Kiçik Pulsuz Kitabxana

Kiçik Pulsuz Kitabxana () — küçə və ictimai məkanlarda quraşdırılan, insanlara pulsuz kitab paylaşımı imkanı verən kiçik taxta sandıqlar şəklində fəaliyyət göstərən ictimai kitabxana modeli. İstifadəçilər istənilən kitabı götürə, kitab əlavə edə və ya yeni ədəbiyyat qoymaqla paylaşıma töhfə verə bilərlər.Fuentes, Nicole (August 2, 2018). "Little Free Library  ". Long Island Advance.Shachar, Noah (August 16, 2018). "Little Free Libraries Thrive in Santa Barbara ". Santa Barbara Independent. Kiçik Pulsuz Kitabxana qeyri-kommersiya təşkilatı ABŞ-ın Minnesota ştatının Sent-Pol şəhərində yerləşir."About Little Free Library ". Little Free Library. Retrieved February 27, 2017.

 Tarixi 
Kiçik Pulsuz Kitabxana təşəbbüsü 2009-cu ilin aprelində ABŞ-ın Viton şəhərində müəllim və heykəltaraş Tod Bolun şəxsi layihəsi kimi başlamışdır. O, uşaqlıqda oxuduğu kitabxananın qarşısına ucaltdığı kiçik taxta sandığı xatırlayaraq məhəllə uşaqlarının da oxu marağını davam etdirməsi üçün “Kitab götür, kitab qoy” prinsipi ilə işləyən kiçik kitab paylaşım məntəqəsi quraşdırdı. İlk sandıq qonşular arasında tez yayıldı və onun ətrafında könüllülərdən ibarət kiçik qrup formalaşdı.Ross, Jenna (October 18, 2018). "After terminal cancer diagnosis, Little Free Library founder feels like 'the most successful person I know' ". Star Tribune. Retrieved October 21, 2018.

2010–2011-ci illərdə Vitondakı uğurlu təcrübə başqa ştatlara, sonra Kanadaya və Avropaya keçdi. 2012-ci ilin yanvarında Tod Bol rəsmi qeyri-kommersiya təşkilatı statusu aldı və “Little Free Library” adı altında beynəlxalq koordinator mərkəzi yaradıldı. Bu ilabən təşkilatın veb-saytında qeydiyyatdan keçən sandıq sayı 2 minə çatdı və onların qlobal xəritəsi istifadəyə verildi."Little Free Library: What People Are Saying  ". Little Free Library. Retrieved February 28, 2017.

2013–2015-ci illərdə şəbəkə sürətlə genişləndi: Afrika, Asiya və Latın Amerikası ölkələrində ilk sandıqlar quraşdırıldı. 2014-cü ildə ABŞ-ın ən böyük ədəbi işıqlandırma tədbiri olan “Literary Lights” festivalında Kiçik Pulsuz Kitabxana təşkilatı qonaq qismində təmsil edildi. 2015-ci ildə Londonda keçirilən Beynəlxalq Kitab Sərgisində təşkilat öz stendi ilə çıxış edib, yüzdən artıq ölkədən nümayəndələrlə məsləhətləşdi."Little Free Library, Ltd." Corporate Records. Wisconsin Department of Financial Institutions. Retrieved May 11, 2017.

2016–2018-ci illərdə Kiçik Pulsuz Kitabxana təşkilatı dünya üzrə 50 mindən çox qeydiyyatdan keçmiş sandıq sayına çatdı və ABŞ-da “Milli Kiçik Pulsuz Kitabxana Günü” elan edildi."Little Free Library Ltd". Guidestar. Retrieved May 11, 2017. 2017-ci ildə təşkilat Ginnes Dünya Rekordları kitabına “Eyni anda ən çox ölkədə Kiçik Pulsuz Kitabxana” rekordu ilə daxil oldu. 2018-ci ildə humanitar yardım kampaniyaları çərçivəsində müharibə və təbii fəlakət zonalarında azad ədəbiyyat paylaşımı üçün sandıqlar quraşdırıldı."History of Little Free Library  ". Little Free Library. Retrieved February 27, 2017.

2019–2022-ci illərdə rəqəmsal platforma genişləndirildi, istifadəçilərə mobil tətbiq vasitəsilə yaxınlıqdakı kitabxanaları tapmaq, nəşriyyatlarla birgə yeni kitab paylama aksiyaları keçirmək imkanı verildi. Pandemiya dövründə onlayn mübadilə meydançaları və evdən evə pulsuz kitab çatdırılması layihələri həyata keçirildi.LaVecchia, Olivia (August 14, 2012). "Little Free Library breaks Carnegie's record with 2,510+ libraries (and growing) ". City Pages (Minneapolis, Minnesota).

Hal-hazırda Kiçik Pulsuz Kitabxana şəbəkəsi 100-dən çox ölkədə 100 mindən artıq sandığı əhatə edir, milyonlarla insanı mütaliəyə cəlb edir və kitab mübadiləsi istiqamətində dünya miqyaslı ən böyük ictimai təşəbbüslərdən birinə çevrilmişdir.Kelly, Mary Louise (October 19, 2018). "Little Free Library Creator Todd Bol Dies ". All Things Considered. National Public Radio.Aldrich, Margaret. "Big Little Milestone: There Are Now 50,000 Little Free Libraries Worldwide". Book Riot. November 7, 2016. Retrieved February 27, 2017.

