СССР ордендары

Совет Рәсәйендә һәм Совет Социалистик Республикалар Союзында ордендарға ҡағылышлы элекке традицияларҙан баш тартыла. Мәҫәлән, Совет Рәсәйенең беренсе ордены (РСФСР Ҡыҙыл Байраҡ ордены) ҡат-ҡат бирелә алған. Бер нисә дәрәжә орден менән наградлағанда бер юлы бөтә дәрәжә билдәләре лә йөрөтөлгән. Тәүҙә совет ордендарының таҫмалары ла, ҡалыптары ла булмаған, улар винт менән беркетелгән. Айырым осраҡтарҙа (мәҫәлән, Ватан һуғышы орденының тәүге сығарылыштары) ҡыҙыл туҡыма менән көпләнгән тура дүртмөйөшлө планкаға беркетелгән. Совет ордендарында ҡалып менән таҫма 1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында ғына барлыҡҡа килгән. Башҡа социалистик илдәрҙең орден системалары ла күп йәһәттән совет системаһыныҡына оҡшаш булған.

 СССР ордендары исемлеге 

Ордендар булдырылыу датаһы буйынса бирелә*:
* [257] — квадрат йәйәләрҙә бүләкләнеүселәрҙең һаны бирелә слева|185x185пксИсеме:Ҡыҙыл Байраҡ ордены Булдырылыу датаһы:1924 йылдың 1 авгусы Дәрәжәләре:граница|40x40пкс [581 300] Иҫкәрмәләр:РСФСР Ҡыҙыл Байраҡ ордены 1918 йылдың 16 сентябрендә булдырыласлева|187x187пкс Исеме:Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Булдырылыу датаһы:1928 йылдың 7 сентябре Дәрәжәләре:40x40пкс [1 259 942] Иҫкәрмәләр: РСФСР-ҙа Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены 1920 йылдың 28 декабрендә булдырыла слева|163x163пкс Исеме:Ленин орденыБулдырылыу датаһы:1930 йылдың 6 апреле Дәрәжәләре:40x40пкс [462 184] Иҫкәрмәләр: — слева|90x90пкс Исеме:Ҡыҙыл Йондоҙ ордены Булдырылыу датаһы: 1930 йылдың 6 апреле Дәрәжәһе:40x40пкс [3 876 740] Иҫкәрмәләр: — слева|194x194пкс Исеме:«Почёт Билдәһе» ордены Булдырылыу датаһы:1935 йылдың 25 ноябре Дәрәжәләре:40x40пкс [1 574 368] Иҫкәрмәләр:1988 йылдың 22 авгусынан — Почёт ордены слева|94x94пкс Исеме:Ватан һуғышы ордены Булдырылыу датаһы:1942 йылдың 20 майы Дәрәжәләре:40x40пкс
40x40пкс [2 627 899] [6 716 384] Иҫкәрмәләр: — слева|90x90пкс Исеме:Суворов ордены Булдырылыу датаһы:1942 йылдың 29 июле Дәрәжәләре:40x40пкс
40x40пкс
40x40пкс [393] [2862] [4012] Иҫкәрмәләр: — слева|94x94пкс Исеме: Кутузов ордены Булдырылыу датаһы:1942 йылдың 29 июле Дәрәжәләре:40x40пкс
40x40пкс
40x40пксИҫкәрмәләр:3-сө дәрәжәһе 1943 йылдың 08 февралендә булдырыла («1941-1945 йй. Бөйөк Ватан һуғышы» — энциклопедия. Мәскәү, «Сов. Энциклопедия» 1985 й.) слева|94x94пкс Исеме: Александр Невский ордены Булдырылыу датаһы1942 йылдың 29 июле Дәрәжәләре40x40пкс [50 585] Иҫкәрмәләр — слева|92x92пкс ИсемеБогдан Хмельницкий ордены Булдырылыу датаһы 1943 йылдың 10 октябре Дәрәжәләре:40x40пкс
40x40пкс
40x40пкс [323] [2389] [5738] Иҫкәрмәләр: — слева|90x90пкс Исеме:«Еңеү» ордены  Булдырылыу датаһы:1943 йылдың 8 ноябре Дәрәжәләре:60x60пкс [20] Иҫкәрмәләр: — слева|185x185пкс Исеме: Дан ордены Булдырылыу датаһы:1943 йылдың 8 ноябре Дәрәжәләре:40x40пкс
40x40пкс
40x40пкс [2620] [46 473] [997 815] Иҫкәрмәләр:Бүләкләү 3-сө дәрәжәнән башлап эҙмә-эҙлекле алып барыла. 2620 тулы кавалер (уларҙың 2582-һе — һуғыш ваҡытындағы) слева|90x90пкс Исеме:Ушаков ордены Булдырылыу датаһы:1944 йылдың 3 марты Дәрәжәләр:40x40пкс
40x40пкс [47] [198] Иҫкәрмәләр: — слева|91x91пкс Исеме: Нахимов ордены Булдырылыу датаһы:1944 йылдың 3 марты Дәрәжәләре:40x40пкс
40x40пкс [80] [467] Иҫкәрмәләр: — слева|90x90пкс Исеме: «Әсәлек даны» орденыБулдырылыу датаһы: 1944 йылдың 8 июле Дәрәжәләре:[881 070] [1 697 223] [3 083 328] Иҫкәрмәләр: — 70px Исеме:Октябрь Революцияһы ордены Булдырылыу датаһы:1967 йылдың 31 октябре Дәрәжәләре:40x40пкс [106 462] Иҫкәрмәләр: — слева|183x183пкс Исеме:Халыҡтар Дуҫлығы ордены Булдырылыу датаһы:1972 йылдың 17 декабре Дәрәжәләр:40x40пкс [77 719] Иҫкәрмәләр: — слева|181x181пкс Исеме: Хеҙмәт Даны ордены Булдырылыу датаһы:1974 йылдың 18 ғинуары Дәрәжәләре:40x40пкс
40x40пкс
40x40пкс [952] [45 197] [637 816] Иҫкәрмәләр: — слева|94x94пкс Исеме:«СССР Ҡораллы Көстәрендә Тыуған илгә хеҙмәт иткән өсөн» ордены Булдырылыу датаһы:1974 йылдың 28 октябре Дәрәжәләре:40x40пкс
40x40пкс
40x40пкс [13] [589] [69 576] Иҫкәрмәләр: — слева|98x98пксИсеме:«Шәхси батырлыҡ өсөн» ордены Булдырылыу датаһы:1988 йылдың 22 авгусы Дәрәжәләре:граница|40x40пкс [529] Иҫкәрмәләр: —

