Kitab əl-Əsar

Kitab əl-Əsar () — Hənəfi fiqhində dəlil olaraq istifadə edilən əhkam hədislərinin cəmlədiyi məcmuə.

 Müəllif 
Məcmuənin müəllifi Hənəfi fəqih Məhəmməd ibn Həsən əş-Şeybanidir.

 Əsər 
"Kitab əl-Əsar"da sünni fiqh məzhəbi Hənəflikdə oldunduğu kimi sünni hədis sahəsində də imam hesab olunan Məhəmməd ibn Həsən Şeybaninin Əbu Hənifədən rəvayət etdiyi mərfu, məvkuf və mürsəl hədislər fiqhi bablara (bölmə) uyğun şəkildə təsnif edilərək cəmlənmişdir. Əsərdə Əbu Hənifədən başqa iyirmiyə yaxın alimdən də nəqllər mövcuddur. Daha əvvəlki hədis ədəbiyyatlarında mövcud olan bu hədislərin müstəqil bir əsərdə cəmlənməsi Məhəmməd ibn Həsən Şeybaninin tənqid edilməsinə də səbəb olmuşdur. Məhəmməd ibn Həsən Şeybani rəvayətləri qeydə aldıqdan sonra çox vaxt "Məhəmməd dedi ki, biz bu görüşü qəbul edirik; çünki bu, Əbu Hənifənin də görüşüdür" deyə qeyd edir və ya (əgər varsa) etirazlarını, qəbul etdiyi fikri və onun dəlillərini göstərməklə öz fiqhi mövqeyini ortaya qoyur. "əl-Əsar" bu məzmununa görə klassik hədis kitablarından fərqlənmiş və müzakirəli (polemik) bir fiqh kitabı xarakteri qazanmışdır.

"Kitab əl-Əsar"ın dünyanın müxtəlif kitabxanalarında əlyazmaları mövcuddur. Bu da əsərin xüsusi ilə Hənəfi çevrələrdə gördüyü rəğbətin bir sübutudur. "Kitab əl-Əsar" müxtəlif tarix (1883, 1894, 1987 və s.) və yerlərdə (Ləknəv, Pişəvar və s.) nəşr edilmişdir. Əsərə xüsusi ilə hindistanlı alimlər tərəfindən təliq və şərhlər yazılmışdır. Əbdülbari ibn Əbdülvəhhab əl-Ənsarinin "ət-Təliqul-muxtar alə Kitabil-Əsar"ı, Əbdüləziz ibn Əbdürrəşidin "Feyzüs-səttar fi şerhi-Kitabil-Əsar"ı və Mehdi Həsən Şahcihanpurinin "Qaləidül-əzhar şərhu Kitabil-Əsar"ı bunlardan bir neçəsidir. Bundan əlavə, İbn Həcər əl-Əsqəlaninin "əl-İsar bi-mərifəti-ruvətil-Əsar" əsərini də qeyd etmək lazımdır. "Kəşfüz-Zünun"da Əbu Cəfər Tahavinin "əl-Əsar" əsərinə şərh yazdığına dair bir qeyd mövcud olsa da, bu şərhi müəyyənləşdirmək mümkün olmamışdır.

 Həmçinin bax 
 Sünni kitablarının siyahısı

 İstinadlar 
Kateqoriya:Sünni hədis topluları