Relyasiya (verilənlər bazası)

Relyasiya ()  — verilənlər bazasında verilənlər arasında əlaqələri göstərmək üçün istifadə edilən bir modeldir. Relyasiyalı verilənlər bazası, məlumatları iki ölçülü cədvəllər şəklində saxlayır və bu cədvəllər arasında əlaqələri göstərir. Hər bir cədvəl sütunlar və sətrlərdən ibarətdir, sütunlar atributları, sətrlər isə verilənləri təmsil edir. Bu model SQL () ilə işləyir və məlumatların strukturlaşdırılmış şəkildə saxlanılmasını, axtarılmasını və idarə edilməsini asanlaşdırır.

 Nümunə 
Aşağıda üç adlandırılmış atributu olan əlaqə nümunəsidir: tam bölgədən "ID" və sətir bölgəsindən "Ad" və "Ünvan":

 ID (Tam ədəd)  Ad (Əlaqə)  Ünvan (Əlaqə) 102  Yonezava Akinori  Naha, Okinava 202  Nilay Patel  Sendai, Miyagi 104  Murata Makoto  Kumamoto, Kumamoto 152  Matsumoto Yukihiro  Okinava, Okinava

Sərbəst dəyişənləri ifadə etmək üçün atribut adlarından istifadə edərək bu əlaqə üçün predikat ola bilər: "İşçi ID-si Ad kimi tanınır və Ünvanda yerləşir." Münasibətin tədqiqi, predikatın sahib olduğu yalnız dörd dəzmin olduğunu göstərir. Məsələn, 102-ci işçini yalnız Yonezava Akinori tanıyır və Naha, Okinavadan başqa heç bir yerdə yaşamır. Bundan əlavə, göstərilən dörd işçidən başqa heç bir işçinin adı və ünvanı yoxdur.

 Relyasiya dəyişənləri 
Relyasiya verilənlər bazası real dünyada baş verən dəyişikliklərə cavab olaraq verilənlər bazasını yeniləmək üçün adlandırılmış relyasiya dəyişənlərindən () ibarətdir. Müvafiq dəyərin yenilənməsi həmin dəyişənə təyin edilmiş əlaqənin gövdəsinin başqa bir dəst dəsti ilə əvəzlənməsinə səbəb olur. Relyasiya dəyişənləri iki sinfə bölünür: əsas əlaqə dəyişənləri və törəmə əlaqə dəyişənləri, sonuncular virtual relyasiya dəyişənləri kimi də tanınır, lakin adətən stenoqrafiyada deyilir.

Məlumatların tərifi dili () istifadə edərək, əsas əlaqənin dəyişənlərini təyin edə bilər. SQL-də CREATE TABLE sintaksisi əsas cədvəlləri müəyyən etmək üçün istifadə olunur. Aşağıda bir nümunə verilmişdir.

CREATE TABLE List_of_people (
 ID INTEGER,
 Name CHAR(40),
 Address CHAR(200),
 PRIMARY KEY (ID)
)

 İstinadlar 

Kateqoriya:Verilənlər bazaları