Tunc günəşquşu

Tunc günəşquşu və ya Nectarinia kilimensis — sərçəkimilər fəsiləsinə aid quş növü.
 Ümumi təsviri 
Tunc günəşquşlarının uzun, incə və yaxşı əyilmiş dimdiyi var. Erkəklərin tunc və yaşıl rəng tonları var, lakin çox vaxt işıqda qara görünürlər. Erkəklərdə bu rəng tonları olsa da, dişilərin açıq rəngli qaş xətti və qarın altında sarımtıl ləkələrlə incə zolaqları var. Anqolada yayılmış bəzi yarımnövlərdə qəribə yaşıl rəng tonları görünür.

Tunc günəşquşları qarışıq cıvıldayan notlardan sonra daha təmiz fit səslər çıxarır. Bu səslər əsasən səhər tezdən və günorta vaxtı eşidilir.

Tunc günəşquşu Afrika üçün endemikdir. Çox geniş yayılmamış olsa da, ən yaxşı şəkildə Afromontane meşələrinin kənarlarında, dağ yamaclarında, Zimbabvenin şərqi yaylalarında və Mozambik yaxınlığında rast gəlinir. Yayıldığı digər ölkələr arasına Anqola, Burundi, Konqo Demokratik Respublikası, Efiopiya, Keniya, Malavi, Ruanda, Tanzaniya, Uqanda və Zambiya daxildir. Onlar bu ölkələrdə məskunlaşmış ərazilərdən uzaqda qalır və ən uzaq mühitlərə uyğunlaşıblar. Bu mühitlərə savannalar, quru kolluqlar, otlaqlar, mövsümi bataqlıqlar və kənd bağları daxildir. Onlar ən çox subtropik meşələrdə və kolluqlarda rast gəlinir.

Tunc günəşquşunun qidalanması çox xüsusidir və nektar, hörümçəklər və həşəratlarla məhdudlaşır. Onların yediyi həşəratlara qarışqalar, böcəklər, arılar, eşşək arıları, meyvə milçəkləri və termitlər daxildir.

 Çoxalması 
Çoxalma prosesində erkəyin rolu çox məhduddur. Mayalanmadan sonra erkək uçub gedir. Dişi əsas məsuliyyəti öz üzərinə götürür və sentyabrdan maya qədər istənilən vaxt yumurta qoya bilər, lakin yumurta qoyma pik oktyabrdan dekabra qədər baş verir. Adətən 1–2 yumurta qoyulur və yumurtalar çatdıqdan sonra yeni balalar əsasən dişi tərəfindən 16–21 gün ərzində qidalandırılır və qorunur. Bu müddətdən sonra onlar təxminən bir həftə daha yuvalarına qayıdır və 2–3 həftə sonra tam müstəqil olurlar. Balaların yaşadığı yuvalar yalnız dişi tərəfindən qurulur və bunun üçün 5–15 gün vaxt tələb olunur. Yuva oval quruluşdadır. Onlar quru otlar, qabıq qırıntıları, qırxbuğum, yarpaqlar, şibyələr və çiçək qruplarından istifadə edir və bunları tez-tez hörümçək toru ilə bərkidirlər. Yuva girişi kiçik bir qapaqla örtülür və daxili hissəsi incə ot və bitkilərdən hazırlanır. Yuva kiçik kolluqların və ya bir növ şirənin budağına bağlanır.

 Statusu 
Tunc günəşquşu təhlükə altında deyil. Zimbabvedə bağlarda geniş yayılmış zəhərli bir çiçək olan "Protea" bitkisinin əkilməsindən faydalanır. Bu çiçək insanlar üçün zəhərli olsa da, tunc qarışqaquşuna təsir etmir. O,bu növ çiçəkdən bol miqdarda nektar alır, bu da quşların buranı tez-tez ziyarət etdiyi bir yerə çevirir.
 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Species text in The Atlas of Southern African Birds

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə heyvanlar
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər