İstehsal imkanları əyrisi

İstehsal imkanları əyrisi (İMƏ) () — iqtisadiyyatda iki müxtəlif mal və ya xidmət arasında istehsalın maksimum səviyyəsini və resursların optimal bölgüsünü göstərən qrafikdir. Bu əyri, müəyyən məhdud resurslarla maksimum məhsul həcminə çatmaq üçün potensial istehsal kombinasiyalarını təmsil edir.

 Xüsusiyyətləri 
 Mənfi meyillilik
 İstehsal imkanları əyrisi sola doğru aşağı meyilli olur, çünki bir məhsulun daha çox istehsal edilməsi digər məhsulun istehsalının azalması ilə nəticələnir. Bu, resursların məhdud olduğu və onların fərqli məhsullara yönləndirildiyi hallarda qarşılaşılır.
 Konveks forma
 Əyri adətən konveks formada olur (kənarlara doğru əyilir), çünki marjinal dəyərin azalan qanunu tətbiq olunur. Yəni, bir məhsulun istehsalı artdıqca, digər məhsulun istehsalını artırmaq daha çox resurs tələb edir.
 Səmərəlilik nöqtələri
 İMƏ üzərində yerləşən hər bir nöqtə səmərəliliyi təmsil edir. Bu nöqtələr, resursların tam və səmərəli şəkildə istifadə olunduğu vəziyyətləri göstərir. Əyri üzərində hərəkət etmək, bir məhsulun istehsalını azaltmadan digərini artırmağın mümkün olmadığını göstərir.
İstiqamətdən kənar nöqtələr
Daxili nöqtələr — əyri daxilindəki nöqtələr resursların tam istifadə olunmadığını və ya səmərəsiz bölgüsünü göstərir.
Əyri Xaricindəki nöqtələr — əyri xaricindəki nöqtələr isə mövcud resurslarla əlçatan olmayan istehsal səviyyəsini göstərir, yəni bu nöqtələr mövcud texnologiya və resurslarla istehsal edilə bilməyən məhsul həcmləridir.

 İstifadəsi 
 Alternativ məhsul kombinasiyaları — İMƏ, məhdud resurslarla hansı məhsul kombinasiyasının istehsal edilə biləcəyini göstərir. Məsələn, bir iqtisadiyyat ərzaq və texnologiya məhsulları arasında resurs bölgüsünü necə tənzimləməli olduğu barədə qərarlar qəbul edərkən bu əyridən istifadə edə bilər.Samuelson, Paul A., and William D. Nordhaus (2004). Economics. Ch. 1, "Figure 1-5. Investment for Future Consumption Requires Sacrificing Current Consumption."
 İqtisadi artım — İMƏ-nin sağa doğru hərəkəti iqtisadi artımı təmsil edir. Yeni resurslar, texnologiyanın inkişafı və ya istehsal qabiliyyətinin artması əyrinin sağa hərəkət etməsinə səbəb olur və daha çox məhsul istehsal etməyə imkan yaradır. İMƏ üzərində hərəkət etmək seçim etmək deməkdir.Gillespie, Andrew (2007). Foundations of Economics, "The production possibility frontier (curve): the PPF or PPC" (press +). Oxford University Press. Access date 6 January 2010 . Bir məhsulun istehsalını artırmaq üçün digər məhsulun istehsalını azaltmaq lazımdır ki, bu da "alternativ dəyər" adlanır.

 Misal 
Əgər bir iqtisadiyyat yalnız "pambıq" və "mısır" istehsal edə bilirsə, İMƏ bu iki məhsul arasında potensial istehsal kombinasiyalarını göstərər. Əyri üzərindəki hər nöqtə məhdud resurslarla istehsal edilə bilən maksimum pambıq və mısır miqdarını göstərir.  Pambığın istehsalını artırmaq istəsələr, mısırın istehsalından imtina etməlidirlər.

İstehsal imkanları əyrisi iqtisadiyyatdakı seçimlər, məhdudiyyətlər və səmərəlilik haqqında ətraflı məlumat verir və qərar qəbul edərkən resursların səmərəli istifadə edilməsinə kömək edir.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 

Production Possibility Curve (PPC) 
HTML5 Interactive on Production Possibilities Curve  




 Samuelson, Paul A.  (1947, Enlarged ed. 1983). Foundations of Economic Analysis. Ch. VIII  for welfare-theoretical mathematical expression of PPF.


Sickles, R., & Zelenyuk, V. (2019). Measurement of Productivity and Efficiency: Theory and Practice. Cambridge: Cambridge University Press.  https://assets.cambridge.org/97811070/36161/frontmatter/9781107036161_frontmatter.pdf 

Kateqoriya:İstehsal nəzəriyyəsi