Ҡайын еләге

Ҡайын еләге, турғай еләге, яңғыҙаяҡ (, ) — рауза һымаҡтар ғаиләһенән булған күп йыллыҡ үлән үҫемлек. Май — август айҙарында аҡ сәскә ата, июнь — сентябрҙә емеше өлгөрә.

 Этимологияһы 
Еләктең русса атамаһы тигән боронғо рус һүҙе "Земляница"нан килеп сыҡҡан, сөнки уның өлгөргән емештәре ергә яҡын аҫылынып тораКакую ягоду многие россияне называют любимой, даже не зная её вкуса? , Школа жизни — познавательный журналЗемляника , Школьный этимологический словарь русского языка. Происхождение слов. — М.: «Дрофа», Н. М. Шанский, Т. А. Боброва, 2004 г..

Ҡайын еләге (Fragaria vesca Linnaeus) инглиз телендә — «Wild strawberry» йәки «Alpine strawberry», француз телендә — «Fraise das bois».

 Таралыуы 
мини|слева
мини
Ҡайын еләге ҡайынлыҡта, аҡландарҙа, урман ситтәрендә, ҡоро тау биттәрендә, болон-туғайҙарҙа үҫә. Үҫемлек Рәсәйҙең Европа өлөшөндә, Көнбайыш һәм Көнсығыш Себерҙә, Ҡаҙағстан һәм Кавказда таралған.

 Әһәмиәте һәм ҡулланылыуы 
мини|Ҡайын еләге кулинарияла ҡулланыла
Үҫемлектең емешен кешеләр борондан ҡулланған. Кешенең уны мезолитта уҡ ҡулланыуы тураһында дәлилдәр бар.

Еләктең япрағы (лат. Folium Fragariae) дарыу сеймалы сифатында ҡулланыла. Япраҡтары үҫемлек сәскә атҡан ваҡытта йыйыла, уларҙы 1 см оҙонлоҡта ҡырҡып алалар. Киптергестә 45 °C температурала йәки яҡшы елләтелгән биналарҙа киптерелә. Һаҡлау ваҡыты — 1 йыл .

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Губанов И. А., Киселёва К. В., Новиков В. С., Тихомиров В. Н. 735. Fragaria vesca L. — Земляника обыкновенная, или лесная // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3-х томах — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл, 2003. — Т. 2. Покрытосеменные (двудольные: раздельнолепестные). — С. 371. — ISBN 9-87317-128-9.
 Ғүмәров В. З. Тыуған яҡтың шифалы үҫәмлектәре. —Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1996. −160 б. ISBN 5-295-01499-1




 Дубровная С. А. Морфологическая пластичность Fragaria vesca (ROSACEAE) в республике Марий Эл. /С. А. Дубровная // Растительные ресурсы. — 2009. — Т. 45, Вып. 2. — С. 8-16.


 Һылтанмалар 

 Plants for a future Fragaria vesca
 Земляника лесная в справочнике растений леса

Категория:Роза һымаҡтар
Категория:Евразия флораһы
Категория:Дарыу үҫемлектәре
Категория:Аҙыҡ үҫемлектәре