خیرمان‌دالی (ماساللی)

خیرمان‌دالی (ماساللی) ([[تورکجه] 
 (Xırmandalı, Masallı) آذربایجان جومهوریتینین ماساللی رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. 
سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۳۷۴۵ نفر ایمیش.

 == تَوپونيميكَه‌سی ==

بایات طایفاسیندا بیر تیرهنین آدی اولوب.

یاشایش منطقەسینین آدی تورکدیللی خیرماندالی طایفاسینین آدی ایله باغلیدیر. منبعلرده هارماندالو/خارماندالو/خربندەلو/خودابندەلو کیمی قەیەدە آلینان خیرماندالیلارین آدی بایات طایفاسینین ترکیبینده چکیلیر و صفویلر دؤولتینین سیاسی حیاتیندا موهوم رول اوینادیقلاری گؤستریلیر. بو طایفانین آدینا ایران و عیراق توپونیمییاسیندا دا راست گلمک مومکوندور. قوبالی فتحلی خان دورونده (۱۷۵۸-۱۷۸۹) خیرماندالیلارین بیر حیصّسی جنوبی آذربایجانین اردبیل اوستانیندان کؤچوب قوبا خانلیغینین مشکر و شابران محالّارینا گلمیشلر. فضولی رایونونداکی ماندیلی اویکونیمی ده خیرماندالی آدینین تحریف اولونموش فورماسیدیر.

 اهالیسی 

۱۸۷۳-جی ایلده ن. ک. زئیدلیتسین رئداکتورلوغو ایله ۱۸۷۹-جی ایلده نشر اولونان «Сборник сведений о Кавказе» درج اولونان معلوماتا گؤره، خیرماندالی کندینده ۶۹ هیئت و ۴۲۸ ساکین وار ایدی؛ "تاتارلار" — شیعه‌لر (شیعه آذربایجانلیلار). کندده مسجید وار.  
۱۹۱۵-جی ایلین معلوماتینا گؤره، خیرماندالی لنگهران قضاسینین — باکی قوبرنیاسینین ۷۱۷ ساکینی اولان "تاتار" (آذربایجان) کندی ایدی.  
۱ یانوار ۱۹۳۳-جو ایل تاریخینه آذربایجان س.س.ر. ماسالی رایونونون خیرماندالی کند سویتیده ۷۲۸ نفر (۱۸۶ تسرروفات) یاشاییردی، اونلاردان ۳۸۱-ی کیشی، ۳۴۷-سی قادین ایدی. بوتون خیرماندالینین اهالیسی تورکلردن (آذربایجانلیلاردان) 
عبارت ایدی — ۱۰۰٪.

 تاریخی 
اوروچ بەی بایاتین «Relaciones de Don Juan de Persia» کیتابیندا بو طایفانین آدی چکیلیر و توصیف ائدیلیر کی، "خیرماندالی بیز مارکیزلره دئییریک."

منبعلردن بیری خیرماندالیلارین بیر حیصّه‌سی XVIII عصرین ۶۰-۷۰-جی ایللرینده خزر دنیزینین ساحیلینده-باليق و قوش اووو، هم ده اکین ائکمک، هیوان ساخلاماق اوچون الوریشلی ایمکانلاری اولان اراضی‌ده خیرماندالی کندینین اساسین قویورلار. کندین ایلک ساکینلریندن بیری کَلَنتَر حسین اولموشدور. کندده تقریباً ۱۸۶۰-۱۹۱۷-جی ایللرده باکی میلیونچوسو د.ل. ماییلوا مخصوص باليق امالی و ساتیشی شیرکتی فعالیّت گؤسترهمیشدیر. ۱۹۱۸-جی ایلده موغان کندلرینه هوجوم ائدن روس-ئرمنی بیرلشمهلری خیرماندالی کندینده دینج اهالیه قارشی قیرغینلار توْره‌تمیشدیر. ۱۹۱۸-۱۹۱۹-جو ایلین آوقوست آیینا کیمی موغان سووئت رئسپوبلیکاسی قورولموشدور. ۱۹۷۴-جو ایلده کندین اراضیسیندن آذربایجان آتابَیلر دؤولتی (۱۱۳۶-۱۲۲۵) دؤورونده زرب ائدیلمیش پول دفینه‌سی آشکار ائدیلمیشدیر.

ثومب|لفت|۱۸۹x240px|خیرماندالی کندی (خارماندالی) ۱۸۸۰-جی ایلین ائتنوغرافیک خریطه‌سینده

 موحاریبه 
 ۱۹۴۱-۱۹۴۵-جی ایللر بویوک وطن موحاریبه‌سینده ایشتیراک ائدنلر: ۱۵۲ نفر.   هلک اولان و ایتکین دوشهنلر: ۷۳ نفر.
 I قاراباغ موحاریبه‌سینده  شهید اولموشدور: عباسوف فیدایی عباس اوغلو، قاسیموف روستم قنیمت اوغلو، قمباروف ساییق شاهعلی اوغلو، الئسگروف زاور عسگر اوغلو، ممدوف خیدیر ممدقولو اوغلو  و صفروف عباس ئرستون اوغلو
II قاراباغ موحاریبه‌سینده ۸۶ نفر کونولو ایشتیراک ائتمیشدیر.
II قاراباغ موحاریبه‌سیندن شهید اولموشدور: عباسوف روسلان حکمت اوغلو
آنتیتئرور عملیّاتی شهیدی: باش لیئیتنانت یوسیفلی شمیستان شوکران اوغلو

 قایناقلار 



بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری