Bəəsçilik

Bəəsçilik və ya bəəsizm (,‎ , ) — məqsədi partiya-avanqardın və inkişafa yönəlmiş inqilabi hökumətin rəhbərliyi altında birləşdirilmiş ərəb dövlətinin yaradılması və inkişaf etdirilməsi olan ərəb milliyyətçi ideologiyası. Bu ideologiya Zəki Ərsuzi, Mişel Əflaq və Səlahəddin Bitarın ideyalarına əsaslanmışdır.

Bəəsçi cəmiyyət maarifləndirmə, ərəb mədəniyyəti və dəyərlərinin yenidən canlandırılmasını hədəfləyir. Bu, vahidpartiyalı dövlətin yaradılmasını dəstəkləyir və müəyyən olunmamış müddət ərzində siyasi plüralizmi rədd edir. Bəəsçilik ərəb milliyyətçiliyi, panərəbizm və sosial irəliləyiş ideyalarına əsaslanır. Dini sahədə ideologiya sekulyar yanaşmanı qəbul edir. Bəəsçi rəhbərlik müəyyən dərəcədə dövlətin iqtisadiyyata müdaxiləsini həyata keçirir, istehsal vasitələrinə ictimai mülkiyyəti qorumağa çalışır, lakin eyni zamanda özəl mülkiyyətin ləğvinə qarşı çıxır.

Bəəsçilikdə "ərəb sosializmi" anlayışı mühüm rol oynayır. Bəəsçiliyin tərəfdarları hesab edirlər ki, sosializm ərəb cəmiyyətinin inkişafının yeganə yoludur. "Ərəb sosializmi" konsepsiyası kapitalist cəmiyyət ilə Avropa sosializmi arasında "orta yol" kimi irəli sürülmüşdür.

Bəəs Partiyası İraqda 1963-cü ildə və 1968–2003-cü illərdə, Suriyada isə 1963–2024-cü illərdə hakimiyyətə gəlmişdir. Hər iki rejim avtoritarizm, siyasi müxalifətin təqibi və ideologiyalarına qarşı tənqidin qadağan olunması ilə xarakterizə olunmuşdur, lakin hər iki rejim daha çox qeyri-bəəsçi hesab olunur, çünki onların həyata keçirdiyi praktik ideologiya Əflaq və ya Bitarın orijinal doktrinasından əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Məsələn, heç bir hakimiyyət dairəsindəki bəəsçi partiya ərəb dünyasının birləşdirilməsini hədəf qoymamışdır və bunu hələ də məqsəd kimi irəli sürmür.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Ərəb milliyyətçiliyi