Хәләл

Хәләл() — шәриғәттә рөхсәт ителгән ғәмәлдәр. Тейешенсә (сөннәт), зыянһыҙ (мөбәх) һәм кәрәкмәҫ (мәҡрүһ тәнзиһ) кимәлдәре бар. Мосолман көнитмешендә хәләл тигәнде ғәҙәттә Ислам тыймаған ризыҡтарға ҡарата ҡулланалар. Мәгәр, дөйөм алғанда, көнкүрештең барлыҡ өлкәләренә ҡағыла: ризыҡ, кейем, биҙәүестәр, косметика һәм парфюмерия, шәхси гигиена, ял, күңел асыу, финанс, кеше менән мөнәсәбәттәр, тирә-яҡ мөхит, эш, мөлкәт мәсьәләләре һ.б. Хәләлгә ҡапма-ҡаршы һүҙ — харам.


 Хәләл ризыҡ 

Хәләл ризыҡҡа мөнәсәбәтле, Ҡөрьәндә тыйылған ризыҡтар исемлеге бик аныҡ итеп яҙылған. Быларға үлгән мал ите, сусҡа ите, быуып үлтерелгән һәм башҡа януар иттәре инә (Әл-Мәидә сүрәһенең 3-сө аяты)

 Финанс өлкәһендә хәләл 
Йәнә ҡарағыҙ: Ислам иҡтисады

Финанс өлкәһенә бәйле, хәләл һүҙе түбәндәге төп принциптарҙы һәм сикләүҙәрҙе үҙ эсенә ала:

 рибаны тыйыу (процент алыр өсөн бурысҡа биреү- ростовщиклыҡ) ;
 алыш-бирештә табыш алыуҙы ла, юғалтыуҙы ла тигеҙ бүлешеү ;
 шикле нәмәләргә аҡса һалыуҙы тыйыу;
 Шәриғәт тарафынан тыйылған нәмәләге (порнография, алкоголь, наркотик һ.б.) эшмәкәрлеккә, етештереүгә аҡса һалыу.

Хәләл финанс мөнәсәбәттәр нигеҙендә уртаҡ бизнес менән шөғөлләнеүселәрҙең табышты ла, юғалтыуҙарҙы ла ғәҙел бүлешеүе, харамлашмай эш алып барыу ята. 

 Иҫкәрмәләр 


 Yungman L. «Food» // Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God (2 vols.). Vol I. // Edited by Coeli Fitzpatrick and Adam Hani Walker. Santa Barbara: ABC-CLIO, 2014. 784 p.

Категория:Ислам терминдары