Helen Kreyton

Meri Helen Kreyton, KO (, ) — kanadalı folklorşünas,MacGregor, N. & Croft. C. (2008). bir neçə onilliklər ərzində 4,000-dən çox ənənəvi mahnı, hekayə və inanclar toplamış və Nova Skotiya xalq mahnıları və folkloru haqqında çoxsaylı kitablar və məqalələr nəşr etdirmişdir.Nova Scotia Archives and Records Management (2008). Meri, fəaliyyətinə görə bir çox fəxri dərəcələr almış və 1976-cı ildə Kanada Ordeninin üzvü seçilmişdir.

 Həyatı 
Meri Helen Kreyton Kanadanın Nova Skotiya əyalətinin Dartmut şəhərindəki Portland küçəsində anadan olmuşdur. O, uşaqlıqdan folklora və mistik hadisələrə böyük maraq göstərmişdir.McKay, Ian (1994). "The Quest of the Folk: Antimodernism and Cultural Selection in Twentieth Century Nova Scotia." Montreal/Kingston: McGill-Queen's University Press. Onun zehni qüsuru olan bir bacısı var idi. 1914-1916-cı illər arasında Halifaks Qadın Kollecində təhsil almış və 1915-ci ildə Makqill Universitetindən musiqi üzrə kiçik diplom qazanmışdır.Many of the dates found in this article can be found in supporting documents at Nova Scotia Archives and Records Management 1918-ci ildə Toronto şəhərində Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə (Royal Flying Corps) qoşulmuş, 1920-ci ildə isə Qırmızı Xaç Karvanında tibb işçisi kimi Nova Skotiyaya qayıtmışdır. 1939-1941-ci illərdə Kral kolleci Universitetində qadınlar üzrə dekan vəzifəsində çalışmışdır.Creighton, H. (1975). p. 48.

 Mahnı toplanması 
1928-ci ildə Kreyton Nova Skotiyaya ədəbiyyat materialları axtarmaq üçün qayıtmış və əyalətin Təhsil Nazirliyinin müdiri Henri Munro ilə görüşmüşdür.Creighton, H. (1975). p. 133. Munro ona Roy Makkenizinin "Nova Skotiyadan Dəniz Mahnıları və Balladalar" kitabını göstərmiş və Kreytona daha çox mahnı tapmağa cəhd etməyi tövsiyə etmişdir.Nova Scotia Archives and Records Management. (2008). Helen Creighton – Archival Description.  Retrieved February 28, 2008, from http://www.gov.ns.ca/nsarm/virtual/creighton/description.asp   Bundan sonra o, Nova Skotiya əyalətini gəzərək, Gael, İngilis, Alman, Mi’kmaq, Afroamerikalı və Akadiya mənşəli mahnıları, nağılları və adət-ənənələri toplamışdır. Kreyton tez-tez mahnı toplamaq üçün ucqar bölgələrə piyada və ya qayıqla səyahət etmiş, özü ilə birlikdə çarxlı arabada bir metr uzunluğunda melodeon daşıyırdı. Onun ən mühüm nailiyyətlərindən biri Nova Skotiya Mahnısı ("Farewell to Nova Scotia") adlı xalq mahnısını kəşf etməsi olmuşdur. Bu mahnı sonradan əyalətin qeyri-rəsmi himninə çevrilmişdir. 1942-1946-cı illər arasında Kreyton Rokfeller Fondunun üç təqaüdünü qazanaraq Nova Skotiya əyalətində xalq mahnıları toplamışdır.

