Aleksandr Beyn (filosof)

Aleksandr Beyn (; ) — Britaniya empirizm məktəbinin üzvü olan Şotland filosofu və təhsil xadimi, psixologiya, dilçilik, məntiq, əxlaq fəlsəfəsi və təhsil islahatı sahələrində qabaqcıl və yenilikçidir. O, psixologiya və analitik fəlsəfənin ilk jurnalı olan Mind jurnalını təsis etmiş və elmi metodun psixologiyaya tətbiqində aparıcı şəxs olmuşdur. Beyn Aberdin Universitetində Məntiq üzrə ilk Regius kafedrasının müdiri və Məntiq professoru olmuş, eyni zamanda əxlaq fəlsəfəsi və İngilis ədəbiyyatı üzrə professor vəzifələrini tutmuş və iki dəfə Aberdin Universitetinin Lord Rektoru seçilmişdir.

 Erkən həyatı və təhsili 

Aleksandr Beyn Şotlandiyanın şimalında, Aberdində toxucu və veteran əsgər Corc Beyn və Marqaret Polun ailəsində anadan olmuşdur. On bir yaşında məktəbi tərk edərək toxucu kimi işləməyə başlamışdır, buna görə də onu Weevir, rex filosophorum kimi təsvir edirlər. O, həmçinin Aberdin Mexanika İnstitutunda və Aberdin İctimai Kitabxanasında mühazirələrdə iştirak etmişdir.

1836-cı ildə o, Marischal Kollecinə daxil oldu və burada riyaziyyat professoru Con Kruikşank, kimya professoru Tomas Klark və təbiət fəlsəfəsi professoru Uilyam Naytın təsiri altına düşdü. Bakalavr dərəcəsinin sonunda 1840-cı ilin sentyabrında nəşr olunan "Elektrotip və Daqerreotip" adlı ilk məqaləsi ilə "Vestminster Review" jurnalına yazıçı kimi qatıldı. Bu, onun Con Stüart Mill ilə əlaqəsinin başlanğıcı idi və bu, ömürlük dostluğa səbəb oldu. O, "Mavi Lent" və "Boz Riyazi Təqaüd" mükafatlarına layiq görüldü. Kollecdəki karyerası və təhsili, xüsusən də idrak fəlsəfəsi, riyaziyyat və fizika sahələrində fərqləndi və ən yüksək dərəcələrlə sənət magistri dərəcəsi ilə məzun oldu.

1841-ci ildə Bain səhhətindəki problemlər səbəbindən akademik vəzifələrini yerinə yetirə bilməyən Əxlaqi Fəlsəfə professoru Dr. Qlennini əvəz etdi. O, ardıcıl üç semestr oxumağa davam etdi və bu müddət ərzində Vestminster üçün yazmağa davam etdi, həmçinin Con Stüart Millə "Məntiq Sistemi" (1842) əsərinin əlyazmasının yenidən işlənməsində kömək etdi. 1843-cü ildə o, kitabın ilk rəyini "London and Westminster"-ə təqdim etdi.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 


 William L. Davidson, Professor Bain, an obituary from Mind (Jan. 1904)
 Moral Science: A Compendium of Ethics by Alexander Bain



 Stanford Encyclopedia of Philosophy entry on Alexander Bain

Kateqoriya:11 iyunda doğulanlar
Kateqoriya:1818-ci ildə doğulanlar
Kateqoriya:Aberdində doğulanlar
Kateqoriya:18 sentyabrda vəfat edənlər
Kateqoriya:1903-cü ildə vəfat edənlər
Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər
Kateqoriya:XIX əsr filosofları
Kateqoriya:Şotlandiya filosofları
Kateqoriya:Aberdin Universitetinin məzunları