Кар-Тукульти-Нинурта

мини|Кар-Тукульти-Нинурталағы һарай стенаһын биҙәгән һүрәттең бер өлөшө
Кар-Тукульти-Нинурта (хәҙерге атамаһы — Тулул-эль-Акар, Ираҡтың Сәләх-әд-Дин провинцияһында урынлашҡан) — боронғо Ассириялағы ҡала, Ашшур илаһҡа табыныу тәғәйенләнешендәге яңы үҙәк, бәлки, беҙҙең эраға тиклем 1243—1207 йылдарҙа  ассирий батшаһы Тукульти-Нинурта  I  Ашшурҙан төньяҡтараҡ нигеҙләгән яңы баш ҡала булғандыр. Ҡаланың атамаһы «Тукульти-Нинурта порты» тигәнде аңлата.

 Тарихы 
Кар-Тукульти-Нинурта   Ассирия империяһының иҫке баш ҡалаһы Ашшурҙан төньяҡҡа ҡарай өс километр самаһы алыҫлыҡта төҙөлгән булған. Кар-Тукульти-Нинурта Тигр йылғаһының һул ярында ултырған. Диуар менән уратылған ҡала биләмәһе 800 х 800 метр үлсәмле булған. Ҡала уртаһынан уны көнбайыш һәм көнсығыш өлөштәргә бүлгән диуар үткән. Ҡаҙыныуҙар барышында көнбайыш өлөштә, йылға буйында, төп ассирий илаһы  Ашшурға бағышланған ғибәҙәтхана табыла.  Ғибәҙәтхана комплексы  53 х 90 метр үлсәмле була. Комплекстың көнбайыш өлөшөндә зиккурат урынлашҡан. Зиккуратта табылған текстарҙа ғибәҙәтхананың  Ашшур ғибәҙәтханаһы булыуы тураһында әйтелә, шулай уҡ  ҡаланың ҡайҙа урынлашҡаны тураһында мәғлүмәт бирелә.  Башҡа текстарҙан билдәле булыуынса,  илаһтың һыны Ашшурҙан ошо ғибәҙәтханаға күсерелгән булған. 

Ғибәҙәтхананың төньяғында 18 метр бейеклегендәге ҡалҡыу нигеҙ өҫтөндә батша һарайы була.  Һарайҙың да, ҡалҡыулыҡтың да харабалары һаҡланмаған, шулай ҙа һүрәт менән биҙәлгән  стена киҫәктәре табылған.  

Батша Тукульти-Нинурта I  вафат булғас, ҡала ташландыҡҡа әйләнә, ә Ашшур илаһының һыны иҫке баш ҡалаға ҡайтарыла.  

 Әҙәбиәт 

 Tilman Eickhoff: Kār Tukulti Ninurta: Eine mittelassyrische Kult- und Residenzstadt. Deutsche Orientgesellschaft Berlin: Mann, 1985. ISBN 3-7861-1384-X
 Liane Jakob-Rost, Inschriften auf kleineren Tongefäßen aus Assur und Kar-Tukulti-Ninurta, Forschungen und Berichte, Bd. 31, pp. 55-65, 1991

 Һылтанмалар 

 Deutsche Orient-Gesellschaft site web page (german)
 Stone statue of a monkey from Kar-Tukulti-Ninurta — British Museum

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Боронғо Месопотамия
Категория:Элекке баш ҡалалар
Категория:Боронғо Месопотамия ҡалалары