Üsyançılar

Üsyançılar ( üsyançılar, tək: ) — ordu, hərbi hava qüvvələri və ya donanmaya mənsub olmayan şəxslər. Onlar partizan müharibəsi aparırlar və adətən döyüşən tərəfin hüquqlarından istifadə etmirlər.Инсургенты // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. — 2-е изд., вновь перераб. и значит. доп. — Т. 1–2. — СПб., 1907–1909 Üsyan iştirakçıları, hakimiyyətə qarşı çıxaraq mübarizə aparan mülki silahlanmış təşkilatlardırlar.

 Tarix 
Adətən, üsyançılar qanunsuz silahlı qruplar (təşkilatlar) yaradırlar. Bu qrupların məqsədi qanuni hökuməti və ya mövcud rejimi devirmək, milli müstəqillik əldə etmək və ya dövlətin mövcud nizamını dəyişdirməkdir. Məsələn, Yunanıstan İstiqlaliyyət müharibəsi zamanı yunan üsyançılarının rəhbəri olmuş olan Kolokotronis Moreyada baş vermiş üsyana rəhbərlik etmişdir və Kapodistriasın tərəfdarı olmuşdur.Колокотрони // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. — 2-е изд., вновь перераб. и значит. доп. — Т. 1–2. — СПб., 1907–1909

Üsyançıların hərbi gücü çox zaman hakimiyyət orqanlarının gücündən xeyli az olduğu üçün, onlar partizan müharibəsi aparmağa (terror üsullarına) üstünlük verirlər.

XIX əsr hüququnda "üsyançı" anlayışı açıq siyasi xarakter daşıyan üsyan kimi başa düşülürdü və bu kontekstdə sırf hüquqi mənada hakimiyyətə qarşı müqavimət göstərməkdən ibarət olan, onu devirmək məqsədi güdməyən üsyan (əvvəlki terminologiyada "etiraz") anlayışından fərqləndirilirdi. Həmçinin, bu anlayış müəyyən qədər "qiyam" anlayışına yaxınlaşdırılırdı. İnsurqentlər siyasi (cinayət xarakterli deyil) cinayətkarlar sayılırdılar. Hətta o dövrdə belə onların döyüşən tərəf kimi tanınması və Beynəlxalq humanitar hüquqla qorunması mümkün hesab edilirdi.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat siyahısı 
 Инсуррекция // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890–1907.
 Инсургенты // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. — 2-е изд., вновь перераб. и значит. доп. — Т. 1–2. — СПб., 1907–1909.
 Вандейская война // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911–1915.
 Майдан // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911–1915

 Xarici keçidlər 


 How Insurgencies End by Ben Connable, Martin C. Libicki

Kateqoriya:Terrorizm
Kateqoriya:Partizanlar
Kateqoriya:Hərbi doktrinalar
Kateqoriya:Üsyançılar