Bernard Feringa

Bernard Feringa (Bernard Lukas Ferinqa; ) — üzvi və supramolekulyar kimya sahəsində Hollandiyalı sintetik kimyaçı; Nobel mükafatçısı. 2011-ci ildən Hollandiya Kral Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti. 2016-cı il Kimya üzrə Nobel Mükafatının qalibi (Jan-Pyer Savaj və Frezer Stoddart ilə paylaşır).Нобелевскую премию по химии присудили за синтез молекулярных машин. INTERFAX. RU (5 октября 2016). Дата обращения: 6 октября 2016. Архивировано 6 октября 2016 года.Нобелевскую премию по химии дали за "самые маленькие машины". РБК (5 октября 2016). Дата обращения: 6 октября 2016. Архивировано 5 октября 2016 года.Федорова О. Невидимые машины завоёвывают мир // Наука и жизнь. — 2016. — № 12. — С. 2–7. — ISSN 0028–1263. — URL: http://www.nkj.ru/archive/articles/30093/ Архивная копия от 8 января 2017 на Wayback Machine Əsərləri əsasən stereokimya, homogen kataliz və molekulyar nanotexnologiyaya həsr olunub.

 Bioqrafiyası 
B. Ferinqa fermer Gert Ferinqa (1918–1993) və onun həyat yoldaşı Liz Ferinqa,  (Hake nəslindən olan) (1924–2013) ailəsində 18 may 1951-ci ildə Hollandiyanın Barger-Kompaskuum şəhərində anadan olub. B. Ferinqa katolik ailəsində on qardaşdan ikincisi idi. O, gəncliyini Almaniya sərhəddində, Burtange bataqlıqlarında Barger-Kompascuumda yerləşən ailə fermasında keçirib. O, holland və alman əsillidir

Onun əcdadlarına mühacir Johann Gerhard Beckel daxildir. O, Betti Ferinqa ilə evliydi və bu evlilikdən üç qızı var idi. O, Qroninqen yaxınlığındakı Patersvoldda yaşayır.См. немецкую и голландскую Википедию.

 Karyerası 
B. Ferinqa 1974-cü ildə Qroningen Universitetində Elmlər üzrə Magistr dərəcəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdır.Марианна. "Проф. Б. Л. (Бен) Феринга" . www.nwo.nl . Архивировано из оригинала 5 октября 2016 г. . Получено 27 мая 2017 г. Daha sonra 1978-ci ildə həmin universitetdə "Fenolların asimmetrik oksidləşməsi. Atropoizomerləçmə və optik aktivlik" mövzusu üzrə fəlsəfə doktoru adını almışdır.Асимметричное окисление фенолов. Атропоизомерия и оптическая активность . Архивировано из оригинала 6 января 2015 г. Получено 6 января 2015 г. Hollandiyada və Böyük Britaniyada Shell şirkətində qısa müddət işlədikdən sonra o, 1984-cü ildə Qroningen Universitetində müəllim, 1988-ci ildən isə professor Vaynberqdən sonra tam professor vəzifəsinə təyin edilib. Onun ilk karyerası homogen kataliz və oksidləşdirici kataliz, xüsusən də stereokimyaya yönəldi, asimmetrik hidrogenləşmədə istifadə edilən monofos liqand,Ван Ден Берг, М.; Миннаард, Эй Джей; Шудде, Е. П.; Ван Эш, Дж.; Де Врис; АХМ; Де Врис, JG; Феринга, Б. Л. (2000). "Высокоэнантиоселективное гидрирование, катализируемое родием, с монодентатными лигандами" (PDF) . Журнал Американского химического общества . 122 (46): 11539–11540. дои : 10.1021/ja002507f . hdl : 11370/3c92d080-f024–45fe-b997-b100634bd612 . S2CID 95403641 .   orqanometal reagentlərin asimmetrik konyuqasiya əlavələri, yüksək reaktiv reagentlər, yüksək reaktiv orqanolitium reagentləri  eləcə də üzvi fotokimya və stereokimya da daxil olmaqla, enantioselektiv kataliz sahəsinə böyük töhfələr verdi.

1990-cı illərdə B. Ferinqinin stereokimya sahəsindəki işi fotokimyaya əhəmiyyətli töhfələr verdi, işıqla işləyən ilk biristiqamətli molekulyar fırlanan mühərrikəФеринга, Бен Л.; Комура, Нагатоши; Зийлстра, Роберт У. Дж.; ван Делден, Ричард А.; Харада, Нобуюки (1999)."Однонаправленный молекулярный ротор с приводом от света"(PDF). Природа.401(6749): 152–155. Бибкод:1999Natur.401..152K.дои:10.1038/43646.hdl: 11370/d8399fe7–11be-4282–8cd0–7c0adf42c96f . ПМИД10490022. S2CID4412610.   və daha sonra elektrik impulsları ilə idarə olunan molekulyar avtomobilə (sözdə nanokar) gətirib çıxardı.Кудернац, Тибор; Руангсупапичат, Ноппорн; Паршау, Манфред; Масиа, Беатрис; Катсонис, Натали; Арутюнян, Сюзанна Р.; Эрнст, Карл-Хайнц; Феринга, Бен Л. (2011). "Электрически управляемое направленное движение четырехколесной молекулы на металлической поверхности". Nature.479(7372): 208–211. Bibcode:2011Natur.479..208K.doi:10.1038/nature10587. PMID22071765. S2CID6175720.  

