پروانه اوغوللاری بیلیگی

پروانه اوغوللاری بیلیگی(، ، )Muharrem Kesik, "Pervâneoğulları", TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi, Ankara 2007, c. XXXIV, s. 245-246

پروانه اوْغوللاری بَیلیی ۱۲۷۷-جی ایلده سینوْپ و قارا دنیز ساحیل‌لرینده قۇرولان ۲-جی دؤور آنادوْلو بَیلیکلیگی ایدی. اوْنون قۇروجوسو معین الدین سۆلیمانین اوْغلو معین الدین محمد ایدی.

گچمیشیلری
بَیلیک معین الدین سۆلیمانین فئرماچؽ وظیفه‌سیندن گلیر. سۆلیمانین آتاسؽ مۆهززئبودالدین علی دئیلمی، دیلم بؤلگه‌سیندن ایدی و اؽی وایکینجی کیخسرو نون وزیرلریندن بیری ایدی. ۱۲۴۳-جۆ ایلده کؤسه داغ ساواشؽندا آنادوْلو سلجۇقلو دؤلتی بؤیوک بیر مغلۇبیته اۇغرادی و ائلخانیلره خراج وئرن بیر دؤلته چئوریلدی. ۱۲۵۶-جؽ ایلده آنادوْلو سلجۇقلو دؤلتینده فئرماچؽ وظیفه‌سینه تعیین ائدیلن مۇینوددین سۆلیمان، ۱۲۶۶-جؽ ایلده سینوْپو ​​اله کئچیردی. داها سوْنرا ایلخانیلرین راضؽلیغی ایله سینوْپ سلجۇقلو حؤکم‌داری طرفیندن اوْنا مۆلک اوْلاراق وئریلدی. وظیفه‌سینه گؤره معین الدین سۆلیمان اوْغلو معین الدین محمدی سینوْپدا اداره‌چی قوْیدو. مۇینوددین سۆلیمان ۱۲۷۷-جی ایلده البیستان دؤیوشونده خَیانت ایتیهامؽ ایله آباقا خان طرفیندن اؤلدورولدوکدن سوْنرا اوْغلو معین الدین محمد مۆستقیللیک اعلان ائتدی و مۆستقیل بیر بَیلیک قۇردو.

مدنیت و قالقؽلاری

معین الدین پروانه شرق و قدیم آسیا مدنیتینین و بیلیکلرینین قۇرولماسیندا و ساخلانؽلماسیندا فۇندامئنتال و گؤرکملی نقش اوْینایان ناظیرلردن و سۇلتانلاردان بیری حئساب ائدیلمه‌لیدیر. سۇلطان رۆکن الدین و سۇلطان آزادالدین کیمی، اوْ دا مؤولانا کیمی شئیخلرین و بؤیوک اینسانلارؽن شاگیردی ایدی و اوْنلار دا عینی صداقت و بۇ بؤیوک اینسانلارؽن سؤزلرینی دینله‌یه‌رک "بؤیوک اینسانلارؽن ائتدیکلرینی" ائدیردیلر. مثلاً، اوْ، سمرقندده رصدخانانؽن تیکینتیسینده قییاس االدین جمشید کاشانی ایله گئنیش امکداشلؽق ائتمیش و بۇ بینانؽ اۇجالتماق اۆچون هر جۆر سَی گؤسترمیشدیر. لاکین اوْنون ایشی یالنؽز ریاضیات و آستروْنومییا کیمی علملر ساحه‌سینده نظردن کئچیریلممه‌لیدیر. اوْ و عائله‌سی‌ده شئیخلره خۆصوصی حؤرمت بسلَییر و مۇناستیرلارین تیکینتیسینده و ساخلانؽلماسیندا سَیلرینی اسیرگه‌میردیلر. اوْ، بیلیک و مدنیتی اوْ قدر سئون ایدی کی، شئیخ صدر الدین‌دن "جامئ ال-اۇسول" کیتابؽنی ائشیتمیشدی.

قایناقلاری