Sima Bina

Sima Bina () — İran ənənəvi musiqisi ifaçısı, bəstəkar, tədqiqatçı, rəssam və müəllim. Almaniyanın WDR radiosu onu "İran xalq musiqisinin böyük xanımı" kimi xarakterizə etmişdir. Sima Binanın səhnə və ifaçılıq fəaliyyəti artıq beş onilliyi əhatə edir. O, demək olar ki, unudulmuş bir sıra İran xalq mahnılarını və melodiyalarını toplayıb yenidən dirçəltmişdir. Bina bu mahnıların mənşəyini araşdırmış, onları müxtəlif bölgələrdə toplamaq, yazıya almaq, notlaşdırmaq və yenidən şərh etmək üzərində geniş tədqiqat aparmışdır. Onun yaradıcılığı Mazandaranlılar, kürdlər, türkmənlər, bəlucilər, lurlar, Şiraz bölgəsi, Bəxtiyarilər və Şimali Xorasan ostanı ilə Cənubi Xorasan ostanı da daxil olmaqla, İran xalq musiqisinin bütün spektrini əhatə edir.

 Erkən həyatı və karyerası 

Xalq ənənələrinin mərkəzində yerləşən Xorasan ostanının Bircənd şəhərində anadan olmuş Bina, karyerasına doqquz yaşında atasının – İran klassik musiqisinin ustadı və onun bir çox erkən mahnılarının müəllifi olan Əhməd Binanın – rəhbərliyi ilə İran radiosunda başlamışdır. Bina rədif repertuarını və avaz vokal texnikasını Məərufi və Zərrin Pəncə kimi böyük ustadlardan öyrənmişdir. O, Gülhayi Səhrayi ("Səhranın gülləri") adlı öz solo proqramına sahib olmuş, burada İranın müxtəlif bölgələrindən xalq mahnıları və musiqi nümunələrini təqdim etmişdir.

1969-cu ildə Tehran Universitetinin təsviri incəsənət ixtisası üzrə məzunu olduqdan sonra Sima Bina musiqi təhsilini davam etdirmiş və radio sahəsindəki biliklərini ustad Dəvaminin rəhbərliyi altında mükəmməlləşdirmişdir. 1993-cü ildən etibarən o, dünyada müxtəlif festivallara və təşkil olunmuş konsertlərə dəvət alaraq ənənəvi İran musiqisi ifa etmişdir. Hazırda o, Köln və Tehran arasında yaşayır.

 İran laylaları 

İran xalq musiqisi üzərində işləri zamanı Sima Bina müxtəlif etnik bölgələrə məxsus laylalar (beşik nəğmələri) ilə tez-tez rastlaşır və onları topladığı materiallara daxil edirdi. Bu toplama işi 2009-cu ildə İran laylaları adlı kitabın nəşrinə gətirib çıxardı. Bu kitabda Bina seçdiyi laylaların notlarını, vizual təsvirini və onların analizi ilə bağlı fikirlərini analarla bölüşməklə yanaşı, həm də dörd cildlik nəşrdə qırxa yaxın orijinal İran laylasını təqdim etmişdir.

 İstinadlar