Əbu Əli əl-Cübbəi

Əbu Əli Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab ibn Səllam əl-Cübbəi (; ) — Bəsrə Mötəziləsinin liderlərindən biri. Kəlam, təfsir və fiqh alimi. O, Əbül-Hüzeyl əl-Əllafdan sonra Mötəzilənin ən tanınmış alimi hesab olunur.

 Bioqrafiyası 
Xuzistanın Cübbə qəsəbəsində dünyaya gəldiyi üçün nisbəsi "Cübbəi"dir. Əbu Yaqub Yusif ibn Abdullah əş-Şəhhamdan kəlam təhsili aldı. Müəllimi vəfat etdikdən sonra onun yerinə keçib Bəsrə Mötəziləsinin lideri oldu və tələbələr yetişdirdi. Əbu Haşim əl-Cübbəi (oğlu), Əbül-Həsən əl-Əşari, Əbdülvahid ibn Məhəmməd əl-Hüseyni, Məhəmməd ibn Zeyd əl-Vasiti, Məhəmməd ibn Ömər əs-Sayməri, Əbül-Fəzl əl-Hucəndi və Musa ibn Rəbah ona tələbəlik etmiş bəzi şəxslərdir. Oğlu və əl-Əşari ilə bir çox elmi debat etdi. "İxvəi-sələsə" () olaraq adlandırılan bir kəlam mövzusundan sonra əl-Əşari onu tərk etdi. Xristianlarla etdiyi debatlarla məşhurlaşdı.

Tanınmış kəlam alimi olan Cübbəi, fiqh, üsuli-fiqh, hədis və təfsir elmləri ilə də maraqlanmış və bu sahələrdə əsər qələmə almışdır. Zəhəbi onun Bəsrədə öldüyünü yazmışdır.

 Əsərləri 
Onun müəllifi olduğu əsərlərdən bəziləri bunlardır:

 Təfsirül-Quran,
 Mütəşabihül-Quran,
 Mən yükəffər və mən lə yükəffər,
 Nəqzül-mərifə,
 Nəqzül-imamə,
 əl-Üsul,
 Kitab fir-rəd alə Əbil-Hüzeyl fil-məxluq,
 Nəqzu Kitabi-Əbbad. Əbbad ibn Süleyman əs-Saymərinin Əbu Bəkrin üstünlüyünü sübut etməyə çalışdığı əsərinə yazılmış rəddiyədir,
 Kitabül-Lətif.

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 
 Mötəzililər