Джон Мьюр

Джон Мьюр (; 21 апрель 1838 йыл — 24 декабрь 1914 йыл) — АҠШ-тың тәбиғәт фәндәре белгесе, яҙыусы һәм ҡырағай тәбиғәте ҡурсалаусы Уның хаттары, эсселары һәм китаптары тәбиғәтте өйрәнеү, башлыса Калифорниялағы Сьерра-Невада тауҙары хаҡында һөйләй.

 Биографияһы 
Джон Мьюр 1838 йылдың 21 апрелендә Британия империяһы Шотландияның Данбар ҡалаһында Дэниэль Мьюр һәм Эни Гилрой ғаиләһендә тыуған. 1849 йылда Мьюрҙар ғаиләһе АҠШ-ҡа эмиграцияға китәләр, тәүҙә Висконсин штатының Портэйдж ҡалаһы янындағы фермала йәшәйҙәр .

Джон Мьюрҙың әҫәрҙәре уҡыусыларҙы, шул иҫәптән президенттарҙы һәм конгрессмендарҙы, илһамландырған һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау буйынса эштәрҙең уңышлы һөҙөмтәләргә килтереүенә булышлыҡ иткән. Уның әүҙем ҡатнашлығында Йосемити, Секвойя һәм башҡа парктар төҙөлөп ҡырағай тәбиғәт мөйөштәре һаҡлап ҡалына. Джон Мьюр 1892 йылда Sierra Club ойошмаһына нигеҙ һала һәм уның президенты була. Һуңынан ул АҠШ-та иң әһәмиәтле экологик ойошмаларҙың береһе булып китә.

 Хәтер 
Мьюрға арнап Аляскала боҙлоҡ һәм Калифорнияла яр буйы аталған. 2005 йылда АҠШ-тың 50 штатының квотерҙар серияһында 520 400 000 дана тираж менән һәм Хаф-Доум ҡаяһы фонында Джон Мьюрҙың һүрәте менән 25 цент номиналындағы баҡыр никель тәңкә баҫылып сығарылаКвотеры 50-ти штатов; 2005 год  


 Китаптары 
 Сьерраны өйрәнеү = Studies in the Sierra (1950 reprint of serials from 1874)
 Сәнғәтле Калифорния = Picturesque California (1888—1890)
 Калифорния тауҙары = The Mountains of California (1894)
 Беҙҙең милли парктар = Our National Parks (1901)
 Стыкин = Stickeen
 Стыкин: эт һәм боҙлоҡ менән мажара = Stickeen: An Adventure with a Dog and a Glacier (1915)
 Стыкин: эттең тарихы = Stickeen: The Story of a Dog (1909)
 Сьеррала минең беренсе йәйем = My First Summer in the Sierra (1911)
 Эдвард Генри Гарриман = Edward Henry Harriman (1911)
 Йосемити = The Yosemite (1912)
 История моего мальчишества и юности = The Story of My Boyhood and Youth (1913)
 Дуҫыма хаттар = Letters to a Friend (1915)
 Аляска буйлап сәйәхәт = Travels in Alaska (1915)
 Ҡултыҡҡа тиклем мең миль = A Thousand-Mile Walk to the Gulf (1916)
 Корвин круизы = The Cruise of the Corwin (1917)
 Текә һуҡмаҡтар = Steep Trails (1919)

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Austin, Richard C. (1991). Baptized into wilderness: A Christian perspective on John Muir. Creekside Press.
 Ehrlich, Gretel (2000). John Muir: Nature’s Visionary. National Geographic. ISBN 0-7922-7954-9.
 Williams, Dennis (2002). God’s Wilds: John Muir’s Vision of Nature. Texas A&M University Press. ISBN 1-58544-143-0.

Категория:АҠШ шәхестәре
Категория:Сәйәхәтселәр
Категория:Геологтар
Категория:Альпинистар
Категория:Социаль эшҡыуарҙар