Ыуаныш

Ыуаныш (Маныш, ) — башҡорттарҙың Түбәнге Ағиҙел төркөмө составындағы ҡәбилә.

 Этник тарихы 

Ыуаныш ҡәбиләһенең йәшәйеше архив материалдарында ғына бар. Әлеге ваҡытта исеме һаҡланған. 
Сығышы менән ыуаныштар – төркиләшкән фин-уғырҙар Башҡортостан:Ҡыҫҡаса энциклопедия мәҡәлә . Башҡа мәғлүмәттәр буйынса сармат-аландарҙан барлыҡҡа килгәндәрР.З.Янғужин. Башҡорттарҙың этногенезы //«Ватандаш» журналындағы мәҡәлә .
Ыуаныш ҡәбиләһенең ырыу аралары һәм тамғалары теркәлмәгән.

 Таралыуы 
ХIII—ХIV быуаттарҙа ыуаныштар  уран, танып, ун, балыҡсы һәм ғәйнә төньяҡ башҡорт ҡәбиләләре менән бергә Тол, Беүә, Танып һәм Өфө йылғалары буйлап урынлашҡанКуеда. Путеводитель.—Санкт-Петербург:Издательство «Маматов», 2011.—96 с., ил. (с.11) .
XVII—XVIII быуаттарҙа Танып йылғаһының уң яҡ ярынан Етеҙ ТаныпКузеев Р.Г. Происхождение башкирского народа. Этнический состав, история расселения. — М.: Наука, 1974. — 576 с. (на с.366) һәм Буй йылғаһы үрҙәрендә ярайһы ғына ҙур ерҙәрҙе биләгәндәрИсторическая справка.
1739 йылда ике улыҫта – Ыуаныш һәм Түбәнге Уранда 106 ихата иҫәпкә алынып, уларҙа 371 кеше йәшәй. Ваҡыт үтеү менән  башҡорттарҙың аҫабалыҡ хоҡуғы кәмей — уларҙың ҡайһы бер өлөшө  Демидовтарға һәм Строгановтарға һатыла, ә башҡа өлөшөндә урыҫ крәҫтиәндәре йәшәй башлай .

 Этноним 
Ҡәбиләнең исеме төрки халыҡтар араһында осрамайЯнғужин Р.З. Башҡорт ҡәбиләләре тарихынан. Өфө: Башҡортостан «Китап» нәшриәте, 1995.-96 с. (с.32).
Әлеге ваҡытта боронғо этноним бер нисә татар йәки ҡатнаш ауылдарҙың исемдәрендә барБорай ерҙәре ҡайҙан башланған?. Әлеге ваҡытта Ваныш-Алпауыт, Ванышево, Маныш ауылдары бар.

 Иҫкәрмәләр 

 Библиография 
 Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа. М., Наука, 1974.
 Янгузин Р. З. Башкирские племена. Уфа: Китап, 1992.

 Һылтанмалар 
 Статья в Башкортостан:Краткая энциклопедия 

Категория:Башҡорт ҡәбиләләре