Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы

Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы (1 ғинуар 1948 йыл — 10 октябрь 2015 йыл) — башҡорт теле белгесе, шәрҡиәтсе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1995), филология фәндәре докторы (1992), профессор (1994). Рәсәй Федерацияһының (2005) һәм Башҡорт АССР-ының (1986) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2008).

 Биографияһы 
 Ишмөхәмәт Ғилметдин улы Ғәләүетдинов 1948 йылдың 1 ғинуарында Башҡорт АССР-ы (1993 йылдан Башҡортостан Республикаһы) Учалы районы Сораман ауылында тыуған. 1969 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай.
 Шул уҡ йылдан алып СССР Фәндәр академияһының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй, 1992 йылдан — бүлек мөдире.
 1993 йылдан алып Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының баш ғилми секретары вазифаһын башҡара.
 1996—2006 йылдарҙа Гуманитар фәндәр бүлегенең академик-секретары вазифаһын башҡара.
 2000—2010 йылдарҙа Өфө дәүләт сәнғәт академияһы ректоры, бер үк ваҡытта 2001 йылдан алып башҡорт, рус һәм сит телдәр кафедраһы мөдире, 2010 йылдан — башҡорт теле һәм әҙәбиәте кафедраһы мөдире.
 2011 йылдан башлап «Проблемы востоковедения» журналы мөхәррире.

Ишмөхәмәт Ғилметдин улы Ғәләүетдинов 2015 йылдың 10 октябрендә Өфө ҡалаһында вафат булды В Уфе скончался известный ученый-языковед, бывший ректор Академии искусств Ишмухамет Галяутдинов — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 10 октябрь.

 Ғилми эшмәкәрлеге 
Ишмөхәмәт Ғәләүетдиновтың археография, текстология, әҙәби башҡорт теленең тарихи үҫешен өйрәнеү проблемалары, башҡорт балалар фольклоры менән бәйле. «Башҡорт әҙәби теленең ике быуаты» («Два века башкирского литературного языка; 2000»)монографияһында автор XIX быуат — XX быуат башы яҙма ҡомартҡылары нигеҙендә башҡорт әҙәби теленең үҫешен яҡтырта, уның телдән тыш сәбәптәрен күрһәтә. 300-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы. Рәсәй Фәндәр Академияһының Шәрҡиәтселәр йәмғиәте президенты (2004—2006).

 Хеҙмәттәре 
 Башҡорт әҙәби теленең тарихы. — Өфө, 1993 (авторҙ.);
 «Тарих нама-и булгар» Таджетдина Ялсыгулова. — Уфа, 1990;
 Башкирские народные детские игры. — Уфа, 2002.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре  
 БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1986)
 Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2005) 
 Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2008)

 Балалар фольклорын өйрәнеүе 
Ишмөхәмәт Ғәләүетдиновтың «Балалар фольлоры: Бала саҡ — уйнап көлөп үҫер саҡ» йыйынтығында Һынамыштар, Һанашмаҡтар, Тиҙәйткестәр, Үсекләшеүҙәр, Уйындар һ. б. балалар өсөн халыҡ ижады үрнәктәр урын алған  Ғәләүетдинов И. Ғ. һәм башҡалар. Балалар фольлоры: Бала саҡ — уйнап көлөп үҫер саҡ ( — Өфө: Башҡортостан «Китап» нәшриәте, 1994. — ISBN 5-295-01280-8. 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Ғәләүетдинов И. Ғ. һәм башҡалар. Балалар фольлоры: Бала саҡ — уйнап көлөп үҫер саҡ (баш.). — Өфө: Башҡортостан «Китап» нәшриәте, 1994. — ISBN 5-295-01280-8.

 Һылтанмалар 
 ГАЛЯУТДИНОВ Ишмухамет Гильмутдинович
 А. Р. Абдуллин. Востоковед из Уфы // Вестник Академии наук Республики Башкортостан. 1997. Т. 2. № 4.
 М. Ямалетдинов. Ишмөхәмәт Ғәләүетдинов = Ишмухамет Галяутдинов: документальная повесть. — Өфө, 2009.

Категория:Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатын тамамлаусылар
Категория:Башҡорт теле белгестәре
Категория:Шәрҡиәтселәр
Категория:Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре
Категория:Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре
Категория:Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академиктары
Категория:Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар
Категория:Өфө дәүләт сәнғәт академияһы ректорҙары
Категория:Шәхестәр:ТТӘИ