Abram İoffe

Abram Fyodoroviç İoffe (rusca: Абра́м Фёдорович Ио́ффе, tələffüzü: [ɐˈbram ˈfʲɵdərəvʲɪtɕ ɪˈofɛ]; ) — görkəmli sovet fiziki. O, Stalin mükafatı (1942) və Lenin mükafatı (1961) (ölümündən sonra) almışdır. İoffe bərk cisimlər fizikası və elektromaqnetizmin müxtəlif sahələri üzrə mütəxəssis idi. O, radioaktivlik, ifratkeçiricilik və nüvə fizikası üzrə tədqiqat laboratoriyaları yaratmış və bunların bir çoxu müstəqil institutlara çevrilmişdir.

 Karyerası 
1906-cı ildən sonra İoffe Sankt-Peterburq Politexnik Universitetində çalışdı və sonda professor oldu. 1911-ci ildə o (Robert Millikendən asılı olmayaraq) elektronun yükünü təyin etdi. Bu təcrübədə sink metalının mikropartikulları elektronları çıxarmaq üçün ultrabənövşəyi işıqla şüalandırıldı. Daha sonra yüklü mikropartikullar cazibə qüvvəsinə qarşı elektrik sahəsində balanslaşdırıldı ki, onların yükləri təyin olunsun (1913-cü ildə nəşr olundu).

1911-ci ildə İoffe yəhudilikdən lüteranlığa keçdi və yəhudi olmayan bir qadınla evləndi. 1913-cü ildə Fəlsəfə Magistri, 1915-ci ildə isə Fizika Doktoru adını aldı. 1918-ci ildə Dövlət Rentgenologiya və Radiologiya İnstitutunun fizika və texnologiya şöbəsinin müdiri oldu. Bu institut 1933-cü ildə Leninqrad Fizika-Texniki İnstitutuna (LTTI), sonda isə İoffe İnstitutuna çevrildi.

1930-cu illərin əvvəllərində Qırmızı Ordunun Hava Hücumundan Müdafiə Qüvvələrində işğalçı təyyarələri aşkar etmək vasitələrinə ciddi ehtiyac var idi. Bir sıra tədqiqat institutları radiolokasiya (radio-lokasiya) texnikaları ilə məşğul idi. Rusiya Elmlər Akademiyası bu texnologiyanı qiymətləndirmək üçün 1934-cü ilin yanvar ayında konfrans çağırdı. İoffe bu konfransı təşkil etdi, sonra jurnal hesabatı dərc etdi və dünyanın hər yerindəki tədqiqatçılara sonda radar adlandırılacaq elm və texnologiyanı açıqladı.Ioffe, A. F.; "Contemporary problems of the development of the technology of air defense," Sbornik PVO, February 1934 (in Russian)

Sovet atom bombası layihəsi 1942-ci ildə başlayanda İoffedən texniki səylərə rəhbərlik etmək istəndi, lakin çox yaşlı olduğuna görə bu işdən imtina etdi. O, gənc İqor Kurçatovda böyük ümidlər gördü və onu ilk nüvə laboratoriyasına rəhbər təyin etdi. İosif Stalinin sözdə "köksüz kosmopolitlərə" (yəhudilərə) qarşı kampaniyası zamanı 1950-ci ildə İoffe LPTI direktoru və direktorlar şurasından ixtisar edildi. 1952–1954-cü illərdə o, SSRİ Elmlər Akademiyasının Yarımkeçiricilər Laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir və bu Laboratoriya 1954-cü ildə Yarımkeçiricilər İnstitutu kimi yenidən təşkil edilmişdir. İoffenin ölümündən sonra, 1960-cı ildə LPTI İoffe Fizika-Texniki İnstitutu adlandırıldı və Rusiyanın aparıcı tədqiqat mərkəzlərindən biridir.

İoffenin tələbələri arasında Aleksandr Aleksandrov, Pyotr Kapitsa, Pyotr Lukirski, İsaak Kikoin, İqor Kurçatov, Yakov Frenkel, Nikolay Semyonov, Leon Teremin, Boris Davıdov və Lev Artsimoviç var. İoffe Ernest Rezerforddan Pyotr Kapitsanın Kembric Universitetinin Kavendiş Laboratoriyasına qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 A. Joffe, Physics and Technology
 Annotated bibliography for Abram Ioffe from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
 Short biography by the Russian Ioffe institute 


Kateqoriya:Rusiya fizikləri
Kateqoriya:SSRİ fizikləri
Kateqoriya:XX əsrin fizikləri
Kateqoriya:Fizika-riyaziyyat elmləri doktorları
Kateqoriya:Sosialist əməyi qəhrəmanları
Kateqoriya:"Lenin" mükafatı laureatları
Kateqoriya:Leopoldin Alman Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri
Kateqoriya:Dei Linçei Akademiyasının üzvləri
Kateqoriya:Amerika Fizik Cəmiyyətinin üzvləri
Kateqoriya:Göttingen Elmlər Akademiyasının üzvləri
Kateqoriya:Prussiya Elmlər Akademiyasının üzvləri
Kateqoriya:Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvləri
Kateqoriya:Sankt-Peterburq Politexnik Universitetinin müəllimləri
Kateqoriya:Sankt-Peterburq Dövlət Texnologiya İnstitutunun məzunları
Kateqoriya:Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin məzunları
Kateqoriya:Münxen Lüdviq-Maksimilian Universitetinin məzunları
Kateqoriya:"Stalin" mükafatı laureatları
Kateqoriya:1-ci dərəcəli "Stalin" mükafatı laureatları
Kateqoriya:"Lenin" ordeni ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:"Lenin" mükafatı laureatları
Kateqoriya:RSFSR-in əməkdar elm xadimləri
Kateqoriya:Literatorski mostkidə dəfn olunanlar