Nəbizadə Nazim

Nəbizadə Nazim (Osmanlıca: نابع ذاده ناظم;; ) — Tənzimat dövrünün Osmanlı türk yazıçısı.

O, şeir, xatirə və qısa hekayə, roman və elmi mövzularda əsərlər yazmışdır. O, türk dilində ilk realist kəndli romanı hesab edilən "Karabibik" və türk ədəbiyyatında naturalist, tezis yönümlü və psixoloji romanın ilk nümunəsi "Zəhra"nın müəllifidir.
 Həyatı 
O, 1862-ci ildə İstanbulun Nişantaşı səmtində anadan olub. İlk adı Əhməd Nazim olub. Atası Nəbi Əfəndi və anasını gənc yaşlarında itirən Əhməd Nazim nənəsinin himayəsində böyüyüb. "Xatirələrim" əsərində yazdıqlarından bəlli olur ki, onun çətin uşaqlığı olub. 

İbtidai təhsilini Topxanada məhəllə məktəbində başa vurduqdan sonra, öncə Fevziyə orta məktəbində, daha sonra Beşiktaş hərbi məktəbində oxuyub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ali təhsilini İmperator Hərbi Mühəndislik məktəbində davam etdirib. 1884-cü ildə artilleriya üzrə ikinci leytenant rütbəsini alıb. sonra isə təhsilini İmperator Hərbi Akademiyasında davam etdirib.

İlk məqaləsi 1880-ci ildə, hələ tələbə ikən, "Vakit" qəzetində Ə.Nazim təxəllüsü ilə dərc olunmuşdur. Onun bu yazısı "Köləlik" adlı esse idi. O, tələbə olduğu və orduda xidmət etdiyi 1880-1890-cı illərdə xeyli sayda əsər ərsəyə gətirib.

Olduqca bacarıqlı tələbə olan Nəbizadə Nazim 1886-cı ildə Baş Qərargah kapitanı rütbəsi ilə məzun oldu və sonra öz məktəbində hərbi fənlərdən dərs deməyə başladı. O, cəbr və topoqrafiyadan mühazirələr oxuyurdu. İki il Suriyada kəşfiyyat və tədqiqat işləri ilə məşğul olan nəbizadə Nazim 1890-cı ildə İstanbula qayıtdı. Həmin il o, ilk realist türk kəndli romanı olan "Karabibik"i nəşr etdirdi. 1891-ci ildə o, o dövrün elmi jurnalı olan "Sərvəti-fünun" jurnalının ilk yazarlarından biri oldu.

İstanbula qayıtdıqdan bir müddət sonra sevdiyi qızla ailə qursa da, bu evliliyində xoşbəxtlik tapmadı. Evlilikdən qısa müddət sonra sümük vərəminə yoluxdu. Təxminən iki il Heydərpaşa Xəstəxanasında müalicə alsa da, xəstəlikdən sağalmadı. 6 avqust 1893-cü ildə vəfat edən Nəbizadə Nazim Üsküdardakı Miskinlər Təkkəsi yaxınlığındakı Qaracaəhməd qəbiristanlığında dəfn edildi.

 Ədəbi fəaliyyəti 
Nəbizadə Nazim əsasən naturalizmdən təsirlənən şeirləri və elmi mövzularla bağlı məqalə və hekayələrini "Xəzineyi-övraq", "Mirati-aəm", "Rəhbəri-fünun", "Afaq", "Bərk" və "Mənzərə" kimi jurnallarda, eləcə də "Tərcümani-həqiqət", "Sərvət" və "Mürüvvət" kimi qəzetlərdə dərc etmişdir.

Şeirlərində ölüm, təbiət və Tanrı kimi terminlərinindən çox istifadə edib. Şeirləri "Həvəs ettim" adlı şeir kitabında toplanmışdır.

Onun 1890-cı ildə nəşr olunmuş uzun hekayəsi "Karabibik" romanı türk ədəbiyyatında ilk kəndli romanı kimi səciyyələndirilir. Bu, özünün "hakikiyyun" (realist) adlandırdığı realist əsəridir. Digər tərəfdən, onun "Zəhra" (1896) romanı psixoloji romandır.

 Əsərləri 

 Həvəs ettdim (şeir, 1885)
 Minimini-yaxud-yenə həvəs (şeir, 1886)
 Yadigarlarım (xatirə-hekayə, 1886)
 Yazıq qız (qısa hekayə, 1890)
 Bir xatirə (qısa hekayə, 1890)
 Karabibik (roman, 1891)
 Sevda (qısa hekayə, 1891)
 Mini Mini məktəbli (1891)
 Hələ də gözəl (qısa hekayə, 1891)
 Fahişə (qısa hekayə, 1891)
 Səyyiyə-i Təsamüh" (uzun hekayə, 1892)
 Əsatir (mifologiya, 1892)
 Aynalar (fizika kitabı, 1892)
 Zəhra (roman, 1896)

 Həmçinin bax 
 Karabibik
 İstinadlar 

Kateqoriya:Osmanlı yazıçıları