Кавказ

граница|22x22пкс Әрмәнстан 
граница|22x22пкс Гөржөстан 
граница|22x22пкс Рәсәй 
Танылмаған һәм өлөшләтә танылған илдәр: 
граница|22x22пкс Абхазия 
граница|22x22пкс Нагорный Карабах 
граница|22x22пкс Көньяҡ Осетия-Алания Республикаһы Дин Христиандар — 17 миллион кеше (57 проценты). Мосолмандар — 13 миллион кеше (43 %).
Кавказ, Ҡауҡаз йәки Ҡаукаҙ — Евразияла урынлашҡан географик регион, башлыса таулы ил. Көнсығыш Европа тигеҙлегенән көньяҡта Европа һәм Азия сиген алып тора: Рәсәй Федерацияһы, Грузия, Көньяҡ Осетия, Абхазия, Әзербайжан һәм ӘрмәнстанCaucasus // Encyclopedia Britannica[1][1] территорияларын үҙенә ала. Көнбайыштан Ҡара диңгеҙ сикләһә, көнсығыштан Каспий диңгеҙе сикләй.

Төньяҡ сигендә Кумо-Маныч соҡоро, Азов диңгеҙе һәм Керчь боғаҙы урынлашаFrederik Coene.Кавказ // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978..

Көньяҡ сиге элекке СССР сигенән үтә (хәҙерге көньяҡ биләмәләре Грузия, Әрмәнстан һәм Азербайжан, Төркиә һәм Иран)Энциклопедия Британника. . Биш кавказ илдәре менән шулай уҡ Рәсәй Федерацияһының Төньяҡ Кавказ федераль өлкәһенең майҙанын алғанда 356482 км² тигеҙ.

Тарихи-географик һәм иҡтисади яҡтан, ғәҙәттәгесә Кавказды Төньяҡ Кавказ һәм Көньяҡ Кавказға бүләләр. Төньяҡ Кавказ үҙ эсенә Кавказдың бирьяғынСеверный Кавказ // Большая Советская ЭнциклопедияКавказ // Большой Энциклопедический словарь, Оло Кавказдың төньяҡ битләүен алып, күбеһенсә йылға буйынса (көнсығыштағы — Самур йылғаһына тиклем), шулай уҡ көньяҡ-көнбайыш битләүе Баш Кавказ һыртының көньяҡ-көнбайыш төбәктәрен һәм, ғәҙәттәгесә, Кавказдың Ҡара диңгеҙ ярҙарын, Абхазияны алып тора.

Бөгөнгө сәйәси географиянан ҡарағанда (сәйәси-административ бүленеш), Кавказ территорияһы Рәсәй Федерацияһы — Төньяҡ Кавказ араһынан бүленеп , өлөшләтә Кавказ арьяғы буйынса Самур йылғаһынан, шулай уҡ Әзербайжан, Әрмәнстан һәм Грузия илдәре араһынан бүленеп китә. Шулай уҡ Төркиә лә үҙ көнсығыш төбәктәрен Кавказ төбәктәренә индерәВ частности, университет в Карсе называется Кавказским университетом — см. Кавказский университет в Карсе, официальный сайт .
Карс, Ардаган и Шавшат (на р. Куре, Армянское [Закавказское] нагорье) были присоединены и входили в состав Российской империи в результате Русско-Турецкой войны 1877-78 годов (Территориально-политическая экспансия России)
Армянское нагорье — складчато-глыбовое и вулканическое южное Кавказское нагорье [относящееся к горной стране Кавказ], расположенное в пределах СССР (ныне Грузии, Армении, Азербайджана), Турции и Ирана, в верховьях Куры и в верхнем и среднем течении Аракса, то есть оно простирается от Чёрного вплоть до Каспийского моря по бывшей госгранице СССР (по обе стороны, практически параллельно Большому и Малому Кавказу)..

