Arximed (ay krateri)

Arximed () — Ayın üzərində yerləşən ən böyük zərbə kraterlərdən biri. Qədim yunan riyaziyyatçısı, fiziki, mexaniki və mühəndisi Arximedin şərəfinə adlandırılmışdır. Bu ad 1935-ci ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı tərəfindən təsdiq edilmişdir.The geologic history of the Moon .  USGS Professional Paper 1348. By Don E. Wilhelms, John F. McCauley, and Newell J. Trask.  U.S. Government Printing Office, Washington: 1987.  Table 11.2.

 Ümumi təsviri 
Arximed krateri Ayın şərq yarımkürəsi və Yağışlar dənizi bölgəsinin cənub-şərq hissəsində yerləşir. Bu kraterin ətrafında müxtəlif kraterlər və geoloji strukturlar mövcuddur, bunlar Ayın geologiyasını və xüsusiyyətlərini araşdırmaq üçün çox faydalıdır. Yağışlar dənizi uzun müddət ərzində müxtəlif təbiət hadisələri və təbii dəyişikliklər nəticəsində böyük əsərlər və yaralar yaratmışdır.Ewen A. Whitaker, Mapping and Naming the Moon (Cambridge University Press, 1999), p.213.

Arximed krateri 130 km diametrində və 4,000 metr dərinliyində olan bir geoloji strukturdur. Bu ölçülər onu Ayın böyük kraterlərindən biri edir. Arximedin divarları və yanar çöküntüləri, kraterin qədim geoloji proseslər nəticəsində necə formalaşdığını göstərir. Kraterin divarları, böyük zərbələr və meteor çarpmaları nəticəsində meydana gəlmişdir.

Kraterin yeri və ölçüləri onu ayda müşahidə edilən ən böyük və ən diqqətəlayiq kraterlərdən biri halına gətirir. Kraterin dərinliyi və yerli geoloji xüsusiyyətləri, ayda böyük yer dəyişiklikləri və kometaların, asteroidlərin təsiri ilə əlaqədar əhəmiyyətli məlumatlar əldə etməyə imkan verir.

Arximed kraterinin ən diqqət çəkən xüsusiyyətlərindən biri şüa şəbəkəsidir. Kraterin ətrafında bir çox radiant şüalar və yaşlı şüa təbəqələri mövcuddur. Bu şüalar, kraterin təsir şüaları nəticəsində meydana gəlmiş və kosmik obyektlərin Ay səthinə böyük təsirlərini göstərir. Şüaların mövcudluğu, kraterin yarandığı zaman və kosmik təzyiqin təsirinin necə yayıldığını göstərir. Kraterin geoloji strukturları, əsasən şüa təbəqələri ilə əhatə olunub və bu təbəqələr zamanla əski təsirlərdən yaranmışdır. Bu şüalar, kraterin dövrü ilə bağlı olan geoloji təsirləri və meteor çarpma tarixini araşdırmağa kömək edir. Kraterin divarlarında isə zamanla qırılmalar və yarıqlıqlar meydana gəlmişdir.

 Qalereya 

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 













 Xarici keçidlər 

High resolution lunar overflight video by Seán Doran, based on LRO data, that passes over Archimedes about one third of the way through (see album for more)

Kateqoriya:Ay kraterləri
Kateqoriya:Ay səthi