Şüreyh ibn Haris

Qazı Şüreyh və ya Əbu Ümeyyə Şüreyh ibn əl-Haris ibn Qeys əl-Kindi (; ) — Tabiin dövrünün tanınmış fəqihlərindən, Kufə qazısı. Şüreyh, verdiyi hökümlərlə İslam tarixində ədalətin simvollarından birinə çevrilmişdir.

 Bioqrafiyası 
O, İslam peyğəmbəri Məhəmmədin sağlığında Yəməndə İslamı qəbul edən ardıcıllardan biri olub, bununla belə, onunla heç vaxt görüşməmişdir. Əbu Bəkrin hakimiyyəti dövründə Yəməndən Mədinəyə köçmüşdür. Ömər, Əli, Abdullah ibn Məsud və s. səhabələrdən dərs almışdır. əş-Şəbi, İbn Sirin, İbrahim ən-Nəxai və başqaları ondan dərslər almışdır. Ömər tərəfindən Kufə qazısı təyin edilmiş və mühakimə yürütmüş, ədəbiyyat və poeziya ilə məşhur olmuşdur. Osmanın dövründə də qazılıq edən Şüreyh, Əli tərəfindən vəzifəsindən azad edilmişdir. Yerinə təyin olunan şəxslərin işi yerinə yetirə bilməmələri ucbatından yenidən Hz Əli tərəfindən qazı təyin edilmişdir. Müaviyyə dövründə 7 il Bəsrə qazılığı da etdiyindən ona "qazı əl-misreyn" deyilmişdir. Abdullah ibn Zübeyr tərəfindən vəzifəsindən azad edilmiş, Kufəni ələ keçirən Muxtar Səqəfi tərəfindən isə yenidən qazı təyin edilmişdir. Haqqında çıxan şayələrdən qorxaraq, bundan imtina etmişdir. Musab ibn Zübeyr tərəfindən yenidən qazı təyin olunsa da yenidən istefa verərək qazılıqdan imtina etmişdir. Əbdülməlik ibn Mərvan tərəfindən yenidən qazı təyin olunan Şüreyh, oğlu haqqında çıxan şayələrdən sonra Həccaca istefasını təqdim edərək vəzifəsindən getmişdir. Həmin il vəfat etmiş və öz evində dəfn edilmişdir. Onun bəzi görüşlərini Vəki ibn əl-Cərrah "Əxbar əl-Quzat" əsərində nəql etmişdir.

 İslam hüquq sisteminə gətirdiyi yeniliklər 
Vəzifədə olduğu dövrdə bir sıra yeniliklər etmişdir. Yalançı şahidlərə qarşı İslam tarixində ilk dəfə gizli təhqiqat həyata keçirtmiş və bu ənənənin əsasını qoymuşdur. Əvvəllər edilməmiş bir şeyi etdiyi üçün tənqidlərə məruz qalmış və bu tənqidlərə: "İnsanlar yeni şeylər icad etdikləri üçün mən də yeni şeylər icat etdim" - deyərək cavab vermişdir.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Tabiinlər