نظریه

نظريه یا دا تئوری، بیر فنومن حاقّيندا معقول و منطیقی دوشونمکدن و یا بئله دوشونجه و فیکرینین نتئجه لریندن گلن،خولاصه بیانینین بیر نؤوعودور. بئله معقول و منطیقی دوشونجه لر، چوخ واخت اؤویرنمک و موشاهیده و یا تحقیق کیمی پروسئسلره باغلی دیر. تئوریلر علمی یا غیر علمی (یا علمدن آز تأثیر آلمیش) اولا بیلر. بوندان علاوه، مثال اولاراق، تئورینین هدفی، کنتکست و موضوعونا گؤره، طبیعتین نجه فعالیت ائدیرلرینین عمومی تشرئحینه باغلی اولا بیلر. تئوری کلمه سی قدیم یوناندا کؤک تاپیر، آمما مدرن زاماندا یئنی ایشلنمه سینده، باشقا و یا باغلی معنالارینی آلیب.

مدرن و نو عصر علمده، "نظریه" معناسی همان علمی نظریه سی دیر. علمی تئوری، علمی یولدان گلن و مدرن علمین طلب ائتدیگی معیارلره دایانان طبیعتین تصدیق اولونموش تألیف و تشبیری دیر. بو معیارلر علمی تنقید، تصدیق و رد ائتمه سینی ده شامل الورلار. بونا گؤره ده بئله تئوریلر و یا نظریه لر، بئله لیکله اولمالی دیر کی، علمی امتحانلر هر زامان اونلاري تجربیاتیندا قایناق اده، یا دا پوزماغا قادیراولابیله (تایید و یا ردّ اده بیلر).National Academy of Sciences, 1999

 تنقیدی تئوری 
تئوری لرین ان اؤنملی نؤوعلریندن بیری، سوسئولوژی و انسان علملرینده اورتایا چیخمیش تنقیدی تئوری دیر و باشقا تئوری لرینین دوغرو و منفی ایشلرینی آراشدیرماقدادیر.

 بعضي نظرياتلار 

 گراف تئوریسی
 آمار تئوریسی
 مودئل تئوریسی
 آشوب تئوریسی
 نؤوع تئوریسی
 توپلوم تئوریسی
 تکامول تئوریسی
 مثل تئوریسی
 ادبیات تئوریسی
 تنقیدی تئوریسی
 فلسفي تئوریسی
 گئرئش قاپيسي تئوریسی
 کوانتوم پیچلتی تئوریسی
 اسکوپوس تئوریسی
 قارا قوْلو تئوریسی
 عام نیسبیت

 اؤزل نیسبیت

 ریاضیات منطقی تئوریسی
 بوکر-دورینگ تئوریسی
 اشیا رابیطه لرین تئوریسی
 "11 سپتامبر" سوء قصد تئوریسی
 دوده سوء قصد تئوریسی
 زامانلا موناسبت  تئوریسی
 موزيک  تئوریسی
 بؤیوک پارتلائیش تئوریسی
 رنگ تئوریسی
 سوء قصد تئوریسی.
 ایرانین سرحد اکتیولار تئوریسی

 قایناقلار 

بؤلمه:سیستملر
بؤلمه:اونتولوژی
بؤلمه:آنلاییشلار
بؤلمه:بیلیمین فلسفه‌سی
بؤلمه:بیلیمسل یؤنتم
بؤلمه:اؤلو ائشیک باغلانتیلی بوتون مقاله‌لر