İsveçrə pasportu

İsveçrə pasportu — İsveçrə Konfederasiyası tərəfindən verilən biometrik şəxsiyyət sənədi. Sənəd adi, müvəqqəti və ya xüsusi hallarda diplomatik və ya xidməti ola bilər. 
Pasport İsveçrə vətəndaşlığının sübutu kimi xidmət etməklə yanaşı, xaricdə yaşayan vətəndaşlara İsveçrə konsulluq rəsmilərindən yardım almaq prosesini asanlaşdırır. 

İsveçrə vətəndaşları bu pasportla AATA ölkələrinin və Aİ-nın hər bir ölkəsində sərbəst hərəkət edə bilirlər.Challenge solve issues

Xüsusi zərurət yarandıqda əcnəbilərə verilən pasportda mövcuddur (öz ölkəsindən sənədi olmayan əcnəbilər və eyni zamanda yaşayış icazəsi olanlar, vətəndaşlığı olmayan şəxslər, sığınacaq axtaranlar və başqaları).

 İsveçrə pasportlarının tarixi 
İsveçrədə ilk pasportlar 1490-cı ildə Şvis kantonunun vətəndaşları üçün verilmişdir."Swiss Collective Passport 1951 | by Tom Topol". Kitabça formasında ilk dəfə İsveçrə pasportu 10 dekabr 1915-ci ildə buraxıldı. Qırmızı rəngli İsveçrə pasportu 1959-cu ildə yaradılmışdır."LET PASS OR DIE - Passport History" 1985-ci ilə qədər İsveçrə pasportuna yalnız dövrün milli dilləri (fransız, alman və italyan) və ingilis dili daxil idi. Romanş dili referendumdan sonra dördüncü İsveçrə milli dili elan edildikdən sonra 85-ci keçidə əlavə edildi. Daha sonra dillərin sırası Alman, Fransız, İtalyan, Romanş və İngilis dillərinə dəyişdirildi.

 İsveçrə pasportunun quruluşu 
Sonrakı İsveçrə pasportları (03, 06, 10 və 22 nömrəli pasportlar) 40 səhifədən (əvvəlki 32 əvəzinə) və məlumat səhifəsindən ibarətdir. 36-сı səhifə xarici vizalar və rəsmi möhürlər üçün ayrılıb. Birinci səhifədə sahibin imzası, həmçinin 11-ci sahədə "Rəsmi qeydlər" üçün yer var. 2-3-cü səhifələr müvafiq olaraq 13-cü və 26-cı (06, 10 və 22-ci hissələri) məlumat səhifəsi sahəsinin təyinatlarının tərcümələrini təqdim edir. Hər bir səhifə unikal rəng nümunəsi və işıqlandırıldıqda arxa tərəfdəki müvafiq qismən xaçla uyğun gələn qismən İsveçrə xaçına malikdir. Hər bir səhifə unikal rəngə malikdir və səhifələri işıqlandırıldıqda arxa tərəfdəki müvafiq qismən xaçla uyğun gələn İsveçrə xaçı var. 8-33-cü səhifələrdə İsveçrə xaçı, kantonun mikro çap olunmuş adı və İsveçrə Konfederasiyasına qoşulduğu ili, yuxarı küncdə isə kantonun gerbi ehtiva edilir.

 Biometrik pasportlar 
2010-cu il fevralın 15-dən biometrik olmayan pasportların (03, 06 və 85 nömrəli pasportlar) verilməsi dayandırılıb.

2010-cu il martın 1-dən Şengen sazişinə uyğun olaraq bütün İsveçrə pasportları biometrikdir. Bu, ABŞ-a vizasız gediş üçün tələb olunur.

Təkmil təhlükəsizlik xüsusiyyətlərinə malik yeni pasport dizaynları 31 oktyabr 2022-ci ildə oldu."New Swiss passport enters into active service". 

 Məlumat səhifəsi 
İsveçrə pasportu məlumat səhifəsində aşağıdakı sahələri ehtiva edir:Données dans le passeport

 Pasport sahibinin fotoşəkili (həmçinin polikarbonat vərəqdə mikro perforasiya edilmiş).
 Növü: PA - biometrik olmayan, PM - biometrik, PD - müvəqqəti pasport, PB - diplomatik pasport.143.116 Verordnung des EDA zur Ausweisverordnung
 Kod (CHE)
 Pasport nömrəsi
 1. soyadı
 2. Adı
 3. Milliyyəti
 4. Doğum tarixi
 5. Cinsi (Q/K)
 6. Boyu (sm)
 Doğum yeri: (kommuna və kanton)
 8 Buraxılış tarixi
 9 Səlahiyyəti
 10 İstifadə müddəti

Məlumat səhifəsinin aşağı hissəsi xüsusi maşın tərəfindən oxuna bilən zonadır.

 Diakritik işarəsi olan adlar 
Tərkibində diakritik işarələr olan adlar (ä, ö, ü, à, ç, é, è və s.; ß hərfi adətən İsveçrə almancasında istifadə edilmir) maşınla oxuna bilən zonadan kənarda diakritik işarələrlə yazılır, lakin maşınla oxuna bilən zonada alman umlautları (ä/ö/ü) (ä/ö/ü) transkripsiyası (ä/ö/ü) kimi transkripsiya edilir./MÜELLƏR). BMAT konvensiyalarına görə digər hərflər sadəcə diakritikləri buraxır (məsələn, Jérôme JEROME və Fransua FRANCOIS). Belə transkripsiya ümumiyyətlə təyyarə biletləri və s. üçün istifadə olunur.

 Təsdiqləri 
1-ci səhifə imza xəttinə əlavə olaraq, rəsmi təsdiqlər üçün nəzərdə tutulmuş sahədir (sahə 11, "Rəsmi şərhlər"). 10 nömrəli pasport, 2004-cü ildə Aİ-na qoşulan 10 ölkəni nəzərə alaraq 13 əlavə dil, həmçinin EFTA dövlətlərinin dillərini əhatə etmək üçün Norveç və İslandiya dillərini əlavə edir.

 Dilləri 
Bütün pasport dörd rəsmi dildə (alman, fransız, italyan və romanş) və ingilis dilində yazılmışdır, yalnız istifadə və qulluq üçün təlimatları ehtiva edən 40-cı səhifə istisna olmaqla. Səhifə 2-də 13 dilə tərcümələr var. 10 nömrəli pasporta, 2004-cü ildə Aİ-na qoşulan 10 ölkəni nəzərə almaq üçün 13 əlavə dil, həmçinin AATA dövlətlərinin dillərini əhatə etmək üçün Norveç və İslandiya dilləri əlavə edildi. Nəticə etibarı ilə, İsveçrə pasportu 26 dilə malikdir və bu, Aİ-nın öz pasportlarını 23 dildə üstələyir. Arxa qapağın içərisində 26 dildə "Bu pasportda 40 nömrələnmiş səhifə var" ifadəsi yazılıb. 22-ci səhifədən bütün əlavə dillər silindi.

 İsveçrə pasportunun xronologiyası 
 Pass 1915 
1915-ci il buraxıışı möhürsüz mavi-yaşıl üz qabığına malik idi, yalnız üç İsveçrə rəsmi dilinə malik idi və heç bir təhlükəsizlik funksiyası yox idi. Səhifə kənarlarından kənara çıxa bilən daşıyıcının fotoşəkilinin ölçüsündə heç bir məhdudiyyət yox idi.

 Pass 1932 
1932-ci ildə buraxılan pasportun mərkəzində İsveçrə gerbi olan qəhvəyi örtüyü var idi və heç bir təhlükəsizlik elementi yox idi.

 Pass 59 
1959-cu ildə təqdim edilən pasportun sol tərəfində İsveçrə gerbi və üç sətirdə "Passeport suisse", "Schweizerpass" və "Passaporto svizzero" yazılmış tünd qırmızı örtüyü var idi. Daxili səhifələr dörd dildə idi: fransız, alman, italyan - o dövrdə üç milli dil - və ingilis.

 Pass 85 
İlk dəfə 1985-ci il aprelin 1-də təqdim edilən pasport, İsveçrə-Kanadalı qrafik dizayneri Fritz Gotschalkhad tərəfindən hazırlanmışdır.Confederatio Helvetica".Fritz Gottschalk Məlumat səhifəsi maşın tərəfindən oxunmurdu, qırmızı örtüyü, böyük İsveçrə xaçı ilə bəzədilib və beş dildə şaquli şəkildə düzülmüş "İsveçrə pasportu" sözləri var idi. Təhlükəsizlik xüsusiyyətlərinə UV-reaktiv kağız, səhifə nömrəsi və İsveçrə xaçı, rəngarəng rənglərlə Guilloche çapı, rəng dəyişikliyi möhürü və pasport işıqda saxlanıldıqda çap qeydiyyatı elementləri daxildir. Daşıyıcının fotoşəkili yapışdırılmış və iki möhürlə qabartılmışdır. Pass 85-də ağ-qara fotoşəkillər məqbul idi. Pasportun köhnə versiyalarında olduğu kimi, daşıyıcının saç və göz rəngləri qeyd olunurdu.

 Pass 03 
İlk dəfə 1 yanvar 2003-cü ildə buraxıldı. Onun sələfi mövcud beynəlxalq standartlara uyğun gəlmirdi. Bu pasport maşınla oxuna bilən, polikarbonat məlumat səhifəsi ilə təchiz edilmiş ilk İsveçrə pasportudur. Heç bir biometrik məlumatın olmaması istisna olmaqla, o, 06 pasportuyla eynidir.

 Müvəqqəti pasport (təcili pasport) 
Müvəqqəti pasport çox vaxt "təcili pasport" adlanır. Şəxsiyyəti təsdiq edən sənədlərlə bağlı İsveçrə qanunvericiliyinə əsasən, o, yalnız adi pasport üçün müraciət etmək üçün vaxt olmadıqda və ya adi etibarlı pasport təqdim edilə bilmədikdə (məsələn, adi pasport itirildikdə, məhv edildikdə və ya oğurlandıqda) və ya etibarlı pasport səyahət üçün lazımi tələblərə cavab vermədikdə (məsələn, pasportun etibarlılıq müddəti xarici ölkəyə daxil olmaq üçün kifayət qədər uzun olmadıqda) verilə bilər.

Müvəqqəti pasport Pass 03 ilə eynidir, biometrik məlumatı yoxdur. Müvəqqəti pasportun üz qabığı onu adi pasportdan fərqləndirmək üçün qapağın aşağı yarısında aydın şəkildə ağ zolaqla işarələnmişdir. Müvəqqəti pasportun cəmi 16 səhifəsi var. Polikarbonatdan olan məlumat səhifəsi yoxdur, bunun əvəzinə laminatlaşdırılmış təhlükəsizlik kağızı məlumat səhifəsindən istifadə olunur. Müvəqqəti pasport bu növ sənədlər üçün beynəlxalq təhlükəsizlik standartlarına uyğundur və maşınla oxuna bilir. Onun etibarlılıq müddəti 1 ildir.

Müvəqqəti pasport üçün ərizə xaricdə istənilən İsveçrə konsulluğunda və ya səfirliyində, ölkə daxilində istənilən pasport idarəsində, həmçinin Sürix, Bazel və Cenevrə hava limanlarında verilə bilər.

 Pass 06 
Pass 06 2006-cı ildə buraxılmışdır. O, RFID çipində biometrik məlumatları ehtiva edirdi. Bu, ən yeni Pass 10-un prototipi idi, lakin 5 illik etibarlılığı ilə məhdudlaşır. 2-ci səhifəsində 13 tərcümə var. Köhnə versiyası, Pass 03, istifadə müddəti bitənə qədər istifadə edilə bilərdi, lakin Şengen Sazişinə görə, müddəti bitdikdən sonra biometrik pasportla əvəz edilməli idi.

