Ümumdünya Gömrük Təşkilatı

Ümumdünya Gömrük Təşkilatı () — beynəlxalq ticarətin tənzimlənməsi və asanlaşdırılması sahəsində fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilat. 1952-ci ildə "Gömrük Əməkdaşlıq Şurası" adı altında təsis olunan təşkilat, 1994-cü ildən Ümumdünya Gömrük Təşkilatı adı ilə fəaliyyət göstərir. Onun əsas məqsədi gömrük prosedurlarını standartlaşdırmaq, beynəlxalq ticarətin təhlükəsizliyini təmin etmək və qanunsuz fəaliyyətlərlə mübarizə aparmaqdır. ÜGT-nin qərargahı Belçikanın paytaxtı Brüsseldə yerləşir və təşkilata hazırda 180-dən çox ölkə üzvdür.

 Funksiyaları 
ÜGT gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi və harmonizasiyasına, həmçinin sərhəd ticarətinin asanlaşdırılmasına yönəlmiş bir çox təşəbbüslər həyata keçirir. Təşkilat tərəfindən hazırlanmış beynəlxalq standartlar və sazişlər, üzv ölkələrin gömrük idarələrinə əməliyyatlarını effektiv şəkildə həyata keçirməkdə yardım edir. ÜGT, həmçinin qanunsuz ticarətlə, xüsusən də qaçaqmalçılıq, saxta məhsullar və narkotik maddələrlə mübarizədə üzv ölkələrə texniki dəstək göstərir. Təşkilatın qəbul etdiyi "Harmonizasiya Sistemi" gömrük tariflərinin beynəlxalq səviyyədə standartlaşdırılması üçün əsas vasitələrdən biridir.

 Əhəmiyyəti və rolu 
Qloballaşma dövründə ÜGT beynəlxalq ticarətin təhlükəsizliyinin və səmərəliliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Təşkilat, gömrük idarələri arasında əməkdaşlığı gücləndirərək məlumat mübadiləsini təşviq edir və sərhəd təhlükəsizliyinin artırılmasına dəstək verir. Bundan əlavə, ÜGT dayanıqlı iqtisadi inkişafı təşviq edərək, xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə ticarətin asanlaşdırılması üçün strateji tövsiyələr verir. Bu səbəbdən ÜGT, təkcə gömrük məsələlərində deyil, ümumilikdə qlobal iqtisadi sistemin sabitliyinin təmin olunmasında da mühüm təsirə malikdir.

