Meyankieli dili

Meyankieli dili  () —  Finlandiya İsveçliləri arasında danışılan bir dillə Finlandiyada yaşayan etnik azlıqların dili kimi tanınır. Meyankieli, xüsusilə İsveçdəki Tornedalen bölgəsində (şimal İsveç) istifadə olunur və Fin-Uqor dilləri ailəsinə aiddir. Bu dil tarixi baxımdan Finlandiya və İsveç arasında dil və mədəniyyətin qarışmasının nəticəsidir.

 Xüsusiyyətləri 
Əsasən Şimali İsveçdə (Tornedalen bölgəsi) istifadə olunur. Finlandiya ilə sərhəd bölgələrdə də danışılır. Finlandiya dilinə yaxın olsa da, müəyyən dialektik fərqlərə malikdir. İsveçdə rəsmi azlıq dili kimi tanınır (2000-ci ildən). Finlandiyada rəsmi statusu yoxdur, lakin bəzi icmalar bu dili qorumaq üçün təşəbbüslər göstərir. Finlandiya dili ilə çox oxşardır, lakin İsveç dilinin təsiri ilə müəyyən dəyişikliklər keçirmişdir. Meyankieli fonetikası və lüğəti bəzi İsveçcə sözlərlə zənginləşdirilmişdir. Finlandiya dilində olduğu kimi Latın əlifbası istifadə olunur. Yazılı formada Finlandiya dilinin qaydalarına əsaslanır, lakin İsveç təsirini əks etdirən fərqlər var.

 Dil ailəsi 
Ural dilləri → Fin-Uqor dilləri → Fin dilləri.

 Tarixi 
1809-cu ildə Finlandiyanın İsveçdən ayrılması və Rusiyaya birləşdirilməsi nəticəsində Tornedalen bölgəsi İsveçdə qaldı. Bu bölgədəki fin dilli əhali İsveçlərlə daha çox təmasda olaraq dilin dəyişməsinə səbəb oldu. XX əsrdə İsveç hökuməti Meänkieli danışanları İsveç dilində danışmağa məcbur etdi. Bu, dilin zəifləməsinə və assimilyasiya prosesinə gətirib çıxardı. 1990-cı illərdə İsveç azlıq dillərinə daha çox dəyər verməyə başladı və Meänkieli dili qorunmalı dil kimi qəbul edildi.L.W.A Douglas, Hur vi förlorade Norrland – How We Lost Norrland, Stockholm 1889, p.17

 Müasir dövr 
Meyankieli dilini ana dili kimi istifadə edənlərin sayı təxminən 60,000-dən 80,000-ə qədərdir. Danışanların çoxu yaşlı nəsildəndir, gənclər arasında istifadə azalır. İsveçdə Meyankieli tədrisi bəzi məktəblərdə mövcuddur. Televiziya və radio proqramları, həmçinin ədəbiyyat vasitəsilə dilin qorunmasına çalışılır. İsveçcə dominant olduğu üçün Meyankieli danışanların sayı azalır. Gənc nəsillər arasında dilin mənimsənilməsi zəifdir.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Torniolaaksolaiset
 Ridanpää, Juha (2018) Why save a minority language? Meänkieli and rationales of language revitalization. – Fennia : International Journal of Geography 169 (2), 187–203.