Koine (dilçilik)

Koine — dilçilikdə, eyni dilin qarşılıqlı anlaşılan müxtəlif dialektlərinin təmasda olması, qarışması və sadələşməsi nəticəsində yaranan ümumi və ya standart dialektə verilən addır. Bu termin, qədim yunan dilində "ümumi" mənasını verən "koiné" sözündən götürülmüşdür. 
Koine dilinin yaranması prosesi, koineizasiya adlanır və adətən yeni məskunlaşma yerlərində, fərqli dialektlərdən olan insanların bir araya gəlməsi ilə baş verir. Bu proses, iki və ya daha çox qarşılıqlı anlaşılan dialektin qarışması nəticəsində yeni bir danışıq variantının meydana çıxması ilə nəticələnir. Koineizasiya, pidgin və ya kreol dillərinin yaranmasından fərqli olaraq, adətən bir neçə nəsil ərzində baş verir və iştirak edən dialektlərin qarşılıqlı anlaşılabilirliyi səbəbindən daha az radikal dəyişikliklərə səbəb olur.For example:  
Tarixdə ən tanınmış koine nümunəsi, Makedoniyalı İsgəndərin fəthlərindən sonra yaranan və Hellenistik dövrdə, Roma İmperiyasında və erkən Bizans İmperiyasında geniş istifadə olunan Koine Yunan dilidir. Bu dil, əsasən Attika və İoniya dialektlərinə əsaslanırdı və Aralıq dənizi bölgəsi ilə Orta Şərqdə lingua franca kimi xidmət edirdi. Koine Yunan dili, həm də Septuaginta (Yəhudi Əhdi-Ətiqin yunan dilinə tərcüməsi) və Yeni Əhdi-Cədid kimi dini mətnlərin dili idi.
Koine dilinin növləri
Koine dilləri, regional və ya immiqrant koine olaraq iki növə ayrılır. Regional koine, güclü bir regional dialektin digər dialektlərlə təmasda olması nəticəsində yaranır və istifadəsi yaranma bölgəsindən kənara da yayıla bilər. İmmiqrant koine isə, fərqli dialektlərdən olan insanların yeni bir məskunlaşma yerində bir araya gəlməsi ilə formalaşır. Məsələn, 19-cu və 20-ci əsrlərdə müxtəlif Hindi dialektlərini danışan insanların müstəmləkə dünyasında müxtəlif yerlərə köçməsi nəticəsində fərqli Hindi koineləri yaranmışdır. J. Milroy, 1992, Linguistic variation and change. Oxford: BlackwellCroft, 2000, Explaining language change: An evolutionary approach. Harlow: 
Longman. 
Koine dillərinin yaranması, dilin sadələşməsi və dialekt fərqlərinin azalması ilə nəticələnir. Bu proses, dilin daha geniş bir coğrafi ərazidə və müxtəlif sosial qruplar arasında ünsiyyət vasitəsi kimi qəbul edilməsini asanlaşdırır. Beləliklə, koine dilləri, müxtəlif dialektlərin danışıcıları arasında ünsiyyəti asanlaşdıran və dilin standartlaşmasına töhfə verən mühüm bir fenomen olaraq qəbul edilir.Labov (1972), Sociolinguistic patterns. Philadelphia: Pennsylvania University Press.
 Həmçinin bax 
 Pidgin dili
 Kreol dili

 İstinadlar 

Kateqoriya:Dilçilik