Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы

Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы — Башҡортостан Республикаһы әҙиптәрен (яҙыусылар, шағирҙәр һәм драматургтар) берләштереүсе һөнәри ижади йәмәғәт ойошмаһы. Башҡортостан яҙыусыларының 1934 йылдың 15 мартында үткән I съезында «Башҡорт АССР-ы Яҙыусылар берлеге» исеме менән рәсми нигеҙҙә ойошторола. Рәйесе итеп Афзал Таһиров, рәйес урынбаҫары — Ғабдулла Амантай, берлек сәркәтибе итеп Мөслим Марат һайлана.

 Тарихы 

 Бөйөк Ватан һуғышы йылдары 

 Украина яҙыусылары эвакуацияла 
Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, Башҡортостан Яҙыусылар Союзының күп ағзалары үҙ теләге менән фронтҡа китә.
Шул уҡ ваҡытта фашист илбаҫарҙары баҫып ингән төбәктәрҙән илдең үҙәк өлөшөнә эвакуациялау башлана. Был ижади ойошмаларға ла ҡағыла. Башҡортостанға ғилми учреждениелар, шул иҫәптән 18 фәнни институты менән УССР Фәндәр академияһы, Украинаның Композиторҙар, Рәссамдар, Яҙыусылар, Архитекторҙар союздары, Т. Шевченконың, М. Коцюбинскийҙың мемориаль музейҙары күсереп килтерелә. Республикаға XVI—XVIII быуаттарға ҡараған һирәк китаптар, Украина әҙәбиәте классиктары Н. Гоголдең, И. Франконың, Л. Украинканың ҡулъяҙмалары, София соборы китапханаһы алып киленә. Өфөгә И. Кочерга, П. Панч, М. Рыльский, В. Сосюра, П. Тычина, Ю. Яновский, Н. Рыбак һәм башҡалар күсеп килә һәм күбеһе 1944 йылда Украина Яҙыусылар Союзын кире ҡайтарғанға тиклем ошонда йәшәй, ижад итә.

Ауыр ваҡытта Башҡортостан, башҡорт халҡы эвакуацияланып килгәндәрҙе туғандарса хәстәрлек менән ҡаршы ала. Өфөнөң Гоголь урамындағы ҡасандыр Мәжит Ғафури йәшәгән 28-се һанлы бер ҡатлы ағас йортта Украина ССР-ы Яҙыусылар Союзын урынлаштыралар. Бында төрлө саралар үткәрелә, украин яҙыусылары, журналистары унда юлайҡан да килеп сыға. Мәҫәлән, 1941 йылдың 6 октябрендә ҡәләмдәштәре бында ҙурлап күренекле драматург Кочерга Иван Антоновичтың алтмыш йәшлек юбилейын билдәләйҙәр Уфимский период жизни Ивана Кочерги.

Күп йылдар үткәс тә шул саҡтағы йылы ҡараш, хәстәрлек өсөн украин яҙыусылары рәхмәт һүҙҙәре яҙып тора, әҫәрҙәрендә лә йылы итеп иҫкә ала. Мәҫәлән, Петро Панч «На Калиновом мосту» тигән әҫәрендә былай тип яҙа:
Мурат Рахимкулов. Ради жизни на земле

Украин яҙыусылары «Фронт һәм тыл» тигән серия өсөн китаптар яҙа, украин телендә гәзит-журналдар сығара. Шул уҡ ваҡытта башҡорт яҙыусылары әҫәрҙәрен — украин теленә, ә уларҙыҡын башҡорт теленә тәржемә итеү ҙә киң ҡолас ала.

1943 йылдың 10 ғинуарында барлыҡ тиерлек украин яҙыусылары Өфөгә килә: бында Украинала совет власы урынлашыуының 25 йыллығына арналған тантаналы пленум уҙғарыла. Бөтә алыҫ һәм яҡын ҡалалаларҙан, фронттарҙан, партизан отрядтарынан яҙыусы-фронтовиктар йыйылған. «Башҡортостан Совнаркомы залы пленумда ҡатнашырға теләүселәрҙе һыйҙыра алманы», — тип хәтерләй ул сараны Максим Рыльский.

