آذربایجان تورکلری‌نین دیاسپوراسی

خاریج‌ده یاشایان آذربایجان‌لیلار — آذربایجان‌لیلارین اؤز تاریخی وطنلریندن اوزاقدا مسکونلاشمالاری و ایجتماعی فعالیت‌لری.

تقریبی سایی ۵۰ میلیون نفر اولان دونیا آذربایجان تورکلریینین ۱۰ میلیون‌دان چوخو حاضیردا موهاجیرت‌ده یاشاییر. دونیانین ۵ قاره‌سینده مسکونلاشان آذربایجان‌لیلار سیاسی، ایقتصادی و سوسیال-مد‌نی فعالیتی یاشادیقلاری اؤلکه‌لر، اوراداکی شرایط، معنوی دیرلر کیمی موختلیف‌دیر. 

۲۰-جی یوز ایل اوللرینه قدر آذربایجان‌دان خاریجه موهاجیرت ائد‌ن آذربایجان‌لیلارین پاسپورتلاریندا "روس تبعه‌سی" یازیلماسی اونلارین میللیتینین ده "روس" کیمی تقدیم ائدیلمه‌سی ایله نتیجه‌لنمیشدیر. او دؤورلرده قونشو روسیه یه کؤچن آذربایجان‌لیلار "تاتار"، تورکیه ده مسکونلاشانلار ایسه "آذربایجان تورکو" کیمی تانینیر و قئیده آلینیردی. ایران پاسپورت ایله مهاجرت ائدن آذربایجانلیلار ملت باخیمیندان ایرانلی ساییلیرلار و چوخلو اؤلکه‌لرده اونلارین ائتنیک باخیمیندان آذربایجانلی اولدوقلاری قئید اولنمور، نتیجه‌ده بعضی سوسیال ایجتیماعی خدمتلردن فایدالانمیرلار.

 آذربایجان‌لیلار آمریکا قاره‌سینده 
آذربایجان‌لیلار آمریکا قاره‌سی قاره‌سینین شومال، مرکزی و جنوب حیسه‌سین‌ده داها چوخ مسکونلاشمیشلار. اونلارین سایی آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا ۱ میلیونا، آرژانتیندا ۱۲ مینه، برزیلدا ۷۵ مینه، کانادادا ۱۷۰ مینه، مکزیکدا ایسه ۲۷ مینه چاتیر. آمریکا قاره‌سی اؤلکه‌لرین‌دن قواتمالا، پرو و دیگرلرین‌ده ده آذربایجان‌لیلار مسکونلاشمیشلار. حاضیردا اونلارین سایی دقیقلشدیریلیر.

آمریکا قاره‌سینده مسکونلاشان آذربایجان‌لیلارین اکثریتی ایراندان میقراسیا ائتمیش اینسانلاردیر. ۱۹۷۰ (میلادی)-جی ایلده‌ن اعتباراً تورکیهدن، ۱۹۹۱ (میلادی)-جی ایلد‌ن ایسه آذربایجان‌دان بیر قیسیم آذربایجان‌لیلار بو قاره‌یه آخینی دیاسپورون ترکیبینه و سوسیال-ایقتصادی فعالیتینه اؤز تأثیرینی گؤستردی.

 آذربایجان‌لیلار آوروپا قاره‌سینده 
آذربایجان دیاسپورونون یاییلما جوغرافیاسی و سای ترکیبینه گؤره گئنیش اولدوغو ایکینجی قاره اوروپادیر.اوروپا آذربایجان‌لیلارینین سایی تورکیهده و روسیهدا ۳.۵ میلیون، اوکرایندا و بلاروسدا، آلماندا، بیرلشمیش شاهلیقدا یوز مینلرله، نوروژده، دانمارکدا، سوئدده، ماجاریستاندا، فرانسهدا، ایتالیادا اون مینلرله، لهیستاندا، ایسپانیادا، اوتریشدا، آلبانیدا، فنلانددا، پورتوقالدا اون مین‌دن چوخ گؤستریلیر. همچینین چک ده  ۲۵ مین آذربایجانلینین یاشادیغی بیلدیریلیر. دیگر غرب اؤلکه‌لرین‌ده مسکونلاشمیش آذربایجان‌لیلارین سایی مووافیق اولاراق هر بیر اؤلکه‌ده ۲-۱۰ مین نفر آراسیندادیر.

