۱۹۱۹ (میلادی)

میلادی ۱۹۱۹-جی ایل  گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْن دوْققوزونجو ایل.
 اهمیتلی حادیثه‌لر 

حادیثه‌لر 
۸ آقوست - لهستان قوه لری مینسک و روونو شهرلرینی اله کئچیریر.
۳۰ نوْوامبر - فرانسه‌ده قادینلار سس وئرمه حۆقوقو الده ائتمیشلر.
۲۷ دسامبر - سامسوندا باشلاتدیگی قۇرتولوش مۆجادیله‌سینین آردیندان ارزروم و سیواس کونقره‌لرینی حاضیرلایان مصطفی کمال پاشا٬ هئیأت-تمثیلیه عۆضولرییله سیواسدان آنکارایا گلدی.
۲۵ آقوست - آذربایجان موعلیملرینین اوچونجو  کونگیره‌سی کئچیریلمیشدیر.
۲۴ اوْکتوبر - نخجیواندا آمریکا ژنرال-قوبرناتورلوغو تأسیس ائدیلمیشدیر.
۲۳ نوْوامبر - آذربایجان و ائرمنیستان حؤکومتلری‌نین رهبرلری تیفلیسده گؤروشوب. اوْنلار بۆتون ضدیتلی مسئله‌لری صولح کوْنفرانسیندا حل ائتميی قرارا آلیب. گؤروشدن سوْنرا آذربایجان اوْردوسو زنگزوردان گئری چاغیریلیب.
۲۳ مارس - بنیتوْ موسولینی٬ ایتالیادا فاشیست مۆجادیله بیرلیک‌لری‌نین ایتّیفاقی حزبینی قۇردو.
۲۱ مارس - ماجاریستان شوروی جۆمهۇریتی قۇرولدو.
۲۱ ژانویه - ایرلند باغیمسیزلیق ساواشی باشلادی.
۱۹ دسامبر - آتاتۆرک و هئیأت-تمثیلیّه٬ سیواس‌دان آنکارایا یوْلا دۆشموشدور.
۱۹ آقوست - افغانیستان بؤیوک بریتانیادان موستقیللیک آلمیشدیر.
۱۸ ژانویه - بیرینجی دۆنیا ساواشیندان سوْنرا پاریس باریش کونفرانسی گئچیریلدی.
۱۸ آقوست - آذربایجان دموکراتیک جومهوریتینین ایلک سرحد موحافیظه‌سی تأسیس ائدیلمیشدیر.
۱۵ نوْوامبر - باکی دوْلت بیلیم یۇردو یارادیلمیشدیر.
۱۵ مارس - اینگیلیس تۆرکیه‌نین مرزیفون شهرینی ایشغال ائتدی؛ نئچه آیدان سوْنرا اهالی‌نین مۆقاویمتی ایله شهری ترک ائتمه‌یه مجبور قالدی.
۱۴ مارس - تۆرکیه‌ده طیب بایرامی و مکتب-طیبیه‌ی-شاهانه‌نین قۇرولوش ایل‌دؤنمی. حکمت بوْران باشچیلیغیندا٬ طیب جامیعه‌سی‌نین ایستعمارچی گؤجلرین قارشی‌سینا رسماً چیخیشی سببی ایله بۇگۆن طیب بایرامی اوْلاراق قۇتلانماقدادیر.
۱۱ آوریل - اۇلوسلارآراسی چالیشما اؤرگوتو قۇرولدو.
۱۱ آوریل - سنقاپور٬ بؤیوک بریتانیا و ایرلند بیرلشمیش شاهلیغیندان باغیمسیزلیغینی بیلدیردی.
۱۱ آقوست - آذربایجان خالق جومهوریتی آذربایجان وطنداشلیغی حاقیندا قانون قبول ائتدی.
۱۱ آقوست - وئيمار جومهوریتی‌نین آنایاساسی قبول ائدیلدی.
۱۰ مارس - چین‌ده کؤله‌لیک گؤتورولدو.
۱۰ مارس - عثمانلی ایمپیراتورلوغوندا احمد توفیق پاشا دؤولتی دۆشدو. یئرینه فرید پاشا دؤولتی قۇرولدو.
۱۰ ژانویه - مدینه مۆدافیعه‌سی دۆشدو. مدینه‌ده‌کی عثمانلی ساخلی‌سی سیلاح بۇراخان سوْن ساواشان گۆج اوْلدو. بیرینجی دۆنیا ساواشی عملاً سوْنا چاتدی.
۱۰ ژانویه - اینگیلیس گۆجلری باغدادی ایشغال ائتدی.
۱۰ آوریل - مکزیک‌لی اینقیلابچی باشچی‌سی امیلیانو زاپاتا٬ حؤکومت گۆجلرینجه اؤلدورولدو.
۱ مارس - کوره‌نین تک طرفلی باغیمسیزلیق اعلانی.

 قایناق‌لار 

بؤلمه:میلادی ایللر
بؤلمه:1919