Миндеш

Миндеш () — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл, Ишембай ауыл Советы (Салауат районы) на ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 304 кеше.
Почта индексы — 452499, ОКАТО коды — 80247815002.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Малаяҙ): 37 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ишембай): 1 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Кропачево): 8 км

Миндеш ауылы Йүрүҙән йылғаһы ҡушылдығы Оло Берҙәш йылғаһы буйында, район үҙәгенән көньяҡ‑көнбайышҡа 37 км һәм Кропачёво тимер юл станцияһынан көньяҡҡа табан 8 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Тарихы 
Миндеш ауылында Ҡыр-Көҙәй башҡорттары йәшәй һәм улар Ҡыр-Көҙәй улусына ҡарай. 

Ауылға XVIII быуаттың 1-се яртыһында Себер даруғаһы Ҡыр-Көҙәй улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. Тәүге төпләнеүсе Миндеш Миңлебаев исеме менән аталған.

Миндеш ауылына 1770 йылдың 25 майында Петербург Фәндәр Академияһы академигы П. С. Паллас килгән һәм былай тип яҙған: «…уже в сумерки приехал в башкирскую деревню Миндиш, лежащую над ручьем Бирдеш, текущем в Юрюзань»Полный список населенных мест Уфимской губернии. Уфа, 1896..

1772 йылда миндештәр Польша Барҙар конфедерацияһы күтәрелешен баҫтырыуҙа ҡатнашҡан.

Миндеш ауылы 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиән һуғышы буйынса билдәле. 1774 йылда Салауат Юлаев Миндеш ауылы эргәһендә ҡулға алынған. 

1795 йылда Миндеш ауылындағы 30 йортта 198 кеше йәшәгән .

 Биләмә берәмектәренә инеүе 

 Теркәү йылы  Улус, ауыл советы  Өйәҙ, кантон, район  Губерна, Республика  Дәүләт 1757   улусы  Троицк өйәҙе  Ырымбур губернаһы  Рәсәй Империяһы 1816  -се йорт  8-се Башҡорт кантоны  Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы 1834  -се йорт  8-се Башҡорт кантоны Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1847  -се йорт  8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе   Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1859  -се йорт  8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе  Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1895   улусы  Өфө өйәҙе  Өфө губернаһы  Рәсәй империяһы1920 Нәсибаш улусы  Мәсәғүт кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы 20px РСФСР1926 Нәсибаш улусы  Мәсәғүт кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы  СССР1935  Ишембай ауыл советы  Малаяҙ районы  Башҡорт АССР-ы  СССР1941  Ишембай ауыл советы Салауат районы Башҡорт АССР-ы   СССР1990  Ишембай ауыл советы  Салауат районы Башҡортостан Республикаһы  Рәсәй Федерацияһы    

 Ауылдың XIX быуаттың икенсе яртыһындағы үҫеше 
1865 йылда Миндеш исеме менән иҫәпкә алынған ауылдың 45 йортонда — 250 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсете булған.

 Ауылдың XX быуаттағы үҫеше 
Миндеш ауылында башланғыс мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб бар.

 Халыҡ һаны 
Миндеш ауылында башҡорттар йәшәй (2002).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август340 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар374 1959 йыл 15 ғинуар355 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар284 2002 йыл 9 октябрь304 2010 йыл 14 октябрь30415315150,349,7

 Билдәле кешеләре 
 Рәхмәтуллин Рим Хөрмәт улы (4 июль 1940 йыл) — ғалим-нефтсе, хужалыҡ, дәүләт, партия һәм комсомол органдары эшмәкәре. 1983—1987 йылдарҙа КПСС-тың Өфө ҡала комитетының беренсе секретары. Техник фәндәр кандидаты (1980). Ике «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры, Өфө ҡалаһы Октябрь районының почётлы гражданы. Мәскәүҙә йәшәй.
 Зарипов Илнар Булат улы — Миндеш ауылы егете Салауат районы данын яҡланы. 2020 йылдың йәйендә Ҡыйғы районының Йыланлы ауылы эргәһендә, Лаҡлы ауылының Ыласынташ ҡаяһы ҡаршыһында, Әй йылғаһы буйындағы яланда үткән «Ҡош юлы» башҡорт бард фестивалендә 2-се урын яуланы. Башҡорт дәүләт университетының Физика һәм математика институтында ситтән тороп уҡый. Өфөлә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында тауыш операторы булып эшләйИлнар Зарипов. «Ҡош юлы» башҡорт бард фестивалендә 2-се урын.
  Ризим Самих улы Хажиев - Рәссам, скульптор, 200-ләп картина, 20-нән артыҡ графика әҫәре авторы </ref>

 Тарихи фотодокументтар 
1908 йылда Миндештә урыҫ яҙыусыһы, тәржемәсе, фотограф, географ һәм этнограф М. А. Круковский булып, ауыл кешеләрен фотоға төшөргән. 1911 йылда Круковскийҙан Музейға Көньяҡ Урал буйлап ҙур фотоһүрәттәр йыйынтығы (382 фото) килә, унда ошо төбәктең бөтә этник төрлөлөгө күрһәтелә.(колл. № 1919). Круковский башҡорттарҙы фотоға төшөрөүҙә ауырлыҡтарға осрай, башҡорттар йыш ҡына фотоға төшөүҙән баш тарта, быны исламда кешеләрҙең һүрәттәрен төшөрөүҙе тыйыу менән аңлата. Шуға күрә Круковский Өфө мөфтөйөнән «фәнни маҡсатта» фотоға төшөрөргә рөхсәт ала.:

+thumb|Миндеш ауылы башҡорто. М. А. Круковский фотоһы, 1908 йылthumb|Миндеш ауылы башҡорто. М. А. Круковский фотоһы, 1908 йылthumb|Миндеш ауылы башҡорто. М. А. Круковский фотоһы, 1908 йылthumb|Миндеш ауылының башҡорт ҡатын-ҡыҙы. М. А. Круковский фотоһы, 1908 йылthumb|Миндеш ауылының башҡорт ҡатын-ҡыҙы. М. А. Круковский фотоһы, 1908 йыл

 Миндештә тыуып-үҫкәндәр 

 Урамдары 

 Еңеү урамы ( Победы (улица)
 Шайморатов урам ( Шаймуратова (улица)
 Мәктәп урам ( Школьная (улица)
 Хажиев урам ( Хажиева (улица)
 Йәшел урам ( Зелёная (улица)
  Бәрҙәш урам ( Бирдяша (улица)Карта д. Миндишево. Улицы

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары
Тауҙар:

Йылғалар:

Шишмәләр:

Ялан-бесәнлектәр:

Таусыҡтар, түбәләр:

Башҡа урын-ер атамалары:

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Көҙәй

 Ҡушаматтар 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 153—154 с. — 304 с. — ISBN 5—295—02843—7

 Һылтанмалар 


 Илнар Зарипов. «Ҡош юлы» башҡорт бард фестивалендә 2-се урын
 Рим Рахматуллин: «В Уфе мне нравится всё…»
 Генеалогия и архивы. История д. Миндишево 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Салауат районы ауылдары
Категория:Проект:Башҡортостан ауылдары