Ярат

Ярат () — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. XVIII быуат аҙағында нигеҙләнгән. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 613 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 453658, ОКАТО коды — 80206859001.

 Исеменең килеп сығышы 
Ауылға Ярат исемле тәүге төпләнеүсенең исеме бирелгән.

 Географик урыны 
Ауыл Һаҡмар йылғаһының уң яҡ ярында, Туҡмаҡ һәм Шарлыбай йылғалары ҡойған урында нигеҙләнгән.
Район үҙәге Баймаҡ ҡалаһына тиклем 27 км.
Яҡындағы Сибай тимер юл станцияһына тиклем 71 км.

 Тарихы 
XVIII быуат аҙағында юҡҡа сыҡҡан Ҡарағужа ауылы халҡы Ярат ауылына нигеҙ һала. V ревизия мәғлүмәттәренә ярашлы 23 йортта 87 ир-егет һәм 63 ҡатын-ҡыҙ йәшәй. 1816 йылда әлеге ауыл кешеләре яңы ауылдар нигеҙләй: Әхмәр Яратов (уның улдары Йәрмөхәмәт, Буранбай) Байыш ауылына күсерелә, Абдулла Яратов (уның улы Мортаза) — Үрге Мәмбәткә. Абдулланың башҡа улы Хәлил һәм ейәне Әхмәт Ярат ауылында ҡалалар. 1843 йылғы VIII ревизия йәмғеһе 172 кешене теркәй. Артабан ауыл үҫешмәй, 1859 йылда 140 кеше тәркәлгән, 1885 йылда ауыл халҡының һаны икеләтә кәмей. 1920 йылда әлеге ауылды Үрге Ярат тип атай башлайҙар, унда 183 кеше йәшәй. 1989 йылда — 564 кеше, 1999 йылда — 619 кеше.
Ярат ауылы халҡының төп шөғөлө — малсылыҡ. 32 йортта йәшәгән 175 кешегә 266 йылҡы малы, 433 һыйыр, 261 һарыҡ, 79 кәзә тура килә. Шулай уҡ 17 дисәтинә ерҙә 408 бот ярауай иген сәселә.
1929 йылда ауыл халҡы Карл Маркс исемендәге колхозға берләшәләр.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь51626125550,649,4

 Милли составы
Ауылда 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, бөрйән ырыуы башҡорттары (99 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel ..

 Билдәле кешеләр 
 Әхмәтов Мөхәмәтхәбиб
 Үҙәнбаев Фәтхислам Әхмәтвәли улы — колхоз бригадиры
 Иссурин Ғүмәр — тракторсы>
 Ишембәтов Ришат Вәкил улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған хеҙмәткәре, Баймаҡ мәғариф бүлеге начальнигы
 Сирбаева Сәрхәб Мөхәммәт ҡыҙы — һауынсы, БАССР-ҙың атҡаҙанған малсыһы
 Юнысбаева Әнисә Харис ҡыҙы — һауынсы, БАССР-ҙың атҡаҙанған малсыһы
 Насыров Ғ. Ғ. — Социалистик Хеҙмәт Геройы.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Ярат мәктәбе

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Усманова М. Г. Имя отчей земли. Bсторико лингвистическое исследование топонимов бассейна реки Сакмар. — Уфа: Китап, 1994, — 272 стр.. ISBN 5-295-01337-5


 Видеояҙмалар 
—  «Ләйсән» бейеу ансамбле (Ярат ауылы)

—  Әхмәтов Мөхәмәтхәбиб

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное деление Башкирской АССР (на 1 июня 1952 г.). — Башкирское книжное издательство, Уфа, 1953. C.284

 БАШКОРТ АССР-ының ТОПОНИМДӘР ҺҮҘЛЕГЕ

Категория:Баймаҡ районы ауылдары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы
Категория:1772 йылда нигеҙләнгән тораҡ пункттар
Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары
Категория:Һаҡмар буйындағы тораҡ пункттар