Куала-Лумпур

Куа́ла-Лу́мпур (, тәржемәһе: «бысраҡ тамаҡ»; джавиكوالا لومڤور) — Малайзияның баш ҡалаһы.

2009 йылға ҡарата халҡы 1 809 699 кеше тәшкил итә.

 География 
Куала-Лумпур ҡалаһы Малакка ярымутрауының көньяҡ-көнбайышында Кланг һәм Гомбак йылғалары араһындағы түбән таулы үҙәндә урынлашҡан.

 Климат 
Куала-Лумпур экваториаль климат бүлкәтендә ята. Күп миҡдарҙа яуым-төшөм (йылына уртаса 2627 мм) күҙәтелә. Йыл әйләнәһенә эҫе һәм дымлы була. Ҡойма ямғырҙар тигеҙ дәүмәлдә йыл дауамында тиерлек яуа, июнь-август айҙарында уның күләме аҙыраҡ кәмей.

Ҡалала температура бер ваҡытта ла 38,5 °C-тан юғары күтәрелмәй һәм 17,8 °C-тан төшмәй. Уртаса тәүлек максимумдары 30—33 °C кимәлендә, минимумдары — 23—25 °C.

 Тарих 
Куала-Лумпурға 1857 йылда нигеҙ һалына. 1880 йылдан алып 1978 йылға тиклем — Селангор провинцияһы (штаты) үҙәге. 1946—1957 йылдарҙа шул уҡ ваҡытта британия колонияһы үҙәге, 1957—1963 бойондороҡһоҙ Малайя Федерацияһының баш ҡалаһыПогадаев, В. А. Куала-Лумпур. — в Малайзия. Карманная энциклопедия. М.: Муравей-Гайд, 2000, с. 31.

 Һуңғы модернизм һәм постмодернизм 
 Петронас башнялары (452 метр, 88 ҡат — донъялағы иң бейек ҡоролмаларҙың береһе)

 Башҡа иҫтәлекле урындары 
 5 ҙур парктар (иң әһәмиәтлеһе — «Үҙәк күлле парк» (): орхидеялар паркы, күбәләктәр паркы, ҡоштар паркы, Милли мәсет, Ислам сәнғәте музейы, Милли монумент, кәмә станциялары, спорт һәм балалар майҙансыҡтары, асыҡ эстрада менән) һәм бихисап скверҙар.
 ҡала янында «Zoo Negara» гигант зоопаркы.
 ҡайһы бер битләүҙәрҙә кеше аяғы баҫмаған һаҡланған урман участкалары (Bukit Nanas).
 ҡытай кварталы.
 музей менән һөнәрселек комплексы (Kompleks Kraf).
 Royal Selangor фабрикаһының туристик үҙәге.
 ҡала үҙәгендә Kampung Bahru малай ауылы.
 П. Рамли мемориаль музейы.

 Туғандаш-ҡалалар 
 Дәүләт Ҡала Хеҙмәттәшлек Иҫкәрмәләр  Германия Берлин туғандаш-ҡала   Һиндостан Ченнаи туғандаш-ҡала   Һиндостан Дели туғандаш-ҡала  Иран Шираз туғандаш-ҡалаSister Cities of Shiraz  Иран Исфахан туғандаш-ҡала  Иран Мәшһәд туғандаш-ҡала   Япония Осака ҡала-эш партнеры   Малайзия Малакка туғандаш-ҡала   Марокко Касабланка туғандаш-ҡала  Пакистан Карачи туғандаш-ҡала   Пакистан Лахор туғандаш-ҡала  Төркиә Анкара туғандаш-ҡала  Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре Дубай туғандаш-ҡала Бөйөк Британия Лондон туғандаш-ҡала  АҠШ Нью-Йорк туғандаш-ҡала

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Я познаю мир: Детская энциклопедия: Города мира. Автор Е. Чекулаева; — М.: ООО «Фирма „Издательство АСТ“»; ООО «Издательство „Апрель“», 1999—480 с.: ил.
 Pogadaev, Victor. Dari Kuala Lumpur ke Moscow //Dewan Bahasa. Mac 2004, 24—29.

Категория:Куала-Лумпур
Категория:Миллионер ҡалалар