Karl Pirson

Karl Pirson (; ) — müasir statistik nəzəriyyənin əsasını qoymuş ingilis riyaziyyatçısı."[...] the founder of modern statistics, Karl Pearson." – Bronowski, Jacob (1978). The Common Sense of Science, Harvard University Press, p. 128. O, 1911-ci ildə London Universitet Kollecində dünyanın ilk statistika departamentini qurmuş və biometrika və meteorologiya sahəsinə əhəmiyyətli töhfələr vermişdir.

 Həyatı 
Karl Pirson 27 mart 1857-ci ildə Londonda anadan olmuşdur. Atası, ticarətçi Vilyam Pirson onun təhsilini dəstəkləsə də, ailənin sosial vəziyyəti Pirsonun təhsil almağını çətinləşdirirdi. 1876-cı ildə London Universitet Kollecindən riyaziyyat üzrə bakalavr dərəcəsi almış və daha sonra Kembric Universitetində təhsilini davam etdirmişdir.

Pirsonun ən mühüm töhfələrindən biri, korrelyasiya anlayışını riyazi cəhətdən təhlil etməsi və sistemləşdirilməsidir. 1896-cı ildə o, verilənlər arasındakı əlaqənin ölçülməsi üçün statistik üsul təqdim etmişdir. Bu üsul, iki dəyişən arasındakı əlaqənin gücünü və istiqamətini qiymətləndirən Pirson korrelyasiya əmsalı (adətən r) olaraq tanınır. Bu əmsal müasir statistik analizdə və empirik tədqiqatlarda geniş istifadə olunur.

Karl Pirsonun statistik elmdəki mühüm tədqiqatlarından biri, pulmonar vərəm xəstəliyi ilə bağlı apardığı araşdırmadır. 1907-ci ildə vərəmin genetik və ətraf mühit faktorları ilə əlaqəsini təhlil edərək statistik üsullardan istifadə etmişdir. Bu tədqiqat, statistik alətlərin tibb sahəsində, xüsusən epidemiologiya sahəsində necə tətbiq oluna biləcəyini göstərmişdir. Pirsonun bu işləri, məlumatların obyektiv və sistematik şəkildə təhlil edilməsinə dair elmi yanaşmanın inkişafını təmin etmiş və statistik metodların tibbdə geniş istifadə olunmasına yol açmışdır.

Karl Pearson 27 aprel 1936-cı ildə Londonda vəfat etmişdir.
 İstinadlar