Sistemologiya

Individuals: Fərdlər;
Parts: Hissələr;
Wholes: Bütövlər/Bütünlər;
Needs: Ehtiyaclar;
Means: Vasitələr.)

Sistemologiya ( — hissələrdən ibarət olan bütöv;  — söz, fikir, anlayış) nə ya Sistem elmi — mürəkkəb sistemlər nəzəriyyəsi; həm texniki, həm də bioloji xarakterli mürəkkəb maddi sistemlərin potensial səmərəliliyinin ümumi qanunlarını müəyyən edən fundamental mühəndislik elmi. Бенцион Шимонович Флейшман. Основы системологии. — М.:Радио и связь, 1982. — 199 с.

 Əsas anlayışlar 

Sistemologiya sistemlərin strukturunu, fəaliyyətini və idarə olunmasını öyrənir. Bu elm sahəsi aşağıdakı fundamental prinsiplərə əsaslanır:
 Emergentlik: Sistemin bütöv halda malik olduğu, lakin onun ayrı-ayrı elementlərində olmayan yeni xüsusiyyətlərin yaranması.
 İyerarxiya: Mürəkkəb sistemlərin aşağı səviyyəli alt sistemlərdən təşkil olunması qaydası.
 Sinergiya: Sistemi təşkil edən ayrı-ayrı hissələrin qarşılıqlı təsiri nəticəsində bütövlükdə sistemin səmərəliliyinin artırılması.

Sistemologiya həmçinin Kibernetika və Sistemli analiz ilə sıx bağlıdır, lakin daha çox mürəkkəb obyektlərin yaradılma və səmərəlilik qanunauyğunluqlarına fokuslanır.

 İstinadlar 

 Biblioqrafiya 


 Kenneth D. Bailey, "Fifty Years of Systems Science:Further Reflections", Systems Research and Behavioral Science, 22, 2005, pp. 355–361. 
 Robert L. Flood, Ewart R Carson, Dealing with Complexity: An Introduction to the Theory and Application of Systems Science (2nd Edition), 1993.
 George J. Klir, Facets of Systems Science (2nd Edition), Kluwer Academic/Plenum Publishers, 2001.
 Ervin László, Systems Science and World Order: Selected Studies, 1983.
 G. E. Mobus & M. C. Kalton, Principles of Systems Science, 2015, New York:Springer.
 Anatol Rapoport (ed.), General Systems: Yearbook of the Society for the Advancement of General Systems Theory, Society for General Systems Research, Vol 1., 1956.
 Li D. Xu, "The contributions of Systems Science to Information Systems Research", Systems Research and Behavioral Science, 17, 2000, pp. 105–116.
 Graeme Donald Snooks, "A general theory of complex living systems: Exploring the demand side of dynamics", Complexity, vol. 13, no. 6, July/August 2008.
 John N. Warfield,  "A proposal for Systems Science", Systems Research and Behavioral Science, 20, 2003, pp. 507–520. 
 Mike Jackson (systems scientist), Critical Systems Thinking and the Management of Complexity, 2019, Wiley.

 Əlavə ədəbiyyat siyahısı 

 Дружинин В. В., Конторов Д. С. Проблемы системологии. Проблемы теории сложных систем / В.В. Дружинин, Д.С. Конторов ; с предисловием Глушкова В.М. — М.: Советское радио, 1976

 Флейшман Бенцион Шимонович. Основы системологии. — М.:Радио и связь, 1982. — 199 с.
 Флейшман Б. С. Элементы теории потенциальной эффективности сложных систем. — М.: Советское радио, 1971. — 225 с.

 Xarici keçidlər 

 Principia Cybernetica Web
 International Federation for Systems Research
 Institute of System Science Knowledge (ISSK.org)
 International Society for the System Sciences
 American Society for Cybernetics
 UK Systems Society
 Cybernetics Society

Kateqoriya:Formal elmlər
Kateqoriya:Sistem elmi