آنتانتا

آنتانتا یا تفاهم مثلث . - ۱۹۰۴—۱۹۰۷-جی ایللرده روسیه نین، اینگیلیسین و فرانسه نین ساواش-سیاسی بلوکو اوْلموش‌دور. سوْنرالار ۱۹۱۵-جی ایلده ایتالیا و ژاپون دا بۇ اتفاقا قوْشولدو.

آنتانتا بلوکو - بیرینجی دونیا ساواشی زامانی ۱۹۰۴-۱۹۰۷جی ایللرده «اۆچلر اتفاقی»نا قارشی اوْلاراق یارانمیشدی. آنتانتا بلوکو «اۆچلر اتفاقینا» جواب اوْلاراق یارادیلمیش و اؤزون‌ده آلمان قوه‌لرینه قارشی اوْلان دؤولتلری جمع لشدیرمیشدی. فرانسه اوّلجه‌دن آلمانیا قارشی ایدی. روسیه و اینگیلیسنین ده  بۇرادا آلمان هژمونی سینا قارشی اوْلماسی بۇ دؤولتلری بیر بلوک آلتیندا بیرلشدیردی. ۱-جی دۆنیا ساواشی آنتانتا بلوکونون قالیبیتی ایله باشا چاتمیش‌دی. ساواشین نتیجه‌سی عثمانلی ایمپیراتورلوغون و «اۆچلر اتفاقینا» داخیل اوْلان اوتریش-ماجاریستانین سوقوطو، روسیه دا فوْریه و اۇکتوبر عۆصیانلارینا، آلماندا ایسه نوْامبر عۆصیانین باش وئرمه‌سی اوْلموش‌دو.

آنتانتا بلوکو - ۱-جی دۆنیا ساواشی زامانی ۱۹۰۴-۱۹۰۷-جی ایللرده «اۆچلر اتفاقی»نا قارشی اوْلاراق یارانمیشدی. آنتانتا بلوکو «اۆچلر اتفاقینا» جواب اوْلاراق یارادیلمیش و اؤزون‌ده آلمان قوه‌لرینه قارشی اوْلان دؤولتلری جمع لشدیرمیش‌دی. فرانسه  اوّلجه‌دن آلمان قارشی ایدی. روسیه و اینگیلیس‌نین ده  بۇرادا آلمان هژمونی سینا قارشی اوْلماسی بۇ دؤولتلری بیر بلوک آلتیندا بیرلشدیردی.

۱۸۹۱-جی ایلده- روسیه ایمپیراتورلوغو و فرانسه  جومهوریتی فرانسه-روس اتفاقینین یارادیلماسی ایله باغلی راضیلیغا گلدیلر.

۱۹۰۴-جو ایلده- اینگیلیس-فرانسه راضی‌لیغی الده اوْلون‌دو.

۱۹۰۷-جی ایلده- روس-اینگیلیس راضی‌لیغی ایمضاءلاندی.

آنتی-آلمان مؤقیعتی توتان دؤولتلرین سایی چوْخ اوْلسا دا، اوْنلارین بیر چوْخ آلمان قارشی ساواش عملیّاتلار دا ایشتیراک ائتمیردیلر. مثلاً، چین ۱-جی دۆنیا ساواش‌سینه آنتانتانین ترکیبینده باشلاسا دا، اوْ ساده‌جه فورمال اوْلاراق اۆزولوک داشیییردی. اوْ، یالنیز آلمان ایله دیپلوماتیک علاقه لری کسمک ایسه کیفایتلنمیش، هئچ بیر ساواش عملیّات آپارمامیشدی.

۱-جی دۆنیا ساواشی آنتانتا بلوکونون قالیبیتی ایله باشا چاتمیش‌دی. ساواشین نتیجه‌سی عثمانلی ایمپریاسینن و «اۆچلر اتفاقینا» داخیل اوْلان اوتریش-ماجاریستانین سوقوطو، روسیه دا فوْریه و اۇکتوبر  عۆصیانلارینا، آلماندا ایسه نوْامبر عۆصیانین باش وئرمه‌سی اوْلموش‌دو.

 گؤرونتولر 

بؤلمه:بیرینجی دونیا ساواشی
بؤلمه:ایگیرمینجی عصر ساواشلاری
بؤلمه:تاریخ