اینگیلیس دیلی

اینگیلیسجه (اینگیلیسجه: English language، ساده‌جه English) هیند اوروپا دیل عاییله سینین ژرمن دیللرینین باتی قولونا باغلیدیر. ۴۱۰ میلیون اینسانین آنا دیلیدیر و ایکینجی دیل کیمی ۱ میلیارد اینسان طرفیندن دانیشیلیر(۲۰۰۷). بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین آلتی رسمی و ایشچی دیلیندن بیریدیر. اینگیلیس‌لرین طبیعی دیلی، اینگیلیس، بؤیوک بریتانیا، آمریکا (۳۱ ایالتی)، ایرلند، کانادا،  مالت، اوتریش و یئنی زلانددا رسمی دیلدیر. بو دیل، آسیا (مثلاً هیندوستان، پاکیستان و …) و آفریقانین بعضی دؤورلرینده رسمی دیل کیمی ایستیفاده ائدیلیب. لینقویستیکادا اینگیلیس دیلینده دانیشانلار آنقلوفون آدلانیرلار، کانادادا بۇ ایصطلاح سیاسی معنادا ایشلدیلیر.

حاضیردا اینگیلیس دیلی دۆنیادا ان گئنیش یاییلمیش دیللردن بیریدیر. اینگیلیس دیلی دۆنیادا دیپلوماسی، تیجارت، دنیزچی‌لیک، علم-تکنیک و بیلیشیم دیلی کیمی مشهوردور. زمانه‌میزده نشر اوْلونان ادبیاتین و مطبوعاتین اکثریتی اینگیلیس دیلینده درج اوْلونور. بۆتون بۇ دییلنلره گؤره اینگیلیس دیلی‌نین اؤیرنیلمه‌سی هر کس اۆچون حیاتی ضرورت کیمی قارشیدا دورور. اینگیلیس دیلی‌نین فونتیک قۇرولوشو بیر سیرا اینکیشاف مرحله‌لریندن کئچمکله اؤزونه مخصوص اوریژینال سس ترکیبی یارادا بیلمیشدیر.

 آنا دیلی 
لاتین≈۲۹٪فرانسه دیلی≈۲۹٪آلمان دیلی≈۲۶٪یونان دیلی≈۶٪آیری≈۱۰٪

 آنا دیلی اولانلارین سایی 
اینگیلیس دیلی دونیادا تقریباً ۳۷۵ میلیون اینسانین آنا دیلی‌دیر.  چین و ایسپانیادان سونرا اینگیلیس دیلی دونیادا ان چوخ دانیشیلان دیل‌دیر. اینگیلیس دیلی دونیادا ان چوخ ایستیفاده اولونان دیل‌دیر.
۲۰۰۶ رقملرینه گؤره، اینگیلیس دیلی دانیشانلارین ان چوخ یاشادیغی اؤلکه‌لر ان بؤیوک‌دن ان کیچیکینه قدردیر: آمریکا ۲۵۱ میلیون، اینگیلیس ۶۱ میلیون،  کانادا ۱۸.۲ میلیون، اوسترالیا ۱۵.۵ میلیون  نیجریه ۴ میلیون،  ایرلند ۳،۸ میلیون،  جنوبی آفریقا ۳،۷ میلیون  و یئنی زلاندیا ۳،۶ میلیون دور.

 اینگیلیسجه دانیشان اؤلکه‌لر 

 دیل تاریخی 
اینگیلیس دیلی‌نین اینکیشافی اۆچ مرحله‌یه بؤلونور: قدیم اینگیلیس دیلی (۴۵۰—۱۰۶۶)، اوْرتا دؤور اینگیلیس دیلی (۱۰۶۶—۱۵۰۰)، یئنی دؤور اینگیلیس دیلی (۱۵۰۰-جی ایلدن ایندیکی دؤوره قدر).

 سایی 
 لهجه‌لر 
اینگیلیس دیلی‌نین چوْخ سایدا لهجه‌لری واردیر. لهجه‌لر اینگیلیسده داها چوْخ‌دور. آمریکا-دا لهجه لر اوْلسا دا، ادبی دیل کیمی اوْرتا-آتلانتیک لهجه‌سی ایشلنیر.

 اینگیلیسجه‌نین باشقا دیل‌لرده ایزی 
 اینگیلیسجه‌ده باشقا دیل‌لرین ایزی 
 الیفبا 
اینگیلیس الیفباسیندا ۲۶ حرف وار.
 حرف  حرفین آدینین تلففوظو(اولوس‌لارآراسی سسچیل الیفبا)  حرفین آدینین تلففوظو (آذربایجانجا) Aa  [eɪ]  ائی Bb  [biː]  بی Cc  [siː]  سی Dd  [diː]  دی Ee  [iː]  ای Ff  [ɛf]  ائف Gg  [dʒiː]  جی Hh  [eɪtʃ]  ائیچ Ii  [aɪ]  آی Jj  [dʒeɪ]  جئی Kk  [keɪ]  کئی Ll  [ɛl]  ائل Mm  [ɛm]  ائم Nn  [ɛn]  ائن Oo  [əʊ]  او Pp  [piː]  پی Qq  [kjuː]  کیو Rr  [ɑː] و یا[ɑɹ]  آر Ss  [ɛs]  ائس Tt  [tiː]  تی Uu  [juː]  یو Vv  [viː]  وی Ww  [ˈdʌb(ə)l juː]  دابل-یو Xx  [ɛks]  ائکس Yy  [waɪ]  وای Zz  [zɛd] و یا [ziː]  زئد و یا زی

