Astronomik müşahidə

Astronomik müşahidə icmalı () — müəyyən bir müşahidə hədəfi olmayan, səmanın müəyyən bir bölgəsinin (və ya bütün səmanın) ümumi xəritəsi və ya təsviri. Alternativ olaraq, astronomik müşahidə icmalı ümumi bir xüsusiyyətə və ya obyekt tipinə malik cisimlərə aid şəkillər, spektrlər və ya digər müşahidələr toplusundan ibarət ola bilər. Alət məhdudiyyətlərinə görə müşahidələr çox vaxt elektromaqnit spektrinin yalnız bir zolağı ilə məhdudlaşır, lakin müxtəlif dalğa uzunluqlarına həssas olan bir neçə detektordan istifadə etməklə çoxdalğalı müşahidə icmalları da aparıla bilər.See, for example, 

Müşahidə icmalları adətən astronomik kataloqların tərtibi məqsədilə həyata keçirilir. Onlar həmçinin keçici astronomik hadisələrin axtarışına xidmət edə bilər. Bu cür icmallarda tez-tez geniş sahəli astroqraflardan istifadə olunur.

 Elmi əhəmiyyəti 
Səma müşahidə icmalları konkret obyektə yönəlmiş müşahidələrdən fərqli olaraq, astronomlara səmavi obyektləri kataloqlaşdırmağa və onlar üzərində seçmə effektləri üçün mürəkkəb düzəlişlərə ehtiyac olmadan statistik analizlər aparmağa imkan verir. Bəzi hallarda müəyyən bir obyektlə maraqlanan astronom üçün müşahidə icmalı şəkilləri kifayət edir və əlavə teleskop vaxtının ayrılması tamamilə lazımsız olur.

Müşahidə icmalları həmçinin daha güclü və iri teleskoplarla aparılacaq detallı tədqiqatlar üçün hədəflərin seçilməsinə kömək edir. Əgər əvvəlki müşahidələr müəyyən bir hipotezi dəstəkləyirsə, teleskop vaxtının planlaşdırılması üzrə komitələr bu hipotezin yoxlanılması üçün yeni müşahidələri daha yüksək ehtimalla təsdiqləyir.

Müşahidə icmallarının geniş əhatə dairəsi onları asteroid və kometlər kimi hərəkətdə olan ön plan obyektlərinin aşkarlanması üçün ideal edir. Astronom mövcud müşahidə icmalı şəkillərini cari müşahidələrlə müqayisə edərək dəyişiklikləri müəyyən edə bilər; bu proses şəkil analizi proqram təminatı vasitəsilə avtomatlaşdırıla da bilər.

Elmi əhəmiyyətindən əlavə, bu cür icmallar potensial təhlükəli obyektləri də aşkar edərək Spaceguard proqramına xidmət edir. Məsələn, Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System (ATLAS) sistemi hər gecə bütün gecə səmasını müşahidə edir və NEOSTEL kimi, obyektlərin Yerə yaxınlaşmasını erkən mərhələdə aşkar etmək məqsədi daşıyır.

Eyni obyektin müxtəlif müşahidə icmalları tərəfindən əldə edilmiş şəkillərinin müqayisəsi keçici astronomik hadisələri, məsələn, dəyişən ulduzları aşkar etməyə imkan verir.

 Səma müşahidə icmallarının siyahısı 

Optik
 Hipparchus — e.ə. 190–120-ci illərdə 850-dən çox ulduzu əhatə edən ilk məlum ulduz kataloqunu yaratmışdır.
 Bonner Durchmusterung — bütün səmanı əhatə edən astrometrik ulduz kataloqu, 1859–1903
 Astroqrafik Kataloq — 18 rəsədxananın iştirakı ilə aparılmış beynəlxalq səma müşahidə icmalı, 1887–1975
 Henry Draper Catalogue — spektral təsnifat kataloqu, 1918–1936
 Catalina Sky Survey — komet və asteroidlərin aşkarlanması üçün müşahidə icmalı
 Sloan Digital Sky Survey (SDSS)
 Pan-STARRS
 Gaia catalogues
 Zwicky Transient Facility (ZTF)
 Euclid_(spacecraft)
 Vera C. Rubin Observatory

 İstinadlar 

Kateqoriya:Astronomiya