تورک دؤولتلر

تورک دؤولتلر، تاریخ بوْیونجا تورک خالقلاری طرفیندن قورولموش دؤولتلر اوْجومله‌دن  ایمپیراتورلوغلار، خانلیقلار، خاندانلیقلار، شاهلیقلار، سولطانلیقلار، بئی‌لیکلر، موختار جومهوریتلر و باغیمسیز جومهوریتلر دیر.

 ایندیکی موستقیل تورک دؤولت‌لر 
 آد  ایللر  ائتنیکلیک  جومهوریت گۆنی   تورکیه ۱۹۲۳ ۷۵٪ آنادولو تورک‌‌‌لری October 29, 1923  آذربایجان جومهوریتی ۱۹۹۱ ۹۱٫۶٪ آذربایجان تورکلری, ۰٫۴۳٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری, ۰٫۲۹٪ تاتارلار.Demographics of Azerbaijan. May 28, 1918  قازاخیستان ۱۹۹۱ ۶۳٫۱٪ قازاخ‌لار, ۲٫۹٪ اؤزبک تورکلری, ۱٫۴٪ اویغورلار, ۱٫۳٪ تاتارلار, ۰٫۶٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری, ۰٫۵٪ آذربایجان تورکلری, ۰٫۱٪ قیرغیز‌لار.Demographics of Kazakhstan. June 19, 1925  قیرغیزیستان  ۱۹۹۱ ۷۰٫۹٪ قیرغیز‌لار, ۱۴٫۳٪ اؤزبک تورکلری, ۰٫۹٪ اویغورلار, ۰٫۷٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری, ۰٫۶٪ قازاخ‌لار, ۰٫۶٪ تاتارلار, ۰٫۳٪ آذربایجان تورکلری.Demographics of Kyrgyzstan October 14, 1924  تورکمنیستان ۱۹۹۱ ۷۵٫۶٪ تورکمن, ۹٫۲٪ اؤزبک تورکلری, ۲٫۰٪ قازاخ‌لار, ۱٫۱٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری ۰٫۷٪ تاتارلارDemographics of Turkmenistan October 27, 1991  اؤزبکیستان ۱۹۹۱ ۷۱٫۴٪ اؤزبک تورکلری, ۴٫۱٪ قازاخ‌لار, ۲٫۴٪ تاتارلار, ۲٫۱٪ قاراقالپاق‌لار, ۱٪ قیریم تورکلری, ۰٫۸٪ قیرغیز‌لار, ۰٫۶٪ تورکمن, ۰٫۵٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری, ۰٫۲٪ آذربایجان تورکلری, ۰٫۲٪ اویغورلار, ۰٫۲٪ باشقورت.Demographics of Uzbekistan October 27, 1924

 تاریخ‌ده قورولان تورک دؤولت‌لری 
تاریخ‌ده قورولان تورک دؤولت‌لری‌نین تانینمیشلاری بونلاردیر.

آدتوضیح ایللر باشکندخریطه 50px گؤی‌تورک خاقانلیغی 552–ca. 580682–744 اوردو بالیق 90px باتی گؤیتورک خاقانلیغی 593–659 Suyab 90px شرقی گؤی تورک خاقانلیغی 581–630 اوردو بالیق 90px Xueyantuo 628–646 Kangar union 659–750 located in Ulutau mountains 90px 30pxTurk Shahi  665–850 کابول 60px تورگیش 699–766 Balasagun 90px کیمک خاقانلیغی 743–1220 Khagan-Kimek Imekia 90px 50px اویغور خاقانلیغی 744–848 اوردو بالیق 90px Oghuz Yabgu State 750–1055 Yangikent 90px Karluk Yabgu State 756–940 Suyab later Balasagun 90px 50px آل افراسیاب 840–1212Balasagun, کاشقار, سمرقند90px Gansu Uyghur Kingdom 848–1036 Zhangye 90px Kingdom of Qocho 856–1335 Gaochang, Beshbalik 90px 50x50px پچنقلر 860–1091 90px 50px دشت قیپچاقEncyclopedia of European peoples, Vol.1, Ed. Carl Waldman, Catherine Mason, (Infobase Publishing Inc., 2006), 475; "The Kipchaks were a loose tribal confederation of Turkics...".Vásáry, István, Cumans and Tatars: Oriental military in the pre-Ottoman Balkans, 1185–1365, (Cambridge University Press, 2005), 6; "..two Turkic confederacies, the Kipchaks and the Cumans, had merged by the twelfth century.". 900–1220 90px 50x50px Anatolian Beyliks 11th–16th centuryMany such as Karaman, Sinop, آدانا, آلانیا, قهرمان مرعش. 90px Ahmadilis 1122–1209 مراغه 90px Eldiguzids ca.1135–1225 ناخجیوان and همدان 90px سالقورلولار 1148–1282 فارس اوستانی 90px 50px عثمانلی ایمپیراتورلوغو Also known as the Turkish Empire, Ottoman Turkey or تورکیه, was an empire founded in 1299 by اوغوز تورکلری under بیرینجی عثمان in northwestern Anatolia 1299–1923 Söğüt 1299–1335, بورسا 1335–1413, ادیرنه 1413–1453, Constantinople 1453–1922 90px Sufids 1361–1379 دونقان آیاقلانماسی A short lived emirate in کاشقار region. 1865-1877 کاشقار

