گولش

گولش — ایکی نفرین ال-آیاق واسطه‌سی ایله دیگرینی آرخاسی اوسته یاخماغا جهد ائتدیی ایدمان نؤعو'دور.

 عمومی معلومات 
گولشمه ایدمانین ان قدیم نؤولرین‌دن بیری‌دیر. هله ائرامیزدان ۲۵۰۰ ایل اول مصرده گولشمه ایله مشغول اولوردولار. قدیم یونانلار دا ایدمانین بۇ نؤوونو سئویردیلر. او واختلار عادتاً قوملا اؤرتولو مئیدانچادا گولشیردیلر. ایدمان‌چیلارین چیلپاق بده‌نلرینه قوم یاپیشیر و اونلارین بده‌نلری نیسبته‌ن آز سوروشکه‌ن اولوردو؛ بۇ زامان ایدمان‌چیلار بیر-بیرین‌دن مؤهکه‌م یاپیشا بیلیردیلر. پهلوانلار مئیدان‌دا دولاشیر، ائله بیل کی، بیر-بیرینی باش‌دان-آیاغا سوزور و بیردن هوجوما کئچیردیلر. هر گولشچینین سئویم‌لی بیر فن‌دی واردی. بیری اؤز رقیبینین آیاغین‌دان توتماغا چالیشیر، او بیری‌سی ایسه اونون باشینی قولتوغو آلتین‌دا سیخیردی. رقیبینین چینینی، کوریینی و یا دیزینی اوچ دفعه یئره ووران گولش‌چی قالیب ساییلیردی.

موختلیف اؤلکه‌لرده، آیری-آیری گولش‌چیلر بیر چوخ فندلردن ایستیفاده ائدیردیلر. مۆعاصیر گولش‌چیلر ده بۇ فندلرین بعضیلرین‌دن ایستیفاده ائدیرلر. کلاسیک گولشمه‌نی گؤتورک. اونو قاباقلار یونان-روم گولشی آدلان‌دیریرلار. بۇ گولش ایندی ده قدیم یونانلارین و روملیلارین گولشینی خاتیرلادیر. خصوصی گئییم‌لی گولش‌چیلر خالچا اوزرینه چیخیب، بیر-بیرینین علینی سیخیر و گولشمه‌یه باشلاییرلار. مقصد رقیبین کوریینی یئره وورماق‌دیر. بونا «تمیز قلبه» دئییرلر. «تمیز قلبه» مۆمکون اولمایان‌دا خال حسابی ایله قالیب گلمک اولار. خاللار هر بیر اوغورلو فند اۆچون وئریلیر.

روس پهلوانی ایوان پوددوبنی ان یاخشی گولش‌چیلردن بیری ایدی. او، آلتی دفعه دالبادال دونیا چئمپیونو اولموش، اونون کورکلرینی یئره ووران اولمامیش‌دی.

آزاد گولش ایلک باخیش‌دان کلاسیک گولشمه‌یه اوخشاییر. لاکین کلاسیک گولشمه‌دن فرق‌لی اولاراق آزاد گولشمه‌ده چارپاز وورماق، بادالاق گلمک، بئل‌دن آشاغی یاپیشماق اولار. آزاد گولشمه‌ده ده بعضی خالقلارین گولش فندلرین‌دن ایستیفاده ائدیلیر.

جودو گولشی یاپونییادا یارانیب. جودو آزاد گولشمه‌دن اونونلا فرق‌لنیر کی، بورادا آغری وئره‌ن و بوغوجو فندلر ده ایشلتمک اولور. قالیب گلمک اۆچون بزه‌ن گولش‌چی رقیبینین قولونو چیین‌دن، یاخود دیرسک‌دن قیریر، قیچینی بورور و وترلری سیخیر.

سامبو گولشی اؤلکه‌میزین موختلیف خالقلارینین میلّی گولشلرین‌دن گؤتورولموش فندلردن عبارت‌دیر. قازاخلارین "کورئس"، آذربایجان‌لیلارین "گولش"، گورجولرین "چیدوبا"، تاجیکلرین "گوشتینگیری" گولشلری ایله سامبو آراسین‌دا اوخشار جهتلر چوخ‌دور. "سامبو" سؤزو روسجا "Самоборнона без оружия" (سلاح‌سیز اؤزونومودافیه) سؤزلرینین ایختیسارین‌دان دوزلمیش‌دیر. سامبونون فندرینی بیله‌ن آدام نینکی بیر، حتی بیر نئچه جینایتکارین اؤهده‌سین‌دن گله‌رک اونلارین سلاحلارینی علین‌دن آلماغی باجارار. آذربایجان میلّی گولشینین تاریخی چوخ قدیم‌دیر. پئشکار گولش‌چیلر سالی سولئیمانوو، رشید یوسیفوو و باشقالارینین آدی چوخلارینا معلوم‌دور. آذربایجان‌دا سووئت حاکمیتینین قلبه‌سین‌دن سوْنرا میلّی گولش رئسپوبلیکامیزدا داها دا توسعه ائتمیش‌دیر. ۱۹۳۷-جی ایلده‌ن میلّی گولش اوزره رایون، شهر و جومهوریت یاریشلاری کئچیریلیر. میلّی گولش‌ده بئل‌دن آشاغی موختلیف فندلره ایجازه وئریلیر. گولش پهلوانلارین مرسوم سالاملاشماسی و اؤزلرینی تقدیم ائتمه‌سی مراسیمین‌دن سوْنرا قوشا زورنا ایله چالینان "جنگی" سدالاری آلتین‌دا باش‌لانیر. گولشمه اوزره بئینلخالق یاریشلاردا سووئت ایدمان‌چیلاری بؤیوک موفقیتلر قازانیرلار.
گولش ایدمانینین فای‌دالاری

گولش ایدمانی اینسان‌لیق تاریخی قدر کؤهنه‌دیر. موباریزه ایدمانلاری ایچری‌سین‌ده هر واخت ان اؤن صاف‌دا ایشتیراک ائتمک‌ده‌دیر. تورک و ایسلام دونیاسین‌دا چوخ بؤیوک یئر توتموش‌دور. بونون سببی سئویم‌لی پیغمبریمیزین هز. محمّد مصطفی (س.ا.v) شخصاً اؤزلری گولش ائدرک شرفله‌ن‌دیرمه‌سی‌دیر.
 گولش دیگر ایدمان ساحه‌لرینه گؤره گنجلرین موهرریک توتومونو توسعه ائتدیرمه‌سین‌ده چوخ تأثیرلی اولدوغو اثبات ائدیلمیش‌دیر.
 گولش یالنیز سۆرعت قوت ائلاستیک‌لیک، دایانیق‌لی‌لیق کیمی فیزیکی خصوصیتلرینی توسعه ائتدیرر.
 گولش عئینی زامان‌دا جسارت توازؤکارلیق اؤزونه گووه‌ن کیمی اینسانی خصوصیتلری توسعه ائتدیرر.
 بلی گولش ایدمانی بیر موباریزه ایدمانی اولماقلا بیرلیک‌ده اینسانا آشلیغی سوسوزلوغو یوخلوغا سؤیکه‌ن/دؤزمه ازمی قازان‌دیران مودهیش بیر ایدمان‌دیر.
 بۇ آتا ایدمانیمیز اوْلان گولشی بوتون اوشاق و گنجلریمیزه اؤیرتملیگیک. چونکی گله‌جک اونلارین علین‌ده یوک‌سه‌له‌جک.

 قایناقلار 
اینگلیسیجا ویکی‌پدیا

بؤلمه:ایدمان

az:Güləş
en:Wrestling
fa:کشتی(ورزش)