Аспазия (шағир)

Аспазия (; ысын исеме Йоханна Эмилия Лизашул Розенберг (), кейәүгә сыҡҡас: Элза Плиекшане  (); 16 март 1865 йыл — 5 ноябрь 1943 йыл) — латыш шағиры һәм драматургы. Латвия ССР-ының халыҡ шағиры Ян Райнистың ҡатыныБольшая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 2. Анкилоз — Банка. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2005. — 766 с.: ил.: карт..

 Биографияһы 
слева|мини|300x300пкс|Райнисҡа һәм Аспазияға Цюрихтағы мемориаль таҡтаташ
1865 йылдың 4 (16) мартында Залениек олоҫоноң Даукшас утарында тыуған.

1897 йылда донъя күргән үҙенең тәүге «Ҡыҙыл сәскә» шиғырҙар йыйынтығында һәм «Йәне тәне менән бирелгәндәр» (1894), «Көмөш япма» (1905) драмаларында Аспазия романтизмдың фәлсәфәүи һәм эстетик принциптарын тормошҡа ашыра. Ул эмансипацияны яҡлап сығыш яһай һәм иренең социал-демократик идеяларын хуплай.

1905 −1920 йылдарҙа ире менән бергә Швейцарияла эмиграцияла була. Уларҙың тыуған илгә ҡайтыуын йылы ҡабул итәләр һәм Риганың иң матур бульварының исеме улар хөрмәтенә үҙгәртеләИстория Латвии XX век..
мини|270x270пкс|Дубултала Аспазияның йорто
Аспазия Ойоштороу йыйылышы составына һайлана, Латвия дәүләтселегенең барлыҡҡа килеүендә әүҙем ҡатнаша, ҡатын-ҡыҙ хоҡуҡтарын актив яҡлай.

«Ҡомло түбәләрҙәге оҙон юл» телефильмында ҡулланылған «Мейес артында сиңерткә йырлай» йыр тексы авторы булараҡ билдәле.

1933 йылдан алып йәшәгән Дубулта ҡасабаһында 1943 йылдың 5 ноябрендә вафат була. Ригала Райнис зыяратында ерләнгән.

 Хәтер 
Шағир хөрмәтенә Ригалағы урам — «Аспазия бульвары» исемен йөрөтә.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Рәсәй драматургтары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Алфавит буйынса яҙыусылар
Категория:XX быуат сәйәсмәндәре
Категория:Алфавит буйынса сәйәсмәндәр
Категория:16 мартта тыуғандар
Категория:1865 йылда тыуғандар
Категория:5 ноябрҙә вафат булғандар