Муниципаль берәмек

Муниципаль берәмек — Рәсәй Федерацияһында урындағы үҙидаралыҡ ғәмәлгә ашырыла торған тораҡ территория. Урындағы үҙидаралыҡ урындағы мәсьәләләрҙе хәл итеү маҡсатында туранан-тура халыҡ тарафынан һәм (йәки) урындағы үҙидаралыҡтың һайлап ҡуйылған йәки башҡа төрлө органдары тарафынан тормошҡа ашырыла.

2014 йылдың майынан Рәсәй Федерацияһы ҡануниәте муниципаль берәмектәрҙең ете төрөн ойоштороуҙы күҙҙә тота. Муниципаль берәмектәр Рәсәй Федерацияһы субъекттары закондары менән ойошторола, бөтөрөлә йәки үҙгәртелә. Бер төрҙәге муниципаль берәмектәр икенсе төрлөләрҙең составына инә. Муниципаль берәмектәр Рәсәй Федерацияһының бөтә территорияһында бар.

Рәсәйҙә майҙаны буйынса иң ҙур муниципаль берәмек — Таймыр Долган-Ненец муниципаль районы, халыҡ һаны буйынса — Новосибирск ҡалаһы ҡала округы.

 Муниципаль берәмек төрҙәре 
«Рәсәй Федерацияһында урындағы үҙидаралыҡты ойоштороуҙың дөйөм принциптары тураһында» 2003 йылдың 6 октябрендәге 131-ФЗ Федераль закондың 2-се статьяһына ярашлы, Рәсәй Федерацияһында 5 төрлө муниципаль берәмек була:
 ауыл биләмәһе — дөйөм территория менән берләштерелгән бер йәки бер нисә ауыл тораҡ пункты (ҡасабалар, ауылдар, станицалар, утарҙар, ҡышлаҡтар һәм башҡалар), уларҙа урындағы үҙидаралыҡ туранан-тура халыҡ тарафынан һәм (йәки) урындағы үҙидаралыҡтың һайлап ҡуйылған йәки башҡа төрлө органдары тарафынан тормошҡа ашырылаФедеральный закон от 6 октября 2003 года № 131-ФЗ «Об общих принципах организации местного самоуправления в Российской Федерации» ; совет осорондағы ауыл советтарына һәм советҡа тиклемге осорҙағы земстволарға тап килә. Ауыл биләмәһе муниципаль район составына инә.
 ҡала биләмәһе — ҙур булмаған ҡала йәки ҡала тибындағы ҡасаба, уларҙа урындағы үҙидаралыҡ туранан-тура халыҡ тарафынан һәм (йәки) урындағы үҙидаралыҡтың һайлап ҡуйылған йәки башҡа төрлө органдары тарафынан тормошҡа ашырыла; ҡала округы булмаған ҡала биләмәләре муниципаль райондар составына инә.
 муниципаль район — дөйөм территория менән берләштерелгән бер йәки бер нисә биләмә (ауыл һәм/йәки ҡала биләмәһе) һәм тораҡ-ара территориялар, уларҙың сиктәрендә урындағы үҙидаралыҡ туранан-тура халыҡ тарафынан һәм (йәки) урындағы үҙидаралыҡтың һайлап ҡуйылған йәки башҡа төрлө органдары тарафынан тормошҡа ашырыла;
 ҡала округы — дөйөм территория менән берләштерелгән һәм муниципаль берәмек булмаған бер йәки бер нисә тораҡ пункт, уларҙа урындағы үҙидаралыҡ туранан-тура халыҡ тарафынан һәм (йәки) урындағы үҙидаралыҡтың һайлап ҡуйылған йәки башҡа төрлө органдары тарафынан тормошҡа ашырыла;
 федераль әһәмиәттәге ҡаланың ҡала эсе территорияһы (федераль әһәмиәттәге ҡаланың ҡала эсе муниципаль берәмеге) — федераль әһәмиәттәге ҡала территорияһының өлөшө, уның сиктәрендә урындағы үҙидаралыҡ туранан-тура халыҡ тарафынан һәм (йәки) урындағы үҙидаралыҡтың һайлап ҡуйылған йәки башҡа төрлө органдары тарафынан тормошҡа ашырыла.
2014 йылдың 27 майында сыҡҡан № 136−ФЗ Федераль законы менән муниципаль берәмектең ике яңы төрө индереләФедеральный закон от 27.05.2014 № 136−ФЗ «О внесении изменений в статью 26.3 Федерального закона „Об общих принципах организации законодательных (представительных) и исполнительных органов государственной власти субъектов Российской Федерации“ и Федеральный закон „Об общих принципах организации местного самоуправления в Российской Федерации“» :
 ҡала эсендә бүленешле ҡала округы — Рәсәй Федерацияһы субъекты законына ярашлы, ҡала эсе муниципаль берәмеге рәүешендә ҡала эсе райондары ойошторолған ҡала округы;
 ҡала эсе районы — ҡала эсендә бүленешле ҡала округы территорияһының бер өлөшөндәге ҡала эсе муниципаль берәмеге, уның сиктәрендә урындағы үҙидаралыҡ туранан-тура халыҡ тарафынан һәм (йәки) урындағы үҙидаралыҡтың һайлап ҡуйылған йәки башҡа төрлө органдары тарафынан тормошҡа ашырыла.

