Химик элементтар исемлеге

Химик элементтар исемлеге атом массаһы үҫеүе буйынса тәртипкә килтерелгән, башҡа параметрҙар буйынса төрҙәргә бүлеү мөмкинлеге лә ҡаралған. Таблицала химик элементтың исеме, символы, химик элементтарҙың периодик системаһындағы төркөмө һәм периоды, атом массаһы (тотороҡло изотоптың), тығыҙлығы, иреү температураһы, ҡайнау температураһы, асылған йылы, тәү башлап асыусының фамилияһы бирелә.

Химик элемент ғаиләһе төҫө ошо таблицалағы төҫкә тура килә:№ИсемеСимволыПериод,төркөмАтом массаһы(г/моль)Тығыҙлығы(г/см³) 20 °CИреү температураһы (°C)Ҡайнау температураһы (°C)АсылғанйылТәү башлап асыусы1ВодородH1, 11,00794 (7)Был элементтың изотоп составы төрлө геологик өлгөләрҙә төрлөсә, таблицала күрһәтелгәндән айырылыуы мөмкин.Элементтың изотоп составы төрлө һатыу материалдарында төрлөсә булыуы мөмкин, был килтерелгән һандарҙан ярайһы ғына ситләшеүгә килтереүе ихтимал.Ерҙә изотоп составы төрлөсә, теүәл атом массаһын килтереү мөмкин түгел.0,084 г/л-259,1-252,91766Кавендиш2ГелийHe1, 184,002602 (2)0,17 г/л-272,2 (при 2,5 МПа)-268,91895Рамзай һәм Клеве3ЛитийLi2, 16,941 (2)Һатыуҙа литий массаһы 6,939 һәм 6,996 булыуы мөмкин.0,53180,513171817Арфведсон4БериллийBe2, 29,012182 (3)1,85127829701797Воклен5БорB2, 1310,811 (7)2,46230025501808Дэви и Гей-Люссак6УглеродC2, 1412,0107 (8)3,5135504827яҙма тарихҡа тиклембилдәле7АзотN2, 1514,0067 (2)1,17 г/л-209,9-195,81772Резерфорд8КислородO2, 1615,9994 (3)1,33 г/л-218,4-182,91774Пристли һәм Шееле9ФторF2, 1718,9984032 (5)1,58 г/л-219,6-188,11886Муассан10НеонNe2, 1820,1797 (6)0,84 г/л-248,7-246,11898Рамзай һәм Трэверс11НатрийNa3, 122,98976928 (2)0,9797,88921807Дэви12МагнийMg3, 224,3050 (6)1,74648,811071808Дэви13АлюминийAl3, 1326,9815386 (8)2,70660,524671825Эрстед14КремнийSi3, 1428,0855 (3)2,33141023551824Берцелиус15ФосфорP3, 1530,973762 (2)1,8244 (P4)280 (P4)1669Бранд16Көкөрт (сера)S3, 1632,065 (5)2,06113444,7яҙма тарихҡа тиклембилдәле17ХлорCl3, 1735,453 (2)2,95 г/л-101-34,61774Шееле18АргонAr3, 1839,948 (1)1,66 г/л-189,4-185,91894Рамзай һәм Рэлей19КалийK4, 139,0983 (1)0,8663,77741807Дэви20КальцийCa4, 240,078 (4)1,5483914871808Дэви21СкандийSc4, 344,955912 (6)2,99153928321879Нильсон22ТитанTi4, 447,867 (1)4,51166032601791Грегор һәм Клапрот23ВанадийV4, 550,9415 (1)6,09189033801801дель Рио24ХромCr4, 651,9961 (6)7,14185724821797Воклен25МарганецMn4, 754,938045 (5)7,44124420971774Ган26Тимер (железо)Fe4, 855,845 (2)7,8715352750яҙма тарихҡа тиклембилдәле27КобальтCo4, 958,933195 (5)8,89149528701735Брандт28НикельNi4, 1058,6934 (2)8,91145327321751Кронштедт29Баҡыр (медь)Cu4, 1163,546 (3)8,921083,52595яҙма тарихҡа тиклембилдәле30ЦинкZn4, 1265,409 (4)7,14419,6907яҙма тарихҡа тиклембилдәле31ГаллийGa4, 1369,723 (1)5,9129,824031875де Буабодран32ГерманийGe4, 1472,64 (1)5,32937,428301886Винклер33МышьякAs4, 1574,92160 (2)5,72613613(subl.)ca. 1250Альберт Великий34СеленSe4, 1678,96 (3)4,822176851817Берцелиус35БромBr4, 1779,904 (1)3,14-7,358,81826Балар36КриптонKr4, 1883,798 (2)3,48 г/л-156,6-152,31898Рамзай и Трэверс37РубидийRb5, 185,4678 (3)1,53396881861Бунзен һәм Кирхгоф38СтронцийSr5, 287,62 (1)2,6376913841790Кроуфорд39ИттрийY5, 388,90585 (2)4,47152333371794Гадолин40ЦирконийZr5, 491,224 (2)6,51185243771789Клапрот41НиобийNb5, 592,906 38 (2)8,58246849271801Хэтчетт42МолибденMo5, 695,94 (2)10,28261755601778Шееле43ТехнецийTc5, 7[98,9063]Был элементтың тотороҡло изотобы юҡ, [209] иң оҙаҡ йәшәгән изотоп күрһәтелгән.11,49217250301937Перрье һәм Сегре44РутенийRu5, 8101,07 (2)12,45231039001844Клаус45РодийRh5, 9102,90550 (2)12,41196637271803Уолластон46ПалладийPd5, 10106,42 (1)12,02155231401803Уолластон47Көмөш (серебро)Ag5, 11107,8682 (2)10,49961,92212яҙма тарихҡа тиклембилдәле48КадмийCd5, 12112,411 (8)8,643217651817Штромейер49ИндийIn5, 13114,818 (3)7,31156,220801863Райх и Рихтер50Аҡ ҡурғаш (олово)Sn5, 14118,710 (7)7,292322270яҙма тарихҡа тиклембилдәле51СурьмаSb5, 15121,760 (1)6,69630,71750яҙма тарихҡа тиклембилдәле52ТеллурTe5, 16127,60 (3)6,25449,69901782фон Райхенштайн53ИодI5, 17126,90447 (3)4,94113,5184,41811Куртуа54КсенонXe5, 18131,293 (6)4,49 г/л-111,9-1071898Рамзай и Трэверс55ЦезийCs6, 1132,9054519 (2)1,9028,46901860Бунзен һәм Кирхгоф56БарийBa6, 2137,327 (7)3,6572516401808Дэви57ЛантанLa6138,90547 (7)6,1692034541839Мосандер58ЦерийCe6140,116 (1)6,7779832571803фон Хисингер и Берцелиус59ПразеодимPr6140,90765 (2)6,4893132121895Ауэр фон Вельсбах60НеодимNd6144,242 (3)7,00101031271895Ауэр фон Вельсбах61ПрометийPm6[146,9151]7,22108027301945Маринский һәм Гленденин62СамарийSm6150,36 (2)7,54107217781879де Буабодран63ЕвропийEu6151,964 (1)5,2582215971901Демарсе64ГадолинийGd6157,25 (3)7,89131132331880де Мариньяк65ТербийTb6158,92535 (2)8,25136030411843Мосандер66ДиспрозийDy6162,500 (1)8,56140923351886де Буабодран67ГольмийHo6164,93032 (2)8,78147027201878Соре68ЭрбийEr6167,259 (3)9,05152225101842Мосандер69ТулийTm6168,93421 (2)9,32154517271879Клеве70ИттербийYb6173,04 (3)6,9782411931878де Мариньяк71ЛютецийLu6, 3174,967 (1)9,84165633151907Урбэн72ГафнийHf6, 4178,49 (2)13,31215054001923Костер һәм де Хевеши73ТанталTa6, 5180,9479 (1)16,68299654251802Экеберг74ВольфрамW6, 6183,84 (1)19,26340759271783Элюяр75РенийRe6, 7186,207 (1)21,03318056271925Ноддак, Такке и Берг76ОсмийOs6, 8190,23 (3)22,61304550271803Теннант77ИридийIr6, 9192,217 (3)22,65241041301803Теннант78ПлатинаPt6, 10195,084 (9)21,45177238271557Скалигер79Алтын (золото)Au6, 