ABŞ–İsrailin İrana zərbələri (2026)

ABŞ–İsrailin İrana zərbələri — 28 fevral 2026-cı ildə İsrail və Amerika Birləşmiş Ştatlarının İranda müxtəlif hədəflərə qarşı birgə həyata keçirdiyi hücum. İsrail tərəfindən “Nərildəyən şir” (Roaring Lion), ABŞ Müdafiə Nazirliyi tərəfindən isə “Epik qəzəb əməliyyatı” (Operation Epic Fury) adlandırılan əməliyyat Tehran, İsfahan, Qum, Kərəc və Kirmanşah şəhərlərinə endirilən bir sıra zərbələrlə başladı.

ABŞ prezidenti Donald Tramp İsraillə birlikdə İranı vurduqlarını açıqladı. O, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) üzvlərini silahları yerə qoymağa və bunun müqabilində toxunulmazlıq əldə etməyə çağırdı, əks halda imtinanın “qaçılmaz ölüm” demək olacağını bildirdi.

Zərbələrdə ABŞ raketləri, dronlar və İsrail qırıcı təyyarələrindən istifadə edilib. ABŞ hərbi gəmiləri Tomaqavk raketləri, ABŞ ordusu isə HIMARS raketlərini atdı. İlkin hücumlar əsas vəzifəli şəxsləri, hərbi komandirləri və obyektləri hədəf aldı. Bunlara Ali Rəhbər Ayətullah Əli Xameneinin iqamətgahı da daxil idi; peyk görüntüləri həmin kompleksin ciddi şəkildə zədələndiyini və ya dağıdıldığını göstərirdi. Xamenei həmin hücum zamanı öldürüldü. Həmçinin Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Şəmxaninin də öldürüldüyü bildirildi.

Cavab olaraq İran İran körfəzi bölgəsi və ondan kənarda onlarla ballistik raket buraxaraq İsraili və ABŞ-nin İordaniya, Küveyt, Bəhreyn, Qətər, İraq, Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki hərbi bazalarını hədəfə aldı. Bundan əlavə, Yəməndə fəaliyyət göstərən husilər Qırmızı dənizdə hücumlarını bərpa edəcəklərini elan etdilər.

Tramp əməliyyatın məqsədinin İranın raket və hərbi imkanlarını məhv etmək, İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını almaq və nəhayət, rejimi devirmək olduğunu bildirdi. Zərbələr regional sabitliyi pozduğu üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və bir sıra münaqişəyə qoşulmayan ölkələr tərəfindən qınandı, digər tərəfdən isə İranın bölgədəki digər ölkələrə qarşı cavab zərbələri də tənqid edildi. Tənqidçilər hücumların həm daxili, həm də beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu da bildirdilər.

 Zəmin 
ABŞ-nin 2018-ci ildə Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planından (JCPOA) çıxması İrana qarşı sanksiyaların yenidən tətbiq olunmasına və ABŞ və onun müttəfiqləri ilə İran arasındakı münasibətlərdə diplomatiya əvəzinə güc tətbiqinə üstünlük verilməsinə səbəb oldu. Tramp administrasiyası “maksimum təzyiq” strategiyasını qəbul etdi.

ABŞ sanksiyalarının yenidən tətbiqi İran iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurdu. İran rialı 20% dəyər itirdi — dollar qarşısında məzənnə 35.000-dən 2021-ci ildə 42.000-ə yüksəldi. İranla ticarət edən beynəlxalq banklar böyük məbləğdə cərimələr ödədilər. ABŞ-nin mümkün cəzalarından ehtiyat edən bütün iri Avropa şirkətləri İranla işgüzar əlaqələrini dayandırdı. Sanksiyalar milyonlarla iranlını yoxsulluğa sürüklədi, ərzaq və dərman kimi idxal olunan zəruri mallara münasibətdə alıcılıq qabiliyyətini azaltdı, eyni zamanda inflyasiya, işsizlik və infrastrukturun pisləşməsini sürətləndirdi.left|thumb|3-cü Aviadaşıyıcı Zərbə Qrupu 6 fevral 2026-cı ildə ABŞ-nin Yaxın Şərqdə hərbi gücləndirilməsi zamanı Ərəbistan dənizində düzülüş şəklində hərəkət edir.7 oktyabr hücumlarından və 2023-cü ildə Qəzza müharibəsinin başlanmasından sonra İran ilə ABŞ və İsrail arasında gərginlik artdı. Bu müharibə zamanı İsrail Yaxın Şərqdə İranın dəstəklədiyi silahlı qrupları — o cümlədən Qəzzada HƏMAS-ı, Livanda Hizbullahı və digərlərini — zəiflətdi. İsrail və İran 2024-cü ilin aprel və oktyabr aylarında qarşılıqlı zərbələr endirdi və 2025-ci ildə qısa müddətli müharibəyə cəlb olundular; həmin müharibə çərçivəsində ABŞ də İranın nüvə obyektlərini məhv etməyə yönəlmiş hava zərbəsi həyata keçirdi.

2025-ci ilin dekabr ayının sonlarından etibarən İranda əsasən iqtisadi böhran, rialın çökməsi və qiymət artımı səbəbindən genişmiqyaslı ümummilli hökumət əleyhinə etirazlar başladı. Rejim dəyişikliyi çağırışlarını da əhatə edən bu aksiyalar 1979-cu il inqilabından bəri ən genişmiqyaslı etirazlara çevrildi və ölkənin 100-dən çox şəhərinə yayıldı.

İran hökuməti etirazlara zorakı repressiyalarla, o cümlədən nümayişçilərin qətli ilə cavab verdi; ən qanlı hadisələr 8 və 10 yanvar 2026-cı ildə baş verdi. ABŞ-də yerləşən Human Rights Activists News Agency ölənlərin sayını 7.000 olaraq qiymətləndirdi, İran hökuməti 3.117 nəfərin öldüyünü bildirdi, Donald Tramp və digərləri isə ölənlərin sayının 32.000 olduğunu iddia etdilər. AP News-un məlumatına görə, hökumətin həddindən artıq zor tətbiqi İran cəmiyyətində ümidsizlik yaratmış və bəzi vətəndaşlarda ABŞ hücumuna ümid oyatmışdı. Bir sıra tədqiqatçılar İran hökumətinin hazırda süquta gətirib çıxara biləcək həssas vəziyyətlə üzləşdiyini irəli sürdülər.

13 yanvar 2026-cı ildə ABŞ prezidenti Donald Tramp İranın hökumət əleyhinə etirazçılarına dəstəyini ifadə etdi. 23 yanvarda isə o, USS Abraham Lincoln və USS Gerald R. Ford aviadaşıyıcıları, eləcə də bir neçə idarəolunan raket esminesi daxil olmaqla ABŞ “armadasının” Yaxın Şərqə doğru yola düşdüyünü elan etdi.

ABŞ və Avropa rəsmiləri Vaşinqtonun İrana üç əsas tələb təqdim etdiyini bildirdilər: uranın zənginləşdirilməsinin daimi dayandırılması, İranın ballistik raket proqramına ciddi məhdudiyyətlər qoyulması və HƏMAS, Hizbullah və husilər kimi regional proksi qruplara dəstəyin tamamilə dayandırılması. Eyni zamanda, təklif olunan hücumlar silsiləsinin planlaşdırılması İsrail kəşfiyyat qurumları ilə koordinasiyada başladı.
6 fevral 2026-cı ildə İran və ABŞ Omanın paytaxtı Maskatda dolayı nüvə danışıqları apardılar. İran tərəfi irəliləyişin paytaxtlarda aparılacaq məsləhətləşmələrdən asılı olduğunu vurğuladı. Nüvə danışıqlarının ikinci mərhələsinin Cenevrədə keçirilməsi planlaşdırıldı.

