Килмөхәмәтов Тимерғәли Әбделғәлим улы

Килмөхәмәтов Тимерғәли Әбделғәлим улы (19 декабрь 1941 йыл — 2 май 2021 йыл) — башҡорт әҙәбиәте белгесе, яҙыусы. 1970 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1992—2013 йылдарҙа журналистика кафедраһы мөдире. 1973 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Филология фәндәре докторы (1992), профессор (1994). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1997), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2001). Зәйнәб Биишева исемендәге премия (2009) һәм Ҡырмыҫҡалы районының Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев исемендәге премияһы (2005) лауреаты.

 Биографияһы 
 Тимерғәли Әбделғәлим улы Килмөхәмәтов 1941 йылдың 19 декабрендә Үзбәк ССР-ының Фирғәнә өлкәһе Бағдад районы Серов (Фүрҡәт) станцияһы ҡасабаһында тыуған.
 Ҡырмыҫҡалы районының Бишауыл-Уңғар мәктәбен тамамлай.
 1962—1966 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында уҡый.
 1967—1970 йылдарҙа Мәскәү дәүләт университеты аспирантураһында уҡый һәм кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
 1970 йылдан Башҡорт дәүләт университетында эшләй.

Хеҙмәт ветераны, ғалим һәм яҙыусы 2021 йылдың 2 майында Өфө ҡалаһында вафат булдыВ Уфе скончался писатель и литературовед Тимергали Кильмухаметов. ИА «Башинформ», 2 мая 2021 года.

 Ғилми эшмәкәрлеге 
Тимерғәли Килмөхәмәтовтың фәнни хеҙмәттәре башҡорт драматургияһының поэтикаһын өйрәнеүгә, әҙәбиәт ғилеме методологияһына, әҙәби портреттар ижад итеүгә арналған. «Башҡорт әҙәбиәте тарихы» (1990—1996) баҫмаһы авторҙарының береһе; 100-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.

 Ижады 
«Күк тояҡҡай» (1972), «Хаҡлыҡ үлмәй» (1991), «Йәнкиҫәк» (2001) йыйынтыҡтарына ингән хикәйәләре һәм повестары замандаштарының рухи донъяһына иғтибар итеүе, психологизм, тел байлығы тасуирлығы менән айырылып тора.

 Әҫәрҙәре 
 Күк тояҡҡай. Өфө, 1972;
 Хаҡлыҡ үлмәй. Өфө, 1991;
 Йәнкиҫәк. Өфө, 2001;
 Драматургия Мустая Карима. Уфа, 1979;
 Халыҡсанлыҡ көсө. Өфө, 1988;
 Поэтика башкирской драматургии. 2-е изд., Уфа, 2008.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Зәйнәб Биишева исемендәге премия лауреаты (2010)
 Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев исемендәге премия (Ҡырмыҫҡалы районы) лауреаты (2005)
 Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2001)
 Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1997)
 Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының Почёт грамотаһы (1992)

 Ғалим тураһында матбуғат  
 Романов В. Тимергали Кильмухаметов: писатель и ученый (К 75-летнему юбилею). «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 20 декабрь

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 
 Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1
 Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.
 Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ.Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
 Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр.

 Һылтанмалар 
Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһының электрон бүлегендә 
 башҡорт телендәге әҫәрҙәре
 башҡа сығанаҡтар
 Ҡунафин Ғ. С. Замандаштарҙың рухи балҡышы. Өфө, 2006.

Категория:Алфавит буйынса ғалимдар
Категория:Шәхестәр:Ҡырмыҫҡалы районы
Категория:Башҡорт яҙыусылары
Категория:Башҡортостан ғалимдары
Категория:Зәйнәб Биишева исемендәге премия лауреаттары
Категория:Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев исемендәге премия (Ҡырмыҫҡалы районы) лауреаттары
Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
Категория:Башҡорт әҙәбиәте белгестәре
Категория:Филология фәндәре докторҙары
Категория:Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар
Категория:Башҡорт дәүләт университеты профессорҙары
Категория:Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәрҙәре
Категория:Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәрҙәре