Vervet meymunu

Vervet meymunu (və ya karlik yaşıl meymun, Groves C. (2005). «Chlorocebus pygerythrus» . In Wilson D. E., & Reeder D. M, eds. Mammal Species of the World (3rd ed.). Baltimore: Johns Hopkins University Press. pp. 159. OCLC 62265494. ISBN 0-8018-8221-4.) — primatlar dəstəsinin meymunlar fəsiləsinə aid meymun növü. Əntərmeymunları cinsinin altı növündən biri. Meymunların "Efiopiya qrupu"na aiddir. Yaşıl meymuna bənzəyir, rənginə görə ondan fərqlənir: ayaqlarında tünd rəngli əlləri və arxa tərəfində quyruğunda qırmızı saçları var. Vervetlər 10-70 fərd arasında dəyişən sosial qruplarda yaşayırlar və erkəklər cinsi yetkinlik yaşına çatdıqda digər qruplara keçirlər. Vervet meymunları üzərində aparılan tədqiqatlar onların ünsiyyətini və həyəcan siqnallarını, xüsusən də qohumluq və qrup tanıma, eləcə də yırtıcıların müşahidəsi ilə bağlı olduğunu göstərir.

 Taksonomiya 
Vervet meymunları keçmişdə taksonomlar tərəfindən Cercopithecus aethiops (Efiopiya meymunları) kimi təsvir edilib. Vervet meymunu və malbruk (Chlorocebus cynosuros) çox vaxt bioloji növ və ya qrivet (Chlorocebus aethiops) cinsinin yarımnövü hesab olunurdu.

Hal-hazırda vervet meymunlarının beş alt növü var:Kingdon J., Gippoliti S., Butynski T. M. & De Jong Y. (2008). «Chlorocebus pygerythrus ». Красный список угрожаемых видов МСОП. Version 2010.1. :ru:Международный союз охраны природы.
 Chlorocebus pygerythrus excubitor;
 Keniyanın cənubundan Chlorocebus pygerythrus hilgerti;Biodiversity occurrence data provided by: Field Museum of Natural History, Museum of Vertebrate Zoology, University of Washington Burke Museum, and University of Turku (Accessed through GBIF Data Portal, www.gbif.net, 2010-06-18)
 Chlorocebus pygerythrus nesiotes;
 Cənubi Afrika,Cillie', G.E.B. (1992). Pocket Guide to Southern African Mammals. ISBN 0 627 01686 3. Botsvana, Lesoto və Esvatini Chlorocebus pygerythrus pygerythrus;
 Mozambik və Uqandadan olan Chlorocebus pygerythrus rufoviridis, quyruğunun altına doğru tündləşən, fərqli qırmızı kürəyinə malikdir.
 Xarici əlamətləri 
Vervet meymunun ağ saçaqlı qara üzü var, ümumi bədən rəngi isə əsasən açıq-bozdur.Stuart C. and Stuart T. (1997). Field Guide to the Larger Mammals of Africa. ISBN 1-86825-757-6 Bütün alt növlərin erkəkləri mavi xaya və qırmızı penisi ilə tanınır. Bu növ cinsi dimorfizm nümayiş etdirir, kişilərin çəkisi və bədən uzunluğu daha böyükdür. Yetkin kişilərin çəkisi 3,9 ilə 8 kq (orta hesabla 5,5 kq) və bədən uzunluğu 420 ilə 600 mm arasında, başın yuxarı hissəsindən quyruğun altına qədər orta hesabla 490 mm-dir. Yetkin dişilərin çəkisi 3,4 ilə 5,3 kq (orta hesabla 4,1 kq) və 300 ilə 495 mm (orta hesabla 426 mm) arasındadır.
 Həyat tərzi 
Vervet meymunları 72 fərddən ibarət qruplar halında yaşayan gündəlik və sürü meymunlarıdır.Pasternak G. et al., (2011). Population structure, habitat use and diet in a southern, semi desert vervet monkey. 34th meeting of the American Society of Primatologists Qruplarda fərdlər arasında açıq-aydın hökmranlıq və tabeçilik iyerarxiyası mövcuddur.

 Qidalanması 
Vervet meymunun qida rasyonuna müxtəlif meyvələr, əncirlər, yarpaqlar, toxumlar və çiçəklər daxildir. Onlar həmçinin quş yumurtaları və cücələri, həşəratları (çəyirtkə və termitlər) yeyirlər. İnsan yaşayış yerlərində onlar çörək və müxtəlif taxıl bitkiləri, xüsusən də qarğıdalı ilə də qidalanırlar.Pooley, E. (1993). The Complete Field Guide to Trees of Natal, Zululand and Transkei. ISBN 0-620-17697-0.
 Antik dövrdə 
Bu növ Qədim Misirdə, o cümlədən Qırmızı dəniz ətrafındakı dağlarda və Nil vadisində məlum idi. Aralıq dənizi Santorini adasındakı Akrotiridə tapılan vervet meymunun təsvir olunduğu freska, bu meymunun orada yaşayan sakinlərə eramızdan əvvəl 2000-ci ildə məlum olduğunu sübut edir. Bu fakt əsasən Misir və Akrotiri arasında erkən əlaqələrin sübutu kimi tanınır.
 Qorunma statusu 
Meymunlar biotibbi tədqiqatlar üçün istifadə olunur. Vervet koloniyalarına yaxın yaşayan bir çox insan onları zərərvericilər kimi görür, çünki onlar onların qidasını oğurlayırlar. Bəzi ərazilərdə ağır cərimələr vervet meymunlarının öldürülməsinin qarşısını alır.

Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) onun statusunu "ən az narahatlıq doğuran" kimi qiymətləndirib.

 Qalereya 

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Vervet Monkey Foundation
 Vervet Monkey calls
 BBC story: Vervet Monkeys raid farms 
 Darwin Primate Group 
 Vervet Monkey , Primate Info Net
 Computerized atlas of Vervet brain MRI 

Kateqoriya:1821-ci ildə təsvir edilən məməlilər
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər
Kateqoriya:Afrika məməliləri