خورمدره

خۆررمدره — () زنجان اوستانینین خورمدره بؤلگه‌سی‌نین مرکزی‌دیر.

 تاریخ  
تاریخی قایناق‌لاردا ۱۸-جی عصردن اؤنجه خورمدره‌نین آدی چکیلمیر. ایلک اولاراق ایتالیا کؤکنلی سیاح، جملی کارری شاه سولئیمان صفوی دؤنمینده ۱۶۹۴-جی ایلده ایلک دفعه اولاراق خورمدره‌نین آدینی چکیر. قاجار دؤنمینه قدر، خورمدره اؤنمسیز و کیچیک بیر کند ایمیش. آما بو یاشاییش منطقه‌سی‌ تهران - تبریز کاروان یولو اوستونده یئرلشدیگی اوزوندن؛ او دؤنم‌دن بری یاواش یاواش اؤنم قازماغا باشلامیشدیر. ۱۹-جو عصرین ایلک دؤنم‌لرینده فرانسالی سیاح، ژوبر؛ خورمدره‌نی ابهرین یانیندا کیچیک بیر دره آدلاندیراراق؛ بؤلگه حاکیمینین اوردا اوتوردوغونو قئید ائتمیشدیر. بو سیاح فتحعلی شاه قاجار چاغیندا بو بؤلگه‌دن گؤروش کئچیرمیشدیر. انگلیس اصیللی جیمز بیلر ایسه ۱۸۳۴-جی ایلده خورمدره کندینین یاشیللیغینا دَیینه‌ره‌ک؛ بو کندین بول سولو بیر چای و باغ‌لار آراسیندا یئرلشدیگینی بیلدیرمیشدیر. خورمدره‌دن تفصیللی بحث ائدن ایلک قایناق ادیب‌الممالک مقدم مراغه‌ای‌نین دافع‌الغرور کیتابی‌دیر. ۱۸۵۷-جی ایلده قلمه آلینمیش بو کیتابا اساساً خورمدره زنجان (خمسه) بؤلگه‌سینین ابهر بؤلومونده بیر کند اولاراق؛ ۳۰۰ عائیله اوردا یاشایارمیش و کندده ییغجام ۴ محلله وار ایمیش. هر محله‌نین ایسه آیری حامام و مسجیدی اولاراق؛ اونون مالیاتی ایسه ۴۸۰ تومن پول و ۱۷۰ خالوار دگرینده اشیاء ایمیش. ایسوئچلی سیاح هئدینگ ۱۹۰۵-جی ایلده بورانین باغ‌لار ایله چئوره‌لنمیش بؤیوک بیر کند اولدوغونو قئید ائده‌رَک، بورادا مظفرالدین شاهین اوغلو محمدعلی میرزه‌یه عائید اولان یاریمچیق بیر سارای‌دان بحث ائتمیشدیر. او بورانین تیکیلمک سببینی محمدعلی میرزه‌نین تبریزدن تهرانا ائتدیگی سیاحت زامانیندا استراحت یئری اولاراق استفاده ائتمه‌سی قئید ائتمیشدیر. ۱۹۱۸-جی ایلده آدامک خورمدره‌نین دؤردده بیرینین شاها عائید اولدوغونو قئید ائده‌رَک، بورادا یاشایان اهالینین ساییسینی ۳،۰۰۰ نفره قدر تخمین ائتمیشدیر کی بونلاردان ۱۶۰ نفری سئیید و گلیری آز اولان اهالی اولاراق؛ مالیات اؤده‌مز ایمیش‌لر. خورمدره کندینین مالیاتی او دؤنمده ییغجام ۷۰۰ تومن نقد پول و ۱۹۳ خالوار ارزاق (تاخیل و پاخلالی بیتکی‌لر) تشکیل ائدیرمیش. قایناق‌لاردا خورمدره‌نین آدی تبریز یولو اوزه‌رینده یئرلشن منزیل‌لردن بیری اولاراق چکیلیب‌دیر. حاج سیاح ۱۸۶۰-جی ایلده خورمدره‌نین ابهررود بؤلگه‌سینده یئرلشن اؤنملی کندلردن بیری اولدوغونو وورغولاماق‌لا؛ بورادا ۷۰۰ عائیله‌یه قدر اهالینین یاشادیغینی قئید ائتمیشدیر. خورمدره اهالیسینین ۱۹۴۱-جی ایلده ۷،۶۰۰ نفردن آرتیق اولدوغو تخمین ائدیلمیشدیر. بورادا قورولموش ایلک ایقتیصادی تشکیلات ۱۹۴۵-جی ایلده فعالیته باشلایان ایقتیصاد کیبریت ایستحصالی زاوودو (فابریکاسی) اولموشدور. حال حاضیردا بوردا مینو بیسکویت و شکلات زاوودو (فابریکاسی) فعالیت گؤستریر.

 اتنیک دیل و دین 
بو شهرین اهالیسی تورک و شیعه موسلمان‌دیرلار و تورکجه‌نی اؤزلرینه مخصوص بیر لهجه ایله دانیشیرلار.ابهر؛ گذری و نظری، محمد آقامحمدی، چاپ نهضت قم، ۱۳۷۷، صفحه ۱۳۵

 محله‌لر 

 قایناقلار 

بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین شهرلری
بؤلمه:خورمدره بؤلگه‌سی