Enn Qrayms

Enn Qrayms (; ) — amerikalı jurnalist, musiqiçi və Amerika (xüsusilə Ortabatıda) folklorunun tarixçisi.  Ohayolu xalq müğənnisi kimi, o, ənənəvi mahnılar toplamış və ifa etmişdir.Bu mahnılar hazırda Amerika Folklor Mərkəzində, Konqres Kitabxanasında saxlanılan Enn Qrayms Kolleksiyasına daxildir. O, həmçinin köhnə dulçimer və digər xalq musiqi alətlərini toplamış və 1997-ci ildə Smitsonian İnstitutunun Amerika Tarixi Milli Muzeyinə bağışlamışdır. Qrayms klassik vokal təhsili almış və peşəkar pianoçu olmuşdur.

 Həyatı 
Enn Qrayms 17 may 1912-ci ildə Kolumbus, Ohayo şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası Klarens D. Leylin, Kolumbusda məşhur hüquqşünas və Ohayo Dövlət Universitetində hüquq professoru idi. Onun babası, Luis Kass Leylin, ABŞ-ın Daxili İşlər Nazirliyində katib köməkçisi vəzifəsində çalışmış, həmçinin Ohayo Dövlət Katibi və Ohayo Qanunverici Məclisinin Sədri olmuşdur. Onun anası Ohayo Uesliyan Universitetinin qəyyumlar şurasının üzvü idi. Qrayms folklorçu kimi fəaliyyətində, ailəsinin əlaqələrindən tədqiqat, görüş və ifalar üçün istifadə etmişdir. O, Nort Hay məktəbində və Ohayo Uesliyan Universitetində təhsil almışdır. Burada həm Bəstəkarlıq üzrə Bakalavr (B.A.), həm də Musiqi üzrə Bakalavr (B.Mus.) dərəcələri almışdır. Daha sonra Ohayo Dövlət Universitetində, musiqi tarixi və nəzəriyyəsi üzrə magistr təhsilinə başlamış, lakin təhsilini tamamlaya bilməmişdir.

Enn Qrayms, Ohayo Dövlət Universitetinin professoru Ceyms V. Qrayms ilə evlənmişdir. O, 1962-ci ildə Denison Universiteti İncəsənət Departamentinin sədri olmuşdur. Ceyms Qrayms, Enn Qraymsın ifaları üçün Ohayo əyalətindəki pioner qadınların geyimlərini əsas götürərək xüsusi kostyumlar hazırlamış və onun səs yazıları üzərində çalışmışdır. Cütlük birlikdə Stefen, Sara, Cennifer, Meri və Mindi adlı beş övlad böyütmüşdür.

 Karyerası 
Təhsilini başa vurduqdan sonra, Qrayms Delaver Kanti məktəbi və Kolumbus Akademiyasında musiqi müəllimi kimi çalışmışdır. 1942–1946-cı illərdə Kolumbus şəhərində çıxan Columbus Citizen qəzetində musiqi və rəqs tənqidçisi kimi fəaliyyət göstərmiş, eyni zamanda WOSU radio kanalında həftəlik musiqi proqramı aparmışdır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra, Qrayms Ohayo əyalətini gəzərək xalq mahnıları toplamış və onları lentə almışdır. Topladığı mahnıları öyrənmək və araşdırmaq üçün, həyat yoldaşı Ceyms Qraymsın da köməyi ilə, geniş tədqiqatlar aparmışdır. 

1950-ci illərdə Qrayms dulçimer (xüsusilə Appalaçiya dulçimeri) üzrə mütəxəssis kimi tanınmağa başlamış və 1957-ci ildə "Ohayo Dövlət Balladaları: Xalq Mahnıları vasitəsilə Tarix" adlı albomunu Folkways Records ilə buraxmışdır. 1991-ci ildə bu albom Smitsonian tərəfindən yenidən nəşr edilmişdir. Qraymsın araşdırmalarında iştirak edən şəxslər (o, bu insanlara "məlumatçılar" deyirdi) müxtəlif sosial təbəqələrdən idi. Onun kolleksiyasına Karl Sandburq, Pit Siqer, Ceni Uells Vinsent və Bob Gibson kimi tanınmış folklorçuların materialları da daxildir.

1961–1993-cü illər arasında Qrayms Ohayodakı "Dulçimer Günləri" milli müsabiqəsində hakim kimi iştirak etmişdir. 1971-ci ildə, o, Ohayo qubernatoru Con Gilliqanın inaqurasiya mərasimində çıxış etmişdir. 1997-ci ildə, Qrayms nadir xalq musiqi alətləri kolleksiyasını Smitsonian İnstitutuna bağışlamış və Vaşinqtonda, Amerika Tarixi Milli Muzeyində, tanınmış folklorçu Co Hikerson ilə birlikdə konsert vermişdir. Qrayms yanvar 2004-cü ildə, 91 yaşında Oberlin, Ohayo şəhərində vəfat etmişdir. Ölümündən əvvəl, o, öz araşdırmaları və topladığı xalq mahnıları haqqında kitab üzərində çalışırdı. Onun ölümündən sonra, qızları – Sara Qrayms, Cennifer Qrayms Key, Meri Qrayms və Mindi Qrayms bu kitabı tamamlayaraq, 2010-cu ildə Ohayo Universiteti Nəşriyyatı tərəfindən "Enn Qrayms Kolleksiyasından Amerika Xalq Musiqisi Hekayələri" adlı əsəri nəşr etdirmişlər. Kitabla birlikdə, Konqres Kitabxanasındakı Enn Qrayms Kolleksiyasından 33 qeyddən ibarət bir CD də nəşr olunmuşdur.

 Üzvlük və irsi 
Üzvlükləri 
 Ohayo Folklor Cəmiyyətinin Prezidenti və redaktoru
 Milli Xalq Festivalının məsləhət şurasının üzvü
 Milli Musiqi Klubları Federasiyasının arxivçisi
 Ohayo Tarix Cəmiyyətinin Fəxri Həyat Üzvü
 Delta Kappa Qamma təşkilatının Fəxri Həyat Üzvü
 Ohayo Folklor Cəmiyyətinin Fəxri Həyat Üzvü

 Mükafatları 
 Ohayo Dövlət Universitetinin Musiqi Məktəbi tərəfindən "Fəxri Karyera Mükafatı", 1993
 Ohayo Uesliyan Universiteti tərəfindən "Alumni Mükafatı və Görkəmli Nailiyyətlər" mükafatı, 1994
 Albomlar, nəşrlər və kolleksiya

Albom: "Ohayo Dövlət Balladaları: Xalq Mahnıları vasitəsilə Tarix" (1957, Folkways Records, 1991-ci ildə Smitsonian tərəfindən yenidən buraxılmışdır)

Kitab: "Enn Qrayms Kolleksiyasından Amerika Xalq Musiqisi Hekayələri" (2010, Ohayo Universiteti Nəşriyyatı)
Enn Qrayms Kolleksiyası, Konqres Kitabxanasında qorunub saxlanılır və səs yazıları, fotolar, məqalələr, əlyazmalar və digər nəşrləri əhatə edir. Onun bəzi səs yazıları Ohayo Tarix Cəmiyyətində də saxlanılır.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Folklorşünaslar
Kateqoriya:ABŞ-nin qadın müğənniləri