Modilyani — Miller fərziyyəsi

Modilyani — Miller fərziyyəsi () — maliyyə nəzəriyyəsində kapital quruluşu ilə şirkətin dəyəri arasındakı əlaqəni izah edən fundamental yanaşmadır. Bu fərziyyə, Franko Modilyani və Merton Miller tərəfindən 1958-ci ildə təklif edilmişdir və müasir maliyyə menecmentinin təməl prinsiplərindən birini təşkil edir.

Modilyani — Miller nəzəriyyəsi, ideal şəraitdə kapital strukturunun şirkət dəyərinə təsirini izah edir. Real dünyada isə bu nəzəriyyə praktik tətbiqdə bəzi korrektələr tələb edir,MIT Sloan Lecture Notes, Finance Theory II, Dirk Jenter, 2003 lakin maliyyə menecmentinin əsas prinsiplərinin formalaşmasında böyük rol oynayır.

 Əsas fərziyyələr 
Modilyani - Miller nəzəriyyəsi iki əsas fərziyyə formasında təqdim olunur:Fernandes, Nuno. Finance for Executives: A Practical Guide for Managers. NPV Publishing, 2014, p. 82.

 Borcsuz şirkətlər üçün fərziyyə 
Şirkətin kapital quruluşu (yəni borcun və ya öz kapitalının miqdarı) onun ümumi dəyərinə təsir etmir. Bu fərziyyənin əsas ideyası budur ki:

 Şirkətin dəyəri yalnız gələcək pul axınlarının həcmi və riskləri ilə müəyyən edilir, maliyyə strukturu ilə deyil.
 Borc və ya kapital vasitəsilə maliyyələşmə dəyəri dəyişməz qalır.

Şirkətin dəyəri = Əməliyyat gəlirləri / Riskə uyğun endirim dərəcəsi.

Şirkətin borc və ya kapitalla maliyyələşdirilməsindən asılı olmayaraq, bu dəyər sabit qalır.

 Vergi mövcud olan şirkətlər üçün fərziyyə 
Şirkət borc götürdükdə, vergiyə qənaət etmək üçün faiz xərclərini vergi bazasından çıxara bilər. Borclanmanı daha yüksək edir və borclanmanın müəyyən həddə qədər şirkətin dəyərini artırdığını göstərir.

Şirkətin dəyəri borcsuz vəziyyətdəki dəyərə əlavə olaraq, vergi iqtisadiyyatından yaranan borc üstünlüyü ilə artır:

Vborclu = Vborcsuz + Tc × D

burada
 Tc  — vergi dərəcəsi
 D  — şirkətin borcu

 Fərziyyənin şərtləri 
Modilyani-Miller nəzəriyyəsi yalnız müəyyən ideal şərtlər altında işləyir:

 Kapital bazarları mükəmməldir (yəni, heç bir vergi, əməliyyat xərci və ya informasiya asimmetriyası yoxdur).
 İnvestorlar eyni risk və gəlir gözləntilərinə malikdir.
 Şirkətlər borc almaq və kapital cəlb etmək üçün eyni şərtlərə malikdir.
 Heç bir müflisləşmə xərci yoxdur.

 Fərziyyənin praktiki nəticələri 
Şirkətlərin borc və ya kapitalla maliyyələşməsini seçməsi onların dəyərini dəyişdirməz (ideal bazar şərtlərində). Vergilər və ya müflisləşmə xərcləri olduğu halda, borclanma dərəcəsi şirkətin dəyərini müəyyən səviyyəyə qədər artırır. Sərmayə xərci səbəbi ilə borc götürmə dəyəri az olsa da, artan borc riski nəticəsində öz kapitalının xərci yüksəlir. Ümumilikdə, şirkətin orta sərmayə dəyəri (WACC) sabit qalır.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Maliyyə riski
Kateqoriya:İqtisadi teoremlər