Risk ölçüsü

Risk ölçüsü () — sığorta və risk idarəetməsi sahəsində riskin baş vermə ehtimalı və onun nəticələrinin miqyasını müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunan anlayışdır. Risk ölçüsü, bir hadisənin sığortalıya və ya sığortaçıya nə qədər təsir edəcəyini (maliyyə baxımından) qiymətləndirmək üçün vacibdir.

Maliyyə riyaziyyatında ehtiyatda saxlanılmalı olan aktivin və ya aktivlər dəstinin (ənənəvi olaraq valyuta) məbləğini müəyyən etmək üçün risk ölçüsü istifadə olunur. Bu ehtiyatın məqsədi banklar və sığorta şirkətləri kimi maliyyə qurumları tərəfindən qəbul edilən riskləri tənzimləyici üçün məqbul etməkdir. Son illərdə diqqət qabarıq və ardıcıl risk ölçülməsinə yönəldilib.

 Əsas amillər 
 Ehtimal () — riskin baş vermə ehtimalı. Yüksək ehtimal riski artırır. Məsələn, daşqın təhlükəsi olan bir ərazidə daşqın riskinin ehtimalı yüksəkdir.
 Nəticə və təsir () — risk baş verdiyi halda yaranacaq zərərin ölçüsü və miqyası. Məsələn, yanğın nəticəsində bir binanın tamamilə məhv olması böyük zərərdir.
 Maddi və qeyri-maddi itkilər — maddi itkilər (məsələn, əmlakın məhv olması) və qeyri-maddi itkilər (məsələn, işin dayanması və ya reputasiya zərəri) nəzərə alınır.
 Riskin tezliyi () — riskin nə qədər tez-tez baş vermə ehtimalı var. Məsələn, kiçik qəzalar tez-tez baş verə bilər, amma onların təsiri adətən azdır.
 Əhatə dairəsi () — riskə məruz qalan əmlak, obyekt və ya şəxslərin sayı. Məsələn, bir şəhər daşqına məruz qalırsa, riskin təsir dairəsi geniş olacaq.
 Riskin idarə edilməsi tədbirləri — müvafiq qabaqlayıcı tədbirlər riski azaltmaq üçün istifadə olunur (məsələn, təhlükəsizlik sistemləri, sığorta polisi və s.).

 Hesablanması 
Risk ölçüsü adətən aşağıdakı kimi qiymətləndirilir:

Risk ölçüsü = Ehtimal × Təsir

Bu formul riskin kəmiyyət baxımından dəyərini təyin etmək üçün sadə modeldir. Məsələn:

 Ehtimal = 10% (0.1)
 Zərər = 100,000 AZN
 Risk ölçüsü = 0.1 × 100,000 = 10,000 AZN

 Əhəmiyyəti 
Daha böyük təsirə və yüksək ehtimala malik risklər ön sırada idarə olunmalıdır. Risk ölçüsü, sığorta ödənişlərinin məbləğini təyin etməyə kömək edir. Müvafiq tədbirlərlə yüksək ölçülü risklərin səviyyəsi endirilir.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 




Kateqoriya:Maliyyə riski