Ҡыҙыл диңгеҙ

Ҡыҙыл диңгеҙ ( Bahr el-Ahmar,  Yam Suf, ) — Ғәрәбстан ярымутрауы һәм Африка араһындағы тектоник уйпатта урынлашҡан Һинд океанының эске диңгеҙе. Төньяҡта Суэц каналы аша Урта диңгеҙ, ә көньяҡта Баб-әл-Мәндәб боғаҙы һәм Аден ҡултығы аша Ғәрәбстан диңгеҙе менән тоташа.

 География 
Ҡыҙыл диңгеҙ һыуҙары Мысыр, Судан, Джибути, Эритрея, Сәғүд Ғәрәбстаны, Йәмән, Израиль һәм Иордания илдәре яр буйҙарын йыуа.

Майҙаны — 450 мең км². Һыу күләме — 251 мең км³.

Төрлө баһаламалар буйынса диңгеҙҙең төньяҡтан көньяҡҡа ҡарай оҙонлоғо 1932 километрҙан 2350 километрға барып етә, ә киңлеге 305—360 км. Максималь тәрәнлеге 2604 метрҙан алып 3040 метрға тиклем барып етәWebKnow — Западнее зоны разломов прослеживается Аденский. Уртаса тәрәнлеге 437 м.
слева|мини|280px|Диңгеҙҙәге мәрйен рифы
Утрауҙары: Дахлак архипелагы, Фарасан архипелагы, Суакин архипелагы, Тиран, Ханиш, Камаран.

Диңгеҙҙең төньяғында ике ҡултыҡ — Суэц һәм Акаба ҡултыҡтары урынлашҡан.

Ҡыҙыл диңгеҙенә Донъя океанының иң тоҙло диңгеҙе булып тора. Диңгеҙҙең 1 литр һыуында 41 г тоҙ бар.

Диңгеҙҙә күп төрлө мәрйендәр һәм балыҡтар, мәреналар, йәшел гөбөргәйелдәр, афалин һәм буйлы дельфиндәр, косаткалар һәм башҡа диңгеҙ флора һәм фаунаһы вәкилдәре тереклек итә.

 Яр буйы ҡалалары 

  Акаба (العقبة)
  Аркико (ሕርጊጎ)
  Асэб (ዓሳብ)
  Дахаб (دهب)
  Эйлат (אילת)
  Халаиб (حلايب)
  Ходейда (الحديدة)  Хургада (الغردقة)
  Джиддә (جدة)
  Марса-эль-Алам (مرسى علم)
  Массауа (ምጽዋ)
  Нувейба (نويبع)
  Бур-Сафага (ميناء سفاجا)
  Порт-Судан (بورت سودان)
  Шарм-әш-Шәйех (شرم الشيخ)  Сома-Бей (سوما باي)
  Суакин (سواكن)
  Суэц (السويس)
  Таба (طابا)
  Әл-Күсейр (القصير)
  Янбу-әл-Бахр (ينبع)
  Рәйес (الرايس)

 Иҫкәрмәләр 

 Литература 
 Бухарин М. Д. Происхождение понятия «Красное море» // Вестник древней истории, 2009, № 3, стр. 46-63.

 Һылтанмалар 
 История Красного моря 

Категория:Һинд океаны диңгеҙҙәре
Категория:Ҡыҙыл диңгеҙ