اوتو فون بیسمارک

اوتو فون بیسمارک (آلمانجا :  Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen) آلمان دؤولت خادیمی اولموشدور. معاصیر آلمان دؤولتینین قورولماسیندا گؤردویو ایش لرینه گؤره آلمان تاریخینده واجیب شخصیت لردن ساییلیر.

 اوشاقلیغی 
اوتو فون بیسمارک زاده گان نسلیندن اولوب، 1 آوریل 1815 – جی ایلده ائلبا چایینین وادیسینده یئرلشن شؤنهاوزئن شهرینده کارل ویلهئلم فردیناند فون بیسمارک (1771-1845) و اونون حیات یولداشی لویز ویلهمینئنین (1790-1839) ایکینجی اوغلو کیمی دونیایا گلمیش‌دیر. اوتو اؤز اوشاقلیق ایللرینین ایلک واختلارینی ورپروممئنده ناوقارد شهرینده کئچیریر.

والیدین لرینین موختلیف سوسیال (اجتماعی) منشاءیه مالیک اولمالاری اوتونون حیاتینین گئدیشینه بؤیوک تاثیر گؤسترمیشدیر. او آتاسیندان مالیک اولدوغو منشاءینه گؤره قورور دویموش ، آناسیندان تکچه ایتی دوشونجه نی یوخ ، هم ده راسیونال لیغی و دانیشیق حساسلیغینی گؤتورموشدور. اونون زادگانلارا خاص اولمایان تحصیل آلا بیلمه سی آناسینین سایه سینده باش وئرمیشدیر. آناسینین راسیونال تربییه سی ، اوتونون سونرادان یازدیغینا گؤره اونا گتیریب چیخارمیشدیر کی ، او ائولرینده اؤزونو هئچ واخت یاخشی حیس ائتمه میشدیر. آنجاق آتاسینی او چوخ سئومیشدیر.

کادئت لر مکتبینه گئتمک عوضینه  او ، 6 یاشیندا (1822 – 1827) برلینده کی ، یوکسک وظیفه لی شخص لرین اؤلادلارینین تحصیل آلدیغی بیر "پلامانن" اینترناتینا گئدیر. 1827 – جی ایلده اوتو فریدریه ویلهئلم گیمنازیاسینا کئچیر. 1830-1832 – جی ایللرده برلینده کی هومانیتار گیمنازیایا گئدیر. مکتبده بیسمار دانیشیق قابلیتی ایله فرقله نیردی.

 عالی تحصیلی و ایشلمه سی 
اورتا مکتبی بیتیردیکدن  سونرا 10 مای 1832 – جی ایلده 17 یاشلی بیسمارک گؤتینگن بیلی یوردندا حقوق اوزه تحصیل آلماغا باشلاییر. او تاریخ و ادبیاتلا جیدی ماراقلانسا دا تحصیلینی چوخ ضعیف داوام ائتدیریردی. بو مدت ده اونو ماراقلاندیران یگانه شخص ، مناظیره زامانی بین‌الخلق دؤولت لر سیستئمینین جیزگسینی چکن تاریخ موعلیمی آرنولد لودویق اولموشدور. باشا شخصی مناسیبت  قوردوغو آمریکالی دیپلمات لوتروپ موتلئی ایدی. بیسمارک اونونلا حیاتینین سونونا کیمی دوست مناسیبت ده قالمیشدیر.

1833- جو ایلدن  بیسمارک  اؤز تحصیلینی  برلین بیلی یوردوندا داوام ائتدیریر. 1835- جی ایلده او بورادا دؤولت ایمتحانی وئره ره ک تحصیلینی باشا چاتدیریر. او ایلک ایش یئری اولاراق برلین دؤولت محکمه سینده کؤمکچی ایشله ییر. سونرالار او اؤز خواهیشی اساسیندا یوستیس و ایداره چیلیک خیدمتینه کئچیر. لازیم اولان ایمتحانلاری بیسمار اوغورلا باشا وورور. بوندان علاوه بیسمارک آخئنده ده حؤکومت ائرفئرئنتی کیمی ده چالیشیردی.