 СССР ордендары өсөн түләүҙәр һәм льготалар 
справа|мини|350x350пкс|Хәрби награда өсөн түләүҙәр алыу купондары
СССР Үҙәк Башҡарма Комитеты һәм Халыҡ Комиссарҙары Советы 1936 йылдың 7 майында сығарған ҡарар менән раҫланған «СССР ордендары тураһында дөйөм положение» ордендар менән бүләкләнгәндәргә түбәндәге льготаларҙы билдәләй:
 ай һайын ордендар буйынса тәғәйен аҡса суммаларын түләү
 торлаҡ майҙаны өсөн түләүҙә ташлама (10-дан 50 процентҡа тиклем)
 пенсияға сыҡҡанда хеҙмәт стажын иҫәпләүгә ҡағылған льгота 
 килем һалымынан азат ителеү
 йылына бер тапҡыр тимер юл йә һыу транспортында бушлай барыу һәм ҡайтыу 
 трамвайҙа бушлай йөрөү
Орден йөрөтөүселәргә ай һайын түләнә торған түләүҙәрҙең суммаларыРадио «Свобода», Документы прошлого — День Победы. — (Тикшерелгән 23 май 2010) После войны на 20 руб. можно было купить 1 кг краковской колбасы или чуть меньше 1 кг сливочного масла, или три пачки сигарет «Казбек» высшего сорта или одну пару галош. Указаны цены «по карточкам», то есть на нормированные продукты. В т. н. коммерческих магазинах цены были намного выше: буханка ржаного хлеба стоила 24 рубля:
 Советтар Союзы Геройы — 50 һум.
 Ленин ордены — 25 һум.
 I дәрәжә Ватан һуғышы һәм Ҡыҙыл Байраҡ ордендары — 20 һум.
 Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, II дәрәжә Ватан һуғышы, I дәрәжә Дан ордендары — 15 һум.
Башҡа ордендар һәм миҙалдарға — 10 йәки 5 һум.

Ике йәки унан күберәк награда менән бүләкләнеүселәр һәр наградаһы өсөн түләү алған. Аҡсалата түләүҙәргә һалым һалынмаған, уларҙы бер ниндәй мәжбүри түләтеүҙәр иҫәбенә, шулай уҡ башҡарыу ҡағыҙҙары буйынса ла, тартып алып булмаған. Шулай уҡ был түләүҙәр алимент, фатир өсөн түләү, һалым һәм башҡа түләүҙәрҙе хисаплағанда ла иҫәпкә индерелмәгән.

 Түләүҙәрҙең һәм льготаларҙың бөтөрөлөүе 
1948 йылдың 1 ғинуарынан ордендар өсөн бирелә торған түләүҙәр һәм орден йөрөтөүселәрҙең ҡала транспортында һәм йылына бер тапҡыр тимер юл йә һыу транспортында бушлай йөрөү льготаһы бөтөрөләУказ Президиума Верховного Совета СССР от 10 сентября 1947 год.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 СССР миҙалдары

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Портал Онаградах.ру
 ОРДЕНА И МЕДАЛИ СССР
 Ордена и медали СССР 
 Списки награждённых орденами, медалями и нагрудными знаками СССР 
 Описание разновидностей и тиражей орденов, медалей и нагрудных знаков СССР 
 Из истории учреждения орденов и медалей СССР 
 «Записка Г. К. Жукова в ЦК КПСС о восстановлении денежных выплат награждённым орденами и медалями за боевые подвиги»

Категория:СССР ордендары
Категория:Наградалар исемлектәре