Данелия Георгий Николаевич

Гео́ргий Никола́евич Дане́лия (; 25 август 1930 йыл, Тифлис (хәҙер Тбилиси)) — совет рәсәй кинорежиссёр, актёр, сценарист, публицист. СССР-ҙың халыҡ артисы (1989). СССР Дәүләт премияһы (1978), ағалы-ҡустылы Васильевтар исемендәге РСФСР дәүләт премияһы (1981), Рәсәй дәүләт премияһы лауреаты (1996)Указ Президента Российской Федерации от 29 мая 1997 года № 532.

 Биографияһы 
1955 йылда Мәскәү архитектура институтын тамамлай. 1956 йылда яңы асылған Юғары режиссёр курстарына уҡырға инә, 1959 йылда уны тамамлай.

1959 йылдан — «Мосфильм» ҡуйыусы режиссёры. 1965—1969 йылдарҙа — «Мосфильм» янындағы «Эксперименталь ижад берләшмәһе» художество етәксеһе, 1975-1987й ылдарҙа — сәнғәт рәйесе, «Комедия һәм музыкаль фильмдары эксперименталь берләшмәһе» художество етәксеһе. 1987 йылдан — «Мосфильм» киноконцернының «Ритм» киностудияһының президенты һәм художество етәксеһе.

«Сережа» исемле беренсе фильмы (И. В. Таланкин менән берлектә) тәнҡитселәр һәм тамашасылар иғтибарын үҙенә йәлеп итә. «Мин шагаю буйынса Мәскәүҙә» (1964) фильмы уның програма эше була.

«Тридцать три» (1965) фильмынан башлап режиссёр сатира жанрына мөрәжәғәт итә, комедия оҫтаһына әйләнә.

1967—1970 йылдарҙа «Фитиль» сатирик журналы өсөн бер нисә миниатюра төшөрә. Иң танылған «Алкоголь файҙаһы тураһында» сюжетында (1974) актёр Евгений Леонов ҡатнаша.

Режиссер «Афоня», «Мимино», «Осенний марафон», «Кин-Дза-Дза!» фильмдары төшөрөп, билдәлелек яулай.

Георгий Николаевич үҙ фильмдарында төшә, күп сценарийҙарын яҙыусы йәки авторҙаш.

Георгий Данелия — СССР кинематографистар Союзы ағзаһы, Рәсәй сәнғәт академияһының Почётлы ағзаһыСостав РАХ , Рәсәй кинематография фәне һәм сәнғәте милли академияһы академигы, «Ника» Кинематография сәнғәте Рәсәй академияһы академигы.

2003 йылдан — «Георгий Данелияның Яңы кино йолаларын һаҡлау һәм үҫтереү фонды» президенты.

Живопись, график, музыка менән мауыға, дөңгөр коллекцияһын йыйған.

Мәскәүҙә йәшәй һәм эшләй.

 Ғаиләһе 
 Атаһы — Николай Дмитриевич Данелия (1902—1981), инженер-тимер юлсы, бригадир, шахта етәксеһе, Мәскәү һәм СССР метро төҙөү буйынса баш инженер, генерал-майор
 Әсәһе — Мария Ивлианова Анджапаридзе (1905—1980), «Мосфильмда» ассистент, икенсе режиссёр булған; бер нисә ҡыҫҡа метражлы фильм төшөргән. Беренсе дәрәжә Сталин премияһы лауреаты (1950)
 Беренсе ҡатыны (1951—1956) — Ирина Гинзбург, адвокат
 Ҡыҙы — Светлана Николаевна Данелия, юрист
 Ейәнсәре — Ирина
 Икенсе ҡатыны (1957—1984, никах теркәлмәгән) — Любовь Сергеевна Соколова, актёр. СССР-ҙың Халыҡ артисы (1990).
 Улы — Николай Георгиевич Соколов-Данелия (1959—1985), режиссёр, шағир, рәссам. Наркотикты артыҡ ҡулланып, үлгән.
 Ейәнсәрҙәре — Маргарита Данелия, Алена Данелия
 Өсөнсө ҡатыны — Галина Ивановна Юркова-Данелия (1944 йылда тыуған), актёр, ҡуйыусы режиссёр.

