Artur Leonard Şavlov

Artur Leonard Şavlov (; ) — Çarlz Hans Tauns ilə birlikdə lazer elminin nəzəri əsaslarını işləyib hazırlamış amerikalı fizik. Onun ən mühüm ideyası mazer effektini mikrodalğalardan görünən dalğa uzunluqlarına keçirmək üçün rezonans boşluğu qismində iki güzgüdən istifadə etmək olmuşdur. 1981-ci ildə o, lazerlərin köməyi ilə atom enerji səviyyələrini yüksək dəqiqliklə təyin etdiyinə görə fizika üzrə "Nobel" mükafatını Nikolas Blumberqen və Kay Siqban ilə bölüşmüşdür.

 Bioqrafiyası 

Şavlov Nyu-Yorkun Maunt-Vernon şəhərində anadan olmuşdur. Anası Helen (Meyson) kanadalı, atası Artur Şavlov isə Riqadan (o zaman Rusiya imperiyası, hazırda Latviya) gəlmiş yəhudi mühacir idi. Şavlov anasının protestant dini mühitində böyümüşdür. Arturun üç yaşı olanda ailəsi Kanadanın Ontario əyalətinin Toronto şəhərinə köçmüşdür.

O, 16 yaşında Von Road Akademiyasında orta təhsilini tamamlamış və Toronto Universitetində (Viktoriya Kolleci) elm sahəsi üzrə təqaüd qazanmışdır. Bakalavr dərəcəsini aldıqdan sonra Şavlov Toronto Universitetində magistr təhsilinə davam etsə də, İkinci Dünya müharibəsi səbəbindən təhsili yarımçıq qalmışdır. Müharibə bitdikdən sonra professor Malkolm Kroufordun rəhbərliyi altında fəlsəfə doktoru (Ph.D.) dərəcəsi üzərində işləməyə başlamışdır. 1949-cu ilin payızında Kolumbiya Universitetinin fizika fakültəsində Çarlz Hard Tauns ilə birlikdə doktorluqdan sonrakı (postdoktorantura) tədqiqat mövqeyində çalışmışdır.

1951-ci ilin sonunda Şavlov "Bell Labs"da işə qəbul olunmuşdur. 1961-ci ildə buradan ayrılaraq professor kimi Stenford Universitetinin müəllim heyətinə qoşulmuş və 1996-cı ildə fəxri professor (emeritus) statusu ilə təqaüdə çıxana qədər orada qalmışdır.

Tədqiqatları əsasən optika, xüsusilə lazerlər və onların spektroskopiyada tətbiqinə yönəlsə də, o, həmçinin ifratkeçiricilik və nüvə rezonansı sahələrində də araşdırmalar aparmışdır. Şavlov lazer spektroskopiyasının inkişafındakı xidmətlərinə görə 1981-ci ildə fizika üzrə "Nobel" mükafatına layiq görülmüşdür.

Şavlov Çarlz Tauns ilə birlikdə geniş istifadə olunan "Mikrodalğalı Spektroskopiya" (1955) kitabının həmmüəllifidir. Lazerin ixtirası çox zaman çap olunmamış işlərinə görə Qordon Qulda aid edilsə də, Şavlov və Tauns 1958-ci ildə "optik mazerlər" haqqında yazdıqları fundamental məqalə ilə lazerin dizaynı və fəaliyyət nəzəriyyəsini dərc edən ilk şəxslər olmuşlar. İlk fəaliyyət göstərən lazer isə 1960-cı ildə Teodor Mayman tərəfindən yaradılmışdır.

1991-ci ildə "NEC Corporation" və Amerika Fizika Cəmiyyəti tərəfindən Lazer Elmi üzrə Artur L. Şavlov Mükafatı təsis edilmişdir. Bu mükafat hər il lazerlərin köməyi ilə fundamental tədqiqatlara görə görkəmli töhfə vermiş namizədlərə təqdim olunur.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
Nobel Winner: Arthur Leonard Schawlow
Bright Idea: The First Lasers (laser history) 
Press Release: The 1981 Nobel Prize in Physics
Arthur Leonard Schawlow obituary

Kateqoriya:5 mayda doğulanlar
Kateqoriya:1921-ci ildə doğulanlar
Kateqoriya:28 apreldə vəfat edənlər
Kateqoriya:1999-cu ildə vəfat edənlər
Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər
Kateqoriya:Əlifba sırasına görə alimlər
Kateqoriya:ABŞ fizikləri
Kateqoriya:XX əsrin fizikləri
Kateqoriya:ABŞ Milli Elmlər medalı ilə təltif olunanlar
Kateqoriya:Əlifba sırasına görə Nobel mükafatı laureatları
Kateqoriya:Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatları
Kateqoriya:Amerikan Nobel mükafatı laureatları
Kateqoriya:ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri
Kateqoriya:Kolumbiya Universitetinin müəllimləri