Ҡотош (Мәсетле районы)

Ҡотош (; боронғо исеме Мәрйенғол) — Башҡортостандың Мәсетле районындағы ауыл. Ләмәҙтамаҡ ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 361 кешеЧисленность и возрастно-половой состав населения по итогам Всероссийской переписи населения 2010 года. Муниципальный район Мечетлинский район Республики Башкортостан: статистический бюллетень. — Уфа: Башкортостанстат, 2012. — 103 с., табл..
Почта индексы — 452564, ОКАТО коды — 80242825002.

 Хәҙерге торошо 
 Тарихы 
 Халыҡ һаны 
 Дөйөм халыҡ һаны Населенные пункты Республики Башкортостан (по данным Всероссийской переписи населения 2002 года). Статистический сборник./Башкортостанстат. - Уфа,2006. - 145 с., (кеше) Халыҡ һаны  2002—2010 халыҡ үҙгәреше Иҫәп алыу йылы  1989  2002  2010  кеше  %  Бөтәһе  363   360  361  +1  +0.27 Ир-егеттәр  167  162  177  +15  +9.25 Ҡатын-ҡыҙҙар  196  198  184  -14  -7.07

 Географик урыны 
мини|слева
 Район үҙәгенә тиклем (Оло Ыҡтамаҡ): 16 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ләмәҙтамаҡ): 1 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сулея): 110 км

 Урамдар 
Урамдарҙың рәсми исеме «Налог Белешмәһе» системаһында Ҡотош ауылы: 
  Киров (урамы) —  Кирова ( улица ) 
  Яр буйы (урамы) —  Набережная ( улица ) 
  Беренсе Май (урамы)—  Первомайская ( улица )
Рәсми булмаған исемдәр
 Киров урамының бер өлөшө — ауылдың оло юлдан килеп кергән яғы, йырмаҡҡа тиклем, Шанхай тип атала. 
 Беренсе май урамы — Мәктәп урамы, шулай уҡ Кислота урамы — мәктәптән алып йырмаҡҡа тиклем. Йырмаҡтың арғы яғы Махауҙар (Прокаженныйҙар) урамы. 
 Яр буйы урамы — Мусоргский урамы. Атаманың килеп сығыуы Сүплек → Мусор → Мусоргский.

 Иғтибарға лайыҡ урындар 
 Киров урамының урта өлөшөндә Аҡ йорт (Белый дом) — ауыл мәсете урынлашҡан. Мәсет йорто бик боронғо, XIX быуатта һалынған булырға тейеш. Совет осоронда Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбе ҡарамағында булды. Төрлө йылдарҙа интернат, башланғыс класстар бүлеге итеп ҡуллланылды. XX быуаттың 60-сы йылдарында йортто һүтеп, серегән өлөшөн яңыртып, яңынан йыйғандар. Шул ваҡытта йортты урамға ҡарата турылап ултыртырға тигән тәҡдимгә ауыл ҡарртары ҡаршы сыҡҡан һәм уның Ҡиблаға — Мәккә ҡалаһына ҡарата юнәлешен үҙгәрттермәгәндәр. Аҡ йорт Мәсетле районында боронғо нигеҙе ҡуҙғалмаған мәсет йорттарының береһе.