Был пленумда Ванда Василевская ла ҡатнаша һәм әҙәби кисәлә ялҡынлы сығыш яһайВанда Львовна Василевская

Украин яҙыусылары Башҡортостандағы украин ауылдары менән дә бәйләнеш тота. Ете экспедиция ойоштороп, Стәрлетамаҡ, Дәүләкән районы украиндарының ауыҙ-тел ижадын өйрәнәләрВ. Карпушенко. Дружбой едины .

Ике Союздың бәйләнештәре һуғыштан һуң да өҙөлмәй, оҙаҡ йылдар дауам итә. Владимир Сосюра яҙғанса:
.

 Эшмәкәрлеге 

 Берлектең дөйөм йыйындары 
 I йыйын — 1934 йылдың 15—18 июне
 II йыйын — 1954 йылдың 16—19 июне
 III йыйын —1958 йылдың 2—3 июне
 IV йыйын — 1963 йылдың 10—12 ғинуары
 V йыйын — 1964 йылдың 23—24 декабре
 VI йыйын — 1968 йылдың 29—31 майы
 VII йыйын — 1976 йылдың 24—25 октябре
 VIII йыйын — 1978 йылдың 26—27 октябре
 IX йыйын — 1983 йылдың 24—25 октябре
 X йыйын — 1988 йылдың 27—29 декабре
 XI йыйын — 1993 йылдың 28—29 октябре
 XII йыйын — 1996 йылдың 30—31 октябре
 XIII йыйын — 2001 йылдың 22—23 феврале
 XIV йыйын — 2006 йылдың 21—22 апреле
 XV йыйын — 2011 йылдың 14—15 апреле
 XVI йыйын — 2012 йылдың 16—17 марты


 Идара рәйестәре 
 Афзал Таһиров — 1934—1937
 Төхфәт Йәнәби — 1937
 Йософ Гәрәй — 1937—1939
 Низам Ҡәрипов — 1939—1941
 Баязит Бикбай — 1941—1942
 Сәйфи Ҡудаш — 1942—1948
 Әхнәф Харисов — 1948—1951
 Мостай Кәрим — 1951—1962
 Назар Нәжми — 1962—1968
 Хәким Ғиләжев — 1968—1973
 Әсғәт Мирзаһитов — 1973—1988
 Динис Бүләков — 1988—1995
 Рауил Бикбаев — 1995—2011
 Юлдашбаев Азамат Рәмил улы — 2011
 Ҡәҙим Аралбаев — 2011—2012 (рәйес вазифаһын башҡарыусы)
 Риф Тойғонов — 2012—2014
 Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина — 2014 йылдың ғинуарынан (рәйес вазифаһын башҡарыусы)
 Наил Ғәйетбай — 2014 йылдың апреле — 2016 йылдың 29 ноябре
 Әлибаев Зәки Арыҫлан улы — 2016 йылдың 29 ноябренән рәйес вазифаһын башҡарыусыВ Уфе избран исполняющий обязанности председателя Союза писателей республики. , 2016, 29 ноябрь, 2017 йылдың 31 мартынан — рәйесБашҡортостан Яҙыусылар союзында рәйес һайланды. , 2016, 29 ноябрь — 2022 йылдың 16 декабренә тиклем.
 Баймөхәмәтов Айгиз Ғиззәт улы — 2022 йылдың 16 декабренән.

 Фотогалерея 

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзалары

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Заман менән бергә. Марат Әминев. «Ағиҙел» журналы, март, 2014 йыл.
 Республиканың Яҙыусылар союзына яңы әҙәбиәтселәр ҡабул ителде
 Башҡортостан Яҙыусылар союзы йәш авторҙар менән тулыланды
 Башҡортостандың Яҙыусылар союзына яңы әҙәбиәтселәр ҡабул ителде

Категория:Башҡортостан әҙәбиәте
Категория:Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы