Koqnitiv neyrobiologiya

Koqnitiv neyrobiologiya — beyin fəaliyyəti ilə sinir sisteminin digər aspektləri ilə idrak prosesləri və davranışları arasındakı əlaqəni öyrənən elm. Koqnitiv neyrobiologiya davranış nevrologiyası, koqnitiv psixologiya, fizioloji psixologiya və affektiv nevrologiya kimi fənlərlə üst-üstə düşən həm nevrologiyanın, həm də psixologiyanın bir qoludur.https://www.emotiv.com/blogs/glossary/cognitive-neuroscience#:~:text=Cognitive%20neuroscience%20is%20a%20subfield,brain%20functions%20and%20achieves%20performance . Koqnitiv nevrologiya neyrobiologiya və hesablama modelləşdirmədən əldə edilən sübutlarla birləşən idrak elmindəki nəzəriyyələrə əsaslanır.
Beynin hissələri bu sahədə mühüm rol oynayır, xüsusi ilə də neyronlar. 

Koqnitiv neyrobiologiyada istifadə olunan metodlara psixofizika və koqnitiv psixologiya, funksional neyrovizualizasiya, elektrofiziologiya, koqnitiv genomika və davranış genetikasından eksperimental prosedurlar daxildir.

 Koqnitiv neyrologiya psixologiyası 
Koqnitiv nevrologiya beynin zehni necə aktivləşdirdiyini öyrənir. Beyin elmi fərdi neyronların necə işlədiyini və insan beynini təşkil edən mürəkkəb neyron arxitekturalarını yaratmaq üçün ünsiyyət qurduğunu araşdırır. Koqnitiv elm düşüncə və dil kimi daha yüksək səviyyəli idrak modellərini yaratmaq və sınaqdan keçirmək üçün idrak psixologiyasının və süni intellektın eksperimental metodlarından istifadə edir. Koqnitiv nevrologiya bu iki sahəni birləşdirir. O, daha yüksək səviyyəli koqnitiv funksiyaları məlum beyin arxitekturalarına və neyronların işlənməsinin məlum rejimlərinə uyğunlaşdırır. Tədqiqat mərkəzlərindən biri tədqiqatçıların beyin zədəsi olan xəstələri və yaşlandıqca sağlam beynin necə dəyişdiyini daha yaxşı başa düşmək üçün koqnitiv psixologiya tapşırıqlarından istifadə etdiyini görür.https://uwaterloo.ca/psychology/research/research-areas/cognitive-neuroscience-psychology#:~:text=Cognitive%20neuroscience%20is%20the%20study,that%20comprise%20the%20human%20brain.

 Davranış neyrologiyası 

Davranış nevrologiyası, fiziologiya, genetika və inkişaf mexanizmlərinin öyrənilməsi üçün neyrobiologiya və neyrofiziologiyanı tətbiq etməklə beynin davranışa necə təsir etdiyini aşkar edir. Adından da göründüyü kimi, bu sahə nevrologiya ilə davranış arasında əlaqədir. Davranış nevrologiyası həm normal, həm də anormal davranışın əsasını təşkil edən bioloji prosesləri araşdırmaq üçün sinir hüceyrələrinə, neyrotransmitterlərə və sinir sxemlərinə diqqət yetirir.

 Məqsədi 
Koqnitiv nevrologiyanın əsas məqsədi sinir sistemlərində müxtəlif psixiatriya və neyrodegenerativ pozuntuları qeyd edən çatışmazlıqları müəyyən etməkdir. Koqnitiv neyroloqlar eksperimental psixologiya, neyrobiologiya, nevrologiya, fizika və riyaziyyat sahələrində təcrübəyə malikdirlər.

 Metodları 
Eksperimental üsullara aşağıdakılar daxildir:

 Psixofizika
 Göz izləmə
 Funksional maqnit rezonans görüntüləmə
 Elektroensefaloqrafiya
 Maqnetoensefaloqrafiya
 Elektrokortikoqrafiya
 Tomoqrafiya

 Tomoqrafiya 
Beynin strukturu kompüter tomoqrafiyası, maqnit rezonans görüntüləmə və angioqrafiyadan istifadə edərək öyrənilir. Kompüter tomoqrafiyası və angioqrafiya maqnit rezonans görüntüləmə ilə müqayisədə daha aşağı rezolyusiyaya malik beyin təsvirinə malikdir. Pozitron emissiya tomoqrafiyası və funksional maqnit rezonans tomoqrafiyası metabolik analiz əsasında beyin sahələrinin fəaliyyətini öyrənmək üçün istifadə edilə bilər.https://www.semanticscholar.org/paper/Electric-excitability-of-the-cerebrum-(%C3%9Cber-die-des-Fritsch-Hitzig/127c522fad97f7d10406c16e048fb57eaec4f036

 Elektroensefaloqrafiya 
Elektroensefaloqrafiya beynində baş verən prosesləri öyrənməyə imkan verir və real vaxtda müəyyən stimullara reaksiya kimi beyin fəaliyyətini təhlil edir. Bu metodun üstünlüyü dəqiq zamanda verilmiş beyin fəaliyyətini öyrənmək imkanıdır.

 Neyromediatorlar və zehni fəaliyyət 
Neyromediatorlar sinir sistemindəki neyronların qarşılıqlı təsirinə cavabdehdilər.

 Asesilkolin — neyrotransmitterin yaddaş proseslərində iştirak etdiyi güman edilir, çünki onun yüksək konsentrasiyası hipokampusda olur.
 Dofamin — hərəkətin, diqqətin və öyrənmənin tənzimlənməsi ilə əlaqələndirilir
 Adrenalin - ayıqlıq hissinə təsir edir
 Serotonin —  oyanma, yuxuya getmə, əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsi ilə əlaqələndirilir
 GABA — öyrənmə və yadda saxlama mexanizmlərinə təsir göstərir

 Həmçinin bax 

 Neyroendokrinologiya
 Neyroelm

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Cognitive Neuroscience Society Homepage
 There's Something about Zero
 What Is Cognitive Neuroscience?, Jamie Ward/Psychology Press
 goCognitive - Educational Tools for Cognitive Neuroscience (including video interviews)
 CogNet, The Brain and Cognitive Sciences Community Online, MIT
 Cognitive Neuroscience Arena, Psychology Press
 Cognitive Neuroscience and Philosophy, CUJCS, Spring 2002
 Whole Brain Atlas Top 100 Brain Structures
 Cognitive Neuroscience Discussion Group
 John Jonides, a big role in Cognitive Neurosciences by Beebrite
 Introduction to Cognitive Neuroscience
 AgliotiLAB - Social and Cognitive Neuroscience Laboratory founded in 2003 in Rome, Italy

Kateqoriya:Neyrobiologiya
Kateqoriya:Koqnitiv elmlər