Jan-Pyer Savaj

Jan-Pyer Savaj (frans. Jean-Pierre Sauvage ; ) — koordinasiya kimyası sahəsində fransız tədqiqatçısı. O, supramolekulyar kimya sahəsində ixtisaslaşmışdır və bunun üçün Frezer Stoddart və Bernard FeringaФедорова О. Невидимые машины завоёвывают мир // Наука и жизнь. — 2016. — № 12. — С. 2–7. — ISSN 0028–1263. — URL: http://www.nkj.ru/archive/articles/30093/ Архивная копия от 8 января 2017 на Wayback Machine ilə birlikdə 2016-cı ildə Kimya üzrə Nobel Mükafatına layiq görülüb.

 Karyerası 
J. P. Savaj 21 oktyabrda 1944-cü ildə Parisdə anadan olub və doktorluq dissertasiyasını Lui Paster Universitetində Jan Mari Lenanın rəhbərliyi altında işləyib. O, namizədlik dissertasiyasını yazarkən kriptondların ilk sintezində iştirak etmişdir.Dietrich, J. M. Lehn, J. P. Sauvage, "Les Cryptates" Tetrahedron Letters, 1969, Volume 10, Issue 34, Pages 2889–2892.doi:10.1016/S0040–4039(01)88300–3 Doktoranturadakı tədqiqatlardan sonra o, Strasburqa qayıdıb və hazırda burada fəxri professordur.

Məhsuldar bir alim,  fotosintez üçün elektrokimyəvi CO2 azaldılması və reaksiya mərkəzi modelləri daxil olmaqla bir neçə sahədə çalışmışdır.J. P. Collin, J.-P. Sauvage. Electrochemical reduction of carbon dioxide mediated by molecular catalysts : [англ.] // Coord. Chem. Rev.. — 1989. — № 93. — P. 245–268. — doi:10.1016/0010–8545(89)80018–9. Onun işində molekulyar topologiyaya, xüsusən də mexaniki olaraq əlaqəli molekulyar fraqmentlərə çox diqqət yetirilir. O, koordinasiya kompleksləri əsasında katenlərin və molekulyar vahidlərin sintezini təsvir etmişdir.Дитрих-Buchecker, С.; Хименес-Молеро, М. С.; Сартор, В. и Соваж, Ж.-П., "Ротаксаны и катенаны как прототипы молекулярных машин и двигателей", теоретической и прикладной химии, 2003, том 75, стр. 1383–1393.

Digər tədqiqatlarına CO2 elektrokimyəvi azaldılması və fotosintetik reaksiya mərkəzi modelləri daxildir.Коллин, Дж. П.; Соваж, Ж.-П. (1989). "Электрохимическое восстановление диоксида углерода, опосредованное молекулярными катализаторами". Coord. Chem. Rev. 93 (2): 245–68. doi : 10.1016/0010–8545(89)80018–9 .

Onun işinin böyük mövzusu molekulyar topologiya, xüsusən də mexaniki birləşdirilmiş molekulyar arxitekturadır. O, koordinasiya kompleksləri əsasında katenlərin və molekulyar vahidlərin sintezini təsvir etmişdir.Дитрих-Бухекер, К.; Хименес-Молеро, М. К.; Сартор, В.; Соваж, Ж.-П. (2003). "Ротаксаны и катенаны как прототипы молекулярных машин и двигателей" . Чистая и прикладная химия . 75 (10): 1383–93. doi : 10.1351/pac200375101383 .

1990-cı il martın 26-da Fransa Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmiş, 1997-ci il noyabrın 24-də isə onun üzvü olmuşdur. Hazırda Strasburq Universitetinin  fəxri professorudur.Laboratoire de Chimie Organo-Minérale (Жан-Пьер СОВАЖ), isis.unistra.fr. Проверено 24 декабря 2016 г.

O, 2016-cı il "Molekulyar maşınların dizaynı və sintezinə görə" aldığı  Kimya üzrə Nobel Mükafatını Frezer Stoddart və Bernard Feringa ilə bölüşdü.Сотрудники (5 октября 2016 г.). "Нобелевская премия по химии 2016 г." . Нобелевский фонд . Получено 5 октября 2016 г.Чанг, Кеннет; Чан, Сьюэлл (5 октября 2016 г.). "3 создателя "самых маленьких машин в мире" удостоены Нобелевской премии по химии" . The New York Times . Получено 5 октября 2016 г."Нобелевская премия по химии 2016 года – Пресс-релиз". Королевская шведская академия наук. 5 октября 2016 г.. Получено 9 октября 2016 гДэвис, Никола; Сэмпл, Ян (5 октября 2016 г.). "live" . The Guardian . Получено 5 октября 2016 г. 2019-cu ilin aprel ayında ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının xarici üzvü seçilmişdir."Выборы в NAS 2019" . Национальная академия наук. 30 апреля 2019 г.

2021-ci ilə kimi J. P. Savajın h-indeksi Google Scholar-a görə 109Публикации Жан-Пьера Соважа, проиндексированные Google Scholar Редактировать это в Wikidata və Scopusa görə 100-dür.Публикации Жана-Пьера Соважа, проиндексированные в библиографической базе данных Scopus .

 Mükafatları 
 1978-ci il -Milli Elmi Tədqiqatlar Mərkəzinin bürünc medalı
 1988-ci il -Milli Elmi Tədqiqatlar Mərkəzinin gümüş medalı
 1999-cu il -Yüzillik Mükafat
 2004-cü il -Pierre Süe Qran Prisi [Fransız]
 2016-cı il -Kimya üzrə Nobel Mükafatı (Frezer Stoddart və Bernard Feringa ilə paylaşılır)
 2018-ci il -İsveç Uppsala Universitetinin fəxri doktoru

 Sosial fəaliyyəti 
2016-cı ildə o, Nobel mükafatçıları adından Greenpeace, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və bütün dünya hökumətlərini geni dəyişdirilmiş orqanizmlərlə (GMO) mübarizəni dayandırmağa çağıran açıq məktubu imzaladı.107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs. Дата обращения: 6 ноября 2016. Архивировано 29 июня 2016 года.Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs). Дата обращения: 6 ноября 2016. Архивировано 7 июля 2016 года.↑ Список нобелевских лауреатов подписавших письмо. Дата обращения: 6 ноября 2016. Архивировано 2 сентября 2017 года.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər