Клодетт Колбер

Клодетт Колбер (Claudette Colbert, , Сен-Манды, Франция — , Speightstown (ингл.), Спайтстаун (рус.), ) — Америка актёры, «Оскар» һәм «Алтын глобус» премиялары эйәһе, 1930 йылдарҙың күренекле комедия актёрҙарының береһе тип танылған.

 Биографияһы 
Клодетт Колбер, ҡыҙ фамилияһы Эмили Шошуа (), Францияның Иль-де-Франс регионы Сен-Манде ҡалаһында тыуа, уның бала сағы, ата-әсәләре 1906 йылда күсеп китеү сәбәпле, Нью-Йоркта үтә.
Атаһы, банкир Жорж Клода, әсәһе кондитер, Жанна Лоу Шошуан. Колберҙың шулай уҡ өлкән ағаһы Шарль Огюст Шошуан (1898—1971) була. Ғаиләлә француз теле менән бер рәттән француз-инглиз тамырҙарына эйә булған Клодеттың оләсәһе Мари Августина Лева арҡаһында инглиз теле лә ҡулланыла. Клодеттың ата-әсәһе 1906 йылда Нью-Йоркҡа күскәндә Клодеттҡа өс йәш була, Клодетт Вашингтонда Ирвинг мәктәбен тамамлай. Инглиз теле уҡытыусыһы Алиса Россеттер уға ҙур булмаған телмәр етешһеҙлегенән ҡотолорға ярҙам итә, ә һуңынан театр постановкаһы өсөн тыңлауҙарҙа ҡатнашырға саҡыра. 14 йәшендә Клодетт «Provincetown Playhouse» театры сәхнәһендә «Вдовья вуаль» пьесаһында үҙенең беренсе ролен башҡара.

Мәктәпте тамамлағас, Колбер Студент сәнғәте лигаһына стенографист булып уҡырға инә һәм уҡыуын түләр өсөн параллель рәүештә кейем-һалым магазинында эшләй. Башта ҡыҙ модельер карьераһы тураһында хыяллана, ул һүрәтте яҡшы төшөрә, әммә драматург Энн Моррисон лекцияларынан һуң актриса карьераһы тураһында едти уйлана башлай. Бер формаль булмаған кисәнән һуң Моррисон уға үҙенең «Дикие Уэскоттсы» спектаклендә ролдәрҙең береһен башҡарырға тәҡдим итә, спектаклде 1923 йылда Бродвей сәхнәһендә ҡуялар. Сәхнә исеме Клодетт Колбер аҫтында ҡыҙ тик 1925 йылда ғына сығыш яһай башлай. Колбер фамилияһын һайлау осраҡлы булмай, был әсәһе яғынан өләсәһенең ысын фамилияһы була. Клодеттың ағаһы, Чарльз Уэндлинг, күп йылдар дауамында актрисаның агенты һәм менеджеры сифатында эшләй.

 Карьераһы 
Клодеттың актёр карьераһы 1920 йылдарҙа Бродвейҙа башлана, һуңынан телһеҙ кинола дауам ителә, артабан ул бер ниндәй ҡытыршыҡлыҡһыҙ тауышлы фильмдарға эләгеп китә.
Америкала Бөйөк депрессия осоронда Бродвейҙың күп театрҙары ябыла, һәм шул саҡта Клодетт кинола төшөргә ҡарар итә. Клодетт Франк Капраның «Ни за какие коврижки» (1927) фильмында тәүге тапҡыр сығыш яһай. Әммә актрисаның кинематография эштәре уңышҡа өлгәшмәй. Бынан тыш уңышһыҙлыҡтар аҙым һайын осрап тора, шул сәбәпле актрисаның ныҡ күңел төшөнкөлөгө башлана, һәм ул кинонан китергә йыйына. Әммә 1929 йылда актрисаның тормошо икенсе юҫыҡта китә.
Популярлыҡ Колберға 1920 йылдар аҙағында − 1930 йылдар башында, уның «Леди алдаша» (1929) фильмындағы героиняһы — үҙенән күпкә өлкәнерәк иргә хайран ҡалған һатыусы һәм үҙенең етәксеһенә ғашиҡ сәркәтипте уйнаған «Һөйәркәләр араһындағы намыҫ» (1931) кеүек фильмдары менән, килә. Кольбер был йылдарҙа — ҡыҫҡа итеп ҡырҡылған ҡара сәсле һәм айырылып торған макияжлы хәтәр ҡатын. Был бигерәк тә уның Сесиль Де Миллдәге эштәрендә: шәрә килеш һөттә йыуынған императрица Поппеи «Тәре билдәһе» (1932) йәки "Клеопатра"ла (1934) Мысыр батшабикәһе Клеопатра ролдәрендә төҫмөрләнә.