 Üzvlər 
 Region   Üzv Üzvlük tarixi Cənubi Amerika, Şimali Amerika,
Mərkəzi Amerika və Karib hövzəsi Antiqua və Barbuda  10/04/2017 Argentina  01/07/1968 Baham adaları  16/08/1974 Barbados  07/01/1999 Beliz  22/04/2008 Bermud adaları  01/07/1990 Boliviya  14/08/1997 Braziliya  19/01/1981 Kanada  12/10/1971 Çili  01/07/1966 Kolumbiya  11/07/1993 Kosta Rika  29/08/2001 Kuba  01/07/1988 Kurasao  11/07/1988 Dominikan Respublikası  28/07/2004 Ekvador  16/12/1997 El Salvador  07/07/2005 Qvatemala  22/02/1985 Qayana  29/07/1976 Haiti  31/01/1958 Honduras  08/12/2005 Yamayka  29/03/1963 Meksika  08/02/1988 Nikaraqua  24/09/1998 Panama  08/03/1996 Paraqvay  03/10/1969 Peru  27/01/1970 Müqəddəs Lusiya  12/05/2005 Surinam  26/11/2018 Trinidad və Tobaqo  15/10/1973 Amerika Birləşmiş Ştatları  05/11/1970 Uruqvay  16/09/1977 Venesuela  01/07/1996 Avropa Albaniya  31/08/1992 Andorra  03/09/1998 Ermənistan  30/06/1992 Avstriya  21/01/1953 Azərbaycan  17/06/1992 Belarus  16/12/1993 Belçika  11/12/1952 Bosniya və Herseqovina  04/07/2008 Bolqarıstan  01/08/1973 Xorvatiya  01/07/1993 Kipr  31/08/1967 Çexiya  01/01/1993 Danimarka  19/10/1951 Estoniya  18/06/1992 Avropa İttifaqı*  Finlandiya  27/01/1961 Fransa  06/10/1952 Gürcüstan  26/10/1993 Almaniya  04/11/1952 Yunanıstan  10/12/1951 Macarıstan  16/09/1968 İslandiya  15/02/1971 İrlandiya  23/09/1952 İsrail  23/05/1958 İtaliya  20/11/1952 Qazaxıstan  30/06/1992 Qırğızıstan  10/02/2000 Kosovo  25/01/2017 Latviya  22/06/1992 Litva  18/06/1992 Lüksemburq  23/01/1953 Malta  06/07/1968 Moldova  28/10/1994 Monteneqro  24/10/2006 Hollandiya  23/01/1953 Norveç  06/08/1951 Şimali Makedoniya  01/07/1994 Polşa  17/07/1974 Portuqaliya  26/01/1953 Rumıniya  15/01/1969 Rusiya Federasiyası  08/07/1991 Serbiya  27/03/2001 Slovakiya  01/01/1993 Sloveniya  07/09/1992 İspaniya  13/07/1952 İsveç  17/10/1952 İsveçrə  19/12/1952 Tacikistan  01/07/1997 Türkiyə (Cumhuriyyət)  06/06/1951 Türkmənistan  17/05/1993 Ukrayna  26/06/1992 Birləşmiş Krallıq  12/09/1952 Özbəkistan  28/07/1992 Şimali Afrika, Yaxın və Orta Şərq Əlcəzair  19/12/1966 Bəhreyn  18/04/2001 Misir  26/10/1956 İraq  06/06/1990 İordaniya  01/01/1964 Küveyt  04/10/1993 Livan  20/05/1960 Liviya  11/01/1983 Mərakeş  01/07/1968 Oman  11/09/2000 Fələstin  24/03/2015 Qətər  04/05/1992 Səudiyyə Ərəbistanı  08/05/1973 Sudan  08/06/1960 Suriya Ərəb Respublikası  19/11/1959 Tunis  20/07/1966 Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri  07/02/1979 Yəmən  01/07/1993 Qərbi və Mərkəzi Afrika Benin  09/11/1998 Burkina Faso  16/09/1966 Kamerun  09/04/1965 Kabo Verde  01/07/1992 Mərkəzi Afrika Respublikası  28/07/1986 Çad  16/02/2005 Konqo (Respublika)  02/09/1975 Kot-d'İvuar  02/09/1963 Konqo Demokratik Respublikası  26/07/1972 Ekvatorial Qvineya  22/12/2021 Qabon  18/02/1965 Qambiya  14/10/1987 Qana  01/08/1968 Qvineya  30/10/1991 Qvineya-Bisau  19/08/2010 Liberiya  07/01/1975 Mali  07/08/1987 Mavritaniya  02/10/1979 Niger  01/07/1981 Nigeriya  21/08/1963 Sao Tome və Prinsip  23/09/2009 Seneqal  10/03/1976 Sierra Leone  06/11/1975 Toqo  12/02/1990 West and Central Africa Benin  09/11/1998 Burkina Faso  16/09/1966 Cameroon  09/04/1965 Cape Verde  01/07/1992 Central African Republic  28/07/1986 Chad  16/02/2005 Congo (Republic of the)  02/09/1975 Côte d'Ivoire  02/09/1963 Democratic Republic of the Congo  26/07/1972 Equatorial Guinea  22/12/2021 Gabon  18/02/1965 Gambia  14/10/1987 Ghana  01/08/1968 Guinea  30/10/1991 Guinea-Bissau  19/08/2010 Liberia  07/01/1975 Mali  07/08/1987 Mauritania  02/10/1979 Niger  01/07/1981 Nigeria  21/08/1963 Sao Tome and Principe  23/09/2009 Senegal  10/03/1976 Sierra Leone  06/11/1975 Togo  12/02/1990 Uzaq Şərq, Cənub və Cənub-Şərqi Asiya,
Avstraliya və Sakit okean adaları Əfqanıstan (İslam Respublikası)  10/08/2004 Avstraliya  05/01/1961 Banqladeş  01/07/1978 Butan  12/02/2002 Bruney Darüssəlamı  01/07/1996 Kamboca  03/04/2001 Çin  18/07/1983 Fici  01/07/1997 Honq Konq, Çin  01/07/1987 Hindistan  15/02/1971 İndoneziya  30/04/1957 İran (İslam Respublikası)  16/10/1959 Yaponiya  15/06/1964 Koreya (Respublika)  02/07/1968 Laos Xalq Demokratik Respublikası  16/01/2007 Makao, Çin  07/07/1993 Malayziya  30/06/1964 Maldiv adaları  08/09/1995 Monqolustan  17/09/1991 Myanma (Birlik Respublikası)  25/03/1991 Nepal  22/07/1986 Yeni Zelandiya  16/05/1963 Pakistan  16/11/1955 Palau  02/02/2024 Papua Yeni Qvineya  18/03/2002 Filippin  01/10/1980 Solomon Adaları  26/01/2023 Samoa  01/10/2001 Sinqapur  09/07/1975 Şri Lanka  29/05/1967 Tayland  04/02/1972 Timor-Şərqi  19/09/2003 Tonqa  01/07/2005 Vanuatu  17/11/2009 Vietnam  01/07/1993

 İstinadlar