Монмут

Мо́нмут (инглизсә Monmouth, уэльс телендә Trefynwy, мәғәнәһе Монноу ҡалаһы) — көньяҡ-көнсығыш Уэльс биләмәләрендә (Бөйөк Британияла) урынлашҡан ҡала. Ҡаланың хәҙерге статусы — ,  йәғни тарихи графлығының административ үҙәге. Монмут ҡалаһы 1889 йылдан 1974 йылғаса Монмутшир графлығының административ үҙәге булған.
 Исем 
Монмут ҡалаһының рәсми исеме инглизсә Monmouth ә уэльс телендә Trefynwy тип яҙыла. Уэльстағы Мо́нноу йылғаһы уэльс телендә исеме Mynwy, мәғәнәһе — (йылға) тиҙ аға. Йылғаның инглизләштерелгән исеме Monnow. Ҡаланың инглиз исеме йылға атамаһынан һәм  , йәғни йылға тамағы һүҙҙәренән килә. Уэльс телендә ҡаланың боронғо исеме Abermynwy шулай уҡ "Монноу йылғаһы тамағы" тип билдәләй. 17 быуаттың башынан башлап, ҡаланың уэльсса исеме Trefynwy (йәғни ) тип үҙгәртелде.Hywel Wyn Owen, The Place-Names of Wales, 2000, University of Wales Press, ISBN 0-7083-1458-9, p.63
 Тарих 
Монмут Археология Йәмғиәте ҡалала ҡаҙыныу () эштәре ойошторған. Һөҙөмтәлә, ҡала тарихы тураһында күп мәғлүмәт алынған. Хәҙер, Британия Археология Советы () мәғлүмәте буйынса, Монмут архелогия күҙлегенән  Британияла иң мөһим ҡалаларҙың береһеKeith Kissack, Monmouth and its Buildings, Logaston Press, 2003, ISBN 1-904396-01-1

 Боронғо Рим дәүере 
Боронғо Рим ваҡытында Монноу йылғаһы буйында Блестиум () тигән Рим форты урынлашҡан булған. Был фортты Глевум (хәҙерге Глостер; , ) һәм Иска Аугуста (хәҙерге Кэрлион (,  ) ҡалалары менән  тоташтырыусы юл һалынған. Ҡаҙыныу һөҙөмтәһендә, ҡала үҙәгендә Боронғо Рим аҡсалары, балсыҡ һауыт-һаба  табылған. 2-се быуаттан  4-се быуатҡаса Монмут мөһим тимерселек үҙәге булған.

 Монмут һәм Википедия 
2011 йылда Инглиз Википедияһындағы GLAM (йәғни  — ) тигән википроект эсендә MonmouthpediA исемле проект ойошторолған. Уның маҡсаты — Википедия күптелле энциклопедияһы эсендә Монмут ҡалаһы тураһында күберәк мәғлүмәт яҙыу. Ошо проектта 2012 йылда мәҡәлә яҙыу конкурсы башланды.

 Сығанаҡтар