Leskovatslı Qalib

Leskovatslı Qalib (; ) — Osmanlı divan şairi.

Divan poeziyasının son nümayəndələrindən biri hesab olunan şair Namiq Kamalın rəğbətini qazanan şeirləri ilə tanınmışdır. Tənzimat dövrü ilə birlikdə ortaya çıxan yeni poeziya anlayışına qarşı çıxaraq klassik divan şeiri estetikası çərçivəsində əsərlər yaratmağı məqsəd qoyan şairlərin təşəbbüsü ilə formalaşan "Əncüməni-Şüəra" ədəbi cəmiyyəti onun sənəti və şəxsiyyəti ətrafında təşəkkül tapmışdır.

 Həyatı 
1828-ci ildə Leskovatsda (indiki Serbiya) anadan olmuşdur. Əsl adı Mustafa Qalib olmuşdur. Atası Skopye valisi İsmayıl Paşa, anası isə Nişli Hafiz Paşazadə Mahmud Paşanın qızı Tuti xanım olmuşdur.Yayın Kurulu (1999) "Galib (Leskofçalı)" Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi Cilt:1 sayfa:472, İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0071-0

Uşaqlıq illəri atasının sürgündə olduğu Afyon şəhərində və sürgündən sonra qayıtdıqları İstanbulda keçmişdir. 1850–1852-ci illərdə Bosniya valisi Vəliyüddin Paşanın divan katibi vəzifəsinə təyin edilmişdir. Bir il sonra Bosniya vilayətinə bağlı Banyaluka kaymakamlığına gətirilmişdir. Bu dövrdə "Tuna" qəzetində mühərrir kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1853-cü ildə vəzifəsindən ayrılaraq İstanbula qayıtmışdır.

Krım müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar olaraq Orduyi-Hümayun Bəhriyyə Kitabətinə təyin edilmiş və Krıma göndərilmişdir. 1856-cı ildə Hakkari və Van valisi olan atası İsmayıl Paşanın yanında divan katibi kimi xidmət etmişdir. Bu dövrdə xüsusi müəllimlərdən dərs alaraq ərəb və fars dillərini öyrənmişdir. Bir müddət sonra İstanbulda əvvəlki vəzifəsinə qayıtmış, Namiq Kamal və İbrahim Hələt kimi dövrün tanınmış simaları ilə tanış olmuşdur.

Sonrakı illərdə Əmtəə Gömrüyü Təhrirat Başkatibliyi, Gömrük Təhrirat Müdirliyi, Tuna və Hələb vilayətlərində başkatiblik və məktubçuluq vəzifələrində çalışmışdır. Tuna vilayətində Mithat Paşanın tabeliyində xidmət edən zaman "Tuna" qəzetində yazıçı olmuş, burada dərc etdirdiyi yazılarla tanınmışdır. 1865-ci ildə vəzifəsindən istefa edərək İstanbula dönmüş, ardınca Kritə getmişdir. 1866-cı ildə Kritdən İstanbula qayıtmış və qısa müddət sonra, 1867-ci ildə İstanbulda vəfat etmişdir.

"Osmanlılar Ensiklopediyası"nın bioqrafiyalar bölməsində Leskovatslı Qalibin əsəbi xasiyyətə malik, işrətə meyilli olmaqla yanaşı, ətrafında hörmət oyadan bir şəxsiyyət kimi tanındığı qeyd edilmişdir.

 Əsərləri 

 "Ruhi-Səna". Bu, onun ilk divanıdır (şeirlər toplusu). 26-27 yaşında hazırladığı bu divanda əks olunan şeirlərin əksəriyyəti Vanda yaşayan zaman evində baş verən yanğında itmişdir. Geridə yalnız 3 qəzəl və bir müxəmməs qalmışdır.
 "Divan". Bu, klassik divan poeziyasının estetik qaydalarına uyğun hazırlanmış orta uzunluqlu şeirlərdir. Sənətkar bunlar üçün Fəhim-Qədim və Nailinin izini izləmişdir. 1917-ci ildə İbnüləmin Mahmud Kamal İnal tərəfindən nəşr olunmuşdur.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Osmanlı divan şairləri