Valter Rits

Valter Henrix Vilhelm Rits (; ) — isveçrəli nəzəriyyəçi fizik. O, daha çox Yohannes Ridberqlə birgə hazırladığı Ridberq-Rits kombinasiya prinsipi üzərindəki işi ilə tanınır. Rits, həmçinin öz adını daşıyan variasiya metoduna — Rits metoduna görə də məşhurdur.

 Həyatı 

Valter Ritsin atası Rafael Rits Vale kantonunda anadan olmuş tanınmış rəssam idi. Anası (qızlıq soyadı Nördlinger) tübingenli mühəndisin qızı idi. Rits xüsusi istedadı ilə seçilən tələbə olmuş, Siondakı bələdiyyə liseyində təhsil almışdır. O, 1897-ci ildə Sürixdəki politexnik məktəbinə daxil olaraq mühəndislik ixtisası üzrə təhsil almağa başlamışdır. Lakin tezliklə o, mühəndisliklə bağlı təxmini hesablamalar və kompromislərlə barışa bilməyəcəyini başa düşərək, riyazi baxımdan daha dəqiq olan fizika elmlərinə keçid etmişdir.

1900-cü ildə Rits vərəmə (ehtimal ki, həm də plevritə) yoluxmuş və sonradan bu xəstəlikdən vəfat etmişdir.Forman, P., Dictionary of Scientific Biography XI, 475, Charles Scribner's Sons, New York, 1975.Gesammelte Werke – Walther Ritz – OEuvres, Societe suisse de physique, Gauthier-Villars, Paris, 1911, page viii. 1901-ci ildə səhhəti ilə əlaqədar Göttingenə köçən Risə burada Voldemar Foqt və David Hilbert böyük təsir göstərmişlər. Rits atomların spektral xətləri haqqında dissertasiya yazaraq doktorluq dərəcəsini fərqlənmə diplomu (summa cum laude) ilə almışdır. Bu mövzu sonradan Rits kombinasiya prinsipinin yaranmasına, 1913-cü ildə isə Ernest Rezerford və Nils Borun atom modellərinin işlənib hazırlanmasına yol açmışdır.

1903-cü ilin baharında o, Leydendə Hendrik Antuan Lorensin elektrodinamik problemlər və yeni elektron nəzəriyyəsi haqqında mühazirələrini dinləmişdir. 1903-cü ilin iyununda Rits Bonn şəhərindəki Haynrix Kayzer İnstitutunda olarkən, dissertasiyasında əvvəlcədən proqnozlaşdırdığı kalium spektral xəttini aşkar etmişdir. 1904-cü ilin noyabrında isə Parisdə, Ali Normal Məktəbdə (École Normale Supérieure) infraqırmızı fotolövhələr üzərində işləmişdir.

1904-cü ilin iyulunda xəstəliyi kəskinləşdiyi üçün yenidən Sürixə qayıtmışdır. Xəstəlik ona 1906-cı ilə qədər elmi fəaliyyətini davam etdirməyə mane olmuşdur. 1907-ci ilin sentyabrında anasının doğma yurdu olan Tübingə, 1908-ci ildə isə yenidən Göttingenə köçmüş və orada universitetdə privat-dosent kimi fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. O, burada özünün "Recherches critiques sur l'Electrodynamique Générale" (Ümumi Elektrodinamika üzrə Kritik Tədqiqatlar) adlı əsərini nəşr etdirmişdir.

Tələbə, dost və ya həmkar kimi Ritsin Hilbert, Andreas Haynrix Foyqt, Herman Minkovski, Lorens, Eme Kotton, Fridrix Paşen, Anri Puankare və Albert Eynşteyn kimi dövrün bir çox görkəmli alimləri ilə əlaqələri olmuşdur. O, Sürixdə təhsil aldığı illərdə Eynşteynin tələbə yoldaşı idi. Rits Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsinin əleyhdarlarından biri kimi tanınırdı.Walter, Scott. Ether and electrons in relativity theory (1900-1911). In Jaume Navarro.  (2018). Ether and Modernity: The Recalcitrance of an Epistemic Object in the Early Twentieth Century. Oxford University Press. 

Rits Göttingendə vəfat etmiş və Sürixdəki Nordhaym qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur. Ailə məzarlığı 15 noyabr 1999-cu ildə ləğv edilmişdir. Onun başdaşı 17-ci bölmədə, 84457 nömrəli qəbirdə yerləşir.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Abbreviated Biographical Sketch of Walter Ritz
 Critical Researches on General Electrodynamics, Walter Ritz, 1908, English translation
 Ritz, Einstein and the Emission Hypothesis

Kateqoriya:22 fevralda doğulanlar
Kateqoriya:1878-ci ildə doğulanlar
Kateqoriya:7 iyulda vəfat edənlər
Kateqoriya:1909-cu ildə vəfat edənlər
Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər
Kateqoriya:Əlifba sırasına görə alimlər
Kateqoriya:Göttingen Universitetinin müəllimləri
Kateqoriya:Göttingen Universitetinin məzunları
Kateqoriya:İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutunun məzunları
Kateqoriya:Vərəm xəstəliyindən ölənlər