روم

روْم یا دا روْما شهری؛ ایتالیا اؤلکه‌سی‌نین لاتزیو بؤلگه‌سینده یئرله‌شمیش بیر شهردیر"Istat official population estimates". Retrieved 19 December 2014
بو شهر ایتالیا جومهوریتینین باشکندی‌دیر. مساحتی ۱٬۲۸۵ مربع کیلومتر، اهالی‌سینین سایی ۲۰۰۶–جی ایلده آپاریلمیش رسمی سیاهی‌یا آلمانین نتیجه‌لرینه اساساً ۲۷۶۱۴۷۷ نفردیر"Discorsi del Presidente Ciampi". Presidenza della Repubblica. Archived from the original on 21 September 2013. Retrieved 17 May 2013.

 اورتا عصرلر 
اورتا عصرلره روم سوقوط ائتمیش ایمپراتورلوغونین خارابالیقلاری کیمی گلیب چاتمیش‌دیر. بئله کی، قرمان و ایسلاو طایفه لارینین آرام‌سیز داغیدیجی هوجوملارینا تاب گتیرمه‌یه‌ن ایمپیراتورلوغو سوقوط ائدیر. شهر ایستیلا اوْلونور. تکجه روم پاپسینین ایقامتگاهی بۇ تالانلاردان کناردا قالیر.
 قوت کرالی آلاریخ ۴۱۰-جو ایلده شهره صاحب اولور.
 ۴۵۵-جی ایلده باربارلار رومنی یئنی‌دن ایشغال ائدیرلر.
 ۴۷۶-جی ایلده قرمان اودواکر و سوْنونجو ایمپراتور رومول آوقوستول آراسین‌داکی صۆلحه گؤره روم باتی توْرپاقلاری اوزرینکی حاکمیّتینی ایتیریر.
 ۸۰۰-جو ایلده بؤیوک کارلین و پاپ ۳-جو لئونون زامانین‌دا روم اؤز نفوذونو برپا ائتمه‌یه باشلاییر.
 ۸۴۳-۸۴۹-جو ایللرده موسلمان عربلرین موفّقیت سیز هوجوملارینا معروض قالیر.
 ۱۴۱۸-جی ایلده کلیسا پارچالانماسی (سخیزما) نتیجه‌سین‌ده پاپ گئری دؤنه‌رک واتیکانی اؤزونون قرارگاهی اعلان ائدیر.

 یئنی روم 
300 px|right|thumb|واتیکان، مقدس پیوتر میدانی
250 px|left|thumb|واتیکان، مقدس پیوتر کلیساسی

 یئنی روم 
۱۸۶۱-جی ایلده ایتالیا وئنئ‌سییانین و کلیسا دؤولتی واتیکانین قبولون‌دان سوْنرا باشدا کرال ویکتور ۲-جی ائممانوئل اولماقلا غئیری-محدود مونارخییایا چئوریلیر.
۲۶ ژانویه ۱۸۷۰-جی ایلده کرال قوْشونلاری رومیا داخیل اولور و شهر بیرلشمیش ایتالیانین باشکندی اعلان ائدیلیر.
۱۹۲۲-جی ایلده فاشیستلر حاکمیّته گلیر و کرال طرفین‌دن بنیتو موسولینی باش ناظر تعیین ائدیلیر.

موسسولینینین زامانین‌دا کلیسا دؤولت ضدیتلری کسکینلشیر و ۱۹۲۹-جو ایلده کلیسا دؤولتی واتیکان اؤز موستقیللیینی اعلان ائدیر.

ایکینجی دونیا ساواشیندن سوْنرا ۱۹۴۶-جی ایلده کرال اؤلکه‌نی ترک ائدیر و ایتالیا جومهوریتی اعلان ائدیلیر.

 اهالی 
tumb|۳۵۰px|روم اهالی‌سینین ایللر اوزره آرتیم جدوه‌لی
 ایل/تاریخ نفر ۳۳۰  ۱ ۰۰۰ ۰۰۰ ۴۱۰  ۴۰۰ ۰۰۰ ۵۳۰  ۱۰۰ ۰۰۰ ۶۵۰  ۲۰ ۰۰۰ ۱۰۰۰  ۲۰ ۰۰۰ ۱۰۰۰–۱۳۰۰  آرتیم ۱۳۰۰  <۵۰ ۰۰۰ 1400 * ۲۰ ۰۰۰ 1526  50 000-60 000 1528 ** ۲۰ ۰۰۰–۳۰ ۰۰۰ 1600  100 000 1750  156 000 1800  163 000 1820  139 900 1850  175 000 1853  175 800 Tarix Nəfər 1858  182 600 31 dekabr 1861  194 500 31 dekabr 1871  212 432 31 dekabr 1881  273 952 10 fevral 1901  422 411 10 iyun 1911  518 917 1 dekabr 1921  660 235 21 aprel 1931  930 926 21 aprel 1936  1 150 589 4 noyabr 1951  1 651 754 15 oktyabr 1961  2 188 160 24 oktyabr 1971  2 781 993 25 oktyabr 1981  2 840 259 20 oktyabr 1991  2 775 250 21 oktyabr 2001  2 546 804 31 dekabr 2005  2 547 677
(*) Sxizma – kilsənin parçalanması (1309-1376), Vəba epidemiyası (۱۳۴۸-۱۳۵۰)
(**) رومنین تالانی (ساججو دی روم، ۱۵۲۷)

