Төньяҡ Үләнде

Төньяҡ Үләнде — Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районы биләмәһендәге күл.

 Мәғлүмәт 
Күл Урал йылғаһы бассейынына ҡарай. Әбйәлил районы Үләнде ауылы янында ята. Күл өҫтө майҙаны 3,0 км², оҙонлоғо 2,2 км, уртаса киңлеге 1,3 км, уртаса тәрәнлеге 1,5 м (максималь — 3,5 м), һыу күләме 4,8 млн м³. Тымыҡ күл. Һыуы тоҙло. Һыуы ҡышын үтәнән үтәгә туңа.

Йылайыр свитаһының грауваккаларында һәм карбон габбродиабаздарында барлыҡҡа килгән; соҡоро табаҡ һымаҡ. Һыу кимәленә юғары тирбәлеү амплитудаһы хас. Ҡатнаш, башлыса ер өҫтө һыуҙары менән туйына. Эвтрофлы. Ярҙары һөҙәк, көнсығыш һәм көнбайышы — ҡалҡыу. Ҡоролоҡ йылдарында һаҙлана.

 Ландшафты 
Тирә‑яҡ ландшафы һоро урман тупрағындағы ҡайын урманынан һәм ҡара болон тупрағындағы болонло далаларҙан тора. Яр буйын күл ҡамышы, күрән, таръяпраҡ екән, ябай ҡамыш һ.б. менән ҡаплаған, күлдә ҡымыҙлыҡтар, йөҙөп йөрөгән һыу үләне, теҙмәяпраҡ һыу үләне һ.б. үҫә. Аҡбаш сыпҡай, көйөлдө, күл аҡсарлағы, сумғыс өйрәк, һуна өйрәк һ.б. йәшәй.

 Һылтанмалар 
 Төньяҡ Үләнделә Юр осоро паркы
 Күлдәрҙә балыҡ тотоу

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Әбйәлил районы күлдәре
Категория:Алфавит буйынса күлдәр
Категория:Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡылары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы