Ümumilərə əsaslanan bərabər istehsal

Ümumilərə əsaslanan bərabər istehsal () — müasir dövrdə iqtisadi və sosial əməkdaşlığın innovativ formalarından biridir. Bu model, resursların və biliklərin ümumi istifadəyə açıq olduğu, iştirakçıların könüllü şəkildə bir araya gəlib əməkdaşlıq etdiyi istehsal prosesini ifadə edir.

 Xüsusiyyətləri 
Ümumilərə əsaslanma ()  modelində istehsal prosesi ümumi resurslar üzərində qurulur. Resurslar müəyyən bir qrupun və ya təşkilatın deyil, ümumi istifadəyə açıqdır. Məsələn, açıq mənbəli proqram təminatı və ya ictimai bilik bazaları (məsələn, Wikipedia). İnsanlar istehsal prosesində könüllü olaraq iştirak edir və onların töhfəsi əsasən fərdi maraq, ictimai fayda yaratmaq istəyi və ya yaradıcılıqdan zövq almaq niyyəti ilə motivasiya olunur. Ənənəvi biznes strukturlarından fərqli olaraq, bu modeldə qərarlar iştirakçıların kollektiv şəkildə iştirakı ilə qəbul edilir. Liderlik çox zaman rəsmi deyil, fəaliyyət əsasında müəyyənləşir. İnternet və rəqəmsal platformalar bu istehsal modelinin əsasını təşkil edir. Onlar insanların bir araya gəlməsini, resursları paylaşmasını və əməkdaşlığı asanlaşdırır.

 Nümunələr 
 Açıq mənbəli layihələr — Linux əməliyyat sistemi və ya Mozilla Firefox kimi proqram təminatları.Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything (2006), by Don Tapscott and Anthony D. Williams, Portfolio Books, p 70
 Vikipediya — ictimaiyyət tərəfindən kollektiv şəkildə yaradılan və redaktə edilən qlobal ensiklopediya.
 Creative Commons lisenziyası ilə yayımlanan layihələr  —  müəllif hüquqlarının qorunması ilə yanaşı, əsərlərin geniş istifadəsini və paylaşılmasını təmin edir.
 Rəqəmsal dizayn və 3D çap — istifadəçilərin dizaynlarını açıq paylaşdığı platformalar, məsələn, Thingiverse.

 Üstünlükləri və çağırışları 

 Üstünlükləri   Çağırışları   Resursların daha ədalətli bölüşdürülməsi  Bu modeldə kommersiya gəliri olmadan uzunmüddətli davamlılıq təmin etmək çətin ola bilər.  Əməkdaşlığın təşviq edilməsi  İştirakçıların könüllü əməyindən sui-istifadə riski.  Biliklərin və innovasiyanın sürətlə yayılması  Müəllif hüquqları, lisenziya qaydaları və resursların idarə olunması ilə bağlı problemlər.  Xərclərin azaldılması (məsələn, proqram təminatına lisenziya ödənişlərindən azad olmaq) 

 İstinadlar 

Kateqoriya:İqtisadiyyatın növləri
Kateqoriya:Əməkdaşlıq