تایلند

تایلند آسیادا بیر دؤولت. رسمی دیلی تایجا دیر.

 دؤولت رمزلری 
تایلند کراللیغینین دؤولت رمزلری: تایلند بایراغی، تایلند گئربی و تایلند هیم‌نیدیر.

 اهالی‌سی 
تایلند چوْخ میللت‌لی اؤلکه اوْلوب اهالیسینین یاری‌دان چوْخونو تای خالقلاری تشکیل ائدیر. تایلند اراضیسینده بیرده لاولار، چین‌لیلر، ویئتنام‌لیلار، خمرلر و باشقا خالقلار دا یاشاییر. اؤلکه‌ده تای دیلی رسمی دیل کیمی قبول ائدیلمیشدیر.
۲۰۰۹ – جو ایلین آوریل آیینین اوّلینه اوْلان رسمی تخمینلره اساساً تایلندین ۶۶٬۸ میلیون نفر اهالی‌سی وار.[۱]

 تاریخی 
تایلند اراضیسینده ایلک دؤولتلر ۱-جی – ۲-جی عصرلرده یارانماغا باشلامیش‌دیر. تایلرین اۆستونلوک تشکیل ائتدیی ایلک بؤیوک دؤولت ۱۲-جی عصرین سوْنو-۱۳-جو عصرین اوّللرینده یاراندی و سوکوتای دؤولتی آدلان‌دی. ۱۳-جو عصرین اوْرتالاریندان سوْنرا تایلند اراضیسینده سیام دؤولتی یاراندی. اؤلکه تایلند آدینی یالنیز ۱۹۳۲-جی ایلده باش وئرمیش دؤولت چئوریلیشین‌دن سوْنرا آلدی.[۲]

 مدنیتی 
تایلند اینکیشاف ائتمیش آقرار – صنایع اؤلکه‌سی‌دیر. زنگین طبیعی سروتلره مالیک‌دیر. لاکین ایقتیصادی اینکیشافی خاریجی کاپیتال‌دان، اؤزل‌له ده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و ژاپون دان وابسته‌دیر. اؤلکه‌یه ائدیلن ایقتیصادی موداخی‌له ایستر – ایستمز اوْنون مدنیتی، موعاریفی و اینجه صنعتینه ده ائتکی گؤستریر.

 موعاریف 
تایلنددا تعلیم ادبی تای دیلینده آپاریلیر. اساس تحصیل ۷ ایللیک اوْلوب بۆتون اهالی اۆچون مجبوری‌دیر. تایلندا اهالی‌نین سوسیال دۇرومینی یاخشیلاش‌دیرماق آماچ‌له ۴ – ۷ یاش‌لی اۇشاقلارین تربییه‌سی ایله مشغول اوْلان مکتبقدر تربییه موسّسه‌لری ده مؤوجوددور. اوْرتا تحصیلین مۆدّتی ۵ ایل، تکنیکی – پئشه تحصیلی‌نین مۆدّتی ایسه ۱ – ۳ ایلدیر. بانقکوک‌دا ۵ بیلیم یوردو، میلّی کیتابخانا، میلّی موزه یی فعالیّت گؤستریر.

 مطبوعات 
تایلنددا چوْخسای‌لی گۆن‌ده‌لیک قزئتلر نشر ائدیلیر. قزئتلر تای دیلینده چیخیر. «دئی‌لی نیوس»، «تای رات»، «سیام رات» و س. گۆن‌ده‌لیک چیخان قزئتلر واردیر. تای دیلین‌دن باشقا اینگیلیس دیلینده ده «بانکوک پوست»، «نئیشن رئویو» کیمی قزئتلر نشر ائدیلیر. چین اهالی‌سی چوْخ اوْلدوغون‌دان چین دیلینده ده قزئتلر چیخیر، مثلاً، «سینسیان ژیباو» و س.
۱۹۳۰-جو ایلده تایلند میلّی رادیو وئرلیشلری ایستانسیاسی، ۱۹۵۵-جی ایلدن ایسه تایلند میلّی تئلئویزیاسی فعالیّت گؤستریر. تایلند خبرلر آگئنت‌لییی ایسه ۱۹۷۷-جی ایلده یارادیلمیش‌دیر.

