данте тураһында монографиялар, «Поездағы тормош» романы («Dzīves vilcienā») (1941), ваҡытлы матбуғатта күп һанлы хикәйәләр, тәржемәләр һәм башҡа әҫәрҙәре. Һөргөндә ваҡытта 27 хеҙмәте латыш телендә һәм 20 хеҙмәте немец телендә, шулай уҡ итальян, инглиз, рус, швед, голланд, дания һәм фин телдәренә тәржемәләре нәшер ителгән. Үҙ ғүмерендә Латвияла, Германияла, Швецияла, Финляндияла, Австрияла һәм Францияла 600 самаһы асыҡ лекциялар уҡыған. Дөйөм алғанда 70-тән ашыу китап авторы.

Мауриня Зентаның түбәндәге эштәре немец телендә баҫылған:
 Tālais brauciens (Die weite Fahrt) (автобиография)
 Dostojevskis (Dostojewskij) (биографияһы)
 Sirds mozaīka (Mosaik des Herzens) (эссе)
 Prieks Sākumā bija (Im die Anfang Freude war) (хикәйә)
 Mīlētā dzīve — dzīve dzīvotā (Geliebtes Leben — gelebtes Leben) (эссе)
 Portreti Krievu rakstnieku (Schriftsteller russischer Porträts) (эссе)

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 1965 — Эльзас академияһының почётлы ағзаһы (Франция).
 1968 — «Германия Федератив Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» 1-се дәрәжә орден.
 1971 — Германия фондынан Конрад Аденауэр исемендәге премия
 1977 — Бад-Кроцингендың почётлы гражданы.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 




 Һылтанмалар 



Категория:Филология фәндәре докторҙары
Категория:Философ ҡатын-ҡыҙҙар
Категория:Инвалидтар
Категория:Немец яҙыусылары
Категория:XX быуат тәржемәселәре
Категория:Алфавит буйынса тәржемәселәр
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:XX быуат яҙыусылары
Категория:Германия яҙыусылары
Категория:Алфавит буйынса яҙыусылар
Категория:Базелдә вафат булғандар
Категория:Алфавит буйынса ғалимдар