Əl-Xiraqi

Əbül-Qasım Ömər ibn Hüseyn ibn Abdillah əl-Xiraqi əl-Bağdadi (; ) — Hənbəli fəqihi.

 Həyatı 
"Xiraqi" nisbəsi ərəbcədə "paltar və parça" mənasını verən xirqə (cəmi: xiraq) sözündən, yəni bu malların ticarəti ilə məşğul olmaqdan qaynaqlanır. Atası Əbu Əli əl-Xiraqi də müəllimi Əbu Bəkr əl-Mərruziyə yaxınlığı səbəbilə "Mərruzinin xəlifəsi" olaraq tanınan bir hənbəli alimi olub. O, Mərruziyə ünvanladığı suallara verilən cavabları toplayaraq "Qəsasu mən həcərəhu Əhməd" adlı əsər yazmışdır.

Əl-Xiraqi Bağdadda təhsil almış, Əbu Bəkr əl-Mərruzidən, Hərb ibn İsmayıl əl-Kirmanidən, atasından və Əbül-Fəzl ibn Əbdüssəmi əl-Haşimi kimi bir çox alimdən dərs almışdır. Xiraqinin birbaşa Əhməd ibn Hənbəlin oğullarından dərs aldığı barədə bəzi müəlliflər tərəfindən qeyd edilən məlumat klassik mənbələrdə verilən bu məlumatlarla ziddiyyət təşkil edir. Aralarında Əbül-Həsən Əbdüləziz ibn Haris ət-Təmimi, Əbu Məhəmməd Abdullah ibn Osman əs-Səffar, İbn Bətta əl-Uqbəri, Əbül-Hüseyn ibn Səmun və Əbu Bəkr Həsən ibn Yəhya əl-Muqri kimi fəqih və mühəddislərin olduğu bir çox alim də Xiraqidən dərs almışdır.

Əl-Xiraqinin dövründə Büveyhilərin hakimiyyəti altında olan İraqda Rafizilik və Mötəzililik üstün mövqeyə gəlmiş, Bağdadda dini vəziyyət gərginləşmişdi. Bağdadda vəziyyət çətinləşdiyindən əl-Xiraqi də hənbəli məzhəbinin kök salmağa başladığı Şama getdi. Burada vəfat edən əl-Xiraqi Babüs-Səğir qəbiristanlığında, Cərrah məscidinin qarşısında dəfn edildi. Onun qəbri sonradan ziyarətgaha çevrildi. İbn Bətta müəllimi əl-Xiraqinin Şamdakı qəbrini ziyarət etdiyini açıq şəkildə bildirdiyinə görə, onun Bağdadda öldüyü barədə rəvayət həqiqəti əks etdirmir.

 Əsərləri 
Əbu Yəla əl-Fərranın bildirdiyinə görə, əl-Xiraqi çoxsaylı əsər müəllifi olmuşdur, lakin onlar geniş yayılmamışdır. Çünki o, Bağdaddan ayrılarkən kitablarını əmanət qoyduğu dostunun evi yanmış, bu yanğından isə yalnız "əl-Müxtəsər" adlı əsəri xilas ola bilmişdir.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Sünni müsəlman İslam alimləri