59-cu Türkiyə hökuməti

59-cu Türkiyə hökuməti və ya I Ərdoğan hökuməti adlandırılan hökuməthttps://web.archive.org/web/20180403140305/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/turkiye-cumhuriyeti-hukumetleri-134271 — Rəcəb Tayyib Ərdoğanın ilk kabineti olaraq 2003-cü il martın 14-də fəaliyyətə başlayıb.

 Təsisi 
2002-ci il Türkiyə Parlament seçkilərindən sonra Baş nazir Abdullah Gül tərəfindən 58-ci Türkiyə hökuməti quruldu. Rəcəb Tayyib Ərdoğanın 9 mart 2003-cü ildə seçkilərdə Ədalət və İnkişaf Partiyasının lideri olaraq parlamentə daxil olmasından sonra AK Partiya Kayseri millət vəkili Abdullah Gülün başçılıq etdiyi 58-ci hökumət martın 11-də istefa verdi. Türkiyə Böyük Millət Məclisinə Rəcəb Tayyib Ərdoğanın hakimiyyəti dönəmində siyasi qadağasının aradan qaldırılması ilə bağlı qanun layihəsi təqdim edildi. Bu düzəliş Türkiyə Böyük Millət Məclisi tərəfindən səs çoxluğu ilə qəbul edilsə də, 10-cu prezident Əhməd Necdət Sezər qanuna "subyektiv, konkret və şəxsi" olduğu üçün veto qoydu. Daha sonra həmin qanun heç bir dəyişiklik edilmədən yenidən parlamentdə qəbul edildi və prezidentə qaytarılan həmin qanun bu dəfə Sezər tərəfindən təsdiqləndi. Bu qanunun qəbulu ilə Ərdoğanın millət vəkili seçilməsinə heç bir hüquqi maneə qalmadı.

Əhməd Necdət Sezər 2003-cü ildə 58-ci və 59-cu hökumətlərin ilk illərində qəbul edilmiş 17 qanuna veto qoyub. Veto qoyulmuş 17 qanundan 3-ü Abdullah Gülün, 14-ü isə Tayyib Ərdoğanın baş nazirliyi dövründə qəbul edilib.https://web.archive.org/web/20150221212329/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=100872 Türkiyənin 10-cu prezidenti Əhməd Necdət Sezər eyni gündə yeni hökuməti qurmaq tapşiriğını Ərdoğana verdi. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 23 mart 2003-cü il tarixli 53-cü iclasında səsvermə keçirildi. Hökumət 162 mənfi səsə qarşı 350 səslə qalib gəldi. Səsvermədə 512 deputat iştirak edib.

59-cu hökumətdəki nazirlərin sayı əvvəlki hökumətlə müqayisədə Baş nazir də daxil olmaqla 25-dən 23-ə endi. Eyni hökumətdə əvvəlki 58-ci hökumətin baş naziri olmuş Abdullah Gül yeni kabinetdə Xarici işlər naziri və Baş nazirin müavini vəzifələrində çalışdı.

Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 16 aprel 2003-cü ildə qəbul etdiyi 4848 saylı Qanunla Mədəniyyət Nazirliyi və Turizm Nazirliyi birləşdirilərək "Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi" adlandırıldı. 2003-cü il mayın 8-də Ekologiya Nazirliyi və Meşə Təsərrüfatı Nazirliyi birləşdirilərək "Ekologiya və Meşə Təsərrüfatı Nazirliyi" adlandırıldı.

 Kabinethttps://web.archive.org/web/20150221212610/http://www.tbmm.gov.tr/bilgiedinme/bed_genelrapor_2008.pdf 
 Vəzifə  Adı  Başlaması  Sonu Baş nazir 100px  Rəcəb Tayyib Ərdoğan  14 mart 2003  28 avqust 2007Baş nazirin müavinləri  Baş nazirin müaviniDövlət naziriXarici İşlər naziri 100px  Abdullah Gül  14 mart 2003  28 avqust 2007 Baş nazirin müaviniDövlət naziri 100px  Əbdülətif Şənər  14 mart 2003  28 avqust 2007 100px  Mehmed Ali Şahin  14 mart 2003  28 avqust 2007 Dövlət nazirləri Dövlət naziri 100px  Bəşir Atalay  14 mart 2003  28 avqust 2007 100px  Əli Babacan  14 mart 2003  28 avqust 2007   Güldal Akşit  29 aprel 2003  2 iyun 2005 100px  Nemət Baş 2 iyun 2005  28 avqust 2007 100px  Mehmet Aydın  14 mart 2003  28 avqust 2007 100px  Kürşad Tüzmən  14 mart 2003  28 avqust 2007 Nazirlər Ədliyyə naziri 100px  Cəmil Çiçək  14 mart 2003  7 may 2007 100px  Fahri Kasırga  7 may 2007  28 avqust 2007 Ekologiya, Şəhərsalma və İqlim Dəyişiklikləri naziri 100px  Faruk Nafız Özak  14 mart 2003  28 avqust 2007 Ailə və Sosial Xidmətlər nazirialt=|100pxMurad Başesgioğlu  14 mart 2003  28 avqust 2007 Kənd Təsərrüfatı və Meşə Təsərrüfatı naziri 100px  Osman Pepe  14 mart 2003  28 avqust 2007 Energetika və Təbii Sərvətlər naziri 100px  Hilmi Gülər  14 mart 2003  28 avqust 2007 Daxili İşlər naziri 100px  Əbdülqədir Aksu  14 mart 2003  7 may 2007 100px  Osman Günəş  7 may 2007  28 avqust 2007 Mədəniyyət və Turizm naziri 100px  Ərkan Mumcu  14 mart 2003  15 fevral 2005 80pik  Atilla Koç  21 fevral 2005  28 avqust 2007 Maliyyə naziri 100px  Kamal Unakıtan  14 mart 2003  28 avqust 2007 Milli Təhsil naziri 100px  Hüseyin Çelik  14 mart 2003  28 avqust 2007 Milli Müdafiə naziri 100px  Vecdi Gönül  14 mart 2003  28 avqust 2007 Səhiyyə naziri 100px  Rəcəb Akdağ  14 mart 2003  28 avqust 2007 Sənaye və Texnologiya naziri 100px Əli Coşqun  14 mart 2003  28 avqust 2007 Kənd Təsərrüfatı və Meşə Təsərrüfatı naziri 100px  Mehdi Eker 14 mart 2003  28 avqust 2007 Nəqliyyat naziri 100px  Binəli Yıldırım  14 mart 2003  7 may 2007 100px  İsmət Yılmaz  7 may 2007  28 avqust 2007

15 fevral 2005-ci ildə 59-cu Hökumətdə ilk istefa oldu. Mədəniyyət və Turizm Naziri Erkan Mumcu nazirlikdən və partiyadan istefa verdi. Konstitusiyanın 114-cü maddəsinə uyğun olaraq, 2007-ci il Türkiyə ümumi seçkilərindən əvvəl, 2 iyun 2005-ci ildə Malatya Millət vəkili Güldal Akşit Nimet Çubukçu və Bitlis millət vəkili Zeki Ergezen ilə əvəz olundu. Faruz Nafiz Özakı Diyarbəkir millət vəkili Mehmet Mehdi Ekeri isə Konya millət vəkili Sami Güçlü ilə əvəzləndi. Həmin dövrdə qüvvədə olan Konstitusiyanın 114-cü maddəsinə əsasən, Ədliyyə, Daxili işlər və Nəqliyyat nazirləri seçkilərə bir müddət qalmış öz vəzifələrini müstəqil şəxslərə keçirməli idilər. 7 may 2007-ci ildə Ədliyyə naziri Cəmil Çiçək Fəhri Fırtınla, Daxili işlər naziri Əbdülqədir Aksu Osman Günəşlə, Nəqliyyat naziri Binəli Yıldırım İsmət Yılmazla əvəz olundu.https://web.archive.org/web/20240331051150/https://www.haberler.com/politika/adalet-bakanligi-nda-devir-teslim-haberi/https://web.archive.org/web/20240331051148/https://www.yenisafak.com/gundem/yildirim-gorevini-devretti-44546https://web.archive.org/web/20240331051149/https://www.aa.com.tr/tr/arsiv/abdulkadir-aksu/418125

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 59. Hükûmet Bakanlar Kurulu
 59. Hükûmet Programı
 59. Hükûmet Güvenoylaması


Kateqoriya:2003-cü ildə Türkiyədə yarananlar
Kateqoriya:Türkiyənin dövlət quruluşu
Kateqoriya:Türkiyə hökumətləri
Kateqoriya:Rəcəb Tayyib Ərdoğan