Dumetia atriceps

Dumetia atriceps — Sərçəkimilər fəsiləsinə aid quş növü.
 Ümumi məlumat 
Dumetia atricepsə Hindistanın Qərbi Qat dağlarında və Şri-Lanka meşələrində rast gəlinir. Bu kiçik şabalıdı-qəhvəyi rəngli quşların qara başlığı, ağ alt hissəsi və açıq sarı gözləri var. Meşələrin alt bitki örtüyündə sürülər halında qidalanırlar və daim səs çıxarırlar, narahat olduqda isə həyəcan siqnalları verirlər.

Dumetia atriceps ilk dəfə 1839-cu ildə ingilis təbiətşünası Tomas Cerdon tərəfindən "Brachypteryx atriceps" binominal adı ilə təsvir edilmişdir. O, yayılma sahəsini Hindistanın cənub-qərbindəki Trissur, Vadakkançerri, Kunur və Vayanad kimi göstərmişdir. Növün tip yeri 1935-ci ildə Hyu Vistler tərəfindən Vayanad olaraq təyin edilmişdir.  Dumetia atriceps əvvəllər monotipik "Rhopocichla" cinsinə daxil edilsə də, 2019-cu ildə nəşr edilmiş geniş molekulyar filogenetik tədqiqatın nəticələrinə əsasən "Dumetia" cinsinə köçürülmüşdür. "Dumetia" cinsi 1852-ci ildə ingilis zooloq Eduard Blit tərəfindən təqdim edilmişdir. Cinsin adı latınca "sıx kolluq" mənasını verən "dumetum" sözündən gəlir. Növün epiteti olan "atriceps" latınca "qara" (ater) və "başlıq" (-ceps) sözlərindən ibarətdir. 

Dörd yarımnöv tanınır:
 "D. a. atriceps" (Cerdon, 1839) – Hindistanın qərb və cənub hissələri.
 "D. a. bourdilloni" (Hume, 1876) – Hindistanın cənub-qərb və cənub hissələri.
 "D. a. siccata" (Whistler, 1941) – Şri-Lankanın şimal və şərq hissələri.
 "D. a. nigrifrons" (Blyth, 1849) – Şri-Lankanın cənub-qərb hissələri.

Dumetia atriceps kvadratik quyruğu ilə birlikdə 13 sm uzunluğundadır. Üst hissəsi qəhvəyi, alt hissəsi isə ağ rəngdədir. Qərbi Qat dağlarında yaşayan iki yarımnövün qara başlığı var, lakin Şri Lankadakı iki yarımnövün bu xüsusiyyəti qara maskaya çevrilir. Açıq sarı gözlər bu xüsusiyyətlə ziddiyyət təşkil edir. Cənub Qərbi Qatlarda yaşayan "bourdilloni" yarımnövünün başlığı daha tünd qara, alt hissəsi daha qəhvəyi və üst hissələri daha zeytun rənglidir. Palqat boğazının şimalında tapılan nominal yarımnövün başlığı tünd qara rəngdədir. Şri Lankada "siccata" yarımnövü aşağı yüksəklikdə, "nigrifrons" isə nəmli zonada yaşayır. Birincinin üst hissələri daha zeytun, ikincinin isə qırmızımtıl rəngdədir.

Çoxalma mövsümü maydan iyula qədər davam edir. Dumetia atriceps yuvalarını kolluqların aşağı hissəsində qurur, yuva yarpaqlardan, tez-tez bambuk yarpaqlarından hazırlanmış top şəklindədir. Yuva quru yarpaqların kolluğa yapışdırılmış kimi görünür və girişi yan tərəfdədir. Adətən iki yumurta qoyulur. Həmçinin, quşların bəzən gecələdiyi yuxu yuvaları da qurduqları deyilir. Bu yuxu yuvaları döşənmiş deyil.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Photos and videos

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə heyvanlar
Kateqoriya:Asiya quşları
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər
Kateqoriya:1839-cu ildə təsvir edilən quşlar
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər