Мәхәтхир Мөхәмәт

Мәхәтхир Мөхәмәт (джави; 10 июль 1925 йыл) — Малайзияның дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре, 1981—2003 йылдарҙа һәм 2018—2020 йылдарҙа Малайзия премьер-министры.

 Биографияһы 
Мәхәтхир 1925 йылдың 10 июлендә Британ Малайяһының Алор-Сетар ҡалаһында мәктәп уҡытыусыһы Мөхәмәт бин Искәндәр ғаиләһендә тыуған. Белеме буйынса табип: 1953 йылда Сингапурҙағы Малайя университетының медицина факультетын тамамлай. Медицина практикаһын алып бара.

1946 йылда яңы ғына нигеҙләнгән Берләшкән малай милли ойошмаһы (БММО) составына инә. 1964 йылда БММО-нан ил парламенты ағзаһы булып китә. 1969 йылда Малайзия премьер-министры Абдул Рахмандың сәйәсәтен тәнҡитләгәне өсөн БММО составынан сығарыла. «Малай дилеммаһы» китабын яҙа, ул сыҡҡандан мәлдән үк илә тыйылған була.

1972 йылда, Хөсәйен Абдул Разак премьер-министр булғанда, БММО-ла ағзалығы тергеҙелә һәм бер йылдан һуң Мәхәтхир Мөхәмәт сенатор итеп тәғәйенләнә. 1976—1981 йылдарҙа — премьер-министрҙың урынбаҫары. 1981—2003 йылдарҙа БММО президенты һәм Малайзия премьер-министры.

2008 йылдың 19 майында, премьер-министр Абдулла Әхмәт Бадавиға йоғонто яһау һәм уны вазифаһын урынбаҫары Нәжип Разак файҙаһына ташлап китеүен мәжбүр итеү ниәте менән БММО-нан сығыуын белдерә. Партияға Нәжип Разак премьер-министр вазифаһын биләй башлағас ҡайта.

 Дәүләт эшмәкәрлеге 
Мәхәтхир Мөхәмәт осоронда Малайзия насар үҫешкән аграр иҡтисадлы илдән "азия юлбарыҫтары"ның береһенә әүерелә. Көнбайыш хазиналарына ҡаршы итеп «азия хазиналарын» пропогандалай. Халыҡ-ара Ҡушылмау хәрәкәтен етәкләй.

Малайзияны 2020 йылға ҡарата индустриаль үҫешкән дәүләткә әйләндереүҙе маҡсат итеп ҡуйған «Кәүҙәләнеш 2020» концепцияһының авторы. Мәхәтхир Мөхәмәттең ҙур ҡаҙаныштары иҫәбенә 1998 йылғы финанс көрсөгөнән үҙ көстәренә нигеҙләнеп сығыу булып тора. 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Доктор Махатхир Мохамад. Политик и личность. — М.: Форум, 2001. ISBN 5-89747-030-8
 Погадаев В. А. «Феномен личности Махатхира. Политический портрет» — в «Азия и Африка сегодня». М.: Российская академия наук, N 5, 2001, с. 66-68.
 Victor A. Pogadaev. 20 Tahun Yang Mengubah Wajah Malaysia (20 лет, преобразившие облик Малайзии). Berita Harian, 13. 3. 2002

 Һылтанмалар 
 Мохамад Махатхир. Путь вперед lib.ru
 Махатхир — премьер, изменивший Малайзию pereplet.ru

Категория:Малайзия шәхестәре