Qonza və Soza

və  – gəmi qəzası nəticəsində Rusiyaya çatmış iki yapon. Onlar Sankt-Peterburqa aparılaraq Rusiya imperatriçası Anna İvanovna ilə görüşmüş, yapon dili məktəbində ruslara yapon dilini tədris etmişdirlər.

 Həyatları 
Qonza və Soza 1729-cu ildə şoquna dəyərli mallar və gümüş aparan, Satsumadan yola düşən "Vakaşima" gəmisinin sərnişinləri idilər. Qonza tacir, Soza isə gəmi pilotu idi. Gəmi qəzaya uğrayaq Kamçatka yarımadasının cənub-şərqində yerləşən Avaça körfəzinin sahilinə çatmışdır. Gəmi heyəti kamçadalların hücumundan qurtulsalar da, kazaklarla qarşılaşmışdırlar. Yerli kazak lideri Andrey Ştinnikovun əmri ilə kazaklar yaponlara atəş açaraq 15 nəfəri qətlə yetirmiş, ancaq Qonza və Soza qətliamdan sağ çıxa bilmişdirlər. Onlar İrkutska çataraq bu hadisə haqqında məruzə vermişdirlər. Qətliamın səbəbkarı olan Ştinnikov həbs olunmuş və yaponların iştirakı ilə asılaraq edam olunmuşdur.

Qonza və Soza əvvəlcə Moskvaya, daha sonra Sankt-Peterburqa göndərilmiş və 1733-cü ildə İmperatriça Anna ilə görüşmüşdürlər. Qonza Damian Pomortsyev, Soza isə Kozma Şults adını götürmüşdür. 1735-ci ildə pravoslavlığı qəbul edən Qoza və Soza Aleksandr Nevski monastırında rus dilini öyrənmiş və yapon dilini öyrətmişdirlər. Onlar 1736-cı ildə İmperatriça Annanın göstərişi ilə Peterburq Elmlər Akademiyasında yaradılmış yapon dili məktəbində müəllim kimi işləməyə başlamışdırlar. Bu, Avropada ilk belə məktəb idi. Sankt-Peterburq qarnizonundan olan əsgərlərin iki oğlu Andrey Fenyev və Pyotr Şenanıkin onların şagirdləri təyin olunmuşdurlar. Soza 1736-cı ilin axırında ölmüş, Qonza müəllimliyə davam etmişdir.

Qonza rus dilində səlis danışmağı öyrənsə də, Yaponiyanı 11 yaşında tərk etdiyi üçün yapon dilində yazı bacarıqları zəif olmuşdur. Buna səbəbdən yapon dilini öyrətmək üçün Satsuma dialektində hazırladığı yazı materialları kiril qrafikasında tərtib olunmuşdur. O, 1738-ci ildə kitabxanaçı Andrey Boqdanov ilə birlikdə yeni slavyan-yapon lüğətini tərtib etmişdir. 1739-cu ildə daha üç nəfər onun şagirdi təyin olunmuşdur. Qonzanın 1739-cu ilin dekabrındakı ölümündən sonra məktəbin rəhbəri Boqdanov olmuş, Fenyev və Şenanıkinə rəsmi tərcüməçi statusu verilmişdir. Onlar 1742-ci ildə Yaponiyaya göndərilmiş Rusiya ekspedisiyasında yapon dili tərcüməçiləri kimi iştirak etmişdirlər. Sankt-Peterbuqdakı yapon dili məktəbi 1754-cü ildə İrkutska köçürülmüşdür.

 Həmçinin bax 
 Denbey – 1697-ci ildə Kamçatkada xilas edilən, Rusiyada yapon dili tədrisi ilə məşğul olan yapon.

 Qeydlər 

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 




Kateqoriya:Kimsəsiz adaya və ya sahilə sürüklənənlər
Kateqoriya:Rusiya–Yaponiya münasibətlərinin tarixi
Kateqoriya:Yaponiya pravoslavları