Джеймс Кэгни

Джеймс Фрэнсис Кэгни кесе (; 17 июль 1899 йыл — 30 март 1986 йыл) — классик Голливудтың иң талап ителгән актёрҙарының береһе, 1943 йылда иң яҡшы ирҙәр роле өсөн «Оскар»ға лайыҡ була. ХХ быуат һөҙөмтәләре буйынса Америка кино сәнғәте институты уны Голливуд тарихындағы ун бөйөк актёр исемлегенә индерә. Һәм нәҡ ошо учреждение 1974 йылда үҙ тарихында беренсе тапҡыр уға кино сәнғәтенә индергән өлөшө өсөн премия тәғәйенләй.

 Биографияһы 
Буласаҡ актёр Манхеттендағы Түбәнге Ист — Сайд округында иранлы атанан һәм норвегиялы әсәнән тыуған бала. Йәш саҡта официант булып хеҙмәт итә, хорҙа йырлай, ревюла ҡатын — ҡыҙ ролдәрен башҡара. 1920 йылдар уртаһында ҡатыны менән водевилдәрҙә уйнай. Уға башта Бродвейҙа, һуңынан Голливудта иғтибар итәләр.

1931 йылда Кэгни Warner Bros  студияһы менән контракт төҙә һәм «хыялдар фабрикаһын» яулау өсөн Нью—Йоркты ташлап сығып китә. Уның кинола бишенсе роле "Йәмғиәт дошман"ындағы (1931) йәлләү белмәгән гангстер була — Кэгниның үҙенән һәм уның партнеры Джин Харлоуҙан йондоҙҙар яһаған фильм.

Классик Голливудта Кэгни ҙур уңыш менән «насар егет» типажын сағылдыра ала. Уның ҡарлыҡҡаныраҡ, яңғырап торған тауышы шартлаулы темпераментының бөтмәҫ — төкәнмәс запасын күрһәтеп тора. Ғүмере буйы ул ошо типаж менән айҡаша. Уның актёрлыҡ диапазоны Шекспирҙан алып (Макс Рейнхардтың «Йәйге төндәге төш») сатирик комедияларға тиклем (Билли Уайлдерҙың «Бер, ике, өс») йәйелә. Үҙенең берҙән — бер "Оскар"ын «Янки Дудл Денди» (1942) мюзиклы өсөн ала.

1957 йылдағы уңышһыҙ режиссерлыҡ тәжрибәһенән һуң Кэгни үҙенең кино өлкәһендәге сығыштарын ҡыҫҡарта башлай. 1970-се йылдарҙа ул һаулығы ҡаҡшау арҡаһында кино эшенән бөтөнләй алыҫлаша һәм мемуарҙар китабын яҙа. 1981 йылда Милош Формана саҡырыуы буйынса «Рэгтайм» фильмыңда ҙур булмаған, әммә иҫтә ҡалырлыҡ ролен башҡара.

Нью — Йорк эргәһендәге ҡасабалағы «Күк йөҙө ҡапҡалары» зыяратында актёрҙы ерләгән саҡта уның боронғо иптәше Рональд Рейган йөрәккә үтеп инерлек телмәр менән сығыш яһай. Ул уны Американың иң яҡшы актёры тип атай. Был ваҡиғаға тиклем ике йыл элек Рейган уға АҠШ-тың иң юғары гражданлыҡ наградаһын тапшырған була — Азатлыҡ Президент миҙалын.

 Ғаиләһе 
Ҡустылары: Эдвард Кэгни, Уильям Кэгни. Һеңлеһе: актриса Джинн Кэгни. Ҡатыны: Фрэнсис Кэгни. Балалары: Джеймс Кэгни кесе һәм Кэтлин Кэгни.

 Һайланған фильмографияһы 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

Категория:XX быуат актёрҙары
Категория:АҠШ актёрҙары
Категория:Алфавит буйынса актёрҙар
Категория:«Оскар» премияһы лауреаттары
Категория:Президент Азатлыҡ миҙалы менән наградланыусылар
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:1899 йылда тыуғандар
Категория:Манхэттенда тыуғандар
Категория:1986 йылда вафат булғандар