Qəzza sülh sammiti

Qəzza sülh sammiti, həmçinin Şarm Əl-Şeyx sammiti- 2023-cü ildə başlayan Qəzza müharibəsinə son qoymaq üçün Qəzza sülh planının birinci mərhələsinin həyata keçirilməsinə dair razılaşmanın ardından 13 oktyabr 2025-ci ildə Misirin Şərm əş-Şeyx şəhərində keçirilən diplomatik görüş. 30-a yaxın ölkədən nümayəndənin qatıldığı sammitdə ABŞ prezidenti Donald Tramp və Misir prezidenti Əbdülfəttah Əs-Sisi həmsədrlik ediblər. Beynəlxalq konfransda İsrail və HƏMAS nümayəndələri iştirak etməyiblər.

 Tarixi 
Qəzza müharibəsi 2023-cü il oktyabrın 7-də HƏMAS-ın rəhbərlik etdiyi bir qrup fələstinli silahlı qruplaşmanın İsrailin cənubunda həyata keçirdiyi bir sıra koordinasiyalı silahlı hücumlardan sonra başlayıb. 8 oktyabr 2025-ci ildə İsrail hökuməti və HƏMAS ABŞ prezidenti Donald Tramp tərəfindən təklif olunan Qəzza sülh planının birinci hissəsi ilə razılaşdılar və nəticədə 10 oktyabr 2025-ci ildə hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə nəticələndi. Sülh prosesində növbəti addımlarla bağlı beynəlxalq sammit planları həmin gün Tramp tərəfindən açıqlandı.

Tramp sammitdə iştirak etməzdən əvvəl səhər saatlarında İsrail Knesseti və qonaqlar qarşısında çıxış edərək, İsraili Yaxın Şərqdə sülh və firavanlığa diqqət yetirməyə çağırıb və İsrail prezidenti İsaak Hersoqdan baş nazir Benyamin Netanyahunu üzləşdiyi müxtəlif hüquqi ittihamlara görə əfv etməyə çağırıb. Tramp girov ailələri ilə də görüşüb.

 Məqsədlər 
Sammitdə Qəzza sülh planının həyata keçirilməsində növbəti addımların müzakirəsi nəzərdə tutulurdu və diqqətin Qəzza zolağının gələcək idarəçiliyinə, təhlükəsizlik və humanitar yardıma yönəldilməsi nəzərdə tutulurdu.

 İştirakçılar 
300px|thumb|right|Əbdülfəttah əs-Sisi və Donald Tramp 2019-cu ildə
300px|thumb|right|Qəzza sülh sammitində liderlərin görüşü
300px|thumb|right|Yekun deklarasiyanın imzalanması

Samitdə iştirak üçün 30-a yaxın ölkədən və bir sıra beynəlxalq təşkilatlardan nümayəndələr dəvət olunmuşdu.
İştirak aşağıdakı kimi olub.

Dövlət  Təmsilçi Vəzifəsi  ErmənistanNikol PaşinyanBaş nazir  Azərbaycan İlham Əliyev Prezident   BəhreynHəməd ibn İsa Əl-XəlifəKral  KanadaMark KarniBaş nazir  KiprNikos XristodulidisPrezident  MisirƏbdülfəttah Əs-SisiPrezident  FransaEmmanuel MakronPrezident  Almaniya Fridrix MertsBaş nazir  Yunanıstan Kiriakos MitsotakisBaş nazir  Macarıstan Viktor OrbanBaş nazir  HindistanKirti Vardhan SinqhXarici İşlər Naziri  İndoneziyaPrabovo SubiantoPrezident  İraqMohammed Şia əl-SudaniBaş nazir  İtaliya Corca MeloniBaş nazir  YaponiyaFumio İvaiSəfir  İordaniyaII Abdullah Kral  KüveytƏhməd Al-Abdullah Əl-SabahBaş nazir  Niderland[Dik Şof]]Baş nazir  Norveçİonas Qahr StorBaş nazir  OmanBədr bin Hamad Al BusaidiXarici İşlər Naziri  Pakistan Şahbaz ŞərifBaş nazir  Fələstin Mahmud AbbasPrezident  Paraqvay Santiago PeñaPrezident  QətərTəmim bin Həməd Al SaniƏmir  Səudiyyə Ərəbistanı Faysal bin Farhan Əl SaudXarici İşlər Naziri  İspaniya Pedro SançezBaş nazir  TürkiyəRəcəb Tayyib ƏrdoğanPrezident  Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Mənsur ibn Zeyd Əl NəhayanVitse Prezident  Birləşmiş Krallıq Kir StarmerBaş nazir  ABŞ Donald TrumpPrezident

Beynəlxalq təşkilatlar 
Təşkilat  Təmsilçi  Vəzifəsi  Ərəb Dövlətləri LiqasıƏhməd Əbul QeytBaş katib  Avropa İttifaqıAntónio KostaAvropa Şurasının prezidenti  Birləşmiş Millətlər TəşkilatıAntoniu QuterreşBaş katib

 Nəticəsi 
Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Qətər Əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Tani və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan “Dayanıqlı Sülh və Rifah üçün Tramp Bəyannaməsi” kimi tanınan birgə bəyannaməni imzaladılar.https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/10/the-trump-declaration-for-enduring-peace-and-prosperity/

Tramp imzalanmış sənədin “çoxlu qayda və təkliflərdən” ibarət olduğunu və “çox əhatəli” olduğunu, lakin “The New York Times” nəşr olunan sənəddə əsaslı detalların olmadığını qiymətləndirib. Birgə razılaşma sadə olduğuna və Qəzzada da daxil olmaqla regional sülh razılaşmasının əldə edilməsinə dair bir neçə detal təqdim etdiyinə görə tənqid edilib. Bəzi analitiklər tərəfindən bütün sammitin özü sabit və əsaslı sülh razılaşması deyil, daha çox simvolik və qarşıdan gələn təhlükə siqnalı kimi qəbul edilib.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Sharm El-Sheikh Peace Summit - Government of Egypt
 The Trump Declaration for Enduring Peace and Prosperity

Kateqoriya:2025-ci ildə beynəlxalq münasibətlər
Kateqoriya:İsrail–Qəzzə münaqişəsi
Kateqoriya:Ərəb-İsrail münaqişəsini həll etmək cəhdləri
Kateqoriya:Qəzzədə müharibə (2023–hal-hazırda)
Kateqoriya:İsrail–Misir münasibətləri
Kateqoriya:Donald Trampın ikinci prezidentliyi dövrü