Туҡаев Мөхәмәтшакир Мөхәмәтхарис улы

Туҡаев Мөхәмәтшакир Мөхәмәтхарис улы (14 ғинуар 1862 йыл — 1932 йыл) — ахун, Өфө губернаһынан Рәсәй империяһының 2-се һәм 3-сө саҡырылыш Дәүләт Думаһы ағзаһы, башҡортЧлены государственной думы (портреты и биографии) Второй созыв 1907—1912 г. Бойович М. М. Издание т-ва Сытина Москва 1907Государственная дума III созыв- 3-я сессия. Справочник. Составлен приставской частью Государственной Думы. С.-Петербург. Государственная типография. 1910Представители Народа: Мухамет-Шакир Тукаев .

 Биографияһы 
Мөхәмәтшакир Мөхәмәтхарис улы Туҡаев Өфө губернаһының Стәрлетамаҡ өйәҙе Ҡалҡаш улусы (хәҙер Башҡортостан Республикаһы ) Стәрлебаш ауылында тыуа. Туҡаевтар нәҫеленән, ишандар, имамдар һәм мөҙәристәр династияһы заты. Ырыуға нигеҙ һалыусы тип Ниғмәтулла бин Биктимер бин Туҡай бин ас-Слаучи һанала (1772—1844)А. Хабутдинов. Бухарское образовательное влияние на татарскую элиту в XVIII—XIX вв..

Дини белемде Стәрлебаш мәҙрәсәһендә алаСтатья «Медресе в дер. Стерлибаш» в Энциклопедии Башкортостан. Ырымбур татар уҡытыусылар мәктәбен тамамлай. Ауыл хужалығы менән шөғөлләнә. Ер биләүсе (360 дисәтинә.).

1887 йылда ауыл һайлау съезына вәкил итеп һайлана, был съездың рәйесе була.

Артабан Стәрлетамаҡ өйәҙенең земство йыйылышы ағзаһы (1887—1890), Өфө губерна статистика комитеты ағзаһы (1898—1901) һәм Өфө губерна музей комитеты ағзаһы итеп һайлана.

Иген уңмаған 1892 һәм 1897 йылдарҙа аҙыҡ-түлек буйынса ышаныслы вәкил итеп һайлана.

1899 йылда төрки телендә уның «Стәрлебаш ауылы тарихы» тигән мәҡәләһе баҫылып сығаТукаев М. Ш. Тарихи Стэрлебаш. Казан, 1899.

1905 йылдың апрелендә Өфөлә мосолман руханиҙары съезы рәисе була, был съезда Ырымбур округы мосолмандары өсөн мосолман руханиҙары йыйылышының дини автономияһы концепциялы петиция ҡабул ителә, уның нигеҙендә уларҙың дини эштәренә дәүләттең ҡыҫылмауы һәм дини идараны либералләштереү идеяһы ята.
200px|left|thumb|II Дума депутаты, 1907
Өфө губернаһынан Рәсәй империяһының 2-се (1907) һәм 3-сө (1907—1912) саҡырылыш  Дәүләт Думаһы ағзаһы итеп һайлана. Мосолман фракцияһына инә. 4-се саҡырылыш Дәүләт Думаһына депутат итеп һайланыуға тауышҡа ҡуйыла, ләкин Стәрлетамаҡ өйәҙе буйынса «сит милләтле улус йыйылыштарынан» һайлауҙы юҡҡа сығарыу сәбәпле унда эләкмәй. Икенсе версия буйынса, һайлауҙы өҙөү өсөн Өфө губернаһы губернаторы П. Башилов тарафынан күрелгән саралар һөҙөмтәһендә депутат итеп һайланмай.

1914 йылдың июнендә Санкт-Петербургта үткән бөтә Рәсәй мосолмандары съезы делегаты.

1921 йылда Ырымбурға күсә.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Боиович М. М. Дәүләт Думаһы депутаттары (Портреттар һәм биографиялар). Икенсе саҡырылыш. М, 1907. С. 368.
 Боиович М. М. Дәүләт Думаһы ағзалары (Портреттар һәм биографиялар). Третий созыв. М, 1913. С. 361.
 3-сө саҡырылыш Дәүләт Думаһы: портреттар, биографиялар, автографтар. — Санкт-Петербург: издание Н. Н. Ольшанскаго, 1910. Табл. 41.
 Представители Народа: Мухамет-Шакир Тукаев 


Категория:Рәсәй империяһының икенсе саҡырылыш Дәүләт думаһы ағзалары
Категория:Рәсәй империяһының өсөнсө саҡырылыш Дәүләт думаһы ағзалары
Категория:Ислам сәйәсмәндәре
Категория:Башҡорт дин әһелдәре
Категория:Стәрлебаш мәҙрәсәһен тамамлаусылар