Xenicus longipes

Xenicus longipes — Sərçəkimilər fəsiləsinə aid nəsli kəsilmiş quş növü. 
 Ümumi məlumat 
Xenicus longipes Maori dilində "mātuhituhi" kimi də tanınır. Yeni Zelandiyaya endemik olan çox kiçik və demək olar ki, uçma qabiliyyəti olmayan bir quşdur.

Yeni Zelandiyanın əsas adaları olan Şimal Adası, Cənub Adası və Stevart Adası daxil kiçik adalarda üç yarımnövü var idi. Növ invaziv məməli yırtıcıların tətbiqindən sonra tədricən yox oldu, Şimal Adasında 1955-ci ildə, Cənub Adasında isə 1968-ci ildə son dəfə görüldü. Stevart Adası yaxınlığındakı kiçik adalarda qalan populyasiyanı xilas etmək üçün cəhdlər edildi, lakin 1972-ci ildə son məlum quşların ölümü ilə bu cəhdlər uğursuz oldu.Edgar, A. T. (1949): Winter Notes on N.Z. Birds. New Zealand Bird Notes 3(7): 170–174. PDF fulltextSt. Paul, R. & McKenzie, H. R. (1977): A bushman's seventeen years of noting birds. Part F (Conclusion of series) - Notes on other native birds. Notornis 24(2): 65–74. PDF fulltextMiskelly, Colin (2003): An historical record of bush wren (Xenicus longipes) on Kapiti Island. Notornis 50(2): 113–114. PDF fulltext

Alman təbiətşünası Yohann Fridrix Qmelin Xenicus longipesi 1789-cu ildə təsvir etmişdir.

Xenicus longipes təxminən 9 sm uzunluğunda və 16 qram çəkisində idi. Əsasən onurğasız heyvanlarla qidalanırdı və bunları ağac budaqları boyunca qaçaraq tuturdu. Yerə və ya yerə yaxın yerlərdə yuva qururdu.

Xenicus longipes tullanaraq və ya sıçrayaraq hərəkət edirdi, yerdə və ya budaqlarda sürətli qaçırdı. Onların çağırışı "zəif trill" və ya "səssiz səs" idi, bəzən tez-tez təkrarlanırdı. Yerə yaxın yerlərdə yan girişli sferik yuvalar qururdular və adətən noyabr və ya dekabr aylarında iki yumurta qoyurdular.

 Nəslinin kəsilməsi 
Xenicus longipes XIX əsrin sonlarına qədər ölkənin əsas adalarında geniş yayılmışdı, lakin sonradan adaya gətirilən siçovullar və məməli yırtıcılar tərəfindən məhv edilib. Şimal Adası yarımnövü (X. l. stokesi) üçün 1900-cü ildən sonra yalnız 1918-ci ildə Rimutaka silsiləsindən və 1955-ci ilə qədər Ureveralardan etibarlı hesabatlar var. 1949-cu il iyunun 13-ündə Vaikareiti gölü yaxınlığında və XX-ci əsrin ilk yarısında Huiarau silsiləsində və 1911-ci ildə Kapiti adasından bir neçə dəfə ehtimal olunan görüntülər qeydə alınıb. Görünür son populyasiya tam da nəslinin kəsildiyi dövrdəbv"Te Urewera Milli Parkı"nın qurulduğu ərazidə yaşayırdı.Dawson, E. W. (1951): Bird Notes from Stewart Island. Notornis 4(6): 146–150. PDF fulltext

Cənub Adası yarımnövü (X. l. longipes) üçün son etibarlı hesabatlar 1966-cı ildə Artur Pass-dan və 1968-ci ildə "Nelson Gölləri Milli Parkı"ndan gəlmişdir. O vaxtdan bəri Fiordland və Nelson Göllərindən bir neçə sübutsuz hesabat var.

 Qalereya 

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 


 Xarici keçidlər 

3D view of specimen RMNH 110.000 at :en:Naturalis, Leiden (requires :en:QuickTime browser plugin).
 Paratype specimen of Xenicus longipes variabilis in the collection of the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
Image of Bush Wren from Te Ara: The Online Encyclopedia of New Zealand
Photography of Xenicus longipes by William Herbert Guthrie-Smith
Bush Wren / Matuhi. Xenicus longipes. by Paul Martinson. Artwork produced for the book Extinct Birds of New Zealand, by Alan Tennyson, Te Papa Press, Wellington, 2006

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə heyvanlar
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər
Kateqoriya:Yoxa çıxmış növlər
Kateqoriya:1500-cü ildən sonra nəsli kəsilmiş quşlar
Kateqoriya:1500-cü ildən sonra nəsli kəsilmiş heyvanlar
Kateqoriya:İohann Fridrix Gmelin tərəfindən adlandırılmış taksonlar
Kateqoriya:Yeni Zelandiya quşları