Kahinlik

Kahinlik, proroqluq, kahinlərin gələcəkdən xəbər verməsi və ya peyğəmbərlik (; ) — çox qədim sivilizasiyalardan bəri mövcud olan xüsusi bir peşə sahəsi olub, qısaca, baş verəcək hadisələri müəyyən üsullarla əvvəlcədən bilməyə cəhd etmək kimi tərif olunur. Qədim sivilizasiyalar arasında kahinlik fəaliyyətinə əhəmiyyət verməmiş bir sivilizasiya demək olar ki, mövcud olmamışdır.

 Antik Yunanıstanda kahinlik 

Kahinlik tətbiqləri içərisində ən çox tanınanlar, Antik Yunanıstandakı və okkult biliklərinin böyük bir hissəsini etrusklar, bir hissəsini isə qədim yunanlardan almış romalıların tətbiqləri idi. Antik Yunanıstanda kahinlik fəaliyyəti xüsusilə Apollon məbədlərinin yerləşdiyi orakul mərkəzlərində daha da intensivləşmişdi. Qədim yunan dilində "kəhanət" (gələcəkdən xəbər vermək) mənasını verən manteuma təbii və süni olmaqla iki yerə ayrılırdı: Oneirokritai (xəbərçi yuxuların yozumu), manteuma və ya orakul (trans halına əsaslanan hikmətli sözlər və onlardan məna çıxarma), egkoimesis (istiğarə) və nekromantiya (bədənsiz varlıqlardan məlumat alma) təbii mantikanın içərisində yer alırdı. Süni mantika isə fallardan ibarət idi.

 Roma sivilizasiyasında kahinlik 

Romalılar bir çox sahədə olduğu kimi, kahinlik fəaliyyətlərini də Etrusk mədəniyyətinə borclu idilər. Qədim Romadakı kahinlikdə üç mühüm termin mövcud idi: signa (müxtəlif yollarla gəlmiş ilahi mesajlar), omina (içərisindəki ilahi mesajı başa düşmək üçün yozulan insan sözü) və prodigia (özlərindən məna çıxarılan fövqəladə təbiət hadisələri). Signa üç qrupa ayrılırdı: ex caelo (göy işarələri), signa oblativa (öz-özünə meydana çıxan işarələr) və signa impetrativa (dinləmə yolu ilə başa düşülə bilən işarələr). Qədim Roma kahinlərinə görə, bir insana və ya bir cəmiyyətə ilahi mesaj göndərilmək istənildikdə, bu mesaj hər hansısa bir insana da hər hansısa bir zamanda söylətdirilə bilərdi (omina). Əsas məsələ bu sözləri başa düşə bilmək, düzgün şərh etmək, yəni mesajı qəbul etməyi bacarmaq idi. Prodigialardan cansız təbiətdə müşahidə olunanlara portentum və ostentum, canlı təbiətdə müşahidə olunanlara isə monstrum deyilirdi. Etrusklarda ən məşhur kahinlik növlərindən ikisi müşahidə edilən quş uçuşlarının və ildırımların analitik yozumu idi.

 Türk-İslam mədəniyyətində kahinlik 

Şamanist təşəbbüsdən (inisiasiyadan) keçmiş və ya sufilik tərbiyəsi ilə böyümüş qədim kahinlər, yanlarına hər hansı bir məsələ ilə bağlı məsləhətləşmək üçün gələnlərə əgər bildikləri bir şey varsa danışar, bilmədikləri və ya zərərli hesab etdikləri mövzularda isə əsla danışmazdılar; həmçinin verdikləri məlumat üçün ən kiçik maddi və ya mənəvi qarşılığı qətiyyən qəbul etməzdilər. Xalq arasında ərmiş, övliya kimi müxtəlif adlarla yad edilən bu şəxslər, XXI əsrə doğru yavaş-yavaş öz yerlərini bu işi dolanışıq vasitəsi kimi görən, lakin səriştəsiz olan şəxslərə buraxmışdırlar.

 Kahinlik üsulları 

Kahinlik üsulları aşağıdakı kimi təsnif olunur:

1) Ekstrasens üsulları:
İstiğarə (istixarə) yolu ilə alınan mesajlar və onların yozulması
Xəbərçi yuxu vasitəsilə alınan mesajların yozulması
İntuisiya yolu ilə alınan mesajlar və onların yozulması
Mənəvi görüntü (vizion) yolu ilə alınan mesajlar və onların yozulması
2) Maddi üsullar (divinasiya):
Müşahidələr:
Astroloji müşahidələr və məlumatların qiymətləndirilməsi və yozulması
Numeroloji müşahidələr və məlumatların qiymətləndirilməsi və yozulması
Hadisələrin (omen – əlamət) müşahidəsi və müşahidələrdən sintez və mühakimə yolu ilə nəticə çıxarılması
Fallar

 Nostradamus, Mother Shipton (Şipton Ana) və Edqar Keysi Qərb dünyasının ən məşhur kahinləri hesab olunurlar.

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat siyahısı 












 Xarici keçidlər 

Scientific American, "Grimmer's Prophecy", 4 September 1880, p. 149

Kateqoriya:Kahinlik