Sekuritizasiya

Sekuritizasiya () — maliyyə aktivlərinin (məsələn, kreditlər, ipoteka borcları və ya digər öhdəliklər) birləşdirilib yeni maliyyə alətlərinə çevrilməsi prosesidir. Bu proses zamanı borclardan yaranan nağd axını zəmanətli qiymətli kağızların (securities) buraxılmasını təmin edir. Sekuritizasiya, maliyyə qurumlarına likvidlik yaratmaq və riskləri daha geniş bir investor bazasına yaymaq imkanı verir.

 Növləri 
 İpoteka ilə təmin edilmiş qiymətli kağızlar (MBS)
 Aktivlər ipoteka krediti portfelinə əsaslanır
 Ən çox istifadə edilən sekuritizasiya növlərindən biridir."ESF Securitization Data Report Q2:business
 Aktivlərə əsaslanan qiymətli kağızlar (ABS)
 İpoteka xaricində digər aktivlərdən, məsələn, avtomobil krediti, tələbə krediti və ya kredit kartı borclarından yaranır.
 Təminatsız borclara əsaslanan qiymətli kağızlar
 Aktivlər təminatsız borclara, məsələn, istehlak kreditlərinə əsaslanır."The Handbook of Asset-Backed Securities", Jess Lederman, 1990.
 Ticarət ipoteka qiymətli kağızları (CMBS)
 Ticarət məqsədli daşınmaz əmlak kreditləri əsasında yaradılan sekuritizasiya.

 İqtisadiyyata təsiri 
Sekuritizasiya investorlara yeni məhsullar təqdim edir və bazarda daha çox iştirakçı cəlb edir. Banklar sekuritizasiya vasitəsilə daha çox likvidlik əldə edərək daha çox kredit təklif edə bilərlər. Risklərin daha yaxşı bölüşdürülməsi maliyyə sisteminin sabitliyinə töhfə verə bilər. Şəffaflığın və tənzimləmələrin çatışmazlığı sistematik böhranlara səbəb ola bilər.

 2008-ci il böhranı və sekuritizasiya 
2008-ci il qlobal maliyyə böhranında sekuritizasiya mühüm rol oynadı. Xüsusilə ipoteka ilə təmin edilmiş qiymətli kağızlar (MBS) və onların strukturlarının (məsələn, Collateralized Debt Obligations — CDO) qeyri-şəffaflığı böhranı dərinləşdirdi. Yüksək riskli ipoteka kreditlərinin qiymətli kağızlara çevrilməsi və onların geniş yayılması nəticəsində maliyyə sistemi ciddi zərərlər gördü.

Bu hadisələrdən sonra sekuritizasiya mexanizmləri ilə bağlı daha sərt tənzimləmələr tətbiq edildi və şəffaflıq artırıldı.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
The Rocket Scientists of Finance BBC Programme: The City Uncovered

Kateqoriya:Maliyyə riski