۱۹۰۵ (میلادی)

میلادی ۱۹۰۵-جی ایل  گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز بئشینجی ایل.
 اهمیتلی حادیثه‌لر 

حادیثه‌لر 
۹ ژانویه - پتربورقدا “قانلی بازار گۆنو”. حؤکومت قۆووه‌لری‌نین دینج نۆمايیشچیلری آتشه تۇتماسی نتیجه‌سینده ۱۳۰ نفر هلاک اوْلوب، ۳۰۰ نفر يارالانیب .
۵ سپتامبر - روسیه-ژاپن موحاربه‌سی‌نین سونو.
۲۹ ژولای - داگ هامرشولد؛ یارادیجی، اقتصادچی، بیرلشمیش میلتلرین تشکیلاتینین باش کاتیبیُ صولح ساحه سینده نبول اٰدولو قازانان شخص
۲۷ فوریه - روس یازیچی‌سی ماکسیم قوْرکی ریقایا سۆرگون ائدیلدی.
۲۶ فوریه - قافقاز جانیشینلیگی قۇرولدو.
۲۶ اوْکتوبر - سوئد نوروژین موستقیللیینی تانیدی.
۲۳ فوریه - شیکاقودا (آمریکا) حۆقۇق‌شۆناس پوْل پِرسی هاریس ایلک روتاری کلوبونون اساسینی قوْیدو.
۲۱ نوْوامبر - انشتَين مشهۇر E=mc2 فورمولونو آچێقلامێشدێر.
۲ ژانویه - روس-ژاپون ساواشی دؤورونده پورت-آرتور شهری‌نین مۆدافیعه‌سی دایاندیریلاراق شهر ژاپونا وئریلدی.
۱۷ اوْکتوبر - روس ایمپیراتوری ۲-جی نیکولای دؤولت دوماسینا قانون‌گوذار حاکیمیتین و لیبرال آزادلیغین وئریلمه‌سی حاقیندا بیانیه ایمضالادی.
۱۳ اوْکتوبر - تورکیه‌نین قالاتاسارای ورزیش کلوبو یارادیلمیشدیر.
۱۱ ژانویه - مصطفی کمال ساواش آکادمی‌سیندن قۇرمای یۆزباشی اوْلاراق مأذون اوْلدو.

 قایناق‌لار 

بؤلمه:میلادی ایللر