Abdulla Şərifov

Abdulla Məhəmməd oğlu Şərifov (; ) — Azərbaycan dilçi alimi, Azərbaycan dilçiliyinin banilərindən biri.

 Həyatı 
1893-cü ilin noyabrında Rusiyanın Orenburq vilayətinin Troitsk şəhərciyində anadan olub. Burada rus-tatar məktəbinə gedib, 1908-ci ildə Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyətinin pulu ilə İstanbula gedərək orta təhsilini başa vurub. Orta təhsilini başa vuraraq 1914-cü ildə vətənə qayıdır. Troitskə qayıdan A. Şərifov müəllimliklə yanaşı ardıcıl jurnalistlik fəaliyyəti olub. 1919-cu ilin sentyabrın 1-dən Anjersk musiqi məktəbi və Tümenskdə birinci tatar məktəbində müəllim işləyib, RK(b)P üzv seçilib və 1921-ci ilin martında Tümen quberniya rəhbərinin milli məsələlər üzrə müavin olub.

O, 1921-ci ilin payızında Tomsk Universitetinin ictimai fənnlər fakültəsinə qəbul olunur. 1923-cü il iyununda Bakıya gələn A. Şərifov Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərq fakültəsinin dil və ədəbiyyat şöbəsini bitirmişdir (1928). Daha sonra aspiranturada oxuyub (1931).

Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda türk-tatar dialektologiyası, türk (azərbaycan) və rus dili kurslarından dərs deyib (1931–1933).

Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Tarix, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun Lüğət və terminlər şöbəsinin müdiri olub.

Onun ilk elmi əsərləri Azərbaycan dilinin fonetik quruluşunun tədqiqinə həsr edilmişdir. "Türk dilinin (Azərbaycan dili) qrammatik kateqoriyalarının təsnifatının əsasları" əsəri bu gün də mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

1932-ci ildə orta məktəbin bütün sinifləri üçün Azərbaycan dili dərsliklərinin yaradılması üzrə xüsusi komissiyanın tərkibinə daxil edilmiş, keyfiyyətli dərsliklərin yazılmasında iştirak etmişdir. Komissiyada Abdulla Tağızadə, Xalid Səid Xocayev, İdris Həsənov, Qulam Bağırov və Ələkbər Babazadə var idi.

O, Azərbaycan dilinin dialektlərinin tədqiqinə də töhfə verir, Şamaxıya ekspedisiyalar təşkil edir. Elmi nəticələri Bakıda, Moskvada, Leninqradda nəşr olunur.

1937-ci il iyunun 21-də "xalq düşmənləri" Bəkir Çobanzadə, Vəli Xuluflu, Qulam Bağırov və b. dil elmində "təxribat törətməkdə" ittihamı ilə həbs edilib. 1938-ci ildə ölüm hökmünə məhkum edilərək güllələnib. Nəşrə hazırladığı kitabları: "Azərbaycan türk dili" (1931), "Elmi tərcümə problemləri" (1936) qadağan edilib. 1956-cı ildə reabilitasiya olunub.

 Əsərləri 
 Türk-tatar dillərinin sinqarmoniyası haqqında.
 Türk dili qrammatik katoqoriyalarının təsnifat prinsipləri haqqında.
 Azərbaycanın Şamaxı dialekti. (Şamaxı rayonuna iki illik ekspedissiyanın yekunları).
 Texnikumlar üçün qrammatika (T. Bağırov və İ. Həsənovlv birlikdə). I və II hissələr.
 Orta məktəblər üçün türk dilinin qrammatikası (İdris Həsənovla birlikdə). I və II hissələr.
 Türk məktəblərində rus dilinin tədrisi (müqayisəli metodun əsaslandırılması).

 İstinadlar 

Kateqoriya:Azərbaycan tatarları
Kateqoriya:Azərbaycan alimləri
Kateqoriya:Azərbaycan dilçiləri
Kateqoriya:Azərbaycan filoloqları
Kateqoriya:Repressiya qurbanları
Kateqoriya:SSRİ-də repressiya qurbanları