کورد دیللری

کورد دیل‌لری یا دا کورد دیلی () _ هیند اوروپا دیللری آدلانان دیل عائیله‌سی‌نین ایران دیللری قولونا باغلی‌دیر. بۇ  دیل غربی ایران دیللری قولونا عایید دیر و فارسجا و بلوچ دیلی ایله قوهومدور. کوردجه دئییلن دیللر و دئییملر اصلینده بیر- بیریندن چوْخ اوزاق دیللردیرلر و بۇ  دیللری دانیشانلار آراسیندا قارشیلیقلی آنلاشیم یوخدور. اونون اۆچون ده بۇ  دیللری و دئییملری بیر آد آلتیندا "کوردجه" آدلاندیرماق اصلینده سیاسی موتیولردن آسیلی دیر.  
کورد دیلی اوچ بوداغا بؤلونور:
 کورد دیللرینین سیرالاماسی 
شومال-غرب کورد دیلی: کورمانجی

مرکزی کوردجه: سورانی

جنوبی کوردجه: کرمانشاهی، ایلامی، کلهری و لکی

کورمانجی کوردجه‌سی سوریه، عراق (دهوک شهری) و ایرانین غربی آذربایجان اوستانینین تورکیه ایله سینیریندا داغلیق اراضیلرده دانیشیلیر. سورانی کوردجه‌سی عراق کوردوستانی، ایرانین کوردوستان اوستانیندا، هابئله غربی آذربایجان اوستانینین جنوب حیصه‌سینده مهاباد (سویوق بولاق) و بیر سیرا شهرلرینده دانیشیلیر. جنوب کوردجه سی کیرمانشاه و ایلام اوستانیندا دانیشیلیر .
کورمانجی کوردجه‌سی ایراندا آذربایجان تۆرکجه‌‌سیندن و تورکیه ده تورکیه تورکجه‌سی‌ندن تاثیر آلمیشHaig, Geoffrey(2007). Grammatical borrowing in Kurdish (Northern group). In Yaron Matras and Jeanette Sakel ed. Grammatical borrowing in cross-lingustic perspective, pp. 165-184.، سورانی دیلیده آذربایجان تۆرکجه‌‌سیندن چوخلو تاثیر آلیب و بیر سیرا سؤزلری او جومله‌دن (بئشیک، گمی، سوواخ) بۇ  دیلدن بورج آلمیشدیر.
 کورد سؤزونون معناسی 
کورد سؤزونون کؤکو آیدین دئییلG. Asatrian, Prolegomena to the Study of the Kurds, Iran and the Caucasus, Vol.13, pp. 1–58, 2009: "Generally, the etymons and primary meanings of tribal names or ethnonyms, as well as place names, are often irrecoverable; Kurd is also an obscurity". رینولدز بئله بیر ایناما صاحیبدیر کی کورد سؤزو ایلک دفعه سومئر یازیلاریندا "کار-دا یئری" عونوانی ایله آدی چکیلن یئر آدی ایله ایلگیلی دیر. او بۇ  سؤزو آشور و اورارتو آدی اولاراق معنالاندیریر و اونون آغری داغ (آرارات) داغی معناسیندا ایشلندیگینی دئییرG. S. Reynolds, A Reflection on Two Qurʾānic Words (Iblīs and Jūdī), with Attention to the Theories of A. Mingana, Journal of the American Oriental Society, Vol. 124, No. 4 (October –December , 2004), pp. 675–689. (see p.683, 684 & 687).
ایسلامدان اؤنجه پهلوی دیلینده "کورت" کیمی ایشله نن بۇ  سؤز ایسلامی دؤنمده "کرد" اولاراق فارس و عرب دیللرینده ایشلنمیشدیر. ایسلامی دؤنمده بۇ  سؤز بۇ  گونکو کیمی بیر قومون آدی دئییل، عومومیتله "چوبان، کؤچری حیات سورن اینسانلار" کیمی ایشلنمیشدیر. عرب و فارس دیللرینده کورد سؤزونون عرب و یا ایرانلی کؤچریلره ایشاره ائتمه سی باره ده بونو دئمک اولار کی بلوچلارین، طبرستان دیلمیلرینین و یا سورستان عربلرینین کورد آدلانماسی، تکجه بۇ  سؤزون کؤچریلر کیمی آچیقلانماسی ایله معنا قازانا بیلر. یاقوت حمویعنوان کتاب: ترجمه کتاب معجم البلدان. نویسنده: یاقوت حموی بغدادی. ناشر: سازمان میراث فرهنگی کشور. تعداد جلد: 2 جلد. زبان: فارسی، حمزه اصفهانیتاریخ سنی ملوک الارض و الانبیاء علیهم الصلاه و السلام نویسنده:حمزه اصفهانی، حمزه بن حسن. ناشر :منشورات دار مکتبه الحیاه. متن: «کانت الفرس تسمی الدیلم الاکراد طبرستان کما کانت تسمی العرب اکراد سورستان»، طبریمحمد بن جریر طبری، ابوالقاسم حالت تاریخ طبری، ابوالقاسم حالت، ج۱۱، ص۴۹۷۷، استخری، مسعودی و ابن بلخیایرانشهر-جلد اول ۱۳۴۲- یونسکو- کمیسیون ملی یونسکو در ا یران ص۹۷ کیمی تاریخچیلر هامیسی کورد سؤزونو بۇ  معنادا ایشلتمیشلر. یئنی دؤنمین غرب تاریخچیلری مینورسکیV. Minorsky, Encyclopedia of Islam: "We thus find that about the period of the Arab conquest a single ethnic term Kurd (plur. Akrād) was beginning to be applied to an amalgamation of Iranian or iranicised tribes. , "Kurds" in Encyclopaedia of Islam". Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2007. Brill Online. accessed 2007، ریچارد فرایRichard Frye,"The Golden age of Persia", Phoneix Press, 1975. Second Impression December 2003. pp 111: "Tribes always have been a feature of Persian history, but the sources are extremly scant in reference to them since they did not 'make' history. The general designation 'Kurd' is found in many Arabic sources, as well as in Pahlavi book on the deeds of Ardashir the first Sassanian ruler, for all nomads no matter whether they were linguistically connected to the Kurds of today or not. The population of Luristan, for example, was considered to be Kurdish, as were tribes in Kuhistan and Baluchis in Kirman، ولادیمیر الکسیویچ ایوانفWladimir Iwanov:"The term Kurd in the middle ages was applied to all nomads of Iranian origin".(Wladimir Ivanon, "The Gabrdi dialect spoken by the Zoroastrians of Persia", Published by G. Bardim 1940. pg 42، مکنزیDavid Mackenzie: "If we take a leap forward to the Arab conquest we find that the name Kurd has taken a new meaning becoming practically synonmous with 'nomad', if nothing more pejorative" D.N. Mackenzie, "The Origin of Kurdish", Transactions of Philological Society, 1961, pp 68-86، و مارتین فان برایسنMartin van Bruinessen, "The ethnic identity of the Kurds", in: Ethnic groups in the Republic of Turkey, compiled and edited by Peter Alford Andrews with Rüdiger Benninghaus [=Beihefte zum Tübinger Atlas des Vorderen Orients, Reihe B, Nr.60]. Wiesbaden: Dr. Ludwich Reichert, 1989, pp. 613-21. excerpt: "The ethnic label "Kurd" is first encountered in Arabic sources from the first centuries of the Islamic era; it seemed to refer to a specific variety of pastoral nomadism, and possibly to a set of political units, rather than to a linguistic group: once or twice, "Arabic Kurds" are mentioned. By the 10th century, the term appears to denote nomadic and/or transhumant groups speaking an Iranian language and mainly inhabiting the mountainous areas to the South of Lake Van and Lake Urmia, with some offshoots in the Caucasus...If there was a Kurdish speaking subjected peasantry at that time, the term was not yet used to include them." دا بۇ  سؤزون کؤچریلر و چوبانلار معناسینی داشیدیغینی وورغولامیشلار. 
نهایت کورد سؤزونون نه زامان بیر قوم آدی اولاراق ایشلنمه سی باره ده دقیق معلومات یوخدور.

 قایناق‌لار 

بؤلمه:سوریه دیللری
بؤلمه:ایران دیللری
بؤلمه:عراق دیللری
بؤلمه:تورکیه دیللری
بؤلمه:Kurdish language
بؤلمه:Languages of Armenia
بؤلمه:Languages of Azerbaijan
بؤلمه:Languages of Turkey
بؤلمه:Languages of Iran
بؤلمه:Languages of Iraq
بؤلمه:Languages of Israel
بؤلمه:Languages of Lebanon
بؤلمه:Languages of Syria
بؤلمه:Subject–object–verb languages
بؤلمه:Iranian languages
بؤلمه:Articles citing Nationalencyklopedin
بؤلمه:Languages of Kurdistan