Мулла (археологик ҡомартҡы)

Мулла — таш быуат (палеолит) археологик ҡомартҡыһы (боронғо кешеләр тораһы). Октябрьский ҡалаһы территорияһында, Ыҡ (Ҡама ҡушылдығы) йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан. Мулла ауылы исеменән алынғанБашҡорт энциклопедияһы — МУЛЛА, таш быуаттың археологик ҡомартҡыһы  (хәҙер ул ҡаланан ситтә тора).

1967—1970 йылдарҙа А. П. Шокуров тарафынан асылған һәм тикшерелгән,  1976—81 йылдарҙа Г. Н. Матюшин тарафынан өйрәнелгән.

 Табыштар 
572 м² майҙан ер асылған. Күп ҡатлы торамаларға ҡарай.
 Түбәнге ҡатламда мустье дәүеренә (б. э. т. 100-40 мең йыл) ҡараған туҡталҡа эҙҙәре һәм таш эшләнмәләр (, , ) табылған.
 Мезолит дәүере ҡатламында уҡ башаҡтары, ҡырғыстар, мөгөҙҙән эшләнгән гарпундар табылған.
 Артабанғы ҡатламда — неолит (ағиҙел буйы мәҙәниәте) дәүеренең 3 торамаһы, мышының яңаҡ һөйәге һәм таштарҙан һалынған усаҡ эҙҙәре, хужалыҡ соҡорҙары, горизонталь  менән биҙәлгән йомортҡа формаһындағы һауыттар, һөйәктән эшләнгән гарпундар, пластиналарҙа таш ҡоралдар, , йорт хайуандарының һөйәктәре (һарыҡ, кәзә, ат, эре мөгөҙлө малдың).
 Энеолит дәүере ҡатламындағы керамиканы ауыҙы тышҡа ҡаратып бөгөлгән, тирәсе буйлап тешле штамп менән биҙәлгән һауыт кәүҙәләндерә; таш һаплы пластиналар, кәтмән, иген онтағыс,  табылған. Был ағиҙел  мәҙәниәте ҡатламында 3 кеше ҡәбере табылған.
 Өҫкө ҡатламында ананьин мәҙәниәте керамика фрагменттары табыла.
Халыҡ емеш-еләк йыйыу, һунар, балыҡсылыҡ, малсылыҡ менән шөғөлләнә. Ҡомартҡы таш быуат дәүерендә Көньяҡ Урал территорияһындағы төрлө мәҙәниәттәр айырмаларының эҙмә-эҙлекле үҫешен сағылдыра. Ҡомартҡы материалдары Археология һәм этнография музейында, Мәскәүҙәге Рәсәй Фәндәр академияһының Археология институтында һаҡлана.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 


Категория:Октябрьский тарихы
Категория:1967 йылғы археологик асыштар
Категория:Башҡортостанда 1967 йыл
Категория:Башҡортостан археологияһы
Категория:Октябрьскийҙың иҫтәлекле урындары
Категория:Башҡортостан тарихы
Категория:Башҡортостандың археологик объекттары