Mühafəzə

Mühafəzə — bir çox ərəb ölkələrində birinci dərəcəli, Səudiyyə Ərəbistanında isə ikinci dərəcəli inzibati ərazi vahidi. Bu termin adətən "qubernatorluq", bəzən isə "əyalət" kimi tərcümə olunur.

Sözün kökü ərəb dilindəki  () kökündən gəlir (fel: , ) və "qorumaq", "mühafizə etmək" mənalarını verir.

Mühafəzənin rəhbəri qubernator (ərəbcə: , ) adlanır.

Tunis qubernatorluqları isə ərəb dilində mühafəzə deyil, vilayət (, ) adlandırılır.

 Etimologiyası 

Termin ərəb dilindəki  () üçsamitli kökündən törəmişdir. Bu kökdən yaranan  () feli "qorumaq", "mühafizə etmək", "nəzarət etmək" mənalarını verir. Bu baxımdan "mühafizə" inzibati mənada mühafizə olunan və ya nəzarət edilən ərazi (direktoriya) mənasına gəlir. Mühafizəyə rəhbərlik edən şəxs isə mühafiz (,  — yəni qubernator) adlanır.

 Ölkələr üzrə tətbiqi 

Mühafəzə sistemi tətbiq olunduğu ölkədən asılı olaraq fərqli inzibati dərəcələrə sahib ola bilər:

 Birinci dərəcəli vahid kimi 

Aşağıdakı ölkələrdə mühafəzə birbaşa mərkəzi hökumətə tabe olan ən yüksək inzibati bölgüdür:
 Misir: Ölkə 27 mühafəzəyə bölünür. Hər bir mühafəzə prezident tərəfindən təyin olunan qubernator tərəfindən idarə olunur.
 İraq: İraq 19 mühafəzəyə (o cümlədən Kürdüstan Regionuna daxil olanlar) bölünür.
 Suriya: Ölkə 14 mühafəzədən ibarətdir, onlardan biri də Dəməşq şəhəridir.
 Yəmən: İnzibati cəhətdən 22 mühafəzəyə bölünmüşdür.
 Livan, İordaniya, Bəhreyn və Küveyt kimi ölkələrdə də ən yüksək inzibati vahid mühafəzədir.

 İkinci dərəcəli vahid kimi 

 Səudiyyə Ərəbistanı: Burada birinci dərəcəli vahid "mintaqa" ( — region/əyalət) adlanır. Mühafəzələr isə bu mintaqaların tərkibinə daxil olan ikinci dərəcəli inzibati vahidlərdir (məsələn, Riyad mintaqasının tərkibində müxtəlif mühafəzələr mövcuddur).

 İstisnalar 

Bəzi ərəb ölkələrində inzibati bölgü sistemi oxşar olsa da, terminologiya fərqlidir:
 Tunis, Əlcəzair və Mərakeş: Bu ölkələrdə inzibati vahidlər üçün "mühafəzə" deyil, daha çox Vilayət (, ) termini işlədilir. Məsələn, Tunisdə qubernatorluqlar ərəb dilində rəsmi olaraq "vilayət" adlanır.
 Liviya: Tarixən mühafəzə sistemindən istifadə etsə də, müasir dövrdə daha çox "şabiyyə" () sisteminə üstünlük vermişdir.

 Həmçinin bax 
 Qubernatorluq
 Vilayət
 Əyalət
 Vilayət (termin)
 Vali
 Federal dövlət

 Qeydlər 

 İstinadlar 

Kateqoriya:İnzibati vahid növləri
Kateqoriya:Quberniyalar