Атыш (шарлауыҡ)

Атыш(Атыш-Сумған) — Башҡортостан Республикаһы Белорет районындағы ер аҫты  шарлауығы. Тәбиғәт ҡомартҡыһы (1965).
Көньяҡ Уралдың туристарҙы йәлеп итеп торған күренекле урыны. Бейеклеге  - 6 мВодопад Атышсумган .

 Географияһы 

Белорет районында Ләмәҙ йылғаһының уң ярында, Елмерҙәк һырты армыттарында урынлашҡан. 

Атыш йылғаһы туғай буйлап  Атыш яланын үткәс, ҡаяға барып терәлә  лә, ер аҫтына китә ( сума). Атама  "Атыш йылғаһы сумған" тигәндән килеп сыҡҡан.

Атышсумған һәм Ағуй уҙған ер аҫты йылғалары (Атыштан төньяҡҡа табан 3 км һәм 1,5 км алыҫлыҡта йырынға инеп китәләр) ҡушылыуынан барлыҡҡа килгән һыу ташҡыны, Ләмәҙ йылғаһы кимәленән 4 м бейеклектә урынлашҡан мәмерйәнән (бейеклеге 4,5 м, киңлеге 6 м) урғылып сыға. 

Атыштың ер аҫтына  сумған ере  - 276 метр, сыҡҡан ере  174 м бейеклектә. Шулай итеп, дөйөм алғанда, йөҙ метр тирәһенә түбәнәйә.

Һикәлтәһе аҫҡы карбон тоҡомдарынан (эзбизташтар) ғибәрәт. Ҡая аҫтында барлыҡҡа килгән ҡаҙандан (диаметры яҡынса 20 м, тәрәнлеге 7 м) Атыш йылғаһы ағып сыға, унда ҡыҙыл балыҡ йәшәй. Ландшафтары ҡайын, йүкә, аҡ шыршы урмандарынан тора, 100 йәшлек имәндәр осрай.

Атыш-Сумғандың элекке йырҙалары барлыҡҡа килтергән атыш мәмерйәләре төркөмө бар:  Дальняя, Нежная, Заповедная (Медвежья), Верхняя, Атышская, Сифонная   һәм Атыш мәмерйәһе. Былар барыһы ла Атыш йылғаһының Ләмәҙ йылғаһына барып ҡушылған  боронғо  үҙәне булып тора. 

слева|thumb|Йәшкүҙташ тауындағы мәмерйәләрҙең һәм Атыш шарлауығының урынлашыу схемаһы

 Һылтанмалар 




 Водопад Атыш — Наш Урал 
 Водопад Атыш Справочная статья
 «Атышская кругосвекта». Описание маршрута выходного дня. 

Категория:Башҡортостан шарлауыҡтары
Категория:Белорет районы географияһы
Категория:Белорет районының иҫтәлекле урындары
Категория:Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡылары
Категория:1965 йылда барлыҡҡа килгән махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре