Tomas Lukman

Tomas Lukman (, ; ) — Avstriya mənşəli alman sosioloqu, sosial nəzəriyyə, bilik sosiologiyası və din sosiologiyası sahəsində əhəmiyyətli töhfələr vermişdir. O, xüsusilə Piter Berqerlə birgə yazdığı “Sosial reallığın qurulması” (The Social Construction of Reality, 1966) əsəri ilə tanınır.Stegmaier, Peter & vom Lehn, Dirk. (2016). Thomas Luckmann dies aged 88. 10.13140/RG.2.1.4175.5762.

 Bioqrafiyası 
Tomas Lukman 14 oktyabr 1927-ci ildə Yuqoslaviyanın (indiki Sloveniya) Yesenitsə şəhərində anadan olmuşdur. O, əvvəlcə Avstriyada təhsil almış, daha sonra ABŞ-da Sosial Tədqiqatlar üçün Yeni Məktəb və digər ali təhsil müəssisələrində sosiologiya və fəlsəfə üzrə təhsilini davam etdirmişdir. Lukman akademik karyerası boyunca əsasən biliklərin necə sosial olaraq formalaşdığı və paylaşdığı məsələlərini araşdırmışdır. O, fenomenologiya və fenomenoloji sosiologiyanın təsiri ilə fərdlərin gündəlik həyatdakı sosial qarşılıqlı təsirlər nəticəsində reallığı necə "qurduğunu" izah etmişdir.Thomas Luckmann: „Teilweise zufällig, teilweise, weil es doch Spaß macht“. In: Monika Wohlrab-Sahr (Hrsg.): Kultusoziologie: Paradigmen – Methoden – Fragestellungen. VS Verlag für Sozialwissenschaften, Wiesbaden 2010, p. 88.

Onun ən məşhur işi Piter Berqerlə birgə yazdığı “Sosial reallığın qurulması: Bilik sosiologiyası üçün traktat” adlı əsəridir. Bu kitab sosial konstruktivizmin əsas mətnlərindən biri hesab olunur. Kitabda müəlliflər reallığın və biliklərin obyektiv şəkildə deyil, sosial proseslər nəticəsində formalaşdığını müdafiə edirlər.

 Əsas ideyaları 

 Bilik sosiologiyası: Biliklər cəmiyyətin məhsuludur və onların məzmunu və forması sosial strukturdan asılıdır.
 Dini fərdiləşdirmə: Lukman dinin modern cəmiyyətlərdə fərdiləşdiyini, yəni fərdlərin dinə münasibətinin şəxsi seçim halını aldığını izah etmişdir.
 Gündəlik həyat dünyası (Lebenswelt): O, gündəlik həyatın reallığını sosial nizamın əsası kimi təhlil etmişdir.

 Əsərləri 
 The Social Construction of Reality (P. Berqer ilə birgə), 1966
 The Invisible Religion, 1967
 Life-World and Social Realities, 1970
 The Structures of the Life-World (A. Şüts ilə birgə), 1982

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat 
Davie, Grace, "Luckmann, Thomas" in Encyclopedia of Religion and Society edited by, William H. Swatos, Jr. 1998. http://hirr.hartsem.edu/ency/luckmann.htm 

Berger, Peter and Luckmann, Thomas. The Social Construction of Reality, 1967. Penguin Books, London. http://perflensburg.se/Berger%20social-construction-of-reality.pdf 

Frane Adam, "Tomaž Luckmann" in Thomas Luckmann, Družba, komunikacija, smisel, transcendenca (Ljubljana: Študentska založba, 2007)
Patricija Maličev, "Thomas Luckmann. Človek s posebnostmi" in Delo, Sobotna priloga (April 12, 2008), 25–27
Bernt Schnettler, "Thomas Luckmann", UVK, Konstanz 2007 (in German, 158 pages)
Marcin K. Zwierżdżynski, "Where is Religion? The Five Dichotomies of Thomas Luckmann", Nomos, Cracow 2009 (in Polish, 288 pages, with summary in English)

 Xarici keçidlər 

Encyclopedia of Religion and Society: Thomas Luckmann
Schutz, Alfred: Thomas Luckmann, Internet Encyclopedia of Philosophy
Original Thomas Luckmann Papers - Social Science Archive Konstanz
Interview with Thomas Luckmann 
Obituary: Thomas Luckmann