بوروکراتیک ایش شرایطی تئزلیک له بیسمارکی تنگه گتیریر. او تئز - تئز ایشدن یاییناراق واختینی کازینولاردا ، ایلنجه مرکزلرینده کئچیریر. بو سبب دن بیسمارک 1838 – جی ایلده کؤنوللو اولاراق 1 ایل حربی خیدمته گئدیر. او گارد باتالیونوندا خیدمت ائدیر. آنجاق آناسینین خسته لی یی اونون خیدمتینی  یاریمچیق قویماغا مجبور ائدیر. آناسینین وفاتیندان سونرا ایسه او آرتیق والیدین لریندن قالان تصرفاتا رهبرلیک ائتمیه مجبور اولور. پومئران اوستانینده مسکونلاشان بیسمارک اؤز گلیرینی آرتیرماق اوزه رینده دوشونور و اؤز نظری و پراکتیکی بیلیک لری ایله تئزلیکله قونشولارینین حؤرمتینی قازانیر. او اؤزونو تجروبه لی تورپاق صاحیبی کیمی گؤسترمیشدیر.

برلینده  تحصیلینی باشا وورموش کیچیک باجیسی مالوینا ایله اوتونون آراسیندا معنوی یاخینلاشما باش وئریر. اونلار بیر-بیرینی گؤزل باشا دوشورلر. اوتو اؤز باجیسینی دوستو آرمینله تانیش ائدیر. اونلار بیر ایلدن سونرا ائوله نیرلر.

اونون حیات استیلی آدولف فون تاددئن-تریئگ لاف اطرافیندا یارائدیلمیش دوستلوق دایره سینه داخیل اولدوقدان سونرا دییشیر. بوندان سونرا اونون ایناندیغی شخصی آللاهی اونون حیاتیندا واجیب رول اویناماغا باشلاییر. او سونرالار آدولف تاددئنین واسیطه سیله گله جک حیات یولداشی یوهاننا فون پوتکامئر ایله تانیش اولور. بو نگاهدان اونلارین 3 اوشاغی اولور. ماریا (1848-1926)، هربرت (1849-1904) و ویلهئلم (1852-1901). اونون یولداشی اؤز تله لرینی بیسمارکا اویغونلاشدیریر و اونا آناسیندان آلمادیغی ائموسیونال باغلیلیغی بخش ائدیر. اونلارین بیر-بیرینه یازدیقلاری مکتوبلار XİX عصر مکتوب ادبیاتینین اینجه لریندن ساییلیر.

 سیاسی فعالیتی 
بو عرفه ده بیسمارکا ایلک دفعه اولاراق یئنی یارائدیلمیش پروسیا پارلامئنتینه دئپوتات سئچیلمک ایمکانی وئریرلیر. او بو شانس ایتیرممک اۆچون اؤز تویونو موقتی اولاراق تاخیره سالیر و 11 مای 1847 – جی ایلده پارلامئنتینه سئچیله ره ک اورادا اؤز یئرینی توتور. پارلامئنت ایکی حیصّه یه پارچالانمیشدیر. لیبئرال لار و کونسئرواتیولر. لیبئرال لار فریدریه ویلهئلم دن کوستیتوسیا و بؤیوک وطنداش آزادلیغی طلب ائدیردیلر. شاه ایسه تلسمیردی. اونون اۆچون برلیندن شرقی پروسیایا دمیر یولونو چکمک اۆچون پول لازیمی ایدی. بو مقصدله او 1847 – جی ایلده سککیز اوستانین پارلامئت لریندن ایعبارت اولان بیرلشمیش پارلامئنتی یارادیر.

