İsmayıl əl-Faruqi

İsmayıl Racı əl-Faruqi (; 1 yanvar 1921 – 27 may 1986) Fələstin-Amerikalı müsəlman filosof və alim idi. O, İslamşünaslıq və dinlərarası dialoqu sahəsində apardığı tədqiqatlarla tanınır. Qahirədəki əl-Əzhər Universitetində təhsil almış və Şimali Amerikada, o cümlədən Kanadadakı McGill Universitetində dərs demişdir. Əl-Faruqi Temple Universitetində din professoru kimi çalışmış və burada İslamşünaslıq proqramını təsis etmişdir. O, Beynəlxalq İslam Fikri İnstitutunun (IIIT) həmtəsisçisi olmuş və İslam elminin inkişafını dəstəkləmişdir. Əl-Faruqi 100-dən çox məqalə və 25 kitab yazmışdır, bunlar arasında Xristian Etikası: Dominant Fikirlərinin Tarixi və Sistematik Analizi və Tövhid: Fikir və Həyata Təsiri kimi əsərlər vardır.

Erkən Həyatı və Təhsili
Əl-Faruqi Britaniya Mandatı Fələstinindəki Yaffa şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası, Əbd əl-Hüda əl-Faruqi, İslam hüququ üzrə hakim (qadi) idi. Əl-Faruqi əvvəlcə evdə və yerli məsciddə təhsil almış, 1936-cı ildə isə Fransız Dominikan Collège des Frères de Jaffa məktəbinə daxil olmuşdur.

1942-ci ildə o, Qüdsdə Britaniya Mandatı hökumətində qeydiyyatçı vəzifəsində çalışmış, 1945-ci ildə isə Qalileyanın rayon qubernatoru olmuşdur. 1948-ci il Ərəb-İsrail müharibəsindən sonra o, Beyruta, Livana köçərək Beyrut Amerika Universitetində təhsil almışdır. Burada o, ərəb millətçiliyi ideyalarından təsirlənmiş və bu ideyalar onun sonrakı işlərinə təsir etmişdir. Daha sonra İndiana Universitetində fəlsəfə üzrə təhsil alaraq 1949-cu ildə magistr dərəcəsi almışdır. Ardınca Lois Lamya əl-Faruqi ilə evlənmiş və təhsilini davam etdirərək, Harvard Universitetində ikinci magistr dərəcəsi (1951) və İndiana Universitetində fəlsəfə doktoru dərəcəsi (1952) almışdır.

Təhsilini başa vurduqdan sonra, o, İslam köklərinə qayıdaraq dəyərlərin imanla bağlı əsaslarının əxlaqi davranış üçün güclü bir baza təmin edə biləcəyini irəli sürmüşdür.

Akademik Karyerası
1958-ci ildə əl-Faruqi McGill Universitetinin İlahiyyat fakültəsində dərs deməyə başlamış və burada Xristianlıq və Yəhudilik barədə məlumat toplamışdır. Onun görüşlərinə Fəzlürrəhman Malik kimi filosoflar təsir etmişdir. 1961-1963-cü illərdə o, Pakistanın Karaçi şəhərində yerləşən İslam Araşdırmaları Mərkəzində qonaq professor olmuşdur.

1964-cü ildə o, ABŞ-a qayıdaraq Çikaqo Universiteti və Sirakuz Universitetində dərs demişdir. 1968-ci ildə isə Temple Universitetinə professor kimi qatılmış və burada İslamşünaslıq Proqramını təsis etmişdir.

Fəlsəfi Fikirləri
Əl-Faruqi İslam sivilizasiyasının əsas çərçivəsi olaraq tövhid prinsipini irəli sürmüşdür. Ona görə, tövhid insan həyatının bütün aspektlərini birləşdirən əsas prinsipdir və bu, yalnız dini inancları deyil, eyni zamanda etik, sosial və intellektual sahələri də formalaşdırır.

Ölümü
1986-cı ilin may ayında əl-Faruqi və onun həyat yoldaşı Pensilvaniyadakı evlərində Jozef Luis Young tərəfindən qətlə yetirilmişdir. Young cinayətini etiraf etmiş və ölüm cəzasına məhkum edilmişdir.

Mənbələr

Əlavə Saytlar
İsmayıl əl-Faruqi Onlayn