İstehlak krediti riski

İstehlak krediti riski — maliyyə qurumlarının fərdi müştərilərə verdiyi kreditlərdən irəli gələn potensial öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi ehtimalıdır. Bu risk fərdi şəxslərin (istehlakçıların) öz maliyyə vəziyyəti və ödəmə qabiliyyətindən asılıdır və əsasən banklar və kredit təşkilatları üçün aktualdır.

Maliyyə qurumları istehlak krediti risklərini effektiv idarə etmək üçün öz iş proseslərini avtomatlaşdırırPrinciples for the management of credit risk  from the Bank for International Settlements və müasir süni intellekt sistemlərindən istifadə edir. Bu, borcalanların maliyyə davranışlarını daha dəqiq təhlil etməyə və potensial riskləri qabaqcadan müəyyən etməyə kömək edir.Murray Bailey, ''Consumer Credit Quality: Underwriting, Scoring, Fraud Prevention and Collections

İstehlak krediti riski yalnız fərdi müştərilərin deyil, həm də maliyyə qurumlarının sağlamlığı və etibarlılığı üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Risklərin effektiv idarə edilməsi həm müştərilər, həm də banklar üçün daha davamlı maliyyə münasibətlərini təmin edir.David Lawrence and Arlene Solomon, ''Managing a Consumer Lending Business

 İstehlak krediti riskinin yaranma səbəbləri 
 Borcalanın maliyyə vəziyyətinin pisləşməsi
 İşini itirməsi
 Gəlirlərinin azalması
 Gözlənilməz xəstəlik və ya şəxsi fəlakətlər
 Borcalanın qeyri-məsuliyyətli davranışı
 Kredit ödənişlərinə məsuliyyətsiz yanaşma
 Kredit tarixçəsinə diqqət yetirməmək
 Makroiqtisadi faktorlar
 İqtisadi böhran
 İnflyasiya və ya valyuta dəyərinin aşağı düşməsi
 Faiz dərəcələrinin artması
 Kredit təşkilatının düzgün qiymətləndirmə etməməsi
 Borcalanın ödəmə qabiliyyətinin düzgün təhlil edilməməsi
 Səhvən yüksək məbləğdə kreditin təsdiqlənməsi

 İstehlak krediti riskinin nəticələri 
Bank üçün maliyyə itkisi səbəbi ilə borcun ödənilməməsi nəticəsində yaranır. Borcalan üçün hüquqi və maliyyə problemləri nəticəsində ödənilməmiş borcların məhkəmə yolu ilə tələb olunması və borcalanın kredit tarixçəsinin pisləşməsi kimi hallar yaşanır. İqtisadi sistemə təsir fəsadları böyük həcmdə istehlak kreditlərinin geri qaytarılmaması maliyyə sektorunda qeyri-sabitlik yarada bilər.

 İstehlak krediti riskinin idarə olunması yolları 
Kredit büroları vasitəsilə borcalanın əvvəlki ödəniş davranışının yoxlanılması. Ödəniş qabiliyyətini təsdiqləyən sənədlərin (məsələn, əmək haqqı arayışı) tələb edilməsi. Gəlir səviyyəsinə uyğun faiz dərəcələri təklif etmək. Faiz dərəcələrinin sabit və ya dəyişkən olmasını borcalanın seçiminə buraxmaq. Müştərinin maliyyə imkanlarından yuxarı məbləğdə kredit verilməsinin qarşısını almaq. Aylıq ödənişin borcalanın gəlirinin müəyyən faizindən artıq olmamasını təmin etmək.Anthea Wynn and Helen McNab,  ''Principles and Practice of Consumer Credit Risk Management Daha yüksək məbləğdə istehlak kreditləri üçün girov və ya zəmanət tələb etmək. Daha yüksək məbləğdə istehlak kreditləri üçün girov və ya zəmanət tələb etmək. Kreditlərə sığorta tətbiq edərək ödənilməmə riskini azaltmaq. Məsələn, həyat və işsizlik sığortası ilə borcun ödənilməsini təmin etmək. Müasir analitik alətlərdən istifadə etməklə borcalanın risk profilini təhlil etmək. Maliyyə texnologiyaları vasitəsilə real vaxt rejimində ödəmə qabiliyyətini qiymətləndirmək.

 Həmçinin bax 
 Kredit riski

 İstinadlar 

Kateqoriya:Maliyyə riski