Ey müsəlmanlar, mədəd, ol yar pünhan ayrılır

Ey müsəlmanlar, mədəd, ol yar pünhan ayrılır və ya sadəcə Ayrılır — İmadəddin Nəsiminin Fəzlullah Nəiminin ölümü münasibətilə yazdığı şeir.

 Tarixi 

İmadəddin Nəsiminin mürşidi olan Fəzlullah Nəimi Miranşah tərəfindən Şirvanda tutulmuş və Naxçıvana gətirilmişdir. Burada o, əvvəlcə dustaq saxlanılmış, daha sonra isə edam edilmişdir. Onun cəsədini iplə bağlayıb küçə-küçə süründürmüşdülər. İmadəddin Nəsimi öz mürşidinin ölümündən təsirlənmişdir. Bu münasibətlə, o, iztirab və yanğı dolu "Ey müsəlmanlar, mədəd, ol yar pünhan ayrılır" şeirini (rədifli qəzəl) yazmışdır:
Ey müsəlmanlar, mədəd, ol yar pünhan ayrılır,
Ağlamayım neyləyim, çün gövdədən can ayrılır.
Ey sənəm, hicran əlində naleyi-zar eylərəm,
Gözlərimdən sanasan dəryayi-ümman ayrılır.

Bu misralar həmin dövrün mədəni və ictimai-siyasi vəziyyətini, proseslərin ağırlığını, hürufiliyə qarşı qəddarlığın mahiyyətini başa düşmək üçün kifayət qədər material verir.

Şah İsmayıl Xətainin "Ayrılır" rədifli qəzəli İmadəddin Nəsiminin eyniadlı əsərinə cavab olaraq yazılmışdır.

 Müasir mədəniyyətdə 
Qəzəl "Nəsimi" filmində Nəiminin ölüm səhnəsində istifadə edilmişdir. Nəsimi Nəiminin edamını izləyəndən sonra qəzəli oxuyur və ətrafdakı insanlar da ona qoşulur. Qəzəlin beytlərinin fərqli insanlar tərəfindən oxunması və insanların bu səhnədə həmrəylik nümayiş etdirməsi səhnənin təsir gücünü artırır.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Y. M. Babayev. Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi (XIII–XVIII əsrlər). Dərslik. Təkrar nəşr. Bakı, "Elm və təhsil", 2018, 760 səh.

 Əbədiyyət günəşi. Nəsimi – 650. Bakı, "Zərdabi Nəşr" MMC. 2019. 352 s.

Kateqoriya:İmadəddin Nəsimi
Kateqoriya:Azərbaycan mədəniyyətində hürufilik
Kateqoriya:Azərbaycan dilində əsərlər