Әмирлек

Әмирлек () — ислам дәүләтендә идара итеү формаһы. «Әмирлек» һүҙе әмир етәкселек иткән Хәлифәт, Солтанлыҡ, Имамлыҡ төшөнсәләре менән берҙәй. Әмирлек — нәҫелдән күсеүсе монархия түгел. Тәүҙә әмирҙәрҙә ислам общинаһы (умма) һайлаған. Әмирлек өсөн мосолмандарҙың йәшәү ҡануны — шәриғәтте тормошҡа ашырыу мөһим шарт булып тора. Ваҡыт үтеү менән әмирлектәр үҙгәрә, хәҙерге ваҡытта әмилектәр короллектәргә оҡшаған. Бөгөнгө донъяла әмирлектәр күп ҡалмаған, Яҡын Көнсығышта Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре тигән конфедерацияға ингән илдәр һәм үҙалла дәүләттәр Катар һәм Кувейт. 1996 йылдан 2001 йылға тиклем Ислам идара итеү формаһы Афғанстан Ислам Әмирлеге исемле әмирлек Афғанстанда була. 2007 йылда ислам ҡаршылыҡ күрһәтеү көстәре Төньяҡ һәм Көньяҡ Вәзирстанда әмирлек иғлан иткәс Доку Умаров Төньяҡ Кавказдың әмире тип, Ичкерия Чечен Республикаһы исеме бөтөрөлдө тип иғлан ителә. 2011 йылда Йәмәндә хөкүмәткә ҡаршы сығыштар башланғас, «АӘл-Ҡағиҙә» мөжәһидтәре Ғәрәп ярымутрауында әмирлек иғлан итә. Шулай уҡ "Әш-Шабаб"ойошмаһы Сомали иленең көньяғында әмирлек урынлаштырыу өсөн көрөшә.

 Үҙ аллы әмирлектәр 
 Кувейт
 Катар

 Әмирлектәр— дәүләт провинциялары 
 Берләшкән Ғәрәп Әмирләктәре 
 Сәғүд Ғәрәбстаны провинциялары

 Тарихи әмирлектәр 
 Дәүләт Башҡала Дәүере Иҫкәрмәләр Әрмән әмирлегеДвин, Берда’а 637—885Хәлифәткә бойһонған Эгрис әмирлеге (шартлы рәүештә булған)Нокалакеви 701—711Хәлифәткә бойһонған (шартлы рәүештә булған), Әрмән әмирлеге (аль-Арминийа) составында булған Дербент әмирлегеДербент 735—1239Хәлифәткә бойһонған, 885 йылға тиклем Әрмән әмирлеге составында булған Тбилиси әмирлегеТбилиси 736—1122Хәлифәткә бойһонған, 885 йылға тиклем Әрмән әмирлеге составында булған Кордова әмирлегеКордова 756—929 Хәлифәткә бойһонған, һуңыраҡ Кордова хәлифәтенә әүрелгән Крит әмирлегеХарнак 825—961 Хәлифәткә бойһонған Бари әмирлегеБари 847—871Хәлифәткә бойһонған Сицилия әмирлегеПалермо 965—1072 Гранада әмирлегеГранада 1228—1492 Айдын әмирлегеСмирна 1308—1425 Бохара әмирлеге
(Бохара ханлығы)Бохара 1785—19201868 йылдан Рәсәй империяһына бойһонған Афғанстан әмирлегеКабул 1823—19291919 йылға тиклем, һуңынан короллек тип атала Неджд 1902—1921һуңынан солтанат тип атала Төньяҡ-Кавказ әмирлегеВедено 1919—1920 Ғосман империяһы протектораты аҫтында ТрансиорданияАмман 1921—1946Британия даралығы аҫтында Афғанстан Ислам әмирлегеКабул 1996—2001Ярым танылған дәүләт БахрейнМанама 1971—20022002 йылдан короллек

 Иғлан ителгән, әммә тарихта булмаған әмирлектәр 
 Кавказ әмирлеге — 2007 йылда

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Ислам дәүләттәре

Категория:Әмирлек
Категория:Административ берәмектәр
Категория:Авторитар дәүләт формалары