Kvazi-eksperiment

Kvazi-eksperiment () —  empirik tədqiqat üsullarından biri olub, eksperimental dizayn prinsiplərinə əsaslansa da, iştirakçıların təsadüfi seçilməsinin mümkün olmadığı hallarda tətbiq edilir. Bu metod eksperimental qrup və nəzarət qrupu arasında müqayisə etməyə imkan versə də, təsadüfi təyinatın olmaması səbəbilə nəticələrin daxili etibarlılığı bir qədər aşağı ola bilər.Research Methods: Planning: Quasi-Exper. Designs   Kvazi-eksperimentlərdə müstəqil dəyişən tədqiqatçı tərəfindən manipulyasiya edilir, lakin iştirakçılar qruplara təsadüfi əsasda bölünmür. Bu, kvazi-eksperimentləri eksperimentlərdən fərqləndirən əsas cəhətdir. Nəticədə, kvazi-eksperimentlərdə səbəb-nəticə əlaqəsi müəyyən dərəcədə etibarlılıqla göstərilə bilər.

Kvazi-eksperimentlər əsasən təhsil, psixologiya, sosiologiya, ictimai səhiyyə və ictimai siyasət sahələrində geniş tətbiq olunur. Tədqiqatçılar real həyat şəraitində təcrübə keçirmək istədikdə, lakin etik və ya praktik səbəblərlə təsadüfi seçmə mümkün olmadıqda bu metodu seçirlər.

 Etika 
Kvazi-eksperimentlər etik baxımdan ən çox üstünlük verilən tədqiqat dizaynlarından biridir. Bu dizayn təsadüfi seçmə tələb etmədiyi üçün iştirakçıların müdaxiləyə məruz qalmasını məhdudlaşdırır və etik riskləri azaldır. Xüsusilə təhsil, səhiyyə və sosial xidmətlər kimi sahələrdə tədqiqatçıların təcrübə iştirakçılarına zərər vermədən nəticə əldə etməsinə şərait yaradır. Məsələn, müəyyən dərman və ya proqramı yalnız bir qrupa vermək və digərlərini ondan məhrum etmək bəzi hallarda etik sayılmaya bilər. Kvazi-eksperimentlər bu kimi hallarda balanslı alternativ təqdim edir.

 Daxili etibarlılıq 
Kvazi-eksperimentlərdə daxili etibarlılıq adətən aşağı səviyyədə olur, çünki iştirakçılar qruplara təsadüfi təyin edilmir. Bu, müstəqil dəyişənin nəticələrə təsirini dəqiq müəyyən etməyi çətinləşdirir. Daxili etibarlılığa təsir edən amillərə tarixi hadisələr, seçim qərəzi, olğunlaşma və ya reqressiya effekti daxildir. Tədqiqatçılar bu problemləri minimuma endirmək üçün statistik nəzarət metodlarından, məsələn, kovariasiya analizi (ANCOVA) kimi üsullardan istifadə edirlər.

 Xarici etibarlılıq 
Kvazi-eksperimentlərdə xarici etibarlılıq, yəni nəticələrin digər şəraitlərə və populyasiyalara ümumiləşdirilə bilməsi daha yüksək ola bilər. Bu, onların real dünyada tətbiq olunmasından və təbii mühitdə baş verməsindən irəli gəlir. Lakin tədqiqatın kontekstə bağlı olması bu ümumiləşdirməni məhdudlaşdıra bilər. Xarici etibarlılığı artırmaq üçün tədqiqatçılar müxtəlif nümunələrlə və fərqli kontekstlərdə kvazi-eksperimentlər həyata keçirməlidirlər.

 Kvazi-eksperiment və həqiqi eksperimentin müqayisəsi 

+  Xüsusiyyət  Həqiqi eksperiment  Kvazi-eksperiment Təsadüfi təyinat  Bəli Xeyr Müstəqil dəyişənin manipulyasiyası Bəli Bəli Daxili etibarlılıq Yüksək	 Nisbətən aşağı Nəticələrin ümumiləşdirilməsi Məhdud Geniş kontekstdə mümkün

 Üstünlükləri və məhdudiyyətləri
+  Üstünlükləri   Məhdudiyyətləri Real həyat kontekstində tətbiq oluna bilməsiCHARM-Controlled Experiments   Təsadüfi seçmə olmadığı üçün daxili etibarlılıq zəif ola bilər Etik və praktiki cəhətdən daha uyğundur Kofounder dəyişənlərin nəzarətsiz qalması nəticələrin şərhini çətinləşdirə bilərhttp://www.osulb.edu/~msaintg/ppa696/696quasi.htm Sosial və təbii mühitin dəyişkənliyi daxilində tətbiq edilə bilir Causal (səbəb-nəticə) münasibətləri müəyyən etməkdə məhdudiyyətlər yarada bilərLynda S. Robson, Harry S. Shannon, Linda M. Goldenhar, Andrew R. Hale (2001)Quasi-experimental and experimental designs: more powerful evaluation designs  , Chapter 4 of Guide to Evaluating the Effectiveness of Strategies for Preventing Work Injuries: How to show whether a safety intervention really works  , Institute for Work & Health, Canada

 Nümunələr 
 Məktəbdə yeni tədris proqramının tətbiqi nəticəsində şagirdlərin nailiyyətlərini ölçmək üçün kvazi-eksperiment istifadə oluna bilər.
 Qanunvericilikdə edilən bir dəyişikliyin cəmiyyətə təsirini qiymətləndirmək üçün əvvəl və sonra müşahidələr aparıla bilər.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Quasi-Experimental Design at the Research Methods Knowledge Base

Kateqoriya:Sosioloji tədqiqat