Üçüncü Karlist Müharibəsi

Üçüncü Karlist Müharibəsi () — 1872-1876-cı illərdə İspaniyada yaşanan vətəndaş müharibəsi və İspaniya tarixindəki son Karlist müharibədir.

Müharibə başlamadan öncə ölkədə iğtiaşaşlar atmışdı. Artan siyasi təzyiqlər nəticəsində kraliça II İzabella 1868-ci ildə ailəsiylə birlikdə ölkədən qaçmağa məcbur oldu və Fransaya sığındı. Bundan istifadə edən Karlist taxt iddiaçısı İnfant Karlos de Burbon VII Karlos adıyla özünü İspaniya kralı elan etdi. Digər tərəfdən isə İtaliya kralı II Viktor Emanuelin oğlu I Amadey və kraliça II İzabellanın yeganə oğlu XII Alfonso da özlərini İspaniya taxt-tacının sahibi elan etdilər.

Karlistlərin üsyan çağırışı Kataloniya və Bask bölgələrində əks-səda doğurdu. Yerli feodalların dəstəyini qazanan Karlistlər bir çox mühüm şəhər və qəsəbələri işğal etdilər. Ancaq Bilbao və San Sebastyan şəhərlərinin mühasirəsi uğursuzluqla nəticələndi.

Müharibə əsnasında İspaniyada bir neçə dəfə rejim dəyişikliyi oldu. Belə ki, 1873-cü ildə I Amadey taxtdan endirildi və Birinci İspaniya Respublikası elan olundu. Ancaq cəmir bir il sonra baş tutan hərbi çevrilişlə Burbon sülaləsinin hakmiyyəti bərpa edildi və XII Alfonso taxta çıxarıldı.

Karlistlərin məğlub edilməsiylə nəticələnən müharibənin sonunda VII Karlos ölkədən qaçdı. Mərkəzi hakimiyyət gücləndirildi.

 Mənbə 

 The decline of Carlism, Jeremy MacClancy. University of Nevada Press, Reno (USA), 2000, 349 pages.
 A military history of modern Spain: from the Napoleonic era to the war on terror, Wayne H. Bowen, José E. Alvarez. Greenwood Publishing, 2007, 222 pages.
 Ferrer Melchor (1958–1959), Historia del tradicionalismo español, Editorial Católica, Sevilla, vols. 24–27
 Spain in the nineteenth century, Elizabeth Wormeley Latimer. A. C. McClurg & Co, 1907, 441 pages.

 Amadeo I: El rey caballero, Villa San Juan. Planeta, Los reyes de España, 1997, 229 pages.
 Carlos VII: Duque de Madrid, Anonymous. Espasa Calpe, Vidas españolas del siglo XIX, 1929. 263 pages.


 La Tercera Guerra Carlista 1872–1876, César Alcalá. Grupo Medusa Ediciones. 33 pages.
 Las Guerras Carlistas, Antonio M. Moral Roncal, Silex, 389 pages.
 España 1808–2008, Raymond Carr, Ariel, 972 pags.
Kateqoriya:XIX əsrin müharibələri