Yakov Milatoviç

Yakov Milatoviç () — Monteneqrolu siyasətçi və iqtisadçı, Manteneqronun keçmiş İqtisadi İnkişaf naziri (2020–2022), "Europe Now!" partiyasının həmtəsisçilərindən biri, Monteneqronun hazırkı Prezidenti (2023-cü ildən).

 Həyatı 
Milatoviç 7 dekabr 1986-cı ildə Monteneqro SR-nin Titoqrad şəhərində anadan olub. Oradakı "Slobodan Skeroviç" ibtidai və orta məktəb gimnaziyasını bitirib. 2005-ci ildə orta məktəb illik kitabçasına yazmışdı ki, on il ərzində Monteneqronun prezidenti olmaq istəyir. Onun böyük babası və nənə-babası II Dünya müharibəsində Yuqoslaviya Partizanlarının üzvləri kimi döyüşüblər. Onun böyük babası l Dünya müharibəsində də iştirak etmiş, 1916-cı ildə Mojkovats döyüşündə vuruşmuşdur. Atası isə birliyin üzvü və Sosialist Xalq Partiyasının qurucularından biri olub. Milatoviç bildirib ki, atası Demokratik Sosialistlər Partiyasına qarşı olduğu üçün iş tapa bilməyib.

O, Monteneqro Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsində bakalavr təhsilini iqtisadiyyat ixtisası üzrə tamamlamışdır. Daha sonra bir akademik il ərzində İllinois Dövlət Universitetində ABŞ Tələbə Proqramı üzrə təqaüdçü kimi, bir semestr Vyana İqtisadiyyat və Biznes Universitetində Avstriya Hökuməti Təqaüd Proqramı üzrə və bir akademik il Roma Sapienza Universitetində AB Təqaüd Proqramı üzrə təhsil alıb. Milatoviç Oksford Universitetinin Müqqədəs Con kollecində iqtisadiyyat üzrə MPhil dərəcəsini bitirmişdir. O, Böyük Britaniya Hökumətinin Cheveninq təqaüdçüsü olub. Həmçinin Almaniyanın Konrad Adenauer Fondunun təqaüdçüsü olub. Ana dili Monteneqro dili olmaqla, Milatoviç ingilis dilində sərbəst danışır və italyan, ispan dillərini bilir.

 İqtisadi karyerası 
Milatoviç NLB qrupunun Podqoritsa filialında və Frankfurtdakı bankların birində çalışmışdır. 2014-cü ildə o, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankına qoşularaq iqtisadi və siyasi analiz komandasında işləməyə başlamışdır. 2019-cu ildə Milatoviç Ruminiya, Bolqarıstan, Xorvatiya və Sloveniya da daxil olmaqla, AB ölkələri üzrə baş iqtisadçı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. O, bir sıra məqalələr nəşr etdirib, iki kitabın həmmüəllifidir.

 Siyasi karyerası 

 İqtisadi İnkişaf naziri (2020–2022) 
O, 4 dekabr 2020-ci ildən 28 aprel 2022-ci ilə qədər Krivokapiç kabinetində İqtisadi İnkişaf naziri vəzifəsində çalışmışdır. Vəzifədə olduğu dövrdə Milatoviç və Maliyyə naziri Milojko Spajiç mübahisəli "Europe Now" iqtisadi islahat proqramını təqdim edərək həyata keçirmişdilər.

 Europe Now! və 2022-ci il yerli seçkiləri 
2022-ci ildə Milatoviç və Spayiç "Europe Now" siyasi partiyasını qurdular. Spayiç partiyanın sədri, Milatoviç isə sədr müavini olmuşdur. Partiya 2022-ci il yerli seçkilərində iştirak etmiş, Milatoviç Podqoritsada təşkilatın seçki siyahısına merliyə namizəd kimi başçılıq etmişdir. Siyahı xalq səslərinin 21,7%-ni qazanmış, bununla da Milatoviçin Podqoritsa meri olacağı gözlənilmişdir.

 2023-cü il prezidentlik kampaniyası 
2023-cü ilin mart ayında Milatoviç, "Europe Now" partiyasının namizədi olaraq 2023 Monteneqro prezident seçkilərində iştirak etdi. Bu, həqiqi namizəd Spayiçin namizədliyi Dövlət Seçki Komissiyası tərəfindən rədd edildikdən sonra baş vermiş, çünki onun həm Serbiya, həm də Monteneqro vətəndaşlığı olduğu üzə çıxmışdır. 2 aprel 2023-cü ildə keçirilən ikinci turda Milatoviç hazırkı prezident Milo Dukanoviçə qarşı böyük fərqlə qalib gələrək prezident seçildi. O, səslərin 58,88%-ni qazanmışdır. Milatoviç seçildikdən sonra bildirib ki, ilk xarici səfəri Brüsselə olacaq.

 Prezidentlik dövrü (2023–indiyədək) 
Milatoviç 20 may 2023-cü ildə ənənəvi andiçmə mərasimi olan Çetinye yerinə, Podqoritsada Monteneqro Parlamentində and içərək vəzifəsinin icrasına başlayıb. Onun andiçmə mərasimində Aleksandr Vuçiç, Zoran Milanoviç, Jelko Komşiç, Jelka Çviyanoviç, Denis Beçiroviç, Vyosa Osmani, Bayram Beqay və Qalab Donev kimi çoxsaylı Balkan liderləri iştirak etmişdilər.

2023-cü ilin iyun ayında Milatoviç bildirib ki, Monteneqronun 2027 və ya 2028-ci ilə qədər Avropa İttifaqına üzv olacağını gözləyir. 2023-cü ilin avqust ayında o, Afinada Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşərək bildirib ki, Monteneqro "Rusiyanın Ukraynaya qarşı əsassız və təhriksiz hücumunu açıq və qəti şəkildə pisləyir".

2023-cü il 28 avqust tarixində Milatoviç bildirib ki, prezident seçkisindən sonra yaranan "qələbə ruhu" yeni hökumətin formalaşdırılması ilə bağlı fikir ayrılıqları səbəbindən "arsılıb". O, Baş nazir təyin olunmuş Spayçiyə və yeni hökumətin formalaşdırılması üzrə məsləhətləşmələrdə iştirak edən hər kəsə müraciət edərək prosesi "daha şəffaf və seçki iradəsinə uyğun" aparmağı tövsiyə edib.

2024-cü il 24 fevral tarixində Milatoviç Spayçi ilə fikir ayrılığından sonra ‘Europe Now!’ partiyasını tərk edəcəyini açıqlamışdır.

 İstinadlar