1934 йылдан һуң уның образы үҙгәрә — инде ул блондинка һәм ул — өлгөлө ҡатын һәм хужабикә ролдәрендә сығыш яһай башлай. Колбер башлыса "Paramount Pictures"та киноға төшә һәм ваҡыт үтеү менән АҠШ -тың иң юғары хаҡ түләнмәле актрисаһы булып китә. Уның иң сағыу һәм билдәле роле Фрэнк Капраның «Был бер мәл төндә булды» (1935) күңелле комедияһындағы артыҡ иркәләп боҙолған вариҫ ҡатын — ҡыҙ Элли Эндрюс роле булып ҡала, ошо роль өсөн ул «Оскар»ға лайыҡ була. Колбер тағы ла ике тапҡыр Киноакадемия премияһына номинацияға индерелә, был юлы «Шәхси донъялар» (1936) һәм «Һеҙ киткәндән бирле» (1945) фильмдарындағы драматик ролдәре өсөн.

1950 йылдар аҙағына уның кинокарьераһы аҫҡа ҡарай тәгәрәй башлай. 1961 йылда ул ҙур экранға һуңғы тапҡыр «Пэрриш» фильмында сыға. Артабан ул үҙенең карьераһын Англияла һәм АҠШ -та театр сәхнәләрендә дауам итә, шулай уҡ бер — ике тапҡыр телевидениела күренә. 1971 йылда актрисаның туғаны Чарльз Уэнлинг вафат була.

 Шәхси тормошо 
Клодетт ике тапҡыр никахта була. Беренсе тапҡыр 1928 йылда актриса актёр һәм режиссёр Норманн Фостерға кейәүгә сыға, ул уның менән Бродвейҙа «Баркер» постановкаһында ҡатнаша. Был никах шул ваҡыт өсөн ғәҙәти булмай. Улар айырым йәшәй, һәм быны актрисаның әсәһенә кейәү оҡшамай тип аңлаталар. Клодетт әсәһе менән йәшәй, ә әсәһе Фостерға уларҙың йортона килеүҙе тыя. 1935 йылда шундай мөнәсәбәттәрҙе күтәрә алмай, актёрҙар айырылыша. Ошо уҡ йылда Кольбер ҡабаттан кейәүгә сыға. Был юлы Лос-Анджелестан хирург Джоэл Прессманға. Джоэл менән Клодетт никахта 33 йыл йәшәйҙәр. 1968 йылда Прессман ҡапыл ғына бауыр шешенән вафат була.
Ире вафат булғандан һуң кинола төшөүҙән һәм сәхнәлә сығыш яһауҙан туҡтап, актриса Барбадосҡа, Спайтстаун ҡалаһына йәшәргә күсә, унда вафатына тиклем йәшәй. Клодетт Колбер 1996 йылдың 30 июлендә, бер нисә инсульт үткәргәндән һуң, 92 йәшендә вафат була. Актриса шунда уҡ, Барбадоста, Изге Петр ҡорамының Спайтстаун зыяратында ерләнә. Клодеттың балалары булмай. Мөлкәтен Клодетт һуңғы өс йылда үҙен ҡараған әхирәте Хелен О’Хэгенға ҡалдыра.

Колбер, Кеннеди-үҙәктең ижади ҡаҙаныштары өсөн бирелә торған премия, Сара Сиддонс йәмғиәте наградаһына лайыҡ була.

Киноға индергән өлөшө өсөн Клодет Колбер Голливуд-бульвар, 6812 Голливуд даны аллеяһында йондоҙға лайыҡ була. 1999 йылда ул 12-се һаны аҫтында AFI версияһы буйынса 100 бөйөк кино йондоҙҙары исемлегенә индерелә.

 Һайланған фильмографияһы 
 1927 — Майк мөхәббәте хаҡына / For the Love of Mike
 1929 — Леди алдаша / The Lady Lies
 1931 — Мөхәббәт һәм намыҫ / Honor Among Lovers
 1931 — Йылмайыусы лейтенант / The Smiling Lieutenant
 1933 — Төнгө йырсы (Сентименталь йырсы) / Torch Singer
 1934 — Дүрт ҡото алынған / Four Frightened People
 1934 — Тормош имитацияһы / Imitation of Life
 1934 — Был бер мәл төндә булды / It Happened One Night
 1934 — Клеопатра / Cleopatra
 1935 — Шәхси донъялар / Private Worlds
 1935 — Ул кейәүгә хужаға сыҡты / She Married Her Boss
 1938 — Ҡүк Һаҡалдын һигеҙенсе ҡатыны / Bluebeard’s Eighth Wife
 1939 — Заза / Zaza
 1939 — Мохок үҙәне барабандары/ Drums Along the Mohawk
 1939 — Был мөғжизәле донъя / It’s a Wonderful World
 1940 — Ығы — зығылы ҡала / Boom Town
 1940 — Мөхәббәтем минең, уян / Arise, My Love
 1943 — Ғорурлыҡ, юҡһыныу һәм юғалтыуҙар аша / So Proudly We Hail!
 1944 — Һеҙ киткәндән бирле / Since You Went Away
 1945 — Килеп китә торған ҡатын / Guest Wife
 1946 — Серле йөрәк / The Secret Heart
 1947 — Булдыҡһыҙ кеше һәм мин / The Egg and I
 1948 — Йоҡла, минең мөхәббәтем / Sleep, My Love
 1949 — Һатыуға кәләш / Bride for Sale
 1950 — Йәшерен ярһыу / The Secret Fury
 1951 — Әйҙә, быны асыҡ итеп эшләйек / Let’s Make It Legal
 1952 — Плантатор ҡатыны / The Planter’s Wife
 1954 — Яҙмыштар / Destinées
 1954 — Версаль серҙәре / Si Versailles m'était conté
 1961 — Пэрриш / Parrish

 Наградалары һәм номинациялары 

 Наградалары 
 1935 — «Оскар» премияһы — «Был бер мәл төндә булды» фильмындағы иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн 
 1988 — «Алтын глобус» премияһы — мини — сериал, телесериал һәм телефильмдарҙа икенсе пландағы иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле, «Ике миссис Грэнвилль» телефильмы өсөн

 Номинациялары 
 1936 — "Оскар"премияһы — иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле, «Шәхси дөньялар» фильмы өсөн
 1945 — «Оскар» —"Һеҙ киткәндән бирле" фильмындағы иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн
 1987 — «Эмми» премияһы— мини — сериал, телесериал һәм телефильмдарҙа икенсе пландағы иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле, «Ике миссис Грэнвилль» телефильмы өсөн

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 (инг.) Internet Database Broadway сайтында

Категория:АҠШ театры актрисалары
Категория:Голливудтың дан аллеяһы
Категория:Комик ҡатын-ҡыҙҙар
Категория:АҠШ комиктары
Категория:«Алтын глобус» премияһы лауреаттары
Категория:«Оскар» премияһы лауреаттары