Rəmzi Raşa

Rəmzi Raşa (; ) — kürdmənşəli Türkiyə rəssamı.

 Həyatı 
Rəmzi Raşa 1928-ci ildə Antakyaya bağlı Qırıqxan rayonunda torpaq sahibi olan kürd ailəsində anadan olmuşdur. Atası Urfanın Şeyhanlı tayfasından Hüseyn Avni bəy, anası isə Suriya kürdlərindən Fəridə xanım olmuşdur. Tayfa başçısı olan atası Rəmzinin doğumundan qısa müddət əvvəl anasını tərk etmişdir. Uşaqlıq illərində əvvəlcə qohumlarının himayəsində böyümüş, 1937-ci ildə anasının yenidən ailə qurmasından sonra onun yanına köçmüşdür, lakin anasının laqeyd münasibəti səbəbindən 1940-cı ildə atasının və ögey anasının yanına getmişdir. Bir il ərzində Suriyada bir məktəbdə təhsil almış, 1941-ci ildə isə Antakyada orta məktəbə başlamışdır.

Torpaq, kətan yağı və benzindən istifadə edərək öz boyalarını hazırlamağa başlamışdır. 1944-cü ildə portret janrında ilk yağlı boya əsərini yaratmışdır. 1946-cı ildə İstanbula getmiş, Leopold Levi tərəfindən idarə olunan Gözəl Sənətlər Akademiyasının imtahanını müvəffəqiyyətlə keçmiş və Bədri Rəhmi Əyyuboğlunun emalatxanasına qəbul olunmuşdur. Yay aylarında Qırıqxana qayıdaraq biçin mövsümündə çalışmış, qardaşından aldığı maddi dəstəklə İstanbuldakı təhsilini davam etdirmişdir.

1947-ci ildə Qırıqxan, Antakya və İskəndərunda ilk sərgilərini açmışdır. 1948-ci ildə bir dostu ilə birlikdə Şişli Xalq Evində sərgi təşkil etmişdir. 1950–1952-ci illərdə Bədri Rəhmi Əyyuboğlunun tələbələri tərəfindən yaradılmış "Onlar Qrupu"nun fəaliyyətində iştirak etmişdir. 1953-cü ildə Akademiyanı bitirdikdən sonra Parisə getmiş, burada muzeyləri ziyarət etmiş və tikinti sahələrində boyaçı kimi çalışmışdır. 1960-cı ildə Leopold Levi ilə birlikdə Fransanın cənubunda yerləşən Seyrestə səfər edərək yerli insanları təsvir etmişdir. 1965-ci ildə Fikrət Muallanını ziyarət etmək məqsədilə getdiyi Aleziya məhəlləsində, Ru Ruye dalanında yerləşən emalatxananı ömrünün sonunadək istifadə etmişdir. Məcburi hərbi xidmətini yerinə yetirmədiyinə görə 1966-cı ildə Türkiyə vətəndaşlığından çıxarılmışdır.

Yarım əsr ərzində Fransa, İtaliya, İsveçrə, Almaniya və Türkiyədə çoxsaylı fərdi sərgilər açmış, həmçinin qrup sərgilərində iştirak etmişdir. 2012-ci ildə İstanbulda Santral İstanbulda və Diyarbəkirdə "Yalnızlığı Seçmek: Retrospektiv 1946–2006" adlı retrospektiv sərgiləri təşkil olunmuşdur. Rəmzi Raşa 25 iyul 2015-ci il tarixində Parisdə vəfat etmiş və Montmartr qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

 Yaradıcılığı 
Rəmzi Raşanın bədii dünyası əsasən qaranlıq tonlarla səciyyələnmişdir. Parisdə yaratdığı ilk əsərlərdə kafelər, qatar və ya metro vaqonlarının daxili məkanları kölgəli təsvir olunmuş, işığın sanki duman təbəqəsi altında sıxışdırıldığı təsiri yaranmışdır. Qadınların tənha və əzilmiş vəziyyəti onun yaradıcılığına güclü təsir göstərmiş, əsas modelləri məhz qadınlar olmuşdur. Rəssamın tablolarında portretlər, dağ mənzərələri, çılpaq fiqurlar, şarküteri dükanları, kafelər və emalatxana kimi interyer səhnələri tez-tez rast gəlinən kompozisiyalar olmuşdur.

Onun əsərləri Montparnas Muzeyi, Karnavale Muzeyi, Durdan Muzeyi, Laon Milli Muzeyi və Paris Şəhər Müasir İncəsənət Muzeyinin kolleksiyalarında saxlanılır.Petek, Gaye, Remzi Raşa, Santral İstanbul - Anadolu Kültür - Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Yayını Nisan 2012

 Mirası 
Rəssamın həyat və yaradıcılığına dair geniş tədqiqat Şəhmus Gözəl tərəfindən aparılmış və 2006-cı ildə "Remzi: Hayat, Renk, Işık" adı ilə müsahibə-nəqliyyat xarakterli kitab şəklində nəşr olunmuşdur.

 Fərdi sərgiləri 
1947Antakya1947İstanbul1948Şişli Halkeviİstanbul1950Kırıkhan1956Galeri Şehirİstanbul1958Surindépendants SalonuParis1969Boulogne sur Seine1971Musée National de LaonMantes la Jolie1972Galeri Tivey-FauconParis1972Galeri Chantepierreİsviçre1974Salon d'ArtMantes la Jolie1980Galeri de NeversParis1980Galeri J. AurielToulouse1982Galeri IkuoParis1982Galeri J. AurielToulouse1982Association « La Rue de Bourgogne »Paris1983I.N.E.P.Marly-le-Roi1985Galeri Istria-DamezParis1985Galeri J. AurielToulouse1988ArtefieriaBologne İtalya1989Galeri NadaliniParis1989Galeri des ArtistesParis1993Galeri Étienne de CausansParis1997La Capitale GaleriParis2001Galeri Claudine LegrandParis2005Musée du MontparnasseParis2008La Capitale GaleriParis2012Santral Istanbulİstanbul2012Diyarbakır2012Artisan Sanat Galerisiİstanbul 2017Bétonsalon - Centre d'art et de recherche
Exposition de groupe
Tell me the story of all these things. Beginning wherever you wish, tell even us. Paris

 İstinadlar 

Kateqoriya:Türkiyə rəssamları
Kateqoriya:Türkiyə kürdləri