Дан теле

Дан теле () — герман төркөмөнөң төньяҡ герман төркөмсәһенә ҡараған тел. Данияла һәм Фарер Утрауҙарыла дат теле рәсми тел булып һанала. 5,7 миллион тирәһе кеше дат телен туған теле рәүешендә белә.

Хәҙерге дан теле көнбайыш (ютланд, ют), утрауҙағы (Зеландия, Фюн һәм көньяҡ-дат утрауҙары) һәм көнсығыш диалекттарына бүленә. Яҙмаһы — латин әлифбаһы. Грамматик төрө буйынса дат теле флектив-аналитик тел була.

 Тарих 
Швед теле, Норвег теле, Фарер теле һәм Исланд телдәргә яҡын.

 Диалекттар 
Дан теле тарихында өс период бар:
 дөйөм скандинав теле (III—IX бб.)
 боронғо дат теле (IX—XVI бб.)
 яңы дат теле (XVI б. башлап), хәҙерге дан теле үҙ эсенә ала (XX б.).

 Дан теле ареалы 
 Данияла — бөтәһе 5 425 420 кеш.
 Гренландияла — 6,8 мең. кеше (2005)
 Фарер Утрауҙарыла — рәсми теле.
 Германияла — 50 мең. кеш. (Шлезвиг-Гольштейн)National minorities  сайтта Германия Сит ил эштәре министрлығы
 Швецияла — 42 602 кеш. (2005Шведская статистика ).
 АҠШ-та — 33 395 кеш.The 2000 American census
 Канадала — 5295 кеш., шулай уҡ Австралияла һәм Аргентинала.

 Дан-норвег алфавиты 
Яҙыу латин алфавиты нигеҙендә башҡарыла. Хәҙерге дат алфавиты 29 хәрефтән тора.

 хәреф данисеме дануҡыу норвегисеме норвегуҡыу Aa  a  /æːˀ/  a  /ɑː/ Bb  be  /b̥eːˀ/  be  /beː/ Cc  se  /sʰeːˀ/  se  /seː/ Dd  de  /d̥eːˀ/  de  /deː/ Ee  e  /eːˀ/  e  /eː/ Ff  æf  /ef/  eff  /ɛf/ Gg  ge  /ɡ̊eːˀ/  ge  /ɡeː/ Hh  hå  /hɔːˀ/  hå  /hɔː/ Ii  i  /iˀ/  i  /i/ Jj  jåd  /jʌð/  je/jådd  /jeː/, /jɔd/ Kk  kå  /kʰɔːˀ/  kå  /kʰɔː/ Ll  æl  /el/  ell  /ɛl/ Mm  æm  /em/  em  /ɛm/ Nn  æn  /en/  enn  /ɛn/ Oo  o  /oːˀ/  o  /uː/ Pp  pe  /pʰeːˀ/  pe  /pʰeː/ Qq  ku  /kʰuːˀ/  ku  /kʰʉː/ Rr  ær  /æːɐ/  ærr  /ɛr/, вост.-норв. /ɛχ/ Ss  æs  /esʰ/  ess  /ɛs/ Tt  te  /tˢeːˀ/  te  /tʰeː/ Uu  u  /uːˀ/  u  /ʉː/ Vv  ve  /ʋeːˀ/  ve  /veː/ Ww  dobbelt-ve  /dʌb̥əlʋeːˀ/  dåbbelt-ve  /dʉbːɽtʰveː/ Xx  æks  /eɡ̊sʰ/  eks  /ɛkʰs/ Yy  y  /yːˀ/  y  /yː/ Zz  sæt  /sʰeð/  sett  /sɛʰtː/ Ææ  æ  /ɛːˀ/  æ  /ɛː/ Øø  ø  /œːˀ/  ø  /øː/ Åå  å  /ɔːˀ/  å  /ɔː/

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 
 Коллекция полезных ссылок для изучающих датский язык 
 Скандинавские языки // Литературная энциклопедия
 Проблемы межскандинавского языкового общения 
 О датском языке на сайте Dansk.Ru — История и культура Дании 

Категория:Германия телдәре
Категория:Дания телдәре
Категория:Алфавит буйынса телдәр һәм диалекттар
*