Болотников Пётр Григорьевич

Болотников Пётр Григорьевич (8 март 1930 йыл — 20 декабрь 2013 йыл) — СССР спортсыһы, оҙон дистанцияға йүгереүсе. 1960 йылғы олимпия чемпионы, 10 000 метрлыҡ дистанцияла донъя экс-рекордсмены, СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры (1960). Ленин (1960), Халыҡтар Дуҫлығы (1985), Почёт (1995) һәм III дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордендары кавалеры (1999); Мордовияның почетлы гражданы.

 Биографияһы 
Пётр Григорьевич Болотников 1930 йылдың 8 мартында Урта Волга крайының Мордва автономиялы өлкәһенеңХәҙер Мордва Республикаһының Краснослободский районы Зиновкин ауылында тыуған.

20 йәшендә армияла ярыштарҙа тәүге тапҡыр ҡатнашып, 3 километрлыҡ кроссты 9.16, 2 ваҡыт эсендә йүгереп үтә (рекорд дивизияһы). Армияға тиклем гимнастика менән шөғөлләнә, шуның арҡаһында физик әҙерлектең яҡшы базаһын ала, унһыҙ, үҙе әйтеүе буйынса, көслө стайер була алмаҫ ине

Тренерҙар мәктәбен һәм Физик культура институтын тамамлай. Еңел атлетика буйынса «Спартактың» өлкән тренеры (1965—1985). 1960 йылда Римдағы Олимпия уйындарында 10000 м йүгереү буйынса еңә.

5000 һәм 10000 м дистанцияла һәм 5 км кросста ун өс тапҡыр СССР чемпионы (1957—1962, 1964). 10000 м (1962) дистанцияла Европа Чемпионы, 10000 м дистанцияла донъя рекордсыһы (1960—1963)

Петр Болотниковтың Римда үткән Олимпия уйындарындағы был еңеүенән һуң бер ниндәй ҙә совет йәки рәсәй йүгереүселәре стайер дистанцияла (1500 м һәм унан да оҙонораҡҡа) алтын йондоҙ яулай алмай.

1962 йылдан КПСС ағзаһы. 1990—1992 йылдарҙа ДСО «Спартак» Үҙәк советын етәкләй, почетлы президиум ағзаһы һәм «Спартак» спорт йәмғиәтенең почетлы рәисе (1996), Рәсәй Үҙәк клубы «Шиповка юных» рәйесе, (1995), «Хеҙмәт» гәзите һәм «Мәскәү -Лужники» Кубогы (1992) призына үткәрелгән ярыштарҙа төп судья була. Оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, П .Болотников Йондоҙло ҡаласыҡта  Юрий Гагарин иҫтәлегенә традицион уҙыш парадын асыу буйынса етәкселек итәhttp://www.mosreg.ru/userdata/1277991996.pdf.

Саранскта традиция буйынса Болотников Петр призына халыҡ-ара йүгереү ярышы үтә.

Петр Болотников 2013 йылдың 20 декабрендә вафат булаСкончался олимпийский чемпион-1960 Петр Болотников. Мәскәүҙә Троекуров зыяратында ерләнә.

 Ярыштарҙа сығыш яһауы 
+Халыҡ -ара ярыштар Дата Ярыштар Ҡала Урын Дистанция Һөҙөмтә1956Йәйге Олимпия уйындарыМельбурн914.22,416—Результат не зафиксирован1957Студент 
уйындарыМәскәүI29.14,61960Йәйге Олимпия уйындарыРимI28.32,21962ХельсинкиI 13.56,6Европа 
чемпионатыБелградIII14.02,6I28.54,01964Йәйге Олимпия уйындарыТокио2530.52,8

+СССР чемпионатыЙыл  Дистанция  Һөҙөмтә  Дата  Ҡала  Урын1954марафон2:41.1218 июльМәскәү1819565000 м14.12,65—16 августМәскәүIII10000 м5 август419575000 м13.58,02 сентябрьМәскәүII10000 м29.09,831 августIкросс 8 км24.09,627 октябрьII19585000 м13.58,819 июльТаллинI10000 м29.06,828 октябрьТбилисиIкросс 5 км14.26,411 майМәскәүI19595000 м13.52,814 августМәскәүI10000 м29.03,09 августI19605000 м13.55,818 июльМәскәүI10000 м29.16,616 июльIкросс 8 км25.03,030 октябрьХарьковII19615000 м14.08,83—9 августаТбилисиI10000 м29.24,8I19625000 м13.56,013 августМәскәүI10000 м28.18,211 августIкросс 5 км23 февральМукачево33196410000 м28.39,627 сентябрьКиевI19655000 м13.58,09—17 октябрьАлма-АтаII10000 м29.06,414 октябрьIII

 Рекордтары 

 Бөтә союз (донъя ярыштары түгел) 
 3000 м — 8.00,8 — , Варшава, 1959.

 Китаптары 
 Болотников П. Г. Последний круг. — М.: «Молодая гвардия», 1975. — 208 с. — (Спорт и личность).

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Болотников Пётр Григорьевич // Олимпийская энциклопедия / Павлов С. П.. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — 415 с.

Категория:СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастерҙары
Категория:III дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалерҙары
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Почёт ордены кавалерҙары
Категория:Алфавит буйынса еңел атлеттар
Категория:«Мәскәүҙең 850 йыллығы иҫтәлегенә» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
Категория:СССР-ҙан Олимпия чемпиондары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1960 йылғы йәйге Олимпия уйындары чемпиондары
Категория:КПСС ағзалары