Йосопов Ғайса Ғәлиәкбәр улы

Йосопов Ғайса Ғәлиәкбәр улы (21 май 1905 йыл — 19 август 1941 йыл) — шағир һәм публицист, 1939—1940 йылдарҙағы совет-фин һуғышында ҡатнашҡан һәм Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған хәрби табип. В. И. Чапаевҡа һәм уның дивизияһына арнап Һамарҙа ҡуйылған монументтағы бер яугир образының тәүһыны (прототибы). 1932 йылдан ВКП(б) ағзаһы.

 Биографияһы 
Ғайса Ғәлиәкбәр улы Йосопов 1905 йылдың 21 майында хәҙерге Стәрлетамаҡ өйәҙенең Дәүләтҡол ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.

Уның атаһы Ғәлиәкбәр үҙ ауылдарында халыҡ иҫәбенә эшләп килгән башҡорт һәм рус мәктәптәрендә уҡыған була, шуға ла улын да белемле итергә ниәтләй. Ғайса, башҡорт мәктәбен тамамлап, уҡыуын русса дауам итергә әҙерләнеп йөрөгәндә, 1914 йылдың авгусында, Беренсе бөтә донъя һуғышы башлана һәм үҫмерҙең бөтә теләктәре селпәрәмә килә. Малай өсөн күп йылдарға һуҙылған ауыр осор башлана, ул 1917 йылғы Октябрь революцияһынан һуң тоҡанған граждандар һуғышы барышында ла дауам итә.

1920 йылда төбәктә таралған ваба (холера) эпидемияһы Ғайса менән уның бер туған апаһы Мәғзүрәне ата-әсәһеҙ ҡалдыра. Ҡыҙҙы аталарының апаһы Мәғмүрә үҙенә тәрбиәгә ала, ә Ғайсаны Ергән улусы башҡарма комитеты Стәрлетамаҡтағы балалар йортона урынлаштыра. Бында уны оҙаҡ тотмайҙар, тиҙҙән Владивосток ҡалаһына шырпы фабрикаһына эшкә оҙаталар. Егет ҡорона инә барған Ғайсала атаһынан күскән уҡыу теләге көслөрәк булып сыға, һәм ул, 1923 йылда Өфөгә ҡайтып, Ленин исемендәге мәктәп-интернатҡа уҡырға инә. 1927 йылда мәктәпте уңышлы тамамлағандан һуң, уҡыуын рабфакта дауам итә һәм уны 1930 йылда бөтөрәГайса Юсупов // Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр.

 Китаптары 
 Төҙөгәндә: Шиғырҙар. — Өфө: Башгиз, 1932. — 28 бит.
 Бәрүәз һәм өй ҡуяндары: Шиғырҙар. — Өфө: Башгиз, 1934. — 8 бит.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр.
 Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ. Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
 Земля мелеузовская: былое, будни, будущее. Историко-информационный сборник. — Уфа: Китап, 2000. — 304 с. — С. 238—239.
 Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.
 Сафуанов С. Ғ. Йыр сафта ҡала. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1960. — 184 бит.

 Һылтанмалар 


Категория:Башҡорт яҙыусылары
Категория:Башҡорт шағирҙары
Категория:Башҡортостан яҙыусылары
Категория:Совет-фин һуғышында (1939—1940) ҡатнашыусылар
Категория:Халхин-Гол буйындағы алыштарҙа ҡатнашыусылар
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҙыусылар
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандар
Категория:КПСС ағзалары