بالاش آذراوغلو

بالاش آذراوغلو آدی ایله تانینان بالاش آبی زاده آذربایجان شاعری، دراماتورق، ادبیات‌شوناس و ترجومه‌چی. آذربایجان ائس.ائس.ائر خالق شاعری و 21 آذر حرکاتی‌نین ایشتیراکچی‌سی.

آذربایجان میللی حؤکومتی دؤورونده آذربایجان میللی مجلیسی‌نین دئپوتاتی، «جودت» قزئتی‌نین رئداکتورو، آذربایجان دؤولت رادیو وئریلیشلری کومیته‌سی‌نین صدر معاونی و «يازیچی‌لار و شاعرلر جمعیتی»نین ایداره هئيتی‌نین عضوو اولوب. آ.م.ح داغیلدیقدان سونرا باکی‌يا کؤچوب. 

موختلیف ایللرده «آذربایجان يازیچی‌لار جمعیتی»‍نین صدری، «آذربایجان» قزئتی‌نین رئداکتورو، آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییی‌نین کاتیبی، آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییینده جنوبی آذربایجان ادبیاتی اوزره باش مشاور اولوب. اثرلری اینگیلیس، روس، فارس، اؤزبک، فرانسیز، گورجو، اوکراين و لاتیش دیللرینه ترجومه اولونوب. فعالیتینه گؤره ایکی دفعه‌‌ آذربایجان ائس.ائس.ائر عالی سووئتی رياست هئيتی‌نین فخری فرمانی ایله، «شرف نیشانی»، «خالق‌لار دوستلوغو»، «شؤهرت» اوردئنلری ایله، «21 آذر»، «ولادیمیر ایلیچ لئنینین آنادان اولماسی‌نین 100 ایللییی موناسیبتیله» يوبیلئي مئدالی ایله تلطیف اولونوب.

 حیاتی  
بالاش الله‌باخیش اوغلو آبی‌زاده 1921-جی ایل نويابرین 11-ده باکی‌دا آنادان اولوب. اورتا تحصیلینی باکی‌دا 21 سايلی مکتبده آلیب. مکتبلی ایکن رئسپوبلیکا پیونئرلر ائوینده ادبیات درنه‌يینه عضو اولوب. «دنئپر» آدلی ایلک شعری 1936-جی ایلده «پیونئر» ژورنالیندا درج اولونوب.

استالین رئپرئسسیيالاری دؤورونده 1938-جی ایلین فئورال آيیندا اولجه آتاسی داها سونرا ایسه اؤزو حبس اولونوب. 2 آي حبسده قالدیقدان سونرا اردبیله سورگون اولونوب. بورا اوندان اول سورگون اولونان عائله‌‌ عضولری ایله بیرلیکده سلیم قیشلاغی کندینه کؤچوب. بورادا فارس دیلینی اؤيرنمک اوچون گئجه کورسلارینا گئتمه‌يه باشلايیب.

 21 آذر حرکاتیندا 
1942-جی ایلده توده پارتیياسینا عضو اولوب. 1943-جو ایلده «ضدفاشیست» جمعیتی‌نین اردبیل ویلايت شعبه‌سی‌نین صدری سئچیلیب. جمعیتین مطبوعات اورقانی اولان «يومروق» قزئتی‌نین و جمعیتین «ضدفاشیست» آدلی ادبیات صحیفه‌سی‌نین رئداکتورو اولوب. ایلک شعرلر کیتابی «ایلک شعرلر» آدی آلتیندا 1943-جو ایلده اردبیلده آذربایجان «ضدفاشیست» جمعیتی طرفیندن چاپ اولونوب. 1945-جی ایلده وطن يولوندا قزئتی‌نین رئداکسیياسیندا «شاعرلر مجلیسی» جمعیتی يارادیلدیقدان سونرا بالاش آذروغلو دا عینی جمعیتی اردبیلده يارادیب.

1945-جی ایلده آذربایجان دئموکرات پارتیياسی يارادیلدیقدان سونرا پارتیيايا عضو اولوب و اردبیل ویلايت کومیته‌سینده فعالیت گؤستریب. پارتیيانین اردبیلده رسمی مطبوعات اورقانی «جودت» قزئتی سئچیلدیکدن سونرا بالاش آذروغلو قزئتین رئداکتورو تعیین اولونوب. 1945-جی ایل نويابرین 27-دن دئکابرین 2-ه قدر ایران تاریخینده ایلک دفعه‌‌ قادینلارین دا ایشتیراک ائتدییی آزاد سئچکی‌لر کئچیریلیب. کئچیریلن سئچکی‌لر نتیجه‌سینده بالاش آذروغلو سس توپلاياراق آذربایجان میللی مجلیسینه گئرمی‌دن نوماینده‌‌ سئچیلیب. آذربایجان میللی حؤکومتی قورولدوقدان سونرا آذربایجان دؤولت رادیو وئریلیشلری کومیته‌سی‌نین صدر معاونی تعیین اولونوب. ایکینجی کیتابی 1946-جی ایلده «شعرلر» آدی ایله تبریزده «وطن يولوندا» نشریاتیندا چاپ اولونوب. 1946-جی ایلده «شاعرلر مجلیسی» جمعیتی‌نین اساسیندا تشکیل اولونموش «يازیچی‌لار و شاعرلر جمعیتی»نین ایداره هئيتی‌نین عضوو سئچیلیب.

1946-جی ایل دئکابرین 5-ده میيانا ایستیقامتینده هوجوم ائدن شاه قوشونلاری غلام يحیی‌نین رهبرلیک ائتدییی فدائی‌لر طرفیندن داياندیریلدی. آذربایجانین موختلیف اراضی‌لریندن اینسانلار سلاحلانماق و شاه قوشونونا قارشی موباریزه آپارماق اوچون میللی حؤکومته مراجعتلر ائدیردیلر. بوندان سونرا میر جعفر پیشوری‌نین رهبرلییی ایله مدافعه‌‌ کومیته‌سی يارادیلدی. کومیته‌نین ایلک ایشی تبریزده حربی وضعیت اعلان ائدیب، «بابک» آدلی کؤنوللو دسته‌لر ياراتماق اولدو. کؤنوللو دسته‌لره ایلک ائتاپدا 600 نفر عضو اولدو. بوندان سونرا میر جعفر پیشه‌وری يئنیدن حربی دستک اوچون سووئت اتفاقینا مراجعت ائتدی. لاکین بو ایسته‌يی ده جاوابسیز قالدی.

1946-جی ایل دئکابرین 11-ده آذربایجان ايالت انجمنی قان تؤکولمه‌سی‌نین قارشی‌سینی آلماق مقصدی‌له قیزیلباش خالق قوشونلارینا و فدائی دسته‌لرینه شاه قوشونلارینا قارشی مقاومت گؤسترمه‌مک و دؤيوش مئيدانلارینی ترک ائتمک حاقیندا امر وئردی. ائله همین گوندن اعتباراً، ایران اوردوسو ایری شهرلره گیرمزدن اول بو شهرلرده اربابلارین قولدور دسته‌لری ائله‌جه ده مولکی گئيیملی ژاندارمالار قیرغینلار تؤرتمه‌يه باشلادیلار. بو دسته‌لر تهران رادیوسو طرفیندن «ایران وطن‌پرورلری» آدلاندیریلیردیلار. دسته‌لرین اساس مقصدی دئموکراتلارین محو ائدیلمه‌سی و شاه قوشونونون شهرلره گیریشینی تعمین ائتمک ایدی. تبریز و آذربایجانین دیگر شهرلری تالانا و قیرغینلارا معروض قالدیلار. آذربایجان میللی حؤکومتی سوقوط ائتدی.  1946-جی ایل دئکابرین 14-ده آبش و بؤيوک بریتانیيا طرفیندن دستکله‌نن ایران اوردوسو تبریزه داخیل اولدو. بوندان سونرا دا قیرغینلار و تالان داوام ائتدی. مینلرله اینسان حبس اولوندو، سورگون ائدیلدی. باش وئرن قیرغینلاردا آ.د.ف عضولری، فدائی‌لر ائله‌جه ده تانینان شاعرلردن علی فطرت، سعدی يوزبندی، جعفر کاشف و محمّدباقر نیکنام قتله يئتیریلدیلر.