15–20 fevral tarixləri arasında İran neft ixracını adi səviyyədən üç dəfə artırdı və neft ehtiyatlarını azaltdı. Zərbələr başlamazdan bir gün əvvəl — 27 fevral 2026-cı ildə — Oman Xarici İşlər Naziri Bədr Əl-Busaidi “irəliləyiş” əldə edildiyini bildirdi və İranın zənginləşdirilmiş uranı ehtiyatda saxlamamağa, eləcə də Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) tam yoxlamasına razılaşdığını açıqladı. Bundan əlavə, İran mövcud zənginləşdirilmiş uranı “mümkün olan ən aşağı səviyyəyə” geri qaytarmağa razı olmuşdu. Əl-Busaidi sülhün “əlçatan məsafədə” olduğunu bildirdi.

2026-cı ilin fevral ayının əvvəlində ABŞ İrana təzyiqi artırmaq üçün ikinci aviadaşıyıcı — USS Gerald R. Ford-u Yaxın Şərqə göndərdi. 11 fevral 2026-cı ildə 1979-cu il inqilabının 47-ci ildönümü hökumətyönlü mitinqlər və güclü antiamerikan ritorika ilə qeyd olundu.

13 fevralda Tramp İranda rejim dəyişikliyinin “baş verə biləcək ən yaxşı hadisə” olacağını bildirdi. 14 fevralda isə ABŞ rəsmiləri Reuters-ə ordunun İranın dövlət və təhlükəsizlik infrastrukturunu hədəf ala biləcək, həftələrlə davam edən genişmiqyaslı əməliyyata hazırlaşdığını açıqladılar.

24 fevral 2026-cı ildə “Ölkənin vəziyyəti” çıxışı zamanı Tramp İranı nüvə silahı yaratmaq səylərini yenidən bərpa etməkdə ittiham etdi, bu niyyətləri “şər xarakterli” adlandırdı və İranın ABŞ, Avropa və xaricdəki ABŞ bazalarını təhdid edə biləcək getdikcə daha inkişaf etmiş raket imkanları yaratdığını iddia etdi. O, lazım gələrsə ABŞ-ın hərəkətə keçməyə hazır olduğunu xəbərdar etdi.

ABŞ Konqresində məxfi kəşfiyyat məlumatları ilə bağlı məlumatlandırılan “Səkkizlər Qrupu” (Gang of Eight) hücum başlamazdan əvvəl brifinq almışdı.

Fevralın sonuna doğru Tramp administrasiyası rəsmiləri İranın nüvə proqramını yenidən başlatdığı, bir neçə gün ərzində bomba hazırlamaq üçün kifayət qədər materiala malik olduğu və tezliklə ABŞ-ni vura biləcək uzaqmənzilli raketlər hazırladığı barədə çoxsaylı, lakin sübut olunmamış iddialar səsləndirdilər.

Bu bəyanatlar ABŞ və Avropa hökumət rəsmiləri, beynəlxalq silah nəzarəti təşkilatları və ABŞ kəşfiyyat qurumları tərəfindən mübahisələndirildi. Müdafiə Kəşfiyyat Agentliyi əvvəllər İranın ABŞ-a çata biləcək raketlər istehsal etmək üçün lazımi texniki bacarığı əldə etməsinin ən azı on il çəkəcəyini bildirmişdi. ABŞ Müdafiə Nazirliyi isə 2025-ci ilin iyununda İranın nüvə obyektlərinə endirilmiş əvvəlki zərbələrdən sonra İranın nüvə proqramının iki il geriyə atıldığını qiymətləndirmişdi.

Bununla belə, 27 fevral tarixində MAQATE-nin əvvəlki döyüşlər zamanı zərər görməmiş yeraltı obyektlərdən birində İranın yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uranı gizlətdiyini aşkar etdiyi barədə məlumat yayıldı.