پارلامئنت ده ائله ایشتراک ائتدییی ایلک گوندن بیسمارک ساکاندال تؤره دیر. او چیخیشی زامانی لیبرال دئپوتاتین 1813-جو ایلده کی مۆحاریبه نین حقوقی دوزگونلویونو اینکار ائتمیه جهد ائدیر. بیر آی سونرا او داها دا سینیرلی تن دا چیخیش لار ائدیر. اؤلکه ده اینقیلاب احوال روحیه سی یئتیشمیه باشلاییر. بو اساسا شهر اهالی سی آراسیندا قیدا محصول لارینا آرتان قیمت له باغلی اولاراق یارانان ناراضیچیلیق لا باغلی ایدی. بو سیاسی شرایط ده نهایت کی ، اوتو ایله نیشانلی سی یوهاننا ائوله نیرلر.

1848 –جی ایل آوروپانی اینقیلاب دالغاسی بورویور – فرانس ، آلمانی یا ، اوتریش ده ایغتیشاش لار باش وئریر. پروسی یادا دا وطن پرور لیبرال لارین تضیقی آلتیندا باش وئرن اینقیلابدا آلمانی یانین بیرلشمه سی ، کونستیتوسی یانین قبول ائدیلمه سی طلب اولونوردو. بیسمارک اولده اینقیلابدان قورخوب ، حتی اوردویا کؤمک ائتمک فیکرینه دوشسه ده سونرالار ساکیت لشیر و گذشت لره گئدن مونارخ دان مایوس اولور.

مالیک اولدوغو رئپوتاسی یایا گؤره بیسمارکین پارلامئنته دوشمک شانسی آز اولور. اوتو عنعنوی اولاراق یونکئرلرین حقوق لاریندان قورخوردو ، آنجاق سونرا او ساکیت لشیر و قبول ائدیر کی ، اینقیلاب گؤرونندن آز رادیکال ایدی. اونا گئرییه کند تصروفاتینا قاییتماق و یئنی کونسئرواتیو قزئت اولان "Kroytssaytung" یازماقدان باشقا چاره قالمیر. بو عرفه ده کونسئرواتیولردن ایعبارت اولان قانادین گوجلنمه سی باش وئریر. بونان منطیقی نتیجه سی کیمی 1848 –جی ایلده چئوریلیش باش وئریر. بو چئوریلیشده بیسمارکین فعالیتینه باخمایاراق مونارخ اونا ناظیر پوستونو وئرمیر.مونارخ تئزلیکله کونستیتوسی یانی قبول ائدیر و ایکی پیله لی پارلامئنت یارادیر. او فوق العاده سرانجاملارلا ایسته نیلن زامان اؤلکه ده سیاسی وضیعتی ایداره ائتمک حقوقونو اؤزونده ساخلاییر.

بیسمارک آشاغی پالاتایا کئچمیه جان آتیر. چتینلیک له ده اولسا اونا سئچکیده قالیب گلمک نسیب اولور. اؤز دئپوتات یئرینی او 26 فئوریه 1849-جو ایلده آلیر. آنجاق بیسمارکین آلمانی یانین بیرلشمه سی و فرانکفورت پارلامئنتینه اولان منفی مناسیبتی اونون ایمیجینه پیس تاثیر ائدیر. شاه طرفیندن پارلامئنتین بوراخدیقدان سونرا بیسمارکین یئنی دن سئچیلمه شانسی آزالیر. آنجاق سئچکی سیستئمینده باش وئرن دییشیکلیک لر اونا بو دفعه ده پارلامئنته دوشمیه  ایمکان وئریر.

بیر زامان کئچدیک دن سونرا اتریش و پروسی یا آراسیندا یارانان اراضی مناقیشه ایری میقیاس لی مۆحاریبه یه چئوریلمک خطری یارادیر. بورادا ائرفروت طرافیندا باش وئرن قارشی دورمادا پروسیا "اولم موقاویله سینی" ایمضالاییر. بیسمارک بو موقاویله نی دستک لییر، چونکی همین عرفه ده آلمانین مۆحاریبه ده غالیب گلمه سی شانسی آشاغی ایدی. شاه بیسمارکی فرانکفورت سئیمینده پروسی یانین تمثیلچی سی تعین ائدیر. او بو وظیفه ده تئزلیکله مشهور سیاست چی کلمئنت مترنیش ایله تانیش اولور.

کریم مۆحاریبه سی زامانی بیسمارک آوستری یانین (اتریش) آلمانی یانی روسی یایا قارشی مۆحاریبه یه جلب ائدیلمه سینه قارشی مقاویمت گؤستریر. او آلمانی یانین بیرلییینین مؤحکمله نمسی و آوستری یا دومینانتینا قارشی مباریزه آپاریر. 4 آوریل 1857- جی ایلده بیسمارک فرانسه ایله علاقه لر یاراتماق مقصدیله پاریسه یولا دوشور و اورادا اۆچونجو ناپلئون لا گؤروشور. آنجاق شاه خسته لنمه سی و آلمانی یانین خاریجی سیاستینده باش وئرن دییشیکلیک اونون پلان لارینی یاریمچیق قویور. او روسی یایا سفیر گؤندریرلیر. 1861 – جی ایلین ژانویه آییندا شاه ویلهلم (İV Vilhem) وفات ائدیر و اونون یئرینه کئچن بیرنجی ویلهلم بیسمارکی پاریسه سفیر گؤندریر.

 چتین آنلار 


بیسمارک پاریس ده چوخ قالمیر. برلینده بو زامان شاه و پارلامئنت آراسیندا نؤوبتی بحران باش وئریر. بو بحرانی آرادان قالدیرماق اۆچون بیر چوخ مانع لرله باخمایاراق بیرینجی ویلهلم (İ Vilhelm) بیسمارکی حؤکومت باشچی سی قویور. او هم ده خاریجی ایشلر ناظری وظیفه سینی اوزه رینه گؤتورور. بو زاماندان اعتباراً بیسمارکین اوزون و چتین کانسلر فعالیتی باشلاییر. اوتو تئزلیکله اؤز کابینئتینی تشکیل ائدیر.کابینت تصدیق ائدیلدیک دن سونرا او آشاغی پالاتادا چیخیش ائدره ک اؤز مشهور فرازاسینی دئییر"دمیر و قان". او بئله قناعته ته گلیر کی ، آلمان تورپاقلاری اوغروندا پروسی یا آوستری یا ایله رقابته گیره بیلر.

1864 - جو ایلده دانمارک ایله چلئزویق و هولشتاین اوغروندا مۆحاریبه باشلاییر. اوزون سورن کسکین مناسیبت لردن سونرا هر ایکی طرفده مؤوجود اولان میلّیتچی قوروپلارین تضیقی ایله داها دا پیس  لشیر. 1864 - جو ایلین اولینده پروسییا قوشونلاری هوجوما کئچیر و بو تورپاقلاری توتور. تئزلیکله بو اراضی لر پروسی یا و آوستری یا آراسیندا بؤلونور.آنجاق بو مناقیشه نین سونو دئییلدی.

1866 – جی ایلده هر ایکی طرف اوردونو سفربر ائتدیک دن سونرا آلمان لار ایتالیانلارین کؤمکی ایله آوستری یایا هوجوما کئچیر و تئزلیکله شیمالی آلمان تورپاقلارنین  بؤیوک حیصّه‌سینی توتور و آوستری یایا قارشی گئنیش هوجوما حاضیرلاشیر. آوستری یا دورومون پیس اولدوغونو گؤرور و پروسی یا ایله صولح مقاویله سی ایمضالاماق زوروندا قالیر.بئله لیکله هئسسن ، ناسساو ، هاننوفر ، شلئزویق هولشتاین و فرانکفورت پروسی یایا کئچیر.

