Nikslər

Nikslər (; , ; ; norveç ; ; ; ; ; ; ; ;  və ya ) — Germanik mifologiyası və folklorunda insanabənzər, tez-tez forma dəyişən su ruhları.The article Näcken, tome 20, p. 317 , in  (1914)

Müxtəlif adlar altında onlar bütün german xalqlarının nağıllarında geniş yayılmışdır. Bununla belə, onlar daha çox Skandinaviya folklorunda tanınırlar. Onlarla əlaqəli olan ingilis naker adətən qurd və ya əjdaha kimi təsvir edilirdi, lakin son dövrdə bu ruhlar başqa formalarda da təsvir olunmuşdur. Cinsləri, adları və müxtəlif çevrilmələri coğrafiyaya görə dəyişir. Alman Nix və onun Skandinaviya ekvivalentləri kişi idi. Alman Nixe isə qadın çay su pərisi kimi təsvir olunurdu. Oxşar varlıqlar Avropanın başqa yerlərində də mövcuddur, məsələn, Fransada meluzina, İspaniyanın Asturiya bölgəsində ksana və slavyan ölkələrində rusalka kimi su ruhları.

 Etimologiyası 
Bu adların Proto-German (nikwus və ya nikwis(i)) kökündən gəldiyi düşünülür və bu da Proto-Hind-Avropa (neigʷ – “yumaq” və ya “yuyulmaq”) kökündən törəmişdir. Sanskritcə nḗnēkti, yunan νίζω (nízō) və νίπτω (níptō), irland nigh sözləri ilə əlaqəlidir, bunların hamısı "yumaq" və ya "yuyulmaq" mənasını verir.İngilis və İsveç dillərində Neck (isveçcə näck) kimi formalar mövcuddur. İsveç dilində bu söz qədim isveçcə neker sözündən, o isə qədim island dilindəki nykr (genitiv nykrs) və norveçcə nykk sözlərindən gəlir. Finlandiyada bu varlıq näkki, qədim Danimarkada nikke, müasir danimarka və norveç bokmålında nøkke/nøkk adlanır. İsland və farer dillərində nykur atabənzər məxluqdur. Orta aşağı almanca necker, orta hollandca nicker formaları mövcuddur.Thomas Walker Horsfield, The History, Antiquities, and Topography of the County of Sussex, Volume 2, 1835. Qədim yuxarı almanca nihhus "timsah" mənasına da gələ bilərdi, qədim ingiliscə nicor isə həm “su canavarı” (məsələn, "Beovulf"da təsvir edilən), həm də “su ayğırı” mənasında işlədilmişdir. Norveçdə Fossegrim, isveçdə Strömkarlen bu varlıqla əlaqələndirilən adlardır. Cənubi Skandinaviya versiyası tez-tez Bäckahästen ("çay atı") formasında olurdu və bu, Şotlandiyanın kelpiesi və Uelsin Ceffyl Dŵr adlı su atına bənzəyirdi.

 İngiltərə 
İngilis folklorunda Nix/Näck tipli varlıqlara oxşar bir çox mifoloji məxluq var. Bunlara Yaşıldişli Cenni, Şellikot, çay cadusu Peq Pauler, Breq və Qrindilou daxildir. İngiltərənin Sasseks bölgəsində, Arundel yaxınlığında, Naker-hol adlı göldə "su əjdahaları" olan nakerlər varlığı barədə əfsanələr mövcuddur. Dilçi Volter Vilyam Skit 1835-ci ildə bu sözün qədim ingiliscə nicor sözündən gəldiyini irəli sürmüşdür.Dragons & Serpents In Sussex  

 Skandinaviya ölkələri 

 Näck, Nøkk 
Skandinaviya folklorunda näcken, näkki, nøkk su ruhları, violində sehrli musiqi çalaraq insanları (xüsusilə qadınları və uşaqları) suya çəkərdilər.Or strömkarl (singular), per Grimm 1835:17:11. Ancaq bütün nökk/näcklər mənfi varlıqlar deyildi; bəzi hekayələrdə onlar heç bir zərər vermədən insanları musiqilərinə cəlb edirdilər. Bəzən, insanlar nøkkə aşiq olub onunla birlikdə yaşamağa razı olurdu, lakin çox zaman bu hekayələr nökkün evinə — su hövzəsinə və ya şəlaləyə geri dönməsi ilə bitirdi. Fossegrim və Strömkarl adlı yaxın mifoloji varlıqlar isə müəyyən şərtlər daxilində insanlara gözəl musiqi çalmağı öyrədirdilər.Francis James Child, The English and Scottish Popular Ballads, v 1, p 95-6, Dover Publications, New York 1965.

 Almaniya 
Alman folklorunda Niks və Niksi () çay sirenləri kimi təsvir olunurlar. XII-XIII əsrlərə aid Nibelunqa dastanında Dunay çayı ilə əlaqələndirilir. Nikslər bəzən insan formasında görünsələr də, paltarlarının islanmış ətəkləri onların əsl mahiyyətini ələ verirdi. Onlar həm təhlükəli, həm də zərərsiz olaraq təsvir olunurlar.

XIX əsr romantik ədəbiyyatında Nikslər musiqini sevən, gəncləri öz mahnıları ilə cəlb edən varlıqlar kimi təsvir edilir. Loreley – Reyn çayının sahilində oturub dənizçiləri cəlb edən bir Niks obrazıdır. Vaqnerin "Nibelunq Üzüyü" operasında Reyn qızları bu ruhların məşhur versiyalarından biridir.

 Xalq nağıllarında 
Skandinaviyada Faqertern gölü əfsanəsinə görə, bir balıqçı yoxsulluqdan qurtulmaq üçün qızını Nokkenə vəd edir, amma qız razılaşmayaraq özünü öldürür. Onun qanı göldə su zanbaqlarını qırmızı rəngə boyayır. Bekaxesten (çay atı) ağ rəngdə gözəl bir at kimi görünür, insanları minməyə cəlb edir və sonra onları suya çəkərək boğur. Nikur (Farer adalarında) – insanı toruna salmağa çalışan bir su ruhudur. Əgər biri onun adını çağırsa, o gücünü itirir.

 Müasir mədəniyyətdə 
 "Frozen II" (2019) filmində Arendelle kraliçası Elza Nokk adlı su ruhu atını ram edir.
 "The Nixie’s Song" adlı uşaq kitabında Taloa adlı bir Niks xilas edilir.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Riordan, Rick (2017). Magnus Chase and the gods of Asgard: The Ship of the Dead
 Grimm, Jacob (1835). Deutsche Mythologie (German Mythology); From English released version Grimm's Teutonic Mythology (1888); Available online by Northvegr 2004–2007: Chapter 17, page 11; Chapter 33, page 2. File retrieved 4 June 2007.
 Hellström, AnneMarie (1985). Jag vill så gärna berätta.... .
 Karlsson, S. (1970). I Tiveden, Reflex, Mariestad.

 Xarici keçidlər 

 The Watersprite, an amateur translation (no rhyme, no meter) of Stagnelius's poem.
 Manxnotebook
 Sacred-Texts.com
 Scandinavian Folklore 

Kateqoriya:Qadın mifoloji varlıqlar
Kateqoriya:Danimarka folkloru
Kateqoriya:İngilis folkloru
Kateqoriya:İngilis əfsanəvi varlıqları
Kateqoriya:Orta əsrlər ədəbiyyatı
Kateqoriya:Su pəriləri
Kateqoriya:Mifik atlar
Kateqoriya:Mifik humanoidlər