1 сентябрь

1 сентябрь — григориан стиле буйынса йылдың 244-се (кәбисә йылында 245-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 121 көн ҡала.



 1900: Мәскәүҙә Павелецкий вокзалы файҙаланыуға тапшырыла. 
 1910: Рәсәй империяһында грампластинкалар сығарыусы тәүге предприятие — Апрелевка грампластинкалар заводы эш башлай. 
 1917: Хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ейәнсура районы Байыш ауылының Ғайса Аҡманов исемендәге мәктәбе асыла.     
 1918: Хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ейәнсура районы Үтәғол ауылында мәктәп эшләй башлай. 
 1920: РСФСР (артабан СССР) Телеграф агентлығының Башҡоростан бүлексәһе – БашТАСС ойошторола. 
 1921: хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының Медицина профилактикаһы үҙәге эш башлай.
 1922: БашЦИК ҡарары менән Башҡортостан республикаһы Прокуратураһы ойошторола.   
 1929: Мәсәғүт педагогия училищеһы (бөгөн колледж) асыла.
 1931: Балаҡатай район гәзитенең тәүге һаны донъя күрә. 
 1939: Бөрө дәүләт педагогия институты (хәҙер Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы) асыла.
 1951: Лондонда донъялағы тәүге супермаркет эшләй башлай.
 1960: Күмертау ҡалаһында һуңыраҡ  Ю. А. Гагарин исеме бирелгән 2-се интернат-мәктәп (хәҙер 3-сө Башҡорт республика гимназия-интернаты) асыла.
 1966: Әбйәлил районының Асҡар ауылында музыка мәктәбе эш башлай.
 1970: Нью-Йоркта шахмат буйынса тарихта беренсе компьютер турниры башлана.
 1997: Волга буйы федераль округының Рәсәй Геройы А. В. Доставалов исемендәге Башҡорт кадет корпусы (Республика кадет интернат-мәктәбе) асыла.


 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр 
 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 Дөйөм исемлек 

 1855: Иннокентий Анненский, Рәсәй империяһы шағиры, драматург, тәнҡитсе һәм тәржемәсе. 
 1875: Эдгар Берроуз, АҠШ яҙыусыһы, Тарзан тураһында романдар авторы.  
 1885: Герман Грапов, Германия ғалимы, Боронғо Египетты өйрәнеүсе (египтолог). 
 1900: Казимеж Вилкомирский, Польша композиторы, дирижёр, виолончелист.
 1900: Хосе Педро Сеа, Уругвай футболсыһы, Йәйге Олимпия уйындарының ике тапҡыр чемпионы. 
 1905: Тамара Абакелия, СССР рәссамы, скульптор.
 1925: Рой Глаубер, АҠШ ғалимы, физика буйынса Нобель премияһы лауреаты (2005).
 1945: Мостафа Бәлел, Төркиә яҙыусыһы, драматург һәм тәржемәсе. 
 1948: Альберт Әсәҙуллин, йырсы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1988), Татарстан Республикаһының халыҡ артисы (1998).
 1950: Вәхит Әләкбәров, Рәсәй эшҡыуары.
 1950: Михаил Фрадков, дәүләт эшмәкәре, 2004—2007 йылдарҙа Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе.
 1980: Лара Пулвер, Англияның театр һәм телевидение актрисаһы.





И01
Категория:1 сентябрь