Saif

Saif (Kappa Orionis, κ Orionis və ya 53 Orionis) — Orion bürcünün ekvatorial bölgəsində yerləşən dörd ulduzdan biri. Saif Orion bürcündə yerləşən mavi rəngli nəhəng ulduzdur və bu bürcdə altıncı ən parlaq ulduzdur. Orionun əsas dördbucağını təşkil edən dörd parlaq ulduzdan cənub-şərq küncündə yerləşir. Şimal yarımkürəsində cənuba baxan müşahidəçi onu Orionun sol alt hissəsində, cənub yarımkürəsində isə şimala baxan müşahidəçi onu yuxarı sağ hissədə görəcək. Paralaks ölçmələrinə əsasən, Saif Günəşdən təxminən 650 işıq ili (200 parsek) məsafədə yerləşir. Rigel ilə müqayisədə daha kiçik və daha az parlaq olsa da, səth temperaturu daha yüksəkdir və görünən ulduz ölçüsü 2,1-dir. Bu ulduzun parlaqlığı bir qədər dəyişir, təxminən 0,04 ulduz ölçüsü dəyişiklik göstərir.

Kappa Orionis ulduzun Bayer təyinatı, 53 Orionis isə Flamsteed təyinatıdır. Ənənəvi ad olan Saiph ərəb dilində سیف الجبّار (saif al jabbar) ifadəsindən gəlir və "nəhəngin qılıncı" mənasını verir. Bu ad əvvəlcə Eta Orionis ulduzuna aid edilsə də, sonradan Kappa Orionis üçün istifadə edilmişdir. 2016-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı (IAU) Ulduz Adları üzrə İşçi Qrup (WGSN) təşkil etdi və ulduzların düzgün adlarını kataloqlaşdırmaq və standartlaşdırmaq məqsədi daşıyırdı. WGSN-in iyul 2016-cı il tarixli ilk bülletenində Saif bu ulduz üçün təsdiq edilmiş adlar siyahısına daxil edildi və indi də IAU Ulduz Adları Kataloqunda qeyd olunub. XVII əsrdə Əl Əxsasi əl-Müəkkətin "Cədvəl" əsərində bu ulduz "Rekbah al Jauza al Yemeniat" adlandırılmış və latın dilinə Genu Dextrum Gigantis ("nəhəngin sağ dizüstü") kimi tərcümə edilmişdir.

Saif B0.5 Ia spektral sinfinə aid parlaq bir nəhəng ulduzdur. "Ia" sinfi, nüvəsindəki hidrogen ehtiyatını tükədən və əsas ardıcıllıqdan uzaqlaşan parlaq nəhəng ulduzları ifadə edir. Saiph güclü ulduz küləyinə malikdir və hər il Günəşin kütləsinin 9,0 × 10⁻⁷ qədər kütlə itirir, bu da Günəşin kütləsinin hər 1,1 milyon ildə bir ekvivalentidir. Hipparcos tərəfindən müəyyən edilən paralaks və spektr təhlili əsasında Saifin kütləsi Günəşin kütləsindən 15,50 ± 1,25 dəfə, parlaqlığı isə 56,881 dəfə çoxdur. Orion OB1 assosiasiyasının üzvlərinin spektri və yaşının təhlili əsasında Saiph-in kütləsi Günəşin kütləsindən 28 dəfə (əvvəlki kütləsi 31,8 dəfə) və yaşı isə 6,2 milyon il olduğu təxmin edilir. Hipparcos məsafəsi əsasında ulduzun spektral enerji paylanmasının təhlili 60,000 L☉ parlaqlıq və 13 R☉ radius göstərir. Saiph kimi böyük ulduzlar (və Orionun bir çox digər ulduzu) öz üzərlərinə çökərək supernova partlaması ilə məhv olacaqlar.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 https://web.archive.org/web/20051120000700/http://schools.keldysh.ru/sch1216/students/Orion/saiph.htm