Utopiya (kitab)

“Gülməli olduğu qədər faydalı, dövlətin ən yaxşı quruluşu və yeni Utopiya adası haqqında qızıl kitabça ” və ya sadəcə olaraq “Utopiya” ( ) — Tomas Mor tərəfindən 1516-cı ildə siyasi satira janrında yazılmış kitab.А. И. Малеин. Издания и переводы "Утопии" // Томас Мор. Утопия. — 1953. — С. 257—263. Kitabın adı bütün janrın məşhur adına çevrildi. Latın dilində yazılmışdır.

 Məzmun 
“Utopiya” iki kitaba bölünür, məzmunca çox oxşar deyil, lakin məntiqi olaraq bir-birindən ayrılmazdır. Morun ilk kitabı disput elementləri ilə söhbət şəklində təqdim olunur. Burada ən güclü məqam öz dövrünün ictimai-siyasi nizamının tənqididir: o, fəhlələrə qarşı “qanlı” qanunvericiliyi tənqid edir, ölüm cəzasına qarşı çıxır və kral despotizminə, müharibə siyasətinə ehtirasla hücum edir, ruhanilərin azğınlığını kəskin şəkildə ələ salır. Lakin Mor kəndliləri məhv edən ümumi torpaq sahələrinə xüsusilə kəskin hücum edir: "Qoyunlar insanları yedilər". Utopiyanın birinci kitabı təkcə mövcud quruluşun tənqidi deyil, həm də Morun əvvəlki, mötədil layihələrini xatırladan islahat proqramı təqdim edir; Bu kitab açıq-aydın ikinci üçün ekran rolunu oynadı, burada o, fantastik hekayə şəklində öz daxili düşüncələrini ifadə etdi.

İkinci kitabda həmsöhbət və səyyah Rafael Utopiya dövlətinin quruluşundan bəhs edir.

 Siyasi baxışlar 

 Bütün pisliklərin və fəlakətlərin əsas səbəbi şəxsi mülkiyyət və bunun nəticəsində fərdlə cəmiyyətin, varlı və kasıbın, dəbdəbə ilə yoxsulluğun mənafeləri arasında ziddiyyətlərdir. Şəxsi mülkiyyət və pul heç bir qanun və ya sanksiyalarla qarşısı alına bilməyən cinayətlərə səbəb olur.
 Utopiya (ideal ölkə) 54 şəhərin bir növ federasiyasıdır.
 Hər bir şəhərin strukturu və idarəçiliyi eynidir. Şəhərdə 6000 ailə yaşayır; ailə 10-16 nəfərdən ibarətdir. Hər bir ailə müəyyən bir sənət sahəsi ilə məşğul olur. Şəhərə bitişik kənd yerlərində işləmək üçün bir şəhər sakininin ən azı iki il işləməsi tələb olunan "kənd ailələri" (40 böyüklərdən) yaradılır.
 Utopiyada məmurlar seçki yolu ilə seçilir. Hər 30 ailə bir il müddətinə filarx (sifoqrant) seçir; 10 filarxın başında protofilarx (tranibor) durur. Protofilarxlar elm adamları arasından seçilir. Onlar şahzadənin başçılıq etdiyi şəhər senatını təşkil edirlər. Şahzadə (adem) şəhərin filarxları tərəfindən xalqın təklif etdiyi namizədlər arasından seçilir. Şahzadənin mövqeyi, tiranlığa can atmaqdan şübhələnmədikcə dəyişdirilməzdir. Şəhərin ən mühüm işlərini xalq məclisləri həll edir; onlar da məmurların əksəriyyətini seçir, hesabatlarını dinləyirlər.
 Utopiyada xüsusi mülkiyyət yoxdur və buna görə də utopiklər arasında mübahisələr nadirdir və cinayətlər azdır; ona görə də utopiklərin geniş və mürəkkəb qanunvericiliyə ehtiyacı yoxdur.
 Utopiklər müharibəni həqiqətən qəddar bir hərəkət kimi qəti şəkildə nifrət edirlər. Bununla belə, lazım gələrsə, bunu edə bilmədiklərini üzə çıxarmaq istəməyənlər, daim hərbi elmlə məşğul olurlar. Müharibə üçün adətən muzdlulardan istifadə olunur.
 Utopiklər, özünün istifadə etmədiyi əraziyə boş yerə və əbəs yerə sahib olan xalqın istifadə etməkdən imtina etməsini və təbiət qanununa görə başqalarına sahiblənməsini tamamilə ədalətli müharibə səbəbi kimi qəbul edirlər. ondan qidalanmalıdır.

 İstinadlar 

Kateqoriya:1516-cı ilin əsərləri
Kateqoriya:Humanizm
Kateqoriya:Böyük Britaniya fantastika əsərləri
Kateqoriya:Utopiyalar