Иҙеркәй Баймәков

Иҙеркәй Баймәков (18-се быуаттың сиреге — 1780 йылдарҙан һуң) — атаман, 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы,Е.Пугачёвтың кәңәштәше, тәржемәсеһе, Йәшерен совет ағзаһы, полковнигы«Олатайҙарҙың да бар тарихы» стр.25.

 Биографияһы 
Иҙеркәй Баймәков — 20-ләп кешене эйәртеп, Пугачёвҡа ҡушылған беренсе Ырымбур башҡорто. Крәҫтиәндәр һуғышының тәүге көндәренән үк урыҫ булмаған халыҡтарҙы ихтилалға йәлеп итеүҙә ҙур роль уйнай. Отставкаға сыҡҡан Яйыҡ казагы. Күп йылдар эсендә казактар араһында йәшәгәнгә, уларҙың тормошон һәм ихтыяждарын яҡшы белгән, ҙур тормош тәжрибәһен туплаған, тәүәккәл һәм ҡыйыу кеше булған. Пугачёвтың башҡорттарға төбәгән указын да үҙе төркиәгә әйләндерә, үҙе тарата. Бер данаһын Бошман-Ҡыпсаҡ улусы старшинаһы Кинйә Арыҫлановҡа алып бара. Ҡалмыҡтар, ҡаҙаҡтар араһында ла ихтилалға ҡушылырға өгөт-нәсихәт эштәре алып бара. Уның йоғонтоһо арҡаһында Кинйә Арыҫланов Пугачёвҡа ҡушыла. Иҙеркәй Баймәков, баш күтәреүселәрҙең баш полковнигы Кинйә Арыҫланов менән бер рәттән, Пугачёвтың Йәшерен советына инә. Был совет Пугачевтың Хәрби коллегияһы менән бер дәрәжәлә йөрөй.

1773 йылдың октябрь айында ул Пугачёв ҡушыуы буйынса ҙур ғына ғәскәр туплай һәм уны Ырымбур эргәһенә килтерә. Ырымбурҙы ҡамауҙа ҡатнаша.

1773 йылдың 8-9 ноябрендә Бөгөлмә ведомствоһының Йүҙәй ауылы янында И. Н. Зарубин һәм А. А. Овчинников менән бергә В. А. Кар етәкселек иткән хөкүмәт ғәскәренә ҡаршы һуғышта ҡатнаша. Пугачёвтың Төп ғәскәре менән Түбәнге Волга буйына барып етә.

1774 йылдың 23 авгусында Ҡара Яр ҡәлғәһе эргәһендә И. И. Михельсон етәкселегендәге хөкүмәт ғәскәре менән алышта ҡатнаша. Иҙеркәйҙең аҫрау улы Балтай Иҙеркәев була. Артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиән һуғышында ҡатнашҡан башҡорт юлбашсылары исемлеге
 Кинйә Арыҫланов

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 


 Ә.Әсфәндиәров «Олатайҙарҙың да бар тарихы» стр.25

Категория:Алфавит буйынса шәхестәр
Категория:Ырымбурҙа тыуғандар
Категория:Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—1775) ҡатнашыусылар
Категория:Башҡорт ихтилалдары етәкселәре