آوستری یا ایله مۆحاریبه کانسلرین ساغلام لیغینا پیس تصویر ائدیر. بیسمارک مظونیت گؤتورور. آنجاق اونون دینجلمه یه واختی قالمیر. 1867- جی ایلده بیسمارک شیمالی آلمان کونفئدراسی یاسی اۆچون کونستیتوسی یا اوزه رینده چالیشیر. کونستیتوسی یا لاندتاقدا قبول ائدیلیر و بئله لیکله شیمالی آلمان کونفئدراسی یاسی یارانیر. ایکی هفته سونرا او کانسلر سئچیلیر. یئنی فورمالاشماقدا اولان آلمان دؤولتی فرانسه و روسی یانی ناراحات ائدیر. روسی یا بو حالا بیر قدر لویال یاناشسا دا فرانسه ده باشقا فیکیرلی سیاستچی لرین تاثیری ایله مناسیبت کسکین لشمه یه باشلاییر. مۆحاریبه ایسپانی یا ایله علاقه دار اولاراق اؤز یوکسک پیله سینه چاتیر.

بو مۆحاریبه فرانسیزلار اۆچون داغیدیجی اولور. سئدان یاخینلیقداکی مغلوبیتی اونلار بو گونه کیمی ده خاطیرلاییرلار. تئزلیکله فرانسیزلار مغلوب اولورلار. بیسمارک فرانسه دن ائلزاس و لوتارینگیانی طلب ائدیر. بو اۆچونجو ناپولئون اۆچون قبول ائدیلمز ایدی. آلمانلارا پاریسی ضبط ائتمک نصیب اولور. آلمان عسگرلری تن تنه ایله پاریسین کوچه لریندن کئچیرلر. فرانکو-پروسی یا مۆحاریبه سی عرفه سینده آلمانی یادا وطن پرور حیصّه‌لر دیرچلمه یه باشلاییر. بو حیصّه‌لر بیسمارکا شیمالی آلمانی یانی داها دا سیخ بیرلشدیرمه یه ایمکان وئریر. او ایکنجی رایشی یارادیر و بیرینجی ویلهلم ایمپراتور آدینی آلیر.

همین آرادا ریخستاقدا مرکزی کاتولیک پارتی یا اولان گوجلو اوپوزیسی یا یارانیر. اونلارا مقاویمت گتیرمک اۆچون بیسمارک میلّی – لیبرال لار ایله یاخینلاشیر. بیسمارک ایله کاتولیک لر آراسیندا مدنی مباریزه باشلانیر. بو مناقیشه آلمانی یانین واحید لیی ینه ضرر وورور. 1872 – جی ایلده بیسمارک برلینده قورچاکوو ایله بیرلیکده اوچ ایمپراتورنون (آلمان ، اترسش و روسی یا) گؤروش تشکیل ائدیر. اونلار بیرلیکده اینقیلابا قارشی مباریزه آپارماق حاقّیندا راضی لیغا گلیرلر. بوندان سونرا بیسمارکین آلمانی یانین فرانسه‌ده‌کی سفیری آرنیمله مناقیشه سی باشلانیر. نتیجه ده آرنیم سندلرده بوراخدیغی سهولره گؤره حبس اولونور. بوتون بو داخیلی چکیشمه لر کانسلرین ساغلاملیغینا ضرر وورور. 1879 – جو ایلده فرانکو – آلمان مناسیبتی  یئنی دن پیسله شیر. روسی یا اؤز نپوبسینده آلمانی یادان یئنی مۆحاریبه نین باشلانماماسینی طلب ائدیر. نتیجه ده روسی یا ایله آلمانی یا آراسیندا دا گرگینلیک یارانیر. بیسمارک چوخ چتین وضعیت ده قالیر ، بین‌الخلق صحنه ده تکله نمک خطری یارانیر. او حتی اؤز وظیفه سیندن ایستعفا وئریر، آنجاق ایمپراتور بو عریضه نی قبو ائتمیر و کانسلری 5 آیلیق مضونیته گؤندریر.

