Lüksemburq sarayı

Lüksemburq sarayı () — Parisdə yerləşən saray və park ansamblı, erkən klassisizmin memarlıq abidəsi, Mariya Mediçi üçün Salomon Debrosun layihəsinə əsasən 1615-1631-ci illərdə Lüksemburq bağlarında (Sen-Jermen, Parisətrafı ərazisi) Latın məhəlləsinin yaxınlığında tikilmişdir.

1612-ci ildə Kral IV Henrixin öldürülməsindən iki il sonra onun dul arvadı və gənc kral XIII Lüdovikin tabeliyində olan regent Mariya Mediçi Luvrdan ayrılıb ona doğma Florensiyanı xatırladan saraya köçmək qərarına gəldi. Kraliça Lüksemburq hersoqu Fransua de Pinayın mehmanxanasını geniş bağçası ilə birlikdə satın aldı və memar Salomon Debrosa sarayı “Toskana üslubunda” yenidən tikməyi tapşırdı (ilk, reallaşdırılmamış layihə Pierre Le Muet tərəfindən işlənib hazırlanmışdır).Parigi e Versailles. Firenze. Casa Editrice Bonechi, 1987, p. 146 Nəticə orijinal bir kompozisiya oldu. Üç hissəli “Fransız sxemi” üç rizalit, hündür damlar və günbəzlər F. Mansart tərəfindən erkən fransız klassizminin ənənəvi şatoları ilə əlaqələndirilir.Власов В. Г.. Люксембургский дворец и сад в Париже // Власов В. Г. Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства. В 10 т. — СПб.: Азбука-Классика. — Т. V, 2006. — С. 184—186 1626-cı ildə memar Debrosun ölümündən sonra saray Jacques Lemercier tərəfindən tamamlandı. Sarayın interyerlərini Domeniko Passignano və onun tələbələri çəkiblər.

Kraliça sarayın ikinci mərtəbəsinin yan qalereyalarını pəncərələr arasındakı boşluqlara yerləşdirərək rəsmlərlə bəzəmək qərarına gəldi. 1621-ci ilin sonunda Mariya Mediçi görkəmli flamand barokko rəssamı P. P. Rubens ilə yazışmalara başladı. Rəssam "Mariya Mediçinin triumfu" adlı iki rəsm silsiləsinin planlaşdırılan dövrünün yalnız bir hissəsini tamamlaya bildi. 1622-ci ilin yanvar-fevral aylarında rəssam proqramı aydınlaşdırmaq və müqavilə bağlamaq üçün Parisə gəldi.Грицай Н. И. Героические апофеозы Рубенса. — СПб.: Славия, 1998. — С. 22

Tikinti başa çatdıqdan bir neçə ay sonra XIII Lüdovik Mariya de Mediçini Parisdən uzaqlaşdırdı. 1642-ci ildə kraliçanın ölümündən sonra sarayda Orlean hersoqları yaşayırdı: Marinin oğlu Qaston d'Orleans və nəvəsi "Böyük Mademoiselle" Anne de Montpensier . 1778-ci ildə Kral XVI Lüdovik onu qardaşı, gələcək Kral Lüdovik XVIII-ə verdi.

18-ci əsrin əvvəllərində Rubensin şah əsərləri gənc Antuan Vatto tərəfindən öyrənildi. 1723-cü ildən Orlean hersoqu Filipin ölümündən sonra boş sarayın binası Lüksemburq Muzeyinə çevrildi. Rubensin və C.-nin rəsmləri orada saxlanılırdı. Jordaens və digər Flaman rəssamları. Kitabxananın interyerlərindəki rəsmlər Delakrua tərəfindən yaradılmışdır. Memar Jan-Fransua Şalqrin möhtəşəm pilləkən tikdi və Rubensin rəsmləri şərq binasına köçürüldü. 1802-ci ildə onlar Luvr muzeyinə köçürüldü.Paris: Michelin et Cie, 1996. — Р. 216

İnqilab zamanı saray “milli sərvət” kimi tanınaraq həbsxanaya çevrildi. 1795-ci ildən İcraçı Direktoriya orada yerləşirdi. 1799-cu ildə bina Senata verildi və burada dəbdəbəli rəsmi şənliklər keçirildi. 18-19 Brumaire dövlət çevrilişindən sonra (9-10 noyabr 1799) Napoleon Lüksemburq sarayında dövlət başçısı vəzifəsini tutdu  . Həmin 1799-cu ildə saray Senata verildi  .

Nasist işğalı zamanı sarayda Lüftvaffenin Fransadakı qərargahı yerləşmiş, Hermann Görinq vaxtaşırı orada qalmış və aviasiya feldmarşalı Huqo Şperrle kifayət qədər uzun müddət orada yaşamışdı. Hazırda Fransa Senatı burada oturur. Binaların bir hissəsi sərgi üçün təhvil verilib.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Fransada intibah memarlığı
Kateqoriya:Vikipediya:Vikidatada mənbələri olan məqalələr
Kateqoriya:Fransa parlamenti
Kateqoriya:Keçmiş həbsxanalar
Kateqoriya:Barokko memarlığı