 Ижады 

 Фильмография 
 Йыл Фильм Режиссёр Сценарист Актёр Роль Иҫкәрмәләр 1942 Георгий Саакадзе (фильм)    эпизод 1951 Незабываемый 1919 год    эпизод 1955 Мексиканец (фильм, 1955)    парень с гитарой  1958 Васисуалий Лоханкин   ҡыҫҡа метражлы 1959 Тоже люди   ҡыҫҡа метражлы 1960 Серёжа (фильм)   1962 Путь к причалу  [1963 Я шагаю по Москве   аяҡ кейемен таҙартыусы 1965 Тридцать три   1968 Не горюй!   төрмә ҡараусыһы 1971 Джентльмены удачи   үтеп барыусы 1973 Совсем пропащий   1975 Афоня  1977 Мимино    самолет пилоты 1979 Осенний марафон    фильмда немец офицеры 1982 Слёзы капали    трамвайҙа уҡып барыусы 1983 Три лимона для любимой      ҡыҫҡа метражлы 1986 Кин-дза-дза!    Абрадокс 1988 Француз (фильм, 1988) 1990 Паспорт (фильм)    ишәкле ғәрәп 1993 Настя (фильм)    мәҙәниәт эшмәкәре 1995  Орёл и решка (фильм)    инженер-конструктор 1998 Привет от Чарли-трубача  2000 Фортуна (фильм, 2000)    зэк 2005 Анна (фильм, 2005)  2006 Карнавальная ночь 2, или 50 лет спустя  камео 2013 Ку! Кин-дза-дза    сәйәхәтсе Ромашка; мискәләге чатланин (тауышлы итеү) анимацион

 Архив кадрҙары
 2009 — Вадим Юсов («Утрауҙар» документаль циклынан)
 2010 — Я шагаю по Москве («СССР-ҙа йырланған» фильмдары циклынан) (документаль)

 Китаптар 



  (составлена из двух предыдущих — «Безбилетный пассажир» и «Тостуемый пьет до дна»).




 Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре 
 РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1965)
 РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1974)
 СССР-ҙың халыҡ артисы (1989)
 ССР-ҙың Дәүләт премияһы (1978) — «Мимино» фильмы өсөн (1977)
 Ағалы-ҡустылы Васильевтар исемендәге РСФСР дәүләт премияһы (1981) «Осенний марафон» фильмы өсөн (1979)Георгий Николаевич Данелия. Биографическая справка, РИАНовости (25 августа 2010). Проверено 3 мая 2011.
 1996 йылғы Рәсәй Федерацияһының Дәүләт премияһы (1997) — «Паспорт», «Настя», «Орел и решка» фильмдары өсөнУказ Президента Российской Федерации от 29 мая 1997 года № 532
 «Тыуған ил алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» II дәрәжә ордены (2010) — Рәсәй кинематографияһы сәнғәте үҫешенә индергән ҙур өлөшө һәм оҙайлы ижади эшсәнлеге өсөнО награждении орденом «За заслуги перед Отечеством» II степени Данелии Г.
 «Тыуған ил алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» III дәрәжә ордены (2000) — кино сәнғәтенә инлергән ҙур өлөшө өсөнУказ Президента Российской Федерации от 29 августа 2000 года № 1590 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ III степени Данелия Г. Н.».  // Официальный сайт Президента России. Проверено 25 сентября 2016.
 Хеҙмәт Ҡыҙыл Байрағы ордены (1980)
 «Почёт Билдәһе» ордены
 Намыҫ ордены (Грузия, 2000)
 Тбилиси ҡалаһының почётлы гражданы (1985)

 Һылтанмалар 
 Биография, фильмография Георгия Данелии  на kinomag.ru
 (англ.) на сайте Internet Movie Database
 «Тостуемый пьёт до дна» часть первая часть вторая
 «Мне жаль, что я дожил до сегодняшнего дня» (деятели культуры о ситуации в Южной Осетии) // 11 авг 2008
 «Переход власти в другие руки был неизбежен» (деятели культуры о «революции роз» в Грузии) // ноя 2003
 д/ф «Небеса не обманешь» (Первый канал, 2015, биографический фильм,)

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Статьи, требующие уточнения источников
Категория:XX быуат актёрҙары
Категория:Рәсәй актёрҙары
Категория:СССР актёрҙары
Категория:Алфавит буйынса актёрҙар
Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәрҙәре
Категория:II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:III дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалерҙары
Категория:«Почёт Билдәһе» ордены кавалерҙары
Категория:Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
Категория:XXI быуат кинорежиссёрҙары
Категория:XX быуат кинорежиссёрҙары
Категория:Рәсәй кинорежиссёрҙары
Категория:СССР кинорежиссёрҙары
Категория:Алфавит буйынса кинорежиссёрҙар
Категория:РСФСР-ҙың бер туған Васильевтар исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары
Категория:РФ Дәүләт премияһы лауреаттары
Категория:СССР Дәүләт премияһы лауреаттары
Категория:«Алтын бөркөт» премияһы лауреаттары
Категория:РФ Хөкүмәте премияһы лауреаттары
Категория:РСФСР-ҙың халыҡ артистары
Категория:СССР-ҙың халыҡ артистары
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:XXI быуат публицистары
Категория:XX быуат публицистары
Категория:Рәсәй публицистары
Категория:СССР публицистары
Категория:Алфавит буйынса публицистар