Lagopus scotica

Lagopus scotica — Qırqovullar fəsiləsinin Tetralar tribasına aid quş növü.
 Ümumi məlumat 
Lagopus scoticanın quyruğu qara, ayaqları isə ağ rəngdədir. Qanadlarının alt hissəsində ağ zolaqlar və gözləri üstündə qırmızı lələk dəstləri var. Dişilər erkəklərdən daha az qırmızı rəngdədir və lələk dəstləri daha az fərqlənir. Cavan quşlar daha solğun rəngdədir və qırmızı lələk dəstləri yoxdur. İrlandiyada yaşayan quşlar bəzən ayrı bir yarımnöv olan L. l. hibernica kimi qəbul edilir. Onlar Britaniyadakı quşlardan bir qədər açıq rəngdədir və dişilərin lələkləri daha sarımtıl, alt hissələri isə daha incə zolaqlıdır. Bu, onların daha çox ot və qamışlıq olan mamırlıq ərazilərdə kamuflyaj olmasına kömək edə bilər.

Lagopus scotica Britaniya adaları üçün endemik növdür. Bu quş Şotlandiyanın əksər hissələrində, o cümlədən Orkney adaları, Şetland adaları və Xarici Hebrid adalarında tapılır. Yalnız şəhər ərazilərində, məsələn, Mərkəzi Qurşaqda yoxdur.
Uelsdə bəzi yerlərdə güclü populyasiyalar var, lakin onların yayılma sahəsi azalmışdır. Lagopus scotica otçuldur və əsasən mamır bitkisinin tumurcuqları, toxumları və çiçəkləri ilə qidalanır. Həmçinin giləmeyvələr, taxıl bitkiləri və bəzən həşəratlarla da qidalanır.

Quşlar payızda cütləşməyə başlayır və erkəklər qış irəlilədikcə daha çox ərazi müdafiəsi davranışı göstərir. Yuva yer səthində bitkilərlə örtülmüş 20 sm diametrində dayaz bir çökəklikdən ibarətdir. Əsasən aprel və may aylarında altıdan doqquza qədər yumurta qoyulur. Yumurtalar oval, parlaq və açıq sarı rəngdədir, tünd qəhvəyi ləkələr var. Yumurtalar 19-25 gün müddətində inkubasiya edilir, balalar yumurtadan çıxdıqdan 12-13 gün sonra uçmağa başlayır və 30-35 gün ərzində tam yetişir.

 Qorunma statusu 
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) Lagopus scoticanın qorunma statusunu "Həssas növlər" (LC) kateqoriyasında qiymətləndirib. Qorunma Avropa Birliyinin üzv dövlətləri, 2009/147/EC Şərhi (quşlar direktivi) ilə Lagopus scoticanın qorunması üçün tələb olunan tədbirləri görmək məcburiyyətindədirlər. Lakin bu növ Direktivin II Əlavəsinə daxil olduğu üçün, 7-ci maddə populyasiya səviyyəsi təhlükə altında olmadıqda, milli qanunvericiliyə uyğun olaraq ovlanmasına icazə verir. 2002-ci ildə Avropa Ədalət Məhkəməsi İrlandiyanı Lagopus scoticanı qorumaq üçün öhdəliklərini pozduğunu müəyyən etdi, çünki qoyunların həddindən artıq otarılması nəticəsində əsas çoxalma ərazisi zəifləmişdi. Məhkəmə qərarı əsasında görülən qorunma tədbirləri nəticəsində ərazidəki populyasiya təxminən 400-dən 800-ə qədər artmışdır. 

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 RSPB Red Grouse page
 GWCT Red Grouse page

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə heyvanlar
Kateqoriya:Avrasiya quşları
Kateqoriya:Həssas növlər
Kateqoriya:1787-ci ildə təsvir edilən quşlar