Carduelis citrinella

Carduelis citrinella — Sərçəkimilər fəsiləsinə aid quş növü.
 Taksonomiyası 
Bu quş cənub-qərbi Avropanın dağlıq ərazilərində, İspaniyadan Alp dağlarına qədər olan bölgədə yaşayır və çoxalır. Onun ən şimal çoxalma sahəsi cənub-qərbi Almaniyanın Qara Meşəsində yerləşir.

Carduelis citrinella ilk dəfə 1764-cü ildə alman zooloqu Peter Simon Pallas tərəfindən "Fringilla citrinella" binomial adı ilə təsvir edilmişdir. Cari cins adı olan "Carduelis", latın dilində Avropa qızılquşu mənasını verir, xüsusi epiteti olan "citrinella" isə italyan dilində kiçik sarı quş deməkdir. Bu, latın dilindəki "citrinus" (sitrin və ya açıq yaşıl-sarı) sözünün kiçildilməsidir. Bir zamanlar Korsika sərçəsi (Carduelis corsicana) sitrin sərçəsi ilə eyni növ kimi qəbul edilsə də, indi ayrı bir növ kimi təsnif edilir. Molekulyar genetik tədqiqatlar göstərir ki, sitrin sərçəsi Avropa qızılquşu (Carduelis carduelis) ilə yaxın qohumdur.

 Təsviri və sistematikası 
Carduelis citrinellanın ümumi uzunluğu 12 sm, çəkisi isə təxminən 12,5 qramdır. Üst hissələri boz rəngdədir, belində qəhvəyi çalar və qara zolaqlar var. Alt hissələri və qanad çubuqları sarı rəngdədir. Qohumları kimi, onun da parlaq üz maskası var ki, bu növdə də sarı rəngdədir. Cinsiyyətlər oxşardır, baxmayaraq ki, cavan dişilər alt tərəfdən daha solğun ola bilər, cavan quşlar isə (Avropa "Serinus" növlərindən fərqli olaraq) qəhvəyi rəngdədir və lələklərində sarı və ya yaşıl rəng yoxdur. Oxuması Avropa qızılquşu (C. carduelis) və Avropa sərini (Serinus serinus) oxşayan gümüşü cığırltıdır. Əsas çağırışı "tee-ee" səsi ilə oxşarlıq təşkil edir ki, bu da Avrasiya siskinə (Spinus spinus) bənzəyir. 

Carduelis citrinella Korsika sərçəsindən (C. corsicana) yaşayış mühiti seçimi ilə fərqlənir. Carduelis citrinella əsasən subalp iynəyarpaqlı meşələrində və Alp çəmənliklərində yaşayarkən, Korsika sərçəsi dəniz səviyyəsindən dağ yamaclarının ən yüksək nöqtələrinə qədər müxtəlif yaşayış mühitlərində tapıla bilər. Carduelis citrinella əsasən şam (Pinus) və küknar (Picea) kimi iynəyarpaqlı ağaclarda yuva qurur, Korsika sərçəsi isə ağac şibyəsi (Erica arborea), ardıc (Juniperus) və böyürtkən (Rubus) kimi alçaq kollardan da istifadə edir.

 Qorunma statusu 
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) Carduelis citrinellanı "az təhlükə altında" (Least Concern) kimi qiymətləndirilir.
 Qalereya 

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Förschler, Marc Imanuel & Kalko, Elisabeth K.V. (2007): Geographical differentiation, acoustic adaptation and species boundaries in mainland citril finches and insular Corsican finches, superspecies Carduelis [citrinella]. Journal of Biogeography 34(9).  (HTML abstract)




 Xarici keçidlər 

Audio recordings from Xeno-canto
 Oiseaux Photos

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə heyvanlar
Kateqoriya:Avrasiya quşları
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər
Kateqoriya:Türkiyə quşları
Kateqoriya:1764-cü ildə təsvir edilən quşlar
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər