Pressburq döyüşü

Pressburq döyüşü  (), və ya Pozoni döyüşü (), və ya Bratislava döyüşü () — Macar knyazlığı ilə Şərqi Frankiya arasında baş verən həlledici döyüş.Szabados György, 907 emlékezete, Tiszatáj, LXI. évf., 12. sz., p. 73 Döyüşün nəticəsi macarların Karpat hövzəsində möhkəmlənməsi və Şərqi Frankiyanın bu bölgəyə ekspansiya cəhdlərinin iflasa uğraması oldu.Makk Ferenc, A magyarok hispániai kalandozása, Tiszatáj, LXI. évf., 12. sz., 2007, p. 71-74

IX əsrin sonlarında macarlar Karpat hövzəsinə köç etdikdən sonra bu ərazidə möhkəmləndilər.Bóna István 2000 p. 34 Lakin 900-cü illərin əvvəllərində Şərqi Frankiya krallığı (indiki Almaniya və Avstriya əraziləri) macarların hökmranlığını tanımaq istəmirdi. 907-ci ildə Bavariya markqrafı Luitpold macarları məğlub etmək və Pannona üzərində nəzarəti bərpa etmək üçün böyük ordu toplamışdır. Franklar Dunay çayı boyunca hücuma keçdilər və Pressburq (indiki Bratislava, Slovakiya) yaxınlığında mövqe tutdular.Honfoglalás, /Út_az_új_hazába_A_magyar_nemzet_története_Levédiától_1050-ig./ Út az új hazába. A magyar nemzet története Levédiától 1050-ig., p. 12 Macar lideri Arpadın oğlu Lelitkas (bəzi mənbələrdə Levente kimi qeyd olunur) qoşunlarını təşkil edərək düşməni mühasirəyə almışdır.Györffy György 2002 p. 214 From Antapodosis of Liutprand of Cremona. Hungarian translation from the original Latin: "A magyaroknak teljesült ugyan az óhajuk, de aljas természetüket mégsem elégítette ki a keresztények ily mérhetetlen legyilkolása, hanem, hogy álnokságuk dühét jóllakassák, keresztülszáguldoznak a bajorok, svábok, frankok és szászok országán, mindent felperzselve. Nem is akadt senki, aki megjelenésüket máshol, mint a nagy fáradtsággal, vagy a természettől fogva megerősített helyeken bevárta volna. A nép itt jó néhány éven keresztül adófizetőjük lett" English translation from the Hungarian: "Although the Hungarians fulfilled their wish, their mean nature was not satisfied by the so immeasurable slaughtering of the Christians, but in order to satisfy the anger of their perfidy, they galloped along through the county of the Bavarians, Swabians, Francians and Saxons, burning everything. Indeed, nobody remained who could wait until they arrived, in other place than the places fortified with great effort or by nature. The people who lived here paid them tribute many years from now on" Döyüş üç gün davam etmişdir. Macar süvariləri taktiki çeviklikləri və oxçuluq bacarıqları sayəsində frank ordusunu darmadağın etmişdilər.Szabados György, 907 emlékezete  , Tiszatáj 61, (2007)/12, p. 69

 Arxa fon 
900-cü ildə Şərqi Frankiya krallığının yeni kralı Lüdovikin müşavirləri, o cümlədən onun qəyyumu, Maynts arxiyepiskopu I Hatton, Almaniya ilə Macarıstan arasında əvvəlki kral Arnulf Karintiyalının ölümündən sonra başa çatan ittifaqı yeniləməkdən imtina etmişdilər.Bóna István 2000 p. 33 Nəticədə, 900-cü ildə macarlar Pannoniyanı (Transdanubiyanı) Şərqi Frankiyaya daxil olan Bavyera hersoqluğundan ələ keçirdilər.Bóna István 2000 p. 33 910-cu ilə qədər davam edən macar-alman müharibəsinin başlanğıcı olmuşdur. Pressburq (Brezalauspurc) döyüşünə qədər baş verən toqquşmaların əksəriyyəti macarlarla bavarlar arasında gedirdi. Bunun istisnası 906-cı ildə macarların Saksoniyaya yürüşü olmuşdur.
alt=Baiern unter den Carolingern im Jahre 900|thumb|200x200px|900-cü ildə Macarıstan işğalından əvvəl Bavariya və ona bağlı ərazilər (Moraviya daxil olmaqla)
Pannonnu itirdikdən sonra Bavyera markqrafı Luitpold, Bavyeranın keçmiş düşməni olan Moraviyalı II Moymir ilə ittifaq bağladı.Vajay Szabolcs, Der Eintritt des ungarischen Staemmebundes in die Europaeische Geschichte (862-933) Ungarisches Institut München. V. Hase & Koehler Verlag. Mainz, 1968, p. 33 902-ci ildə macar orduları, ehtimal ki, Kursanın rəhbərliyi altında Böyük Moraviyanı darmadağın etdilər və onun şərq hissəsini ələ keçirmişdilər. Bundan sonra Moraviya və Dalamanıya (Maysen ətrafı) macarların vassallığına keçmişdir. Bu hadisə Bavariyanın Şimali və Şərqi Avropaya olan ticarət yollarını kəsmişdir.Vajay Szabolcs 1968, p. 41 Bu, Bavyera üçün ağır iqtisadi zərbə idi və Luitpoldun macarlarla müharibəyə başlamasının əsas səbəblərindən biri olmuşdur. O, həmçinin Pannon, Moraviyanı və Bohemiyanı itirmək fikri ilə barışa bilmirdi.Vajay Szabolcs 1968, p. 42

Luitpoldun macarlarla müharibəyə başlamasına bir sıra hadisələr də təkan vermişdi.Timothy Reuter, Germany in the Early Middle Ages 800–1056 (New York: Longman, 1991), 138–139. Son macar hücumları zamanı Luitpoldun qoşunları onların bəzi dəstələrini məğlub etmişdi. Bu döyüşlər Laybax (901) və Fişa çayı (903) yaxınlığında baş vermişdi.Baják László: A fejedelmek kora. A korai magyar történet időrendi vázlata. II. rész. 900-1000 ("The Era of the Princes. The chronological sketch of the early Hungarian history. II. part. 900-1000"); ÓMT, Budapest, 2000 p. 9 904-cü ildə bavarlar Kursanı öldürdülər. Onlar sülh danışıqları aparmaq istədiklərini bəhanə edərək, onu hiylə ilə tələyə salmışdılar.Bóna István 2000 p. 33 Bu məğlubiyyətlərdən sonra macarlar bir müddət Bavariya hücum etmədilər. Bu hadisələr və macarların onun ordusundan qorxduğu inancı, Luitpoldu onları Bavariyaya məxsus ərazilərdən qovmaq üçün hücuma keçməyə inandırdı.

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Szőke, Béla Miklós (2021). Die Karolingerzeit in Pannonien. Mainz: Verlag des Römisch-Germanischen Zentralmuseums, , pp. 295–301.


 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Böyük Moraviya
Kateqoriya:Almaniyanın döyüşləri
Kateqoriya:Macarıstanın döyüşləri