Ernst Zermelo

Ernst Zermelo (; ) —  alman riyaziyyatçısı və məntiqçisi. O, əsasən kümə nəzəriyyəsinin aksiomatik əsaslarını formalaşdırması və Zermelo–Frenkel kümə nəzəriyyəsinin qurulmasında mühüm rolu ilə tanınır. Zermelo həmçinin varlıq teoremi və oyun nəzəriyyəsi sahələrinə də töhfələr vermişdir.

 Bioqrafiyası 
Ernst Zermelo 27 iyul 1871-ci ildə Almaniyanın Berlin şəhərində anadan olmuşdur. O, Berlin, Halle və Frayburq universitetlərində riyaziyyat təhsili almış, 1894-cü ildə doktorluq dissertasiyasını tamamlamışdır. Zermelo 1897-ci ildən etibarən David Hilbertin rəhbərliyi altında çalışmış, Hilbertin varlıq isbatına dair metodlarını təkmilləşdirmişdir.1904-cü ildə Zermelo, kümə nəzəriyyəsində paradokslardan qaçmaq üçün formal aksiomlar sistemi təklif etmişdir. Bu aksiomlar sonralar Abraham Frenkel və digərləri tərəfindən genişləndirilərək Zermelo–Frenkel kümə nəzəriyyəsi adlandırılmış və riyazi məntiqin əsas bazasına çevrilmişdir. Bu sistem seçim aksiomunu da əhatə edir. Zermelo, seçim aksiomunu formalaşdıran ilk riyaziyyatçılardan biri olmuşdur. Bu aksiomun köməyi ilə o, istənilən istinad dəstinə uyğun tam qaydaların mövcudluğunu sübut etmişdir (məşhur "yaxşılaşdırma teoremi").

Zermelo, Lüdviq Bolsmanın statistik entropiya və geri dönməzlik ideyalarına qarşı çıxanlardan biri olmuşdur. O, Puankare əksərilik teoreminə əsaslanaraq sistemlərin uzun zaman intervallarında ilkin vəziyyətlərinə qayıtma ehtimalının olduğunu və bu səbəbdən entropiyanın daim artmasının mütləq olmadığını müdafiə etmişdir. Bu, statistik mexanikanın təməl anlayışlarının fəlsəfi müzakirəsinə səbəb olmuşdur.

Ernst Zermelo uzun illər elmi fəaliyyət göstərdikdən sonra 1953-cü il mayın 21-də Almaniyanın Frayburq şəhərində vəfat etmişdir. O, son dövrlərini Frayburq Universiteti ilə əlaqəli olaraq, əsasən elmi araşdırmalar və təqaüd fəaliyyəti ilə keçirmişdi.

 Həmçinin bax 
 Riyazi məntiq
 Statistik mexanika

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 


Zermelo Navigation