خارجی تهلوکه (خطر) ایله برابر داخیلده ده صنایع رایون لاریندا یارانان سوسیالیست حرکتی قورخولو ایدی. اونلارلا مباریزه اۆچون بیسمارک یئنی قاداغانلیق قانونی قبول ائدیر. آنجاق اونو مرکز و مترقی لیبرال قانادا عاید اولانلار اینکار ائدیرلر. بیسمار همیشه "قیرمیزی تهلوکه دن" دانیشیر. آلمانی یا اۆچون بئله چتین آنادا برلینده روس – تورک مۆحاریبه سینین نتیجه لرینی آراشدیرماق اۆچون آپاریجی دؤولت لرین "برلین کنگره سی"اؤز ایشی نه باشلاییر. کنگرس گوزله نیلمه دن ائفکتیو آلینیر، بورادا دا بیسمارک دایمی بو دؤولت لرین نماینده لری آراسیندا تک به تک دانیشیقلار آپارمالی اولور. کنگرس دن سونرا آلمانی یادا ریخستاقدا سئچکیلر باش وئریر (1879). بو سئچکیلرده کونسرواتیولر و مرکزچی لیبرال لار و سوسیالیست لر چوخ سس توپلاییرلار. بیسمارک بو پارلامئنت ده سوسیالسیت لرین علیه ینه اولان قانون لایحه سینی کئچیریر. دیگر یئنی لیک اؤلکه ده حکم سورن ایقتیصادی بحرانی آرادان قالدیرماق اۆچون ایقتیصادی رئفورم کئچیرلیر. بو رئفورملارلا کانسلر میلّیتچی لیبرال لاری مغلوب ائدره ک مرکزچی لری اؤز طرفینه چکمیه  نایل اولور. بونونلا  او اؤز مدنیت مباریزه سینی داوام ائتدیمک ایمکانی قازانمیش اولور.

فرانسه‌نین و روسی یانین یاخین لاشماسیندان قورخان بیسمارک یئنی دن اوچ ایمپراتورون گؤروشونو تشکیل ائدیر. بونا باخمایاراق آلمانی یا و روسی یا آراسینداکی مناسیبت گرگین اولاراق قالیر. نتیجه ده پاریس ایله سانکت پتربورگ آراسیندا علاقه لر داها دا گوجله نیر. روسی یا و فرانسه‌نین بیرلیکده آلمانی یایا قارشی چیخاجاغیندان احتیاط لانان آلمانی یا 1882 – جی ایلده ، اؤز متفیق لری اولان اتریش و ایتالیا ایله "اوچ لرایتیفاقی" آدلی مقاویله نی ایمضالاییر.

 سون ایللری 

1881- جی ایلدکی سئچکی دئمک اولار کی ، بیسمارک اۆچون اوغورسوز اولموشدور. کونسئرواتیولر و لیبرال لار  پارلامئنت ده "مرکزچی لره" اودوزموشدولار. اوپوزیسی یادا اولان پارتی یالارین بیرلشیب حربی بودجه نین آزالدیلماسینا طرف چیخمالاری وضیعتی داها دا کسکینلشدیریر. نؤوبتی دفعه بیسمارکین وظیفه دن گئتمه سی تهلوکه سی یارانیر. فاصیله سیز ایش و استرس اونون ساغلاملیغینا پیس تاثیر ائدیر. او حددن چوخ کؤکه لیر.
بیسمارک حکیمی دوکتور شوینگرین معالیجه سی نتیجه سینده او تئزلیکله عادی ایش رژیمینه قاییدا بیلیر. بیسمارک یئنی گوجله ایشه باشلاییر.

بو دفعه اونون دیقت مرکزینده موستملکه سیاستی دورور. 1884 – جی ایلده آلمانی یا آفریقادا بؤیوک تورپاق اله کئچیریر. بو سیاست آلمانی یانی فرانسه ایله یاخینلاشدیریر. آنجاق اینگیلیس ایله مناسیبت لر گرگینلشیر. بیسمارک موستملکه ایشینه اوغلو گئربرتی جلب ائدیر. او اینگیلیس ایله مناسیبت لری تنظیم لمک له مشغول اولور.

