Mari-Kler Ble

Mari-Kler Ble (, ; ) — Fransa - Kanada yazıçısı, şairi və dramaturqu.

 Həyatı 
Beş uşağın ən böyüyü olan Mari-Kler Ble 1939-cu il 5 oktyabrda Kvebek şəhərindəki işçi sinfi məhəlləsi olan Limoilouda anadan olub. O, katolik məktəbində oxuyub. 15 yaşında olanda ailəsinin ağır maddi vəziyyəti onu məktəbi tərk edib işə getməyə məcbur edib. O, fabriklərdə və zavodlarda işləyir, öz mənzilini kirayə götürür və bütün boş vaxtını yazıya həsr edirdi. Bir vaxtlar Mari-Kler Ble Laval Universitetində axşam yaradıcı yazı kursuna yazılıb və tezliklə ədəbiyyat professoru Janna Lapointenin və o vaxtkı Kanada İncəsənət Şurasının vitse-prezidenti Corc-Mari Levekin diqqətini cəlb edib. Levek ilk romanı üzərində işi bitirən gənc yazıçıya onun nəşrində kömək təklif edib. Onun köməyi ilə Mari-Kler Ble həmçinin ədəbi təqaüd alıb və bu təqaüd ona bir il Parisdə yaşamağa və işləməyə imkan verib.

Kvebek Universitetində ədəbiyyat üzrə təhsil alıb və hələ 20 yaşlarında ikən ilk əsərlərini yazmağa başlayıb. Kvebekin mədəni mənzərəsinin və erkən təcrübələrinin onun ədəbi karyerasını formalaşdırmasında böyük rol oynadığı deyilir.Chantal Guy "Marie-Claire Blais: le long chemin vers la lumière"  La Presse, 16 January 2018 

Ble ilk dəfə böyük diqqət çəkən "La Belle Bête" (1959) adlı debüt romanı ilə diqqətə gəlib. Bu əsər bir ailə içindəki sıxıntılı, çox vaxt qorxulu əlaqələri təsvir edir. Bu roman Blenin müasir Kvebek ədəbiyyatının səsi olaraq tanınmasına səbəb olub və insan münasibətlərinin mürəkkəbliyini və fərdin mübarizəsini özündə əks etdirib. Karyerası boyu Ble yalnızlıq, kimlik axtarışı və dəyişən dünyada insanın mövcudiyyətinin şərtlərini təhlil edib. Onun yazı üslubu tez-tez lirik kimi təsvir edilir, və xarakterlərinin daxili dünyalarını əks etdirən canlı və simvolik dil ilə zəngindir. Onun ən məşhur əsərlərindən biri "Une saison dans la vie d’Emmanuel" (1965) adlı romandır. Bu əsər, Küvebekin kənd yerində yaşayan gənc bir oğlanın həyatını izah edərək yoxsulluq və sosial məsələləri araşdırır. Bu roman yüksək tərif almış və onun Kanadalı ədəbiyyatda mövqeyini möhkəmləndirmişdir."Marie-Claire Blais met un point final au cycle de «Soifs»" 

Blenin əsərləri dərin siyasi və sosial şərhlərlə sıx əlaqəlidir. Kvebekdə həyatının keçirildiyi dövrdə əhəmiyyətli siyasi dəyişikliklər yaşanarkən, Ble kimlik, müstəqillik və dilin və mədəniyyətin Küvebekin gələcəyini formalaşdırmadakı rolu haqqında müzakirələrdə mühüm səs olub. O, yazılarını cəmiyyətin normalarını sorğulamaq və gender, cinsiyyət və güc kimi məsələləri araşdırmaq üçün bir vasitə kimi istifadə edib.

Meri-Kler Ble həyat boyu yazmağa davam edib, romanlar, dramalar və esse yazıları nəşr edib. Onun əsərləri bir çox dillərə tərcümə edilib və həm Fransız-Kanada, həm də dünya ədəbiyyatının ayrılmaz hissəsi olaraq qalır. Əsərlərinə verdiyi töhfələrə görə, Ble bir çox mükafat alıb, o cümlədən 1966-cı ildə "Qubernator Generalın Ədəbi Mükafatı"nı alıb. 

Mari-Kler Ble nisbətən qapalı həyat tərzisürürdü, lakin həvəslə müsahibələr verir və digər yazıçılara kömək edirdi. O, çoxsaylı ədəbi mükafatların və müsabiqələrin münsiflər heyətində təmsil olunmuşdu. Qeyd edək ki, 2005-ci ildən ən yaxşı debüt romanına görə Franko-Kvebek icması tərəfindən Mari-Kler Ble mükafatı verilir. Yazıçı həmçinin tez-tez cinsi azlıqların vəziyyətinə həsr olunmuş müzakirələrdə iştirak edirdi. Blenin partnyoru Meri Meyqs 2002-ci ildə vəfat etdi. Yazıçının özü 2021-ci ilin noyabr ayında Florida ştatının Ki-Vest şəhərində vəfat edib. Onun sonuncu romanı olan "Min Səsin Vərdiş Etdiyi Ürək" (fransızca: Un cœur habité de mille voix) ölümündən bir ay əvvəl nəşr olunmuşdu.Deborah Dundas, "Québec writer Marie-Claire Blais, once the enfant terrible of French Canadian fiction, has died at the age of 82"  Toronto Star 1 December 2021

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 "Marie-Claire Blais" in :en:The Canadian Encyclopedia
 Archives of Marie-Claire Blais (Fonds Marie-Claire Blais, R11710) are held at :en:Library and Archives Canada 


 "Marie-Claire Blais" in Canadian Writers, an examination of archival manuscripts, typescripts, correspondence, journals and notebooks at Library and Archives Canada
 Weightman, John (29 January 1960) "Fiction in France" Review section The Observer

Kateqoriya:"İncəsənət və ədəbiyyat" ordeni kavalerləri
Kateqoriya:XXI əsr dramaturqları
Kateqoriya:XX əsr dramaturqları