 آ.م.ح داغیلدیقدان سونرا 
آذربایجان میللی حؤکومتی داغیلدیقدان سونرا بالاش آذروغلو بیر مدت تبریزده گیزله‌نیب. 1947-جی ایل آپرئلین 15-ده جنوبی آذربایجان‌دا گیزله‌نن دئموکراتلاری خلاص ائتمک اوچون يارادیلمیش «نجات جمعیتی» طرفیندن گیزلی يول‌لارلا تبریزدن چیخاریلاراق باکی‌يا آپاریلیب. 17 آپرئلده باکی‌يا چاتیب و مردکان‌دا يئرلشن ياشیل باغدا يئرلشدیریلیب. آ.م.ح دؤورونده تبریزده فعالیت گؤسترن «شاعرلر و يازیچی‌لار جمعیتی» 1947-جی ایلدن اعتباراً باکی‌دا، «آذربایجان يازیچی‌لار جمعیتی» آدی ایله فعالیت گؤسترمه‌يه باشلايیب. بالاش آذروغلو ایسه بو جمعیتین صدری سئچیلیب.

1947–1952-جی ایللرده آذربایجان دؤولت اونیوئرسیتئتی‌نین فیلولوگیيا فاکولته‌سینده تحصیل آلیب. 1948–1953-جو ایللرده آ.د.ف مک-نین مطبوعات اورقانی اولان «آذربایجان» قزئتی‌نین ادبی-بدیعی شعبه‌سی‌نین مودیری، 1953–1956-جی ایللرده ایسه مسئول رئداکتورو اولوب. 1956–1958-جی ایللرده آدف مک-دا تبلیغات شؤبه‌سی‌نین مودیری، 1958–1959-جو ایللرده باکی عالی پارتیيا مکتبینده خصوصی فاکولته‌نین دئکانی، 1959–1963-جو ایللرده ایسه آ.د.ف مک-نین صدر معاونی اولوب. 1966-جی ایلده «محمّد امانی‌نین يارادیجیلیغی» مؤوضوعسوندا علمی ایشی مدافعه‌‌ ائده‌رک فیلولوگیيا علم‌لری نامیز‌دی آدینی آلیب.

1958-جی ایل اوکتيابرین 14-ده آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییی‌نین عضولويونه، همین ایلین دئکابر آيیندا ایسه ایداره هئيتی‌نین عضولويونه سئچیلیب. 1981-جی ایلده 60 ایللیک يوبیلئيی موناسیبتیله «خالق شاعری» آدینی آلیب. 1981–1991-جی ایللرده آذربایجان يازیچیلار بیرلییی‌نین کاتیبی وظیفه‌‌سینده ایشله‌يیب. 1991-جی ایلده آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییی آغ‌ساققاللار شوراسی‌نین عضوو سئچیلیب. 1991-جی ایلدن 2011-جی ایله‌دک آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییینده جنوبی آذربایجان ادبیاتی اوزره باش مشاور اولوب. نظامی‌نین «يئددی گؤزل» پوئماسینی، فضولی‌نین غزل‌لرینی، محمّدحسین شهریارین شعرلرینی فارسجادان آذربایجان دیلینه ترجومه ائدیب. موختلیف ایللرده «شعرلر»، «ساوالان»، «مبارزه يول‌لاریندا»، «گنجلیک دوستلاریم»، «منیم نغمه‌لریم»، «سحر شفق‌لری»، «صنعتین قدرتی»، «حافیظین قبری اوستونده»، «ائله اوغول ایسته‌يیر وطن»، «دوننیم، بو گونوم، صاباحیم»، «گل، آي باهار»، «سینم ساوالان داغی‌دیر»، «بیر کورسو ایسته‌يیرم» آدلی کیتابلاری نشر اولونوب. اثرلری اینگیلیس، روس، فارس، اؤزبک، فرانسیز، گورجو، اوکراين و لاتیش دیللرینه ترجومه اولونوب. فعالیتینه گؤره ایکی دفعه‌‌ آذربایجان ائس.ائس.ائر عالی سووئتی رياست هئيتی‌نین فخری فرمانی ایله، «شرف نیشانی»، «خالقلار دوستلوغو»، «شؤهرت»اوردئنلری ایله، «21 آذر»، «ولادیمیر ایلیچ لئنین‍ین آنادان اولماسی‌نین 100 ایللییی موناسیبتیله" يوبیلئي مئدالی ایله تلتیف اولونوب.

بالاش آذروغلو 2011-جی ایل آپرئلین 24-ده باکی‌دا وفات ائدیب. ایکینجی فخری خیياباندا دفن اولونوب.

