ایندومتریوز

ایندومتریوز، ایندومتیری بیر دوروم دور کی اوندا سلوللارین ایندومتریوم سلولولاری کیمی، توخوما لایه سی کیمی اورتاسینی اؤرتن توخوم قاتینین، دناسیز سلوللارین دن چیخیش ائتمه سی نین بیر حالیدیر. چوخ واخت بو اویورلار، فالوپئیا لوله لر و اویورون و اویوریون اطرافيندا اولان توخونما دا اولور؛ آنجاق چوخ آز زامانلاردا بدنین باشقا بؤلوملرینده ده باش وئرر. اساس علامتلر بیلک درد و سونسوزلوقدور. بو مرضده اولانلارين یاخین ياريسي، کرونیک بیلک آغریلارینا دوشه جک، 70%-ده ده آییندا آغریلار باش وئریر. جینسي علاقه لر واختيندا درد ده چوخ ياييليير. بو حادثه دن دوشن قادین لارین ياريسينا قدر قاريشيقسيزليق باش وئرير. آز گؤروشلو علامتلر، اورین یا کولک علامتلرینی دن عیبارت دیر. قادينلارين 25%-ده علامتلر يوخدور. اندومیتریوز هم توپلومسال هم ده سایکولوژیک اثرلر اولا بیلر.

ندنلر داها تامامن آچيقلماييب. خطر فاکتورلارینا، بو دورومون عائله تاریخینه گؤره اولماسی داخیل دیر. اینندومتریوز بؤلگه لری هر آی قانلیشیر و بو ندندن آلتیما و داغلار تؤکولور. اینندومتریوزدن گلن اینگیلیسجه: endometriosis (یاشاماماق) ، سرطان دئییل. دیآگوناسین اساسینا، طیبی تصویر آلماسی ایله بیرلیکده علامتلر گلیر؛ آمما بیوپسی، دیآگوناسی نین ان یقینلی یولودور. بو کیمی باشقا علامتلره ندن اولانلار، بیلن آلتیماسی ناخوشلوغو، تحریک ایشچی کوللر سندروما، ایستیتیال سستیت و فیبرومیالژی دیر. اینندومتریوز چوخ واخت خاطا تشخیص اولونور و قادین لارا چوخ واخت علامتلرینین ساده و یا دوغال اولدوغونو دئییرلر.

ایلک شواهید، بیرلیکده آغزی ایله قارشی قارشی آلینان مانع حمل لرین ایستیفاده ائتمه سی نین اندومیتریوز خطرینی آزالدیغینی بیلدیریر. ایدمان و چوخ میقداردا الکولدن اوزاقلاشماق دا معتبر اولا بیلر. اندومیتریوزون درماني يوخدور، آمّا نئچه درمان علامتلريني داها ياخشيلاشديرار. بو، درد دواسی، هورمون درمانلار و یا جراحی دن عیبارت اولا بیلر. توصیه اولونان درد الده ائتمک اوچون، معمولاً ناپروکسین کیمی سستروئید اولمایان سوْخما ضد دوا (این ایس ای ای دی) دیر. دوغوم قارشي آلما قرصونون فعال مؤلفه سینی داواملی اولاراق آلماق و یا پروژستوجنله قارشی بیر آنترا- اوترین آلتی ایستیفاده ائتمه ده یاخشی اولار. گونادوتروپن آزاد ائدن هورمون اگونست (GnRH agonist) سونسوز اولانلارين بويلو اولماقداري آرتيرماليدير. اینندومتریوزون جراحی ایله گؤتورولمه سی، علامتلرینی باشقا درمانلارلا کنترول ائتمه ین شخصلرین درمانینا ایستیفاده اولونور.

اینندومتریوز دوغوم یاشلی قادینلارين ۱۰% - ن یاخینجا داخیل اولور. بیر تخمیننله گؤره  ۱۰.۸ میلیون نفر دونیا بو دورومدا دیر. باشقا قایناقلارین تخمینینه گؤره، بو مرضین ۶- ۱۰% قادینلارا مربوط اولور. اینومیتریوز اوتوز و قیرخ ایللرین ده چوخ گؤروشور، آمما سگگیز یاشدا قیزلاردا باشلاییر. بو ندن دن آز آدام اؤلور. اینندومتریوز ایلک دفعه ۱۹۲۰-جی ایللرده آیری بیر دوروم اولماق اوچون تعیین ائدیلدی. او واختا قدر، اندومتریوز و آدینومیوز بیرلیکده دوشونولموشدو. بو ناخوشلوغو ایلک کئمین دئییلدیگی بیلینمیر.

 قایناقلار: