Sentyabr üsyanı

Sentyabr üsyanı () —  1923-cü ilin sentyabr ayında Bolqarıstanda baş vermiş silahlı xalq qiyamı.Голяма енциклопедия България, том 10, Главен редактор акад. Васил Гюзелев, Българска академия на науките, Книгоиздателска къща Труд, София, 2012, с. 3992, ISBN 978-954-8104-32-6 (т.10) ISBN 978-954-398-156-4 (т.10) Üsyan Bolqarıstan Kommunist Partiyası (BKP) tərəfindən təşkil edilmiş və ölkədəki hərbi-faşist diktaturasına qarşı yönəlmişdi. Üsyan 9 iyun 1923-cü ildə general Aleksandr Tsankovun rəhbərliyi ilə həyata keçirilən çevriliş nəticəsində hakimiyyətə gələn hərbi rejimin tətbiq etdiyi sərt tədbirlərə qarşı bir reaksiya idi.Марков, Георги. Покушение, насилие и политка в България 1878 – 1947, София 203, с. 221; Грънчаров, Стойчо и Елена Стателова. История на България в три тома, т. III История на Нова България, София 1999, с. 406

 Tarixi 
1923-cü ilin iyun ayında Bolqarıstanda general Aleksandr Tsankovun rəhbərliyi ilə hərbi çevriliş baş verdi və bu çevriliş nəticəsində ölkədə hərbi-faşist diktaturası quruldu.Протойерей Йордан Попов. Записки по небългарските въстания, София 1992, с. 27 – 28 Yeni rejim solçu qüvvələrə qarşı sərt tədbirlər gördü, bu da ölkədə siyasi gərginliyin artmasına səbəb oldu. Sentyabr üsyanı 1923-cü ilin sentyabr ayında başladı. Üsyan Bolqarıstanın müxtəlif bölgələrində, xüsusilə kənd yerlərində geniş vüsət aldı.Поптомов, Владимир. Пиринският край под септемврийските знамена. – в: Септемврийци за септември. Спомени за Септемврийското въстание от 1923 г. в окръзите: Софийски, Петрички (Благоевградски), Бургаски, Шуменски (Коларовградски), Варненски, Търновски, Плевенски, Хасковски и др., София, Издателство на БКП, 1963, с. 167 – 172. Üsyançılar yerli hakimiyyət orqanlarını ələ keçirməyə və yeni rejimə qarşı müqavimət göstərməyə çalışdılar.Миленковић, Тома. Политичка емиграција из Бугарске у Југославиjи 1923 – 1944, Београд, Институт за савремену историју, 2018, с. 67. Т. Миленкович изтъква, че Димитров и Коларов първи напускат борбата, в най-критчния момент – с. 68. Lakin hökumət qüvvələri üsyanı qəddarlıqla yatırdılar.

Sentyabr üsyanı uğursuzluqla nəticələndi.Следеният човек. Спомени, предизвикани от документи . Веселин Бранев, София: Фама, 2007  Üsyanın yatırılması zamanı minlərlə insan həlak oldu və ya həbs edildi. Bu hadisə Bolqarıstan tarixində solçu qüvvələrə qarşı həyata keçirilən ən sərt repressiyalardan biri kimi tanınır.Музей на революционното движение в България, Звезди във вековете, Издателство на Българската комунистическа партия, София, 1972, 791 стр.

 İstinadlar 

 Biblioqrafiya 





 Ədəbiyyat 



  (point of view of Bulgarian Communist Party leaders)

 Xarici keçidlər 
 Query of a social democrat deputy in the National Assembly regarding the terror around Lom in September 1923 
 Folk song about the massacre of rebels in Gorna Gnoynitsa 
 Commentary of data of the German embassy and a conversation with Aleksandar Tsankov 

Kateqoriya:Bolqarıstan tarixi
Kateqoriya:Üsyanlar
Kateqoriya:Kommunist hərəkatlar
Kateqoriya:Siyasi repressiyalar