 گونوموزده تورک دؤولتلری 
تورک دؤلتلر اساسا آسیادا و شرقی اوروپادا یئرلشیرلر.

بوگۆن دۆنیادا رسمی اولاراق ۶ باغیمسیز تورک اۆلکه‌سی واردیر (قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی نین باغیمسیزلیغی یالنیز تورکیه طرفیندن تانینمیشدیر.)

اونلاردان بئشی آذربایجان جومهوریتی، قازاخیستان، قیرغیزیستان، اؤزبکیستان، تورکمنیستان ۱۹۹۱-جی ایلده شورویدن آیریلیبلار و بیری ده تورکیه دیر کی ۱۹۲۱-جی ایلده اؤز باغیمسیزلیغینی اعلان ائدیب.

۲۰۰۵-جی ایلین معلوماتلارینا گوْره دۆنیادا تورک دیلینده دانیشان اهالی ۲۳۰ میلیوندان چوخدور.

 باغیمسیز اؤلکه و اراضیلر 
 سئرا  باغیمسیز اؤلکه‌لر باشکند ساحه (km²)  اهالی۱  تورکیه  آنکارا  ۷۸۵،۳۴۷  ۷۶،۶۶۷،۸۶۴ نفر۲  اؤزبکیستان تاشکند  ۴۴۸،۹۰۰  ۳۰،۴۹۲،۸۰۰ نفر۳  قازاخیستان  نورسولطان  ۲،۷۲۴،۹۰۲  ۱۷،۱۶۵،۲۳۹ نفر۴  آذربایجان جومهوریتی  باکی  ۸۶،۶۰۰  ۹،۴۷۷،۱۰۰ نفر۵  قیرغیزیستان  بیشکک  ۱۹۹،۹۵۱  ۵،۷۷۶،۵۷۰ نفر۶  تورکمنیستان  عاشق‌آباد  ۴۹۱،۲۱۰  ۵،۲۴۱،۴۲۰ نفر

 سئرا  دفاکتو باغیمسیز اؤلکهباشکند ساحه (km²)  اهالی (۷) ۱  قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی  لفکوشا  ۳،۲۴۱.۷  ۲۹۴،۴۳۷ نفر

