Хоҙай

Сикстин капеллаһында балсыҡ стенала Микеланджело рәсеме.
Алла, Хоҙай, Тәңре, Аллаһ, ИлаһСогласно действующим «Правилам русской орфографии и пунктуации» 1956 года с прописной буквы пишутся «индивидуальные названия, относящиеся к области религии и мифологии, например: Христос, Будда, Зевс, Венера, Вотан, Перун, Молох… Индивидуальные названия мифологических существ, превратившиеся в имена нарицательные, пишутся со строчной буквы, например: молох империализма» (§ 96). На практике после Октябрьской революции в печатной продукции СССР слово бог писалось со строчной буквы, в том числе по отношению к единому божеству и при воспроизведении дореволюционных текстов. В справочнике «Правила русской орфографии и пунктуации» Российской академии наук (2007): «С прописной буквы рекомендуется писать слово Бог как название единого верховного существа (в монотеистических религиях)… Слово бог в формах множественного числа, а также в значении одного из множества богов или в переносном значении пишется со строчной буквы, напр.: боги Олимпа, бог Аполлон, бог войны». Исключение — поговорки и междометия: ей-богу, бог знает кто, о господи и т. п.3.22.1. Имена богов, апостолов, пророков, святых. С прописной буквы пишутся слово Бог (в значении единого верховного существа) и имена богов во всех религиях. Напр.: Иегова, Саваоф, Яхве, Иисус Христос, Аллах, Шива, Брахма, Вишну, имена языческих богов, напр.: Перун, Зевс, Молох, Осирис, Ра, Астарта, Аврора, Вакх, Дионис. Так же пишутся собственные имена основателей религий. Напр.: Будда (но: будда — вероучитель; лицо, достигшее духовного просветления), Мухаммед (Магомет, Магомед), Заратуштра (Заратустра); апостолов, пророков, святых, напр.: Иоанн Предтеча, Иоанн Богослов, Николай Чудотворец, Георгий Победоносец.

С прописной буквы пишутся все имена лиц Святой Троицы (Бог Отец, Бог Сын, Бог Дух Святой) и слово Богородица, а также все слова, употребляющиеся вместо слова Бог (напр.: Господь, Спаситель, Создатель, Всевышний, Вседержитель, Творец, Богочеловек) и слова Богородица (напр.: Царица Небесная, Пречистая Дева, Матерь Божия), а также прилагательные, образованные от слов Бог, Господь, напр.: благодать Божия, Господняя (Господня) воля, на всё воля Божия, храм Божий, Божественная Троица, Божественная литургия (но в переносном значении — строчная буква, напр.: божественный голос, божий одуванчик, божья коровка).

Примечание 1. В текстах церковно-религиозных (молитвах, проповедях и т. п.) и религиозно-философских с прописной буквы пишутся местоимения, заменяющие слова Бог, Божий. Напр.: Да святится имя Твое, да будет Его святая воля.

Примечание 2. Слово бог в значении одного из множества богов или в переносном значении пишется со строчной буквы. Напр.: бог Аполлон, бог войны, боги Олимпа.

Примечание 3. Слова апостол, пророк, святой, преподобный, мученик, блаженный и т. п. перед собственными именами пишутся со строчной буквы. Напр.: апостол Павел, преподобный Сергий Радонежский, мученик Ириней, святой Василий Великий, блаженная Ксения Петербургская, но: Пресвятая Богородица, Пресвятая Троица. — бог, -а, мн. -и, -о́в и (в христианстве и нек-рых др. религиях: единое верховное существо) Бог, -а — БОГ [бох], -а, зват. Боже; мн. боги, богов; м. 1. [с прописной буквы] только ед. По религиозным представлениям: творец неба и земли, всего сущего; всеведущий высший разум, управляющий миром; всеобщее мировое начало (имеет множество имён: Творец, Создатель, Всевышний, Вседержитель, Всемогущий и др.; в христианстве един в трёх лицах: Бог Отец, Бог Сын, Бог Дух Святой). — Большой толковый словарь русского языка. / Гл. ред. С. А. Кузнецов. Первое издание: СПб.: Норинт, 1998. Публикуется в авторской редакции 2009 года. — теистик һәм деистик тәғлимәттәрҙә ҡөҙрәтле, мөғжизәле
 иң юғары  высшее существо заттың исеме. Монотеистик ибраһими диндәрҙә Абсолюттың аҡылға һыймаҫлыҡ, ғәмәли тәжрибәнән ситтә булған, башҡа үҙенә оҡшаған һис нәмә лә булмаған шәхестең танытмаһы. Политеистик диндәрҙә аллалар күп һанлы була, һәр күренештең, һәр әйберҙең үҙ аллаһы бар.

 Политеистик диндәрҙә алла исемдәре 

Боронғо Ҡытай, Корея, Япония, Һиндостан һәм Боронғо Көнсығыш политеистик диндәрҙә бер нисә алла бар. Улар араһында берәүһе ҡөҙрәтлерәк төп алла була. Мәҫәлән, боронғо вавилондарҙа Мардук, гректарҙа Зевс, славян халыҡтарында Перун.

Индуст диндәрендә иң сағыу, иң мөһим алла юҡ, улар араһында икенсе дәрәжәле өрәт, ҡот, иблистар бар.

 Монотеистик алла исемдәре 

Төрлө мәҙәниәт, төрлө халыҡтар алланы үҙенсә атай. Ҡайһы берҙәре: Иегова, Саваоф, Яхве, Иисус Христос, Аллаһ, Шива, Брахма, Вишну һ.б.

 Ислам 

Исламда Аллаһ () табыныу хөрмәтенә лайыҡ булған ислам коцепцияһына күрһәтеп торған күплек һаны булмаған зат. Исламда кеше менән Аллаһ араһында әхлаҡи күренештәр һәм образдар менән аңлатып бирә алмаҫлыҡ айырма һәм ара бар Исламда Аллаһтың булмышын һәм сифатын билдәләгән 99 исеме бар тип әйтеләIslam supplements Allah as the name of God with the 99 most beautiful names (asma Allah al-husna), understood as nondescriptive mnemonic guides to the Divine attributes. — Allah // .

 Индуизм 

Санскрит телендәге Ишвара () һүҙе Берҙән-бер Алланы һүрәтләгән термин булып тора. Ишвараны интуст пантеонындағы күп һанлы девалар менән бутарға ярамай. Ведыларҙа уларҙың һаны 33 миллионға етә тип әйтелә. Индуизмда девалар — кешеләрҙән өҫтөнөрәк булған күктә осоп йөрөүсе ярым аллалар (алиһәләр).

 Христианлыҡ 

Христиан динендә өс аллалыҡ (троица) тураһында ғибрәт бар. Христиандарҙа алла берҙән-бер, шул ук ваҡытта берҙән-бер алла өс алланан тора: Алла-Ата, Алла-Ул (Иисус Христос) һәм Алла-Изге Рух. Аҡылға һыймаҫлыҡ троицаны дини руханиҙәр «Алланың серен танып белеп булмай» тип аңлаталар.

 Буддизм 

 Аллаға ышаныуҙың таралышы 
2005 Adherents.com сайт мәғлүмәттәре буйынса, Ерҙәге кешеләрҙең диндәргә мөнәсәбәте түбәндәгесә: кешеләрҙең 33 проценты үҙҙәрен христианенә, 21 проценты ислам диненә, 0,22 проценты — иудаизмға, 14 проценты — индуизмға, 6 % — буддистарға, 6 % традицион ҡытай диндәренә, 6 % башҡа дин тотоусыларға, 16 % дингә ҡарамаған кешеләр тип һанай. Adherents.com сайты дини демография өлкәһендә махсуслашҡан, был иҫәпләүҙәр Британ энциклопедияһы һәм World Christian Encyclopedia (инлизсә) русса 2001 йылдан) мәғлүмәттәренә нигеҙләнгән[70]Major Religions of the WorldRanked by Number of Adherents  // , 2005.

 Алланың йәшәйеше тураһындағы һорау 
Алланың барлығын өлөшләтә булһа ла иҫбатлар өсөн эмпирик күҙәтеүҙәргә һәм логикаға нигеҙләнгән дәлилдәр килтереү Алланың йәшәйешен иҫбатлау тип атау ҡабул ителгән. Уларҙы дүрт ҙур төркөмгә — метафизик, эмпирик, логик һәм субъективтарға бүлергә мөмкин.

Фәнни күҙлектән ҡарағанда, Алланың барлығы тураһындағы гипотеза (һәм уға бәйле йән, рух, ожмах, тамуҡ һ.б. төшөнсәләр) Поппер критерийына яуап бирмәй, сөнки уны фәнни ысул юҡ һәм менән тикшереү мөмкинлеге күҙалланмай. Һөҙөмтәлә уның барлыҡҡа килеүе тураһындағы бөтә уй-фекерҙәр ҙә ҡәтғи фәнни булып тормай.

 Төрлө халыҡтарҙың илаһтарының тап килеүе 

 Аллаһ/Халыҡ  Ҡояш  Йәшен  Юғары  Һуғыш  Мәрхүмдәр батшалығы Боронғо гректар  Гелиос  Зевс  Зевс  Арес  Аид Славяндар  Даждьбог/[[Хорс  Перун  Перун/Святовит  Перун  Марена боронғо римлеләр  Сол  Юпитер  Юпитер  Марс  Плутон Боронғо мысырҙар  Ра    Амон-Ра  Монту  Анубис Ацтектар  Уицилопочтли  Тлалок  Тонакатекутли  Уицилопочтли  Миктлантекутли Инктар  Инти  Ильяпа  Виракоча    Супай Япондар  Аматэрасу  Райдзин  Аматэрасу  Хатиман  Эмма Китайҙар  Янь-ди  Лэйгун  Юй-ди  Гуань-ди  Яньло-ван

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 Тәңре 
 Алиһә
 Алланың йәшәйеше тураһындағы һорау
 Дин фәлсәфәһе
 Дини фәлсәфә
 Дини тәғлимәт
 Теизм
 Донъя күңеле
 ҡөҙрәт ҡапма-ҡаршылығы
 Теологик антикогнитивизм]
 Машинанан Алла
 Метафизика
 Апатеизм
 Башта Алла күкте, ерҙе барлыҡҡа килтергән.

 Әҙәбиәт 
 Дини
 Тәүрат
 Ҡөръән

 Фәлсәфәүи и дин ғилеме


























 Филологик






 Тәнҡитле
 Ричард Докинз. Алла иллюзия булараҡ

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Илаһ