Ziyyəddin Cavtöbəli

Ziyyəddin Cavtöbəli (əsl soyadı Mənliəzizov ; ) — Krım tatar şairi, müəllim. SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü (1934). Repressiya qurbanı. Yeddi il həbs düşərgələrində həbs çəkib. 1956-cı ildə reabilitasiya olunub.

 Həyatı 
Ziyyəddin Cavtöbəli 1905-ci il sentyabrın 10-da Cavtöbə kəndində orta sinif kəndli ailəsində anadan olub. Литературная энциклопедия. — В 11 т.; М.: издательство Коммунистической академии, Советская энциклопедия, Художественная литература. Под редакцией В. М. Фриче, А. В. Луначарского. 1929–1939

Kənd məktəbini bitirib. 1923-cü ildən Totayköy Pedaqoji Texnikumunda təhsil alıb. 1927-ci ildə texnikumu bitirdikdən sonra Alma-Tərxan kəndindəki məktəbdə direktor vəzifəsində çalışıb. 1923-cü ildən kommunist mətbuatında Krım tatar dilində yazdığı əsərləri ilə çap olunub. Onun yaradıcılığında türk şairi Memed-Eminin (bəy) təsiri olmuşdur. 1926-cı ildə "İnqilabi şeirlər" adlı ilk toplusunu nəşr etdirib.

1928-ci ildən — "Yanı dünya" qəzetinin məsul katibi işləyib. Krım Pedaqoji İnstitutunun tələbəsi olub. "Krımqosizdat"ın baş redaktoru vəzifəsində çalışıb. "Bolşevik yolu" ("Bolşevik yolu") jurnalının redaksiya heyətinin üzvü seçilib. 1934-cü ildən — SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü olub. 1937-ci ildə onun "Yaş Büvün" ("Gənc nəsil") uşaq şeirlər toplusu nəşr olunub.

1938-ci il noyabrın 11-də Ziyyəddin Cavtöbəli casusluqda şübhəli bilinərək həbs edilir. Bir il sonra, 1939-cu il oktyabrın 23-də SSRİ NKVD-nin Xüsusi İclasında O, 58-ci maddə ilə üç il məcburi əmək düşərgələrində həbsə saxlanmağa məhkum edildi. 1946-cı ilə qədər düşərgələrdə olub. 20 sentyabr 1956-cı ildə reabilitasiya edilib.

Azadlığa çıxandan sonra 1944-cü ildə Krım tatarlarının deportasiya edildiyi Özbəkistan SSR-də yaşayıb. "Lenin Bayrağı" qəzetində çap olunub. "Yırla, insan", "Çeşit illər şiirləri", "Ədəbiyyat sevdaları" və "Ayırılmaz dostlarım" şeir toplularını nəşr etdirib. 1958-ci ilin oktyabrında Daşkənddə Asiya və Afrika ölkələri yazıçılarının konfransında iştirak edib.

1991-ci il iyunun 16-da Səmərqənddə vəfat edib.

 Əsərləri 
Йырла, инсан! : шиирлер — Ташкент, 1970. — 96 с.
Мама ; Это юность моя ; На рассвете : стихотворения / пер. с крымтат. Т. Машининой // Все народы велики : Сб. стихов. — М., 1990. — С. 102–104.
Улу танъ : шиирлер / тертип эткенлер Черкез-Али, У. Эдемова. — Ташкент, 1987. — 144 б.

 Əsərləri 
 Йырла, инсан! : шиирлер — Ташкент, 1970. — 96 с.
 Мама ; Это юность моя ; На рассвете : стихотворения / пер. с крымтат. Т. Машининой // Все народы велики : Сб. стихов. — М., 1990. — С. 102–104.
 Улу танъ : шиирлер / тертип эткенлер Черкез-Али, У. Эдемова. — Ташкент, 1987. — 144 б.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Абдураман, И. Шиириетнинъ анасы — дуйгъу // Йылдыз. — 2000. — № 3. — С. 92–112.
 Алядин, Ш. Биринджи несильнинъ етекчиси // Юксек хызмет. — Ташкент, 1983. — С. 7–26.
 Нагаев, С. Эйи дуйгъулар меджмуасы // Йылдыз. — 1985. — № 6. — С.120–123.
 Урсу Д. П. Деятели крымскотатарской культуры (1921–1944 гг.)

 Xarici keçidlər 
 leylaemir.org
 ana-yurt.com

Kateqoriya:Krım Tatar Pedaqoji Kollecinin məzunları
Kateqoriya:SSRİ pedaqoqları