Etik konsumerizm

Etik konsumerizm və ya Etik istehlak — istehlakçıların ətraf mühitə, heyvan hüquqlarına və sosial ədalətə həssaslıqla yanaşaraq alış-veriş etmələrini ifadə edən bir termin.

Etik istehlakçılar alış-verişləri zamanı satın aldıqları məhsulun müəyyən standartlara müvafiq istehsal edildiyini, sosial və ekoloji meyarlara cavab verdiyini göstərən ədalətli ticarət sertifikatı, təbii məhsul sertifikatı və ya ekoloji təmiz məhsul sertifikatı kimi sənədlərə sahib olan məhsullara üstünlük verirlər; firmalardan tədarük zəncirində istifadə olunan materiallar, işçi qüvvəsi şəraiti və ekoloji təsirlər haqqında şəffaf məlumat tələb edir; mənfi ekoloji təsiri azaltmaq və yerli iqtisadiyyatı dəstəkləmək məqsədilə yerli məhsulları seçir; uzun müddət istifadə edə biləcəyi davamlı məhsulları tez-tez dəyişdirilən məhsullardan üstün tuturlar.

 Tarixi proses 

Adam Smitin "Xalqların sərvəti" əsərini yazması ilə təməli qoyulan klassik iqtisadiyyat anlayışı, satınalma qərarlarının alıcılar tərəfindən digər şəxs və amilləri nəzərə almadan, yalnız öz maraqları daxilində verildiyini və bu vəziyyətin tərəflər üçün ən optimal nəticələr doğurduğunu iddia etsə də, 1960-cı illərə gəldikdə bu yanaşmanın tamamilə keçərli olmadığı fikri yayılmışdı.

1964-cü ildə Cenevrədə keçirilən "Ticarət və İnkişaf" mövzusunda ilk Birləşmiş Millətlər Konfransı fərdlərin, dolayısıyla cəmiyyətlərin yalnız öz mənafelərini güdən istehlak yönümlü strukturlar olmadığını, eyni zamanda xüsusilə üçüncü dünya ölkələrinə qarşı etik narahatlıqlar daşıdıqlarını ortaya qoymuşdu. Akademik mətnlərdə 1970-ci illərdə "sosial məsuliyyət sahibi" istehlakçı ifadəsinə rast gəlinməyə başlanmışdı.

1980-ci illərdə bu mövzu dünyada daha geniş müzakirə olunmağa və etik istehlak ilə bağlı sistemli strukturlar yaradılmağa başlanmışdı. Ətraf mühitə zərər verən məhsulların və heyvanlar üzərində təcrübələr aparan şirkətlərin boykot edildiyi; dünyanın böyük kosmetika şirkətlərinin ən azından bəzi heyvan təcrübələrini dayandırmağa razı salındığı görülmüşdü. İnvestorlar Cənubi Afrikadakı investisiyalarının aparteid tərəfdarı olub-olmadığını yoxlamaq üçün etik investisiya tədqiqatçılarına müraciət etməyə başlamışdılar.

"Etik istehlak" ifadəsi 1989-cu ildə Böyük Britaniyada nəşr olunan "Ethical Consumer" (Etik İstehlakçı) adlı jurnal tərəfindən populyarlaşdırılmışdı. Jurnal media xəbərlərini, QHT hesabatlarını, korporativ ünsiyyətləri və ilkin tədqiqatları istifadə edərək şirkətlərin sosial, etik və ekoloji təsirlərini qiymətləndirmiş və istehlakçıların etik cəhətdən şüurlu seçim etmələrinə kömək etmişdir.

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat siyahısı 




Kateqoriya:Proteksionizm
Kateqoriya:Davamlılıq
Kateqoriya:İstehlakçı boykotları
Kateqoriya:Etik konsumerizm