Сәфәр (Учалы районы)

Сәфәр () — Башҡортостан Республикаһының Учалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 1410 кеше.
Почта индексы — 453720, ОКАТО коды — 80253870001.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Учалы): 24 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы («83 км»): 1 км

 Тарихы 
Ҡурыуҙы, Ҡурталы йылғалары буйлап Сәфәр (Айыт) ауылы барлыҡҡа килә. Башта ул Айыт тип атала.  «Баш күтәреүселәр» ерен яһаҡлы татарҙарға бүлеп биреү тураһындағы 1743 йылғы үтенестә Айыт Йосопов һәм Айыт Иштавановтың (старшинаның улы Илтабанов) исемдәре телгә алына. Унда һанап үтелгәндәрҙең улы Сәйет Айытовтың да исеме бар.  1767 йылда Сәфәрҙең улы типтәрҙәрҙең старшинаһы булып хеҙмәт итә. Ул — Мөхәмәт Сәфәров.
V рәүиз 43 хужалыҡта 282 кешене теркәй. Ырымбур губернаһының тораҡ пункттары исемлегендә 1866 йылда Сәфәр ауылы  йәйә эсендә Оҙон Сәйет ауылы тип аталған һәм 1048 кеше менән 210 йорт-хужалыҡтан торған. 1920 йылға йорттар (324) һәм кешеләр һаны (1762 кеше) бер аҙ арта. 

18 быуат аҙағынан алып хәҙерге исемен йөрөтә. 1795 йылда 43 йортта 282 кеше йәшәгән, 1866 йылда Сораманда (Оҙон Сәйеттә) 210 йортта — 1048 кеше. Игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда 2 мәсет, мәктәп, һыу тирмәне теркәлгән.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь141071469650,649,4
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (98 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Билдәле шәхестәре 
 Мөхөтдинов Хәким Ғәйфулла улы (1922—1988), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1951), 1949-1954 йылдарҙа Учалы районы «Совет» колхозы комбайнсыһы,  Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыБашкирская энциклопедия - Мухутдинов Хаким Гайфуллович . 
 Мусин Фәхретдин Муса улы — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, ҡаһарманлығы өсөн 2 миҙал һәм Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнгән.
 Сафина Әҡлимә Ғәзи ҡыҙы (29.05.1948), совет һәм партия органдары хеҙмәткәре, йәмәғәт эшмәкәре, шағир. 2013—2017 йылдарҙа Учалы яҙыусылар ойошмаһының яуаплы секретары. 
 Суфиянов Сабит Әбүсуфиян улы (1904—1974), шағир, журналист.
 Хисаметдинова Рәмзилә Миндеғәли ҡыҙы (1949—1995), шағир, уҡытыусы, Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы отличнигы.
 Әхмәтғәлин Хәкимйән Рәхимйән улы (15.06.1923—19.07.1944), Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған башҡорт яугиры, уҡсылар полкының взвод командиры ярҙамсыһы, өлкән сержант. Советтар Союзы Геройы (үлгәндән һуң, 1945).

 Урамдары 

 Әхмәтғәлин урамы ()
 Дауахана тыҡрығы ()
 Тимер юлы урамы ()
 Зәһиҙуллин урамы ()
 Ҡарағастау урамы ()
 Комсомол урамы ()
 Урман урамы ()
 Йәштәр урамы () 
 Тыныслыҡ урамы () 
 Мөхитдинов урамы ()
 Яңы урам ()
 Р.М. Хисаметдинова урамы  ()
 Шишмә урамы ()
 Үҙәк урам ()
 Мәктәп урамы ()
 Шоссе урамы ()Госсправка сайтында урамдар исеме

 Видеояҙмаларҙа 
 село Сафарово, Учалинский район, республика Башкортостан
 Сафарово (Учалинский район) республика Башкортостан

 Һылтанмалар 
 1795 йылғы ревизия материалдары 
 1811 йылғы ревизия материалдары
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство 

 Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 


Категория:Учалы районы ауылдары