 Təsiri 
Kiçik Pulsuz Kitabxana təşəbbüsü dünyada oxu və mütaliə mədəniyyətini bərpa etməkdə mühüm rol oynayır. Bu sandıqlar insana hər kəs üçün açıq kitab mənbəyi təqdim etməklə yeni oxucu auditoriyalarını cəlb edir, xüsusilə gənc nəslin ədəbiyyata marağını yüksəldir.Aldrich, Margaret. The Little Free Library Book. Coffee House Press. . April 14, 2015. Pulsuz kitab almaq, onu oxumaq və başqasına ötürmək prinsipi əsasında formalaşan bu şəbəkə insanlar arasında paylaşma və qarşılıqlı yardımlaşma vərdişini gücləndirir. Həmçinin, kitabxanaların yerləşdiyi ictimai məkanlar – parklar, məktəb həyətləri, dayanacaqlar – sakinlər üçün söhbət və mədəni mübadilə üçün nöqtələrə çevrilir.Ross, Jenna (October 18, 2018). "Todd Bol, creator of the Little Free Library, dies at 62 ". Star Tribune. Bir sıra regionlarda ənənəvi kitabxana infrastrukturu zəif olduğundan, ya da müxtəlif səbəblərdən bağlandığından Kiçik Pulsuz Kitabxanalar ədəbiyyata çıxışı asanlaşdırır. Xüsusilə uzaq kənd və məhəllələrdə yaşayan az gəlirli ailələrdən olan uşaqlar bu kitabxanalardan yararlanaraq yeni biliklər əldə edir, məktəb dərslərinə əlavə ədəbiyyat tapırlar. Həm yerli icmalar, həm də turistlər üçün pulsuz oxu məkanı yaradan bu layihə sosial ədaləti gücləndirir və yerlərdə cəmiyyətin intellektual səviyyəsinin yüksəlməsinə töhfə verir.

Kiçik Pulsuz Kitabxana təşəbbüsü yerli sponsorluq, kitab donasiyası aksiyaları və könüllülərin birgə fəaliyyəti ilə davamlılıq qazanır. Bir çox şəhərlərdə kitab mübadiləsi tədbirləri, müəlliflərlə görüşlər, oxu klubları təşkil edilir ki, bu da mədəni həyatın canlanmasına yardım edir."About the Impact Fund". Little Free Library."Action Book Club ". Little Free Library.

 Qlobal şəbəkə 
Kiçik Pulsuz Kitabxana təşkilatı 2012-ci ildən etibarən kiçik kitabxanaların qlobal şəbəkəsini formalaşdırır, rəsmi qeydiyyat, standartlaşdırılmış sandıq dizaynı və “çarter” statusu sistemi ilə fəaliyyət göstərir."Registration Process ". Little Free Library. “Çarter” statusu sandıq qurucusu və ya təşkilatın müəyyən standartlara – hava şəraitindən qorunma, açıq giriş, kitab siyahısının qeydiyyatı və icma əlaqələri barədə – riayət etdiyini təsdiqləyir. Qeydiyyatdan keçmiş sandıqlar təşkilatın onlayn xəritəsində yerləşdirilir, burada istənilən şəxs coğrafi mövqeyə əsasən yaxın kitabxanaları görə və yeni sandıqlar üçün koordinat göndərə bilər. Bu rəqəmsal platforma kitabxanaların yenilənən statistikasını (oxucu sayları, kitab mübadiləsi həcmi və s.) toplayır və qlobal tədbirlərə, kampaniyalara inteqrasiya edir.Karnowski, Steve. "Wis. Man's Little Free Library Copied Worldwide  ". Associated Press. Yahoo! News. December 25, 2012.Ellis, Rahema May 1, 2012). "Using Books to Build Community". The Daily Nightly. MSNBC. Archived from the original on May 1, 2012.

Qlobal koordinator mərkəz müxtəlif region ofisləri vasitəsilə yerli icmalara dəstək verir, dizayn təlimatları, marketinq materialları və hüquqi məsləhətlər təqdim edir.Turner, Brodie. "Little Free Library: How a Loving Tribute Became a Worldwide Sensation". Good News Shared. Retrieved February 22, 2015.Ford, Dick. "The Mize Tardis". Mize City Library (Mize, Mississippi). Instagram. January 4, 2016. Nəşriyyatlar, qeyri-hökumət təşkilatları və təhsil qurumları ilə əməkdaşlıq sayəsində bu şəbəkə yeni nəşrlər, tədris resursları və maliyyə dəstəyi alır. Nəticədə, Kiçik Pulsuz Kitabxana qlobal miqyasda mütaliə təşəbbüslərinin lideri kimi tanınır və davamlı mədəni infrastrukturun ayrılmaz hissəsinə çevrilir.

 Həmçinin bax 
 Kitab mübadiləsi
 Oxu klubu
 İctimai kitabxana

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Official website
 Sampling of creative LFL ideas shared on Pinterest including repurposed pay phone, newspaper boxes, file cabinets

Kateqoriya:Kitabxana növləri
Kateqoriya:Növlərinə görə kitabxanalar