اوروپادا تهلوکه‌سیزلیک و امکداشلیق تشکیلاتی

اوروپادا تهلوکه‌سیزلیک و امکداشلیق تشکیلاتی، ATƏT (اینگیلیس. Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE) —دونیانین ان بؤیوک تهلوکه‌سیزلیک یؤنوملو حؤکومت‌لرآراسی تشکیلاتی.  

 تاریخی 
  30 ژوئیه - 1 آقوست 1975-جی ایل تاریخینده یئنیدن هلسینکی‌ده کئچیریلمیش موشاویره‌ده اوروپانین 33 دؤولتی‌نین، همچنین آمریکا بیرلشمیش ایالت‌لری و کانادانین دؤولت و حؤکومت رهبرلری اوروپادا تهلوکه‌سیزلیک و امکداشلیق موشاویره‌سی‌نین یئکون آکتینی (هلسینکی موقاویله‌سی) ایمضالامیشلار. تشکیلات 1995-جی ایل ژانویه‌نین 1-دک اوروپادا تهلوکه‌سیزلیک و امکداشلیق موشاویره‌سی (ATƏM) آدلانمیشدیر (اینگیلس. Conference for Security and Cooperation in Europe - CSCE). حاضیردا 56 عوضو و 11 طرفداش دؤولتله دونیانین ان بؤیوک بؤلگه‌سل تشکیلاتی‌دیر.Heydər Əliyev. Müstəqilliyimiz əbədidir: (Çoxcildliyin I-IX cildlərinin köməkçi aparatı).- Bakı, 2008.- 339 səh. 

 ATƏT  "‌سویوق ساواش"ین قورتارماسیندان سونرا عوموم‌اوروپا تهلوکه‌سیزلیک سیستمینی فورمالاشدیران، یئنی اوروپانین سیاسی و ایقتیصادی حیاتی‌نین سیویل بیرگه‌یاشاییش قایدالارینی موعین ائدن، دؤولت‌لرآراسی موناسیب‌لری رقیب‌لیک و موناقیشه رِلسیندن امکداشلیق و قارشی‌لیقلی منافع ایستیقامت‌لرینه یؤنلدن بیر تشکیلات فونکسیونونو ایجرا ائدیر.  

 ATƏT 1975-جی ایلده یارادیلاندان بری تشکیلاتین یوکسک سویّه‌ده 6 زیروه گؤروشو کئچیریلیب. تشکیلاتین سون زیروه گؤروش‌لری 1999-جو ایلده ایستانبولدا، 2010-جو ایلین دسامبرین 1-2-ده آستانادا کئچیریلیب. آستانا زیروه گؤرشونده تشکیلاتا عوضو اولان 56 اؤلکه‌نین، هابئله قورومون طرفداشی اولان 12 اؤلکه‌نین دؤولت و حؤکومت باشچی‌لاری، او جومله‌دن 68 بین الخالق تشکیلاتین رهبرلری ایشتیراک ائتمیشدیلر"Ermənistan küncə sıxışdırılıb: "2+5" ssenarisindən necə qaçmalı?". 2010-11-25 tarixində orijinalındanarxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-11-24.. 

  آذربایجان جومهوریتی 1992-جی ایلدنATƏT-این عوضوودور. همین ایل مارسین 24-ده داغلیق قاراباغ موناقیشه‌سی‌نین باریش یولو ایله، دانیشیق‌لار واسیطه‌سی ایله حلی اوچونATƏT-این مینسک قروپو یارادیلمیشدیر. 

 ایشتراکچی اولان دؤولت‌لر 
اؤلکهقبولهلسینکی نهایی یاساسینی ایمضالادیپاریس سؤزلشمه‌سینی ایمضالادی19 ژوئن 199116سپتامبر199117سپتامبر199125 آوریل 199610 نووامبر 199917 فوریه 199830 ژانویه 19928 ژوئیه 199217 آوریل 199225 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199030 ژانویه 19928 ژوئیه 199220 دسامبر 199330 ژانویه 199226 فوریه 19928 آوریل 199325 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199030 آوریل 19928 ژوئیه 1992 25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199024 مارس 19928 ژوئیه 1992 25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 19901 ژانویه 1993  25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199010سپتامبر199114 اوکتوبر 19916 دسامبر 199125 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199024 مارس 19928 ژوئیه 199221 ژانویه 1994- as          باتی آلمان- as 25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 1990موقدّس مقام25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199030 ژانویه 19928 ژوئیه 199223سپتامبر199230 ژانویه 19928 ژوئیه 19923 ژوئن 199410سپتامبر199114 اوکتوبر 19916 دسامبر 1991لیختن ایشتاین25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199010سپتامبر199114 اوکتوبر 19916 دسامبر 199125 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 1990مولداوی30 ژانویه 199226 فوریه 199229 ژانویه 1993لیتوانی25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199021 نووامبر 2012 22 ژوئن 20061سپتامبر2006 هولند25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 1990شیمالی مقدونیه12 اوکتوبر 19958 ژوئیه 1992 25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 1990رومانی25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 1990 (as )25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 1990سان مارینو25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 1990 (as )10 نووامبر 200027 نووامبر 200027 نووامبر 20001 ژانویه 1993  24 مارس 19928 ژوئیه 19928 مارس 199325 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 1990سوئیس25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199030 ژانویه 199226 فوریه 1992 25 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199030 ژانویه 19928 ژوئیه 1992 30 ژانویه 199226 فوریه 199216 ژوئن 199225 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199025 ژوئن 19731 آقوست 197521 نووامبر 199030 ژانویه 199226 فوریه 199227 اوکتوبر 1993

 امکداشلیق اوزره طرفداش‌لار 
اورتا شرق و شیمالی آفریقا اؤلکه‌لری








آسیا

 1992   
 1994   
 2000   
 2003   

اوقیانوسیه

 2009   

 اتک یازی‌لار 

بؤلمه:تشکیلاتلار
بؤلمه:تشکیلاتلار مووضوع و اؤلکه اساسیندا