فیفا

فیفا (فرانسه دیلی:Fédération Internationale de Football Association) — مرکزی سوئیسین زوریخ شهرین‌ده اولان، دۆنیانین ان بؤیوک ایدمان تشکیلاتی.

فیفا، هر دؤرد ایلده‌ن بیر فیفا دۆنیا کوبوکو، هر ایکی ایلده‌ن بیر فیفا کونفدراسیلار کوبوکو و هر ایل فیفا کلوبلار آراسی دۆنیا چمپیوناتی تورنمنتلرینی تشکیل ائدیر.

ایندییه قدر قوروما ۷ نفر باش‌چی‌لیق ائدیب. فیفا-نین ایندیکی پرزیدنتی سپ بلاتر تشکیلاتین سککیزینجی رهبری‌دیر.

 تاریخی 

فیفا ۱۹۰۴-جو ایلده یارادیل‌دی. بو موختلیف اؤلکه‌لرین تاخیملاری آراسین‌دا علاقه‌لرین گئنیشله‌نمه‌سینه چوخ تأثیر گؤستردی. ۱۹۰۸-جی ایلده فوتبول ایلک دفعه اولیمپییا اویونلاری پروقرامینا داخیل ائدیل‌دی.

۱۹۰۸ و ۱۹۱۲-جی ایللرده کئچیریله‌ن اولیمپیادالارین ایلک فوتبول تورنیرلرین‌ده آنجاق آوروپا قیته‌سینین تمثیل‌چیلری ایشتیراک ائدیردیلر. ۱۹۰۸-جی ایلده بو تورنمنته ۸، ۱۹۱۲-جی ایلده ایسه ۱۲ تاخیم قاتیلمیش‌دیر. هر ایکی تورنمنتین غالیبی فوتبولون یاراندیغی حساب اولونان اؤلکه‌نین تمثیل‌چیلری - اینگیلیس - اولدولار. واخت کئچدیکجه دیگر اؤلکه‌لرین تمثیل‌چیلری ده بو تورنمنتده فرقله‌نمه‌یه باشلادیلار. ۱۹۲۰-جی ایلده بلژیک، ۱۹۲۴-جو ایلده ایسه اروگوئه میلّی‌سی بیرینجی اولدو.

اؤت‌ن عصرین ۲۰-جی ایللرین‌ده بیر چوخ اؤلکه‌لرده فوتبول هوسکار اویونون‌دان پئشکار اویونونا چئوریلمه‌یه باشلادی. اولیمپییا اویونلارین‌دا اساساً هوسکار فوتبول‌چولاردان عبارت میلّی تاخیملار ایشتیراک ائدیردیلر. پئشکار اویون‌چولارین ایشتیراک ائتدیی داها نفوذلو تورنمنتین تشکیل اولونماسینا ضرورت یارانمیش‌دی. بو باره‌ده اوللر ده موختلیف تکلیفلر ایر‌لی سورولوردو. ۱۹۲۰-جی ایلین آپریل آیین‌دا فیفا-نین آنتورپن شهرین‌ده کئچیریله‌ن کوْنقره ‌سین‌ده دۆنیا بیرینجیلیینین کئچیریلمه‌سی اصولاری موذاکیره اولونوب رازیلاشدیریل‌دی. تشببوسون ایده مؤلّفی فرانسه فوتبول فدراسییاسینین باشکانی ژول ریمه ایدی. ائله همین کونقره ده او، فیفا-نین باشکانی سئچیل‌دی، تورنمنته ایسه اونون آدی وئریل‌دی. 
۱۹۲۸-جی ایلده فیفا-نین کوْنقره ‌سی دؤرد ایلده بیر دفعه فوتبول اوزره دۆنیا چمپیوناتینی کئچیرمیی قرارا آلدی. یاریشلارین رسمی آدی بیر نئچه دفعه دییشدیریلمیش‌دیر ("فیفا دۆنیا کوبوکو"، "ژول ریمئ"، "دۆنیا کوبوکو - ژول ریمه کوبوکو" و نهایت، یئنه "فیفا دۆنیا کوبوکو"). برازیلیالیلار اۆچونجو دفعه دۆنیا چمپیونو اولانادک یاریشلارین غالیبینه یونان اساطیر غلبه ایلاهه‌سی ساییلان نیکانین فیقورون‌دان عبارت اولان، خالص قیزیلدان حاضیرلانمیش (۱ کیلوگیرم ۸۰۰ گیرم آغیرلیغین‌دا) کوبوک وئریلیردی. برازیلیالیلار بو یوکسک اؤدولی همیشه‌لیک صاحب اولدوق‌دان سونرا چمپیونا تقدیم اولونماق اۆچون یئنی اؤدول - فیفا-نین "دۆنیا کوبوکو" تأسیس ائدیلمیش‌دیر.

ایلک دۆنیا چمپیوناتی ۱۹۳۰-جو ایلده اؤز ایستیقلالیتینین ۱۰۰ ایللیینی قئید ائد‌ن اروگوئه ‌دا کئچیریل‌دی. میدان صاحبلری بوتون ایشتیراک‌چیلارین خرجلرینی اؤدمیی و تورنمنتین آچیلیشینادک یئنی، ایری ایستادیوم تیکمیی عهده ‌لرینه گؤتورموش‌دولر.

 خاریجی کئچیدلر 

بؤلمه‌:فیفا

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:فیفا تشکیلاتی