غلامحسین ساعدی

غُلامحُسین ساعِدی (دوغوم: ۱۳ چیلله، ۱۳۱۴-اؤلوم: ۲ آذر، ۱۳۶۴) تانینمیش تبریزلی یازیچی. 16 یاشیندان یازیچیلیغا باشلادی، نوماییشنامه و داستان یازماق ساعدی‌نین ان اؤنملی چالیشدیغی ساحه‌دیر. ساعدی میلّی حؤکومت زامانی ایبتیدایی اوخولدا درس اوخويوردو و دونه‌لرله بۇ  دورده آذربایجان تۆرکجه‌‌سینده آلدیغی اویرتیمی موثبت خاطیرلاییردی. ساعدی و آیری بیر یازیچی‌لار من جمله بهرام بیضایی و اکبر رادی فارس دیلینین نوماییشنامه‌سین متحوّل اله‌دیلر. ساعدی ایکی ایل مودتینده فرانسه ده یاشادی. او فرانسه‌ده وطن سئوگیسی ایله یاشاییردی و یالاندان وطن قاورامین دیللرینه گتیرنلره بئله یازیر:

"بوردا هر بیر جونجه باخیرام ایرانی نیجات وئرمک ایدیعاسیندا اولانلار توپلاشیبلار و هامیسی بیربیریندن ابله و بیربیریندن میندار. دوزون ایسته‌سه‌نیز هامیدان کسیلمیشم و اؤلوملوق ائتدیگیم ائوده بوتون آنلاریمدا نیفرت ایله ال به یاخایام"اينجا هر گوشه را نگاه ميكنم مدعيان نجات ايران جمع شده اند و همه از همگان و يكي از يكان ابله تر و كثافت تر. راستش را بخواهي از همه بريده ام و در خانه اي كه مثلا مردگي ميكنم مدام با نفرت دست به گريبانم.
 یاشاییش 
غلامحسین ساعدی، تاخما آدلا گوهرمراد 1314-جی ایلده تبریز شهرینده دونیایا گلدی. 1323-جو ایلده تبریزین بدر اوخولونو و 1329-جو ایلده منصور دبیریستانینا گیردی. 1330-جو ایل ساعدی‌نین سیاسی چالیشمالاری‌نین باشلانیشی ایدی. 1331-جی ایلده "فریاد"، "صعود" و "جوانان آذربایجان" آدلی گونده‌لیکلرین سوروملوسوایدی و بۇ  اوچ گونده‌لیکدن باشقا، "دانش آموز" گونده‌لیگینده‌ده یازیلارین یاییردی. 1332-جی ایلده، قویروق دوغانین 28-ده باش وئرن کودتادان سوْنرا توتاقلاندی و نئچه آیلیق دوستاقلاندی. 1324-جو ایلده تبریزین طیب فاکولتاسینا گیردی و گلن ایلی "سخن" آدلی درگی ایله امکداشلیغا باشلادی. بۇ  ایلدن اعتیباره نوماییشنامه و قیسا حیکایه یازماغا باشلادی. 1341-جی ایلدن "کتاب هفته" و "آرش" درگیلریله امکداشلیغا باشلادی و 1346-1342-جی ایللری ساعدی‌نین ان محصولدار ایللری ایدی. ساعدی ایرانین آیدینلیق فضاسی‌نین یارادانلاری‌نین بیریدیر. 1353-جو ایلده بیر نئچه یازیچیلارین یاردیم ایله "الفبا" درگیسی‌نی یایماغا باشلادی. ساعدی 1364-جو ایل، آذر آیی‌نین 2-ده، معده و باغیرساقلاریندا قان‌آخما ندنیندن دونیاسین دَییشدی و فرانسه ده، پرلاشز قبریستانلیغیندا، صادق هدایت‌ین یانیندا دفن اوْلوندو.

 یارادیجیلیق 
300px|thumbnail|left|ساعدی‌نین اوشاقلیغی
300px|thumbnail|leftl|سولدان ساغا: ساعدی، كشاورز، نصیریان، جعفر والی و...
 داستان 
 مرغ انجیر (1335) 
 خانه‌های شهر ری (1336) 
 گدا (1341) 
 عزاداران بیل (1343) 
 دندیل (1345) 
 واهمه‌های بی نام و نشان (1346) 
 ترس و لرز (1347) 
 توپ (1347) 
 شب نشینی با شکوه (1349) 
 کور و گهواره (1356) .

 نوماییشنامه 
 لیلاج (1336) 
 قاصدک‌ها (1338) 
 کار با فکها در سنگر (1338) 
 شان فریبک (1340) 
 کلاته گل (1340) 
 عروسی (1341) 
 ده لال بازی (1342) 
 انتظار (1343) 
 بهترین بابای دنیا (1344) 
 چوب به دستان ورزیل (1344) 
 پنج نمایشنامه از انقلاب مشروطیت (1345) 
 خانه روشنی (1346) 
 دیکته و زوایه (1347) 
 فصل گستاخی (1348) 
 پرواربندان ( 1348) 
 وای بر مغلوب (1349) 
 چشم در برابر چشم (1350) 
 عاقبت قلمفرسایی (1354) 
 آی با کلاه (1357) 
 جانشین (1357) 
 ماه عسل (1357) 
 و ماه نمی‌شنویم (1357) .

 مونولوگ 
 ایلخچی (1342) 
 اهل هوا (1345)
 خیاو، یا، مشکین شهر (کعبه ییلاقات شاهسون)

 اثرلرینه چکیلن فیلملر 
ساعدی‌نین یازدیقلاری اساسیندا چکیلن فیلملر بۇنلاردان عیبارتدیر :
 گاو (اینک)- یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1348
 آرامش در حضور دیگران (آیریلارین حوضوروندا آرامیش)- یؤنتمن: ناصر تقوایی، 1349
 دایره‌ی مینا (مینا دایره‌سی)-یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1353

 خاطیرلاما 
هر ایل ساعدی‌نین ایل دؤنومونده دوستلاری و اثرلرین سئونلر، اونون حایات یولداشی ایله بیرلیکده پرلاشز قبریستانلیغیندا حاضیر اوْلوب، ساعدی‌نی خاطیرلاییرلار.

 ساعدی‌نین آدینا اؤدول 
آذرتورک آدلی کولتورل قوروم طرفینده، ادبیات اؤدولو 1387-جی ایلدن اعتیبارا، غلامحسین ساعدی‌نین یئتمیش بئشینجی آد گونو موناسیبت ایله بۇ  یازیچی آدی ایله آدلاندیریلدی.

 قایناقلار 

بؤلمه:غلامحسین ساعدی
بؤلمه:تبریزلی یازیچی
بؤلمه:فارس دیللی یازیچی