Йосопов Харис Монасип улы

Йосопов Харис Монасип улы (24 август 1929 йыл — 7 июнь 2009 йыл) — спортсы-көрәшсе, тренер, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Профессор (1995). Дзюдо буйынса СССР‑ҙың (1975) һәм РСФСР‑ҙың (1969) атҡаҙанған тренеры, классик (1959) һәм ирекле (1960) көрәш, самбо (1967) буйынса СССР‑ҙың спорт мастеры, дзюдо буйынса халыҡ‑ара (1975), самбо буйынса Бөтә Союз (1970) категориялы судья. РСФСР‑ҙың (1989) һәм Башҡортостан Республикаһының (1999) атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре, СССР‑ҙың физик культура отличнигы (1989). Почёт (2005) һәм Салауат Юлаев (2004) ордендары кавалеры. Салауат районының почётлы гражданы.

Силәбе ҡалаһындағы Көньяҡ Урал дзюдо мәктәбенә нигеҙ һалыусы, Рәсәй көрәшселәре араһында иң билдәле шәхестәрҙең береһеЧелябинский рабочий — Башкиры . 

 Биографияһы 
Харис Монасип улы Йосопов 1929 йылдың 24 авгусында Башҡорт АССР-ы-ның Мәсәғүт кантоны (бөгөн Башҡортостан Республикаһының Салауат районы) Арҡауыл ауылында тыуған.

 Йәмәғәт эшмәкәрлеге 
 Бөтә Союз (1970-85) һәм Бөтә Рәсәй (1971 йылдан) дзюдо федерацияһы ағзаһы. 

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 РСФСР-ҙың атҡаҙанған тренеры (1969)
 СССР-ҙың атҡаҙанған тренеры (1975)
 РСФСР-ҙың атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (1989)
Салауат Юлаев ордены (2004)
 Почёт ордены (2005)  

 Спорт ҡаҙаныштары 
 СССР-ҙың классик көрәш буйынса спорт мастеры (1959),
 СССР-ҙың ирекле көрәш буйынса спорт мастеры (1960),
 СССР-ҙың самбо буйынса спорт мастеры (1967),
 РСФСР-ҙың милли көрәш буйынса спорт мастеры (1960),
 Дзюдо буйынса халыҡ-ара категориялы судья (1975),
 Самбо буйынса Бөтә Союз категорияһындағы судья (1970),
 Грек-рим (1956) һәм ирекле (1959) көрәш буйынса республика категорияһындағы судья,
 Милли көрәш буйынса РСФСР-ҙың тәүге чемпионы (1960)VI чемпионат мира по борьбе на поясах: интересные факты ,
 Ирекле көрәш буйынса РСФСР чемпионы (1958-60),
 Классик көрәш буйынса СССР Ҡораллы Көстәре чемпионы (1953).
 Көрәш буйынса күп тапҡыр БАССР чемпионы.
 Бихисап тәрбиәләнеүселәре араһында 4 Донъя, 14 Европа чемпионы, 2 атҡаҙанған, 11 халыҡ-ара класслы, 250 спорт мастерҙары барБашҡорт энциклопедияһы .

 Уның тураһында 
 Баймөхәмәтов А. Харис Йосоповтан ҡалған васыят: «Ауырлыҡтарҙан ҡурҡмағыҙ! Үҙегеҙгә ышанығыҙ!» «Башҡортостан» гәзите, 2015, 20 ноябрь«Башҡортостан» гәзите, 2015, 20 ноябрь .

 Ғаиләһе 
 Өлкән улы — Морис Харис улы Йосопов, Бөтә Рәсәй билбау көрәше федерацияһы президентыМорис Юсупов возглавил Всероссийскую федерацию борьбы на поясах, Силәбе өлкәһенең «Башҡорт ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһы рәйесеМорис Юсупов вновь избран председателем исполкома Башкирского Курултая Челябинской области, 2015 йылдың 18 декабрендә ойошторолған Башҡорттарҙың федераль милли-мәҙәни автономияһыРәсәйҙә Башҡорттарҙың федераль милли-мәҙәни автономияһы ойошторолдо — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 18 декабрь Советы рәйесе урынбаҫарыЛилия Гумерова избрана председателем Совета Федеральной национально-культурной автономии башкир — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 18 декабрь.
 Кесе улы Марсель Харис улы Йосопов — Рәсәй Федерацияһының V һәм VI саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутатыЮсупов Марсель Харисович .

 Хәтер 
 1993 йылдан алып Силәбелә йыл һайын Х. М. Йосопов призына (2009 йылдан алып — иҫтәлегенә) дзюдо буйынса асыҡ Бөтә Рәсәй турниры ойошторола.
 Туған ауылы Арҡауылда йыл һайын Харис Йосопов приздарына милли көрәш буйынса ярыштар уҙғарыла.
 Салауат районының почётлы гражданыЮсупов Харис Мунасипович .

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 
 Земля салаватская, земля батыра./ Автор-составитель: Сабирьянова С. Г. — Уфа: АН РБ, Гилем, 2010. — 400 с. 

 Һылтанмалар 


Категория:Шәхестәр:Салауат районы
Категория:Башҡортостан көрәшселәре
Категория:Салауат районында тыуғандар
Категория:Силәбе өлкәһе башҡорттары
Категория:Салауат районының почётлы граждандары
Категория:Рәсәйҙең атҡаҙанған тренерҙары:Салауат районы‎
Категория:Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәрҙәре