Волга-Кама банкы бинаһы (Дондағы Ростов)

Волга-Кама банкы бүлексәһе бинаһы — Дондағы Ростовта XX быуат башында А. Н. Бекетов проекты буйынса классик архитектура элементтарын ҡулланып, модерн стилендә төҙөлгән бина. Совет осоронда бында Пионерҙар һарайы урынлаша, хәҙерге ваҡытта бинаны Балалар һәм йәштәр ижады һарайы биләй. Волга-Кама банкы бүлексәһе йорто федераль әһәмиәттәге мәҙәни мираҫ объекты статусына эйә.

 Тарихы 
слева|210x210пкс
XIX быуат аҙағында Волга-Кама банкы Рәсәйҙә иң ҙурҙарҙан була. 1892 йылда ул Ростовта үҙ бүлексәһен аса һәм тәүге мәлдәрҙә бинаны ҡуртымға ала. 1897 йылға тиклем ул сауҙагәр һәм ҡала думаһы гласныйы Ященконың, һуңынан сауҙәгәр Генч-Оглуев йортонда урынлаша. Шәхси бина төҙөү өсөн Харьков архитекторы Алексей Николаевич Бекетов саҡырыла. Бина 1906—1909 йылдарҙа төҙөлә. Уның беренсе ҡатында сауҙа бүлмәләре урынлашһа, ҡалған ҡаттарҙы банк биләй. Санкт-Петербургтың «Зодчий» журналы 1910 йылда Волга-Кама банкы тураһында, модерн стилендәге рәсми бинаның уңышлы өлгөһө, тип яҙа.

Совет власы урынлашҡас бина дүәләткә тапшырыла, әммә үҙенең тәғәйенләнешен юғалтмай. 1925 йылғы белешмәгә ярашлы, унда Дәүләт банкының Төньяҡ Кавказская край контораһы урынлаша. 1936 йылдың 23 майында бинала тантаналы рәүештә Пионерҙар һарайы асыла.

Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында бина бөтөнләй тиерлек зыян күрмәй, бары тик ҡыйығының бер өлөшө генә зарарлана. 1947 йылда йорт архитектор Л. Ф. Эберг етәкселегендә тергеҙелә. 1950 йылдарҙың икенсе яртыһындаэсе биҙәлештең ҡайһы бер элементтары юғалтыла.

1999 йылда фасадтар ремонтлана, уның барышында XX быуат һуңында юғалтылған атланттарҙың битлектәре тергеҙелә һәм фирма алтаҡтаһында «Балалар һәм йәштәр ижады һарайы» тигән яҙыу эшләнә. Төп ишек эргәһендә ҙур булмаған тарихи «Волга-Кама банкы» яҙыуы реставрациялана. Штукатурланған декорҙың ҡайһы бер деталдәре тергеҙелә.

 Архитектураһы 
слева|мини|263x263пкс|Төп фасад, 1910 йылғы фото
Дүрт ҡатлы бина асимметрик мөйөшлө. Уның төп фасады Оло Баҡса урамына сыға. Беренсе ҡат сауҙа өсөн тәғәйенләнһә, башҡа ҡаттарҙа операция залдары урынлаша.

Беренсе ҡаттың рустовкаһы, кәрнизе һәм арка аша инеү — классик архитектура элементтарынан алына. Шул уҡ ваҡытта фасад декоры, аттик, тәҙрә һәм балкон формалары бинаның модерн стиленә ҡарауын раҫлай.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Дондағы Ростовтың иҫтәлекле урындары
Категория:Дондағы Ростов биналары һәм ҡоролмалары
Категория:Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары
Категория:1909 йылда барлыҡҡа килгәндәр