Адыгей Республикаһы

Адыгей Республикаһы (адығса Адыгэ Республик) — Рәсәй составындағы субъектКонституция Российской Федерации. Ст. 5, пп. 1, 2.

Краснодар крайы анклавы.

1922 йылдың 27 июленән Адыг (Черкес) автономиялы өлкә булараҡ төҙөлә.
 Дәүләт ҡоролошо 
Адыгей Республикаһы Конституцияһына ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.

 Башҡарма влас 

Адыгей Республикаһы Башлығы — Адыгей Республикаһының иң юғары вазифалы кешеһе. Адыгей Республикаһы Хөкүмәте етәксеһе.

Адыгей Республикаһы Хөкүмәте статусы һәм хоҡуғы Адыгей Республикаһы Конституцияһы менән билдәләнгән.

 Суд власы 
Адыгей Республикаһы  суд системаһы составында:
 Адыгей Республикаһы республика суды, Рәсәйҙең Юғары судының түбәнге инстанция суды
 Адыгей Республикаһы республика арбитраж суды, Рәсәйҙең Арбитраж судының түбәнге инстанция суды

 Закондар сығарыу власы 

Республика Парламенты — Адыгей Республикаһы Советы-Хасэ.

 Милли составы
 Иҫәп алыу йылы 1979Всесоюзная перепись населения 1979 года 2002Всероссийская перепись населения 2002 года 2010Всероссийская перепись населения 2010 года. Национальный состав и владение языками, гражданство. Население по национальности и владению русским языком по субъектам Российской Федерации  Дөйөм халыҡ 404 390  447 109  439 996 Милләтте күрһәткән халыҡ 404 390 (100 %)  445 306 (100 %)  425 386 (100 %) урыҫтар 285 626 (70,6 %)  288 280 (64,7 %)  270 714 (63,6 %) адығтар 86 388 (21,4 %)  108 115 (24,3 %)  107 048 (25,2 %) әрмәндәр 6 359 (1,6 %)  15 268 (3,4 %)  15 561 (3,7 %) украиндар 12 078 (3,0 %)  9 091 (2,0 %)  5 856 (1,4 %) курдтар 2 (0,0 %)  3 631 (0,8 %)  4 528 (1,1 %) черкестар 173 (0,0 %)  642 (0,1 %)  2 651 (0,6 %) татарҙар 2 415 (0,6 %)  2 904 (0,7 %)  2 571 (0,6 %) сиғандар 1 109 (0,3 %)  1 844 (0,4 %)  2 364 (0,6 %) әзербайджандар 274 (0,1 %)  1 399 (0,3 %)  1 758 (0,4 %) Гректар 1 021 (0,3 %)  1 726 (0,4 %)  1 385 (0,3 %) Белорустар 2 244 (0,6 %)  1 934 (0,4 %)  1 253 (0,3 %) Башҡа милләттәр 6 701 (1,7 %)  10 472 (2,4 %)  9 697 (2,3 %) Милләтен күрһәтмәгәндәр 0  1 803  14 610 1000 кеше артыҡ булһан халыҡтар күһәтелғән 

 Ҡоролош 

 № Герб Муниципальберекмә Үҙәк Майҙан,км² Халыҡ һаны,кеше136px Майкоп ҡала округы Майкоп57236px Адыгейск ҡала округы Адыгейск350pxГиагин районы Гиагинская790450pxКошехабльск районы Кошехабль606542pxКрасногвардейск районы (Адығстан) Красногвардейское726650pxМайкоп районы Тульский3667740pxТахтамукайск районы Тахтамукай440845pxТеучеж районы Понежукай710936pxШовген районы Хакуринохабль521

 Фән һәм мәғариф 

 Адыгея дәүләт университеты
 Майкоп дәүләт технологик университеты.
 Адыгея ауыл хужалығы ғилми-тикшереү институты
 Т. М. Керашев ис. гуманитар тикшеренеүҙәр институты

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Официальный сайт Республики Адыгея 
 Официальный сайт Государственного Совета-Хасэ Республики Адыгея 
 Законодательные и нормативные акты Республики Адыгея
 Республика Адыгея в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
 История национального состава Адыгеи
 Краткий очерк Республики Адыгея
 Карты республики Адыгея
 Закон РСФСР от 3 июля 1991 г. «Об изменениях и дополнениях Конституции (Основного Закона) РСФСР в связи с преобразованием автономных областей в Советские Социалистические Республики в составе РСФСР»
 Закон РСФСР от 3 июля 1991 г. «О преобразовании Адыгейской автономной области в Советскую Социалистическую Республику Адыгея в составе РСФСР»

Категория:Рәсәй Федерацияһы республикалары
Категория:Адыгей Республикаһы