 Рәсәйҙә муниципаль берәмектәр һаны 

 дата
  муниципаль берәмектәр
  иҫкәрмәләр
  бөтәһешул иҫәптән типтар буйынса
   муниципаль
райондар
  ҡала округтары
  ҡала
эсе
райондары
  федераль
әһәмиәттәге 
ҡалаларҙың 
ҡала
эсе
территориялары

  биләмәләр
   бөтәһе
  шул иҫәптән
ҡала эсе
бүленеше менән
  бөтәһе
  шул иҫәптән
    ҡала
  ауыл
   11.01.2008  24151 1799 521 — — 236 21595 1734 19861 Росстат мәғлүмәттәре буйынса
   1.01.2009  24161 1810 507 — — 236 21608 1745 19863 Росстат мәғлүмәттәре буйынса
   1.01.2010  23907 1829 512 — — 236 21330 1739 19591  Росстат мәғлүмәттәре буйынсаРосстат. База данных показателей муниципальных образований. Характеристика субъектов Российской Федерации по типам муниципальных образований и видам муниципальных учреждений на 1 января 2010 года.
   1.01.2011  23304 1824 515 — — 236 20729 1733 18996  Росстат мәғлүмәттәре буйынсаРосстат. Распределение муниципальных учреждений по типам муниципальных образований на 1 января 2011 года. 
   1.01.2012  23118 1821 517 — — 236 20544 1711 18833  Росстат мәғлүмәттәре буйынсаРосстат. Распределение муниципальных учреждений по типам муниципальных образований на 1 января 2012 года. 
   1.01.2013  23001 1817 518 — — 257 20409 1687 18722  Росстат мәғлүмәттәре буйынсаРосстат. Распределение муниципальных учреждений по типам муниципальных образований на 1 января 2013 года. 
   1.01.2014 22777 1815 520 — — 257 20185 1660 18525  Росстат мәғлүмәттәре буйынсаРосстат. Распределение муниципальных учреждений по типам муниципальных образований на 1 января 2014 года.   1.01.2015  22923 1823 535 — — 267 20298 1644 18654  Росстат мәғлүмәттәре буйынсаРосстат. Распределение муниципальных учреждений по типам муниципальных образований на 1 января 2015 года.   1.01.2016  22406 1788 563 3 19 267 19769 1592 18177  Росстат мәғлүмәттәре буйынсаРосстат. Распределение муниципальных учреждений по типам муниципальных образований на 1 января 2016 года.   1.01.2017  22327 1784 567 3 19 267 19690 1589 18101  Росстат мәғлүмәттәре буйынса

