Çiyo Nakamura

Çiyo Nakamura (; ) —  yaponiyalı Nivx şamanı, sənətkarı, ifaçısı və Nivx folkloru mahnılarının yazıçısı.

 Həyatı 
Çiyo Nakamura anadan olmamışdan bir il əvvəl, Portsmut Müqaviləsinə əsasən Saxalin adasının şimal paraleldən aşağı hissəsi Yaponiyanın ərazisi oldu.

Çiyo Yaponiyanın Karafuto prefekturasının Şisuka şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası Saxalində doğulmuş və Asiya materikində böyümüş Santan mənşəlidir. O, gənc yaşlarında Şisukaya köçərək Nivx qadını ilə evlənmişdir. Çiyo doğulduqda "Ço" adı verilmiş və Nivx Kenvnq klanının üzvü olmuşdur. Çiyo həmçinin yapon dilində adını 千代 və ya daha uzun formada 千代子 (Çiyoko) kimi yazmışdır. Çiyonun doğulduğu vaxt Poronay hövzəsinin cənub hissəsi, o cümlədən Şisuka, Saxalin Aynu və Orok yaşayış məntəqələrinin arasında Nivx anklavı idi.

 Karafutonun Sovet İttifaqı tərəfindən işğalı 
Çiyo orta yaşlarında olarkən, Sovet İttifaqı Karafutoya hücum edərək qısa müddət ərzində oranı ələ keçirdi. Müharibə zamanı evakuasiya olunmayan yapon sakinlər (o cümlədən yaponlaşmış yerli xalqlar) iki ölkə arasındakı razılaşmaya əsasən Yaponiyaya deportasiya edildi. Çiyo ailəsi ilə birlikdə Saxalinin Otasu şəhərindən Hokkaydoya köçdü. Əvvəlcə İvanaidə yaşadılar, sonra isə Abasiriye köçdülər. Burada bir neçə Nivx və Orok ailəsi də məskunlaşmışdı. Çiyonun üçüncü övladı da var idi. O, ən böyük oğlu İqrain ilə Hokkaydoda yenidən birləşməyi ümid edirdi, lakin o, Sibirdə sürgün olunmuş və sovet düşərgəsində vəfat etmişdir. Çiyo Abasiridə vəfat etmişdir.

 Mədəni fəaliyyətləri 
Abasiridə Çiyo həvəskar ifa ansamblına rəhbərlik etmişdir. Hokkaydo Şimal Xalqları Muzeyində Çiyonun ifa etdiyi tədbirlərin fotoları, üç taxta bütü, şaman kəməri, çıngıraq və dəf çubuğu qorunub saxlanılır. Onun digər sənət nümunələri, o cümlədən əl işi olan ənənəvi xəz geyimlər, Hokkaydo Universitetinin Botanika Bağları Muzeyində və Hokkaydo Adası Tarix Muzeyində sərgilənmişdir. Çiyo həmçinin Abasiri Şəhər Yerli Muzeyinin direktoru Yonemura Kioe ilə dil tədqiqatları sahəsində əməkdaşlıq etmişdir.

Çiyonun əsas yazılı əsəri "Gilyak Folkloru"dur. O, bu əsəri tədqiqatçı Robert Austerlitə diktə etmiş və sonradan kitab çap olunmuşdur. Çiyonun digər hekayələri arasında "Qorxaq Santan", "Köhnə Aynu Hekayələri", Aynu tülküsü haqqında iki hekayə, "Spirtli İçkiləri Sevən Aynu Tanrısı", Oroklar haqqında iki hekayə və Aynu ilə Orok arasındakı müharibə haqqında iki hekayə yer alır.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Folklorşünaslar