آرشین مال آلان (فیلم،۱۹۱۷)

آرشین مال آلان تام متراژلی بدیعی فیلمی"2011-ci ilin yubilyar filmləri". Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi. Dövlət Film Fondu. Kino-Bülleten. IV buraxılış. Bakı: Apostroff, 2011.یؤنتمن بوریس اسوئتلوْو طرفیندن 1917-جی ایلده اکرانلاشدیریلمیشدیر. فیلم " فیلما "  سهمدار جمعیتینده ایستحصال ائدیلمیشدیر.  

   کومدی فیلمین قهرمانی تاجیر عسگر (حسین‌قولو سارابسکی) عاییله قورماق اوچون قیزی اوّلجه دن گؤروب سئومک آرزوسو ایله یاشاییر. موحیط، شراییط، ان باشلیجاسی ایسه عادت بونا یول وئرمیر. دوستو سلیمان‌ین (میرزآغا علی‌یئو) مصلحتی ایله کوچه لری، ائولری عادی بیر آرشین مالی ساتان کیمی گزنده سلطان بیگین (علی‌کبر حسین‌زاده) قیزی گولچؤهره (احمد آغدامسکی) ایله راستلاشیر. گنجلر ایلک باخیشدان بیر-بیریلرینی سئویرلر. موختلیف مانعه لره، چتین‌لیک‌لره باخمایاراق نهایت اونلار آرزولارینا چاتیرلار. فیلمده رول‌لاری حسین‌قولو سارابسکی، احمد آغدامسکی، علی اکبر  حسین‌زاده، یونس نریمانوو، میرزآغا علی‌یئو، آلکساندرا اوْلِنسکایا، حنفی تِرِقولوو و یئوا اولنسکایا ایفا ائدیرلر.  

   فیلم حاقیندا 

   عادته گؤره او واخت قادین‌لار نینکی صحنه‌یه چیخمیر، حتّی اونلارین ایجتیماعی یئرلرده گؤرونمه‌لرینه ده ایجازه وئریلمیردی. اونا گؤره ده او دؤورده قادین رول‌لارینی کیشی‌لر اویناییردیلار. فیلمین چکیلیشی ایله باغلی یؤنتمن ده بو قایدایا  رعایت ائتمگه مجبور اولور. او، گولچؤهره و جاهان خالا رول‌لارینا کیشی اویونچولاردان احمد آغدامسکی و یونس نریمانووو چکیر.Üzeyir Hacıbəyov və kino [Mətn /A. Kazımzadə ; red. M. Bəyişli ; rəssam N. Şıxəliyev ; rəyçi A. Dadaşov]
   فیلم ایلک دفعه  باکی‌داکی  " فوروم "  کینوتئاتریندا نوماییش ائتدیریلمیشدیر. موسیقیچی‌لر سالوندا اوپرادان موسیقی پارچالاری ایفا ائدیردیلر. جبار قاریاغدی‌‌اوغلو و دیگر موغنی لر آریالار اوخویوردولار. Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu - 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh.40. 
   فیلمین کیفیتی چوخ آشاغی اولدوغو اوچون اوزئییر حاجی‌بیلی‌نین تأکیدی ایله ژانویه‌نین 8-ده اکراندان چیخاریلمیش، لاکین قارانلیق کادرلار، یارارسیز اپیزودلار کسیلیب گؤتورولدوکدن سونرا 4 حیصه‌لی یئنی فیلم کیمی کینوتئاترلاردا شرق موسیقی اورکستری نین موشاییعتی ایله تکرار گؤستریلمیشدیر. "Kaspi" qəzeti, 8 yanvar 1917-ci il, № 6.گومان وار کی، بو دفعه  گ. بِلیاکوو عئینی فیلمی اؤزونونکولشدیرمیش، سانکی تکرار چکیلمیش کیمی یئنیدن اکران‌لارا چیخارمیشدیر. بو دفعه  فیلمین هر بیر حیصه سی‌نین اؤز آدی وار ایدی:  " جاوان عسگر ایله ولی نین ماجراسی " ،  " گلین سئچمک " ،  " آرشین مال آلان " ،  " ایکیسی آختاردی، دؤردو ائولندی " . 
   فیلم سونرادان بوتون قافقازدا نوماییش ائتدیریلمیش، تاماشاچی‌لار طرفیندن ماراقلا قارشیلانمیشدیر. و یئنیدن باکی تاماشاچی‌لاری‌نین موحاکیمه سینه وئریلمیشدیر. بونونلا علاقه دار  " کاسپی "  قزئتی‌نین 1917-جی ایل 20 آوریل تاریخلی ساییندا خبر وئریلمیشدیر کی، 4 حیصه‌دن عیبارت " آرشین مال آلان "  کومدیسی باکی‌نین مالیی تئاتریندا آوریل‌ین 20-دن 22-دک گؤستریله‌جک و فیلمی شرق موسیقی اورکستی موشاییعت ائده‌جکدیر. بو فیلم اوزئییر حاجی‌بیلی‌دن گیزلی صورتده موختلیف واخت‌لاردا و موختلیف شهرلرده گاه 7، گاه دا 4 حیصه ده نوماییش ائتدیریلمیشدیر. Azərbaycan bədii kinosu (1920-1935-ci illər) [Mətn /N. Sadıxov ; red. C. Cəfərov ; AzSSR EA Memarlıq və İncəsənət İn-tu] 
   فیلم اوزئییر حاجی‌بیلی‌نین عئینی آدلی اوپراسی اساسیندا اکرانلاشدیریلمیشدیر.  

   فیلمین اوزرینده ایشله ینلر 
  اثرین مؤلیفی: اوزئییر حاجی‌بیلی  

  یؤنتمن: بوریس اسوئتلوو  

  اوپراتور: قریقوری لِمبِرق  

 رول‌لاردا 
  حسین‌قولو سارابسکی — عسگر  

  احمد آغدامسکی — گولچؤهره  

  علی اکبر  حسین‌زاده — سلطان بیگ  

  یونس نریمانوو — جاهان خالا  

  میرزآغا علی‌یئو — سلیمان‌  

  آلکساندرا اولنسکایا — آسیا  

  حنفی ترقولوو — ولی  

  یئوا اولنسکایا — تئللی  

  محمد علیلی  

 اتک یازی‌لار 
بؤلمه:فیلملر
بؤلمه:فیلم