 بالاش رومانلاردا 
بالاش، اردبیللی یازیچی، محمدرضا بایرامی نین یاشیل باغین اؤلولری آدلی رومانیندا، شخصیتلریندن بیریسی دیر.

 عائله‌‌سی  
بالاش آذروغلونون والیدين‌لری اصلن اردبیلین سلیم قیشلاغی کندیندندیرلر. آتاسی الله‌باخیش آبی‌زاده ایشله‌مک اوچون باکی‌يا کؤچوب. 1938-جی ایلده عائله‌‌سی ایله بیرلیکده باکی‌دان سورگون اولونوب. 

1950-جی ایلده مدینه گولگونله ایله عائله‌‌ حیاتی قوروب. بو ائولیلیکدن آراز و اعتبار آدلی اوغوللاری دونيايا گلیب.

 اثرلری  
 شعرلر. باکی: آذرنشر، 1948، 110 ص. 
 ساوالان. باکی: اوشاق‌گنج‌نشر، 1949، 36 ص
 موباریزه يوللاریندا. باکی: آذرنشر، 1950، 32 ص. 
 گنجلیک دوستلاریم. باکی: اوشاق‌گنج‌نشر، 1950، 28 ص. 
 منیم نغمه‌لریم. باکی: آذرنشر، 1952، 160 ص. 
 سحر شفق‌لری. باکی: آذرنشر، 1953، 167 ص. 
 صنعتین قدرتی. باکی: آذرنشر، 1955، 78 ص. 
 سئچیلمیش اثرلری. باکی: آذرنشر، 1956، 192 ص. 
 چیچکلن تارلالار. باکی: اوشاق‌گنج‌نشر، 1954، 64 ص. 
 ایتمیش قیز حاقیندا داستان. باکی: اوشاق‌گنج‌نشر، 1957، 40 ص. 
 حافیظین قبری اوستونده. باکی: اوشاق‌گنج‌نشر، 1959، 27 ص. 
 سئچیلمیش شعرلر. باکی: آذرنشر، 1959، 203 ص. 
 اثرلری. باکی: آذرنشر، 1961، 284 ص. 
 ائله اوغول ایسته‌يیر وطن. باکی: آذرنشر، 1961، 190 ص. (عرب الیفباسی ایله). 
 شعرلر. باکی: آذرنشر، 1963، 86 ص. 
 ائله اوغول ایسته‌يیر وطن. باکی: آذرنشر، 1964، 190 ص. 
 ایکی دوست. باکی: آذرنشر، 1965، 32 ص. 
 مجنون سؤيود. باکی: آذرنشر، 1966، 277 ص. 
 ساوالان افسانه‌سی. باکی: گنجلیک، 1967، 51 ص. 
 سئچیلمیش اثرلری (ایکی جیلدده). بیر  جیلد. باکی، آذرنشر، 1970، 308 ص.
 دوننیم، بو گونوم، صاباحیم. باکی: گنجلیک، 1970، 240 ص. 
 سئچیلمیش اثرلری (ایکی جیلدده). ایکی  جیلد. باکی: آذرنشر، 1970، 303 ص. 
 ایللردن ایللره. باکی: گنجلیک، 1971، 283 ص .
 يارپاقلار تؤکولنده. باکی: آذرنشر، 1976، 274 ص. 
 محمّد امانی. باکی: علم، 1977، 129 ص . 
 دوننیم، بو گونوم، صاباحیم. باکی: گنجلیک، 1978، 240 ص. 
 صایب تبریزی‌نین صنعت دونياسی. باکی: يازیچی، 1981، 175 ص. 
 سئچیلمیش اثرلری (ایکی جیلدده). بیر  جیلد. باکی: يازیچی، 1982، 261 ص. 
 سئچیلمیش اثرلری (ایکی جیلدده). ایکی  جیلد. باکی: يازیچی، 1983، 236 ص . 
 گل، آي باهار. باکی: گنجلیک، 1983، 116 ص .
 سینم ساوالان داغی‌دیر. باکی: يازیچی، 1984، 267 ص. 
 بیر کورسو ایسته‌يیرم. باکی: يازیچی، 1989، 245 ص . 
 سئچیلمیش اثرلری (ایکی جیلدده). بیر  جیلد. باکی: يازیچی، 1991، 395 ص.

 قایناقلار 

 ادبیات 






















بؤلمه:آذربایجان جومهوریتی‌نین شاعیرلری