Hovari Yanoş

Hovari Yanoş (; ) — Macarıstan tarixçisi, türkoloq və diplomat. Macarıstanın İsraildəki (2000–2004), Küveytdəki (2008–2010) və Türkiyədəki (2012–2014) fövqaladə və səlahiyyətli səfiri, Macarıstan Qlobal Məsələlər üzrə Dövlət Katibinin müavini (2010–2012) idi.

 Həyatı və fəaliyyəti 
1955-ci ildə Kişkorpád kəndində anadan olmuşdur. 1973-cü ildə Kapoşvar şəhərində yerləşən Táncsics Mihály Gimnaziyasını bitirmişdir. 1979-cu ildə Eötvös Loránd Universitetinin Humanitar Elmlər Fakültəsində tarix–türkşünaslıq ixtisası üzrə ali təhsil almışdır.

1979–1992-ci illərdə Macarıstan Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda elmi işçi kimi çalışmış, paralel olaraq Pannonius Universitetinin Müəllim Hazırlığı Fakültəsinin Tarix İnstitutunda universitet müəllimi olmuşdur. 1992-ci ildə Macarıstan Xarici İşlər Nazirliyində fəaliyyətə başlamış, 1997-ci ilə qədər Mərkəzi Asiya və Transqafqaz Baş İdarəsində, eləcə də Strateji və Siyasi Planlaşdırma Baş İdarəsində referent vəzifəsində çalışmışdır. Daha sonra bir il müddətində Macarıstanın İsraildəki səfirliyində birinci katib kimi fəaliyyət göstərmişdir.

1997-ci ildə Peç Universitetində tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru (PhD) elmi dərəcəsi almışdır. 1998–2000-ci illərdə Xarici İşlər Nazirliyinin Siyasi Dövlət Katibliyində baş idarə rəisi olmuşdur. 2000–2004-cü illərdə Macarıstanın Tel-Əvivdəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsini icra etmişdir. 2004–2007-ci illərdə Afrika və Yaxın Şərq Baş İdarəsinin aparıcı müşaviri olmuşdur.

Bundan sonra bir il müddətində Sloveniya Xarici İşlər Nazirliyində Yaxın Şərq məsələləri üzrə məsləhətçi kimi çalışmış, bu dövr Sloveniyanın Avropa İttifaqına sədrliyi illərinə təsadüf etmişdir. 2006-cı ildə Peç Universitetinin fəxri dosenti, 2011-ci ildə isə fəxri professoru adına layiq görülmüşdür.

2008–2010-cu illərdə Küveyt və Bəhreyndə Macarıstanın səfiri olmuşdur. 2010–2012-ci illərdə qlobal məsələlər üzrə məsul dövlət katibinin müavini vəzifəsini tutmuşdur. 2012-ci il avqustun 1-də Macarıstanın Türkiyədəki səfiri təyin edilmişdir.

2014-cü il iyulun 29-da Albaniya dövləti tərəfindən Xüsusi Mülki Xidmətlərə görə medal ilə təltif olunmuşdur. Bu mükafat onun təşəbbüsü nəticəsində Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş Assambleyasının 2012-ci ildə 5 sentyabr tarixini Beynəlxalq Xeyriyyə Günü elan etməsi ilə bağlı fəaliyyətinə görə verilmişdir.

2014-cü il avqustun 15-dən səfir vəzifəsindən azad edilmiş, onun yerinə əvvəlki İstanbul baş konsulu Kiss Qabor təyin olunmuşdur.

2015-ci il yanvarın 1-dən Macarıstan Yaradıcılıq İncəsənəti Qeyri-Kommersiya MMCnin (MANK) baş direktoru olmuşdur. 2016-cı ildə keçirilən “Zrínyi Mikloş – Szigetvár 1566” xatirə ilinə həsr olunmuş tədbirlərin konsepsiyası, proqramı və büdcəsinin hazırlanmasına cavabdeh xatirə komitəsinin sədri olmuşdur.

2023-cü ilin avqustunda vəfat etmişdir.

 Ölümü 
Hóvári Yanoş Monakoda olduğu müddətdə vəfat etmişdir. Bəzi media məlumatlarına görə, o, naməlum şəraitdə bir binanın 9-cu mərtəbəsindəki pəncərədən yıxılmışdır.

Hadisə ilə bağlı rəsmi açıqlama verilməmiş, mətbuatın sorğularına cavab təqdim olunmamışdır. Monako polisi isə araşdırmanı daha əvvəl başa çatdırmışdır.

Onunla vida mərasimi 2023-cü il 9 oktyabr tarixində Farkaşreti qəbiristanlığında keçirilmişdir.

 İstinadlar