 سوزلر موقایسه‌سی 
 آذربایجان تورکجه‌سی اینگیلیس دیلی آذربایجان تورکجه‌سیاینگیلیس دیلی سوwater(واتیر)گونشsun (سان)سیچان  mouse (ماوس) اووچو hunter (هانتیر)آتا  father (فادیر)آناmother (مادیر) دووشانrabbit (ره بیت)قیزgirl(قیرل)-daughter (دوتیر)اوزface (فئیس)اوغلانboy(بوی)-son(سان)بایراق-پرچمflag(فله ق)اؤلکهcountry (کانتیری)قاتیق-یوغورت (یواورت)yogurt (یوقورت)آتhorse (هورس)اویماقtribe (ترایب)عاییلهfamily (فه میلی)آنا دیلیmother tongue (مادیر تانق) دیلlanguage (له نقویج), tongue (تانق)بابا-ددهdaddy- (ده دی), dad (ده د) نه‌نه-مامانmomy (مامی) , mom (مام)اوردکduck (داک) قازgoose (قوز)

 دۆنیادا یاییلماسی 

 اؤلکه اینگیلیس دیلی آنا دیلی اوْلانلارین سایی ۲۱۴٫۸۰۹٫۰۰۰U.S. Census Bureau, Statistical Abstract of the United States: 2003, Section 1 Population, U.S. Census Bureau, Tablo 47.۵۸٫۲۰۰٫۰۰۰The Cambridge Encyclopedia of the English Language, Second Edition, Crystal, David; Cambridge, UK: Cambridge University Press, 1995.۱۷٫۶۹۴٫۸۳۰Mother Tongue, 2001 Counts for Both Sexes, for Canada, Provinces and Territories - ۲۰% Sample Data, 2001 Sayımı, Statistics Canada.۱۵٫۵۸۱٫۳۳۴ Main Language Spoken at Home.۴٫۲۰۰٫۰۰۰+۳٫۶۷۳٫۲۰۳Census in Brief , 15. sayfa (Tablo ۲٫۵), ۲۰۰۱ Sayımı, Statistics South Africa.۳٫۵۰۰٫۰۰۰+Languages spoken , 2006 Sayımı, Statistics New Zealand.۶۶۵٫۰۸۷Native speakers aged 5 or more, 2000 Sayımı

 آذربایجان دیلینده کی اینگیلیس کلمه لری 
 تیلیف(Tea leaf:چای یارپاقی)
 نوختا(Neck tie:کراوات)

 ائشیک باغلانتیلار 
 اینگیلیسجه آذربایجانجا سؤزلوک 
اینگیلیسجه اویره نمک اؤچون کلوب
آنلاین اینگیلیسجه اؤیرنمک

 قایناقلار 

بؤلمه:اینگیلیس دیلی

بؤلمه:اینگیلیس دیللری

بؤلمه:ژرمن دیللری
بؤلمه:آنتیقوآ و باربودا
بؤلمه:اوسترالیا دیللری
بؤلمه:بلیز دیللری

بؤلمه:بوتسوانا دیللری
بؤلمه:کامرون دیللری
بؤلمه:کانادا دیللری
بؤلمه:فیجی دیللری
بؤلمه:غنا دیللری
بؤلمه:قرنادا دیللری
بؤلمه:گوام
بؤلمه:قویان دیللری

بؤلمه:هیندوستان دیللری
بؤلمه:ایرلند دیللری
بؤلمه:جاماییکا دیللری
بؤلمه:کنیا دیللری
بؤلمه:کیریباتی دیللری
بؤلمه:لسوتو دیللری
بؤلمه:لیبریا دیللری
بؤلمه:مالاوی دیللری
بؤلمه:مالزی‌ده‌کی دیللر
بؤلمه:مالت دیللری
بؤلمه:ماوریتیوس دیللری
بؤلمه:نامیبیا دیللری
بؤلمه:نائورو دیللری
بؤلمه:نیوزیلند دیللری
بؤلمه:نیجریه دیللری
بؤلمه:Languages of Niue
بؤلمه:پاکیستان دیللری
بؤلمه:پالاو دیللری
بؤلمه:پاپوا یئنی قینه دیللری
بؤلمه:رواندا دیللری

بؤلمه:ساموا آداسین دیللری

بؤلمه:گونئی آفریقا دیللری
بؤلمه:گونئی سودان دیللری

بؤلمه:بریتانیا ویرجین آدالاری

بؤلمه:مارشال دیلی
بؤلمه:فیلیپین دیللری

بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری‌نین دیللری

بؤلمه:ترینیداد و توباقو دیللری
بؤلمه:اوقاندا دیللری
بؤلمه:وانواتو دیللری
بؤلمه:زامبیا دیللری
بؤلمه:زیمبابوه دیللری

بؤلمه:تایوان دیللری