Qeyri-müntəzəm məşğulluq

Qeyri-müntəzəm məşğulluq və ya müvəqqəti əmək münasibətləri () —  işçi ilə işəgötürən arasında əmək hüququ çərçivəsində qısa müddətli və ya qeyri-müntəzəm əsaslarla qurulan əmək münasibətləri. Bu növ məşğulluqda işçi işə ehtiyac olduğu hallarda işə cəlb olunur və daimi iş qrafiki ilə təmin edilmir.

Avstraliyada 2021-ci ildən etibarən Fair Work Act 2009 qanununa uyğun olaraq adi məşğulluq  anlayışı hüquqi şəkildə tərif olunmuşdur. Qanuna əsasən bir şəxs aşağıdakı hallarda adi işçi hesab olunur:

 ona iş təklif olunur;
 təklifdə işin qeyri-müəyyən müddətdə davam edəcəyinə dair "qəti öhdəlik" yoxdur;
 şəxs bu şərtlərlə razılaşaraq işə başlayır.Fair Work Act 2009 (Cth)  .

Qanunvericilik yalnız dörd əsas faktoru nəzərə almağa icazə verir:

 işəgötürənin işi təklif etmək və işçinin bu işi qəbul etmək seçiminin olub-olmaması;
 işin yalnız müəssisənin ehtiyacına əsasən təklif edilməsi;
 işin müqavilədə "casual" olaraq qeyd olunması;
 işçiyə "casual loading" — əlavə maaş verilməsi.Fair Work Act 2009 (Cth) s 66A to s 66M .

Bundan əlavə, Milli Əmək Standartlarına görə, 12 ay eyni müəssisədə və son 6 ayda müntəzəm iş qrafiki ilə çalışan adi işçilər daimi işçi olmaq hüququ qazanırlar (kiçik müəssisələr istisna ola bilər).

2003-cü ildə Avstraliyada işçilərin təqribən 28%-i adi əsaslarla işləyirdi. Adətən işəgötürənlər adi işçiləri ehtiyac olduqca həftəlik çağırırlar.Parliamentary Library, Department of Parliamentary services

 Yeni Zelandiya 
Yeni Zelandiyada adi işçilərə ya pro-rata illik məzuniyyət, ya da ümumi qazanca əlavə olaraq 8% məzuniyyət ödənişi verilir. Lakin bu müqavilələrdə xəstəlik məzuniyyəti və zəmanətli iş saatları nəzərdə tutulmur.

Jinkinson v Oceana Gold (NZ) Ltd işində Məhkəmə belə qənaətə gəlmişdir:

Əgər işçi və işəgötürən arasında öhdəliklər yalnız iş müddətində varsa, bu adi məşğulluq hesab olunur. Əgər işdən kənar dövrlərdə də qarşılıqlı öhdəliklər mövcuddursa, bu artıq daimi əmək münasibəti sayılır.Jinkinson v Oceana Gold (NZ) Ltd [2009] CC 9/09 CRC 4/08.

Lee v Minor Developments Ltd (2008) işində adi işə aid aşağıdakı xüsusiyyətlər göstərilmişdir:

 qısa müddətli və konkret məqsədli işə cəlb olunma;
 müntəzəm iş qrafikinin olmaması;
 iş ehtiyac əsasında təklif olunur;
 həftədən-həftəyə zəmanətli işin olmaması;
 işin "lazım olduqda" əsaslı olması;
 tərəflər arasında işə cəlbetmə və ya qəbul öhdəliyinin olmaması;
 hər dəfə ayrıca müddətli iş əlaqəsi.

2008-ci ildə Yeni Zelandiyada Əmək hökuməti adi işçilərin hüquqlarının genişləndirilməsini təklif etsə də, həmin il hakimiyyətdən getmişdir.Stronger Protections for Casual and Temp Workers. Beehive .

 Birləşmiş Krallıq 
Böyük Britaniya Hökuməti adi məşğulluğu aşağıdakı kimi müəyyən edir:Employee status. UK Government .

 işçilər müəyyən biznes üçün zaman-zaman çalışırlar;
 biznes iş təklif etməyə və işçi də qəbul etməyə məcbur deyil;
 müqavilədə “casual”, “freelance”, “zero hours” və ya bənzər terminlər istifadə olunur;
 işçi şifahi və ya yazılı razılıqla şərtləri qəbul edir;
 işçi rəhbərin nəzarəti altındadır və başqasını əvəz edə bilməz;
 vergilər və sosial ödənişlər işəgötürən tərəfindən tutulur;
 iş üçün lazım olan materiallar və alətlər biznes tərəfindən təmin edilir.

 Həmçinin bax 
 Daimi iş
 Əmək hüququ
 Müqaviləli iş
 Sıfır saatlıq müqavilə — zero hour contract
 Qeyri-rəsmi sektor

 İstinadlar 

Kateqoriya:Əmək hüququ
Kateqoriya:Sosial hüquqlar
Kateqoriya:Məşğulluq növləri
Kateqoriya:Məşğulluq
Kateqoriya:Avstraliya iqtisadiyyatı