Azərbaycan Dövlət Dram Teatrı (Təbriz)

Azərbaycan Dövlət Dram Teatrı — Azərbaycan Milli Hökuməti dövründə yaradılmış teatr.

 Tarixçə 
Təbriz şəhərində teatr həvəskarlarının oynadıqları ilk tamaşa 1908-ci ildə göstərilib. Mehdi xan Şəfızadə, Həsən Çörəkçi, doktor Rəhim xan, Ələkbər Bəradəran, Ələsgər xan və Ələkbər xan başda olmaqla, on iki nəfər “Xəyanət” adlı tamaşa hazırlayıb. Bu, Təbriz teatrının təşəkkül tarixi sayılır. 

XX əsrin ilk illərindən başlayaraq, əsasən, Bakıdan və az da olsa, Tiflisdən Cənubi Azərbaycanın müxtəlif şəhərlərinə teatr dəstələri qastrola gediblər. Bakıdan Sidqi Ruhulla, Mirzağa Əliyev, Cəlil Bağdadbəyov, Abbas Mirzə Şərifzadə, Tiflisdən Mirzəli Abbasov, Məmmədtağı Əsgərov, İbrahim İsfahanlı, Mirzəxan Quliyev, Mustafa Mərdanov, Əşrəf Yüzbaşov müəyyən dəstələrlə, ayrı-ayrı illərdə dəfələrlə Təbrizdə (Rus klubunda, Cəmiyyəti-xeyriyyə zalında, Cədidül-ehdas xeyriyyə binasında, Vəliəhd sarayında), Qəzvində, Xoyda, Makuda, Urmuda, Culfada, Ərdəbildə, Salmasda yerli həvəskarları da cəlb etməklə Azərbaycan dilində tamaşalar göstəriblər.

1909-cu ildə Sidqi Ruhulla Təbrizə qastrola gedib. O burada yerli ziyalılarla birlikdə Hüseynqulu Sarabskinin “Cəhalət” əsərini tamaşaya hazırlayıb və təqdim edib. Tamaşa fransız katoliklərinin klubunda göstərilib.  İkinci tamaşa Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin “Dağılan tifaq” faciəsi olub. Bu tamaşa isə Təbrizin Bağmeşə məhəlləsində oynanılıb. Bu səfərdə Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin “Bəxtsiz cavan”, Jan Batist Molyerin “Zorən təbib” əsərləri də səhnələşdirilib.

1910-1919-cu illər arasında ayrı-ayrı sənətkarlar tərəfindən təşkil olunan qastrollar zamanı daha çox Mirzə Fətəli Axundzadənin, Nəcəf bəy Vəzirovun, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin, Nəriman Nərimanovun faciə və komediyaları, Sultan Məcid Qənizadənin, Mirmahmud Kazımovskinin, Hüseynqulu Sarabskinin kiçik həcmli ibrətamiz məzhəkələri, Üzeyir bəy Hacıbəylinin, Zülfüqar bəy Hacıbəylinin opera və operettaları, osmanlı yazıçıları Şəmsəddin Saminin, Əbdülhaq Hamidin qəhrəmanlıq mövzusundakı pyesləri, təbdil edilmiş vodevillər oynanılıb.    

Sidqi Ruhulla 1916-cı ildə Təbrizə səfəri zamanı aktyorluqla qazandığı pula şəhərdə teatr tamaşaları göstərilməsi üçün “Xeyriyyə” binası tikdirib. Bu qastrolların sayəsində cənubi azərbaycanlılar arasında teatr sənətinə maraq artıb. Tədricən azərbaycanlıların yaşadıqları böyük şəhərlərdə teatr dəstələri yaranıb. Həvəskar aktyorlardan Mehdixan Şərifzadə, Şeyx Həsən Çörəkçi, doktor Rəhimxan, Ələsgər xan, Ələkbər Bəradəran, Məhəmməd Vahabzadə, İsmayıl Vahabzadə, Səid Müvəyyidzadə, Xəlil Bəradəri, Hacı xan Çələbi, Hilal Nasiri, İsmayıl Piran, Cabbar Bağçaban, Cəfər Ədib, İsmayıl Muzduri, Hüseyn Ərəboğlu, Abbasəli Əsədi, Əhməd Vəkili göstərilən tamaşalarda çıxışlar ediblər.               

 Haqqında 
1946-cı ilin dekabrında Azər­baycan Milli Hökuməti süqut etdikdən sonra Təbriz Dövlət Dram Teatrı bağlanıb. 

 Mənbə 

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat