Ҡорбан байрамы

Ҡорбан байрамы (: Ид әл-Әдһа;  : Ҡорбан ғәйете) — иң мөһим мосолман байрамдарының береһе. Хаж тамамланыуын белдерә, зөлхизә айының 10-сы көнөндә, йәғни ураҙанан һуң 70 тәүлек үткәс байрам ителә һәм өс-дүрт тәүлеккә һуҙыла.

 Тарихы 

Ҡөрьән буйынса, Ибраһимдың төшөнә Аллаһ беренсе улы Исмәғилде ҡорбан итеп килтерергә ҡушҡан икән, тип керә. Ибраһим Аллаһ бойороғон башҡарыу өсөн хәҙерге Мәккә ҡалаһы урынлашҡан үҙәнгә килә. Әммә Ибраһим өсөн был һынау ғына була. Аллаһ ҡорбанға килтереләсәк улын һарыҡ бәрәсенә алыштырырға бойора.

Ҡорбан салыу — шәфҡәтлелек, мәрхәмәтлелек, рәхимлелек билдәһе булып тора. Аллаһы Тәғәләнең ризалығына өмөт итеп ҡорбан салыу Зөлхизә айының 10-сы, 11-се, 12-се көндәрендә башҡарыла.

 Ҡорбан малы 
Һыйыр, буйвол, дөйә, һарыҡ-кәзә, ҡуй кеүек айыра тояҡлы хайуандар ҡорбан малы була ала. Ғәҙәттә, һарыҡ-кәзәнең тәкәһе, инә дөйә,тыу һыйыр ҡорбанға килтерелә. Һарыҡ-кәзә кәмендә бер йәшлек булырға тейеш, 6-7 айлыҡ бәрәстәрҙе лә ҡорбан итергә мөмкин. Һыйыр малына ике йәш тулып үткән булырға тейеш.

Ҡырағай хайуандар (мышы, болан, ҡыр кәзәһе) ҡорбан була алмай. Салына торған малдың күҙе һуҡыр булмауы, ағзаларының теүәл булыуы шарт. Ҡолағы йәки ҡойроғоноң өстән бер өлөшөнән артыҡ киҫелгән булһа, уны ҡорбанға салырға ярамай. Әтәс, тауыҡ, ҡаҙ һәм башҡа ҡыр ҡоштары, шулай уҡ ите ашарға яраҡлы ҡыр боланы, ҡыр һыйыры, илек (ҡыр кәзәһе), ҡуян кеүек хайуандар ҙа был маҡсатта тотонола алмай. Бер баш һарыҡ йәки кәзә фәҡәт бер кеше, ә дөйә йәки һыйыр ете кеше исеменән салына ала. Был осраҡта һәр ҡайһыһының мосолман булыуы һәм Аллаһ ризалығы өсөн салырға ниәт итеүе кәрәк. Ҡорбанлыҡ итенең өстән бер өлөшөн салыусы үҙе файҙалана, ҡәрҙәш-ырыуына, фәҡир-етемдәргә өләшә. Уның итен һатыу харам. Тиреһен дә фәҡирерәк кешегә бирергә фарыз. Йә булмаһа, Ҡөрьән кеүек изге китапҡа ла алмаштырыу мәғҡүл.

 Ҡорбан байрамын үткәреү көндәре 

 1418 һ.й.  1998 7 апрель 1419 һ.й.  1999  27 март 1420 һ.й.  2000 16 март 1421 һ.й.  2001 5 март 1422 һ.й. 2002 23 февраль 1423 һ.й. 2003 12 февраль 1424 һ.й. 2004 1 февраль 1425 һ.й. 2005 21 ғинуар 1426 һ.й. 2006 10 ғинуар 1427 һ.й. 2006 31 декабрь 1428 һ.й. 2007 20 декабрь 1429 һ.й. 2008 8 декабрь 1430 һ.й. 2009 27 ноябрь 1431 һ.й. 2010 16 ноябрь 1432 һ.й. 2011 6 ноябрь 1433 һ.й. 2012  26 октябрь 1434 һ.й. 2013 15 октябрь 1435 һ.й. 2014 4 октябрь 1436 һ.й. 2015 23 сентябрь 1437 һ.й. 2016 12 сентябрь 1438 һ.й. 2017 1 сентябрь 1439 һ.й. 2018 21 август 1440 һ.й. 2019 11 август 1441 һ.й. 2020 31 июль 1442 һ.й. 2021 20 июль 1443 һ.й. 2022 10 июль 1444 һ.й. 2023 29 июнь 1445 һ.й. 2024 19 июнь

 Ҡорбан байрамы әҙәбиәттә 
Мостай Кәримдең "Оҙон-оҙаҡ бала саҡ" әҫәрендә ошо байрам менән бәйле ваҡиға һүрәтләнә:
   Мостай Кәрим. К 97 Оҙон-оҙаҡ бала саҡ. Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1981,—296 бит

 Әҙәбиәт 
 Мостай Кәрим.Оҙон-оҙаҡ бала саҡ. Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1981,—296 бит.

 Һылтанмалар 


 «Йәшлек» гәзитендә Вәғәз. Бөйөк байрамыбыҙ мөбәрәк булһын! 
 «Йәшлек» гәзитендә Вәғәз. Мөбәрәк булһын! 
 «Йүрүҙән» гәзитендә Вәғәз. Ҡорбан байрамы мөбәрәк булһын! 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 


Категория:Мосолман байрамдары
Категория:Ислам терминдары
Категория:Дин