11196,966569 (4)19,321064,42940яҙма тарихҡа тиклембилдәле80Терекөмөш (ртуть)Hg6, 12200,59 (2)13,55-38,9356,6яҙма тарихҡа тиклембилдәле81ТаллийTl6, 13204,3833 (2)11,85303,614571861Крукс82Ҡурғаш (свинец)Pb6, 14207,2 (1)11,34327,51740яҙма тарихҡа тиклембилдәле83ВисмутBi6, 15208,98040 (1)9,80271,415601753Жоффруа84ПолонийPo6, 16[208,9824]9,202549621898Мария һәм Пьер Кюри85АстатAt6, 17[209,9871]3023371940Д. Р. Корсон, К. Р. Маккензи һәм Э. Сегре86РадонRn6, 18[222,0176]9,23 г/л-71-61,81900Дорн87ФранцийFr7, 1[223,0197]1,87276771939Перей88РадийRa7, 2[226,0254]5,5070011401898Мария һәм Пьер Кюри89АктинийAc7[227,0278]10,07104731971899Дебьерн90ТорийTh7232,03806 (2)11,72175047871829Берцелиус91ПротактинийPa7231,03588 (2)15,37155440301917Содди, Кранстон һәм Ган92УранU7238,02891 (3)18,971132,438181789Клапрот93НептунийNp7[237,0482]20,4864039021940Макмиллан һәм Абелсон94ПлутонийPu7[244,0642]19,7464133271940Сиборг95АмерицийAm7[243,0614]13,6799426071944Сиборг96КюрийCm7[247,0703]13,5113401944Сиборг97БерклийBk7[247,0703]13,259861949Сиборг98КалифорнийCf7[251,0796]15,19001950Сиборг99ЭйнштейнийEs7[252,0829]8601952Сиборг100ФермийFm7[257,0951]1952Сиборг101МенделевийMd7[258,0986]1955Сиборг102НобелийNo7[259,1009]1958Сиборг103ЛоуренсийLr7, 3[260,1053]1961Гиорсо104РезерфордийRf7, 4[261,1087]1964/69Флёров105ДубнийDb7, 5[262,1138]1967/70Флёров106СиборгийSg7, 6[263,1182]1974Флёров107БорийBh7, 7[262,1229]1976Оганесян108ХассийHs7, 8[265]1984GSI (*)109МейтнерийMt7, 9[266]1982GSI110ДармштадтийDs7, 10[269]1994GSI111РентгенийRg7, 11[272]1994GSI112КоперницийCn7, 12[285]1996GSI113УнунтрийUut7, 13[284]2004ОИЯИ (*), LLNL (*)114УнунквадийUuq7, 14[289]1999ОИЯИ115УнунпентийUup7, 15[288]2004ОИЯИ, LLNL116УнунгексийUuh7, 16[292]1999LBNL (*)117УнунсептийUus7, 17[295]2010ОИЯИ118УнуноктийUuo7, 18[294]2004ОИЯИ


 Иҫкәрмәләр 

 Аббревиатуралар 
 GSI — Gesellschaft für Schwerionenforschung (Ауыр иондарҙы өйрәнеү йәмғиәте), Вихаузен, Дармштадт, Германия
 ОИЯИ — Берләшкән ядро тикшереүҙәре институты, Дубна, Мәскәү өлкәһе, Рәсәй (JINR, Joint Institute for Nuclear Research)
 LLNL — Lawrence Livermore National Laboratory (Э. Лоуренс исемендәге Ливермор милли лабораторияһы), Ливермор, Калифорния, АҠШ
 LBNL — Lawrence Berkeley National Laboratory, Беркли, Калифорния, АҠШ

 Һылтанмалар 
 Atomic Weights of the Elements 2001, Pure Appl. Chem. 75(8), 1107—1122, 2003. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers from 1-109 taken from this source.
 IUPAC Standard Atomic Weights Revised  (2005).
 WebElements Periodic Table. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers 110—116 taken from this source.

Категория:Химик элементтар
Категория:Исемлектәр:Химия