Уҫманғәле

Уҫманғәле () — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 404 кеше.
Почта индексы — 453560, ОКАТО коды — 80211820011.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь40419620848,551,5

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Белорет): 101 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Инйәр): 4 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Инзер): 5 км

 Ҡыҫҡаса тарихы 
Халҡы: 1900 йылда — 278 кеше; 1920 йылда — 323; 1939 йылда — 386; 1959 йылда — 538; 1989 йылда йылда — 326; 2002 йылда — 374; 2010 йылда — 404 кеше. Башҡорт ауылы, 20-се быуат урталарында ауылда бер нисә латыш ғаиләһе лә көн иткән. Хәҙер ауылда башҡорттар йәшәй (2002).

Ауылға 18-се быуат уртаһында Нуғай даруғаһы Ҡатай улусы башҡорттары нигеҙ һала. Атамаһы тәүге төпләнеүсе исеменән, уның улы Әлимғол Уҫманғәлин билдәле. Шулай уҡ йылғалары исеменән Өшөрә, Ҡажмажы тип тә йөрөткәндәр.

1795 йылда 19 йортта — 106 кеше, 1866 йылда 39 йортта 200 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, солоҡсолоҡ, ағас эше менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, пристань булған.

1900 йылда мәсет, һыу тирмәне теркәлгән. ХХ быуаттың 40‑сы йылдарында шунан 10 йыл элек Яңы Уҫманғәле тип нигеҙләнгән ауыл ҡушылғанУҫманғәле 

 Уҫманғәле — сәнғәттә 
1928 йылда рәссам Ҡасим Дәүләткилдеев Белорет районына килгәндә Уҫманғәле ауылында булып, бер нисә тарихи әҫәрен яҙып китә. «Зәңгәр күлдәкле башҡорт ҡыҙы», «Башҡорт йортоноң болдоро» тап ошонда яҙылған. Зәңгәр күлдәкле ҡыҙҙың Мәрйәм исемле булыуы билдәле.

 Фотогалерея 

 Иҫтәлекле ваҡиғалар 
2001 йылда ауылдың трасса буйындағы тау башында ике манаралы мәһабәт мәсет асылды.

 Билдәле шәхестәр 
 Байдәүләтов Рафаэль Ибраһим улы — дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре. Рәсәй Берҙәм энергетика системаһының атҡаҙанған хеҙмәткәре (2003), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған энергетигы (1993), Рәсәйҙең яғыулыҡ—энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре (2003).
 Ғәзизов Чингиз Барый улы — Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юрисы, Башҡортостан  Республикаһының беренсе Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкиле (1996—2004)
 Ғәйнетдинов Рамаҙан Бирғәли улы — педагог. БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (1971)
 Ситдиҡова Гүзәл Рамаҙан ҡыҙы — яҙыусы, тәржемәсе һәм йәмәғәт эшмәкәре.

 Видео 
 Кейеҙ баҫыу
  Деревня Усмангали
  Бирнә һандығы

 Сығанаҡтар 
 Ағы барҙың — туғы бар, йәки, Һөттөң ҡәҙерен белеүселәр тураһында 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Белорет районы ауылдары