 Тирә яҡ мөхит 
 * Әй — йылға, Ҡариҙел ҡушылдығы
 * Йүкәлтау
 * Маяҡтау
 * Шишмә — Элек ауылдың эсәр һыу сығанағы.
 * Сикән тал — Һөләймәнгә Әй буйлап барған юлдағы таллыҡ.
 * Урыҫ ҡош
 * Ҡараҡаштаҡ
 * Ҡашҡабейәтау
 * Өй арты ҡул
 * Ҡусҡул (Ҡушҡул)
 * Сикҡул — Ләмәҙтамаҡ һәм Дыуан-Мәсетле ауыл Советтары сигендә үткән ҡул буйы. Элекке заманда Оло Ҡошсо һәм Дыуан улустары сиге. Ҡошсо ырыуы һәм Дыуан ырыуы башҡорттары биләмәлере сиге. Атама шул сикте билдәләй.
 * Оло һаҙтүбә —
 * Кесе Һаҙтүбә —
 * Йыланыш —Ҡотош ауылы биләмәһенә ҡараған Йыланыш йылғаһы үҙәне, төбәге
 * Йырмаҡ — ауыл аша үткән ҙур йырын.
 * Таштыҡул-Ҡарағайтау һәм Маңғаштаҡ тауҙары араһындағы ҡул.
 * Остотау
 * Бәләкәй ҡапҡа — Ҡарағайтау артының, көньяҡ текә битләүенең итәгенең кәсмән тауға тиклем урыны
 * Умарта ҡул —
 * Маңғаштаҡ —Ҡаршытауҙың көньяҡ текә битләүе.
 *Сусаҡай аҫты-Ослотауҙың төньяҡ-көнсығыш битләүе
 *Йыланды ҡул
 *Кәсмән
 *Ташаҫты-Юкәлтауҙың көнсығыш ташлы итәге
 * Етемәк-50-80-се йылдарҙа мәктәптән 100-200 м тауҙа 10×10 м самаһы тигеҙ майҙанда йәштәр бейеп уйындар үткәргән урын.
 *Ҡарағайтау-элек унда ҡарағай үҫкән тиҙәр яҡынса 20-се быуат башында ул янған һәм хәҙерге урман барлыҡҡа килгән
 *Олоғул
 *Ҡойоғул
 *Сушилка ҡулы
 *Сикәш кәртә
 *Еләктау-ҡаршытауҙан артабан унда ҡайын еләге электән күп була
 *Төлкөтау-Кәсмәнтауҙың көньяҡ бите.

 Ҡотоштар ҡушаматы 

Ләмәҙтамаҡ һәм Ҡотош ауылдарының ҡушаматы — «кәзә». Шуға күрә ҡотоштарҙы «кәзәләр» тиҙәр. Ауылда быуындан быуынға күсеүсе ҡушаматтар бар, хатта кейәү-килендәргә лә йәбешә.

 Билдәле шәхестәре 
 Бәҙретдинов Ратмир Сәрүәр улы (15.11.1931—30.10.2020), — бейеүсе, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1977).
 Нуретдинов Ваһап Нуретдин улы (1906—1943) — сержант, орудие тоҫҡаусы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (№ 127077) менән бүләкләнгән.
 Фатихов Салих Заһир улы, 14 февраль 1986 йылда тыуған — физик, физика-математика фәндәре кандидаты (2007)
 Фатихов Мөхәмәтнур Ғариф улы — хеҙмәт ветераны. «Знак Почёта» ордины, Икенсе дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы Ордены (1985) менән бүләкләнгән.
 Камалова Ғәлимә Ямал ҡыҙы — хеҙмәт ветераны. «Почёт билдәһе» ордены, «Коммунистик хеҙмәт алдынғыһы» («Ударник коммунистического труда») һәм шулай уҡ бик күп Почёт грамоталары менөн бүләкләнгән.
 Камалов Әҡсән Әхтәр улы — Хеҙмәт Ҡыҙыл байраҡ ордены кавалеры.
 Камалов Әхәт Камалетдин улы (1904—1995) — Ауыл муллаһы, уҡымышлы, абруйлы шәхес. Мәрйәмғул (Арый) мәҙрәсәһендә уҡыған.
 Ғафарова Тәғзимә Әмирғәзи ҡыҙы (1924—199?) — Һауынсы. Ленин Ордены менән бүләкләнгән (1966).
 Нафиҡов Ғайфулла Нафиҡ улы (1925—1997) — подполковник, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1945), Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945), Икенсе дәрәжә, Өсөнсө дәрәжә Дан Ордены (икеһе лә 1945 йылда), Икенсе дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы Ордены (1985) менән бүләкләнгән.

 Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугирҙәр 
Мәғлүмәт сығанаҡтары.
 Хәтер китабында Мәсетле районы яугирҙәре, беренсе бит , һуңғы бит .
 Һуғышта хәбәрһеҙ юғалғандар исемлеге, 1947 йылда Мәсетле районы буйынса төҙөлгән, беренсе бит .
 Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбе сайтындағы исемлек, Ләмәҙтамаҡ һәм Ҡотош ауылдары яугирҙәре, Һуғыштан ҡайтмағандар исемлеге.
 Шулай уҡ, яу яланында, хәрби госпиталдәрҙә төҙөлгән исемлектәрҙәге мәғлүмәткә һылтанма һәләк булған яугир исеме янына ҡуйыла.
Яу яланынанда йәки госпиталдә үлеп ҡалғандар.
Шәрифе, исеме, атаһы исемеТыуған йылыҮлгән йылыҠыҫҡаса мәғлүмәтАбдуллин Ғалим Абдулла улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡВәлеев Мәғәмүр Вәли улы__.__.190422.05.1944туберкулез перитонитынан ауырып үлгән, ябай уҡсы, ВКП(б) ағзаһы, 7-се зенит-артилерия полкы, Тула өлкәһе Калуга ҡалаһы ҡәберлегендә ерләнгән, 250-се айырым ҡәбер. ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабында  Ғәлләмов Әкрәм Фәхертдин улы1924__.07.1943яу яланында үлгән, сержант, 9-сы гвардия һауа десант дивизияһы, 23 гвардия һауа десант уҡсылары полкы, Мәсәтле РВК-нан 1942 йылда һуғышҡа алынған. ОБД Мемориал сайтында:   (алты битлек документ, яу яланынан яҙылған хат бар). Хәтер китабында   тыуған ауылы Тәкә тип хаталы индерелгән, йәки индерелмәгән.Ғәйнетдинов Ғибаҙулла Ғәйнетдин улы__.__.191412.07.1943яу яланында үлгән, ҡыҙылармеец, 32 мотоуҡсылар бригадаһы, Курск өлкәһе, Прохоров районы, Васильевка ауылы янында ерләнгән, ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабында .Ғәлимов Мәүлитбай Ғәлим улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡҒафаров Мөхәмәтйән Билал улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡЗакиров Байтулла З??? улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡКамалов Ғәфүр Камалетдин улы191112.03.1944яраларҙан үлгән, 67 армия, 239 уҡсылар дивизияһы, 511 уҡсылар полкы, сержант, автоматсы, Ленинград өлкәһе, Кириш районы, Шодино ауылында ерләнгән (Шелогино булыуы ихтимал), 1942 йылда Ҡариҙел РВК-нан һуғышҡа алынған. ОБД Мемориал сайтында:  ,  , Хәтер китабында  .Кәлимуллин Барый Хаҙыйулла улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡКәлимуллин Хаҙыйулла Кәлимулла улы__.__.189811.04.1944яу яланында үлгән, ябай уҡсы, 77 гвардия уҡсылар дивизияһы, 218 гвардия уҡсылар полкы, Житомир өлкәһе, Чудновский районы, Игнатполь ауылы янында ерләнгән. ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабында  Кәримов Камил ??? улы__.__.190613.01.1942яу яланында үлгән, ябай уҡсы, 182 уҡсылар дивизияһы, 140 уҡсылар полкы, Ленинград өлкәһенең Старорусский районында ерләнгән, Хәтер китабында  Мандыев Барый Мандый улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡМиндеәхмәтов Әхмәтйән Миндеәхмәт улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡНуретдинов Сабир Нуретдин улы__.__.190818.12.1941яраларҙан үлгән, сержант, отделение командиры, Хәтер китабында  Нуретдинов Ваһап Нуретдин улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡӨмөтбаев Дәүләбай Өмәтбай улы__.