Йомаев Ямалетдин Ғималетдин улы

Юмаев Ямалетдин Ғималетдин улыСтатья в Башкирской энциклопедии (баш.) (1892—?) — башҡорт шағиры, мәғрифәтсе.

 Биографияһы 
Яҡынса 1892 йылда Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙенең (хәҙергеҠурған өлкәһенең ) Иҫкен улусы Әлмән ауылында тыуған.

Троицк ҡалаһында «Мөхәмәҙиә» мәҙрәсәһендә уҡый. 1913 йылда шул уҡ ҡалала рус-татар училищеһын тамамлай.

1913 йылдан Петропавловск ҡалаһы эргәһендәге ҡаҙаҡ ауылдарында уҡытыусылыҡ менән шөғөлләнә.

1916 йылдан Өфөлә йәшәй һәм «Тормош» гәзитендә эшләй.

1917 йылғы Октябрь революцияһынан һуң Силәбе өйәҙендә халыҡ мәғарифы органдарында эшләй.

1920 йылдарҙа Урта Азияға сығып китә. Уның артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.

 Ижады 
Әҫәрҙәре 1910 йылдарҙа «Аҡмулла», «Шура», «Тормош» һәм башҡа журналдарҙа баҫыла башлай. Ямалетдин Йомаев ижадында XX быуат башында башҡорт шиғриәтенең романтик ағымы сағыла. Уның тәүге шиғырҙарына ысынбарлыҡты кире ҡағыусы пессимистик мотивтар хас («Хаят», «Күңел», «Әсәйем ҡәбере янында» һ. б.). Ә 1913—1915 йылдарҙа яҙылған бүтән әҫәрҙәрендә («Мин», «Вәғәҙә», «Әгәр мин ҡош булһам» һәм башҡалар) социаль ғәҙеллек өсөн көрәш темаһы асыла. «Ҡыҙ бала», «Ҡаҙаҡ ҡыҙына»), «Йәш ҡыҙға» һәм «Яҙғы төндә» әҫәрҙәрендә ҡатын-ҡыҙҙарҙың хоҡуҡтары һәм иреге проблемаһы күтәрелә. Ә «Фәҡирлек вә байлыҡ» һәм «Бүре менән һарыҡ» әҫәрҙәрендә ҡомһоҙлоҡ менән дан-шөһрәткә ынтылыусанлыҡ тәнҡитләнә.

Ул «Ямалетдин Йомаев шиғырҙары» (1913), «Әҙәби шиғырҙар» (1915), «Илһам» (нәшер ителмәгән) шиғырҙар йыйынтыҡтары авторы. М. Ю. Лермонтов һәм А. С. Пушкин шиғырҙарын төрки телдәргә тәржемә итә, шулай уҡ И. А. Крыловтың «Квартет» мәҫәлен, ғәрәп һәм төрөк шағирҙарының бүтән әҫәрҙәрен дә тәржемәләй.

 Әҙәбиәт 
 Әхмәҙиев В. И. Быуындар бәйләнеше. Өфө, 1985.
 Башҡорт әҙәбиәте. ХХ быуат башы. 2 китапта. 1‑се кит. Поэзия. Өфө, 1983.
 Урал литературный. // А. А. Шмаков, Т. А. Шмакова. — Челябинск, 1988.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Надергулов М. Х. Юмаев Ямалетдин Гималетдинович.// Башкортостан: краткая энциклопедия. — Уфа: Научное издательство «Башкирская энциклопедия», 1996.

Категория:Башҡорт шағирҙары
Категория:XX быуат тәржемәселәре
Категория:Рәсәй империяһы тәржемәселәре
Категория:Алфавит буйынса тәржемәселәр
Категория:Шәхестәр:Троицк
Категория:Шәхестәр:Өфө
Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Алфавит буйынса яҙыусылар
Категория:XX быуат шағирҙары
Категория:Рәсәй империяһы шағирҙары
Категория:Алфавит буйынса шағирҙар
Категория:1892 йылда тыуғандар
Категория:Әлмән районында тыуғандар
Категория:Ырымбур губернаһында тыуғандар
Категория:Мөхәмәҙиә (Троицк) мәҙрәсәһе шәкерттәре