1887 – جی ایلده بیسمارکا رئیخستاقدا بیر چوخ دئپوتات لاری اؤز طرفینه چکه ره ک چوخلوق یاراتماق نصیب اولور. بو عرفه ده فرانسه ایله گئدن مۆحاریبه عرفه سینده سئچیجی لر کانسلرین اطرافیندا جمع لشیرلر. بو اونا رئیخستاقدا 7 ایللیک خیدمت حاقّیندا قانونو کئچیرمه یه ایمکان وئریر. خاریجی سیاست ده بیسمارک اؤزونون ان بؤیوک سهوینی ائدیر. روسی یا علیه ینه چیخاراق او فرانسه – روس بیرلیینین یارانماسینا اینانمیردی. بونا باخمایاراق او روسی یا  ایله مخفی موقاویله باغلاییر ، آنجاق بو موقاویله 1890 – جی ایله قدر قووه ده ایدی.

1888 – جی ایلین اولینده ایمپراتور بیرنجی ویلهلم وفات ائدیر. یئنی ایمپراتور سرطان (خرچنگ) خسته لیی یندن عذاب چکن اۆچونجو فریدریش اولور. بیر نئچه آیدان سونرا  او دا وفات ائدیر. ایمپراتور تاختینی کانسلرله سویوق مناسیبت ده اولان ایکینجی ویلهلمتوتور. یئنی ایمپراتور آکتیو اولاراق سیاست له مشغول اولماغا باشلاییر. بیسمارک ایکینیجی پلانا کئچیر. اونلار آراسیندا بؤیوک مناقیشه آنتی سوسیالیست قانونون قبولوندا باش وئریر. بو کونفلیک نتیجه سینده بیسمارک 20 مارس 1890 – جی ایلده اؤز وظیفه سیندن ایستئفا وئریر.

عمرونون قالان حیصّه‌سینی  بیسمارک هامبورگ یاخینلیغیندا فریدیریش سروهه آدلی مالیکانه سینده کئچیریر. 1884 – جو ایلده اونون حیات یولداشی یوهاننا وفات ائدیر. عمرونون سون گونلرینده بیسمارک روس – فرانسه موتفیق لییی و اینگیلیس ایله یارانان گرگین  مناسیبت له باغلی اولاراق آوروپانین گلجه یینی پیس قیمت لندیریردی. اونا ائوینده بیر نئچه دفعه ایکینجی ویلهلم باش چکیر.

1898 – جی ایلده کئچمیش کانسلرین صحتی کسکین لشیر و 30 جولای دا او اؤز ائوینده وفات ائدیر.

 خارجی کئچیدلر –(لینک لر) 
 اوتو فون بیسمارک 

 قایناق‌لار 

بؤلمه:آلمانلی موستقیل سیاستچیلر
بؤلمه:اوتو فون بیسمارک
بؤلمه:۱۸۱۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۸۹۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:19th-century Chancellors of Germany
بؤلمه:People from Stendal (district)
بؤلمه:People from the Province of Saxony
بؤلمه:Bismarck family
بؤلمه:Dukes of Saxe-Lauenburg
بؤلمه:Princes of Bismarck
بؤلمه:German Lutherans
بؤلمه:German monarchists
بؤلمه:German nationalists
بؤلمه:Prime Ministers of Prussia
بؤلمه:Foreign ministers of Prussia
بؤلمه:Members of the Prussian House of Representatives
بؤلمه:Members of the 8th Reichstag of the German Empire
بؤلمه:Members of the Prussian House of Lords
بؤلمه:Ambassadors of Prussia
بؤلمه:Kulturkampf
بؤلمه:Anti-Catholicism in Germany
بؤلمه:Duellists
بؤلمه:German non-ficti