اینسان پاپیلوما ویروسو

اینسان پاپیلوما ویروسو موختصر شکیلده اچ‌پی‌وی (HPV) ()، اچ‌پی‌وی عوفونتی‌نین اصلی عامیلی پاپیلوماویریده‌لر ویروس عاییله‌سیندن اولان بیر دی‌ان‌ائی ویروسودور. HPV- نين 90٪- ن ياخين ايضاحاتلاري علامتلرين اولماسي و 2 ايل عرضینده اؤزبئيّتله باشا چاتماسي ندن اولور. آمما بعضي حاللاردا HPV اينفکسياسي داوام ائدیر و بونونلا دا يا ماراقلار يا دا سرطان دن قاباق اولان يئرلشمه لر باش وئرير. بو یارالار، تاثیر آلدیغی یئرینه گؤره، رحم قیرغیسینین، کولک، واژن، پنیس، انوس، آغزی یا ده بوغازین سرطانینین خطرینی آرتیرار. تقریباً بوتون اوورقول سرطانلاری HPV دن اولور؛ HPV16 و HPV18 آدلی ایکی نوع، ۷۰%-ا اوْلدو. يوخاريدا يازيلان باشقا سرطانلارين 60 - 90%- نين آراسيندا ده HPV- نين سببلي دير. HPV6 و HPV11 جینتیال وارت و لارینجال پاپیلوماتوزون عام ندنی دیر.

HPV اینفیکشنین ندنی پاپیلوما ویروسلارینین DNA ویروسلارینین انسان پاپیلوماما ویروسلارینین فامیلی دیر. 170 نوعدان چوخ طرزی دئییل. 40 نوعدان چوخ نوع جنسی تماسلارین ایله یایینلیر و انوس و جینتیتاللارا اینفیکتیو وورور. جنس طرفیندن یوللاندیریلان اینفیکسییا اوچون داوام ائدن خطر فاکتورلاری، ایلک جینسی علاقه یه کئچمیش یاش، چوخ جئنسی شریک، تاماکا توتماق و ضعیف مدافعه سیزلیک دیر. بو نوعلار عادي اولاراق دَرئسله دَرئشئک تماسلارین دوام ائتدیرمکله یاییلیرلار، وگئنال و آنال سکس ان چوخ گؤروشموش یوللاردیر. بو دا دوغوم زامانيندا آنادان کؤرپه لیکده یئر آلیب. HPV- نین توالت اوتاقلاری کیمی عام اشیا لردن یاییلماسی حاقیندا شواهد یوخدور، آمما وارکتلره ندن اولان نوعلار، دؤشلوکلر کیمی سطحلردن یاییلیر. فرد بیردن چوخ HPV تئنلیگی ایله آلوده اولا بیلر. HPV- نین اینسانلارا فقط تأثیر ائتمه سی معلوم دیر.

HPV واکسیناسیون ان چوخ گؤروشلن اینفکاسیونین قاباغینی آلماق اولار. ان مؤثّر اولماق اوچون، واکسیناسیون جنسی فعالیتین باشلاماسيندان قاباق ایستیفاده اولونمالی دیر و بونا گؤره ده 9-13 یاشلار آراسین دا توصیه اولونور. اوشبو کیمی پاپانیکولاو (Pap smear) یا ده ایسه ایتیک اسید ایشله دیلن سورا اوشبوکی نینگ معاینه سی هم ده اوشبو قیلیش سرطانی و هم ده سرطان گه چالیشگن غیر طبیعی سلول لرینی معلوم ائده بیلر. غرباليزم، تز درمانين اولماسي اوچون امکان وئرير و بو، داها ياخشي سونوج لار گتئرمکده دير. غرباليزم هم تومورلار سايي و هم ده اووراقال سرطانيندان اؤلوم سايي آزايير. جینتال وارکتلر بوزدوق دان گؤتورولر.

تقریباً بوتون اینسانلار یاشام لار بير واختدا HPV-دن آلوده اولورلار. HPV، دونیا بویوک ایسه ان چوخ گؤروشه ن جنسی یولدا یولداشلیغی (STI) یئرلشیب. دونیا بو ایلینده ۵۶۹۰۰۰ یئنی سرطانی سرگینده یئر آلیب و ۳۱۱۰۰۰ نفر اؤلوب. بو سرگی کینسرلرین ۸۵%-ی آز و اورتاق دوللاردا باش وئریب. آمریکادا هر ایل ایچ پی وی ندنین دن ۳۰۷۰۰ نفرین سرطان داخیل اولدوغو بیلدیریلیر. جنسي فعال بالغ لرین حدود 1% -يندا جینئتال وارئتلر وار. دَرَک جَلدلرینین اولوشو قدیم یونان دؤوروندن بیلدیریلیر، آمما اونلارین ویروسلا سبب اولدوقلارینین ۱۹۰۷-جی ایلده معلوم ائدیلیب.

 قایناقلار