Европа (мифология)

справа|мини|200x200пкс|В. Серов, «Европаны урлау», 1910. Мәскәү, Третьяков галереяһы.
справа|мини|200x200пкс|Тициан, «Европаны урлау»
Европа () — боронғо грек мифологияһындаМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.419-420, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.1. С.565 Финикия батшаһының ҡыҙы. Исеме финикий теленән «байыу»Тантлевский И. Р. История Израиля и Иудеи до разрушения Первого Храма. СПб, 2005. С.9 (Көнбайыш) йәки боронғо грек телендә «киң», ευρύς — киң, όψις — күҙҙәр.

 Европаның кемлеге 
Барлыҡ версиялар буйынса, ул Ҡадманың апаһы, тик атаһы төрлөсә күрһәтелә. Бер версия буйынса, ул — Феникс ҡыҙыГомер., Агенора ейәнсәре; шағир Асий версияһы буйынса — Феникс һәм Перимеда ҡыҙыПавсаний.Овидий.Гигин. Мифы 178Схолии к Платону. Тимей 24е // Лосев А. Ф. Мифология греков и римлян. М., 1996. С.223, видимо, речь о другой Европе.

 Европаны Зевстың урлауы 
Легенда буйынса, Европа ап-аҡ тәнле, наҙлы ҡарашлы һылыу ҡыҙ була. Зевс уны күреп оҡшата.

Зевс ун ике Олимпия аллалары араһында иң мөһим алла була. Зевс һауа торошо менән идара итә, Мойранан (яҙмыштан) башҡа һәр кемгә бойороҡ бирә ала. Посейдон һәм Аид уның ағалары була. Ул улар менән донъяны бүлешеп алырға килешә, һәм Зевс күкте, Посейдон диңгеҙҙе, Аид ер астын ала. Асыуы килгәндә Зевс көслө йәшен йәшнәтәсәге тураһында һөйләгән. Ул һеңлеһе Гераға өйләнә, әммә башҡа алиһәләр һәм әжәлле ҡатындар менән бәйленеше һәм балалары күп була. Олимпия уйындары Зевс хөрмәтенә үткәрелә.

Зевс Европа эргәһенә ҡаршылыҡ осратмайынса ғына барыр өсөн аҡ үгеҙгә әүерелә. Европа әхирәттәре менән сәскәләр йыйып, диңгеҙ ярында уйнағанда аҡ үгеҙ ҡиәфәтендә Зевс уға яҡынлаша ла ҡыҙҙы арҡаһына ултыртып алып ҡаса. Ул уны Крит утрауына алып килә. Крит утрауында Зевс сибәр егеткә әүерелеп, Европаға булған теләген тормошҡа ашыра. Улар платон ағасының күләгәһендә бергә булғандан һуң, был ағас бер ҡасан да япраҡтарын ҡоймай ти. Европа Зевстан өс бала тыуҙыра: Минос, Радамант һәм СарпедонПсевдо-Аполлодор..

Зевс Европаны мәмерйәлә йәшереп тота. Мөнәсәбәттәренең аҙағында Зевс Европаға иҫтәлеккә 3 бүләк бирә: үҙен һаҡлаһын өсөн бронзанан мөһабәт һын, бер ваҡытта ла сәптән яҙа китмәгән һөңгө, кейекте тотмай ҡалмаған һунар эте.

Һуңынан Европа Крит батшаһы Астерионға кейәүгә сыға. Астериондың балалары булмай, шуға ла ул утрау менән хакимлыҡ итеүҙе Европаның Зевстан тапҡан улдарына ҡалдыра.

 Сәнғәттәге образы 

слева|мини|150x150пкс|Фонтан «Европаны урлау» Одессала
 Мәскәүҙә үткән Европа майҙанында Киев вокзалы янында «Европаны урлау» тигән фонтан ҡоролған: никель, хром һәм титан иретмәһенән ҡойолған торбаларҙың үрелеше йөҙөп барған үгеҙҙең мөгөҙҙәрен һынландыра. Йәки үгеҙ (Зевс) мөгөҙҙәренә уралған ҡыҙ һыны — Европа.
 Скульптураны скульптор-авангардист Оливье Стребель эшләй һәм Бельгия уны Мәскәүгә бүләк итәФонтаны Москвы#Фонтан «Похищение Европы».
 Одессала Оло фонтан юлында (Оло фонтандың 9 станцияһы) 1994 йылда ҡалаға 200 йыл тулыу айҡанлы «Европаны урлау» фонтаны ҡуйыла. Скульпторы Токарев А. П., архитекторы Чепелев В. Н.).

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 


 http://www.new-euro-banknotes.eu/Europa-Series/The-Myth-of-Europa

Категория:Шәхестәр:финикийҙар
Категория:Боронғо грек мифологияһы персонаждары
Категория:Крит мифтары
Категория:Донья ҡитғалары буйынса эпонимдар