Məşhəd mühasirəsi

Məşhəd mühasirəsi 1750-ci ilin iyulundan 10 noyabrına qədər Durrani yürüşləri zamanı baş vermişdir. Mühasirə Şahrux Əfşarın Əhməd şah Durraniyə təslim olması ilə başa çatmış və nəticədə Məşhəd və Xorasanın böyük hissəsi Durrani hakimiyyəti altına keçmişdir.

 Tarixi fon 

Xorasanda Durranilərə qarşı mübarizə aparan əfqan sərkərdəsi Mir Alam xanın ölümündən sonra Əhməd şah Məşhədə doğru irəlilədi. Əfşari hökmdarı Şahruxun əsas dayaq nöqtəsi olan şəhərə aparan yolda yerləşən Nun qalası, Mir Masum xan (Alam xanın qardaşı) tərəfindən müdafiə olunurdu. Lakin Alam xanın ölüm xəbəri yayıldıqdan sonra qala qısa müqavimətdən sonra təslim oldu. Mir Masum xan şəxsən qalanın açarlarını Əhməd şaha təqdim etdi və bununla da Məşhədə yol açıldı.

 Mühasirə 

Əhməd şah Durrani qısa müddət sonra Məşhədi mühasirəyə aldı. Şəhər Şahrux Əfşarın rəhbərliyi altında 8.000 nəfərlik qüvvə tərəfindən müdafiə olunurdu. Əfqan hücumları bir neçə dəfə geri qaytarılsa da, Durrani qüvvələri şəhəri ciddi blokadaya alaraq müdafiəçilərin ərzaq ehtiyatlarını və döyüş ruhunu tədricən zəiflətdilər.

1750-ci ilin noyabrında Şahrux təslim olmağa məcbur oldu. O, şəxsən Əhməd şahın düşərgəsinə gəldi və zahirən hörmətlə qarşılandı. Əhməd şah Şahruxun Məşhəddə hakim olaraq qalmasına razılıq verdi, lakin yalnız Durrani vassalı kimi. Şərtlərə görə Şahrux böyük təzminat ödəməli və Nadir şahın ölümündən sonra Əfşari nəzarətində qalan Durrani ailə üzvlərini azad etməli idi.

 Nəticə 

Əhməd şah Xorasanda hakimiyyətini möhkəmləndirdiyi dövrdə Mazandaranda baş verən hadisələr diqqət tələb edirdi. Fətəli xanın oğlu Məhəmməd Hüseyn Qacar Astarabadda möhkəmlənərək Mazandaran üzərində hakimiyyət iddiası irəli sürmüşdü. Xorasandakı nizamın pozulacağından ehtiyat edən Əhməd şah, Şah Pasand xanın rəhbərliyi altında bir dəstəni ona qarşı göndərdi, özü isə Nişapura doğru hərəkət etdi.

 İstinadlar