عادل‌خان زیادخان

عادل­خان ابولفتح آغا اوغلو زيادخان (1869-1954) ـ گؤرکملي دؤولت یئتگیلیسي – بیلگین، ديپلومات.

 یاشاییش 
عادل­خان زیادخان ۱۸۶۹ –جو ايلده آذربايجان جومهوريتي­نين گنجه شهرينده دوْغولموشدو. گنجه خانی جاواد خان زیاد اوغلو قاجارین تورونو، آناسی آذر هومایون خانیم نایب السلطنه عباس میرزا قاجارین نوه‌سی، شاهزاده بهمن میرزه‌نین قیزی‌دیر.

تيفليس کلاسيک اوْرتا اوخولونو و موْسکو اونيوئرسيته­سي­نين حوقوق فاکولته­سيني بيتيرميشدي. ۱۹-جو یوز ایلین ۹۰-جي ايللرينده موْسکوداکي آز سايلي آذربايجانليلار توپلومونون اَن چالیشقان اویه لریندن بيري اوْلموشدو. گؤزل حوقوق­شوناس اوْلماقلا بير سيرادا سؤزون تام آنلاميندا بير دوشونور ايدي. آنا ديليندن باشقا روس, فرانسيز, اينگيليس, آلمان و فارس ديللريني یاخشیجا بيليردي, دؤرد ديلده قولایجاسينا يازيردي. آدلیم بیلگین ۱۹۰۵ -جي ايلده آذربايجانين ميللي اوْيانيش حرکتينه قاتيلدي و آذربايجانين باغیمسیزلیغی اوغروندا چئشيتلي ياييلان قزئتلرله و گؤرکملي چاغداشلاری اوْ جومله­دن توْپچوباشی, خوْيسکی (خویلو), يوسف بگلي, محمد امین رسول­زاده, جوانشير, مهمانداروْو و آغايئو کيمي وطن­سئورلر ايله امکداشليق ائديب دیرَنیشه باشلادي و سوْنوندا ۱۹۱۸-جي ايلده آذربايجانين باغیمسیزلیغینی قازانيب, آذربايجانين بيرينجي جومهوريتي­ني قوردولار.

اونون یازدیغی، آنا دیلیمیزده و فرانسیزجا یاییملانمیش "آذربایجان" کیتابینین ۲- مین نوسخه‌سی ۱۹۱۹-دا پاریسه وئرسال سوله کونفرانسیندا آذربایجان گؤرَولی قورولون باشچیسی توپچوباشی یا گؤندریله‌رک آوروپا اؤلکه‌لرین‌ده، آمریکا بیرلشمیش اوستانلری و کانادادا یاییلمیشدی.

عادل­خان، آذربايجان دؤولتينده بؤيوک سياسي گؤرَو لری- منصب­لري الده ائتدي اوْ جومله­دن باغیمسیز آذربايجانين ديش ايشلري باخانليغي­نين یاردیمچیسی و بير نئچه واخت ايراندا و باشقا اؤلکه­لرده يوردونون سياسي ائلچیسی(سفيري) اوْلموشدو. او، آذربايجانين باشي اوجاليغي و يوکسلمه­سي اوچون بوتون اؤلکه­لر آراسيندا اليندن گلني اسيرگه­مه­دي.

عادل خان، ایراندا اولارکن اؤزونون آنا دیلیمیزده‌کی "آذربایجان: تاریخی، ادبیاتی و سیاستی" آدلی کیتابینی یئرلی سویداشلاری آراسیندا یاییب، "قلمین اوچوشو" آدلی ایکی بؤلوملوک کیتابینی‌سا فارس دیلین‌ده یاییملایاراق آذربایجانین آزادلیق اوغروندا چارپیشماسیندان آیرینتیلی دانیشیب. بو کیتابلار شیخ محمد خیابانینین آزادلیق حرکاتینا(۱۹۲۰) بؤیوک ائلچی نین چوخ اینجه آرماغانی ایدی. جومهوریت باسقینا و اوچوروما اوغرادیقدان سونرا باکییا قاییتمایاراق تئهراندا قالدی. ۲۲ ایون ۱۹۲۱-ده سووئت حؤکومتی اونون دیپلوماتیک چالیشمالارینی دایاندیردی. بوندان سونرا تئهران بلدییه ایداره‌سین‌ده، سوسیال گووَنلیک باخانلیغیندا، تبریزده دمیریولو و گمیچی‌لیک ایداره‌سین‌ده چئشیتلی وظیفه‌لرده چالیشیب. ۱۹۳۴-ده ایستانبولا کؤچوب و عؤمرونون قالان بؤلومونو تورکییه‌ده یاشامیش، ایستانبول اونیوئرسیته سینده چالیشاراق اؤیرتمنلیک یاپمیشدیر.

عادل­خان زيادخان ۱۹۵۴-جو ايلده ايستانبولدا دونیاسینی دَییشميش و اوْرادا توْپراغا تاپشيريلميشدير.

 قایناقلار 

 ویکی پئدیا.

آذربایجانلی شخصیت‌لر

بؤلمه:کیمسه‌لر