ائ.ا. ۸۰۰-جو ایلده رومنین اهالی‌سی کیچیک اطراف کندلرله بیرلیک‌ده ۱۰۰۰ نفره قدر اوْلموش‌دور.
توسعه ائدن شهر سوْنراکی عصرلرده مئقاپولی‌سه چئوریله‌رک اهالی‌سینین سایی ۱ میلیونا چاتمیش‌دیر. ۴-جو عصرده باشکند خۆصوصیتسینین کونستانتینوپولا کئچمه‌سی و ۵-جی عصرده شرقی روم ایمپراتورلوغونون آیریلماسی اهالینین ۱۰۰ ۰۰۰ نفردک آزالماسینا سبب اولور. ۲۰-جی عصردن اعتباراً روم یئنی‌دن میلیون‌چو شهره چئوریلیر. حال-حاضیردا اهالی اطراف رایونلارلا بیرگه ۲٬۷ میلیون، غئیری-رسمی معلوماتلارا گؤره ایسه ۳ میلیون‌دور. اهالینین ۸٬۴٪-نی اجنبیلر تشکیل ائدیر.

 اینضیباطی بؤلگو 
400 px|reit|thumb|اینضیباطی بؤلگونون خریطه‌سی
ایمپراتور آوقوستا قدر روم ۴ دایره‌دن عبارت اوْلموش، اونون دؤورون‌ده ایسه محله‌لردن عبارت ۱۴ دایره‌یه بؤلونموش‌دور.

 اقتصادیات 
ایکینجی دونیا ساواشی سوْنا چاتدیق‌دان سوْنرا ایتالیانین ان دینامیک توسعه یولو کئچمیش شهری‌دیر. ماشینقاییرما، متالوژی، یونگول، یئیینتی، کیمیا، کاغیذ صنایعلرین‌دن و توریزم‌دن عبارت چوْخ شاخه‌لی ایقتیصادیاتا مالیک‌دیر. ایقلیمی و گؤزل مونومنتال معمارلیغی شهری کینو صنایع‌سینین مرکزلرین‌دن بیرینه چئویرمیش‌دیر. ایتالیا اوزره اۆرتیم (تولید) اوْلونان محصولون ۵٪- رومنین پایینا دوشور. ایشسیزلیک ۷٬۵٪ تشکیل ائدیر.

 لوغتی واغزالی 
۱۸۶۷-جی ایلده‌ن فعالیّت‌ده‌دیر. یئنی‌دن قورولموش دمیر کونستروک‌سییالی قبول زالینین اوزون‌لوغو ۱۲۸ م ائنی ۳۲ م-دیر. اساساً، ایتالیانین قوزئی اوستانلری، پاریس و ویانا ایستیقامتلرین‌ده خط لره مالیک‌دیر. عئینی آدلی مترو دایاناجاغینا و آوتوواغزالا کئچی‌دی وار.

 ایجتیماعی نقلیات 
 تحصیل 
شهرده یئرلَشن ان بؤیوک تحصیل موسسه‌سی اساسی ۱۳۰۳-جو ایلده قویولان روم ساپینزا بیلیم یوردودیر.

 قارداشلاشمیش شهرلر 
 پاریس، فرانسه
 آچاکاچی، بولیوی
 الجزایر، الجزایر
 پکن، چین
 بلقراد، صربیستان
 برازیلیا، برزیل
 قاهیره، میصر
 کی یف، اوکراین
 لندن، بؤیوک بریتانیا
 مادرید، ایسپانیا

 قایناقلار 

 اتک‌یازی 


بؤلمه:اوروپا باشکندلری
بؤلمه:ایتالیا
بؤلمه:روم
بؤلمه:Ancient city of Rome
بؤلمه:Capitals in Europe
بؤلمه:Metropolitan City of Rome Capital
بؤلمه:Catholic pilgrimage sites
بؤلمه:موقدس شهرلر
بؤلمه:Places in the Deuterocanonical books
بؤلمه:New Testament cities
بؤلمه:University towns in Italy
بؤلمه:Populated places established in the 8th century BC
بؤلمه:8th-century BC establishments in Italy
بؤلمه:World Heritage Sites in Italy