 Этимология 
«Кавказ» исеме (һ. б.-греч. Καύκασος) беренсе тапҡыр боронғо грек авторҙарында осрай. Эсхилдың (VI—V быуаттан беҙҙең эраға тиклем "Прометей "Кавказ // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб., 1907—1909.Кавказ // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. һәм Геродоттың (беҙҙең эраға тиклем V быуат) эштәрендә тап була. Географ Страбон буйынса (Эратосфенға һылтанма менән (беҙҙең эраға тиклем III быуат)), урындағы халыҡ Кавказды КаспийСтрабон, География. тип атаған һәм  исемен барлыҡҡа килеүен раҫлай.
мини|Сванети
 һүҙе ҡайҙан барлыҡҡа килгәне билдәһеҙ, шулай ҙа лингвистар ниндәй ҙә булһа этимология бирергә тырыша, әммә уларҙың күп саҡта үҙ-ара бәйләнештәре 
юҡОткупщиков Ю. В. Очерки по этимологии. — СПб.: Изд. С.-Петербургского университета, 2001. — 479 с. — С. 310—318. .

Др.-греч.  Отто Шрадер һәм Альфонс Неринга буйынса готска. hauhs — «үрге»,  kaũkas — «ҡалҡыулыҡ», kaukarà — «бейеклек» — «өйөр»Schrader O., Reallexikon der indogermanischen Altertumskunde: Grundzüge einer Kultur- und Völkergeschichte Alteuropas. — 2 Aufl. Vasmer M., Кавка́з // Russisches etymologisches Wörterbuch. Фасмер М., Кавка́з // Этимологический словарь русского языка: В 4-х т. / Пер. с нем. и доп. О. Н. Трубачёва. — 2-е изд., стер. — М.: Прогресс, 1986—1987. — Т. 2 (Е — Муж). — 672 с. — С. 153. Шуның менән бергә, совет лингвисы В. А. Никонов билдәләүенсә, Шрадер һәм Неринға этимологиялары раҫлана алмай. Шулай итеп, ниндәй һинд-европа теленән  исеме килеп сыҡҡанын дөрөҫ әйтеп булмайНиконов В. А. Рец. на кн.: М. С. Боднарский. Словарь географических названий. М., 1954 // География в школе. № 3, 1955. .

справа|мини|Физик картаһы
Бөгөнгө сәйәси географиянан ҡарағанда (сәйәси-административ бүленеш), Кавказ территорияһы Рәсәй Федерацияһы — Төньяҡ Кавказ араһынан бүленеп, өлөшләтә Кавказ арьяғы буйынса Самур йылғаһынан, шулай уҡ Әзербайжан, Әрмәнстан һәм Грузия илдәре араһынан бүленеп китә. Шулай уҡ Төркиә лә үҙ көнсығыш төбәктәрен Кавказ төбәктәренә индерәВ частности, университет в Карсе называется Кавказским университетом — см. Кавказский университет в Карсе, официальный сайт .
Карс, Ардаган и Шавшат (на р. Куре, Армянское [Закавказское] нагорье) были присоединены и входили в состав Российской империи в результате Русско-Турецкой войны 1877-78 годов (Территориально-политическая экспансия России)
Армянское нагорье — складчато-глыбовое и вулканическое южное Кавказское нагорье [относящееся к горной стране Кавказ], расположенное в пределах СССР (ныне Грузии, Армении, Азербайджана), Турции и Ирана, в верховьях Куры и в верхнем и среднем течении Аракса, то есть оно простирается от Чёрного вплоть до Каспийского моря по бывшей госгранице СССР (по обе стороны, практически параллельно Большому и Малому Кавказу)..

справа|мини|Бөйөк Тигран ваҡытындағы Армения
справа|мини|Бөйөк Тамара (батшабикә) ваҡытындағы Грузия
справа|мини| Рим империяһындағы Кавказ, 114—117 йылдар беҙҙең эраға тиклем
справа|мини|268x268пкс|Кавказ аръяғындағы ханлыҡ"In Safavi times, Azerbaijan was applied to all the muslim-ruled khanates of the eastern Caucasian as well as to the area south of the Araz River as fas as the Qezel Uzan River, the latter region being approximately the same as the modern Iranian ostans of East and West Azerbaijan..

 Сығанаҡтар 

Категория:Кавказ
Категория:Көнсығыш Европа
Категория:Европа тау системалары
Категория:Азия региондары
Категория:Европа региондары
Категория:Көнбайыш Азия