Түбәнге Серге районы

Түбәнге Серге районы () — Свердловск өлкәһенең административ-территориаль һәм муниципаль берәмеге. Көнбайыш идаралыҡ округына ҡарай.

Административ үҙәге — Түбәнге Серге.

 География 
Район Свердловск өлкәһенең көньяҡ-көнбайыш өлөшөдә урынлашҡан, көньяҡтан Силәбе өлкәһе менән сиктәш. Майҙаны — 3 689,80 км².

 Тарих 
1924 йылдың 27 февралендә Урал өлкәһенең Екатеринбург өлкәһе составында ойошторола.

1925 йылда Түбәнге Серге районынан Бисәрт районы бүленеп сығарыла, һуңыраҡ ул бөтөрөлә.

1934 йылдың 17 ғинуарында Урал өлкәһе бөтөрлгәс, район Свердловск өлкәһе составына керә.

1945 йылдың 2 ноябренән 1959 йылдың 9 мартына ҡәҙәр район составынан йәнә Бисерт районы бүленеп сығарыла.

1963 йылдың 1 февраленән 1965 йылдың 13 ғинуарына тиклем Түбәнге Серге өлкә ҡарамағындағы ҡала тип үҙгәртелә. Түбәнге Серге районы бөтөрөлә, уның төп өлөшө яңы ойошторолған Свердловск ауыл районына, ә ҡалғаны — Түбәнге Серге ҡала советына кертелә.

1966 йылда Түбәнге Серге ҡалаһы йәнә район әһәмиәтендәге ҡала тип үҙгәртелә.

1995 йылдың 29 октябрендә, төбәк референдумы һөҙөмтәләренә ярашлы, «Түбәнге Серге районы» муниципаль берәмеге ойошторола. Эргә-тирәләге тораҡ пункттар менән бергә айырым «Бисәрт ҡала округы»н барлыҡҡа килтергән, Бисәрт ҡала тибындағы ҡасабаһы район составына кермәй ҡала.

2004 йылдың 27 декабрендә, Свердловск өлкәһенең 228-ОЗ һанлы законына ярашлы, Түбәнге Серге муниципаль берәмегенә муниципаль район статусы бирелә.

 Халҡы 

 Муниципаль-территориаль ҡоролош 
Түбәнге Серге районында 5  ҡала һәм 1  ауыл биләмә составында 38 тораҡ пункт барОфициальная информация :

Тораҡ пункттар 
Тораҡ пункттың исеме төшөрмәһендә муниципаль ҡарамағанлығы күрһәтелгән

 АҡбашМихайловск муниципаль берәмегенә керә    Араҡай     АтигАтиг эшселәр ҡасабаһы ҡала биләмәһенә керә    БажуковоТүбәнге Серге ҡала биләмәһенә керә    Васькино     ДружининоДружинино ҡала биләмәһенә керә    Киселевка    Кленовское    Ключевая    Контуган     Контугановский    Красноармеец    Красный Партизан   

 Лазоревый    Малиновый    Михайловск     Михайловский Завод    Накоряково    Новая Ельня    Отевка     Өпәй     Өфө-Шигер    Первомайское    Перепряжка (Аҡҡул)    Половинка    Рябиновка    

 Солдатка    Сосновый Бор    Старобухарово     Талица    Төлгәш    Түбәнге Серге    Уразай    Үрге СергеҮрге Серге ҡала биләмәһенә керә    Үрмәкәй    Шарама     Шәкүр    ӘтнәшКленовское ауыл биләмәһенә керә   

 Тәбиғи парктар 
Түбәнге Серге районы территорияһында «Болан шишмәһе» () тәбиғи паркы урынлашҡан.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана. Книга 8: Башкирские деревни Пермской и Свердловской областей. Кн. 8 — Уфа: Китап, 1999.

 Асылгужин Р. Р. Башкиры Свердловской области. — Уфа: Хан, 2007.



 Һылтанмалар 
 Рәсми сайт 

 Карта расселения зауральских башкир в конце 19 — в начале 20 вв.
 Список населённых пунктов (с населением свыше 100 чел. в 1869 г.) зауральских башкир, входивших в Пермскую губернию

*
Категория:Свердловск өлкәһе райондары