آذربایجان تورکجه‌سی‌نین الیفباسی

آذربایجان دیلی سیاسی و تاریخی باش ورن حوادیثه گوره ۳ حالتده (عرب قرافیکالی، لاتین قرافیکالی و سیریلیک قرافیکالی) یازیلیر. آنجاق آذربایجان دیلینده اولان اثرلر و مکتوبلار داها چوخ عرب و لاتین قرافیکالاریندا یازیلمیشدیر.

عرب اسکریپت

تۆرک الیفباسؽ یا دا تۆرکجه‌نین عرب الیفباسؽ و یا گۆنئی آذربایجان الیفباسؽ — ۳۸ حرف‌دن عیبارت عرب قرافیکالی بیر الیفبا دیر. آذربایجان دیلی‌نین فونِم ترکیبینده ۹ سائد و ۲۵ صامت سس واردیر. بو ۳۴ سس آذربایجان الیفباسیندا ۳۸ حرفله ایشاره ائدیلیر. آذربایجان دیلینده ۳۲ حرف و ۳۴ سس وار. بۇ الیفبا ایران تورک‌لری توسوطی ایله ایران و گونئی آذربایجان منطقه‌سینده تۆرک دیلینی یازماق اۆچون قوللانیلیر. هابئله بۇ الیفبا عراق تورکمانلاری، سوریه تورکمانلاری و افغانیستان تورکلری توسوطی ایله ده ایستیفاده اوْلۇنۇر. بۇ الیفبا تاریخی الیفباسی اوْلان عثمانلی الیفباسینا چوْخلۇ بنزرلیک‌لری واردیر.

 آ ا 
بو سوز قالین، دودالقلانمایان و آچیق سسلی صایت لردن بیریدیر. بور سوز آشاقیداکی اولان میثال لاری سایماق اولار:

آلما، آتا، آنا، آت و ...

 بـ ـبـ ـب ب 

 جـ ـجـ ـج ج 

 چـ ـچـ ـچ چ 

 ـد د 

 ائ ـئـ ـئ ئ - اِ ِ (کسره) 

 عـ ‍ـع‍ـ ‍ـع ع - اَ َ (فتحه) - ـه ه 

 فـ ـفـ ـف ف 

 گـ ـگـ ـگ گ 
"گ" صامیت سسلریندن بیریدیر کی سؤزون اولینده گلسه [گ] کیمی دئییلر آنجاق سؤزوٚن آراسی یادا سوْنوُندا گلسه [گ] و یا [ی] کیمی دئییلر.

گؤز، گؤزل، گوٚلش، گوٚلوٚش، گمی و...

دگیل(دئییل)، ایگیرمی(اییرمی)، دگیرمان(دَییرمان)، ایگید(ایید) و... فرهنگ لغات ترکی(سوزلوک)- یازیچی: علی حسین زاده

 غـ ـغـ ـغ غ 

 "حـ ـحـ ـح ح" - "هـ ـهـ ـه ه" 

 خـ ـخـ ـخ خ 

 ایـٛ یٛـ یٛ 

 ای ـی‍ـ ‍ـی 

 ـژ ژ 

 کـ ـکـ ـک ک 

 قـ ـقـ ـق ق 
"ق" صامیت سسلریندن بیریدیر کی سؤزده‌کی یئریندن آسیٚلیٚ اولاراق فرقلی سَسلری وار:
یازیٚلدیٚغیٚ کیمی: قان، قیرمیز، قلم، علاقه.
"خ" کیمی: اوُشاق، بولاق، گوراق، باتلاق.
"ک" کیمی: نؤقصان، شفق. فرهنگ لغات ترکی(سوزلوک)- یازیچی: علی حسین زاده

 لـ ـلـ ـل ل 

 مـ ـمـ ـم م 

 نـ ـنـ ـن ن 

 اوْ ـوْ وْ 

 اؤ ـؤ ؤ 

 پـ ـپـ ـپ پ 

 ـر ر 

 "ثـ ـثـ ـث ث" - "سـ ـسـ ـس س" - "صـ ـصـ ـص ص" 

 شـ ـشـ ـش ش 

 "تـ ـتـ ـت ت" - "طـ ـط ـط ط" 

 اۇ ـۇ ۇ 

 اۆ ـۆ ۆ 

 ـو و 

 یـ ـیـ ـی ی 

 ـذ ذ - ـز ز - ضـ ـضـ ـض ض - ظـ ـظـ ـظ ظ

لاتین اسکریپت

300px|thumb
آذربایجان تورکجه‌سی‌نین لاتین الیفباسی — ۳۲ حرف‌دن عیبارت لاتین قرافیکالی بیر الیفبا دیر. آذربایجان دیلی‌نین فونِم ترکیبینده ۹ سائد و ۲۵ صامت سس واردیر. بو ۳۴ سس آذربایجان الیفباسیندا ۳۲ حرفله ایشاره ائدیلیر. آذربایجان دیلینده ۳۲ حرف و ۳۴ سس وار. بو الیفبا آذربایجان جومهوریتی'نین رسمی الیفباسی‌دیر. آذربایجان جومهوریتینده، تۆرکجه (آذربایجان تۆرکجه‌سی)'نی بو الیفبایلا یازیرلار.

 قایناقلار