Eurystomus glaucurus

Eurystomus glaucurus — Əsl rakşilər yarımfəsiləsinə aid quş növü. Bu növ tropik Afrika və Madaqaskarın ən quraq olmayan bölgələrində yayılıb. Yağış mövsümündə çoxalan bu quş, quraq mövsümdə şimal və cənub bölgələrindən daha rütubətli ekvatorial zolağa doğru miqrasiya edir.

 Taksonomiyası 
Eurystomus glaucurus ilk dəfə 1776-cı ildə alman zooloqu Filipp Lüdviq Statius Müller tərəfindən "Coracias glaucurus" binominal adı ilə təsvir edilmişdir. Növün xüsusi epiteti qədim yunan dilində "mavi-boz" mənasını verən "glaukos" sözündən götürülmüşdür. Statius Müller öz qısa təsvirini 1775-ci ildə fransız alim qraf Jorj-Lui Lekler de Büffon tərəfindən təsvir edilən və Edme-Lui Daubenton tərəfindən təsvir edilən "Le Rollier de Madagascar" əsasında hazırlamışdır.

Növ Madaqaskar üçün endemikdir. Eurystomus glaucurus hazırda 1816-cı ildə fransız ornitoloq Lui Pyer Vyeyo tərəfindən təqdim edilən "Eurystomus" cinsinə daxil edilir. 2018-ci ildə aparılan molekulyar filogenetik tədqiqat göstərdi ki, Eurystomus glaucurus ən yaxından "Eurystomus gularis" ilə qohumdur. Eurystomus glaucurusinin alternativ adları arasında Afrika genişdimdik rakşi və darçın rakşi də daxildir.

Dörd yarımnövü məlumdur:
 "E. g. aethiopicus" - (Neumann, 1905): Nil Vadisi genişdimdik rakşi və ya Həbəşistan genişdimdik rakşi, Efiopiyada yayılmışdır.
 "E. g. afer" - (Latham, 1790): Əvvəllər "Coracias" cinsində ayrı bir növ kimi təsvir edilmişdir. Seneqambiyadan şimali Konqo Demokratik Respublikası və Cənubi Sudanadək yayılmışdır.
 "E. g. suahelicus" - (Neumann, 1905): Şərqi Afrika genişdimdik rakşi, Somalidən Uqandaya, şimali Zambiyaya, Anqolaya, Mozambikə və şimal-şərqi Cənubi Afrikaya qədər yayılmışdır.
 "E. g. glaucurus" - (Statius Müller, 1776): Madaqaskar rakşi və ya Madaqaskar genişdimdik rakşi, Madaqaskarda çoxalır, lakin qışda Afrika qitəsinə qədər uzanır.

 Təsviri və yayılması 
250px|thumb|right|Eurystomus glaucurus Madaqaskarda çəkilmiş foto
Eurystomus glaucurus 29–30 sm uzunluğundadır. Onun arxa və baş hissəsi qırmızı rəngdədir, ön boyun və döş bənövşəyi rəngdədir, qalan lələklər əsasən qəhvəyidir. Geniş dimdiyi parlaq sarı rəngdədir. Cinslər oxşardır, lakin cavan fərdlər yetkinlərdən daha solğun olur və döş hissəsi açıq rəngdədir. Eurystomus glaucurus güclü və düz uçuşu ilə diqqət çəkir, qanad və quyruğunun parlaq mavi rəngləri qəhvəyi arxa ilə zəngin kontrast yaradır.

Bu növ bəzi hündür ağacları olan açıq meşəliklərdə, üstünlük təşkil edən su yaxınlığında yaşayır. Bu rakşilər tez-tez ağacların, dirəklərin və ya yüksək məftillərin üstündə nəzərə çarpacaq şəkildə oturur.

Onlar günün böyük hissəsində hərəkətsiz olurlar, yalnız yad quş gördükdə olanları qovmaq üçün fəal olurlar. Lakin günortadan sonra qida üçün qarışqa və termitlər ovlayırlar. Bəzən ova 100 quş və ya daha çox qruplarla çıxırlar. Onlar qaranquşlar kimi su içirlər, uçuş zamanı dimdiklərini suya salırlar. Bu quş ağac oyuğunda döşənilməmiş bir yuva qurur və 2–3 yumurta qoyur.

 Statusu 
"Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı" (IUCN) Eurystomus glaucurus "Ən Az Narahatlıq Doğuran" kateqoriyasında qiymətləndirib. Populyasiya ölçüsü məlum deyil, lakin sabit olduğu güman edilir.

 Həmçinin bax  
 Eurystomus gularis

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 

 Xarici keçidlər 

 Broad-billed roller - Species text in The Atlas of Southern African Birds

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə heyvanlar
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər
Kateqoriya:Afrika quşları
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər