Ölüm həvəsi

Ölüm həvəsi, ölüm instinkti və ya tanatos ( “ölüm”) — psixoanaliz anlayışı olub, Sabina Şpilreyn tərəfindən fenomen kimi kəşf edilmiş və Ziqmund Freyd tərəfindən elmi dövriyyəyə daxil edilmişdir. Sonra Freyd anlayışı konseptuallaşdırır ki, onun işində canlı orqanizmdə ilkin (cansız, qeyri-üzvi) vəziyyəti bərpa etmək istəyinin mövcudluğunu ifadə edir. Yaşamaq həvəsi ilə ziddiyyət təşkil edir. Bəzi hallarda, aqressiya intinstinkti və ya mortido enerjisi ilə müəyyən edilir.

 Psixoanalizdə “həvəs” anlayışı 
Freyd cinsi həvəsi təhlil edərkən ilk dəfə "Seksuallıq nəzəriyyəsi haqqında üç esse" (1905) "həvəs" anlayışından istifadə etdi və daha sonra "Həvəslər və onların taleləri" (1915) əsərində bunu əsaslandırdı. Freyd bu anlayışa belə tərif vermişdir: “Həvəs” bizim tərəfimizdən əqli və fiziki arasında sərhəddə olan, bədən daxilində yaranan və ruha nüfuz edən qıcıqlanmaların fiziki nümayəndəsi kimi qəbul edilir."

Psixoanaliz nəzəriyyəsinə görə, hər bir həvəsin məqsədi, obyekti, mənbəyi var. Həvəsin məqsədi məmnuniyyətdir ki, bu da onun gərginliyini mümkün qədər azaltmaqla əldə edilir. Həvəs obyekti — həvəsin məqsədinə çatdığı obyektdir. Həvəs mənbəyi zehni səviyyədə həvəsin özü ilə təzahür edən bədənin hər hansı bir orqanında və ya hissəsində həyəcanlanma prosesidir.

 Həvəslərin klassik dualistik nəzəriyyəsi 
Freyd bütün yaradıcılıq həyatı boyu həvəslər nəzəriyyəsini inkişaf etdirdi. Onun bu məsələ ilə bağlı fikirlərinin inkişafı bir sıra əsərlərdə öz əksini tapmış və sonralar sürücülərin birinci və ikinci dualistik nəzəriyyələri kimi tanınmışdır. Ölüm həvəsi yalnız ikinci dual nəzəriyyədə tərtib edilmiş və həvəslər sisteminə daxil edilmişdir.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Psixoanaliz
Kateqoriya:Ölüm
Kateqoriya:Psixoloji anlayışlar