Narıncı köynəkli adam

Narıncı köynəkli adam — iki hissədən ibarət olan Britaniya televiziya filmidir. Film BBC tərəfindən hazırlanıb və Kudos Film and Television istehsalı ilə 31 iyul 2017-ci ildə BBC One kanalında nümayiş olunub. Bu dramatik film bir ailənin iki fərqli nəsli — 1940-cı illər və 2017-ci ildə baş verən üç sevgi hekayəsini nəql edir.

Baş rollarda Oliver Cekson-Kon, Culian Morris və Vanessa Redqreyev çəkiliblər. Filmin rejissoru Maykl Samuelzdır. Ssenari və ideya Britaniyalı bestseller yazıçısı Patrik Geylə məxsusdur. Onun ailə hekayəsi süjetin avtobioqrafik nüvəsini təşkil edir. Film 2018-ci ildə Ən Yaxşı Televiziya Filmi və ya Mini-serial nominasiyasında Beynəlxalq Emmy Mükafatını qazanıb.

 Süjet 
Narıncı köynəkli adam iki ayrı, lakin bir-biri ilə bağlı olan hekayədən ibarətdir: Birinci hissə müharibədən sonrakı dövrdə, iki veteran olan Maykl və Tomasın sevgi münasibətinə Qərb cəmiyyətinin yaratdığı maneələri təsvir edir. İkinci hissə 21-ci əsrdəki münasibətlərdəki çətinlikləri, Mayklın nəvəsi Adamın hekayəsi üzərindən nümayiş etdirir.

Hər iki hekayəni birləşdirən fiqur Floradır — Mayklın kədərli həyat yoldaşı və Adamın nənəsi. Onun Maykla qarşılıqsız sevgisi və sərt, mühafizəkar tərzdə aldığı tərbiyə nəticəsində, Adamın cinsi oriyentasiyasını açıq şəkildə ifadə etməsinə nifrətlə cavab verməsinə səbəb olur.

 1-ci hissə 
Müasir Londonda bir nənə mərhum həyat yoldaşının köhnə şəklinə baxaraq  İkinci Dünya Müharibəsinin çalxantılı dövründə başlayan münasibətlərini xatırlayır. 1940-cı illərdə gənc Flora Talbot Londonda müəllimədir və onun nişanlısı, Maykl Berriman Britaniya Ordusunda kapitan kimi İtaliyada yerləşdirilib. Bir əməliyyat zamanı Maykl məktəb illərindən tanıdığı köhnə dostu, ağır yaralanmış kapitan Tomas Març ilə qarşılaşır. Tomas sağaldıqca Maykl ona yaxınlaşır və Tomas İngiltərəyə qayıtmazdan əvvəl onlar bir-birlərini öpürlər. Tomas, Maykldan müharibədən sonra Londonda onu tapmağa söz verməsini istəyir.Maykl geri döndükdən dərhal sonra Floraya xəbər vermədən əvvəl Toması ziyarət edir. Onlar Mayklın mərhum valideynlərinə məxsus olan kənd malikanəsində dünyadan uzaq, qüsursuz bir həftəsonu keçirirlər. Qısa birlikdəlikləri sona çatanda Maykl, çox kədərlənmiş Tomasa Flora ilə evlənmək niyyətində olduğunu deyir. Tomas sonda bu evliliyin şahidi olmağa razılaşır və cütlüyə toy hədiyyəsi olaraq həmin kənd evinin rəsmini verir.

Oğulları Robert Ceymsin doğulmasından bir qədər əvvəl Flora Mayklın iş stolunda Tomasdan gələn köhnə sevgi məktublarını tapır. Qəzəb və homoseksuallığa qarşı olan qanunların yaratdığı qorxu qarışığında Flora məktubları yandırır və Maykla üzləşir. Maykl məktubların itməsindən sarsılır. Flora doğuş sancılarına başlayır və mamaça Mayklı evdən çıxarır. Maykl şəhərdə dolaşır, ictimai tualetdə münasibət axtarmağa meyl edir, lakin fikrindən daşınır, gül alaraq Floranın yanına qayıdır. Uşaqları dünyaya gəldikdən sonra Berrimanlar bu hadisələrdən bir daha danışmırlar. Bu vaxt Tomas “cottaging” (ictimai tualetlərdə homoseksual münasibətlərə görə Britaniyada işlədilən termin) səbəbilə həbs olunur və "kobud əxlaqsızlıq" ittihamı ilə bir il müddətinə azadlıqdan məhrum edilir. Maykl onu ziyarət edir, lakin Tomas daha çox görüşməkdən imtina edir. Maykl Tomasın anasını ziyarət edir və qadın ona oğlunun rəsmlərinin olduğu otağı göstərir. Orada narıncı köynək geymiş bir kişinin yarımçıq portretini görür; sima çəkilməsə də, qadın Mayklı tanıyır. O, Maykla Tomasın münasibətini hiss edir və Tomasla Fransadakı ailə evlərinə köçə biləcəyini təklif edir. Maykl Tomas üçün bütün hisslərini ifadə etdiyi son bir məktub yazır, lakin məktubu göndərmir.

Tomas həbsdən çıxır və dostları ilə birlikdə şəhəri tərk edir; Maykl onu uzaqdan izləyir. Bir neçə il sonra Tomas, Flora və balaca Robertin olduğu bir mühitdə Maykl ilə qısa müddətlik görüşür, lakin onların qarşılıqlı hissləri yenə də sözlə ifadə olunmur.

 2-ci hissə 
60 il sonra, 2017-ci ildə, dul və yaşlı Floranın yeganə nəvəsi Adam baytardır. O, mobil tətbiq ilə daima yeni və təsadüfi kişi münasibətləri axtarır. Flora ona mərhum babasının kənd evini vəsiyyət etdikdən sonra, Adam evi bərpa etmək üçün memar Stivlə əməkdaşlıq edir. Stiv yaşca böyük Kasparla açıq münasibətdədir. Adam yaxınlığa qarşı qorxu hiss etsə də, Stivlə yavaş-yavaş sevgi münasibətinə başlayır. Nəhayət, Stiv Kaspara Adam üçün ondan ayrıldığını bildirir. Adamın cinsi oriyentasiyasını və bu münasibəti öyrənən Flora, illərlə ərinə qarşı içində susdurduğu qorxu və qəzəbi yenidən yaşayır və bu hisslər üzə çıxır.

Adam və Stiv evi təmizləyərkən Tomasın çəkdiyi kənd evinin rəsmini tapırlar. Flora bu barədə özünü xəbərsiz kimi aparır, baxmayaraq ki, rəsmin üzərində “Flora və Maykla ithaf olunur, bir gün bu rəsmin evinizdə asılması arzusu ilə” yazılmışdır. Ancaq rəsmin çərçivəsində sənət bilicisi olan Kaspar başqa, gizli bir rəsmi — kənd evinin qapısında dayanmış Mayklın portretini — aşkar edir. Bu rəsim, Mayklın vaxtilə Tomasın anasının evində gördüyü yarımçıq eskizin tamamlanmış versiyasıdır və "Narıncı Köynəkli Kişi" adlanan əsərdir. Gizli rəsmi gördükdə Flora özünü pis hiss edərək yıxılır, lakin nəhayət Adama bütün hekayəni danışır. Adam bu həqiqətlərdən təsirlənərək məlumatları Stivlə bölüşür, lakin bir müddət sonra Stiv Adamın tanışlıq tətbiqini yenidən yüklədiyini öyrənərək ondan uzaqlaşır. Üzülən Adam Floranın yanına gedir. Flora ona bir qutu verir — içində köhnə şəkillər və Mayklın Tomas üçün yazıb heç vaxt göndərmədiyi məktub var. Flora bu məktubu yalnız Maykl vəfat etdikdən sonra tapmışdı. Adam məktubu Stivə göstərir, hisslərinin illər əvvəl babasının hisslərinə bənzədiyini bildirir və onlar barışırlar.

 Arxaplan 
Hekayə qismən britaniyalı bestseller müəllifi Patrik Qeylin ailə tarixindən ilhamlanaraq yazılıb; bu onun ilk ssenari debütüdür. Qeyl bu hekayəni altı il ərzində qələmə alıb. Florə Berriman obrazı kimi, Qeylin anası da İkinci Dünya Müharibəsinin sonunda ərinin masasından bir kişi dostuna aid sevgi məktublarını tapmışdı. O da məktubları yandırmışdı – həm ərinin həbs olunacağından qorxduğu, həm də cinsi azlıqları pedofiliya ilə eyniləşdirdiyi üçün ikrah və məlumatsızlıq hissi ilə.

Filmin çəkilişləri London Çarterhausda aparılıb. Bu məkanda əvvəllər Downton Abbey, Aqata Kristinin Puaro, Ləçək Həvəsi, Miss Ostenin Peşmanlıqları və 2017-ci ildən bəri Tabu serialı da çəkilmişdir. Birinci hissədəki toy və univermaq səhnələri qismən Vandsvört bələdiyyə binasında çəkilib.

Bu dram BBC-nin "Gay Britannia" mövsümünün əsas verilişi kimi təqdim olunub. "Gay Britannia", 1967-ci il Sexual Offences Act qanununun – İngiltərə və Uelsdə homoseksuallığın dekriminallaşdırılmasının 50 illiyinə həsr olunmuş bir sıra proqramlardan ibarət layihə idi.

2017-ci il avqustun 13-də Yeni Zelandiyanın TVNZ kanalı hər iki hissəni bütöv film kimi yayımlayıb. ABŞ-ın PBS telekanalı isə 2018-ci ilin iyununda bu iki hissəli filmi Masterpiece antologiya seriyası çərçivəsində tamaşaçılara təqdim edib.

 Rollarda 

 Əsas 

 Oliver Cekson-Kon – kapitan Maykl Berriman
 Culian Morris – Adam Berriman
 Coanna Vandərhem – gənc Flora Talbot, sonradan Flora Berriman
 Vanessa Redqreyev – yaşlı Flora Berriman
 Ceyms Makardl – kapitan Tomas Març
 Deyvid Caysi – Stiv, “memar”

 Köməkçi rollarda (1-ci hissə) 

 Köməkçi rollarda (2-ci hissə) 

 Qəbul 
Narıncı köynəkli adam tənqidçilər tərəfindən müsbət rəylər alıb və Rotten Tomatoes-da 86% reytinqə sahibdir.

Film 2018-ci ildə Beynəlxalq Emmy Mükafatında Ən Yaxşı Televiziya Filmi və ya Mini-serial nominasiyasında qalib gəlib.

 Xarici keçidlər 





 İstinadlar 

Kateqoriya:2010-cu illərin Böyük Britaniya filmləri
Kateqoriya:LGBT mövzulu Britaniya filmləri
Kateqoriya:2017-ci ilin filmləri
Kateqoriya:Əlifba sırasına görə filmlər