Любизар (йыр)

"Любизар" — тарихи башҡорт халыҡ йыры, 1812 йылғы Ватан һуғышына бағышлана.
 Тарих 
Риүәйәт буйынса, Бородино һуғышынан һуң генерал-фельдмаршал М. И. Кутузов башҡорт полкының командиры Ҡаһым түрәне (1778-1813) саҡырып ала һәм батырлығы өсөн: "Любезные вы мои башкирцы, молодцы!" - тип маҡтай. Ҡаһым түрә был турала яуҙаштарына һөйләй һәм улар дәртләнеп йыр ижад итә. Был йырҙың куплеты: "Любезники, любизар, молодец, молодец" тип ҡабатлана.
Йырҙа Рәсәйҙән Наполеондың ғәскәрҙәрен ҡыуып,  Париж ҡалаһына барып еткән урыҫ һәм башҡорт яугирҙарының ҡаһарманлығы һүрәтләнә. 
"Любизар" йыры 19 быуатта яҙып алынған.  Н. Берг төҙөгән "Песни разных народов"  йырҙар йыйынтығына (М., 1854) индерелгән.
Йырҙың бер вариантын  Ф Туйкин яҙып алған һәм үҙенең "Ватан Геройҙары" тигән китабына индергән

 Көйҙө ҡулланыу 
"Любизар" йыры күп кенә башҡорт йырсыларыБашкирская народная музыка репертуарына ингән.

 Видео 
Группа Аргымак - Любезники любизар HD
Любизники любизар

 Әҙәбиәт 
 Башкирская энциклопедия. Өфө. 1996 й.
 Башҡорт халыҡ ижады: Йырҙар. 1-се китап. Өфө, 1974;
 Башкирские народные песни и легенды об Отечественной войне 1812 года. Сост., вступ. ст., коммент. С. А. Галина. Өфө, 1991.
Я. Хамматов. Төньяҡ амурҙары  (башҡорт һәм рус телдәрендә)

 Һылтанмалар 
 http://ufa-gid.com/encyclopedia/lubezar.html 
 http://yir.atspace.com/lubizar.htm

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Башҡорт халыҡ йырҙары
Категория:Башҡорт телендә йырҙар
Категория:Алфавит буйынса йырҙар