VLAN

VLAN ( qısaldılmış forması) —  Lokal olaraq bir qrup cihazı eyni şəbəkəyə daxil edən virtual yerli şəbəkə. VLAN eyni fiziki şəbəkə infrastrukturu üzərində bir-birindən ayrılmış şəbəkələrin qurulmasına imkan verir, bununla da yayım domenlərinin (broadcast domain) sayını azaldır və şəbəkə idarəçiliyini asanlaşdırır.
 Ümumi məlumat 
LAN (Lokal şəbəkə) ümumiyyətlə bir fiziki mühitdə yerləşən cihazların bir-biri ilə əlaqəsini təmin edir. VLAN isə bu əlaqəni lokal olaraq bölməyə imkan verir ki, bu da müxtəlif istifadəçi qruplarını və ya bölmələri bir-birindən ayırmağa kömək edir.

VLAN şəbəkələri bir-birindən lokal olaraq ayıraraq, müxtəlif istifadəçi və qurum qrupları üçün ayrıca alt şəbəkələr yaradır. VLAN-lar fərqli portlara təyin oluna bilər və bir-biri ilə əlaqə yaratmaq üçün routerə ehtiyac duyurlar.

Windowsda VLAN dəstəyi Hyper-Vnin bir hissəsi (virtual maşınlar yaratmağa ehtiyac yoxdur) və ya Linuxda interfeys bağlantısına bənzər "NIC Teaming"in (həmçinin LBFO adlanır) bir hissəsi kimi təmin edilir.

 Növləri 
Əsas (Basic) VLAN – Hər VLAN-a unikal identifikator (VLAN ID) təyin olunur və portlar bir dəfə konfiqurasiya edildikdən sonra dəyişdirilə bilməz. Genişləndirilmiş (Extended) VLAN – Prioritet yönləndirmə (priority-based routing), trunking və spanning tree kimi əlavə xüsusiyyətlər təklif edir.
Etiketli (Tagged) VLAN – IEEE 802.1Q standartı ilə VLAN-lar yaradaraq məlumat çərçivələrinə xüsusi etiketlər əlavə edir ki, bu da onların düzgün interfeysə yönləndirilməsini təmin edir.

IEEE 802.1aq|Shortest Path Bridging (IEEE 802.1aq) VLAN-lar üçün 4096 limitinə qarşı 16 milyona qədər miqyaslanma təklif edir.

 Üstünlükləri 
 Şəbəkənin seqmentləşdirilməsi – Şəbəkəni istifadəçi qrupları əsasında bölmək imkanı yaradır.
 Mərkəzləşdirilmiş idarəetmə – VLAN-ların idarə olunması daha rahatdır və fiziki kabel dəyişikliklərinə ehtiyac qalmır.
 Performansın artırılması – Trafikin loqik bölünməsi sayəsində bant genişliyi optimallaşdırılır.
 Təhlükəsizliyin artırılması – VLAN-lar arasında məlumat ötürmək üçün marşrutlaşdırıcıdan istifadə tələb olunur ki, bu da əlavə təhlükəsizlik qatını təmin edir.
 İnfrastruktur xərclərinin azaldılması – VLAN-lar xüsusi kabellər çəkmədən fərqli istifadəçi qruplarını ayırmağa imkan verir.

 Çatışmazlıqları 
 Hər cihazın ayrıca konfiqurasiyası tələb olunur.
 Yeni cihazlar əlavə edildikdə VLAN konfiqurasiyasının yenilənməsi lazımdır.
 VLAN-ların diaqnostikası çətin ola bilər.
 Bəzi şəbəkə avadanlıqları VLAN-ları dəstəkləməyə bilər.

 İstifadə olunma şərtləri 
 Müxtəlif departamentlərin və ya ofislərin trafikini ayırmaq üçün.
 Qonaq və daxili işçi şəbəkəsini bir-birindən ayırmaq üçün.
 Eyni şəbəkədə fərqli qurğuların birgə işləməsini təmin etmək üçün.
 Qoşulmuş bir neçə şəbəkə açarlarını (switch) idarə etmək üçün.
 Şəbəkə təhlükəsizliyini artırmaq və icazəsiz girişlərin qarşısını almaq üçün.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Эндрю Таненбаум, 2003, «Computer Networks», Pearson Education International, New Jersey.

 Xarici keçidlər 
 RFC3069 VLAN Aggregation for Efficient IP Address Allocation
 IEEE’s 802.1Q standard 1998 version  (2003 version )(2005 version )
  Cisco’s Overview of Routing between Virtual LANs 
 Cisco’s Bridging Between IEEE 802.1Q VLANs  white paper
 University of California’s VLAN Information
 Виртуальная реальность или что такое vlan

Kateqoriya:İnternet protokolları