Filemafobiya

Filemafobiya, yaxud filematofobiya — öpüşməkdən qorxmaqdır. Bu qorxu, xüsusilə öpüşməkdə təcrübəsiz və gənc insanlar arasında yayğındır, çünki onlar nəyisə səhv etməkdən qorxurlar.

Bu hallarda narahatlıq adətən yüngül və ya orta səviyyədə olur və insan təcrübə qazandıqca tez bir zamanda azalır. Lakin bəzən filemafobiya daha ciddi formada özünü göstərə bilər və istənilən yaşda meydana çıxa bilər.

 Etimologiya 
"Filemafobiya" termini yunan dilindəki philema (φιλεῖν – "öpüş") və phobos (φόβος – "qorxu") sözlərindən yaranmışdır. Bəzi mənbələrdə philematofobiya kimi də qeyd olunur.

 Səbəblər 
Filemafobiya müxtəlif psixoloji və sosial səbəblərdən qaynaqlana bilər:

 Travmatik öpüş təcrübələri
 Şəxsi sərhədlərə həssaslıq və toxunma narahatlığı
 Gigiyenik səbəblər – mikroblardan və infeksiyalardan qorxu
 Sosial narahatlıq və ya performans qorxusu
 Mədəni və dini baxışlar – öpüşmənin tabu sayıldığı cəmiyyətlərdə daha çox rast gəlinə bilər

 Əlamətlər 
Filemafobiyanın simptomları digər spesifik fobiyalarla oxşardır. Qorxunun səviyyəsindən asılı olaraq fərqli əlamətlər ortaya çıxa bilər:

 Fiziki əlamətlər 
 Üşütmə hissi
 Ürək döyüntüsünün artması
 Bulantı
 Əsəbilik və ya titrəmə
 Nəfəs darlığı
 Tərləmə

 Emosional və davranış əlamətləri 
 Öpüşmə və ya bu haqda düşüncə zamanı təşviş və panika hissi
 Romantik münasibətlərdən və tanışlıqlardan uzaq durmaq
 Özünü sosial və emosional olaraq təcrid etmək
 Qarşı cinslə və ya yaxınlıq tələb edən insanlarla əlaqələrdən qaçmaq

 Diaqnoz və Müalicə 
Filemafobiya psixoloq və ya psixiatr tərəfindən spesifik fobiya kimi diaqnoz edilə bilər. Aşağıdakı müalicə üsulları tətbiq olunur:

 Koqnitiv davranış terapiyası (CBT) – qorxunu doğuran düşüncələrin dəyişdirilməsi
 Ekspozisiya terapiyası – qorxulan vəziyyətlə tədricən qarşılaşma
 Fərdi və ya qrup terapiyası
 Anksiyolitik dərmanlar – yalnız ağır hallarda və həkim nəzarəti altında istifadə olunur

 Cəmiyyətdə Görünüşü 
Filemafobiya romantik və sosial münasibətlərdə ciddi çətinliklərə səbəb ola bilər. Partnyorlar arasında anlaşılmazlıq, yaxınlıqdan qaçma və emosional uzaqlaşma bu qorxunun nəticəsi ola bilər. Mədəniyyətlərə görə bu qorxu ya gizlədilir, ya da normallaşdırılır.

 Populyar mədəniyyətdə 
"The 40-Year-Old Virgin" filmində baş qəhrəman Andynin (Steve Carell) romantik və intim münasibətlərə qarşı çəkingənliyi, öpüşməkdən və yaxınlıqdan qorxması əsas süjet xəttidir. Bu isə personajın filemafobiyaya sahib olduğunu göstərir.

 İstinadlar