Хөсәйениә мәҙрәсәһе

Хөсәйениә мәҙрәсәһе — Хөсәйениә мәсете нигеҙендә, XIX—XX быуаттарҙа Рәсүлиә (Троицк), Ғосмания (Өфө), Ғәлиә (Өфө), Мөхәмәдиә (Ҡазан) мәҙрәсәләре менән бер рәттән — башҡорт һәм татар халыҡтарының күренекле белем алыу үҙәге булып тора.

Хөсәйенов Әхмәт Ғәли улы татар миллионеры һәм эре меценаты ярҙамы аҡсаһына төҙөлгән. Уның хәйриә аҡсаһына башҡорт һәм татар халыҡтарының күренекле белем биреү үҙәге Хөсәйениә мәҙрәсәһе һәм Хөсәйениә мәсете төҙөлгән.

Мәсет 1931 йылда ябыла. Бинаны Татар педагогия техникумына (аҙаҡ Жёлтый татар-башҡорт педагогия училищеһы) тапшыралар. 1992 йылда мәсет мосолмандарға ҡайтарыла.
слева|мини|1909 йылда Хөсәйениә мәҙрәсәһе попечителдәре (һулдаң уңға баҫҡандар): Мәхмүт Ғосманов, фабрикант Хәсән Акчурин, Закир Рәмиев, Ғайса Йәнекәев, мәҙрәсәгә нигеҙ һалыусыларҙың береһе сауҙагәр Мәхмүт Хөсәйенов, Габделхәмид Хөсәйенов, яҙыусы һәм нашир Фәтих Кәрими, Зәкир Хәйеров. Беренсе рәттә: Ҡаҙый Нурмөхәммәт Мәмлиев, ҡаҙый Ғиниәтулла Ҡапкаев, каҙый Хәсәнгәта Мәхмүдев-Габәши, дин гесе, мәҙрәсә башлығы Габделғалим Дәүләтшин.
Хөсәйениә мәҙрәсәһендә Ризаитдин Фәхретдинов, Сәғит Рәмиев, Сәғит Сүнчәләй, Шәриф Камал, Фәтих Кәрими, Ш. Борхан уҡытҡан.

 Хөсәйениә мәҙрәсәһе шәкерттәре 
 Амантаев Ғабдулла Сәхипгәрәй улы
 Муса Йәлил
 Агишев Сәғит Ишмөхәмәт улы
 Таһиров Авзал Мөхөтдин улы
 Хоҙайбирҙин Шәһит Әхмәт улы-БашЦИК рәйесе, Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары, Эске эштәр буйынса халыҡ комисcары
 Шәфиев Бәхтиғәрәй Ағзәм улы — революционер.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Денисов, Д. Д. Исторические мечети Оренбурга // Мечети в духовной культуре татарского народа (XVIII в. — 1917 г.). Мат-лы Всеросс. научно-практ. конференции (25 апр. 2006, Казань). — Казань: Ин-т ист. АН РТ, 2006. — С. 53-72.

 Һылтанмалар 


Категория:Алфавит буйынса мәктәптәр
Категория:Ырымбур губернаһы
Категория:Хөсәйениә мәҙрәсәһе
Категория:Ырымбур өлкәһе мәҙрәсәләре
Категория:Ырымбур өлкәһендә Рәсәйҙең мәҙәни мираҫы объекттары