Kipr dilləri

Kipr dilləri — Kipr adasında danışılan dillərin ümumi məcmusunu əhatə edən anlayış. Bu dillər adanın tarixi, etnik tərkibi, dini mənsubiyyəti və müstəmləkə keçmişi ilə sıx bağlı şəkildə formalaşmışdır. Müasir dövrdə Kiprdə əsasən yunan və türk dilləri rəsmi statusa malikdir, lakin adada bir sıra azlıq dilləri və gündəlik istifadə olunan digər dillər də mövcuddur.
 Rəsmi dillər 
Kipr Respublikasının Konstitusiyasına əsasən dövlətin iki rəsmi dili vardır:
 Yunan dili (Standard Modern Greek) – Kipr yunanlarının əsas dili. Rəsmi və təhsil sistemində standart yunan dili, gündəlik ünsiyyətdə isə Kipr yunancası istifadə olunur.
 Türk dili (Standard Turkish) – Kipr türkləri tərəfindən istifadə olunur. Əsasən şimal bölgəsində yayılmışdır. Gündəlik danışıqda Kipr türkcəsi istifadə olunur.

 Əsas dialektlər 
 Kipr yunancası 
Kipr yunancası — yunan dilinin Kiprə xas olan dialektidir. Arxaik və orta yunan dilindən izlər daşıyır, fonetik və qrammatik xüsusiyyətlərinə görə standart yunan dilindən fərqlənir.

 Kipr türkcəsi 
Kipr türkcəsi — Osmanlı türkcəsinin Kiprdə formalaşmış variantıdır. Türkiyə türkcəsindən bəzi leksik və fonetik fərqləri ilə seçilir.Jennings, Ronald (1993), Christians and Muslims in Ottoman Cyprus and the Mediterranean World, 1571-1640, New York University Press .

 Azlıq dilləri 
Kipr ərəb dili və ya Kipr maronit ərəbcəsi – Maronitlər tərəfindən istifadə olunur. Nadir bir dildir və bəzi kəndlərdə hələ də danışılır.
Kurbet dili — Kipr romalarının istifadə etdiyi dildir. Romani dili ilə Türk dilinin qarışığından yaranmışdır. Rəsmi statusa malik deyil.

 Digər dillər 
 İngilis dili 
Kipr uzun müddət Böyük Britaniyanın müstəmləkəsi olduğuna görə İngilis dili geniş yayılmışdır. Turizm, təhsil və hüquq sahələrində geniş istifadə olunur.
 Miqrant dilləri 
Son illərdə Rus dili, Rumın dili və Bolqar dili də Kiprdə geniş yayılmışdır. 2011-ci ildə aparılan siyahıyaalma nəticələrinə əsasən bu dildə danışanların siyahısı qeydə alınmışdır:
 Rus dili – 20,984 nəfər
 Rumın dili – 24,270 nəfər
 Bolqar dili – 18,388 nəfər

 Coğrafi və siyasi bölgüsü 
1974-cü il Kipr münaqişəsindən sonra ada iki hissəyə bölünmüşdür:
 Cənub (Kipr Respublikası) — əsasən yunan dilli əhali yaşayır.
 Şimal (Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti) — əsasən türk dilli əhali yaşayır.

 Dillərlə qarşılıqlı təsirləri 
Kiprdəki dillər qarşılıqlı təsirə məruz qalmışdır:
 Kipr yunancası və Kipr türkcəsi bir-birindən leksik və fonetik elementlər mənimsəmişdir.
 Kipr ərəb dilinin fonetik quruluşuna Kipr yunancası ciddi təsir göstərmişdir.

 Statistik göstəricilər (2011) 
+ Ana dili üzrə danışanların sayı (Kipr Respublikası) Dil  Nəfər Yunan dili  679,883 İngilis dili  34,814 Rumın dili  24,270 Rus dili  20,984 Bolqar dili  18,388 Türk dili  1,405

Kipr dilləri adanın mədəni və etnik mozaikasının ayrılmaz hissəsidir. Rəsmi dillərlə yanaşı, azlıq dilləri və digər geniş yayılan dillər də Kiprin çoxdilli cəmiyyət strukturunu formalaşdırır. Bu dillər həm tarixi qarşılıqlı əlaqələrin, həm də müasir sosial və siyasi reallıqların əksidir.

 Həmçinin bax 
 Kipr
 Kipr münaqişəsi
 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Avropa Şurası – Regional və ya Azlıq Dilləri üzrə Xartiya
 Kipr Statistika Departamenti – Rəsmi məlumatlar

Kateqoriya:Kipr
Kateqoriya:Kipr mədəniyyəti