Aleksandra Arxipova

Aleksandra Sergeyevna Arxipova (; ) — Rusiyalı sosial antropoloq, folklorşünas, pedaqoq. Filologiya üzrə elmlər namizədi, Sovet və müasir folklor üzrə mütəxəssis. Aktual folklorun monitorinqi araşdırmaçı qrupunun başçısı.

 Həyatı 

Aleksandra Arxipova Moskva şəhərində 1976-cı ilin dekabrın 23-də anadan olub və orada 1525 nömrəli Vorobyovı qorı lisey məktəbini bitirmişdi.

1991-ci ildən bəri istedadlı uşaqlar üçün Yay ekologiya məktəbinin () humanitar bölməsinin direktorudur.

2000-ci ildə Rusiya Dövlət Humanitar Universitetinin filologiya üzrə tarix və filologiya fakultəsinin filologiya bölməsini bitirmişdi. Bundan sonra o, həmin universitetdə əvvəl elmi işçi, sonra isə dosent olub.

2023-cü ilin mayın 26-da Rusiya Federasiyasının Ədliyyə Nazirliyi Arxipovanı "xarici agent" siyahısına əlavə etmişdi.

 Elmi fəaliyyəti 

Arxipova həm elmi, həm də populyar elmi fəaliyyətlə məşğuldur. Onun əsas fəaliyyət sahəsi Sovet və müasir folklordur. O, "Rusiyada pulların antropologiyası" və "Sovet siyasi folkloru" layihələrində və bundan əlavə, Rus şimalına, Monqolustana, Qazaxıstana və Sibirə ekspedisiyalarda iştirak etmişdi.

Anekdot və onun prototipi. Mətnin genezisi və mətnin tipologiyası () adlı dissertasiyanı müdafiə edərək, elmlər namizədi olub. Aleksandra Arxipova beş kitab və müxtəlif elmi məqalələrin müəllifidir.

 Donos yazanın ifşası 

Aleksandra Arxipova mətn analizi metodunu işlədərək Rusiyada kütləvi şəkildə donoslar yazan şəxsi ifşa etmişdi.

2022-ci ilin payızında Arxipovaya qarşı "Anna Korobkova" adı altında 7 donos yazılmışdı. Həmin donoslarda onu Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi haqqında Dojd kanalına verdiyi intervyusuna görə vəzifəsindən azad etməyə, və onun haqqında məlumatı prokurorluğa ötürməyə tələb olunurdu. Bundan sonra, Arxipova həmin donosçu haqqında məlumat toplamağa başlayıb. Onu bu donosların quruluşu və dili maraqlandırıb. Nəticədə, 2023-cü ilin fevralın sonundan 2024-cü ilin sonuna qədər, Arxipova "Korobkova" imzası olan fərqli insanlara qarşı 74 ədəd donos, onunla yazışmalarını və onun jurnalistlərə verdiyi yazılı intervyularını toplamışdı. Mətnlərin analizi Arxipovaya göstərib ki, onların müəllifi bir neçə yox, tək bir adam idi. O, həmçinin müəyyən etmişdi ki, həmin şəxs Yekaterinburq şəhərində yaşayır.

2024-cü ilin erkən dekabrında Arxipova Rusca Vikipediyada "Korobkova" haqqında məqaləyi aşkar etmişdi. Həmin məqalənin "Korobkova" tərəfindən yazılan donosları ilə üslubi oxşarlıqları var idi. Bundan əlavə, orada əvvəl ictimailəşdirilməyən məlumatlar var idi. Onu yazan İvan Abaturov idi (istifadəçi adı "Аркадий2023"). Dilçi Daniil Sorokinin köməyi ilə keçirilən stilometrik analiz göstərib ki, həmin Vikipediya məqaləsini və "Korobkova" adı altında yazan eyni şəxs ola bilər.

Həmin ilin dekabrın 26-da BBC Rusca, Arxipova ilə birgə araşdırmanı buraxıb. Orada göstərilir ki, "Anna Korobkova" adı altında İvan Abaturov yazırdı.  Abaturov bunu inkar edirdi. Az sonra o, Vikipediyada müddətsiz bloklanılıb. Onun "Anna Korobkova" haqqında yaratdığı məqaləsi isə onun haqqında məqaləyə çevirilmişdi.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Rusiya antropoloqları
Kateqoriya:Rusiya folklorşünasları
Kateqoriya:Rusiyada "Xarici agent" elan edilmiş şəxslər