3 сентябрь

3 сентябрь — григориан стиле буйынса йылдың 246-сы (кәбисә йылында 247-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 119 көн ҡала.



 1875: Мәскәүҙә хәҙерге Дәүләт тарих музейы бинаһы төҙөлөшөндә тантаналы шарттарҙа тәүге нигеҙ ташы һалына.
 1880: Петербургта инженер Фёдор Пироцкий Рәсәй империяһындағы (ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, хатта донъялағы) тәүге электр трамвайын халыҡҡа эшләтеп күрһәтә.
 1945: Икенсе бөтә донъя һуғышы тамамлана.
 1947: Туймазы девон нефтенең тәүге партияһы 183 километрлыҡ «Туймазы — Өфө» магисталь торба үткәргес буйлап Черниковкалағы нефть эшкәртеү заводына килә. Был Урал—Себер төбәгендәге магистраль нефть һәм уның продукттары үткәргестәре системаһын булдырыуға башланғыс һала.
 1947: Хәҙерге «Транснефть–Урал» йәмғиәте ойошторола.
 1957: Нефтекама ҡалаһына нигеҙ һалына.


 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр 
 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 Дөйөм исемлек 

 1695: Пьетро Локателли, Италия скрипкасыһы, композитор.
 1710: Абраам Трамбле, Швейцария натуралисы.
 1875: Фердинанд Порше, Австрия автоконструкторы.
 1895: Николай Адуев, СССР-ҙың сатирик яҙыусыһы, юморист, шиғри пьесалар авторы.
 1900: Урхо Калева Кекконен, Финляндияның 8-се президенты (1956—1981).
 1905: Карл Дэвид Андерсон, АҠШ-тың ғалим-физигы, позитронды асыусы, Нобель премияһы лауреаты (1936).
 1920: Чабука Гранда, Перу йырсыһы, йырҙар авторы.
 1950: Евгений Паперный, СССР һәм Украина актёры, Украинаның халыҡ артисы (1992).
 1955: Стив Джонс, Британияның рок-гитарисы, йырсы, «Sex Pistols» төркөмөн ойоштороусыларҙың береһе.
 1960: Перри Бэмоунт, Британия музыканты, «The Cure» рок төркөмөнөң элекке ағзаһы.
 1965: Марина Зудина, актриса, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы.
 1965: Чарли Шин (төп исеме Карлос Ирвин Эстевес), АҠШ актёры, сценарист, «Алтын глобус» премияһы лауреаты.



 1883: Иван Тургенев, Рәсәй империяһы яҙыусыһы, драматург.
 1981: Фәтхерахман Әхмәҙиев, үҙешмәкәр татар композиторы. («Йәйҙең матур аяҙ таңдарында», «Чистай вальсы», «Мәңге йәшәйһе килә» һ.б.)
 1995: Шәриф Бикҡол, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт шағиры, яҙыусы һәм журналист. РСФСР‑ҙың (1980) һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы лауреаты.



И03
Категория:3 сентябрь