Deminq tsiklı

PDCA ( — ) — keyfiyyətin idarə edilməsi sahəsində istifadə olunan iterativ qərarvermə metodu.

Bu model proseslərin davamlı şəkildə yaxşılaşdırılmasını təmin etmək məqsədilə tətbiq olunur və hər mərhələ əvvəlkinin nəticələrinə əsaslanır. PDCA konsepsiyası təşkilatlarda idarəetmənin səmərəliliyini artırmaq, fəaliyyətləri sistemləşdirmək və riskləri azaltmaq üçün geniş istifadə edilir.Foresight University, The Foresight Guide, Shewhart's Learning and Deming's Quality Cycle,  

PDCA həmçinin Deminq tsikli, Şivhart tsiklı və ya Deminq–Şivhart prinsipi kimi də tanınır.Deminq bu modeli PDSA ( — ) kimi təqdim etmiş, Şivhart isə PDCA ( — ) adlandırmışdır. Hər iki yanaşma idarəetmə proseslərində fasiləsiz təkmilləşdirmə prinsipinə əsaslanır.

 İdarəetmə tsiklı 


PDCA metodologiyası rəhbərlik üçün prosesi idarə etmək və onun məqsədlərinə nail olmaq üzrə fəaliyyət alqoritmini ifadə edir. Bu yanaşma bir-birini ardıcıl şəkildə tamamlayan dörd əsas mərhələdən ibarətdir:

Planlaşdırma (): məqsədlərin və həmin məqsədlərə nail olmaq üçün zəruri olan proseslərin müəyyən edilməsi; prosesin hədəflərinə və istehlakçı tələblərinə müvafiq işlərin planlaşdırılması; həmçinin tələb olunan resursların ayrılması və bölüşdürülməsi;
İcra (): planlaşdırılmış işlərin yerinə yetirilməsi mərhələsi;
Yoxlama (): prosesin icrası zamanı əldə edilən nəticələrin əsas effektivlik göstəriciləri əsasında qiymətləndirilməsi, kənarlaşmaların aşkarlanması və onların səbəblərinin təhlili;
Təkmilləşdirmə (): planlaşdırılmış nəticələrdən kənarlaşmaların səbəblərinin aradan qaldırılması üçün tədbirlərin görülməsi, eləcə də planlaşdırma və resurs bölgüsünə dair dəyişikliklərin həyata keçirilməsi.

Bu dövri yanaşma təşkilatlara idarəetmə proseslərini davamlı şəkildə optimallaşdırmaq və fəaliyyətin ümumi keyfiyyətini yüksəltmək imkanı verir.

 Tətbiqi 

PDCA tsiklı praktiki fəaliyyət zamanı dəfələrlə və müxtəlif tsikllarla (dövr) tətbiq edilir. Əsas fəaliyyətlərin yerinə yetirilməsində bu tsikl adətən hesabatlılıq və planlaşdırma tsikllarına müvafiq olaraq həyata keçirilir.

Düzəldici tədbirlər zamanı PDCA dövrünün müddəti hesabat və planlaşdırma dövrlərindən daha qısa və ya daha uzun ola bilər. Bu müddət kənarlaşmaların səbəblərini aradan qaldırmaq üçün görülən tədbirlərin xüsusiyyətindən, həc­min­dən, davametmə müddətindən və məzmunundan asılı olaraq müəyyən edilir.

Bu yanaşma təşkilatlara prosesləri çevik şəkildə idarə etmək, səmərəliliyi artırmaq və qərarvermə mexanizmlərini təkmilləşdirmək imkanı verir.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat siyahısı 

  Reprint. Originally published: Quality Management Journal 2(1) (1994): 9–24.




Kateqoriya:Keyfiyyətin idarə edilməsi
Kateqoriya:ABŞ ixtiraları
Kateqoriya:Sistemli analiz
Kateqoriya:Layihə menecerliyi metodları