Йөрәккүл

Йөрәккүл () — Рәсәй Силәбе өлкәһенең Һатҡы районындағы) һыуһаҡлағыс (элгәре күл).

 Географияһы 
Һыуһаҡлағыс Силәбе өлкәһенең Һатҡы районында, шул уҡ исемдәге Милли парк биләмәһендә урынлашҡан. Һыу көҙгөһө майҙаны — 13,2 км². Һыуйыйғыс бассейны майҙаны — 178 км².

Көньяҡ Уралдағы иң бейек тауҙарҙың береһе — диңгеҙ кимәленән 724 м бейеклектә ята.

Йөрәккүл биш бейек тау һәм һырт — Үреңге, Ныҡыш (), Нурғош, Мәскәй () һәм Йөрәккүл менән уратып алынған/ Зюраткуль.

 Тасуирламаһы 
Башҡа тау күлдәренән айырмалы рәүештә, Йөрәккүлдең һыуы бик үтәҙек түгел. Ул сәй төҫөндәрәк, был күлгә ағып төшкән шишмәләрҙең һаҙлыҡтарҙан баш алыуы менән бәйле .

Һыуһаҡлағысты ҡара ылыҫлы урмандар ҡаплаған тау һырттары уратып алған. Көньяҡ-көнбайыштараҡ Нурғош һырты урынлашҡан — ул Силәбе өлкәһенең иң бейек һырты. Һыуһаҡлағысты туйындырған төп ҡушылдыҡ — Оло Ҡыл йылғаһы. Күлгә "Ҡыл" атамаһы менән бер нисә сығанаҡ ҡоя: мәҫәлән, Кесе Ҡыл, Ҡара Ҡыл Озеро Зюраткуль - самое высокогорное на Урале. Һыуһаҡлағыстан Оло Һатҡы йылғаһы ағып сыға. Һатҡы йылғаһы башынан һәм быуанан (плотина) йыраҡ түгел ҙур булмаған Йөрәккүл ҡасабаһы урынлашҡан. Бынан Һатҡы ҡалаһына автобус йөрөй.

Элек был урында һаҙлыҡ уратып алған батҡыл булған, әммә күп кенә сығанаҡтарҙа ул Йөрәккүл күле тип теркәлеп ҡалған. Хәҙерге һыуһаҡлағыс Бөйөк Ватан һуғышынан һуң Оло Һатҡы һуң йылғаһы башында быуа яһап төҙөлгән .

Күл ылыҫлы урманлы матур тау һырттары менән уратып алынған. Белгестәр күл тирәһен Силәбе өлкәһе территорияһында экологик яҡтан иң таҙа тип иҫәпләй.

 Иҫтәлекле урындары 
Күл эргәһендә гигантский геоглиф табылғанMysterious Elk-Shaped Structure Discovered in Russia. Шулай уҡ кварциттан яһалған яҡынса ҡырҡлап таш эш ҡоралдары табылған. Ташты юныу
техникаһы буйынса таш ҡоралдарҙы неолит һәм энеолит осоро менән билдәләргә була (беҙҙең эраға тиклемге VI−III мең йыллыҡ). Тикшеренеүселәр шулай ҙа баҡыр-таш быуат осорона ауыша (беҙҙең эраға тиклемге IV−III мең йыллыҡ) .

2012 гйылдың ҡышына тиклем Йөрәккүл ярында йәнә бер ҡыҙыҡлы урын — Китова пристане була, уны хатта «Урал Диснейленды» тип атап йөрөткән булғандар. Әммә 2012 йылдың көҙөндә суд уны алып ташлау тураһында ҡарар сығарған.

 Этимологияһы 
Башҡорт телендәге «йөрәк» һәм «күл» һүҙҙәренән яһалған .

Рәсәй энциклопедист ғалимы Петер Паллас былай тип яҙған булған: «В углу меж ими находится посредственная гора Сатка-Тау, которая кажется есть отделенная часть большой и пространной вверх по Большой Сатке к югу лежащей горы Юрак-Тау… Юрак-Тау значит сердце-гора, и, кажется, она получила своё название по причине возвысившейся тупой верхушки, которая совсем гола и камениста. На сей горе лежит достопамятное озеро Юрак-Куль, в которое многие впадают ручьи и из которого проистекает Большая Сатка».

Ваҡыт уҙыу менән  тип яҙыла башлаған, унан инде  рәүешенә ингән

 Галерея 
+thumb|Йөрәккүл тау һыртыthumb|Йөрәккүл. Ташморон. Лукаш ҡалаһына күренешthumb|Йөрәккүл күренешеthumb|Йөрәккүл яғынан Лукаш күренеше

 Шулай уҡ ҡара 
 Силәбе өлкәһе күлдәре исемлеге

 Һылтанмалар 


 Озеро Зюраткуль. Справочная статья на сайте «Весь Южный Урал»

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 
 Башҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. — Мәскәү, 1993. — 1-се том, 437-се бит/ Йөрәк

Категория:Силәбе өлкәһе күлдәре
Категория:Һатҡы районы