Яңаҡһөйәклеләр

Яңаҡһөйәклеләр () — умыртҡалы хайуандарҙың бер төркөмө (умыртҡалыларҙың 99 %). Балыҡтар һәм дүрт аяҡлылар өҫ класына бүленә.

 Этимология 
Яңаҡһөйәклеләр  (гнатос, яңаҡ) +  (стома, ауыҙ) — баш һөлдәһендә ҡапма -ҡаршы ҡуйылған өҫкө һәм аҫҡы яңаҡтары булғанлыҡтан шундай атама алғандар. Латинса атамаһы яңаҡ һәм ауыҙ һүҙҙәренән яһалған.

 Төп билдәләре 
 Яңаҡһөйәклеләрҙең баш һөлдәһе ике өлөштән: мейе ҡумтаһынан һәм бит өлөшөнән тора. Бит өлөшө өҫлө-аҫлы пар яңаҡтарҙан тора.
 Өҫкө һәм аҫҡы яңаҡтары бер-береһенә ҡапма-ҡаршы ҡуйылған. Яңаҡтарҙа һәр береһе үҙ ҡаҙнаһы менән тештәр урынлашҡан.
 Парлы ослоҡтары бар.
 Эске ҡолаҡта өсөнсө (горизонталь) ярым түңәрәк канал бар.
 Күҙәнәк кимәлендә айырмалары булып, нейрондарында миелен япма (ҡатлам) булыуы тора. Шулай уҡ, антигендарҙы таныу өсөн V(D)J антиесемдәр сылбырын рекомбинациялаусы адаптив иммун системаһы бар.

Яңаҡһөйәклеләр һыуҙа, ҡоро ерҙә йәшәй. Уларҙың айырым бер өлөшө һауала осоуға һәм ер аҫтында көн итеүгә яраҡлашҡан.
Яңаҡһөйәклеләр инфратибына
 Кимерсәкле балыҡтар
 Һөйәкле балыҡтар
 Ер-һыу хайуандары
 Һөйрәлеүселәр
 Ҡоштар
 Һөтимәрҙәр кластары инә.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 


 Латюшин В. В. Хайуандар. Дөйөм белем биреү учреждениелары өсөн дәреслек. — Өфө.: Китап. 2011. ISBN 978-5-295-05368-9

 Һылтанмалар 
 Tree of Life discussion of Gnathostomata 
 The Gill Arches: Meckel’s Cartilage 

Категория:Умыртҡалылар
Категория:Зоология бүлектәре
Категория:Хордалылар
Төркөм:Хайуандар
Категория:Биология
Категория:Зоология