__.191129.03.1943яу яланында үлгән, ҡыҙылармеец, 13 уҡсылар дивизияһы, 172 уҡсылар полкы. Красный Борҙа ерләнгән. ОБД Мемориал сайтында:  . Хәтер китабында   1942 йылда хәбәрһеҙ юғалған тип яҙылған.Хафизов Кәрим Нурмөхәмәт улы__.__.192418.12.1943яраларҙан үлгән, сержант, 273 уҡсылар дивизияһы 967 уҡсылар полкы, Белорусияның Гомель өлкәһе, Стрешинский район (хәҙерге Жлобин районы), Старая Каменка ауылында ерләнгән. ОБД Мемориал сайтында:  . Хәтер китабында  .Фәтихов Ғайнулла Фәтих улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡ, Хәтер китабына индерелмәгән.
Хәбәрһеҙ юғалғандар
Шәрифе, исеме, атаһы исемеТыуған йылыЮғалған йылыҠыҫҡаса мәғлүмәтКамалов Абдулхаҡ Камалетдин улы__.__.1903__.08.1942хәбәрһеҙ юғалған, 343 уҡсылар полкы, Мәсәтле РВК-нан 07.04.1942 Һуғышҡа алынған. ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабында  Нафиҡов Әхмәт Нафиҡ улы__.__.1923__.02.1943хәбәрһеҙ юғалған, һуңғы хаты 1942 йылдың ноябрь айында килгән, 1943 йылдың февралендә юғалған тип иҫәпкә индерелгән, Мәсәтле РВК-нан .02.1942 Һуғышҡа алынған. ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабына индерелмәгән.Низамутдинов Фәрүәз Ғималетдин улы1916_.05.1942хәбәрһеҙ юғалған, ҡыҙылармеец, Мәсәтле РВК-нан 08.09.1938 хәрби хеҙмәткә алынған. ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабында   тыуған урыны Ҡаранай ауылы тип хаталы яҙылған.Саҙрыев Миндеғәли Саҙрый улы__.__.1915__.11.1943хәбәрһеҙ юғалған, Мәсәтле РВК-нан 02.01.1943 һуғышҡа киткән. ОБД Мемориал сайтында:   Хәтер китабында  .Хафизов Яныбай Хафиз улы__.__.1908__.11.1941хәбәрһеҙ юғалған, ҡыҙылармеец, Ленинград өлкәһе Пушкин ҡалаһы янында. ОБД Мемориал сайтында:  . Хәтер китабында  . Хафизов Мөхәмәтйәр Хафиз улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡ Шафиҡов Әхмәҙулла Шафиҡ улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡ Шафиҡов Мөхәмәтулла Шафиҡ улыхххх йылхххх йыл мәғлүмәт юҡ Фазлыев Шакирйән Фазлый улы__.__.1910__.12.1942хәбәрһеҙ юғалған, Мәсәтле РВК-нан 27.10.1942 һуғышҡа киткән. ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабына индерелмәгән.Яҡупов Заһир Яҡуп улы1902_.11.1943хәбәрһеҙ юғалған, ҡыҙылармеец, 783 полк, Мәсәтле РВК-нан 03.02.1943 һуғышҡа киткән. ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабында   Таһир исемендә индерелгән.
Үлгәндәр һәм хәбәрһеҙ юғалғандар иҫәбенә индерелеп тә тере ҡайтҡандар
Шәрифе, исеме, атаһы исемеТыуған йылыХаталы иҫәп йылыХаталы иҫәпкә ҡыҫҡаса мәғлүмәтҮлгән йылыҠыҫҡаса мәғлүмәтОморҙаҡов Хилажетдин Оморҙаҡ улы__.__.190715.01.1943яу яланында үлгән, ҡыҙылармеец, 257 уҡсылар дивизияһы, Калинин өлкәһе Великие Луки тимер юл станцияһы янында ерләнгән, ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабында  Хафизов Муллабай Жыянбай улы192503.03.1945хәбәрһеҙ юғалған (Германия, Селезия, Грос Шимендорф ауылы), ҡыҙылармеец, телефонист-элемтәсе, Мәсәтле РВК-нан 15.01.1943 һуғышҡа алынған. ОБД Мемориал сайтында:  , Хәтер китабында  

 Ҡыҙыҡлы мәғлүмәт 
 Башҡортостан Республикаһының Мәләүез районында тағы Ҡотош исемле ауыл бар.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Мәсетле районы ауылдары
Категория:Әй буйындағы тораҡ пункттар