Qaspar de Portola

Qaspar de Portola (; ) — ispan hərbi zabiti, kəşfiyyatçı və Yeni İspaniyanın (müasir Meksika və Kaliforniya) kolonial administrasiyasının yüksək vəzifəli nümayəndəsi. O, XVIII əsrin ikinci yarısında Kaliforniyanın Avropa tərəfindən kəşf olunmasında və ispan koloniyasının əsaslarının qoyulmasında mühüm rol oynamışdır. Qaspar de Portola, Alta Kaliforniyanın ilk qubernatoru olmuş və San-Fransisko körfəzini sənədləşdirən ilk Avropa kəşfiyyatçılarından biri hesab olunur.

 Bioqrafiyası 
Portola təxminən 1716-cı ildə Kataloniyada (İspaniya) anadan olmuşdur. Gənc yaşlarından İspaniya ordusunda xidmət etmiş, müxtəlif müstəmləkə ərazilərində hərbi və inzibati vəzifələrdə çalışmışdır. Onun müstəmləkə idarəçiliyindəki bacarığı nəticəsində 1760-cı illərdə Yeni İspaniyaya göndərilmişdir. 1767-ci ildə Yezuitlərin Yeni Dünyadan qovulmasından sonra, kral III Karl (Carlos III) Fransiskenləri Alta Kaliforniyada yeni missionerlər kimi təyin etdi və Qaspar de Portola bu missiyanın hərbi rəhbəri olaraq seçildi. 1769-cu ildə o, Don Kuni de Rivera və Fray Xunipero Serra ilə birlikdə Alta Kaliforniyanın şimal hissələrinə doğru hərbi-ekspedisiyaya rəhbərlik etdi. Ekspedisiyanın ilk mərhələsində San-Dieqo körfəzinə çatdılar və burada San-Dieqo Presidiosu missiyası təsis olundu. Daha sonra Portola, Monterey körfəzini tapmaq məqsədilə şimala doğru yola çıxdı. Onlar səhvən San-Fransisko körfəzinə çatdılar, burada ərazini sənədləşdirdilər və bu körfəz sonralar ispan xəritələrinə daxil edildi.

Qaspar de Portola və onun ekspedisiyası 1769-cu ilin noyabrında San-Fransisko yarımadasına çatdı və bu ərazini ilk Avropa kəşfiyyatçısı olaraq xəritəyə saldı. Hərçənd ki, şəhər daha sonra — 1776-cı ildə — Fransiskenlər tərəfindən rəsmi olaraq qurulmuşdur, Portolanın ekspedisiyası bu prosesin başlanğıcı hesab olunur.

Qaspar de Portola 1770-ci illərdə Alta Kaliforniyanın ilk hərbi və inzibati qubernatoru olmuşdur. O, yeni ispan missiyalarının və presidio (hərbi qala) sisteminin qurulmasında əsas fiqurlardan biri olmuşdur. Portola, ispan müstəmləkə siyasətinin yerli xalqlara qarşı icrası ilə bağlı tənqidlərə baxmayaraq, öz dövründə krallığın sadiq xidmətçilərindən biri kimi tanınmışdır.

1776-cı ildən sonra Portola İspaniyaya geri dönmüş və burada yüksək hərbi rütbə almışdır. Onun ölüm tarixi dəqiq məlum olmasa da, təxminən 1786-cı ildə vəfat etdiyi güman olunur.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 

 Xarici keçidlər 

Biography of Gaspar de Portolá  at the  San Diego Historical Society website
Early Exploration of San Diego: 1542 to 1769 at the California History & Culture Conservancy website (archived)
Portolá's History and Statue in Pacifica, California (archived)
Spanish exploration of the Northwest Coast of North America website article (archived)
Sweeney Ridge, Golden Gate National Recreation Area Portola Discovery Site in San Mateo County, California

Kateqoriya:Şimali Amerikanın tədqiqatçıları