 İranda hökumət əleyhinə etirazlar və ABŞ-ın ilkin yerləşdirmələri 
Əlavə məlumat: İran etirazları (2025–2026)

2025-ci ilin dekabr ayının sonlarından etibarən İranda əsasən iqtisadi böhran, rialın dəyərsizləşməsi və qiymət artımları ilə bağlı səbəblərdən irimiqyaslı ümummilli hökumət əleyhinə etirazlar baş qaldırmışdır. Rejim dəyişikliyi çağırışlarını da əhatə edən bu etirazlar miqyasına görə 1979-cu il inqilabından bəri ən geniş hadisələr hesab olunmuş, ölkənin 100-dən çox şəhərinə yayılmışdır. İran rejimi buna zorakı repressiyalarla, o cümlədən etirazçıların kütləvi şəkildə qətlə yetirilməsi halları ilə cavab vermiş, ən ölümcül hadisələr isə 2026-cı ilin 8 və 10 yanvar tarixlərində qeydə alınmışdır. ABŞ-da yerləşən İnsan Hüquqları Fəalları Xəbər Agentliyi (Human Rights Activists News Agency - HRANA) qurbanların sayını 7.000 nəfər olaraq qiymətləndirmiş, İran hökuməti isə ölənlərin sayının 3.117 nəfər olduğunu bildirmişdir; Donald Tramp və digər şəxslər isə bu rəqəmin 32.000 nəfər olduğunu iddia etmişlər. AP News-un məlumatına görə, hökumətin həddindən artıq zor tətbiqi İran cəmiyyətində ümidsizlik yaratmış və bəzi vətəndaşlar arasında ABŞ tərəfindən mümkün hərbi müdaxilə ilə bağlı ümidlərin formalaşmasına səbəb olmuşdur. Bir sıra alimlər İran hökumətinin hazırda onun süqutuna gətirib çıxara biləcək kövrək vəziyyətlə üzləşdiyini irəli sürmüşlər.

2026-cı ilin 13 yanvar tarixində ABŞ Prezidenti Donald Trump İranda hökumət əleyhinə etirazçılara dəstəyini ifadə etmiş, daha sonra 23 yanvarda ABŞ-ın “armada”sının Yaxın Şərqə doğru hərəkət etdiyini elan etmişdir; bu qüvvələrə USS Abraham Lincoln və USS Gerald R. Ford aviadaşıyıcıları, habelə bir neçə idarəolunan raket esminesi daxil idi. ABŞ və Avropa rəsmilərinin bildirdiyinə görə, Vaşinqton İrana üç əsas tələb təqdim etmişdir: uranın zənginləşdirilməsinə daimi son qoyulması, İranın ballistik raket proqramına ciddi məhdudiyyətlərin tətbiqi və Həmas, Hizbullah və Husilər kimi regional proksi qruplara dəstəyin tam dayandırılması. Təklif olunan hücumlar silsiləsinin planlaşdırılmasına İsrailin kəşfiyyat orqanları ilə koordinasiya çərçivəsində başlanılmışdır.

 Nüvə danışıqları və ABŞ-ın hərbi mövcudluğunu artırması 
2026-cı il 6 fevral tarixində İran və ABŞ Omanın paytaxtı Maskatda dolayı nüvə danışıqları aparmışdır. İran tərəfi bildirmişdir ki, irəliləyiş paytaxtlarda aparılacaq məsləhətləşmələrdən asılıdır. Nüvə danışıqlarının ikinci raundunun Cenevrədə keçirilməsi planlaşdırılmışdır. 15–20 fevral tarixləri arasında İran neft ixracını adi səviyyədən üç dəfə artırmış və neft ehtiyatlarını azaltmışdır. Zərbələr başlamazdan az əvvəl, 27 fevral 2026-cı ildə Omanın xarici işlər naziri Bədr Əl-Busaidi “irəliləyiş” əldə olunduğunu və İranın həm zənginləşdirilmiş uranı heç vaxt ehtiyat kimi saxlamamağa, həm də Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) tərəfindən tam yoxlamaya razılaşdığını bildirmişdir; əlavə olaraq, İran mövcud zənginləşdirilmiş uranı “mümkün olan ən aşağı səviyyəyə” geri dönməz şəkildə endirməyə razı olmuşdur. Əl-Busaidi sülhün “əlçatan” olduğunu qeyd etmişdir.

2026-cı ilin fevral ayının əvvəlində ABŞ İrana təzyiqi artırmaq məqsədilə ikinci aviadaşıyıcını - USS Gerald R. Ford-u - Yaxın Şərqə göndərmişdir. 11 fevral 2026-cı ildə 1979-cu il inqilabının 47-ci ildönümü hökumətyönlü mitinqlər və güclü anti-Amerika ritorikası ilə qeyd olunmuşdur. 13 fevral 2026-cı ildə Tramp İranda rejim dəyişikliyinin “baş verə biləcək ən yaxşı şey” olacağını bəyan etmişdir. Bir gün sonra, 14 fevralda ABŞ rəsmiləri Reuters agentliyinə bildirmişlər ki, ABŞ ordusu İranın dövlət və təhlükəsizlik infrastrukturunu hədəf ala biləcək, həftələrlə davam edən genişmiqyaslı əməliyyat kampaniyasına hazırlaşır. 19 fevraladək ABŞ-ın hərbi qüvvələrinin artırılması 2003-cü ildə İraqa müdaxilədən bəri Yaxın Şərqdə ən böyük yerdəyişmə kimi təsvir edilmişdir. 24 fevral 2026-cı ildə İttifaqın Vəziyyəti haqqında çıxışı zamanı Tramp İranı nüvə silahı hazırlamaq səylərini yenidən başlatmaqda ittiham etmiş, bu iddia edilən niyyətləri “mənfur” adlandırmış və İranın ABŞ-ı, Avropanı və xaricdəki ABŞ bazalarını təhdid edə biləcək getdikcə daha inkişaf etmiş raket imkanları yaratdığını bildirmişdir. O, zərurət yaranarsa ABŞ-ın hərəkətə keçməyə hazır olduğunu vurğulamışdır. ABŞ Konqresində məxfi kəşfiyyat məsələləri üzrə məlumatlandırılan səkkiz liderdən ibarət “Səkkizlik qrupu” hücum başlamazdan əvvəl bu barədə məlumatlandırılmışdır.

Fevral ayının sonuna qədər Tramp administrasiyasının rəsmiləri İranın nüvə proqramını yenidən başlatdığı, bir neçə gün ərzində bomba hazırlamaq üçün kifayət qədər materiala malik olduğu və tezliklə ABŞ-a çata biləcək uzaqmənzilli raketlər hazırladığı barədə çoxsaylı sübuta yetirilməmiş iddialar irəli sürmüşdür. Bu bəyanatlar ABŞ və Avropa hökumət rəsmiləri, beynəlxalq silah monitorinq qurumları və ABŞ kəşfiyyat orqanları tərəfindən mübahisələndirilmişdir. Müdafiə Kəşfiyyat Agentliyi daha əvvəl belə nəticəyə gəlmişdi ki, İranın ABŞ-a çata biləcək raketlər istehsal etmək üçün texniki bacarıq əldə etməsi ən azı on il vaxt aparacaq; ABŞ Müdafiə Nazirliyi isə 2025-ci ilin iyun ayında İranın nüvə obyektlərinə endirilmiş əvvəlki zərbələrdən sonra İranın nüvə proqramının iki il geri salındığını qiymətləndirmişdir. Bununla belə, 27 fevral tarixində BAEA-nın əvvəlki döyüşlər zamanı zərər görməmiş yeraltı obyektdə İranın yüksək dərəcədə zənginləşdirilmiş uranı gizlətdiyini aşkar etdiyi barədə məlumat verilmişdir. Hücumdan əvvəl ABŞ-ın vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens İrana zərbə endirilməsini müdafiə etmişdir. Ondan əvvəllər İraq müharibəsini tənqid etməsinə baxmayaraq İranda rejim dəyişikliyini dəstəkləyib-dəstəkləməyəcəyi soruşulduqda, o, həyatın “hər cür qəribə dönüşlər və dəyişikliklərlə” dolu olduğunu bildirmişdir.

The Guardian hücumdan bir neçə gün əvvəl bildirmişdir ki, qərar Cenevrədə keçiriləcək görüşün nəticəsindən asılı olacaq və ABŞ nümayəndə heyətinə Stiv Vitkoff və Cared Kuşner rəhbərlik edəcəkdir. ABŞ Avropa Komandanlığının keçmiş müavini və Hərbi Hava Qüvvələrinin istefada olan generalı, hazırda Amerikanın Yəhudi Milli Təhlükəsizlik İnstitutunda fəaliyyət göstərən Charles Wald bəyan etmişdir ki, Gerald R. Ford sinifli aviadaşıyıcının Yaxın Şərqə gətirilməsi İsraili İrandan müdafiə etməyə kömək edəcəkdir. O, həmçinin ABŞ-İran danışıqları uğursuz olacağı təqdirdə, bunun “Obama Suriyada kimyəvi silahlarla bağlı heç nə etmədiyi vaxtdan iki dəfə pis” nəticələrə səbəb ola biləcəyini ifadə etmişdir.

 Hostiliklər 

 28 Fevral 

 İlkin İsrail və Amerika zərbələri 
Hava zərbələri 28 fevral, şənbə günü saat 9:45 İran Standart Vaxtı (IRST) civarında başladıldı. Şənbə İranın həftənin birinci günü və adi iş günüdür. Zərbələrdə ABŞ raketləri, dronları və İsrail döyüş təyyarələri birləşdirildi. Task Force Scorpion Strike tərəfindən istifadəyə verilən aşağı qiymətli tək yönlü hücum dronları ilk dəfə döyüşdə istifadə olundu. ABŞ hərbi gəmiləri Tomahawk raketləri atdı, ABŞ ordusu isə HIMARS buraxılış qurğularından istifadə etdi. Adı açıqlanmayan uzun məsafəli uzaqdan atılan silahlar da istifadə olundu. Partlayışlar bildirildi, müdafiə naziri İsrail Katz, İsrailin hücumunu təsdiqlədi. The Times of Israel qəzeti, Katzın bu zərbələri "preemptiv hücum" olaraq adlandırdığını və bunun "İsrail Dövlətinə qarşı olan təhdidləri aradan qaldırmaq" məqsədini daşıdığını bildirdi. Hədəflərdən biri, İranın ali lideri Əli Xamaneyinin adətən yaşadığı Tehran şəhərinin Pasteur rayonudur; həmçinin prezident sarayı və Milli Təhlükəsizlik Şurasının yerləşdiyi yerdir. İlk xəbərlər göstərdi ki, ən azı yeddi raket bu ərazini vurmuşdu. ABŞ rəsmiləri zərbələrin ABŞ ilə koordinasiya olunduğunu təsdiqlədilər. İsrail Hava Qüvvələri (IAF) 500 hərbi hədəfi, o cümlədən hava müdafiə sistemləri və raket buraxılış qurğularını hədəf alaraq, təxminən 200 döyüş təyyarəsindən istifadə edərək qərbi və mərkəzi İranın ən böyük döyüş hava əməliyyatını həyata keçirdiyini bildirdi. Açılış zərbələri İsrail tərəfindən "Genesis Əməliyyatı" (İvrit: מטס בראשית) adlandırıldı.

İsrail sonradan İranın hücum edəcəyi gözləntilərini əsas gətirərək fövqəladə vəziyyət elan etdi. İsraildə sirlər çalındı və hökumət vətəndaşlarını qorunan ərazilərdə qalmağa çağırdı. ABŞ-ın İsraildəki səfiri Mayk Hakkabi (Mike Huckabee) ABŞ vətəndaşlarını sirlər eşidildikdə dərhal tədbir görməyə təşviq etdi, ABŞ prezidenti Donald Tramp isə ABŞ vətəndaşlarının həyatını itirə biləcəyini xəbərdar etdi. İsrail Səhiyyə Nazirliyi xəstəxanalarını yeraltına köçürdü. Iran International-a görə, İsrail hərbi qüvvələrinin fars dilində rəsmi sözçüsü, polkovnik-leytenant Kamal Penhasi, hərbi sənaye obyektləri və infrastruktur əraziləri yaxınlığında yaşayan iranlı mülki şəxslərə dərhal təxliyə olunmaları barədə təcili xəbərdarlıq verərək bildirmişdi: "Bu ərazilərdə qalmaq həyatınızı təhlükəyə atır."

