بیرلشمیش عرب امیرلیکلری

بیرلشمیش عرب امیرلیکلری یا ایمارات  آسیادا بیر دؤولت.
عربیستان یاریماداسینین شرق حیصّه سینده فارس و عوْمان کؤرفزلری ساحلینده یئلشیر. اۆچ دؤولت‌له، جنوب‌دا و غرب‌ده سعودی عربیستان (۴۵۷ km)، شیمال‌دا قطر، جنوب-غرب‌ده عومانلا (۴۱۰ km) همسرحددیر. امیرلیکلرین ساحل خطی‌نین اۇزون‌لوغو ۸۰۰ km- یاخین‌دیر. ایمارات ترکیبینده یئددی امیرلیک وار: ابوظبی، دوبی، شارجه، عجمان، فجیره، راس‌الخیمه و ام‌القوین داخیلدیر. اؤلکه اراضیسینین ۹۳ فایزی ابوظبی و دوبی امیرلیکلری‌نین پایینا دۆشور.

 ایقتصادیات 
۵۰-جی ایللره قدر به-ده نفت یاتاقلاری کشف اوْلونانادک ایقتصادیات‌دا اساس ساحه‌لر هله اوْ واخت تنززوله اۇغرایان بالیقچی‌لیق و میرواری تولیدی ایدی. اما ۱۹۶۲-جی ایلدن امیرلیکلردن ایلک اوْلاراق ابو-دابی نفت ایخراج ائتمه‌یه باشلایان‌دا اؤلکه و اوْنون ایقتصادیاتی تانینمایاجاق درجه‌ده دییشیل‌دی. بیرلشمیش عرب امیرلییی یارادیلدیغی گۆن‌دن اوْنون باشکانی، ابوظبی نین مرحوم حاکمی شئیخ زاهید نفت صنایع‌سی آچیغا چیکمامیشینی تئز درک ائتدی و نفت ایخراجین‌دان گلن گلیری صحیّه‌یه، تحصیله و میلّی آلت یاپی (زیر ساخت) ون اینکیشافینا یاتیراراق، بۆتون امیرلیکلرین اینکیشافینی تأمین ائتدی. نفت صنایعسینین اینکیشافی خاریجی ایشچی قوه‌سینین آخینینا سبب اوْلدو، ایندی اوْنلار اؤلکه اهالیسینین، تقریباً، ۱/۴ حیصّه‌سینی تشکیل ائدیرلر. بیزنس و توریسمین اینکیشافی امیرلیکده تیکینتی بومونون اینکیشافینا سبب اوْلدو. میلیاردلارلا دوللار بۇ جور لاییحه‌لره یاتیریلیر، بئله شهرلرین سمبولو ابوظبی و کوسموپولیت دوبی‌داکی کیمی مؤهتشم مئهمانخانالار و گؤیدلنلردیر. به – فارس کؤرفزی اؤلکه‌لری ایچریسینده دیگر مدنیت و اینانجلارا قارشی دؤزوم نۆماییش ائتدیرن ان لیبئرال اؤلکه‌دیر. بۇنونلا یاناشی، به بۇ بؤلگه دا عومومیت‌له سئچکی‌لی حاکمیّت اوْرقانی اوْلمایان یگانه دؤولت‌دیر.

 طبیعی قایناقلاری 
بیرلشمیش عرب امیرلیکلرینده قیمت‌لی فایدالی قازینتیلار نفت، طبیعی قاز، دمیر فیلیزی، داشدوز، اورانوس، کرومیت، نیکل، میس، پلاتین، بوکسیت، ماقنئزیت، آسبئست و س. آشکار ائدیلمیشدیر. نفت و طبیعی قاز یاتاقلاری داها تئز منیمسنیلمیش، دیگرلری ایسه هله ده تدقیق ائدیلمک‌ده‌دیر. مثلاً، داغلیق بؤلگه‌ده یئرلشمیش رس-ال-هئیمه امیرلییی‌نین فایدالی قازینتیلارلا زنگین اوْلماسی معلوم‌دور.

 اهالی 
ایمارات اهالی‌نین ایلک نۆفوس ساییمی ۱۹۶۸-جی ایلین مارس- آوریل آیلاریندا آپاریلمیش (اوْ واخت اؤلکه مۆقاویله‌لی عوْمان آدلانیردی) و ۱۸۰ مین نفر ساکین قئیده آلینمیش‌دی. «نفت های-کویو» ایله علاقه دار اهالی‌نین سایی تبی آرتیم، اؤزل‌له خاریجی موحاجیرلرین قوْنشو عرب اؤلکه‌لری، هیندوستان و ایراندان گلن فهله‌لرین کۆتلوی (توده) آخینی حسابینا هیزله آرتمیش و ۲۰۰۵-جی ایللرین اوّللرینده تخمیناً ۴٬۰ میلیون. نفره چاتمیش‌دیر. اهالی‌نین ایلک نۆفوس ساییمی سیندان ۲۱-جی عصرین اوّللرینه قدر اؤلکه‌ده یاشایانلارین سایی ۲۰ دفعه‌دن چوْخ آرتمیش‌دیر. دموقرافلارین حسابلامالارینا گؤره ۲۰۱۵-جی ایلده اؤلکه‌ده اهالی‌نین سایی ۶٬۰ میلیون. نفره قدر آرتا بیلر. ۵–۶ دسامبر
۲۰۰۵-جی ایل نۆفوس ساییمی نا اساساً ایمارات اهالی‌سی ۴٫۱۰۶٫۴۲۷ نفر اوْلموش‌دور.[۴] ایمارات اهالی‌سی اساساً عربلردن، قیسمن بلوچلاردان، فارسلاردان، پوشتونلاردان، پنجاب‌لیلاردان، بنگاللاردان و آز سایدا دیگر اتنیک قروپلاردان عبارت‌دیر.

