Müqəddəs Rox kilsəsi (Belostok)

Müqəddəs Rox Roma Katolik kilsəsi — Polşanın Belostok şəhərində, tanınmış Polşa memarı, professor Oskar Sosnovski tərəfindən layihələndirilmiş, 1927-1946-cı illər arasında modernist üslubda inşa edilmişdir.A.Dolistowski, ‘Kościół  św. Rocha w Białymstoku …’ in: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, Vol. 26 1981, part 3-4, pp 427-269. Onun rəsmi adı, "Vətənin Yenidən Qazanılmış Müstəqilliyinin Kilsə-Abidəsi"dir (Kościoł-Pomnik Odzyskania Niepodległości) və bir vaxtlar 1839-cu ildə əsası qoyulmuş və Yanvar üsyanı zamanı ruslar tərəfindən təhqir edilmiş Roma Katolik qəbiristanlığının yerləşdiyi Belostokdakı Lipova küçəsindəki Müqəddəs Rox təpəsində yerləşir.

 Tarix 

Şəhər mərkəzinin üzərində yüksələn bir təpədə bir kilsə inşa etmək tələbi, sadiq insanlar tərəfindən uzun illər irəli sürülmüşdür. Lakin, belə bir açıq yer, bu məsələ ilə bağlı sonrakı ərizələrə davamlı olaraq razılıq verməkdən imtina edən çar qubernatorluğu orqanları tərəfindən təsdiq edilə bilməzdi. Planlar, yeni yaradılan cəmiyyətin Ata Adam Abramoviç tərəfindən idarə olunduğu müstəqil Polşa Respublikasında davam etdirildi. Yerli prokuror, keşiş Adam Abramoviçin təşəbbüsü ilə Varşavadakı Memarlar Dairəsi ilə əməkdaşlıq edərək, 1926-cı ilin aprelində Belostokdakı Müqəddəs Roxda yeni bir kilsə üçün müsabiqə elan edildi. Müsabiqədə, "Vətənin müstəqilliyinin dirçəlişinə bir abidə" kimi bir abidə ölçüsünə sahib olacaq binanın simvolik ideyası haqqında qəti bir tələb var idi. Müsabiqə, İkinci Dünya Müharibəsi arasındakı Polşa Respublikasının bədii həyatında mühüm bir hadisəyə çevrildi və müasir Polşa memarlıq düşüncəsinin inkişafında mühüm rol oynadı. Formal və üslub baxımından müxtəlif olan 70 mürəkkəb əsər arasında, avanqard forması və yenilikçi məkan həllərində fəaliyyət göstərən bir neçə cəsarətli dizayn konsepsiyası var. Karol Jankovski, Marian Laleviç və Çeslav Pşibılski, eləcə də keşiş Adam Abramoviç və rayon memarı J. Kummantdan ibarət komissiya, 7 iyul 1926-cı il tarixli iclasda birinci mükafatı komandaya verdi: Vladislav Şvartsenberq-Çernı, Yan Karjevski və Yeji Voyzbun. Bundan əlavə, dördüncü mükafatın qalibləri: Boqdan Laxert, Yozef Şanaytsa və Lex Nemoyevski tərəfindən ən radikal avanqard təkliflərin təqdim edildiyi üç başqa layihəyə mükafat verildi. Mükafatlandırılan dörd əsərin heç biri Tikinti Komitəsinin yekun təsdiqini almadı. İkinci, qapalı müsabiqədə seçilən Oskar Sosnovskinin konsepsiyası həyata keçirilmək üçün göndərildi. Sosnovskinin layihəsi, daş litaniya adlanan orijinal niyyətin bir hissəsi idi: mistik Marian qalaları, Loreto litaniyasının müraciətlərinin memarlıq ekvivalentləri. Məbədin yenidən qazanılmış müstəqillik üçün bir abidə-nəzir kimi görüntüsü, Sosnovski'nin layihəsində, Polşa Tacının Kraliçası Məryəm Ana şərəfinə bir himn və litaniyadan gələn çağırış eyni zamanda yeni reallığın aydın bir simvolu oldu. İşlərə 1927-ci ildə başlanıldı və böyük maliyyə çətinliklərinə baxmayaraq, tikinti sürətlə irəlilədi və bu, o dövrdəki son dərəcə çətin iqtisadi reallıqlar və Belostokdakı mürəkkəb sosial reallıq nəzərə alındığında həqiqi bir fenomen idi.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Webpage of the St. Roch church
 View of the church from the drone

Kateqoriya:Polşa kilsələri