Maliyyə hesabatı

Maliyyə hesabatı () — bir şirkətin və ya təşkilatın maliyyə vəziyyətini, fəaliyyət nəticələrini və pul axınlarını göstərən hesabatlardır."Presentation of Financial Statements"  Standard IAS 1, International Accounting Standards Board. Accessed 24 June 2007. Bu hesabatlar adətən maliyyə ilinin sonunda hazırlanır və müəssisənin gəlirləri, xərcləri, aktivləri və öhdəlikləri haqqında ətraflı məlumat verir."The Framework for the Preparation and Presentation of Financial Statements"  International Accounting Standards Board. Accessed 24 June 2007.

 Əsas hissələri 
 Mənfəət və zərər hesabatı — şirkətin müəyyən bir dövr ərzində əldə etdiyi gəlirləri və çəkdiyi xərcləri göstərir. Burada xalis mənfəət və ya xalis zərər hesablanır.
 Balans hesabatı — şirkətin müəyyən bir dövrdə malik olduğu aktivləri, öhdəlikləri və kapitalını əks etdirir. Balans hesabatında aktivlər və öhdəliklər tarazlıq təşkil edir.
 Pul axını hesabatı — şirkətin pul axınlarını (gələn və gedən vəsaitləri) təsvir edir. Pul axını hesabatı əməliyyat, investisiya və maliyyələşdirmə fəaliyyətləri üzrə bölünür.
 Kapital dəyişiklikləri hesabatı — şirkətin kapitalında baş verən dəyişiklikləri göstərir. Bu, kapitala qoyulan investisiyalar, gəlirlər və çıxarışlarla bağlı məlumatları ehtiva edir.

Maliyyə hesabatları şirkət rəhbərliyi, investorlar, kreditorlar və digər maraqlı tərəflər üçün müəssisənin maliyyə vəziyyətini qiymətləndirmək üçün vacibdir.FASB, 2001. Improving Business Reporting: Insights into Enhancing Voluntary Disclosures . Retrieved on April 20, 2012.

 Hesabat prinsipləri 
 Obyektivlik prinsipi () — maliyyə hesabatları şirkətdəki işlərin real vəziyyətini əks etdirməlidir.
 Hesablama uçotu prinsipi () — əməliyyatları qeyd etmək üçün təkcə pulla bağlı əməliyyatlar deyil, həm də barter, kreditlə satış, aktivlərin dəyişdirilməsi və s. Potensial pul dəyəri olan bütün əməliyyatlar qeydə alınır, lakin pulun ödənilməsi faktı tələb olunmur.
 Yazışma prinsipi () — şirkətin əməliyyatlarını uçota almaq üçün təxirə salınmış xərclər kapitallaşdırılmalı və iqtisadi səmərə əldə edildikdən sonra xərclərə çevrilməlidir. Müavinət artıq alınmış və gələcəkdə ödəniləcək xərclər öhdəlik kimi tanınmalıdır.
 Mühafizəkarlıq prinsipi — maliyyə hesabatlarına həddindən artıq optimist məlumatların daxil edilməsi riskini minimuma endirmək lazımdır. Diqqətlə əsaslandırılmalıdır.
 Ağıllılıq prinsipi — həddindən artıq mühasibat detallarından qaçınmaq lazımdır

 Maliyyə hesabatlarında dəyişikliklər 
Hal-hazırda daha çox ölkə mühasibat uçotuna, eləcə də maliyyə hesabatlarının beynəlxalq maliyyə hesabatları standartlarına uyğun hazırlanmasına keçmək qərarına gəlir.

Hər hansı digər maliyyə hesabatı standartına uyğun olaraq iki əsas hesabat metodu mövcuddur:

 maliyyə hesabatlarının transformasiyası,
 konversiya.

Bir neçə transformasiya variantı mövcuddur:

 Transformasiya növü
 Prosesin mahiyyəti
  Tam transformasiya
 Mövcud uçot sistemi ilə arzu olunan sistem arasında müəyyən edilmiş fərqləri aradan qaldırmaq üçün zəruri hallarda müxtəlif düzəliş qeydləri aparılır. Müəyyən hesabları tənzimləmək üçün ilkin sənədlərin məlumatlarından istifadə olunur.
  Hiperinflyasiya nəzərə alınmaqla tam transformasiya
 Metod tam transformasiya zamanı edilən bütün dəyişiklikləri nəzərə alır və pulun alıcılıq qabiliyyətinin dəyişməsini əks etdirmək üçün yerli valyutada maliyyə hesabatlarını lazımi düzəlişlərlə təmin edir.
  Göstəricilərin xarici valyutaya konvertasiyası tələbləri nəzərə alınmaqla tam transformasiya
 Yerli valyutalarda təqdim olunan hiperinflyasiyalı maliyyə hesabatları oxşar xarici şirkətlərlə müqayisə və ya xarici əsas müəssisə ilə konsolidasiyaya imkan vermək üçün sabit xarici valyutalara çevrilir.


 Audit 
Maliyyə uçotu üçün tələb olunan məlumatlara mühasibat balansı, müəssisələrin maliyyə fəaliyyəti haqqında hesabat, pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabat və s. daxildir.Dərc edilmiş məlumatların siyahısı ölkənin qanunvericiliyi ilə müəyyən edilir və göstəricilərin müəyyən edilməsi metodologiyası müvafiq tələblərə uyğun olmalıdır. müəyyən edilmiş standartlar, o cümlədən beynəlxalq mühasibat uçotu standartları qanunla nəzərdə tutulmuşdursa.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Alexander, D., Britton, A., Jorissen, A., "International Financial Reporting and Analysis", Second Edition, 2005, 

 Соловьёва О. В. Сборник задач к курсу «Финансовый учёт и отчётность» М.: Экономический факультет МГУ имени М. В. Ломоносова, 2020. — 78 с. ISBN 978-5-906932-51-8 (на портале экон. фак-та МГУ).

 Xarici keçidlər 
Financial Accounting Standards Board (U.S.)
UN/CEFACT

 Fundamental Analysis: Notes To The Financial Statements by Investopedia.com

Kateqoriya:Maliyyə hesabatları
Kateqoriya:Mühasibat uçotu