Монар көпшәһе

Монар көпшәһе (, ) — сатыр һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты.

 Таралышы 
4 төрө билдәле, Евразияла һәм Төньяҡ Африкала таралған. Башҡортостанда бөрсөклө монар көпшәһе үҫә. Ике йыллыҡ үлән. Урман ситтәрендә, ташландыҡ ерҙәрҙә, баҫыуҙарҙа, торлаҡ янында үҫә; республиканың бөтә биләмәһендә осрай. Ҡый үләне, ҡырҡыу сысҡан еҫе аңҡытҡан ағыулы үҫемлек. Составында алкалоидтар бар.

 Ботаник яҙма 

Һабағы нескә бураҙналы, төҙ, тармаҡлы, буҙ төҫтәге ҡуныҡ һәм ҡыҙғылт‑көрән төҫтәге таптар менән ҡаплпнған, бейеклеге 60—200 см. Аҫҡы япраҡтары ҡыуыш һаплы өс ҡауырһынлы; урта һәм өҫкөләре — вағыраҡ, ултырма тиерлек, тар еңсәле. Сәскәләре аҡ төҫтә, сәскәлеге — урамалары һәм ваҡ урамалары булған овал‑ланцет формалағы ҡатмарлы сатыр. Июнь—августа сәскә ата. Емеше — боролмалы ҡырлы һалынҡы емеш, июль — сентябрҙә өлгөрә.

 Токсикология 
Ағыуланғанда дөйөм хәлһеҙлек күҙәтелә, кәүҙә торошо тотороҡһоҙлана, аяҡ-ҡулдар тартыша, ауыр тын алыу ауырлаша. Ҡайһы бер сығанаҡтар буйынса, Сократ тап ошо үҫемлек менән ағыуланған.

 Төрҙәре 
Ырыуҙың 4 төрө иҫәпкә алынғанПо данным книги «Флора СССР» (см. раздел Литература). , шуларҙың ҡайһы берҙәреGRIN һәм NCBI сайттары мәғлүмәттәре буйынса (см. карточку растения).:




 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 * 



 Һылтанмалар 


Категория:Сатырлылар
Категория:Башҡортостан флораһы
Категория:Ағыулы үҫемлектәр