978 saylı hərbi eşelon hadisəsi

978 saylı hərbi eşelon hadisəsi — 1990-cı ilin yanvar ayında, Azərbaycanda baş verən 20 Yanvar faciəsindən bir neçə gün əvvəl, ölkənin şimal bölgələrində (Xaçmaz, Quba, Qusar, Yalama, Xudat və ətraf ərazilərdə) Sovet ordusunun Bakıya göndərilən hərbi eşelonunun qarşısının xalq tərəfindən alınması ilə yadda qalan kütləvi etiraz və müqavimət hərəkatıdır.

 Haqqında 
16 yanvar 1990-cı ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin Xaçmaz rayon şöbəsi tərəfindən Ermənistanın Azərbaycana qarşı apardığı işğalçılıq siyasətinə, SSRİ rəhbərliyinin yarıtmaz fəaliyyətinə qarşı mitinq keçirilib. 10 minə yaxın sakinin iştirak etdiyi mitinq şəhərin mərkəzi meydanında baş tutub. 

17 yanvar tarixində AXC fəalları Rusiyadan Yalama stansiyasına doğru 978 saylı hərbi eşelonun yaxınlaşdığını öyrəniblər. AXC Xaçmaz rayon şöbəsi idarə heyətinin fövqəladə toplantısından sonra fəallar tərəfindən Xaçmaz dəmiryol stansiyası ələ keçirildi. Şəhər əhalisini də xəbərdar edib stansiyaya toplamaq üçün şəhərdəki yanğınsöndürən maşınlarından istifadə olunub. Onlar küçələrə çıxararaq siqnal verib insanları məlumatlandırıblar. Bundan başqa eyni məqsədlə Xaçmaz Konserv Kombinatının sexlərinin birindən arası kəsilmədən fit çalınıb. Xaçmaz rayonunun sakinlərindən əlavə dəstək üçün Xaçmaza Quba, Qusar və Dəvəçi rayonlarından da insanlar gəliblər. 

Qatar Xudat stansiyasına çatdıqdan sonra stansiya rəisinin və AXC fəallarının razılığı ilə ana xətdən çıxarılaraq dalan yola salınıb. Bununla da onun hərəkəti məhdudlaşdırılıb.

17 yanvar gecə saatlarında fəalların nümayəndələri ilə hərbi eşelona rəhbərlik edən zabit arasında danışıqlar aparılsa da o geri çəkilməyəcəyini bildirib. Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin ikinci katibi, Xaçmazdan SSRİ-nin və Azərbaycan SSR-nin xalq deputatı olan Viktor Polyaniçko da vəziyyətə müdaxilə edib qatarın qarşısının açılmasına və Bakıya hərəkət etməsinə cəhd göstərib. Etirazçıların müqavimətindən sonra yanvarın 18-də hərbi eşelonun geriyə Rusiyaya qayıdıb. Bununla da hərbi eşelonun Bakıya getməyinin qarşısı alınıb.  

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 16 yanvar 1990-cı il, Xaçmazda mitinq, YouTube videosu
Kateqoriya:Milli azadlıq hərəkatı