Françesko Talenti

Françesko Talenti (, 1305, Florensiya - 1369, Florensiya) — XIV əsrin ortalarında Florensiyada yaşayıb-yaratmış italyan memar və heykəltəraş. Memar və heykəltəraş Simone Talentinin atası, həmçinin ehtimal ki, memar Yakopo Talentinin qardaşıdır.

 Həyatı və yaradıcılığı 

1305-ci ildə Florensiyada doğulmuş Françesko Talenti, ehtimal ki, gənclik illərində Andrea Pizano və Andrea Orkanyanın rəhbərliyi ilə Florensiyada qotik tikililərin inşasında daşyonan kimi iştirak etmişdir. Françesko Talentinin Orvietodakı kafedralın inşasında Lorenzo Maitaninin rəhbərliyi altında daşyonan kimi çalışmasını təsdiq edən 1325-ci ilə aid ödəniş çeki dövrümüzə çatmışdır.

1351-ci ildə Florensiyada Santa-Mariya-del-Fiore kafedral kilsəsinin inşasına rəhbər təyin edilən Françesko Talenti, ilk növbədə Cotto tərəfindən başlanılmış kampanila inşasını tamamlayır. Tikilinin mərtəbələrinin sayını artıran Talenti, onun hündürlüyünü layihədə planlaşdırıldığından daha yüksək edir və ümumilikdə qülləyə qotik memarlığa xas xüsusiyyətlər gətirir. 1351-1359-cu illərdə o, kampanillanın iki orta yarusunu inşa edərək, ona lansetvari pəncərələr və zəngin fasad dekorları əlavə edir. Qüllənin son yarusunu isə balüstrada üzərində qabağa çıxan qalereya ilə tamamlayır. Cottonun layihəsinin əksinə olaraq, Talenti qülləni sərt günbəzlə deyil, yastı damla tamamlayır.

1351-1369-cu illərdə Florensiya kafedralının memarı vəzifəsinə Andrea Pizanonu əvəz edən Françesko Talenti, kilsənin iki nefinin - Porta-dei-Kornakkini və Porta-del-PKampanile - çərçivə layihələrini hazırlayır. Kapella və xor pəncərələrinin inşası üçün, o, 1355-ci ildə kilsənin taxta modelini hazırlayır, iki il sonra isə tikilinin ölçü nəticələrini təqdim edir. Bu zaman kilsənin ilkin layihəsinə dəyişikliklər edən Françesko Talenti, onun ölçülərini əhəmiyyətli dərəcədə artırır və ilk dəfə kilsə günbəzinin inşası məsələsini gündəmə gətirir. 1358-ci ildə, Talenti kilsə nefinin sütunlarının modelini yaradır. 1368-ci ildə isə o, kilsənin yekun taxta modelini yaradır və sonrakı inşaat işləri məhz bu model əsasında aparılır. Talentinin layihəsi, Florensiya kafedralını o dövrdə, Avropanın ən böyük kilsəsinə çevirir, lakin, XVI əsrdə onun fasadı radikal dəyişikliklərə məruz qalır.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Boggi, Flavio «Таленти, Франческо» в средневековой Италии: Том 2//Энциклопедия. — Routledge, 2004.
 Turner Jane The Dictionary of Art. 30. — New York: Grove, 1996. — P. 272. — ISBN 1-884446-00-0.
Kateqoriya:1305-ci ildə doğulanlar
Kateqoriya:Florensiyada doğulanlar
Kateqoriya:1369-cu ildə vəfat edənlər
Kateqoriya:Florensiyada vəfat edənlər
Kateqoriya:XIV əsr İtaliya memarları
Kateqoriya:Florensiya memarları
Kateqoriya:XIV əsr İtaliya heykəltəraşları
Kateqoriya:Şəxslər:Florensiya Respublikası
Kateqoriya:Florensiya məktəbi sənətkarları
Kateqoriya:Qotika memarları