 Pass 10 
1 mart 2010-cu ildə təqdim edilən Pass 10 biometrik məlumatları ehtiva edir: fotoşəkil və barmaq izləri. İsveçrə Şengen Sazişində iştirak etmək üçün bu tip pasportu tətbiq etməli idi. 2-3-cü səhifələrdə 26 tərcümə var. Pass 10, biometrik məlumatları olan bir çip istisna olmaqla, Pass 06 ilə praktiki olaraq eynidir. Bu pasport 2009-cu il mayın 17-də keçirilən ümumxalq referendumunda qəbul edilib.

 Pass 22: Hazırda 
31 oktyabr 2022-ci il tarixindən etibarən mövcud Pass 22 İsveçrənin hər kantonundan, dağ və su yollarını əks etdirən yeni səhifə dizaynına malikdir. Pasportun İsveçrənin 26 kantonunun hər biri üçün ayrı səhifəsi var. Həmçinin "beşinci İsveçrə" üçün əlavə bir səhifə var.

 Viza tələbləri 
500px|thumbnail|Adi İsveçrə pasportu sahibləri üçün viza tələbləri

İsveçrə pasportu sahibləri üçün viza tələbləri digər dövlətlərin səlahiyyətli orqanları tərəfindən İsveçrə vətəndaşlarına qoyulan inzibati giriş məhdudiyyətləridir. 2025-ci ilə qədər İsveçrə vətəndaşları 190 ölkə və əraziyə gedərkən vizasız giriş imkanına malik idilər və Henley Pasport İndeksinə görə İsveçrə pasportu səyahət azadlığı baxımından dünyada beşinci yerdədir (Belçika, Britaniya, Portuqaliya və Yeni Zelandiya pasportları ilə eyni)."Passport Index Bundan əlavə, Arton Capital Pasport İndeksinə görə, İsveçrə pasportu səyahət azadlığına görə dünyada dördüncü yerdədir.Global Passport Power Rank 2026

Avropa Azad Ticarət Assosiasiyasının üzvü olan İsveçrə vətəndaşları AATA konvensiyasına uyğun olaraq İslandiya, Norveç və Lixtenşteyndə yaşamaq və işləmək üçün hərəkət azadlığından istifadə edirlər. Bundan başqa, İsveçrənin Aİ ilə ikitərəfli müqavilələri əsasında İsveçrə vətəndaşları Aİ-nın bütün üzv dövlətlərində hərəkət azadlığına malikdirlər.Free Movement of Persons Switzerland – EU/EFTA Bütün AATA və Aİ vətəndaşları təkcə vizadan azad deyil, həm də qanuni olaraq bir-birlərinin ölkələrinə daxil olmaq və yaşamaq hüquqları var.

 İkili vətəndaşlıq 
İsveçrədə ikili vətəndaşlığa icazə verilir, lakin tələblər kantondan kantona dəyişir. İkili vətəndaşlar da daxil olmaqla, kişilər İsveçrədə hərbi və ya mülki xidmətə çağrılır və İsveçrə vətəndaşlarına digər ölkənin vətəndaşı olmadığı və orada yaşamadığı halda, hər hansı digər hərbi xidmətdə iştirakına icazə verilmir (İsveçrə qvardiyası ordu deyil, Vatikan "daxili polisi" hesab olunur).

 Qiyməti 
Qiymətləri 19 yanvar 2024-cü il tarixinə görə İsveçrə frankı (CHF) ilə verilmişdir.

  Pasport  Pasport şəxsiyyət vəsiqəsi ilə birlikdə  Müvəqqəti pasport  
Şəxsiyyət vəsiqəsi  18 yaşa qədər uşaqlar 65 CHF  78 CHF  100 CHF  35 CHF Yetkin  145 CHF  158 CHF  100 CHF  70 CHF 
Hava limanlarında Federal Polis tərəfindən verilən müvəqqəti pasport 50 CHF əlavə rüsum tələb edir.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Schweizer Pass 
 Images of a 1931 Swiss passport 
 Images of a 1956 Swiss passport 

İsveçrə
Kateqoriya:Konfederativ dövlətlər
Kateqoriya:Avropa Şurasına üzv olan dövlətlər
Kateqoriya:İsveçrənin xarici siyasəti
Kateqoriya:Pasportlar
Kateqoriya:Şəxsiyyət sənədləri