IV Kazimir (Polşa kralı)

IV Kazimir (; ) — Böyük Litva knyazı və Polşa kralı.

30 noyabr 1427-ci ildə Krakovda dünyaya gəldi. O, Böyük Litva knyazı II Vladislav Yagellonun oğludur. 1440-cı ildə Böyük Litva knyazı elan olunan IV Kazimir, 1447-ci ildən etibarən Polşa taxtına çıxaraq, həm Litva, həm də Polşanı birləşdirən güclü bir siyasi fiqura çevrildi.

IV Kazimirin hakimiyyəti dövründə Polşa Krallığı daxildə sabitlik, xaricdə isə diplomatik və hərbi uğurlar qazandı. Ən böyük uğurlarından biri, 1454-1466-cı illərdə Tevton ordeni ilə baş verən müharibə nəticəsində Qərbi Prussiyanın (Pomeraniya və Qdansk daxil olmaqla) Polşaya birləşdirilməsi oldu. Bu sülh II Torun sülhü (1466) ilə rəsmiləşdirildi və Polşanın Baltik dənizinə çıxışını təmin etdi.

IV Kazimir həm də güclü bir ailə siyasəti yürüdərək öz oğullarını müxtəlif Avropa ölkələrinin taxt-tacına yerləşdirdi. Oğullarından biri – II Vladislav – daha sonra Bohemiya və Xorvatiya-Macarıstan kralı oldu. Digər bir oğlu və adaşı Kazimir (daha sonra müqəddəs elan edilmişdir), Polşa və Litvada çox sevilən dini fiqura çevrildi.

IV Kazimir daxili siyasətdə də mühüm islahatlara imza atdı. Şlyaxta təbəqəsinin hüquqlarını genişləndirsə də, mərkəzi hakimiyyəti zəiflətmədən sabitliyi qoruyub saxlaya bildi. Onun dövründə Polşa-Litva birliyi siyasi və iqtisadi baxımdan qüdrətli bir regional gücə çevrildi.

10 fevral 1454-cü ildə Krakovda Avstriya hersoqu II Albertin qızı Yelizavetayla evləndirildi. Cütlüyün 12 övladı dünyaya gəldi və bunlardan doqquzu mühüm siyasi evliliklər qurdu.

 II Vladislav, Macarıstan-Xorvatiya və Bohemiya kralı
 Yadviqa, Bavariya-Landsxut hersoginyası
 Kazimir (1458-1484), 1521-ci ildə papa X Lev tərəfindən müqəddəs elan olundu.
 I İohann, Polşa kralı
 Aleksandr, Böyük Litva knyazı və Polşa kralı
 Sofiya, Brandenburq-Ansbax markqrafinyası
 Yelizaveta (1465-1466)
 I Sigizmund, Böyük Litva knyazı və Polşa kralı
 Fridrix (1468-1503), kardinal
 Anna, Pomeraniya hersoginyası
 Barbara, Saksoniya hersoginyası
 Yelizaveta, Leqnitsa hersoginyası

IV Kazimir 7 iyun 1492-ci ildə vəfat etdi və Krakovdakı Vavel kilsəsində dəfn olundu. Onun məzarı Alman heykəltəraş Veit Stoss tərəfindən hazırlanmışdır və Avropa renessans sənətinin nadir nümunələrindən biri hesab olunur. Hakimiyyəti dövründə qazandığı uğurlar sayəsində Kazimir Yagellon, Polşa-Litva tarixinə “qızıl dövr” hökmdarlarından biri kimi düşmüşdür.

 Mənbə 

 Ədəbiyyat 











 İstinadlar