مصنوعی ذکا

یاپای ذکاء، مصنوعی ذکا،	صۆنعی ذکا، یاپای اینتللکت یا دوزلتمه بئگین (تورکیه تورکجه‌سی: yapay zeka)، ماشیٛنلار دا گوستریلن ذکادیٛر . حئيوانلاریٛن گؤسترديگي طبیعی (دوغال) ذکادان فرقليدیلر. صۆنعی ذکانی آپاریٛجیٛ درسلر "ذکالي عامیللر" تانیٛتدیٛریٛر و اونو بوجور بللی ائدیٛر: چئوره‌نی (اطراف مۆحيطی) آلقیلایان و مقصدلرينه چاتماق شانسينیٛ یوخاری سویّه‌ده آرتیٛران تدبيرلی سيستملر دیر. 

یاپای ذکاء اویقولامالار بولار اولا بیلر: گلیشمیش وب آختاريش موتورلاریٛ (اؤرنک، Google)، اؤنرگن سيستملر (يوتوب، آمازون و نتفليکس ورینن ایشلنیر)، اينسان دانیشیقینین باشا دوشولمه سي (اؤرنک، Siri and Alexa)، سۆرۆجۆسۆز ماشینلار (اؤرنک، تئسلا)، آوتوماتلاشديريلميش تصمیم-توتان.   ماشينلار گئتديکجه باجاريقليلاشديقجا،  داها یاپای ذکا آنلاييشيندان چيخيلير . مثلا، اوپتيک کاراکتر تانينماسي عادي تکنولوژيا چئوريلیب  و یاپای ذکا ساییلمیٛر.

یاپای ذکاء ۱۹۵۶-جؽ ایلده آکادمیک اینتیظام اوْلاراق تأسیس ائدیلیب و اوْ، بیر نئچه نیکبینلیک دالغاسینی یاشاییبFunding initiatives in the early 80s: Fifth Generation Project (Japan), Alvey (UK), Microelectronics and Computer Technology Corporation (US), Strategic Computing Initiative (US):Crevier, Daniel (1993). AI: The Tumultuous Search for Artificial Intelligence. New York, NY: BasicBooks. ISBN 0-465-02997-3..، آردینجا ‫مأيوسلوق و مالیّه ایتکی‌سی («اؽ قؽشی» کیمی تانینیر) آردینجا یئنی یاناشمالار، اۇغور و یئنیلنمیش مالیّه Clark, Jack (2015b). "Why 2015 Was a Breakthrough Year in Artificial Intelligence". Bloomberg.com. Archived from the original on 23 November 2016. Retrieved 23 November 2016.. یاپای ذکاء تدقیقاتی بئینی سیمولیاسی‌یا ائتمک، اینسان پروبلئملری‌نین حلّینی موْدئللشدیرمک، فوْرمال منطیق، گئنیش معلومات بازالاری و حئیوان داورانیشلارینی تقلید ائتمک ده داخیل اوْلماقلا بیر چوخ فرقلی یاناشمانی سؽناقدان کئچیریب و رد ائدیب. 21-جی عصرین ایلک اوْنیللیکلرینده یۆکسک ریاضی و ایستاتیستیک ماشین اؤیرنمه‌سی بو ساحه‌ده اۆستونلوک تشکیل ائتدی و بو تکنیکا صنایع و آکادمیک مۆحیطده بیر چوخ چتین پروبلئملرین حلّینه کؤمک ائده‌رک یۆکسک مۆفّقیّت قازاندی.

قایناقلار

 ائشیک باغلانتیلار 



 Artificial Intelligence. BBC Radio 4 discussion with John Agar, Alison Adam & Igor Aleksander (In Our Time, Dec. 8, 2005).

بؤلمه:سیبرنتیک
بؤلمه:یاپای ذکا