Dakini

Dakini (; ; yaponca: 荼枳尼 / 吒枳尼 / 荼吉尼, dakini) — Hinduizm və Buddizmdə bir növ ilahə. Dakini anlayışı kontekstə və ənənəyə görə bir qədər fərqlənir. Məsələn, daha qədim Hindu mətnlərində və Şərqi Asiya ezoterik Buddizmində bu termin insan ətini və ya həyati mahiyyətini yeyən cin qadınlar irqini ifadə edir. Hindu Tantrik ədəbiyyatında Dakini adətən insan bədəninin altı çakrasından və ya yeddi fundamental elementindən (dhātu) biri ilə əlaqəli olan bir ilahənin adıdır.Nepal və Tibet Buddizmində isə dakini (həmçinin müdriklik dakinisi) həm maariflənmiş enerjinin qəzəbli qadın təcəssümü, həm də müəyyən mənada mənəvi inkişaf səviyyəsinə malik olan qadınlar anlamına gələ bilər. Hər iki halda, onlar Tantrik təşəbbüskarlarının maariflənməyə çatmasına kömək edə bilərlər.

Yaponiyada dakinilər — Şərqi Asiya Buddizmi ənənəsində buddha Vairocana tərəfindən Mahakala (yaponca Daikokuten) obrazında ram edilərək Buddizmə çevrildiklərinə inanılır — zamanla Dakiniten (荼枳尼天, 吒枳尼天, və ya 荼吉尼天) adlı tək bir tanrıya birləşdirildi. Daha sonra isə yerli kənd təsərrüfatı tanrısı Inari ilə sintez olunaraq, tülkü (kitsune) ikonoqrafiyası ilə əlaqələndirildi.

 Etimologiyası 
Sanskrit mənşəli dakini termini ḍīyate ("uçmaq") felinə bağlıdır və uḍḍayanam ("uçuş") mənasını verir. Tibet dilində khandroma (མཁའ་འགྲོ་མ་, Uayli: mkha' 'gro ma), yəni "göydə gəzən", eyni mənanı verən Sanskritcə khecara sözündən yarana bilər. Bu termin Cakrasaṃvara Tantra mətnində istifadə olunur. Sözün kişi cinsi forması ḍāka olub, Tibet dilinə adətən pawo ("qəhrəman", Uayli: dpa' bo) kimi tərcümə olunur.

Çin dilində dakini əsasən aşağıdakı şəkildə transkripsiya edilir: 荼枳尼 (pinyin: túzhǐní), 荼吉尼 (pinyin: tújíní) və 吒枳尼 (pinyin: zhāzhǐní). Daha az yayılmış alternativ transkripsiyalar arasında 陀祇尼 (tuóqíní), 吒祇尼 (zhāqíní), 吒幾爾 (zhājǐěr) və 拏吉尼 (nájíní) də var. Həmçinin, 空行母 (pinyin: kōngxíngmǔ; lit. "göydə gəzən ana") kimi tərcümə edilir ki, bu da Tibet ifadəsinin kalkasıdır.

Yaponiyada bu transkripsiyalar dakini (katakana: ダキニ; həmçinin ダーキニー, dakini) kimi oxunur.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 







Kateqoriya:Qadın mifoloji varlıqlar