Поляк теленең Познань диалекты

Поляк теленең По́знань диалекты () — Познань ҡалаһында һәм Познань воеводалығында һөйләшкән поляк теленең варианты. Был диалектында ҡулланылған герман теленең алынған һүҙҙәре буйынса ул силез теленә яҡын. Познань диалектына иң яҡын поляк диалекты — Краков диалекты.

 Диалект үҙенсәлектәре 
XX быуаттың башында Познань диалектының кодификациялаштырылған нормаһының фонетик үҙенсәлектәре (әҙәби поляк варианты ла күрһәтелгән):
 Һүҙенең һуңғы һуҙынҡы өндөң икеләштереү

 МәҫәләнПознань поляксаӘҙәби поляксаБашҡортсаdo widzeniaado widzenia"һау бул(ығыҙ)"

 Әҙәби a pochylone өнө урынында o тип әйтелә
 МәҫәләнПознань поляксаӘҙәби поляксаБашҡортсаkolejorzkolejarz"тимер юлы эшсеһе"
 o урынына ó/u [u] тип әйтелә
 МәҫәләнПознань поляксаӘҙәби поляксаБашҡортсаcóścoś"бер нимә"doktórdoktor"табип, доктор"
 o һәм ó урынына  ło, łe, ły әйтеләүе мөмкин
 МәҫәләнПознань поляксаӘҙәби поляксаБашҡортсаłokooko"күҙ"łynon"ул"młostmost"мост"płet stołympod stołem""
 Фраза миҫалы: Łodejdź łobuzie łod łokna, bo cię łobleje bez łeb łodom łod łogórków ()
 ło, łó урынына ły тип әйтелә: łyszko, 
 e урынына y тип әйтелә młyko,  "һөт"; chlyb,  "икмәк"

 Познань поляксанан әҙәби поляксаға тәржемәле "һөйләшеү китабы" 

 A czemu? - Dlaczego?
 Ady idź  - Co ty opowiadasz, daj spokój, to niemożliwe !
 A po czemu to? - Ile to kosztuje?
 Ależ bez niczego! - Oczywiście! Rozumie się!
 Biegać na łyżwach - jeździć na łyżwach
 Być nie do żdżarcia - być rewelacyjnym, nie do podrobienia
 Co ja za to mogę? - Co ja jestem temu winien?
 Co jest tej? - Co się dzieje?
 Co to kosztuje? - Ile to kosztuje? (kalka z języka niemieckiego, Was kostet das?)
 Dość to przyńdzie? - Ile to będzie kosztowało?
 Dalij, dalij! - Szybciej, żwawo!
 Elegant z Mosiny - odpowiednik "wystrojony jak cieć na Boże Ciało"
 Idź w kieretyny - odczep się (kieretyny-krzaki, inaczej - idź na drzewo)
 Iść komuś na nerwy - denerwować kogoś, drażnić
 Junek z Buku - młody mężczyzna wystrojony wg mody prowincjonalnej
 Kusić po nocach - zajmować się czymś w nocy, robić coś niepotrzebnego zamiast spać
 Klapsztula - złożona kromka chleba
 Lelać się - zachowywać się dziecinnie 
 Pierdoła z Gądek - plotkarz, roznosiciel wiadomości prowincjonalnych, przestarzałych i nieciekawych
 Gdzie ja wszędzie nie byłem! - Gdzie ja nie byłem!
 Kapelusz dobrze siedzi - Kapelusz ma dobry rozmiar, dobrze się trzyma
 Mieć fifa, mieć dryg - posiadać do czegoś zdolności, talent
 Mieć fefry - bać się
 Mieć rachę na kogoś - długo i mocno złościć się, gniewać na kogoś, pragnąć zemsty (por. niem. Rache f- zemsta)
 Nie przychodź mi tak głupio! - nie docinaj mi!
 Nu dalij! - szybciej! rusz się!
 Ile to uczyni? - Ile to będzie kosztowało?
 Jaki on jest stary? - Ile on ma lat?
 Jak ty do tego przyjdziesz? - Jak ty to zrobisz?
 Ja na to nie wychodzę! - Ja do tego nie dążę!
 Juchta nie śpi - Złodziej jest wśród nas/Złodziej jest czujny
 juchcić - kraść
 ćmiki - papierosy
 Mam ból zęba - Ząb mnie boli
 Mam głód - Jestem głodny
 Mieć ambę - mieć głupie pomysły, być zwariowanym
 Mieć za sobą lanię - Skończyć szkołę
 Musieć się uśmiać - Uśmiać się
 Musieć z kimś wiele wystać - Musieć przez kogoś wiele znieść
 Nie wiedziałem sobie rady - Czułem się nieswojo, ponuro
 Nie idzie - Nie da się (od niem. Es geht nicht)
 Obłożyć skibkę - na kromkę chleba (kromka=skibka) położyć obkład (czasem obłożenie) czyli plaster wędliny lub sera
 Okno wygląda na ulicę - Okno jest od strony ulicy
 Ona przychodzi mi taka znajoma - Ona wydaje mi się taka znajoma
 Ona ci nic nie życzy - Ona ci źle życzy
 Ona nie jest dziś do mówienia - Nie można z nią dziś rozmawiać
 Ona stoi dobrze - Powodzi się jej dobrze
 Ona została stać - Ona stanęła
 Opowiadać pierdoły - mówić głupstwa
 Przepowiadać lekcję - powtarzać lekcję
 Raz po raz - od czasu do czasu
 Sprawić sobie śrubę - Upić się
 Spuścić się na kogoś - Polegać na kimś
 Stoi mi do dyspozycji - Mam to do dyspozycji, mogę tym zarządzać
 Stroić muki - dąsać się 
 Szneka z glancem - drożdżówka z lukrem
 Szportka - wózek dziecięcy / spacerówka
 To przyjdzie tu - To będzie tu
 Tytka na bejmy - Papierowa torebka na pieniądze
 Coś wyszło - Coś skończyło się, uległo zniszczeniu
 Trzymać sobie kogoś ciepło - Żyć z kimś w przyjaznych stosunkach
 Tu dostaniesz kupić - Tu kupisz
 Ty za to nie możesz - Nie jesteś temu winien
 W gazecie stoi napisane - W gazecie jest napisane
 Widzi mi się - Podoba mi się
 Wuchta wiary - Sporo ludzi
 Wygląda za niczym - Wygląda na coś bezwartościowego
 Wystrojony jak do ośpic - ubrany z większą elegancją niż otoczenie (ośpice - blizna po szczepieniu ospy)
 Zrobić łóżko - Pościelić łóżko
 Zostać siedzieć w klasie  - Siedzieć w klasie, repetować, powtarzać
 Zmudzić czas - Zmarnować czas

 Һылтанмалар 
 Бында Поляк Викиһүҙлегенән Познань диалекты һүҙлеген ҡарай алаһығыҙ.

Категория:Поляк теле