Onun ikinci təqaüdü Konqres Kitabxanasının verdiyi avadanlıqdan istifadə etməklə mahnı toplamağa sərf olunmuşdur. 1947-1967-ci illər arasında Kreyton Kanada Sivilizasiya Muzeyi üçün mahnı qeydləri aparmışdır. 1954-1960-cı illərdə o, Nyu Bransvik əyalətinə ekspedisiyalar etmişdir. Bu araşdırmaların nəticələri "Cənubi Nyu Bransvik Xalq Mahnıları" adlı kitabda toplanmışdır. Lakin o, başqa tədqiqatçıların iş apardığı ərazilərdə araşdırmalar aparmamağa üstünlük vermişdir. Onun Evergreen House adlı evi Dartmut İrs Muzeyinin bir hissəsi olaraq saxlanılır və ictimaiyyətə açıqdır.Ian MacKay,  Quest of the Folk, McGill-Queens University Press, 1994

 Folklor və ruhlar haqqında hekayələr  
Kreyton xalq mahnılarını topladığı zaman Nova Skotiya və Atlantik əyalətlərində mövcud olan ruhlar və xurafatlarla bağlı hekayələrlə də maraqlanmağa başlamışdır.Wilgus, D.K. (1959), p. 200 O, bu hekayələri ilk dəfə 1957-ci ildə nəşr olunan "Bluenose Ghosts" kitabında toplamışdır. 1968-ci ildə isə "Bluenose Magic" adlı digər kitabını nəşr etdirmişdir.Karpeles, M (1963, p. 149)

 Tənqidlər 
Kreytonun folklor və xalq mahnıları toplamaq sahəsində rəsmi təhsili yox idi. Bu səbəbdən onun nəşr etdiyi kolleksiyaların akademiklər tərəfindən redaktə edilməsi tələb olunurdu. Tarixçi Yan Makkey hesab edir ki, Kreyton öz dövrünün sosial təbəqəsinin və tərbiyəsinin məhsulu idi.Karpeles. M. (1963). "Review of Maritime Folk Songs". Journal of the International Folk Music Council, 15, p. 149

Onun topladığı materiallar 1930-cu illərin sonlarında Nova Skotiyanın turizm sənayesində "Şotlandiya ruhu" (Scottishness) anlayışının kommersiyalaşdırılmasına kömək etmişdir.Lara Zarum, "Canadian Songwriters Hall of Fame" . The Canadian Encyclopedia, October 26, 2020. Makkey daha sonra iddia edir ki, Kreytonun əsərləri Nova Skotiya hökuməti və ədəbiyyat xadimləri tərəfindən "çətin həyat yaşayan dənizçilər" və "rustik Nova Skotiyalılar" kimi miflər yaratmaq üçün istifadə olunmuşdur.Clary Croft: Helen Creighton: Collecting the German-based Folklore of Lunenburg County, in Deutsch-kanadisches Jahrbuch – German Canadian Yearbook, 16, Ed. Lothar Zimmermann, Hartmut Froeschle, Myka Burke. Historical Society of Mecklenburg, Upper Canada, Toronto 2000  Bu yanaşma əslində işçi sinfinin real həyatını təhrif edərək, onları əmtəələşdirən bir mədəniyyət yaradırdı. "Nova Skotiyadan Mahnılar və Balladalar" adlı kitabı "seçmə redaktə" (selective editing) etməkdə tənqid olunmuşdur. "Maritime Folk Songs" albomu isə bəziləri tərəfindən mahnı seçimlərinə görə tənqidə məruz qalmışdır.McKay, I. (1993). He is more picturesque in his oilskins: Helen Creighton (collector of Nova Scotian folk music) and the art of being Nova Scotian. New Maritimes, 12(1), 12–22.

 Mükafatları 
2011-ci ildə Kreytona Kanada Mahnı Yazarları Şöhrət Zalının Frenk Devis İrsi Mükafatı verilmişdir. 2018-ci ildə o, "Milli Tarixi Şəxs" adına layiq görülmüşdür.Government of Canada Announces New National Historic Designations , Parks Canada news release, January 12, 2018

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 The Helen Creighton Folklore Society
 NFB documentary A Sigh and a Wish: Helen Creighton's Maritimes
 The Helen Creighton Collection Virtual Exhibit at Nova Scotia Archives and Records Management 
 Helen Creighton recordings in the Library of Congress Traditional Music and Spoken Word Catalog
 Helen Creighton recordings at the Library and Archives of the Canadian Museum of Civilization




 Article at thecanadianencyclopedia.ca
 Second article at thecanadianencyclopedia.ca
 Articles published by Helen Creighton at thecanadianencyclopedia.ca

Kateqoriya:Folklorşünaslar