Psittacara frontatus

Psittacara frontatus — Tutuquşular fəsiləsinə aid quş növü.
 Ümumi məlumat 
Psittacara frontatus Afrika və Yeni dünya tutuquşuları qrupuna daxil olan quşdur. Psittacara frontatus bir müddət "Aratinga" cinsinə daxil edilsə də, 2013-cü ildən etibarən "Psittacara" cinsinə köçürülmüşdür. Onun taksonomiyası mübahisəlidir. "Beynəlxalq Ornitoloji Komitə" (IOC), "BirdLife International"-ın "Dünya Quşlarının Təlimat Kitabı" (HBW) və "Clements" taksonomiyası ona iki yarımnöv aid edir: nominal yarımnöv "P. f. frontatus" (Cabanis, 1846) və "P. f. minor" (Carriker, 1933). "Amerika Ornitoloji Cəmiyyəti" isə bu iki taksonu "P. wagleri"nin (GR Gray, 1845) yarımnövləri kimi qəbul edir.

 Təsviri 
Psittacara frontatus 34–40 sm uzunluğunda və 162–217 qram çəkiyə malikdir. Cinsiyyətlər eynidir. Yetkin fərdlər ümumiyyətlə yaşıl rəngdədir, alt hissələri daha sarımtıldır və bəzilərinin boğazında qırmızı ləkələr var. Alınları, başlarının ön hissəsi və qanadlarının bükülmə yeri qırmızıdır. Uçuş lələklərinin və quyruğunun alt tərəfi zeytun-sarı rəngdədir. Gözləri açıq boz rəngdədir və ətrafında çılpaq ağ dəri var. Dimdiyi buynuz rəngində, ayaqları və pəncələri isə qəhvəyi rəngdədir. "P. f. minor" yarımnövü nominal yarımnövdən bir qədər kiçik və daha yaşıldır, başının qırmızı hissəsi daha solğundur və bəzi fərdlərin qanad bükülmə yerində sarı ləkələr var. Cavan quşlar yetkinlərə bənzəyir, lakin başlarında daha az qırmızı rəng var.Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, G. Del-Rio, A. Jaramillo, D. F. Lane, M. B. Robbins, F. G. Stiles, and K. J. Zimmer. Version 28 September 2023. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society. https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm retrieved October 20, 2023

 Yayılması və yaşayış mühiti 
Nominal yarımnöv Ekvadorun Loja əyalətində And dağlarının qərb yamacında və cənuba doğru Perunun qərb hissəsində rast gəlinir. "P. f. minor" yarımnövü Perunun şimal və cənub-mərkəzindəki Maranon və Pampas çaylarının inter-And vadilərində tapılır. Bu növ müxtəlif landşaftlarda, o cümlədən bulud meşələrinin kənarlarında, dağ meşələrində, qalereya və ikinci dərəcəli meşələrdə yaşayır. Həmçinin kənd təsərrüfatı ərazilərində və şəhərlərdə parklarda rast gəlinir. Ekvadorda dəniz səviyyəsindən 1000–2500 metr yüksəklikdə, Peruda isə 3000 metr yüksəkliyə qədər olan ərazilərdə rast gəlinir.Collar, N., J. del Hoyo, P. F. D. Boesman, G. M. Kirwan, and C. J. Sharpe (2022). Scarlet-fronted Parakeet (Psittacara wagleri), version 1.1. In Birds of the World (B. K. Keeney, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.scfpar1.01.1 retrieved April 7, 2023

Psittacara frontatusun hərəkətləri, əgər varsa, sənədləşdirilməyib. Kiçik sürülər halında hərəkət edir.

Psittacara frontatus adətən meşəlikdə qidalanır. Qidası tam olaraq təsvir edilməsə də, meyvə, qoz və toxumlarla qidalandığı məlumdur.

Psittacara frontatusun yuva qurma mövsümü məlum deyil. Kiçik koloniyalarda çoxalır və adətən qaya yarıqlarında yuva qurur. 
 Qorunma statusu 
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) Psittacara frontatusu "Təhlükəyə Yaxın" kimi qiymətləndirib. Geniş yayılma sahəsinə malik olsa da, populyasiya ölçüsü məlum deyil və azalma tendensiyası göstərir. Əsas təhlükələr "tələ tutma təzyiqi, təqiblər, yaşayış mühitinin itirilməsi və torpaq istifadəsinin dəyişməsidir". Ekvadorda nadir və yerli, Perunun bəzi ərazilərində isə ümumi bir quşdur. 
 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə heyvanlar
Kateqoriya:Cənubi Amerika quşları
Kateqoriya:Afrika quşları