Тирбәлеү

Тирбәлеү  — тигеҙләнеш нөктә янында системаның хәле ҡабатлап үҙгәреү процессы. Мәҫәлән, физик маятниғы тирбәлеү ваҡытта уның ситкә китеүе вертикаль хәле янында ҡабатлап үҙгәрә.

Ҡоролмалар теорияһында тирбәлеү бүленә:
 ирекһеҙ — динамик йөкләнеш менән бергә баралар
 ирекле — динамик йөкләнештән һуң барһандар

 Классификация 
200px|thumb|right| m массалы бер азатлыҡ дәрәжәһе менән ирекле тирбәлеүҙәр системалары
 Физик яҡтан 
 Механка (тауыш, вибрация)
 Электромагнит (шәм, радиотулҡындар, йылылыҡ процесстар (тулҡындар))
 Ҡушма — юғары әйтелғәндәрҙән комбинациялар

 Мөхит менән бәйләнеш яҡтан 
 Ирекһеҙ тирбәлеүҙәр — тышҡы периодик йөкләнеш менән булдырылған тирбәлеүҙәр. Миҫал: ҡул күтәреү һәм төшөрөү. Ирекһеҙ тирбәлеүҙәр ваҡытта резонанс тыуы мөмкин: ирекһеҙ тирбәлеүҙәрҙен амплитудаһы киҫкен үҫеү, осцилляторҙын үҙ частотаһы һәм тышҡы йөкләнеш частотаһы уратҡлашыу ваҡытта.
 Ирекле — динамик йөкләнештән һуң барһандар. Ысынбарлыҡта, улар гел
баҫылған булалар.
 Автотирбәлеүҙәр — тирбәлеүҙәр системала потенциаль энергиянан булдырыла. Миҫал: механик сәғәт.
 Параметр тирбәлеүҙәр 
 Көтөлмәгән тирбәлеүҙәр — тирбәлеүҙәр булдырыу көтөлмәгән процесстан килә.

 Баҫылмаған ирекле тирбәләүҙәр () 


 Баҫылған ирекле тирбәләүҙәр () 


 Баҫылмаған ирекһеҙ тирбәлеүҙәр () 


 Баҫылған ирекһеҙ тирбәлеүҙәр () 


 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Тулҡын
 Гармония тирбәлеүҙәр
 Молекуляр тирбәлеүҙәр
 Гармония осцилляторы
 Вибрация
 Виброизоляция
 Азатлыҡ дәрәжәһе

Категория:Тирбәлеүҙәр теорияһы
Категория:Физик процестар