Плутон

Койпер поясындағы күп объекттар кеүек, Плутон таш һәм боҙҙан ғибәрәт: уның массаһы Айҙан 5 тапкыр, ә күләме — 3 тапҡыр кәмерәк. Плутон орбитаһы ҙур эксцентриситетлы һәм эклиптика яҫылыҡҡа бик ауышҡан.

мини|слева

Үҙ орбитаһы эксцентрисетлы булыу сәбәпле Плутон ваҡыт-ваҡыт Ҡояшҡа 29,6 а. б. (4,4 млрд км) яҡыная (Ҡояшка Нептунға карата якынрак була), һуңынан 49,3 а. б. (7,4 млрд км) йырағая. Плутон һәм аның иң ҙур эйәрсене Харонды йыш ҡына ҡуш планета тип иҫәпләйҙәр, сөнки системаның үҙәге Плутон тышында урынлашҡан .

Бынан тыш Плутондың тағы өс эйәрсене бар — 2005 йылда асылған Никта һәм Гидра һәм 2011 йылдың 20 июлендә асылған P4 исемле иң бәләкәй эйәрсене.

1930 йылда асылған Плутон 2006 йылға тиклем планета булып иҫәпләнде. Әммә XX быуат аҙағанда һәм XXI быуат башында Ҡояш системһының тышҡы өлөшөндә бик күп объеттар астылар. Уларҙың иң билдәлеләре Квавар, Седна, һәм плутондан 27 % ауырыраҡ Эрида. 2006 йылдың 24 авгусында Халыҡ-ара астрономия союзы беренсе мәртәбә «планета» төшөнсәһенә аңлатма бирә. Плутон был төшөнсәгә эләкмәй. Халыҡ-ара астрономия союзы Плутонды Эрида һәм Церера менән бергә карлик планеталар тип иҫәпләй.

Химик элемент Плутоний Плутон хөрмәтенә аталған
.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Кәрлә планеталар