Аҡ

Аҡ - төҫ

Башҡорттарҙа аҡ сафлыҡ,изгелек, яҡтылыҡ образы.
Аҡ һүҙе башҡорт телендә бына нисек ҡулланыла:
 Аҡһаҡал — хөрмәт ҡаҙанған ихтирамлы оло кеше
 Аҡ уй - изге уй
 Аҡ өй - ҡунаҡ өйө
 Аҡ донъя - рәхәт донъя
 Аҡ йылан - йыландар батшаһы
 Аҡ бабай - ололау һүҙе
 Аҡбәйел - яҡшы күңелле кеше
 Аҡ бәпәй итеү - баланы иркәләү, һөйөү һ.б.

Һүҙбәйләнештәр күрһәтеүенсә, аҡ һүҙе ысынлап та яҡшы тойғолар менән бәйле. Мифологияларҙа аҡ һүҙе булған заттар изге кешегә бәхет килтереүсе, уны ҡурсалаусы итеп һүрәтләнә. Мәҫәлән: аҡ йылан алдына яулыҡ һалһаң ул мөгөҙөн һала. Шул мөгөҙҙө тотҡан, күргән кеше бәхетле була тип ышаныу әле лә йәшәй.
Аҡ менән бәйле бик күп тыйыуҙар ҙа бар: аҡты, йәғни һөт- ҡатыҡты, түгергә, сәсергә, тапарға ярамай; аҡ йыланда, аҡҡошто үлтерергә ярамай.

Төш юрауҙарында ла "аҡ тун кейһәң һөйөнөрһөң, аҡ әйбер алһаң ҡыуанырһың" тип юрағандар.

Килеп сығышы яғынан аҡ боронғо ҡомартҡыларҙағы төрки аҡ һүҙе менән бәйле. 
 Әҙәбиәт 
 Фирҙәүес Хисамитдинова. Башҡорт мифологияһы.

Категория:Төҫ