 Рәсәй Федерацияһы субъекттары буйынса муниципаль берәмектәр һаныРФ субъектыМуниципаль берәмектәр (2016 йылдың 1 ғинуарына ҡарата) бөтәһе шул иҫәптән типтар буйынса муниципаль
райондар ҡала
округтары ҡала
эсе 
райондары федераль
әһәмиәттәге 
ҡалаларҙың 
ҡала 
эсе 
территориялары биләмәләр бөтәһешул иҫәптән ҡала ауыл   Рәсәй Федерацияһы 22406 1788 563 19 267 19769 1592 18177Үҙәк федераль округ 4708 405 111 0 146 4046 463 3583Белгород өлкәһе 312 19 3 0 0 290 25 265Брянск өлкәһе 289 27 6 0 0 256 30 226Владимир өлкәһе 127 16 5 0 0 106 26 80Воронеж өлкәһе  480 31 3 0 0 446 28 418Иваново өлкәһе 144 21 6 0 0 117 24 93Калуга өлкәһе304 24 2 0 0 278 26 252Кострома өлкәһе 178 24 6 0 0 148 12 136Курск өлкәһе 355 28 5 0 0 322 27 295Липецк өлкәһе 314 18 2 0 0 294 6 288Мәскәү өлкәһе 326 29 39 0 0 258 101 157Орёл өлкәһе  267 24 3 0 0 240 17 223Рязань өлкәһе 307 25 4 0 0 278 29 249Смоленск өлкәһе 328 25 2 0 0 301 23 278Тамбов өлкәһе 277 23 7 0 0 247 13 234Тверь өлкәһе 351 35 8 0 0 308 43 265Тула өлкәһе 103 19 7 0 0 77 23 54Ярославль өлкәһе 100 17 3 0 0 80 10 70Мәскәү ҡ. 146 0 0 0 146 0 0 0Төньяҡ-Көнбайыш федераль округ 1467 150 49 0 111 1157 207 950Карелия Республикаһы 126 16 2 0 0 108 22 86Коми Республикаһы 194 15 5 0 0 174 15 159Архангельск өлкәһе 232 20 8 0 0 204 21 183 шул иҫәптән
Ненец автономиялы округы 21 1 1 0 0 19 1 18Архангельск өлкәһе, АО-нан тыш 211 19 7 0 0 185 20 165Вологда өлкәһе 224 26 2 0 0 196 22 174Калининград өлкәһе 45 6 16 0 0 23 9 14Ленинград өлкәһе 217 17 1 0 0 199 61 138Мурманск өлкәһе 40 5 12 0 0 23 13 10Новгород өлкәһе 142 21 1 0 0 120 19 101Псков өлкәһе 136 24 2 0 0 110 25 85Санкт-Петербург ҡ. 111 0 0 0 111 0 0 0Көньяҡ федераль округ 1719 143 30 0 0 1546 93 1453Адыгей Республикаһы 60 7 2 0 0 51 3 48Ҡалмыҡ Республикаһы 127 13 1 0 0 113 2 111Краснодар крайы 426 37 7 0 0 382 30 352Әстерхан өлкәһе 168 11 2 0 0 155 11 144Волгоград өлкәһе 475 32 6 0 0 437 29 408Ростов өлкәһе 463 43 12 0 0 408 18 390Төньяҡ Кавказ федераль округы 1701 113 31 3 0 1554 42 1512Дағстан Республикаһы 760 41 10 3 0 706 8 698Ингуш Республикаһы 45 4 4 0 0 37 1 36Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы 132 10 3 0 0 119 7 112Ҡарасай-Черкес Республикаһы 100 10 2 0 0 88 5 83Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы 111 8 1 0 0 102 5 97Чечен Республикаһы 238 15 2 0 0 221 3 218Ставрополь крайы 315 25 9 0 0 281 13 268Волга буйы федераль округы 5823 439 85 9 0 5290 334 4956Башҡортостан Республикаһы 895 54 9 0 0 832 14 818Марий-Эл Республикаһы 138 14 3 0 0 121 16 105Мордва Республикаһы 377 22 1 0 0 354 16 338Татарстан Республикаһы 956 43 2 0 0 911 39 872Удмурт Республикаһы  341 25 5 0 0 311 1 310Сыуаш Республикаһы 317 21 5 0 0 291 7 284Пермь крайы 337 40 8 0 0 289 29 260Киров өлкәһе365 39 6 0 0 320 52 268Түбәнге Новгород өлкәһе 389 39 13 0 0 337 54 283Ырымбур өлкәһе 489 29 13 0 0 447 0 447Пенза өлкәһе 325 27 3 0 0 295 24 271Һамар өлкәһе342 27 10 9 0 296 12 284Һарытау өлкәһе 385 38 4 0 0 343 39 304Ульяновск өлкәһе 167 21 3 0 0 143 31 112Урал федераль округы 1349 93 110 7 0 1139 77 1062Ҡурған өлкәһе 458 24 2 0 0 432 13 419Свердловск өлкәһе 94 5 68 0 0 21 5 16Төмән өлкәһе  478 37 24 0 0 417 32 385 шул иҫәптән: Ханты-Манси автономиялы округы — Югра 105 9 13 0 0 83 26 57Ямал-Ненец автономиялы округы 55 7 6 0 0 42 6 36Төмән өлкәһе АО-нан тыш 318 21 5 0 0 292 0 292Силәбе өлкәһе 319 27 16 7 0 269 27 242Себер федераль округы 4069 318 77 0 0 3674 243 3431Алтай Республикаһы 102 10 1 0 0 91 0 91Бүрәт Республикаһы 287 21 2 0 0 264 16 248Тыва Республикаһы 143 17 2 0 0 124 4 120Хакас Республикаһы 100 8 5 0 0 87 4 83Алтай крайы 723 59 10 0 0 654 7 647Байкал аръяғы крайы 410 31 4 0 0 375 45 330Красноярск крайы 575 44 17 0 0 514 27 487Иркутск өлкәһе 467 32 10 0 0 425 63 362Кемерово өлкәһе 210 18 16 0 0 176 22 154Новосибирск өлкәһе 490 30 5 0 0 455 26 429Омск өлкәһе 424 32 1 0 0 391 26 365Томск өлкәһе 138 16 4 0 0 118 3 115Алыҫ Көнсығыш федераль округы 1281 113 59 0 0 1109 129 980Саха (Яҡут) Республикаһы  445 34 2 0 0 409 48 361Камчатка крайы 66 11 3 0 0 52 5 47Приморье крайы 158 22 12 0 0 124 23 101Хабаровск крайы 233 17 2 0 0 214 23 191Амур өлкәһе 286 20 9 0 0 257 15 242Магадан өлкәһе 9 0 9 0 0 0 0 0Сахалин өлкәһе 21 1 17 0 0 3 2 1Йәһүд автономиялы өлкәһе 33 5 1 0 0 27 10 17Чукотка автономиялы округы 30 3 4 0 0 23 3 20Ҡырым федераль округы 289 14 11 0 10 254 4 250Ҡырым Республикаһы 279 14 11 0 0 254 4 250Севастополь ҡ. 10 0 0 0 10 0 0 0

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Общероссийский классификатор территорий муниципальных образований 
 Ассоциация сельских поселений Российской Федерации

Категория:Муниципаль берәмектәр