Македония денары

Денары () — Төньяҡ Македонияның милли валютаһы, атамаһы боронғо римса денарий һүҙенән алынған. 

Денар формаль йәһәттән 100 дениға тигеҙ, ләкин 2013 йылдан дени тәңкәләре түләү сараһы сифатында ҡулланылмай. 2000 йылдың 25 декабренән 2006 йылға тиклем Бөтә Рәсәй валюта классификаторында динар тип атала.

 Тарихы 
Әйләнешкә 1992 йылдың 26 апрелендә индерелә,  ул мәлдә югослав динарына тиң була. 1993 йылдың 5 майында 100 иҫке денарға 1 яңы денар нисбәтендә деноминациялана. Әйләнештә — 1, 2, 5, 10 һәм 50 денарлыҡ тәңкәләр;  10, 50, 100, 500, 1000 һәм 5000 денарлыҡ банкноталар йөрөй. 2016 йылда 200 һәм 2000 денар номиналлы банкноталар индереләBanknote News — Macedonia new 200- and 2,000-denar notes (B215, B216) confirmed .

 Тәңкәләр 
Тәңкәләрҙең аверсында — ҡояштың 16 нурлы стилләштерелгән һүрәте ерлегендә номинал. Реверсында — сите буйлап дәүләттең атамаһы һәм сығарылыш йылы яҙылған, уртаһына тейешле һүрәте төшөрөлгән. Бөтә тәңкәләрҙең ҡыры шыма.
ҺүрәтләнешеНоминалыСығарылыш йылыТасуирлама 50 дени1993Материалы: Cu/Zn/Ni 80:17:3. Диаметры 21,5 мм. Массаһы 4,05 г. Әйләнештә  1993 йылдың 10 майынан 2012 йылдың 31 декабренә тиклем.
Реверс: күл сарлағы (). 1 денар1993 1997
2001 2006 2008Материалы: Cu/Zn/Ni 80:17:3. Диаметры 23,8 мм. Массаһы 5,10 г. Әйләнештә 1993 йылдың 10 майынан.
Реверс: шарпланин овчаркаһы.200px2 денар1993 2001
2006 2008Материалы: Cu/Zn/Ni 80:17:3. Диаметры 25,5 мм. Массаһы 6,20 г. Әйләнештә 1993 йылдың 10 майынан.
Реверс: охрид бағрыһы ().200px5 денар1993 2001
2006 2008Материалы: Cu/Zn/Ni 80:17:3. Диаметры 27,5 мм. Массаһы 7,20 г. Әйләнештә 1993 йылдың 10 майынан.
Реверс: һеләүһен (). 10 денар2008Материалы: Cu/Zn/Ni 70:18:12. Диаметры 24,5 мм. Массаһы 6,60 г. Әйләнештә 2008 йылдың 15 ноябренән.
Реверс: Стоби ҡалаһы (Градско общинаһы) сиркәүенең иҙәнендәге мозаиканан тауис, V—VI быуаттар. 50 денар2008Материалы: Cu/Zn/Ni 62:20:18. Диаметры 26,5 мм. Массаһы 7,70 г. Әйләнештә 2008 йылдың 15 ноябренән.
Реверс: Курбиноволағы изге Георгий сиркәүендәге фресканан архангел Гавриил һүрәте

 Банкноталар 
ҺүрәтләнешеНоминалыҮлсәмдәре (мм)Тасуирлама 10 денар140×70Алғы яғы: Охридтан алиһә Изида һыны, б. э. т. III быуат;  Беранци (Битола общинаһы) ауылынан алҡа, б. э. т. IV быуат.
Артҡы яғы: Стоби ҡалаһындағы (Градско общинаһы) сиркәүҙең иҙәндәге мозаикаһынан фрагмент, V—VI быуаттар.
Сығарылыш йылдары: 1996, 1997, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2011 50 денар143×70Алғы яғы: Нерезиҙағы изге Пантелеймон сиркәүенең биҙәү аркаһы ерлегендә император Анастасий I-нең фоллисы
Артҡы яғы: Курбиноволағы изге Гавриил сиркәүе фрескаһынан архангел Гавриил 
Сығарылыш йылдары: 1996, 1997, 2001, 2003, 2007 100 денар146×70Алғы яғы: Дебар ҡалаһындағы албан йортоноң балсыҡ биҙәге 
Артҡы яғы: Скопье күренеше менән 1594 йылғы гравюра 
Сығарылыш йылдары: 1996, 1997, 2000, 2002, 2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2013 200 денар144×68Алғы яғы: Виницанан балсыҡ икона
Артҡы яғы: Тетоволағы Сәскәле мәсеттең һәм Битолалағы Исхаҡ бей мәсетенең биҙәктәре 
Сығарылыш йылы: 2016 500 денар149×70Алғы яғы: Требеништа некрополенән алтын ерләү битлеге, б. э. т. VI быуат; Охридтан алҡа, б. э. т. III—II быуат
Артҡы яғы: мәк
Сығарылыш йылдары: 1996, 2003, 2009, 2014 1000 денар152×70Алғы яғы: Охридтағы изге Врачи-Мали сиркәүенең Алла Әсәһе иконаһы 
Артҡы яғы: Орхидтағы изге София сиркәүе галереяһы 
Сығарылыш йылдары: 1996, 2003, 2009, 2013 2000 денар152×70Алғы яғы: Прилептан туй күлдәгендәге ҡатын
Артҡы яғы: XVI быуатҡа ҡараған алтын ялатылған һауыт биҙәктәре
Сығарылыш йылы: 2016 5000 денар155×70Алғы яғы: Тетовонан Менаданың бронза һыны, б. э. т. VI быуат
Артҡы яғы: Битола мозаикаһы фрагменты, б. э. т. V—VI быуаттар
Сығарылыш йылы: 1996

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Әйләнештәге аҡсалар