دنگی تب

دنگ تبی، دنگ ویروسونون ندن اولدوغو کیمسه لرین یولوندا یئرلشن تروپیکا بیلیشی دیر. علامتلر نورمال اولاراق، عفونت دن سورا اوچ- اون دؤرد گون باشلاییر. بونلاردا اوجا قيزديرما، باش آغريسي، قوسماق، عضله لر و بوْلانلار آغريسي و دَریده اولان بير شوعور دا اولا بیلر. عادي اولاراق دو- يدّي گون اۆزۆناسینا چکير. آز دا چوخدا، بو مرض آغیر دنگه (دنگه) یا دا دنگه یوکسک دمک (دنگو) آدلاناراق قان تؤکولمه یه، قان توتماسی و پلازما آخماسی ندن آلتیراغا یا دا دنه شاک سندروماغا گلیر و خطرلی آز قان فیشارینا ندن اولور.

دنگ ایدیس تیلیپتی نین نئچه جینسی ماده قارغالارینین، اساساً A. aegypti نین یاییلماسی ایله یاییلیر. ویروس بش نوعا مالیک دیر؛ بیر نوعا آلوده اولماق، عادي اولاراق، او نوعا عؤمرون بویو موصئبت وئریر، آمّا باشقا نوعلارا آنجاق قیسام مودّتلی موصئیت وئریر. سونراکی آیری نوعلو اینفکاسیون آغیر komplikاتلارین خطرینی آرتیرار. ویروس یا RNA-ه آنتی بادیلار کشف ائدیلمه سی دن علاوه، دیآنوستیناسین تصدیق اوچون بیر سیرا آزمایشلر حاضیر.

دنگ ترره نه سی اوچون واکسیناماییلمیش و بیر سیرا اؤلکه لرده بازاردا ایستیفاده اولونور. ۲۰۱۸-جی ایلدن بَری، واکسین آنجاق اوْنلارینکی اؤنجه اینفیکتیوتاژ اولوبلارینا یا دا ۹ یاشا چاتان اؤنجه آنفئکتیوتاژییا چوخ باشلایان جمعیتلرینه توصیه اولونور. موشکلرین یاشاییش یئرلری نین آزالماسی و دیشلری قارشی لیغین محدودلاشماسی دیگر مخدره یوللاریدیر. بو، دورموش سويو آليب اؤرتمک و بدنين چوخونو اؤرتن پالتارلار گيمک اولار. حاد دنگین درمانی یاخشی و یا اعتداللی خسته لیک اوچون آغزی ایله یا اینترانسییا ایله مایع وئریلمه سی ده شامل دیر. داها آغیر حاللاردا، قان تؤکولمه یه لازیم اولار. هر ایل ياريم ميليون نفرين ده  خسته خانايا داخيل اولماسي لازيمدير. دنده یین دمک ایستیفاده سیندن گلن قان آخماق خطرینین آرتماسیندان اؤتري، سستیریویدلی ضد التهابی دارالاری (این ایس ای دی) یئرینه پاراسیتامول (آسیتامینوفن) توصیه اولونور.WHO (2009), pp. 32–37.

دنگ، ایکیینجی دونیا ساواشیندان سورا دونیا سورونو اولوب و 120 دن چوخ اؤلکه ده، اساساً جنوب شرق آسیا، گونئی آسیا و گونئی آمریکادا یئرلشیب. هر ائل ۳۹۰ میلیون نفر بو ویروسا توتولور و ۴۰ مین نفر اؤلور. 2019-جی ایلده، اؤنملی اؤلچولرده بؤیوک آرتما گؤروندو. ایلک یازیلار ۱۷۷۹-جی ایلدن باشلاییب. ویروس سبب و ياييلماسی 20-جی عصرين ایلک لرینه قدر آنلاییلمیشدی. چاشماقلارین محو اولونماسی ایله باشقا، ویروسا راست-باشا هدف اولان دوا لار اوچون ده ایش دوام ائدیر. بو، بیزده ن ایستیفاده اولونموش تروپئکا مریضلیگین بیر نؤعتی دیر.

 قایناقلار: