Akademik təcrübə

Akademik təcrübə və ya akademik vəzifə tutma (, tenure —  müəllimin və ya professorun daimi vəzifəyə təyin olunması, vəzifədə daimi qalma hüququ deməkdir) — ali təhsil müəssisələrində və elmi-tədqiqat institutlarında çalışan müəllim və ya tədqiqatçının müəyyən müddətdən sonra daimi vəzifəyə təyin olunması və bu vəzifədə uzunmüddətli fəaliyyətini təmin edən hüquqi-status əsaslı sistem. Bu sistemin əsas məqsədi akademik azadlığı qorumaq, müəllim və tədqiqatçıların siyasi və ya ideoloji təzyiqlərdən uzaq, sərbəst şəkildə tədqiqat aparmalarına şərait yaratmaqdır.

Hazırda akademik təcrübə sistemi bir çox ölkələrdə, o cümlədən ABŞ, Kanada, Böyük Britaniya, Almaniya, Yaponiya və digərlərində mövcuddur. Azərbaycanın ali təhsil sistemində isə bu anlayış daha çox "daimi müəllim vəzifəsi" və ya "elmi-pedaqoji fəaliyyət üzrə daimi əsaslarla işə qəbul" kimi tətbiq olunur.

 Tarixi 
Akademik təcrübə anlayışı ilk dəfə XX əsrin əvvəllərində Amerika Birləşmiş Ştatlarında formalaşmağa başlamışdır. 1915-ci ildə Amerika Universitet Professorları Assosiasiyası (AAUP) tərəfindən qəbul edilən prinsiplər bu sistemin əsasını qoymuşdur. Bu model daha sonra digər ölkələrə də yayılmış və müxtəlif formalarda tətbiq olunmağa başlanmışdır.

 Xüsusiyyətləri 
 Akademik təcrübə adətən bir neçə illik sınaq dövründən sonra verilir.
 Tenur əldə etmiş professor və ya müəllim, yalnız xüsusi hallarda və ciddi səbəblərlə işdən azad edilə bilər.
 Sistem universitet mühiti üçün elmi müstəqilliyi təmin edən əsas mexanizmlərdən biridir.

 Tənqidi 
Bəzi tədqiqatçılar akademik təcrübə sisteminin sui-istifadə hallarına yol aça biləcəyini qeyd edirlər. Kritiklərə görə, tenur statusu olan akademiklər bəzən elmi fəaliyyətlərində passivləşə bilərlər. Lakin tərəfdarları bu statusun müəllimləri qoruduğunu və onların akademik müstəqilliklərini gücləndirdiyini vurğulayırlar.

 Həmçinin bax 
 Akademik azadlıq
 Elmi dərəcə
 Universitet

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 


Kateqoriya:Təhsil terminləri
Kateqoriya:Ali təhsil
Kateqoriya:Akademik fəaliyyət