 ادبیات 
تایلندین ایلک ادبی عابیده‌لری سالنامه کاراکتری داش کیتابه‌لردیر. بۇ داش کیتابه‌لر ۱۳-جو عصرین سوْنو- ۱۴-جو عصرین اوّللرینه عاییددیر. «راما کام هنگین ایستلاسی» ان قدیم اپیقرافیک عابیده‌دیر. قدیم تایلند ادبیاتینا هیند ادبیاتی گۆج‌لو ائتکی ائتمیشدیر. کلاسیک شعرلر اساساً دینی – مدهییه کاراکتری داشیییردی. اپیک پوئمالار و لیریکا ۱۵-جی – ۱۶-جی عصرلردن اینکیشاف ائتمه‌یه باشلامیش‌دی. «بؤیوک حیات»، «یونانلارین مغلوبیتی»، «پارلو» و س. اثرلر همین دؤورون محصوللاری‌دیر. ۱۸-جی عصرین مشهور لیریک شاعیرلریندن سیپارت، ماهاراتچاکرو، تامماتیبئتی گؤسترمک اوْلار. همین دؤورون ادبی یارادیجیلیغیندا «چرچیوه‌لی پووستلر» دئییلن ژانرلار مؤهوم یئر تۇتوردو. بۇ «چرچیوه‌لی پووئستلر» مۆختلیف مضمون‌لو حکایه‌لردن عبارت ایدی. دونیوی کۇنولارا ماراق ۱۸-جی عصرین سوْنون‌دان آرتماغا باشلادی، نشر ایشی اینکیشاف ائتدی.
چاوپراییا پراکلانقین «راچاتیرات» تاریخی رومانی دا همین دؤورون ادبی نومونه‌سی ایدی. سونتون پونون «کون چانق و کون پئن»، «پرا آپایمانی»، کرال ۲-جی رامانین «سناو» پوئمالاری، پرا ماهامونتری‌نین «شاه‌زاده لاندای» ساتیریک شعرلری ۱۹-جو عصر تایلند ادبیاتینین ان یۆکسک سوییه‌لی نومونه‌لری‌دیر. تایلندا رئالیست ادبیاتی ۲۰-جی عصرین ۳۰-جو ایللرین‌دن اینکیشاف ائتمه‌یه باشلادی. سیبوراپا، لاو کامهوم، آچین پانچاپان، سنی ساوواپونق، مانات تیانرایونق، ایتسارا آمانتانون رئالیزمین گؤرکم‌لی نماینده‌لری ایدی. قادین یازی‌چی تامایانتی سوسیال کۇنودا رومان و حکایه‌لر یازان مؤلف کیمی شؤهرت قازانمیش‌دیر

 موسیقی 
تایلنددا قدیم زامانلاردان دینی و باشقا مراسیملر، کند بایراملاری موسیقی ایله موشایعت ائدیلمیشدیر. موسیقی اثرلری اساساً ساده ریتملی اوْلوب آیتی تئمپ‌له ایفا اوْلونور.

 دینی دۇروم 
تایلندا بوددیستلر اؤلکه اهالیسینین ۹۶ فایزینی تشکیل ائدیرلر. بیرمادا اوْلدوغو کیمی بۇرادا دا بوددیزم اؤزونون تخئراواد فورماسیندا اینکیشاف ادیب. بورا سیام، خمر، مون، لاو، کارئن، داغ خمرلری‌نین بیر قروپو، و دیگر اتنیک قروپلار داخیلدیر. بوددیزیمین شیمال مکتبی اوْلان ماخایانایا تایلنددا یاشایان چین‌لیلر، ویتنام‌لیلار و بعضی لاولار عبادت ائدیر. اهالی‌نین ۴ فایزی موسلمانلاردیر (مالایلار، تیاملار، بنقلادش و پاکیستاندان گلنلر)، اساساً سوننو-شافیی مذهبلیدیرلر. آز سایدا سوننو-حنفیلر و شیعه‌لر واردیر. چینللیرین بیر حیصّه سی کونفوسیان‌لیق و داوسیزمه اعتیقاد ائدیر. تایلندین اهالیسینین کیچیک بیر حیصّه سی کریستیاندیر. کریستیان میسیونرلری بورا ۱۶-جی عصردن چالیش‌سالار دا هئچ بیر اۇغور قازانا بیلمه‌ایبلر. اهالی‌نین ۰٬۵ فایزینی تشکیل ائدن کریستیانلار اساساً بانکوک دا و اؤلکه‌نین شیمال حیصّه سینده مسکونلاشیبلار. کاتولیکلره(۱۶۵ مین نفر) تایلنددا یاشایان ویئتناملیلار، و ده آورواسی‌لی متیسلر آراسیندا راست گلمک اوْلار. پروتستانلار ۳۰ مین نفردیرلر. بۇنونلا یاناشی باپتیستلر، یئددینجی گۆنون آدونتیستلری، لوترانلار و دیگر طریقتلره منسوب کریستیانلار دا واردیر. مرکزی رایونلاردا اساساً هیندوستان‌دان گلن هیندویستلر (۴ مین نفر)، بانکوکدا ایسه آز سایدا سیقخلر یاشاییر. تایلندین بعضی داغ قبیله‌لری قدیمی کولتلارا عبادت ائدیرلر. تایلندین ۱۴ مین نفر اهالی‌سی هئچ بیر دینه اعتیقاد اتمیر.

 گؤرونتولر 

 قایناقلار 
:ویکی‌پدیا

 منابع 

 گؤرونتولر 

بؤلمه:آسیا اؤلکه‌لری
بؤلمه:بودایی اؤلکه‌لر
بؤلمه:تایلند
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
بؤلمه:گونئی دوْغو آسیا اؤلکه‌لری
بؤلمه:Kingdoms
بؤلمه:Member states of the Association of Southeast Asian Nations
بؤلمه:۱۹۳۲ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بؤلمه:۱۹۳۲ - جی ایلینده سیام اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:1932 establishments in Asia
بؤلمه:1932 establishments in Southeast Asia