Йәйге Олимпия уйындары

Йәйге Олимпия уйындары — йәйге һәм бөтә миҙгел спорт төрҙәре буйынса иң ҙур халыҡ-ара ярыштары. Халыҡ-ара олимпия комитеты эгидаһы менән 4 йылға бер тапҡыр уҙғарыла. Олимпия уйындары 1896 йылдан алып үткәрелә башлай. Олимпия хәрәкәтенең хәҙерге заманда яңынан барлыҡҡа килеүе барон Пьер де Кубертен эшмәкәрлегенә бәйле.

 Уҙғарыу йылдары һәм урындары 
УйындарЙылАсыу тантанаһыЯбыу тантанаһыҠалаДәүләтДәүләттәр иҫәбеСпорт төрҙәре иҫәбе I18966 апрель15 апрельАфины149 II190014 май28 октябрьПариж2420 III19041 июль23 ноябрьСент-Луис1218 —(1)19069 апрель19 апрельАфины21 IV190827 апрель31 октябрьЛондон2222 V19125 июнь27 июльСтокгольм2814VI(2)1916____Берлин____ VII192014 август29 августАнтверпен2922 VIII19245 июль27 июльПариж4417 IX192817 май12 августАмстердам4614 X193230 июль14 августЛос-Анджелес3714 XI19361 август16 августБерлин5119 XII(3)1940____Токио → Хельсинки →  ____ XIII(4)1944____Лондон____ XIV194829 июль14 августЛондон5917 XV195219 июль3 августХельсинки6917 XVI(5)195622 ноябрь10 июнь8 декабрь17 июньМельбурнСтокгольм6717(ат спорты) XVII196025 август11 сентябрьРим8317 XVIII196410 октябрь24 октябрьТокио9319 XIX196812 октябрь27 октябрьМехико11220 XX197226 август11 сентябрьМюнхен12123 XXI197617 июль1 августМонреаль9221 XXII(6)198019 июль3 августМәскәү8021 XXIII(7)198428 июль12 августЛос-Анджелес14023 XXIV198817 сентябрь2 октябрьСеул15927 XXV199225 июль9 августБарселона16932 XXVI199619 июль4 августАтланта19726 XXVII200015 сентябрь1 октябрьСидней19928 XXVIII200413 август29 августАфины20128 XXIX20088 август24 августПекин20428 XXX201227 июль12 августЛондон20426 XXXI20165 август21 августРио-де-Жанейро203 XXXII202024 июль9 августТокио XXXIII2024 XXXIV2028

1 Халыҡ-ара олимпия комитеты менән танылмаған рәсми булмаған уйындар.

2 Беренсе донъя һуғышы арҡаһында уҙғарылмай.

3 Токиола үткәрелергә тейешле уйындар япон-ҡытай һуғышы башланғас Хельсинкиға күсерелә, ә һуңынан Икенсе донъя һуғышы арҡаһында бөтөнләй уҙғарылмай.

4 Икенсе донъя һуғышы арҡаһында бөтөнләй уҙғарылмай.

5 Ат спорты буйынса ярыштар Стокгольмда уҙғарыла.

<div id="6">6 65 дәүләт, шул иҫәптән АҠШ, Канада, Төркиә, Көньяҡ Корея, Япония, СССР-ҙағы уйындарға бойокт иғлан итәләр.

<div id="7">7 Мәскәү Олимпиадаһына бойкотҡа яуап итеп Ҡытай, Югославия һәм Румыниянан башҡа барлыҡ социалистик илдәр АҠШ-тағы уйындарға бойкот иғлан итәләр.

 Миҙалдар һаны буйынса лидерҙар 

 Алтын миҙалдар 
180px|мини|справа|Йөҙөүсе Майкл Фелпс Олимпия уйындары тарихында 23 алтын миҙал яулай
Кәмендә һигеҙ алтын миҙал
 №  Спортсы  Милли олимпия комитеты  Спорт төрө  Уйындар  20px|Золото  20px|Серебро 20px|Бронза Всего  Майкл Фелпс  Йөҙөү 2004—2016 23 3 2 28  Лариса Латынина  Спорт гимнастикаһы 1956—1964 9 5 4 18  Пааво Нурми  еңел атлетика 1920—1928 9 3 0 12  Марк Спитц  Йөҙөү 1968—1972 9 1 1 11  Карл Льюис  Еңел атлетика 1984—1996 9 1 0 10  Биргит Фишер    Байдарка һәм каноэла ишеү 1980—2004 8 4 0 12  Савао Като  Спорт гимнастикаһы 1968—1976 8 3 1 12 Дженни Томпсон  Йөҙөү 1992—2004 8 3 1 12  Мэтт Бионди  Йөҙөү 1984—1992 8 2 1 11 10 Рэй Юри  Еңел атлетика 1900—1908 8 0 0 8 Усэйн Болт  Еңел атлетика 2008—2016 8 0 0 8

 Призёрҙар 
1896—2021 йылдарҙа үткән 29 уйында команда ярыштарында йәйге Олимпия уйындары еңеүселәре:

  АҠШ — 19 тапҡыр.
  СССР/ — 7 тапҡыр.
  Франция — 1 тапҡыр.
  Бөйөк Британия — 1 тапҡыр.
  Германия — 1 тапҡыр.
  КНР — 1 тапҡыр.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Олимпия уйындары
 Ҡышҡы Олимпия уйындары
 Паралимпия уйындары

 Һылтанмалар 

 Подготовка к олимпиаде в Рио .
 Инфографика по Олимпийским играм — 2012, новости соревнований, архив игр
 История летней Олимпиады