Һәйет

Һәйет () — Башҡортостандың Фёдоровка районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 307 кеше.
Почта индексы — 453295, ОКАТО коды — 80254850002.


 Халыҡ һаны 
 Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, милләттең күпселек өлөшөн башҡорттар тәшкил итә (86 %).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь318 2010 йыл 14 октябрь30715315449,850,2

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Фёдоровка): 38 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ключевка): 9 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мәләүез): 26 км


 Урамдары 
 Йәштәр (урамы)  () 
 Мәктәп (урамы) () 
 Тау(урамы)  () 
 Йылға (урамы)  () Улицы деревни Саитово

 Тарихы 
Һәйет ауылы Юрматы улусына ҡараған. 1795 йылға 134 кеше 22 йортта йәшәгән. 64 йылдан һуң ихаталар һаны 75-кә, халыҡ 437 кешегә тиклем етә. 1920 йылда 570 кеше 122 йортта йәшәгән.

1842 йылда 278 кешегә ужым игене — 400, яҙғы иген 1304 бот сәселгән. Ауылда 870 ат, 940 һыйыр малы, 21 һарыҡ, 8 баш кәзә булған.

1786 йылда Өфө наместниклығы картаһында Нөгөш йылғаһының ике ярында Ағиҙел йылғаһына ҡойған ерҙә Һәйет исемен йөрөткән ике ауылды табырға мөмкин. Ике ауыл да беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланмаған. Был урындар — Тамъян халҡы биләмәһе. Бынан тыш, Ағиҙелдең һул яҡ ярында, Һуҡайлы йылғаһы — Ашҡаҙар ҡушылдығы эргәһендә, ауылға әүерелгән Һәйет утары урынлашҡан. Был — юрматыларҙың аҫаба ерҙәре. Бөгөн бында Федоровка районына ҡараған Һәйет ауылы урынлашҡан. Шул уҡ йылғаның уң ярында күп йылдар үткәс, ошо уҡ исемдәге ауыл менән генетик бәйләнеше булған Һәйет ҡасабаһы барлыҡҡа килә. Хәҙерге ҡасаба Мәләүез районы биләмәһендә урынлашҡан.

Һәйет ауылына (Федоровка районы) нигеҙ һалыусы тураһында документтар юҡ, әммә Нөгөш йылғаһы эргәһендә юҡҡа сыҡҡан ошо уҡ исемдәге ауылдың боронғо тарихы билдәле. Атап әйткәндә, 1737—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалында әүҙем ҡатнашыусы Тамъян егете Сәйет Алдағолов нигеҙ һала. Ул 1740 йылда карателдәр тарафынан язаға тарттырыла. 1739 йылда был ауыл теркәлгән була. Бында Сәйеттең улы Мостафа йәшәй. Һуңынан Нөгөш йылғаһы буйында урынлашҡан был ауылдың Мостафа тип аталыуы тураһында өҙөк-өҙөк мәғлүмәттәр асыҡлана. Бында Е. И. Пугачёв полковнигы Ҡаскын Һамаров тыуған һәм йәшәгәнАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с., страница 139 . Ҡасҡын Һамаровтың исем-шәрифе 1761 йылдан уҡ билдәле. Ул ваҡытта Һамаров Тамьян олоҫонда йөҙ башы булып хеҙмәт итә һәм ырыуҙаштары припущинниктарға ерҙәрен ҡуртымға биргәндә уларҙың ышаныслы кешеһе булараҡ сығыш яһай. Ул Яйыҡ йылғаһы буйлап урынлашҡан Ырымбур сик буйы һыҙатында поход старшинаһы вазифаһында хеҙмәт итә. 1771—1773 йылдарҙа Ҡасҡын Һамаров Польшала Бар конфедераттарына ҡаршы 11 башҡорт старшинаһы менән бергә һуғыша һәм 3 меңлек ғәскәрҙең 10-сы башҡорт командаһы башлығы вазифаһын үтәйЮсупов Ю. М., Исянгулов Ш. Н., Ярмуллин А. Ш. Юрматы.— Уфа, 2017. — 154 с./69 стр.: илл..

 Матбуғатта 

 Видеояҙмалар 
 Һәйет ауылы кешеләреҺәйет ауылы кешеләре

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Юсупов Ю. М., Исянгулов Ш. Н., Ярмуллин А. Ш. Юрматы. — Уфа, 2017. — 154 с.

Категория:Фёдоровка районы ауылдары