 آذربایجان‌لیلار آسیا قاره‌سینده 
آذربایجان دیاسپورونون اوچونجو بؤیوک حیسه‌سی آسیا قاره‌سینده  مسکونلاشمیشلار. اونلارین سایی بنقلادش‌ده، هیندوستان، افغانیستان، پاکیستان اورتا آسیادا یوز مینلرله، عراق‌دا ایسه تقریباً بیر میلیونا چاتیر.

 آذربایجان‌لیلار آفریقا قاره‌سینده  
آفریقا قاره‌سینده  مسکونلاشمیش آذربایجان‌لیلارین سایی میصر و الجزایرده یوز مینلرله، سودان‌ دا ۱۷ مین نفردیر.

 خاریج‌ده یاشایان آذربایجان‌لیلار 

 # اؤلکه باشکند آذربایجان‌لیلارین جمع لشدیی شهرلر اهالی آیرینتی۱روسیهموسکوموسکو, دربند (روسیه), کراسنودار, روستوف, ساراتوف, یکاترینبورق 1.500.000 - 3.000.000 (2012)"Итоги переписи ". 2002 census. Russian Federation State Statistics Service. 2004. Retrieved 17 January 2012van der Leeuw, Charles (2000). Azerbaijan: a quest for identity : a short history . Palgrave Macmillan. p. 19.ISBN 978-0-312-21903-1.روسیه آذربایجان‌لی‌لاری۲تورکیهآنکاراایستانبول, قارص اوستانی, ایغدیر اوستانی, آرداهان اوستانی800.000 (2006)"Turkey: Religions & Peoples" , Encyclopedia of the Orient . Retrieved 7 June 2006.Türkiye Azerileri۳گورجیستانتیفلیستیفلیس, Marneuli, Gardabani, Bolnisi, Dmanisi, Sakareco360.000 (2007)"languages in Georgia". Ethnologue. 2013. Retrieved 16 August 2013.گورجوستان آذربایجان‌لی‌لاری۴قازاخیستاننورسولطاننورسولطان, آلماتی85.292 (2009)Ethnic Composition of Kazakhstan (2009 census) . Retrieved 18 August 2013. قازاخیستان آذربایجان‌لی‌لاری۵آلمانبرلینبرلین, برمن, هامبورق, ماینتس, فرانکفورت, مونیخ ۵۵٫۰۰۰آلمان آذربایجان‌لی‌لاری۶اوکراینکیئفکیئف, Odessa, لووف, سیمفروپول, سواستوپول45.200 (2001)"About number and composition population of Ukraine by data All-Ukrainian census of the population 2001" , Ukraine Census 2001 . Retrieved 7 June 2006.Ukrayna Azerileri۷هولندآمستردامآمستردام, Rotterdam, Lahey18,000 (2008)Azerbaijan Ministry of Foreign Affairs: Bilateral relations with the Netherlands: Diaspora . NB Of these, 7,000 are immigrants from Azerbaijan. Retrieved on 3 June 2009Hollanda Azerileri۸اینگیلیسلندنلندن15.000 (2009). Retrieved 13 June 2009.İngiltere Azerileri۹آمریکا بیرلشمیش ایالتلریواشینقتن، دی.سی.واشینقتن، دی.سی., نیویورک, لوس‌آنجلس, هیوستون, دالاس400.000First, Second, and Total Responses to the Ancestry Question by Detailed Ancestry Code: 2000. This number includes both primary and secondary ancestry. . Retrieved 18 April 2008.ABD Azerileri۱۰کانادااوتاواتورونتو, اوتاوا80.000 (2010)Moridi, Reza (25 June 2010). "Azerbaijani diaspora in Canada should do much to resist Armenians ". News.Az.کانادا آذربایجان‌لی‌لاری۱۱فرانسهپاریسپاریس70.000 (2009)Gələn ilin sonuna qədər dünyada yaşayan azərbaycanlıların sayı və məskunlaşma coğrafiyasına dair xəritə hazırlanacaq  Fransanın əhalisi 70.000 nəfər olubFransa Azerileri

 قایناق 

 اتک‌یازی 

بؤلمه:آذربایجان تورکلری‌نین دیاسپوراسی