Bela Mikloş

Bela Mikloş (; ) —  macar generalı və siyasətçi. O, İkinci Dünya müharibəsinin son dövründə, 1944–1945-ci illərdə Müvəqqəti Milli Hökumətin rəhbəri olaraq Macarıstanın baş naziri vəzifəsində çalışmışdır. Miklos müharibə sonrası Macarıstanda nasist tərəfdarlarına qarşı çıxan və Sovet İttifaqı ilə əməkdaşlıq edən keçid dövrü liderlərindən biri kimi tanınır.Peter F. Sugar et al. A history of Hungary (1990) pp 369–71.

 Həyatı və hərbi karyerası 
Bela Mikloş 1890-cı il iyunun 11-də Avstriya-Macarıstan imperiyasının Şaşa şəhərində (indiki Slovakiya ərazisi) anadan olmuşdur. O, klassik hərbi təhsil almış və Birinci Dünya müharibəsi zamanı Avstriya-Macarıstan ordusunda xidmət etmişdir. Müharibədən sonra Macarıstan krallığının silahlı qüvvələrində yüksəlməyə davam edərək general rütbəsinə qədər yüksəlmişdir.Borhi, László. Hungary in the Cold War, 1945-1956: Between the United States and the Soviet Union ( Central European university press, 2004)

İkinci Dünya müharibəsi zamanı Bela Mikloş Macarıstan ordusunda yüksək vəzifələrdə çalışmış, 1944-cü ildə Şərq cəbhəsində yerləşən 1-ci Macar ordusunun komandanı təyin olunmuşdur. Hərbi uğurlarına baxmayaraq, Almaniyanın Macarıstan üzərində artan təsirindən narazı idi. 1944-cü ilin oktyabr ayında Sovet qüvvələri ilə gizli danışıqlara girən Mikloş, nasistlərlə əlaqədar olan Döyüş Partiyasının siyasətindən uzaqlaşaraq Sovet tərəfinə keçmiş ilk yüksək rütbəli Macar komandiri olmuşdur. Bu hadisə onun Sovetlər tərəfindən dəstəklənən keçid hökumətinin başına gətirilməsində əsas rol oynamışdır. 1944-cü ilin dekabrında Sovetlərin təşəbbüsü ilə Debretsen şəhərində qurulan Macarıstan Müvəqqəti Milli Hökumətinin rəhbərliyinə gətirilən Béla Miklós 22 dekabr 1944-cü ildən 15 noyabr 1945-ci ilədək Macarıstanın baş naziri vəzifəsində çalışmışdır. Onun rəhbərliyi dövründə:Kenez, Peter. Hungary from the Nazis to the Soviets: the Establishment of the Communist Regime in Hungary, 1944-1948 (Cambridge University Press, 2006)

 nasist və faşist təşkilatlar ləğv edildi
 Almaniya ilə müttəfiqlik formal olaraq bitirildi
 Sovetlərə yaxın siyasi xətt izlənildi
 əsas idarəetmə orqanları kommunist və sosial-demokratların nəzarətinə keçdi

 Müharibədən sonra fəaliyyəti 
Mikloş baş nazir vəzifəsindən ayrıldıqdan sonra siyasi karyerasını qısa müddət davam etdirdi. O, Macarıstandakı dəyişən siyasi reallıqlara — xüsusilə kommunistlərin gücünün artmasına uyğunlaşmaqda çətinlik çəkirdi. 1947-ci ildə siyasi fəaliyyətinə son qoydu.

 Vəfatı 
Bela Mikloş 21 noyabr 1948-ci ildə Budapeşt şəhərində vəfat etmişdir. O, Macarıstanın ən çətin keçid dövrlərindən birində ölkəni idarə etmiş və faşist rejimdən uzaqlaşaraq yeni siyasi quruluşun təməlini atan fiqurlar arasında yer almışdır.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Magyar Életrajzi Lexikon
 Library of Szeged