Ər-Risalə

Ər-Risalə () — Şafiinin fiqh üsulu sahəsinə aid əsəri.

 Əsər 
Əsər Şafeinin Misirdəki son dövrünün elmi biliyini nümayiş etdirir. Əsərdə mövzuların düzülüşündə bəzi təkrarlar və nizamsızlıqlar olsa da, "ər-Risalə" müəyyən bir nizamlayıcı fikrə sahibdir. Şafei əvvəlcə fiqh üsulu üçün nəzəri bir çərçivə kimi təsəvvür etdiyi bəyan anlayışı üzərində dayanır və bəyanı hökmlərin açıqlanma formasına görə təsnif edir. Şafei bu hissədə dörd əsas şəriət dəlilindən üçünü açıq şəkildə qeyd etmişdir. O, icmanın da hökm mənbəyi olmasını prinsip etibarilə qəbul etsə də, onun növlərinə görə fərqli şəkildə dəyərləndirilməli olduğu qənaətindədir. Buna görə də, icma məsələsini daha sonra ayrıca və geniş şəkildə araşdırmışdır. Bəyan mövzusundan sonra isə, əsərdə yer-yer fürui-fiqhə (praktik fiqh məsələlərinə) aid nümunələr də ətraflı şəkildə işlənmiş və aşağıdakı əsas mövzular müzakirə olunmuşdur: Kitab və Sünnədəki ümumi və xüsusi ifadələr və bunlar arasındakı münasibət; sünnənin müstəqil hökm mənbəyi olması; nəsx; hədislərin rəvayət edilməsi və xəbəri-vahid; bilginin növləri və onun epistemoloji dəyəri; icma; qiyas; ictihad; istihsan; elm əhli arasındakı fikir ayrılıqları; səhabələrin söz və rəyləri.

"Ər-Risalə"də klassik Sünni fiqh üsulu nəzəriyyəsi ilə yanaşı səhih hədisin təsviri, hədislərin hansı ölçülərdə höccət hesab edilməsi kimi hədis üsulunun mühüm və incə məsələləri haqqında təsbit və dəyərləndirmələr də vardır.

Əsərin məlum olan ən qədim nüsxələri Darül-kütubil-Misriyyədə saxlanılan (Üsulul-fiqh, № 41) və IX yaxud X əsrə aid edilən Rəbi nüsxəsidir.

Əsərin 1894-cü ildən etibarən müxtəlif nəşrləri reallaşdırılmışdır. Bunlardan ən etibarlısı isə Əhməd Məhəmməd Şakirin nəşridir (Qahirə: 1940).

 Həmçinin bax 
 Sünni kitablarının siyahısı

 İstinadlar 
Kateqoriya:Sünni ədəbiyyatı