Marjinal konsepsiyalar

İqtisadiyyatda marjinal konsepsiyalar bir malın və ya xidmətin istifadə olunan miqdarındakı konkret dəyişikliklə əlaqələndirilir; bu, həmin mal və ya xidmət sinfinin ümumi əhəmiyyəti və ya onun ümumi miqdarı haqqında anlayışlardan fərqlənir.

 Marjinallıq 
Məhdudiyyətlər anlayış baxımından bir sərhəd və ya marja kimi təsəvvür olunur.Wicksteed, Philip Henry; The Common Sense of Political Economy (1910), I kitab, 2-ci fəsil və digər hissələr. Hər bir fərd üçün marjanın yeri onun ehtiyatlarına (endowment) uyğun gəlir; bu anlayış geniş mənada imkanları da əhatə edir. Bu ehtiyatlar bir çox amillərlə müəyyən olunur, o cümlədən fizika qanunları (enerji və maddə formalarının necə çevrilə biləcəyini məhdudlaşdıran), təbiətin təsadüfləri (təbii resursların mövcudluğunu müəyyən edən), həmçinin həm digər şəxslər, həm də fərdin özü tərəfindən verilmiş əvvəlki qərarların nəticələri.

Müəyyən məhdudiyyətlər daxilində doğru olan dəyər marjinal dəyər adlanır. Bu məhdudiyyətlərin konkret yumşaldılması və ya sərtləşdirilməsi nəticəsində baş verən dəyişiklik isə marjinal dəyişiklikdir və bu dəyişiklik həmin mal və ya xidmətin ən kiçik müvafiq bölünmə vahidi qədər ola bilər.von Wieser, Friedrich; Über den Ursprung und die Hauptgesetze des wirtschaftlichen Wertes [The Nature and Essence of Theoretical Economics] (1884), s. 128. Hesablamaların sadələşdirilməsi məqsədilə neoklassik analizdə malların və xidmətlərin davamlı şəkildə bölünə bilən olduğu tez-tez fərz edilir. Bu kontekstdə marjinal dəyişiklik sonsuz kiçik kəmiyyət və ya hədd ola bilər. Lakin ciddi mənada ən kiçik müvafiq bölünmə bəzən kifayət qədər böyük ola bilər.

 Əsas marjinal anlayışlardan bəziləri 
Marjinal istifadə — bir malın və ya xidmətin miqdarındakı artım zamanı iqtisadi subyektin onu istifadə edəcəyi konkret tətbiq sahəsi və ya miqdar azaldıqda imtina ediləcək konkret istifadə formasıdır.

Marjinal fayda — mal və ya xidmətin miqdarındakı artım zamanı istifadə edilən konkret tətbiqin verdiyi fayda və ya azalma zamanı tərk edilən istifadə formasının faydasıdır. Başqa sözlə, marjinal fayda marjinal istifadənin faydasıdır.

Marjinal əvəzləmə norması — iqtisadi subyektin bir mal və ya xidmətin vahidlərini digərinin vahidləri ilə dəyişməyə razı olduğu, marja səviyyəsində ən az əlverişli əvəzləmə nisbətidir.

Marjinal üstünlük — marjinal dəyişikliklə əlaqəli olan üstünlükdür (istənilən şəkildə dərəcələndirilmiş və ya ölçülmüş).

Marjinal xərc termini marja səviyyəsində imkan dəyərini ifadə edə bilər və ya daha dar mənada marjinal pul xərci, yəni itirilmiş pul axını ilə ölçülən marjinal xərc anlamında istifadə oluna bilər.

Digər marjinal anlayışlara (amma bunlarla məhdudlaşmır) aşağıdakılar daxildir:

 marjinal fiziki məhsul (bəzən sadəcə “marjinal məhsul” da adlandırılır)
 Əməyin marjinal məhsulu
 Kapitalın marjinal məhsulu
 Marjinal transformasiya norması — bir nəticəni və ya məhsulu artırmaq üçün digərindən nə qədər imtina edilməli olduğunu göstərən nisbət
 Marjinal gəlir məhsulu
 Marjinal qənaət meyli və istehlak
 Marjinal vergi dərəcəsi
 Kapitalın marjinal səmərəliliyi

Marjinalizm — iqtisadi hadisələri izah etmək üçün marjinal anlayışlardan istifadə edilməsidir.

Əlaqəli anlayış olan elastiklik bir dəyişənin faizlə ifadə olunan artımının digər dəyişənin faizlə ifadə olunan artımına nisbətini göstərir.

 İstinadlar