Karolinq intibahı

Karolinq intibahı (VIII-IX əsrlər) () —  Avropada intellektual, mədəni və bədii dirçəliş dövrü olaraq tanınır.  Hərəkat, Frank İmperatorluğu dövründə, xüsusən də Böyük Karlın () və onun davamçılarının hakimiyyəti altında baş vermişdir.  İntibahın məqsədi Avropada mədəniyyəti, təhsili və dini həyatı inkişaf etdirmək idi.

Karolinq intibahı əsasən dini və idarəçilik sahələrində həyata keçirilsə də, onun təsiri Avropa mədəniyyətinə və təhsil sisteminə dərindən nüfuz etdi.

 Tarixi 
Karolinq intibahı, Qərbi Avropanın Qaranlıq Orta Əsrlərdən çıxaraq yenidən intellektual və mədəni fəaliyyətə başladığı bir dövrü təmsil edir. VII əsrin sonu və VIII əsrin əvvəllərində Avropa mədəniyyəti əsasən regional parçalanma, savadsızlıq və mədəni tənəzzüllə xarakterizə olunurdu. Frank İmperatorluğunun güclənməsi və Böyük Karlın hakimiyyətə gəlməsi ilə birlikdə, mərkəzləşdirilmiş bir idarəçilik quruldu və mədəni islahatlar başlandı.Pierre Riché, Les Carolingiens. Une famille qui fit l'Europe, Paris, Hachette, coll. « Pluriel », 1983 p. 354

 Xüsusiyyətləri 
Böyük Karl, təhsili yaymaq və inkişaf etdirmək məqsədilə məktəblər açdırdı. Bu məktəblər əsasən monastırlarda və katedral mərkəzlərdə fəaliyyət göstərirdi.Sur le sujet, voir Jacques Fontaine, Isidore de Séville et la culture classique dans l'Espagne wisigothique, Paris, 1959 Latın dili yenidən canlandırıldı və təhsil dili kimi standartlaşdırıldı.Michel Lemoine, article Arts libéraux in Claude Gauvard (dir.), Dictionnaire du Moyen Âge, Paris, PUF, coll. « Quadrige », 2002 p. 94 "Karolinq minuskulu" adlı yeni bir yazı stili inkişaf etdirildi. Bu, oxunaqlılığı artıran bir yazı növü idi və sonralar müasir Avropa əlifbəsinin əsasını təşkil etdi. Antik dövrün əsərləri (xüsusilə Roma və Yunan ədəbiyyatı) nüsxələndi və saxlanıldı. Bu dövrdə çoxlu klassik əsərlər yox olmaqdan xilas edildi.

Dini mətnlərin (xüsusən Bibliyanın) dəqiq versiyaları hazırlanmağa başlandı. Monastırlarda qurulan məktəblər gələcəkdə universitetlərin yaranmasının əsasını qoydu. Tədris "trivium" (qrammatika, ritorika, dialektika) və "kvadrivium" (riyaziyyat, astronomiya, musiqi, geometriya) prinsipləri əsasında aparılırdı.

İncəsənətdə Roman üslubunun erkən elementləri ortaya çıxdı. Kilsə binalarının memarlıq və dekorativ elementlərində yeni standartlar tətbiq olundu. Musiqi sahəsində kilsə himnləri (qriqorian musiqisi) inkişaf etdirildi və standartlaşdırıldı. Böyük Karl, Papalıq və Katolik Kilsəsi ilə sıx əlaqələr quraraq dini mərkəzləşdirməni gücləndirdi. İmperiyada vahid qanunlar, dini praktika və idarəetmə prinsipləri tətbiq olundu.

 Təsirləri 
Karolinq İntibahı, Avropada intellektual və mədəni canlanmanın başlanğıcı sayılır.Jacques Fontaine, Isidore de Séville et la culture classique dans l'Espagne wisigothique, Paris, 1959 O, sonrakı Orta Əsrlərdə baş verəcək digər intellektual hərəkatlara zəmin hazırladı. Antik əsərlərin qorunması və təhsil sisteminin standartlaşdırılması Avropada bilik ənənəsinin davam etməsini təmin etdi. Bu dövr, gələcəkdə İtaliya İntibahına ilham verən ilkin bir "dirçəliş" mərhələsi hesab edilir.Pierre Riché, Éducation et culture dans l'Occident barbare (VIe-VIIIe siècles), Paris, Le Seuil, coll. « Points Histoire », 1995, 4e éd.. p.256-257, 264, 273-274, 297Louis Halphen, Les Barbares, Paris, 1936, p. 236 ; Étienne Gilson, La Philosophie au Moyen Âge, Paris, 1944, p. 181.

 Qalereya 

 İstinadlar 

 Biblioqrafiya 
 .
 .


 .
 .

 Xarici keçidlər 
 The Carolingian Renaissance, BBC Radio 4 discussion with Matthew Innes, Julia Smith & Mary Garrison (In Our Time, Mar, 30, 2006)

Kateqoriya:Karolinq sənəti
Kateqoriya:Karolinqlər dövrü
Kateqoriya:Orta əsrlər təsviri incəsənəti
Kateqoriya:Orta əsrlər ədəbiyyatı