سالور قازان دوستاق اولوب اوغلو اوروز چیخارماسی بویو (اون‌بیرینجی بوی)

سالور قازان دوستاق اوْلوب اوْغلو اوروز چیخارماسی بوْیو دده قوْرقود کیتابی‌نین درسدن نۆسخه‌سی اساسیندا اوْن ایکی بوْیدان بیریدیر.
 موْضوع 
طرابازون تکفور-ۇ قازان خانا بیر شاهین هدیه ائدر و بۇ شاهینله اوْوا چێخیرلار. اوْو زامانی شاهین، بیر قاز سۆروسوْنون آرخاسینجا گئدرکن بیردن توْمان قالاسینا یؤنه‌لیر. قازان خان دا شاهی‌نین آرخاسینجا گئدر؛ داغلار، تپه‌لر آشار و سوْنوندا گؤزونو یۇخو بۆرویور. گله‌جکده بیر قالا گؤرور و یانینداکی بَیلره اوْرادا یاتماغی تکلیف ائدیر. جاسوسلاردان قازان خان و یانینداکی بَیلرین یاتدیغینی اؤیرنن دۆشمنلر درحال بۇ قالایا هۆجوم ائدیرلر و ایگیرمی بئش ایگیدی شهید ائدیرلر. قازان بَیی ده اسیر ائدیب توْمان قالاسیندا بیر قۇیویا آتیرلار.

بیر گۆن تئکفور-ۇن آروادی قازان بَیی ناراحات ائدیب قۇیونون باشینا گلیر و اوْنا نئجه یاشادیغینی سوْروشور. قازان بَی ده اؤلولرین ییه‌جکلریندن یئدیگینی سؤیله‌ییر. قادین دا بۇنون اۆستونه اوْنون اوْرادان چێخاریلماسینا و بیر دوْنوز دامینا حبس ائدیلمه‌سینه سبب اوْلور. آرادان اۇزون ایللر کئچر و قازان بَیین اوْغلو اۇروز بؤیویوب جاوان بیر اوْغلان اوْلور. آما آتاسی‌نین اسیر اوْلدوغوندان خبری یوْخدور. حقیقتی اؤیرننده آناسینا چوْخ قێزار و آتاسینی خلاص ائتمک اۆچون درحال یوْلا چێخیر. اۇروز و اوْنا یاردیم ائدن بَیلر بیر چوْخ دۆشمنی اؤلدورورلر. بۇنون اۆزرینه تکفور و بیر پلان ائدر و قازان بَیی اۇروز-ۇن قارشیسینا بیر-بیری ایله ساواشدیرماق کیمی چێخاریر. وضعیتدن خبرسیز اوْلان قازان بَی و اوْغلو دؤیوشمه‌یه باشلاییر، آمّا قازان بَی قارشیسینداکی آدامین اوْغلو اوْلدوغونو آنلاییر و آتا اوْغول قۇجاقلاشیب حسرت اؤده‌ییرلر. داها سوْنرا هامی بیرلیکده دۆشمنی مغلوب ائدیب و یئددی گۆن یئددی گئجه ایلنجه تشکیل ائدیرلر.

 اؤنجه‌کی بوْی:اۇشون قوْجا اوْغلو سگرک بوْیو داستاندا یئری
اوْن‌بیرینجی بوْی سوْنراکی بوْی:ایچ اوغوزا داش اوغوز عاصی اولوب بئیرک اؤلدویو

 قایناقلار 

بؤلمه:دده قورقود کیتابی
بؤلمه:دده قورقود کیتابی‌نین بویلاری