B. Ferinqa 30-dan çox patentə malikdir və bu günə qədər 650-dən çox resenziyalı elmi məqalə dərc etdirib, 30.000-dən çox istinad edilib və 90-dan çox H indeksinə malikdir.. "webofknowledge.com" . Webofscience™ . Thomson Reuters . Получено 24 января 2015 г. . O, karyerası ərzində 100-dən çox aspirant tələbəyə rəhbərlik edib."Профессор химии Бен Феринга руководит своим 100-м аспирантом" . Университет Гронингена . 12 декабря 2013 г. Получено 15 января 2015 г.

 Üzvlükləri 
 2006 ildə — Hollandiya Kral Elmlər Akademiyasının üzvü,Feringa, Prof. dr. B. L. (Ben) — KNAW. Дата обращения: 10 сентября 2016. Архивировано 17 марта 2016 года.
 2010 ildə — Avropa Akademiyasının üzvü,Academy of Europe: Feringa Ben. Дата обращения: 10 сентября 2016. Архивировано 19 сентября 2016 года.
 2004 ildə -Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının əcnəbi üzvü,Press Releases — American Academy of Arts & Sciences. Дата обращения: 10 сентября 2016. Архивировано 25 июня 2018 года.
 2019 ildə -ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü,National Academy of Sciences Elects Members and Foreign Associates; Historic Number of Women Elected to Its Membership Архивная копия от 19 июня 2020 на Wayback Machine, 30 апреля 2019  (англ.)
 2019 ildə -Çin Elmlər Akademiyası,
 2020 ildə — London Kral Cəmiyyəti,Ben Feringa Архивная копия от 23 мая 2020 на Wayback Machine (англ.)
 2024 ildə — Amerika Fəlsəfə Cəmiyyəti .The American Philosophical Society Welcomes New Members for 2024. Дата обращения: 22 мая 2024. Архивировано 22 мая 2024 года.

 Mükafatlar və fəxri fərmanları 
 2003 — Körber Mükafatı
 2004 — Spinoza Mükafatı
 2005 — Prelog Medalı [Almaniya]
 2007 — James Flack Norris Mükafatı [Almanca]
 2008 ildə — Paracelsus Mükafatı [Almanca]
 2008 ildə — Prijs Akademiehoogleraren [Hollandiya]
 2009 ildə — Xirallıq Medalı[İngilis dili]
 2009 ildə  -Van 't Hoff Mükafat MühazirəsiVan 't Hoff Award Lectures — KNAW. Дата обращения: 24 октября 2016. Архивировано 25 октября 2016 года.
 2012 ildə — Chino del Duca Elmi Mükafatı [Almanca]Fondation Simone et Cino del Duca | Grands Prix 2012. Дата обращения: 10 сентября 2016. Архивировано из оригинала 8 декабря 2014 года.
 2013 ildə  — Mari Skłodovska-Küri medalı
 2013 ildə — Naqoya Qızıl Medalı [Yaponca]
 2015 ildə — Gələcək üçün Kimya Solvay MükafatıThe 2015 Prize | Solvay. Дата обращения: 27 октября 2017. Архивировано 27 октября 2017 года.
 2016 ildə  — Tetrahedron Mükafatı [İngiliscə]Tetrahedron Prize for Creativity. Дата обращения: 23 сентября 2016. Архивировано 5 октября 2016 года.
 2016ildə  — Avqust Vilhelm Hoffman medalı [Almaniya]
 2016 ildə  — Kimya üzrə Nobel MükafatıPress Release: The Nobel Prize in Chemistry 2016. Дата обращения: 5 октября 2016. Архивировано 12 июля 2018 года.
 2017 ildə  — Yüzillik Mükafatı

 Sosial həyatı 
2017-ci ildə o, Greenpeace, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və bütün dünya hökumətlərini geni dəyişdirilmiş orqanizmlərə (GMO) qarşı mübarizəni dayandırmağa çağıran bir məktub imzaladı.107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs. Дата обращения: 12 июня 2017. Архивировано 29 июня 2016 года.Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs). Дата обращения: 12 июня 2017. Архивировано 7 июля 2016 года.Список нобелевских лауреатов подписавших письмо. Дата обращения: 12 июня 2017. Архивировано 2 сентября 2017 года.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər