Шөңгәккүл (күл)

Шөңгәккүл (шөңгәк — кибеп барған һүҙенән алынған ) — Башҡортостан Республикаһының Шишмә районындағы күл, Шөңгәккүл тимер юлы станцияһынан төньяҡ — көнсығышҡа 2 км алыҫлыҡта «Шөңгәккүл» ҡурсаулығы биләмәһендә урынлашҡан.

Дим (Күгиҙел) йылғаһы бассейнына ҡарай, атмосфера яуым-төшөмө иҫәбенә туйына.

Һаҙланыу һөҙөмтәһендә 4 айырым өлөшкә бүленгән.

Аҡмай торған күл, ярҙары һаҙланған һәм үлән баҫҡан, күл тирәһендә асыҡ дала киңлектәре — быларҙың барыһы ла кеше өсөн уңайһыҙлыҡтар тыуҙыра һәм, киреһенсә, ҡоштарға оялау өсөн, мәҫәлән, ала ҡаҙ, аҡбаш сыпҡай, ҡыҙыл боғаҡлы казарка, бәләкәй ҡушы (луток) , ҡара боғаҡлы гагара, ҡара муйынлы сыпҡай, күл буғаһы,  ҡауылдаҡ селән, аҡ маңлайлы ҡаҙ, сумғалаҡ, бөҙрә пеликан бик яйлы шарттар булдыра, күлдең үҙендә алтын һәм көмөш табан балыҡ йәшәй.

1965 йылдан комплекслы тәбиғәт ҡомартҡыһы исемлегенә инәПостановление Совета Министров Башкирской АССР  от 17.08.1965 г. № 465 «Об охране памятников природы Башкирской АССР» с изм. и доп., утвержденными Постановлением правительства Республики Башкортостан от 30.12.2011 № 514 «Об объявлении природных объектов и комплексов памятниками природы республиканского значения в Гафурийском, Мелеузовском и Нуримановском районах Республики Башкортостан», һаҡлау зонаһы майҙаны — 240,0 га.

Күлдең һаҡлау объекттары булып күл экосистемалары тора, мәҫәлән:

• Шулай уҡ һаҡлауға мохтаж булған һыу тирәһе һәм йөҙгөс ҡоштар стацияһы (мәҫәлән, быҫылдаҡ аҡҡош);

• Ялан сәхләбе (ятрышник шлемоносный) һәм һаҙ баҙыҡайы үҫкән ғәҙәти еүеш һәм һаҙланған һыу баҫар туғайҙарСистема охраняемых природных территорий Республики Башкортостан на сайте wwf.ru .

 тәғәйенлеше:

• Бөтә тәбиғәт комплексын һаҡлау;

• Хайуандар һәм үҫемлектәрҙең ерлек һәм һирәк төрҙәрен, яр буйы- һыу һәм һыу-һаҙлы үҫемлек донъяһының эталон төрҙәрен һаҡлап ҡалыу.

Тәбиғәт ҡомартҡыһы биләмәһендә тәбиғәт комплексының үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып һунар итеү, балыҡ тотоу (ҡыштан башҡа), ҡамыш һәм торф сығарыу, хужалыҡ хәжәтенә (шул иҫәптән мелиорацияға) һыу алыу, пестицидтарҙы зонала ҡулланыу, ҡыуаҡлыҡты ҡырҡыу тыйыла.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 



Категория:Башҡортостан күлдәре
Категория:Шишмә районының һыу объекттары
Категория:Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡылары