Çavçavadze

Çavçavadzelər () — ən azı 15-ci əsrdən bəri tanınan Kaxetidən olan gürcü knyaz sülaləsidir.
Gerçək olduğu güman edilən əfsanəyə görə, Çavçavadzenin əcdadları əvvəlcə Pşavi-Xevsureti dağlarında yaşayıblar.
Knyaz K.L. Tumanov güman edirdi ki, bu sülalənin mənşəyi Kaxaberidze-Çidjavadze sülaləsindəndir (hansı ki, qədim Orbeliani ailəsinə gedib çıxır və onları Çiçua knyazlarının sülaləsindən hesab edirdi)Cyrille Toumanoff. Les maisons princières géorgiennes de l’Empire de Russie. — Rome, 1983..

Çavçavadzenin Kaxetiyanın aran hissəsində peyda olması və onun knyazlıq ləyaqətinə yüksəlməsi, görünür, XV-XVI əsrlərə aiddir.
Bu vaxtdan etibarən Çavçavadzlərin feodal evi haqqında sənədli sübutlar var.
Artıq 16-cı əsrin sonlarında Yason (Yason) Çavçavadze, II Aleksandrın Kaxetiya sarayında yüksək vəzir və sahltuhutsesa rütbələrini tuturduГлоссарий к законам Вахтанга VI  на сайте ..

16-cı əsrin sonlarında sülalə iki əsas qola bölündü, onların arasında sülalələrarası əlaqə qurulmamışdı.
Knyaz Tumanovun fraqmental məlumatlarına əsaslanaraqCyrille Toumanoff. Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l’Antiquité jusqu’au XIXe siècle. Tables généalogiques et chronologiques. — Rome, 1990. — P. 446—447. onların ümumi şəcərəsini yenidən qurmaq cəhdi müasir gürcü şəcərəşünasları üçün uğursuz görünürДумин С. В. Князья Чавчавадзе. // Дворянские роды Российской империи. — Т. 4. — С. 234..
Sülalənin heç bir qolunun Rusiyada təsdiq edilmiş gerbi yox idi, lakin ailənin hər iki qolu üçün fərqli olan (qismən oxşar olsa da) köhnə ailə gerblərinin çoxsaylı şəkilləri məlumdur.

Çavçavadze ailəsi çar II İrakli ilə Rusiya arasında (1783) Georgiyevsk müqaviləsinə əlavə edilmiş knyazlar siyahısında göstərilir.
Rusiya imperiyasının qanunvericiliyi baxımından Çavçavadzelər üç müxtəlif knyazlıq sülaləsini təmsil edirlər.
 Şəxsiyyətlər 
Sülalənin ən məşhur nümayəndələri:
 Çavçavadze, Qarsevan Revazoviç (1757-1811) - Çar II İraklinin general-adyutantı, onun adından Georgiyevsk müqaviləsini imzalamışdır.
 Çavçavadze, Aleksandr Qarsevanoviç (1784-1846) - rus generalı və şair.
 Çavçavadze, Yason İvanoviç (1803-1857) - rus generalı, Qafqaz yürüşlərinin və Krım müharibəsinin iştirakçısı.
 Çavçavadze, David Aleksandroviç (1817-1884) — rus generalı, Qafqaz müharibəsinin iştirakçısı.
 Çavçavadze, Zaxariy Qulbatoviç (1825-1905) — rus generalı, Krım və Rus-Türk (1877-1878) müharibələrinin qəhrəmanı.
 Çavçavadze, İvan Sulhanoviç (1826-1913) - rus generalı, Krım və Rus-Türk (1877-1878) müharibələrinin qəhrəmanı.
 Çavçavadze, Nikolay Zuraboviç (1830-1897) — rus generalı, Qafqaz müharibəsinin iştirakçısı.
 Çavçavadze, İlya Qriqoryeviç (1837-1907) — gürcü yazıçısı və ictimai xadimi.
 Çavçavadze, Arçil Gülbatoviç (1841-1902) — rus generalı, 1877-1878-ci illər Rusiya-Türkiyə müharibəsinin qəhrəmanı.
 Çavçavadze, Nikolay Mixayloviç (1867-1920) - rus generalı, "Müqəddəs Georgi" ordeni cəngavəri.
 Çavçavadze, Aleksandr Zaxaryeviç (1870-1930) - yerli diviziyanın Çərkəz alayının komandiri.
 Çavçavadze, Nikolay Zuraboviç (1923-1997) - akademik, Gürcüstan Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə İnstitutunun direktoru.
 Çavçavadze, David Pavloviç (1924-2014) - Amerika yazıçısı, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin əməkdaşı.
 Çavçavadze, Yelena Nikolaevna (1947-ci il təvəllüdlü) - rusiya jurnalisti, rejissor, ssenarist.

Çavçavadze şahzadələri
 Dadian, Yekaterina Aleksandrovna (1816-1882) - Meqreliya hökmdarı (azyaşlı oğlu Nikolayın (1853-1866) hakimiyyəti dövründə), Meqreliyanın hakim şahzadəsi David I Dadianinin həyat yoldaşı.
 Qriboyedova, Nina Aleksandrovna (1812-1857) - A.S. Qriboyedovun həyat yoldaşı.
 Çavçavadze, Tamara İraklievna (1900-1968) — gürcü aktrisası, Gürcüstanın xalq artisti (1943).

 İstinadlar