Geositta peruviana

Geositta peruviana — Sərçəkimilər fəsiləsinə aid quş növü.

 Ümumi məlumat 
Geositta peruviananın üç yarımnövü var: nominal yarımnöv "G. p. peruviana" (Lafresnaye, 1847), "G. p. paytae" (Ménégaux & Hellmayr, 1906) və "G. p. rostrata" (Stolzmann, 1926). "Geositta" cinsinin üzvləri arasında Geositta peruviana ən yaxın qohumları G. cunicularia və nazikdimdik mədənçi G. tenuirostris ilə əlaqəlidir.Schulenberg, T. S. (2020). Coastal Miner (Geositta peruviana), version 1.0. In Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.coamin1.01 retrieved April 30, 2023

Geositta peruviana öz cinsinin kiçik bir nümayəndəsidir. Uzunluğu 12-14,5 sm, çəkisi isə 16-19 qramdır. Erkək və dişi fərdlər oxşar görünüşə malikdir. Nominal yarımnövün üst hissələri açıq qəhvəyi rəngdədir, quyruqüstü lələkləri bir qədər daha açıq rəngdədir, digər iki yarımnöv yuxarıdan daha açıq qum rəngindədir. Onların mərkəzi quyruq lələkləri müvafiq olaraq qəhvəyi və qum rəngindədir. Bütün yarımnövlərdə növbəti üç cüt quyruq lələyi qara rəngdədir və dar ağ kənarlara malikdir, növbəti cüt əsasən tünd qəhvəyi rəngdədir, ən xarici cüt isə ağ xarici hissəyə və açıq qırmızımtıl daxili hissəyə malikdir, ağ kənar yaxınlığında tünd zolaq var. Uçuş lələkləri əsasən açıq qırmızımtıl və ya sarımtıl rəngdədir, tünd ucları və uçuş zamanı görünən sarımtıl zolaq var. Üzü açıq supercilium xəttinə malikdir. Alt hissələri ağ rəngdədir. Gözləri tünd qəhvəyi, dimdiyi mavi-boz rəngdədir və xarici üçdə biri qara rəngdədir. Ayaqları ağ-boz və ya yaşıl-gümüş rəngdədir.

 Yayılması və yaşayış mühiti 
Geositta peruviana Peruya endemikdir. "G. p. paytae" yarımnövü ən şimalda yerləşir; şimal-qərbdə Tumbes və Ankaş departamentləri arasında tapılır. Nominal yarımnöv mərkəzi Peruda, Ankaşdan cənuba, Limaya qədər yayılmışdır. "G. p. rostrata" yalnız cənub-qərb İka departamentində tapılır. Bu növ sahil düzənliyinin açıq qumlu ərazilərində, dəniz sahili qumullarından And dağlarının ətəklərinə qədər olan ərazilərdə yaşayır. Dəniz səviyyəsindən 700 metr yüksəkliyə qədər olan ərazilərdə rast gəlinir.

Geositta peruviana bütün yayılma sahəsində il boyu qalıcı quşdur. Demək olar ki, tamamilə yer üzərində fəaliyyət göstərir, lakin bəzən alçaq bitkilər və ya divarlar üzərində otura bilir.

Geositta peruviananın qidalanma texnikası və qidası haqqında demək olar ki, heç bir məlumat yoxdur. Əsasən yer üzərində yaşayan onurğasız heyvanlarla qidalandığı güman edilir.

Geositta peruviananın yalnız bir yuvası məlumdur. Bu yuva tunelin sonunda genişlənmiş bir otaqda yerləşirdi və iki yumurta var idi.

2023-cü ilin əvvəlinə qədər "xeno-canto"da sahil mədənçisinin yalnız üç səs yazısı var idi, "Cornell Lab of Ornithology"-nin "Macaulay Kitabxanası"nda isə yeddi yazı var. Bu növ uçuş zamanı "musiqisiz pjee-aww" mahnısını oxuyur. Həmçinin "cueet" kimi səslənən bir çağırış edir.

 Qorunma statusu 
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) Geositta peruviananı "Ən Az Narahatlıq Doğuran" kimi qiymətləndirib. Geniş yayılma sahəsinə malikdir və populyasiya ölçüsü məlum olmasa da, sabit olduğu güman edilir. Hər hansı bir dərhal təhlükə müəyyən edilməmişdir. "Onun yaşayış mühitinin insanlar üçün əlverişsiz olması bu növü əksər təhlükələrdən qoruyur."

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə heyvanlar
Kateqoriya:Cənubi Amerika quşları
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər
Kateqoriya:1847-ci ildə təsvir edilən quşlar
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər