Əl-Xəraic vəl-Cəraih

Əl-Xəraic vəl-Cəraih (الخرائج والجرائح) —  Şeyx Qutbuddin Ravəndinin (h. 573/ m.1178-ci il) ən tanınmış əsəridir. Kitab Peyğəmbər və onun Əhlibeytinin möcüzələri barədə yazılmışdır. Şeyx Qutbuddin Ravəndi bu əsərdə təkcə möcüzəylə bağlı hədisləri qeyd etməklə qalmamış, həm də möcüzə və sehr, onlar arasındakı fərq, Quranla bağlı bir çox məsələlər, Peyğəmbərlik, İmamət, İmam Mehdi, eləcə də Xürrəmilər hərəkatı kimi bir çox məsələ barədə dəyərli məlumatlar qeyd etmişdir.

 Kitabın mövzusu 

"Əl-Xəraic vəl-Cəraih" əsəri 20 babdan (bölmədən) ibarətdir. Əsərdə Peyğəmbər və Əhlibeytin həyatı haqqında da bir çox məlumatlar qeyd edilmişdir. Qutbuddin Ravəndi peyğəmbərliyə irad bildirənlərə qarşıŞeyx Qutbuddin Ravəndi, Əl-Xəraic vəl-Cəraih, səh.708, Bakı 2022 bir çox məsələləri izah etmiş və Quranın möcüzə olmasıŞeyx Qutbuddin Ravəndi, Əl-Xəraic vəl-Cəraih, səh.667, Bakı 2022 barədə uzun-uzun söz açmışdır. Bu mənada Sərfə nəzəriyyəsinin tərəfdarlarına cavab ünvanlamışdır. Rəcət barədə də bir çox hədislər nəql etmişdir. Bütün bunları nəzərə alaraq deyilə bilər ki, kitab fəlsəfi cəhətdən də çox mühüm əhəmiyyət daşıyır. "Əl-Xəraic vəl-Cəraih" əsərində təxminən 1100 rəvayət mövcuddur.

"Əl-Xəraic vəl-Cəraih" əsəri Azərbaycan dilində də tərcümə edilib 2022-ci ildə nəşr edilmişdir. Tərcümə Ramil Aslanlı tərəfindən aparılmışdır.

Şeyx Qutbuddin Ravəndi "Əl-Xəraic vəl-Cəraih" əsərinin müqəddiməsində kitabı 20 baba böldüyündən bəhs etmiş və həmin babların adlarını sırasıyla qeyd etmişdir:Şeyx Qutbuddin Ravəndi, Əl-Xəraic vəl-Cəraih, səh.5, Bakı 2022

 Allahın elçisi Məhəmməd peyğəmbərin möcüzələri (bu bab 93 başlığa ayrılmışdır)
 Möminlərin əmiri Əlinin möcüzələri
 İmam Həsən ibn Əlinin möcüzələri
 İmam Hüseyn ibn Əlinin möcüzələri
 İmam Əli ibn Hüseyn Zeynülabidinin möcüzələri
 İmam Məhəmməd ibn Əli Baqirin möcüzələri
 İmam Cəfər ibn Məhəmməd Sadiqin möcüzələri
 İmam Musa ibn Cəfər Kazimin möcüzələri
 İmam Əli ibn Musa Rzanın möcüzələri
 İmam Məhəmməd ibn Əli Təqinin möcüzələri
 İmam Əli ibn Məhəmməd Nəqinin möcüzələri
 İmam Həsən ibn Əli Əskərinin möcüzələri
 İmam Sahibəz-zaman Mehdi Məhəmmədin möcüzələri. 

Digər yeddi baba gəlincə isə belədir: Şeyx Qutbuddin Ravəndi, Əl-Xəraic vəl-Cəraih, səh.5-6, Bakı 2022

14-cü bab Peyğəmbərin və İmamların əlamətləri barədədir. Bu bab 14 fəsildən ibarətdir. 15-ci bab 12 İmamın imamlığına dəlalət edən aşkar dəlillərdən bəhs edir. 16- bab onların (imamların) nadir möcüzələri barədədir. 17-ci bab Peyğəmbərin və onun vəsilərinin əvvəlki peyğəmbərlərin möcüzələri ilə müqayisəsi barədədir. 18-ci bab möcüzələrin anası olan əbədi möcüzə Qurani-Kərim barədədir 19-cu bab hiylələrlə möcüzələr arasındakı fərq və məkrlə ecazın ayırd edilməsi barədədir. 20-ci bab onların (imamların) əlamətləri və xariquladə məqamları barədədir.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Şiə ədəbiyyatı