Amerika tülküsü

Amerika tülküsü və ya Cırtdan tülkü () —  itlər fəsiləsinin tülkü cinsindən olan yırtıcı məməli növü. Amerika tülküsü ABŞ-nin cənub-qərbində və Meksikanın şimal və mərkəzi bölgələrindəki quru və yarı-quru ərazilərdə yaşayan tülkü növüdür. Bu tülkülər Şimali Amerikada yaşayan dörd Adi tülkü növündən ən kiçiyidir. 
 Ümumi məlumat 
Bəzi məməlilər tədqiqatçıları onu V. velox ilə eyni növ kimi təsnif edirlər, lakin molekulyar sistematika tədqiqatları göstərir ki, bu iki növ fərqlidir. Bu iki növün yayılma areallarının üst-üstə düşdüyü yerlərdə çarpazlaşma baş verir, lakin bu hibridləşmə məhdud miqyasdadır. Növün yarımnövləri tam olaraq aydınlaşdırılmayıb. Ən çox səkkiz yarımnöv tanınmışdır, lakin əlavə təhlillər heç bir yarımnöv fərqliliyini dəstəkləmir. Bununla belə, San Xoakin Vadisi Cırtdan tülkülərinin coğrafi təcrid olunması səbəbindən V. m. mutica yarımnövü kimi təsnif edilməsi ehtimalı var, digər Cırtdan tülküləri isə V. m. macrotis yarımnövünə aid edilə bilər.  

San Xoakin Amerika tülküsü bir zamanlar San Xoakin Vadisi və Mərkəzi Kaliforniyanın böyük hissəsində çox yayılmışdır. 1990-cı ildə onların populyasiyası təxminən 7.000 fərd olaraq qiymətləndirilmişdir. Bu yarımnöv Təhlükədə Olan Növlər Siyahısına daxil edildikdən təxminən 50 il sonra hələ də təhlükə altındadır. Rəsmi olaraq bu yarımnöv 3 mart 1967-ci ildə siyahıya alınmışdır.  

Amerika tülküsü Şimali Amerikada rast gəlinən Canidae fəsiləsinin ən kiçik növlərindən biridir. Bu növ cinsi dimorfizm göstərmir, yalnız erkəklər bir qədər böyük olur. Növün orta çəkisi 1,6 ilə 2,7 kq arasında dəyişir. Bədən uzunluğu 455 ilə 535 mm arasındadır, uzun quyruğu isə əlavə 260–323 mm əlavə edir. Böyük qulaqları 71 ilə 95 mm istini yaymağa və kəskin eşitmə qabiliyyəti qazandırır.

Amerika tülküsünün xüsusilə quru və isti iqlim şəraitinə uyğunlaşması onu unikal bir növ edir. Onların böyük qulaqları istini yaymaq və yırtıcıların yaxınlaşmasını erkən hiss etmək üçün əvəzolunmazdır. Bu növ həmçinin gecə həyat tərzi keçirir və gündüzlər qazdıqları yuvalarda gizlənir. 

Amerika tülküləri əsasən kiçik məməlilər, quşlar, həşəratlar və bitkilərlə qidalanır. Onların populyasiyasının azalması əsasən yaşayış mühitinin itirilməsi, kənd təsərrüfatı fəaliyyətləri və insan müdaxiləsi ilə əlaqədardır.

 Qalereya 

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 ARKive – images and movies of the kit fox (Vulpes macrotis)
 NPS - information about Kit Fox in Joshua Tree National Park

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə heyvanlar
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər
Kateqoriya:Tülkü
Kateqoriya:Şimali Amerika məməliləri
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər