Mazhar Alanson

Mazhar Alanson () () — türkiyəli musiqiçi, müğənni, aktyor. Mazhar ve Fuat, Mazhar Fuat Özkan musiqi qruplarının vokalçısı kimi məşhurlaşıb.

 Həyatı 

 Uşaqlıq illəri 
Atası Ferruh Alanson, anası Melek Alansondur. Mazhar Alanson bacıları Ayla Alanson və Aynur Alansondan sonra ailənin 3-cü övladı olmuşdur.

Atası Ferruh Alanson Prezident Simfonik Orkestrində baş trubaçı, anası Melek Alanson ibtidai sinif müəllimi olmuşdur. Xalası Neriman Esi Simfonik Orkestrdə və bir çox operalarda çıxış etmiş, Türkiyə operasının tanınmış simalarından olmuşdur. Kürəkəni Muammer Esi isə Türkiyə Dövlət Teatrlarında uzun müddət aktyor kimi fəaliyyət göstərib.

Ankaranın Cebeci səmtində böyümüş Mazhar Alanson uşaqlıqdan musiqi ilə yaxın olmuşdur. Orta məktəbi TED Ankara Liseyində oxumuş, oradan məzun olduqdan sonra təhsilini Kadıköy Anadolu Liseyində davam etdirmişdir. Lakin məzun olmadan sonuncu sinifdə liseydən qovulub.

 Gənclik illəri 
Liseydə gitara çalmağa başlayan Mazhar Alanson gənclik illərində bir çox musiqi alətinə maraq göstərib. Fuat Güner ilə dostluğu 1966-cı ildə Mazhar və Günerin İstanbulun Fənərbaxça bölgəsindəki Kalamış çimərliyində aldıqları yeni çıxan Beatles albomu sayəsində başlayıb. Daha sonra onunla birlikdə Kaygısızlar qrupunu yaradıb konsertlər verməyə başlayıblar. Həmin dövrdə məşhur olan Crosby, Stills, Nash & Young və The Rolling Stones qrupunun mahnılarını ifa ediblər. Əvvəlcə, Barış Manço ilə, sonralar solo sənətçi kimi albomlar hazırlayıblar. Bu dövrdə Mazhar Alanson xarici mahnılar üçün türk sözləri yazaraq mahnı yazarlığında ilk addımlarını atıb. 1971-ci ildə yayımladığı albomundakı "Diloy" mahnısı, tamamilə, özünə məxsusdur. 1971-ci ildə Kızıltoprakda Özkan Uğurla tanış olub. Kaygısızlardan sonra bir müddət Ankara Dövlət Teatrında işləyiğb. 1974-cü ildə Fuat Günerlə Mazhar və Fuat qrupunu qurub və Türküz Türkü Çağırırız albomunu yayımlayıblar. Bu albomda o, Yunus Əmrə və Aşıq Veysəl kimi xalq şairlərinin şeirlərinə musiqi bəstələməklə yanaşı, həm də "Nerde Hani" və "Güllerin İçinden" mahnılarını yazıb.

1974-cü ildə Özkan Uğur, Galip Boransu və Ayhan Sicimoğlunun da komandaya qatılması ilə İpucu Beşlisi qrupunu yaradıblar. Birlikdə ilk 45 RPM sinqlı olan "Heyecanlı"nı buraxıblar. Mahnı İzzet Özün çəkdiyi kliplə populyarlıq qazanıb. Lakin sonralar müxtəlif səbəblərdən İpucu Beşlisi dağıldı. Bu dövrdə TRT-də İzzet Özün proqramında Mazharın "Zam", "Ondan şikâyet Bundan şikâyet" və "Bozup yeniden yapmaktır işim" mahnıları yayımlanıb.

Mazhar, Fuat və Özkan daha sonra Sezən Aksu, Ajda Pekkan, Seyyal Taner kimi məşhur musiqiçilərlə çalışıblar. Bu müddət ərzində Mazhar Alanson Fərhan Şənsoyun "Şahları da Vururlar" musiqili pyesində rol alıb. Qısa müddət sonra isə yayımladığı "Ele Güne Karşı" adlı albomu məşhurlaşır.

 MFÖ (Mazhar Fuat Özkan) 
1984-cü ildə böyük çətinliklə "Ele Güne Karşı" albomunu buraxan qrup bir il ərzində siyahıların zirvəsində qalmağı bacardı. Səsyazma şirkətlərinin satmayacağını düşündüyü bu albom insanların yaddaşında iz buraxmağı bacarmışdı. "Ele Güne Karşı"nın ardınca 1985-ci ildə "Peki Peki Anladık", 1986-cı ildə "Vak the Rock", 1987-ci ildə "No Problem", 1989-cu ildə "The Best Of MFÖ", 1990-cı ildə "Geldiler", 1992-ci ildə "Agannaga Rüşvet" və "Dönmem Yolumdan", 1995-ci ildə "M. V. A. B", 2003-cü ildə "MFÖ single" və "Collection", 2006-cı ildə "AGU" albomlarını buraxdılar.

 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi və MFÖ 
MFÖ Türkiyəni iki dəfə Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edib. Onların ilk dəfə 1985-ci ildə çıxışı zamanı aparıcı Mazhar-Fuat-Özkan adlarını tələffüz edə bilməmiş, qrupu qısaca "MFÖ" adlandırmışdır. Bundan sonra "MFÖ" adı yaranır.

1985-ci ildə İsveçin Göteborq şəhərində keçirilən 30-cu Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində MFÖ-nün ifa etdiyi "Diday Diday Day" mahnısı 36 xal toplayaraq 14-cü yeri tutmuşdu. 1988-ci ildə isə İrlandiyanın paytaxtı Dublində 33-cü Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Türkiyəni təmsil etdikləri "Sufi" mahnısı 37 xalla 15-ci yerdə qərarlaşıb.

 Solo karyerası 
1995-ci ildə çıxan "Mazeretim Var Asabiyim Ben" () albomundan sonra MFÖ musiqi fəaliyyətinə fasilə verdi və Mazhar Alanson solo fəaliyyətə başladı. 1998-ci ildə rol aldığı Hər şey çox gözəl olacaq filminin musiqisini bəstələdi. Sami Özer və Cem Yılmaz kimi sənətkarların müşayiət etdiyi etdiyi albomda "Bu Ne Biçim Hikâye Böyle" () və "Bir Zamanlar Fırtınalar Estirirdim" () mahnıları ilə diqqət çəkdi.

2001-ci ildə "Komser Şekspir" () filminin saundtrekinə "Bir Sonsuz Yağmur Yağsa" () mahnısını əlavə etdi.

2002-ci ildə "Türk Lokumuyla Tatlı Rüyalar" adlı ikinci solo albomu işıq üzü gördü. Qrup yoldaşları Fuat Güner və Özkan Uğurla yanaşı, albomda yenə Sami Özer və Cem Yılmaz kimi sənətçilərlə əməkdaşlıq yer alıb. O, daha əvvəl Tarkana verdiyi "Yandım", "Ah Bu Ben", "Jazz (New York Sokakları 5)" mahnılarına klip çəkdirib. 2009-cu ildə Nil Karaibrahimgilin "İlla" mahnısında vokalda müşayiət edib.

 Mahnı yazarlığı 
Mazhar Alanson Türkiyenin ən əhəmiyyətli mahnı müəlliflərindən biri hesab edilir. MFÖ-dən əvvəl o, daha çox folk-rok üslubunda mahnılar bəstələyib. MFÖ-nün, demək olar, hər mahnısında imzası olan Mazhar Alanson "Bu Sabah Yağmur Var İstanbul'da", "Güllerin içinden", "Bodrum", "Peki Peki Anladık", "Gözyaşlarımızı Bitti mi Sandın", "Sen ve Ben", "Sarı Laleler" kimi mahnıları özü yazıb bəstələyib. "Buselik Makamına", "Uç Oldum", "Adımız Miskindir Bizim" ve "Yandım" kimi mahnılarında təsəvvüf təsirləri hiss olunur.

 Film karyerası 
1988-ci ildə ilk filmi "Dostum şeytan"da baş rolu canlandırıb. Atıf Yılmazın fantastik filmində Alansonun obrazı Fatih uğursuzluğa düçar olmuş və məşhurlaşmaq üçün ruhunu şeytana satmış bir musiqiçidir. Baş rolu Ali Poyrazoğlu və Yaprak Özdemiroğlu ilə paylaşdığı bu film uğurlu olmuş, Alansonun film karyerasına yoluna işıq salıb. O, həmçinin film üçün qrupu ilə birlikdə əvvəllər yayımlanmamış "Doldum Doldum" və "Hep Böyle Sev" kimi mahnılar bəstələmişdi.

On il sonra, Ömer Vargının rejissorluğu ilə çəkilən "Hər şey çox gözəl olacaq" filmində Mazhar Alanson baş rolu Cem Yılmaz və Ceyda Düvenci ilə paylaşdı, həmçinin filmin musiqisini bəstələdi. Bu film Türkiyə kinosunun ən uğurlu əsərlərindən biri hesab olundu və tamaşaçı rekordlarını qırdı.

2006-cı ildə o, yenidən Cem Yılmazla birlikdə rol aldı. "Hoqqabaz" filmində İskəndər Tünaydının (Cem Yılmaz) atası Sait Tünaydın rolunu oynadı və film yenidən tamaşaçı rekordlarını qırdı. 2009-cu ildə o, həmçinin Erdal Murat Aktaşın rejissorluğu və Sülhi Dölekin ssenari müəllifliyi ilə çəkilən "Kirpi" filmində Güven Kıraçla birlikdə rol aldı.

 Reklamlar 
Mazhar Alanson bir çox reklamlarda rol alıb. Bunlara "Alo Garanti" mahnısını çəkdiyi Garanti Bank reklamı, "Papaqsız çölə çıxmayacağam, qardaş" şüarı ilə tanınan BP reklamı, "Hamak" mahnısının dəyişdirilmiş versiyasından istifadə etdiyi başqa bir Garanti Bank reklamı, "Hindistan" mahnısının dəyişdirilmiş versiyasından istifadə etdiyi Shop & Miles reklamı, həyat yoldaşı Biricik Suden ilə birlikdə rol aldığı TTNet reklamları və Fuat Güner ilə birlikdə rol aldığı Anadolu Hayat reklamı daxildir.

 Diskoqrafiyası 

 Solo albomları 
 "Türk Lokumuyla Tatlı Rüyalar" (2002)
 "Yazan Aşık" (2019)
 "Senfoni" (2022)

 Digər albomları 
 "Her Şey Çok Güzel Olacak" (1997) ― Hər şey çox gözəl olacaq filminin musiqiləri
 "Söz Müzik Mazhar Alanson" (2010) ― "Mazhar olmaq" kitabı ilə yayımlanmış albom

 Töhfə verdiyi albomlar 
 "Komser Şekspir Orijinal Film Müzikleri" (2001) ― Ömer Özgür ("Bir Sonsuz Yağmur Yağsa")
 "Nil Kıyısında" (2009) ― Nil Karaibrahimgil ("İlla")
 "Altüst" (2014) ― Athena ("Adımız Miskindir Bizim")

 MFÖ ile studiya albomları 
 "Ele Güne Karşı" (1984)
 "Vak the Rock" (1986)
 "Peki Peki Anladık" (1985)
 "No Problem" (1987)
 "The Best of MFÖ" (1989)
 "Geldiler" (1990)
 "Agannaga Rüşvet" (1992)
 "Dönmem Yolumdan" (1992)
 "M. V. A. B." (1995)
 "Collection" (2003)
 "AGU" (2006)
 "Ve MFÖ" (2011)
 "Kendi Kendine" (2017)

 Filmoqrafiyası 

 Filmlər 
 Dostum şeytan (1988) ― Medet
 Hər şey çox gözəl olacaq (1998) ― Nuri Çamlı
 Hoqqabaz (2006) ― Sait Tünaydın
 Kirpi (2008) ― Reşat Sapmaz
 Muro: Lənət olsun içimdəki insan sevgisinə (2008)
 Tezliklə (2014) ― kameo

 Teleseriallar 
 Çekirdek ailə (2002) ― Sedat Çekirdek

 Çörək qayığı (2002) ― Medet Ağabey
 İkinci bahar (1998) ― bələdiyyə rəsmisi
 Kiçik hesablar (2012) ― Memduh
 Osmanlı şilləsi (2013) ― Akşemsettin

 Rol oynadığı səhnə əsərləri 
 "Çavuş Musqreyvin işi". Con Arden ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1979
 "Günəşin uşaqları". Maksim Qorki ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1978
 "Erkek satı". Fazıl Hayati Çorbacıoğlu ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1976
 "Düşüş". Nahit Sırrı Örik ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1975
 "Günahsızlar dövrü, cinayətkarlar dövrü". Ziqfrid Lenz ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1974
 "Müfəttiş". Nikolay Qoqol ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1973
 "Qaraların xatirələri". Cahit Atay ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1973
 "Müəllim". Tuncer Cücenoğlu ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1972
 "Evhami". Feraizcizade Mehmet Şakir ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1972
 "Tövsiyə məktubu". Efraim Kişon ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1972
 "Ələddinin sehrli çırağı". Ferdi Merter ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1972
 "Nə gözəl şey". İsmət Kür ― Ankara Dövlət Teatrı ― 1971

 Mükafatları 
 İlin Söz Müəllifi Mükafatı (1985) ― MFÖ-nün "Ele Güne Karşı" albomundakı uğurları səbəbilə
 Prezident Mədəniyyət və İncəsənət Böyük Mükafatı (2019) ― musiqi sahəsində, MFÖ
 50-ci "Altın Kelebek" mükafatı (2024) ― "Ən yaxşı qrup"
 GQ Men of the Year (2025) ― "Şərəf Mükafatı"
 Boğaziçi Universiteti Radio Boğaziçi Musiqi mükafatları ― MFÖ ve solo fəaliyyətlərinə görə müxtəlif illərdə mükafatlar almışdır.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Türkiyə müğənniləri
Kateqoriya:Türkiyə bəstəkarları
Kateqoriya:Mahnı yazarları
Kateqoriya:Söz yazıçıları
Kateqoriya:Rok-musiqiçilər