Rəqəmsal humanitar elmlər

Rəqəmsal humanitar elmlər və ya digital humanitar elmlərUNESCO Türkiye Milli Komisyonu Dünya Belleğinde Türkiye Çalıştayı. (2013, 18 Mart). Dijitalleştirme ve Dijital İnsani Bilimler Çalışma Grubu Raporu. https://www.unesco.org.tr/Pages/490/106/UNESCO%20Türkiye%20Millî%20Komisyonu%20Dünya%20Belleği’nde%20Türkiye%20Çalıştayı%20Dünya%20Belleği%20Türkiye%20Ulusal%20Listesi%20 Akça, S. (2017). Digital insanî bilimler yaklaşımıyla kültür varlıklarının görünürlüğünün ve kullanımının artırılması: Türkiye için kavramsal bir model önerisi (Increasing the visibility and usage of cultural heritage objects with the digital humanities approach: A proposal of a conceptual model for Turkey). Doctoral dissertation, Hacettepe University, Ankara.http://bby.hacettepe.edu.tr/yayinlar/akça.pdf Akça, S. (2018). Dijital insanî bilimler: Yeni bir yaklaşım. Türk Kütüphaneciliği (Turkish Librarianship), 32(3), 193-207. doi: 10.24146/tkd.2018.37Öztemiz, S. ve Özel, N. (2020). Dijital insani bilimler araçları üzerine bir değerlendirme. DTCF Dergisi, 60(1),390-414.Yalçın, H. (2018). Dijital insanî bilimler ve bilgi hizmetleri. Bilgi Dünyası, 19(2), 183-201. doi: 10.15612/BD.2018.699  — informasiya texnologiyaları və kompüterdən istifadə yolu ilə humanitar fənlərin ümumi zəminində yaranmış elmi fəaliyyət sahəsidir. Bu sahə həm rəqəmsal resursların humanitar elmlərdəki tədqiqatlar zamanı sistemli istifadəsini dəstəkləyir, həm də bu təcrübələri və onların təsirlərini təhlil edərək öyrənir. Rəqəmsal humanitar elmlər elmi tədqiqatların, nəşrlərin və tədrisin əməkdaşlıq, fənlərarası və kompüterdən istifadəli–hesablama xarakterli olduğu bir sahədir. Bu sahə çap mənbələrinin artıq yeni biliklərin istehsal olunması və yayılması üçün əsas vasitə olmadığını dərk edərək humanitar elmlərə rəqəmsal alətlər və üsullar təklif edir.

Bu elm sahəsi yeni tətbiqlərin və texnikaların istehsal edilməsi ilə yeni bir növ öyrənmə və tədqiqat imkanları təqdim edir. Bütün bunları edərkən, eyni zamanda da bu dəyişikliklərin mədəni irsə və rəqəmsal mədəniyyətə olan təsirini də tədqiq edərək öyrənir. Məhz buna görə də onun ən fərqləndirici xüsusiyyəti humanitar elmlərlə rəqəmsallıq arasında yaratdığı ikitərəfli əlaqədir.

 Bəzi metodlar 

 Ağıllı mətn təhlili
 Coğrafi informasiya sistemi
 Görüntünün emalı
 İnformasiya axtarışı

 Məqsədlər 

Rəqəmsal humanitar elmlər sahəsində aparılan tədqiqatlar mədəni irsin rəqəmsal texnologiyalar vasitəsilə mühafizə edilib saxlanılmasını təmin edir. Bundan əlavə, bu tədqiqatlar ilkin materialın kompüter proqramları vasitəsilə bərpasına, həmçinin məlumatların təhlili, strukturlaşdırılması və onlara çıxış üsullarının təkmilləşdirilməsinə yönəlmişdir. Nəticələr isə humanitar elmlərin öyrənilməsi prosesində yeni sualların irəli sürülməsinə və yeni yanaşmaların tətbiq edilməsinə imkan yaradır.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat siyahısı 
 Антопольский А. Б., Бонч-Осмоловская А. А., Бородкин Леонид Иосифович, Володин Андрей Юрьевич, Гагарина Д. А., Гришин Е. С., Кижнер И. А., , Румянцев М. В., Сметанин А. В. Цифровые гуманитарные исследования. Сибирский федеральный университет, 2023.
 Бородкин Леонид Иосифович Digital history: применение цифровых медиа в сохранении историко-культурного наследия? // Историческая информатика. 2012. Т. 1. № 1. С. 14-21;
 Володин Андрей Юрьевич Digital humanities (цифровые гуманитарные науки): в поисках самоопределения // Вестник Пермского университета. Серия «История». 2014. Вып. 3 (26). С. 5—12
 Журавлёва Елена Юрьевна Современные модели развития гуманитарных наук в цифровой среде // Вопросы философии. 2011. № 5. С. 91-98
  Дискуссии вокруг Digital Humanities (пер. с англ. Е. А. Лубанец, ред. пер. — Ирина Марковна Гарскова) // Историческая информатика. 2012. № 1. С. 5—13
 Погорский Эдуард Константинович Особенности цифровых гуманитарных наук // Информационный гуманитарный портал «Знание. Понимание. Умение». 2014. № 5 (сентябрь — октябрь)
 Пруденко Я. Д., Кузьмина Д. Ю. Гуманитарные науки в цифровой век или Неотвратимость дисциплинарной гибридизации  // Международный журнал исследований культуры. 2012. 3 (8). С. 17—23.

 Xarici keçidlər 

 Debates in the Digital Humanities book series
 Digital Humanities Quarterly
 Intro to Digital Humanities by UCLA Center for Digital Humanities 
 CUNY Digital Humanities Resource Guide by CUNY Digital Humanities Initiative
 DH Toychest: Guides and Introductions curated by DH scholar Alan Liu 
 How did they make that? by DH scholar Miriam Posner

Kateqoriya:Humanitar elmlər
Kateqoriya:Rəqəmsal texnologiyalar
Kateqoriya:Texnologiya fəlsəfəsi
Kateqoriya:Kompüter elmləri və cəmiyyət