Иҫәнсурин Әхмәт Рыҫмөхәмәт улы

Иҫәнсурин Әхмәт Рыҫмөхәмәт улы (30 октябрь 1897 йыл — 10 июль 1938 йыл) — совет партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1930—1931 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы мәғариф халыҡ комиссары, 1931—1937 йылдарҙа — ВКП(б)‑ның Башҡортостан өлкә комитетының икенсе секретары. Башҡортостандың 8—9‑сы саҡырылыш Үҙәк Башҡарма Комитеты ағзаһы. Беренсе донъя һәм Граждандар һуғыштарында ҡатнашыусы. Ленин ордены кавалеры (1935). Сәйәси золом ҡорбаны.

 Биографияһы 
Әхмәт Рыҫмөхәмәт улы Иҫәнсурин 1897 йылдың 30 октябрендә Ырымбур губернаһының Ырымбур өйәҙе (хәҙер — Ырымбур өлкәһе Октябрьский районы) 1-се Иманғол ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған .. «Башҡортостан Республикаһының Хәтер китабы»нда күрһәтелеүенсә, милләте — башҡорт.

1915—1918 йылда рус армияһы составында Беренсе бөтә донъя һуғышында, ә 1919—1922 йылдарҙа РККА составында — Рәсәйҙәге Граждандар һуғышында ҡатнаша. 1920 йылда РКП(б) ағзаһы.

Ул 1922—1924 һәм 1926—1928 йылдарҙа Көнсығыш хеҙмәтсәндәренең И. В. Сталин исемендәге коммунистик университетында уҡый һәм уны 1928 йылда тамамлай.

1924—1926 йылдарҙа Урал өлкәһенең, 1928 йылдан Башҡорт АССР-ының ВКП(б) структураларында эшләй. 1928—1929 йылдарҙа ВКП(б)-ның Башҡортостан өлкә комитетында ВКП(б) Үҙәк Комитеты вәкиле була.

1929 йылдан ВКП(б)-ның Тамъян-Ҡатай кантон комитетының агитация-пропаганда бүлегенә етәкселек итә, ә 1930 йылдан Башҡорт АССР-ның мәғариф халыҡ комиссары була.

1930—1931 йылдарҙа ВКП(Б)-ның Башҡортостан өлкә комитетының кадрҙар бүлеге менән етәкселек итә, ә 1931 йылда өлкә комитетының 2-се секретары итеп һайлана. Башҡорт АССР Үҙәк һайлау комиссияһының VIII һәм XI саҡырылыш ағзаһы була.

1937 йылда ул СССР НКВД-һының 30.07.1937 № 00447Составы троек в 1937−1938 годах // Сайт Nkvd.memo.ru бойороғо буйынса төҙөлгән махсус «тройка» составына индерелә һәм Сталин репрессияларында әүҙем ҡатнаша

1937 йылдың 17 сентябрендә «Правда» гәзитендә  Л. Перевозкиндың «Кучка буржуазных националистов в Башкирии» тигән мәҡәләһе баҫыла, унда республиканың бөтә партия-хужалыҡ аппараты «буржуаз милләтселәрҙән» һәм «вәлидовсыларҙан» тора, тип әйтелә. Шул уҡ көндө «Известия» гәзитендә «Башҡорт буржуаз милләтселәре һәм уларҙың һаҡсылары» тигән мәҡәлә баҫыла. 1937 йылдың октябрь айында Өфөгә ВКП(б) ҮК секретары А. А. Жданов килә һәм республика обкомы етәкселеген халыҡ дошмандары менән көрәш алып бармауҙа һәм хатта уларҙы яҡлап алып ҡалыуҙа ғәйепләй. 1937 йылдың 6 октябрендә Әхмәт Иҫәнсурин ҡулға алына, ә 1938 йылдың 10 июлендә атыла. 1956 йылдың майында аҡлана.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Ленин ордены (1935)

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Возвращенные имена : [О репрессированных в годы культа личности Сталина в Башкирии / Сост. Иргалин Г. Д., Асабин Е. П.], 287,[1] с. портр. 21 см, Уфа Башк. кн. изд-во 1991.

 Һылтанмалар 


Категория:Башҡорт АССР-ының дәүләт эшмәкәрҙәре
Категория:Ленин ордены кавалерҙары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Башҡортостанда репрессияланғандар
Категория:1897 йылда тыуғандар
Категория:Ырымбур өлкәһе Октябрьский районында тыуғандар
Категория:Ырымбур губернаһында тыуғандар
Категория:10 июлдә вафат булғандар
Категория:1938 йылда вафат булғандар
Категория:Өфөлә вафат булғандар
Категория:Рәсәйҙәге Граждандар һуғышында ҡатнашыусылар
Категория:Беренсе донъя һуғышында ҡатнашыусылар (Рәсәй)
Категория:Башҡортостандағы Граждандар һуғышында ҡатнашыусылар