Bir ABŞ rəsminə görə, bir və ya bir neçə təyyarə daşıyan gəmidən Yaxın Şərq ətrafında yerləşən təyyarələr vasitəsilə onlarla ABŞ zərbəsi həyata keçirildi. Reuters, zərbələrin hava və dəniz vasitəsilə həyata keçirildiyini bildirdi. İsrail hərbi rəsmiləri, zərbələrin həyata keçirilməsindən əvvəl aylarla davam edən planlamaların olduğunu və bunun onlara hədəflərini dəqiq müəyyənləşdirmək, "taktiki təəccüb" əldə etmək və ABŞ-ın dəstəyini qazanmaq imkanı verdiyini açıqladılar. İsrail sonradan bildirdi ki, ilkin zərbələri 24 saat ərzində 1,200-dən çox bomba istifadə edərək həyata keçirib. Məlumatlara görə, İran dəniz donanmasına da zərbələr endirilmişdir.

Fars Xəbər Agentliyi və CNN, İranda digər şəhərlərdə, o cümlədən Qum, Kərmənşah, İsfahan və Kəraçda əlavə partlayışların baş verdiyini bildirdi. Tehran şəhərində, raket zərbələrinin Universitet küçəsində, Cümhuriyyət bölgəsində və Şimaldakı Seyid Xəndan bölgəsində baş verdiyi xəbər verildi. Hücumlardan sonra Tehranda rabitə xidmətləri zədələnib, və Netblocks, şəhərdə demək olar ki, tam bir internet kəsilməsi olduğunu bildirdi. BBC-nin məlumatına görə, İranın Ali Lideri Əli Xamneyinin ofisi və Tehran şəhərindəki prezident Masud Pezəşkianın ofisi zərbələr zamanı vurulmuşdur. Kanal 12, adları açıqlanmayan İsrail mənbələrinə istinadən, İsrailin Xamneyinin İsrail zərbəsində "ölmüş ola biləcəyini" və ya "ən azı yaralandığını" irəliləyən "artan göstəricilər" olduğunu qiymətləndirdiyini bildirdi. Reuters isə adını açıqlamayan bir İsrail rəsmisinə istinadən, Xamneyinin cəsədinin tapıldığını və ölümünün təsdiqləndiyini bildirdi.

İraqın Xalq Hərəkətləri Qüvvələrinin sözçüsü, Bağdaddan cənubda yerləşən Curf al-Sakhar bölgəsindəki zərbələr nəticəsində iki döyüşçülərinin öldüyünü, üç nəfərin isə yaralandığını bildirdi. Iran International, İran Tələbələri Xəbər Agentliyinə (ISNA) istinadən, bir neçə hərbi bazaya hücum edildiyi zaman, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (IRGC) minlərlə əməkdaşının, o cümlədən bir neçə yüksək rəsminin öldüyünü və ya yaralandığını xəbər verdi. Agentlik, Buşehr liman şəhərinin də zərbələrə məruz qaldığını bildirdi; ancaq nüvə reaktorunun zərər görüb-görmədiyi barədə məlumat verilmədi. CNN isə hücumların vaxtının Yəhudi bayramı olan Purim öncəsi, 2 mart tarixində baş verməsinin Yəhudi dinində simvolik əhəmiyyət daşıdığını bildirdi.

 İsrail və ABŞ rəhbərlərinin məqsədləri ilə bağlı açıqlamaları 
28 fevral, ABŞ prezidenti Donald Tramp 8 dəqiqəlik bir video bəyanat yayımladı və ABŞ-ın İranda həyata keçirdiyi zərbələrin əsas məqsədinin praktik olaraq rejim dəyişdirmək olduğunu bildirdi. Tramp, İranın "təhdidkar fəaliyyətlərinin" ABŞ və onun müttəfiqləri üçün təhlükə yaratdığını qeyd etdi. O, İranın girov böhranını, Həməs və Hizbullah kimi proxy qruplarına dəstəyini, etirazçılara qarşı qətlləri və nüvə silahları əldə etməyi hədəflədiyi iddialarını göstərdi. O, münaqişə ilə bağlı olaraq belə dedi: "Cəsur Amerikan qəhrəmanlarının həyatı itirilə bilər və biz itkilər verə bilərik. Bu, müharibədə tez-tez baş verən bir şeydir." Tramp, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu üzvlərinə "silahlarınızı qoyun və tam imunitet əldə edin, əks halda, mütləq ölümə üzləşəcəksiniz" çağırışı etdi. İran xalqına müraciət edərək, "İşimiz bitdikdə, hökumətinizi ələ keçirin. Bu, sizin üçün yalnızca bir şans ola bilər." dedi. Daha sonra, "Bir çox il boyu Amerikadan kömək istədiniz, amma heç vaxt onu almadınız... İndi görəlim, necə cavab verəcəksiniz. Amerika sizi misli görünməmiş güclə və dağıdıcı qüvvə ilə dəstəkləyir", – deyə bildirib və sözlərini "İndi öz taleyinizi ələ keçirmək vaxtıdır... Bu, hərəkət etmə anıdır. Onu qaçırmayın." ilə tamamladı.

Bundan qısa müddət sonra, Benyamin Netanyahu video bəyanat yayımlayaraq, İsrail və ABŞ-ın İran üzərində zərbələr həyata keçirdiklərini və bunun məqsədinin "İranın yaratdığı mövcudluq təhdidini aradan qaldırmaq" olduğunu bildirdi. Netanyahu, İran rəhbərliyini onilliklər boyu düşmənçilikdə ittiham edərək, "47 ildir ki, Ayətullah rejimi 'İsrailə ölüm' və 'Amerikaya ölüm' çağırışı edir", – dedi və onu "qətliamçı terror rejimi" olaraq xarakterizə etdi, bu rejimin "nüvə silahları ilə silahlanmasına icazə verilməməli" olduğunu vurğuladı. O, ABŞ-İsrail birgə əməliyyatının "cəsur İran xalqının öz taleyini öz əllərinə alması üçün şərait yaradacağını" qeyd etdi və İran xalqını "zülm hökmranlığını atmağa" çağırdı.

 İranın cavabı və Fars körfəzi teatrında raket hücumları 
İran qüvvələri bir neçə saat ərzində reaksiya verərək Tel-Əviv və Hayfada yerləşən hədəflərə, eləcə də Fars körfəzi regionundakı ABŞ hərbi bazalarına qarşı raket hücumları həyata keçirdi. On iki günlük müharibə ilə müqayisədə daha qısa komanda gecikməsi İranın komanda strukturunda dəyişiklik baş verdiyini göstərir.

 Qeydlər 

 İstinadlar 

Kateqoriya:İran–İsrail hərbi münasibətləri
Kateqoriya:Yaxın Şərq böhranı (2023–hal-hazırda)
Kateqoriya:Donald Trampın ikinci prezidentliyi dövrü
Kateqoriya:Hava əməliyyat və döyüşləri
Kateqoriya:İsrailin iştirak etdiyi hərbi əməliyyatlar
Kateqoriya:2026-cı ildə İsrail
Kateqoriya:2026-cı ildə İran
Kateqoriya:2026-cı ildə ABŞ
Kateqoriya:2026-cı ildə ABŞ
Kateqoriya:2026-cı ildə İsrail
Kateqoriya:2026-cı ildəki münaqişələr
Kateqoriya:ABŞ-nin müharibələri
Kateqoriya:ABŞ–İran münasibətləri
Kateqoriya:ABŞ–İsrail münasibətləri
Kateqoriya:Asiyada müharibələr
Kateqoriya:Donald Trampın ikinci prezidentliyi dövrü
Kateqoriya:Hava əməliyyat və döyüşləri
Kateqoriya:İranın müharibələri
Kateqoriya:İsrailin müharibələri
Kateqoriya:İsrailin hava əməliyyat və döyüşləri