آشیق حسین جاوان

آشیق حسین جاوان و يا حسین الیيئو (1916، اوتی کندی، شرقی آذربایجان اوستانی – 14 نويابر 1985) — شاعر، آشیق، 21 آذر حرکاتی‌نین ایشتیراکچی‌سی. آذربایجان دئموکرات پارتیياسی‌نین، آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییی‌نین عضوو، آذربایجانین امکدار مدنیت ایشچی‌سی (1967).

1946-جی ایلده میللی-دئموکراتیک حرکاتدا ایشتیراک ائتدییی اوچون آذربایجان میللی حؤکومتی طرفیندن «21 آذر» مئدالی ایله، اینجه‌صنعت ساحه‌‌سینده گؤستردییی فعالیته گؤره ایسه ائس.ائس.ائری طرفیندن «شرف نیشانی» اوردئنی ایله تلطیف اولونوب. 

 حیاتی  
 ایلک ایل‌لری 
علی‌يئو حسین میکايیل اوغلو 1916-جی ایلده قاراداغ ماهالی‌نین اوتی کندینده آنادان اولوب. آتاسی‌نین وفاتیندان سونرا آناسی زؤهره ایله بیرلیکده شیمالی آذربایجانا کؤچوبلر. بیر مدت آغجابدیع‌نین شرفخانلی کندینده، داها سونرا ایسه دلی‌مممدلی شهرینده ياشايیبلار.

1927-جی ایلدن آشیق علعسگرین قارداشی اوغلو آشیق موسی‌نین شاگیردی اولوب. 1938-جی ایلده ائس.ائس.ائری-دن سورگون اولونوب و تبریزده ياشايیب.

1934-جو ایلدن شعر يازسا دا، پوئتیک يارادیجیلیغا اساساً 1941-جی ایلدن باشلايیب. اؤزونه «جاوان» تخلصو گؤتوروب. ایلک شعرلری: «گول آذربایجان»، «اويان، وطنداشیم»، «آنا وطن»، «اوکتيابر» و دیگرلری تبریزده نشر اولونان «وطن يولوندا» قزئتینده درج اولونوب.

21 آذر حرکاتیندا ایشتیراک ائدیب. 1945-جی ایل نويابرین 20-ده تبریزده ارک تئاتریندا آذربایجان خالق کونقره‌سی فعالیته باشلايیب. حسین جاوان دا آذربایجان خالق کونقره‌سینده نوماینده‌‌ کیمی ایشتیراک ائدیب. 1945-جی ایل دئکابرین 21-ده آذربایجان میللی حؤکومتی قورولوب. 1946-جی ایلین مارت آيیندا میللی-دئموکراتیک حرکاتدا ایشتیراک ائتدییی اوچون «21 آذر» مئدالی ایله تلطیف اولونوب. عینی آيدا تبریزده تبریز دؤولت فیلارمونیياسی تشکیل اولونوب. آشیق حسین جاوان فیلارمونیيادا دیرئکتور معاونی تعیین اولونوب. اونون رهبرلییی ایله فیلارمونیيادا آشیقلار آنسامبلی يارادیلیب.

1946-جی ایل دئکابرین 5-ده میيانا ایستیقامتینده هوجوم ائدن شاه قوشونلاری غلام يحی‌نین رهبرلیک ائتدییی فدائی‌لر طرفیندن داياندیریلیب. بوندان سونرا آذربایجانین موختلیف اراضی‌لریندن اینسانلار سلاحلانماق و شاه قوشونونا قارشی موباریزه آپارماق اوچون میللی حؤکومته مراجعتلر ائتمه‌يه باشلادیلار. نتیجه‌ده میر جعفر پیشه‌وری‌نین رهبرلییی ایله مدافعه‌‌ کومیته‌سی قورولدو. کومیته‌نین ایلک ایشی تبریزده حربی وضعیت اعلان ائدیب، «بابک» آدلی کؤنوللو دسته‌لر قورماق اولدو. کؤنوللو دسته‌لره ایلک ائتاپدا 600 نفر عضو اولدو. بوندان سونرا پیشه‌وری يئنی‌دن حربی دستک اوچون سووئت اتفاقینا مراجعت ائتدی. لاکین بو ایسته‌يی ده جاوابسیز قالدی.

1946-جی ایل دئکابرین 11-ده آذربایجان ايالت انجمنی قان تؤکولمه‌سی‌نین قارشیسینی آلماق مقصدیله قیزیلباش خالق قوشونلارینا و فدائی دسته‌لرینه شاه قوشونلارینا قارشی مقاومت گؤسترمه‌مک و دؤيوش مئيدانلارینی ترک ائتمک حاققیندا امر وئردی. ائله همین گوندن اعتباراً، ایران اوردوسو ایری شهرلره گیرمزدن اول بو شهرلرده اربابلارین قولدور دسته‌لری ائله‌جه ده مولکی گئيیملی ژاندارمالار قیرغینلار تؤرتمه‌يه باشلادیلار. بو دسته‌لر تهران رادیوسو طرفیندن «ایران وطن‌پرست‌لری» آدلاندیریلیردیلار. دسته‌لرین اساس مقصدی دئموکراتلارین محو ائدیلمه‌سی و شاه قوشونونون شهرلره گیریشینی تأمین ائتمک ایدی. تبریز و آذربایجانین دیگر شهرلری تالانا و قیرغینلارا معروض قالدیلار. آذربایجان میللی حؤکومتی سقوط ائتدی. 1946-جی ایل دئکابرین 14-ده آمئریکا و بؤيوک بریتانیيا طرفیندن دستکله‌نن ایران اوردوسو تبریزه داخیل اولدو. بوندان سونرا دا قیرغینلار و تالان داوام ائتدی. مین‌لرله اینسان حبس اولوندو، سورگون ائدیلدی. باش وئرن قیرغینلاردا ADF عضولری، فدائی‌لر ائله‌جه ده تانینان شاعرلردن علی فطرت، سعدی يوزبندی، جعفر کاشیف و محمّدباغیر نیکنام قتله يئتیریلدیلر. شاه قوشونلاری حسین جاوانی دا اؤلدورمک مقصدیله آختاریرلار. اؤزونو تاپا بیلمه‌دیکده ایسه ائوینی غارت ائدیب اليازمالارینی محو ائدیرلر. شاهین خفیه‌لری طرفیندن حیات يولداشی حمیده و اؤولادلاری حبس اولوناراق ایرانین جنوب ویلايتلریندن اولان خورمابادا سورگون اولونورلار. سورگونده ایکن 2 اؤولادی دونياسینی ديَیشیب.

 آ.م.ح داغیلدیقدان سونرا  
آشیق حسین جاوان دا آذربایجان میللی حؤکومتی داغیلدیقدان سونرا شیمالی آذربایجانا موهاجیرت ائدیب. 1946-جی ایلده مسلم ماقومايئو آدینا آذربایجان دؤولت فیلارمونیياسیندا سولیست ایشله‌يیب. میللی حؤکومت داغیلدیقدان سونرا تبریزده فعالیت گؤسترن «شاعرلر و يازیچی‌لار جمعیتی» 1947-جی ایلدن اعتباراً باکی‌دا، «آذربایجان يازیچیلار جمعیتی» آدی ایله فعالیت گؤسترمه‌يه باشلايیب. آشیق حسین جاوان دا بو جمعیتین عضوو اولوب. 1948-جی ایلده آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییی‌نین عضوو اولوب. 1948-جی ایلدن گوران‌بوي رايونونون کهریزلی کندینه کؤچوب.

1959-جو ایلده موسکوادا کئچیریلن آذربایجان ادبیاتی و اینجه‌صنعتی اونگونلويونده آشیقلار دسته‌سی‌نین بدیعی رهبری اولوب. ائس.ائس.ائری طرفیندن «شرف نیشانی» اوردئنی ایله تلطیف اولونوب. 1967-جی ایلده آذربایجان ائس.ائس.ائر امکدار مدنیت ایشچی‌سی فخری آدینی آلیب. موختلیف واختلاردا باکی‌دا «آزادلیق ماهنی‌لاری» (1950)، «آشیغین آرزولاری» (1950)، «شعرلر» (1953)، «صدفلی ساز» (1956)، «قوشمالار» (1959)، «شعرلر» (1962)، «دانیش تئللی سازیم» (1966)، «ائل آشیغی» (1975)، «باهار کیمی» (1979) آدلی کیتابلاری نشر اولونوب.

1985-جی ایل نويابرین 14-ده وفات ائدیب و کهریزلی کندینده دفن اولونوب.

 خاطیره‌سی 
1947-جی ایلده رئژیسسورو و سسئناریستی ائسفیر شوب اولان آرازین او تايیندا فیلمی چکیلیب.. فیلم 1945–1946-جی ایللرده مؤوجود اولموش آذربایجان میللی حؤکومتی و عمومی‌لیکده حؤکومت قورولانا قدر باش وئرمیش پروسئسلر حاققیندادیر. بو فیلمده آشیق حسین جاوانین ایفاسی دا لئنته آلینیب.

2016-جی ایل نويابرین 22-ده آذربایجان رئسپوبلیکاسی مدنیت و توریزم ناظرلییی و آذربایجان آشیقلار بیرلییی‌نین تشکیلاتچیلیغی ایله رشید بئهبودوو آدینا ماهنی تئاتریندا آشیق حسین جاوانین 100 ایللیک يوبیلئيی قئيد اولونوب.

 کیتابلاری  
 آزادلیق ماهنی‌لاری — باکی: آذرنشر، 1950، 35 سه. 
 آشیغین آرزولاری — باکی: اوشاقگنجنشر، 1950، 94 سه. 
 شعرلر — باکی: اوشاقگنجنشر، 1953، 56 سه. 
 صدفلی ساز — باکی: آذرنشر، 1956، 92 سه. 
 قوشمالار — باکی: آذرنشر، 1959، 148 سه. 
 شعرلر — باکی: آذرنشر، 1962، 114 سه. 
 دانیش تئللی سازیم — باکی: آذرنشر، 1966، 116 سه. 
 ائل آشیغی — باکی: آذرنشر، 1975، 106 سه. 
 باهار کیمی — باکی: يازیچی، 1979، 76 سه.

 قایناقلار 

 ادبیات 






















بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر
بؤلمه:۱۹۱۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:آذربایجان دموکرات فیرقه‌سینین عوضولری