Mintaka

Mintaka (Delta Orionis, δ Orionis və ya 34 Orionis)  —  Orion bürcündə yerləşən və Günəşdən təxminən 1,200 işıq ili məsafədə olan çoxlu ulduz sistemidir. Alnitak (Zeta Orionis) və Alnilam (Epsilon Orionis) ilə birlikdə bu üç ulduz Orion Kəmərini təşkil edir. Mintaka göy ekvatoruna çox yaxın yerləşir. Orion göyün meridianına yaxın olduqda, şimal yarımkürəsindən cənuba baxan müşahidəçi üçün Mintaka Kəmərin ulduzları arasında ən sağda yerləşir.

Delta Orionis ulduzun Bayer təyinatı, 34 Orionis isə Flamsteed təyinatıdır. Mintaka adı ərəb dilində "kəmər" mənasını verən منطقة (manṭaqa) sözündən gəlir. 2016-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı (IAU) Ulduz Adları üzrə İşçi Qrup (WGSN) təşkil etdi və ulduzların düzgün adlarını kataloqlaşdırmaq və standartlaşdırmaq məqsədi daşıyırdı. WGSN-in iyul 2016-cı il tarixli ilk bülletenində Mintaka bu ulduz üçün təsdiq edilmiş adlar siyahısına daxil edildi və indi də IAU Ulduz Adları Kataloqunda qeyd olunub.

Mintaka Orion Kəmərinin üç ulduzundan ən qərbdə yerləşənidir. Çılpaq gözlə asanlıqla görünən və göy səmasının ən parlaq ulduzlarından biri olan Mintaka qədim dövrlərdən bəri məlumdur.
1900-cü ildə Paris Rəsədxanasında Anri-Aleksandr Deslandres tərəfindən aparılan radial sürət ölçmələri göstərdi ki, Mintaka dəyişən radial sürətə malikdir və buna görə də spektroskopik ikili sistemdir. Onun ilkin orbital dövr təxmini 1,92 gün idi, lakin 1904-cü ildə Yohannes Franz Hartmann Potsdam Rəsədxanasında çəkilmiş fotoşəkillər əsasında orbital dövrün 5,7 gün olduğunu göstərdi. Hartmann həmçinin qeyd etdi ki, ulduzun spektrindəki 393,4 nanometr dalğa uzunluğuna malik kalsium K xətti ulduzun orbital hərəkəti səbəbindən xətlərin dövri yerdəyişməsində iştirak etmir və Mintaka-ya baxış xəttində kalsium olan bir buludun olduğunu nəzəriyyələşdirdi. Bu, qalaktikalararası mühitin ilk aşkarlanması idi.

δ Orionis çoxlu ulduz sistemidir. İkinci ulduz ölçüsünə malik əsas ulduzdan təxminən 52 qövs saniyəsi məsafədə 7-ci ulduz ölçüsünə malik bir ulduz və onların arasında daha zəif bir ulduz var. Sistem Vaşinqton İkili Ulduz Kataloqunda WDS 05320-0018 kimi qeyd olunub, burada 14-cü ulduz ölçüsünə malik ulduz B komponenti, 7-ci ulduz ölçüsünə malik ulduz isə C komponenti kimi siyahıya alınıb.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Mintaka page constellationsofwords.com
 Mintaka page at Astrostudio
 Mintaka with HD 36485 visible at 12 noon and star C at 4 o'clock