 موختار جومهوریتلر 

 سئرا  اراضی  باشکند  ساحه (km²)  اهالی  باغیملی اوْلدوغو اؤلکه ۱  دوغو تورکیستان  اورومچی  ۱،۶۶۴،۸۹۷.۱۷  ۲۲،۳۲۷،۸۰۰ نفر  چین ۲  باشقیردیستان  اوفا  ۱۴۲،۹۴۷  ۴،۰۶۹،۶۹۸ نفر  روسیه ۳  تاتاریستان  قازان  ۶۷،۸۴۷  ۳،۸۳۸،۲۳۰ نفر  روسیه ۴  ایلی قازاخ موختار ویلایتی  کۆلجه  ۲۷۸،۸۵۱.۹۵  ۲،۴۸۲،۵۹۲ نفر  چین ۵  قیریم موختار جومهوریتی  سیمفروپول  ۲۶،۰۸۱  ۱،۹۵۸،۵۰۴ نفر  اوکراین ۶  قاراقالپاغیستان  نؤکیس  ۱۶۶،۵۹۱  ۱،۷۳۶،۵۲۷ نفر  اوزبکیستان ۷  چوواشیستان  چبوکساری  ۱۸،۳۴۳  ۱،۲۳۹،۹۸۴ نفر  روسیه ۸  یاکوتیا  یاکوتسک  ۳،۰۸۳،۵۲۳  ۹۵۴،۸۰۳ نفر  روسیه ۹  کاباردینو-بالکاریا  نالچیک  ۱۲،۴۷۰  ۸۵۸،۳۹۷ نفر  روسیه ۱۰  خاکاسیا  آباکان  ۶۱،۵۶۹  ۵۳۴،۰۷۹ نفر  روسیه ۱۱  قیزیل سو قیرقیز موختار ویلایتی  آرتوش  ۷۲،۴۶۸.۰۸  ۵۲۵،۶۷۶ نفر  چین ۱۲  قاراچای-چرکز  چرکسک  ۱۴،۲۷۷  ۴۶۹،۸۳۷ نفر  روسیه ۱۳  ناخجیوان موختار جومهوریتی  ناخجیوان  ۵،۵۰۲.۷۵  ۴۳۵،۳۶۷ نفر  شومالی آذربایجان ۱۴  تووا  قیزیل  ۱۶۸،۶۰۴  ۳۱۱،۷۶۱ نفر  روسیه ۱۵  جیجی شان بائونان-دونگخیانگ و سالار موختار ویلایتی  چوی ماتان  ۲،۰۰۰  ۲۱۵،۸۹۸ نفر  چین ۱۶  آلتای جومهوریتی  قورنو-آلتایسک  ۹۲،۹۰۳  ۲۱۱،۶۴۵ نفر  روسیه ۱۷  قاقاووزیا  کومرات  ۱،۸۴۸.۴۶  ۱۶۱،۸۹۷ نفر  مولداوی ۱۸  شون هوآ سالار موختار ویلایتی  جی شی  ۱،۷۱۶.۸۲  ۱۲۳،۹۳۲ نفر  چین ۱۹  تایمیر دولقان-ننتس ویلایتی  دودینکا  ۸۷۹،۹۰۰  ۳۳،۸۶۱ نفر  روسیه

 باشقا اؤلکه لره باغلی اولان تورک اراضی لر 

 سئرا  اراضی  باشکند  ساحه (km²)  اهالی  ایندی باغلی اوْلدوغو اؤلکه ۱  گونئی آذربایجان  تبریز  ۲۱۵،۰۵۵  ۳۲،۴۶۹،۰۰۰ نفر  ایران ۲  گونئی تورکیستان  مزار شریف  ۸۴،۳۱۳  نفر۴،۳۵۵،۰۰۰  افغانیستان ۳  تورکمن ائلی  کرکوک  ۴۸،۵۶۴  ۳،۰۵۲،۰۰۰ نفر  عراق ۴  تورکمن‌چولو  گونبد کاووس  ۵۹،۸۰۱  ۲،۵۵۴،۰۰۰ نفر  ایران ۵  باتی تورکمن ائلی  حلب  ۱۵،۴۶۲  ۱،۸۵۳،۰۰۰ نفر  سوریه ۶  قشقایی یوردو  فیروز آباد  ۶۰،۸۶۵  ۱،۸۴۳،۰۰۰ نفر  ایران ۷  قوزئی تراکیا  کئرجاعلی  ۱۴،۶۴۵  ۷۴۷،۰۰۰  بولغاریستان ۸  باتی تراکیا  گۆمۆلجینه  ۸،۵۷۸  ۱۷۵،۰۰۰  یونان
 نقشه‌لر 




 قایناقلار 

بؤلمه:تورک دیللی اؤلکه‌لر
بؤلمه:تورک دیلی
بؤلمه:Historical Turkic states
بؤلمه:Turkic dynasties
بؤلمه:Turkic states
بؤلمه:Turkic rulers
بؤلمه:Lists of former countries