 دیل 
دیگر آفریقا-عرب اؤلکه‌لرینده اوْلدوغو کیمی عرب دیلی بۇرادا رسمی دیل‌دیر. عرب دیلی اؤلکه‌ده تحصیل دیلی‌دیر و حاکم دیل اوْلما اؤزللیکی داشیییر. بللی بیر دؤورده اینگیلیس حاکمیّتینده قالدیغی اۆچون اؤلکه‌ده اینگیلیس دیلینده ده دانیشیرلار. اؤزل‌له ایش حیاتیندا گئنیش شکیل‌ده اینگیلیس دیلین‌دن ایستیفاده ائدیلیر. کوچه، ماغازا و دیگر یئرلرین آدلاری اینگیلیس دیلینده یازیلیر. تیجارت دیلی فرانسه، عرب و فارس دیللری‌دیر. اؤلکه‌ده پاکیستان و هیندوستانلی گلمه‌لرین سایینین یۆکسک‌لییی سببیندن بۇرادا هیند-اۇردوجا دا دانیشیلیر.

 دین 
بیرلشمیش عرب امیرلیکلری اهالیسینین اکثریتی (۸۹٪) موسلمانلاردیر. موسلمانلارین ۲/۳ حیصّه سی وهابی‌لییه یاخین اوْلان سوننولویون حنبه‌لی مذهبینه اعتیقاد ائدیر. عئینی زاماندا سوننو-مالیکیلر و چوْخ آز سایدا سوننو-شافییلر یاشاییرلار. به-ده شیعه‌لره (اهالی‌نین ۱/۵-ای؛ اوْنلار ایران‌دان، پاکیستان‌دان و هیندوستان‌دان گلنلردیر) ده راست گلینیر. شرق‌ده و جنوب‌دا عبارتدیر (۴۰ مین نفره یاخین) یاشاییر. بۇنونلا یاناشی کریستیانلار (اهالی‌نین ۶٪- اساساً اینگیلیس لر و آمریکانلار) و ایندوسلار دا موسلمانلارلا یاناشی یاشاییرلار.

 مدنیت 
 رسمی تعطیل گۆنلری 
۱ ژانویه — یئنی ایل

۱۱ ژانویه — قوربان بایرامی

۳۱ ژانویه — هیجری ایلی‌نین اوّلی

۱۱ آوریل — محمد پیغمبرین آد گۆنو

۶ آگوست — شئیخ زایئدین ابوظبینین امیری اوْلماسی

۲۲ آگوست — میراج

۲۲–۲۴ اۇکتوبر — رمضان بایرامی

۲ دسامبر— میلّی گۆن

 مطبخ 
بیرلشمیش عرب امیرلیکلرینده دۆنیا مطبخلریندن یئمکلره راست گلینیر. سیخ توریست آچیغا چیکمامیشی اوْلان بۇ اؤلکه‌ده، هر زؤوقه خیطاب ائده‌جک بیر چوْخ رستورانلا قارشیلاشماق اوْلار.. عۆمومی اوْلاراق تورک مطبخینه بنزین بیر یئمک مدنیتی وار. لاکین ادویاتلاری، یاغلاری و فرقلی یئمک بیشیرمه طرزلری، یئمکلری‌نین دادلاری تورک یئمکلریندن فرق‌لنیر. بۇرادا خورما دولماسی آدلی یئمکی شیرین و پئندیرلی بیر قاریشیق‌دان عبارت اوْلان دییشیک بیر لذت‌دیر.

 گؤرونتولر 

 قایناقلار 
https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia

 منابع 

 گؤرونتولر 

بؤلمه:آسیا اؤلکه‌لری
بؤلمه:عرب دؤولت‌لری
بؤلمه:عرب بیرلیگی اؤلکه‌لری
بؤلمه:ایسلام ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی اؤلکه‌لری
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
بؤلمه:ایمارات
بؤلمه:عربیستان یاریم آ‌دا‌سی
بؤلمه:Federal monarchies
بؤلمه:Member states of OPEC
بؤلمه:Member states of the Cooperation Council for the Arab States of the Gulf
بؤلمه:اوْرتا دوْغو اؤلکه‌لری
بؤلمه:یاخین شرق اؤلکه‌لر
بؤلمه:غربی آسیا اؤلکه‌لری
بؤلمه:۱۹۷۱ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بؤلمه:۱۹۷۱ - جی ایلینده ایمارات اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله‌لر