Ləzgi soylar

Ləzgi soyu yada Sixel ( — "цӀи хел" yani "eyni qandan gələnlər") bir ulu babadan gələn vəya qan qohumluğu ilə bir-birinə bağlı olan, bir neçə ailədən ibarət olan Ləzgi soyu. Hər Ləzgi soyun dağlarda bütün sixel üzvlərin əslən olduğu bir kəndi var.

Çar Rusiyası gələndən sonra ləzgilərə Magomedov, Axmedov kimi soy isimlər verildi. Amma bəzən çar hakimiyyətinin gəlişindən sonra da soyad əvəzinə ləzgilər soylardan istifadə etməyə davam edirdilər. Məsələn, məşhur ləzgilərdən: Kiri Buba — Axmedov yerinə Kiri, Stal Süleyman — Xasanbekov yerinə Stalari, Ştul Məhəmməd — Ramazanov yerinə Ştulari.


 Xızan 
Xizan, Xzan — ailə, bir evin adamları. Bəzən özlərini "са цІаюн ксар", yəni eyni atəşin adamları adlandırırdılar. Bu, ləzgilərin atəşə zəruri olduğu kifayət qədər soyuq iqlim şəraitində yaşaması və hələ də yaşamağa davam etməsi ilə əlaqədardır. Ləzgi ailəsi üçün "сабур" – dözümlülük, səbirlilik, "иман" – dindarlıq, salehlik, "дуьзвал" – təvazökarlıq, ciddilik, ədalət kimi keyfiyyətlər önəmlidir.

 Meres 
Mires yaxın qohumlar bəzi ləzgilərin arasında, onların adətlərinə görə, bir sixelldə 50–60-a qədər Mirə (soyad) daxil edilə bilər.

 Sixel 
Sihil — "цІи хел" yani "eyni qandan gələnlər" . Həmçinin də sixel sözü- "sa" bir və "ğil" əl, yani "bir yumruq" mənasındada tercümə edilə bilər. Sixel Ləzgi xalqın içində bir cəmiyyətin öz özünə qurulan təşkilatıdır. Hər bir sixelin öz tək başçısı, əfsanəyə görə endikləri öz əcdad dağı (məsələn, Sudurlular üçün Stur dağı). Hər kəsin məişət və ailə məsələlərində məsləhət üçün müraciət etdiyi sixel başçısı ailənin həyatına və davamına cavabdeh idi (məsələn, başqa sixelərlə evlənməyə qadağa var idi, en azı 5 oğlan uşağın dünyaya gətirilməsi və say) və əslində bu qaydalara görə sixellər sağ qalabilirdi. Sixelin bütün üzvləri bir-birinin qayğısına qalır və baxırdılar. 

 Klanlar 
Klan ()Sülalələr ()Qurduğu kəndlərLazar
()КIекрезчирайбур, Шатдин, КIелет-лацар, Кетшар, Тачанар, РухкалчукайбурLaza (Qusar)
Laza (Qəbələ)Lakar
()Айибар, Сеферар, Пиримар, Тигьирар, СикIер, Шухунар, ШагьабасарLəgər, Ləgəroba, Langu, Lgar (Axtı)Quruşar (Gelar)Хайтакьар, Гьилевар, Тетецьар, Фалакьар, Къызырар, Хъиртар, Мисрияр, Зангавар, Авурар, Къуьлдуьрар,
Гьебешар, ЧIулавар.Quruş, Doqquzpara,  Dağıstan
Quruş, Xasavyurt,  Dağıstan

Qəmərvan, Qəbələ, Azərbaycan

Qayakənd, Qusar, AzərbaycanBaxsuğar1.Али кІар 2.Баш кІар 3. Хушум кІар 4. Тумакь кІар 5. Ворха (Фарух) кІар 6. Тадам (Дедем) кІар 7.ЦІарал сихилBaxsuğ, Qurah, Dağıstan
Avaran, Qusar, Azərbaycan

Avaranoba, Qusar, Azərbaycan

Minaxür, Qusar, Azərbaycan

Budahan, TürkiyəÇeperАбдуллагьар, Лак1ар, Ювар, КIамаъар, Ягъияр, Гьесенар>Çipir, Qusar, Azərbaycan
Çeper, Axtı, DağıstanÜnüğarАйдаяр, Арабар, Чакъалар, Фекьияр, Гьажиханар, Пиемар, Татлаяр, ТIигьирар, Мискискар, Къарабагьвияр,
Эгрияр, Кесдияр, АбукарарÜnüğ, ÜnüğobaKuzunarНемцар, Талакьар, Гьизирар, КъадиярKuzun, Kuzunoba, ÇetkünMuruğarМегьенар, Якьубар, Татахар, Хасияр, Кемечар, Къурушар, СикIер, Думбар, ПешекIар, Баргуьлар, Шемехар, Игъригъар, АйдунбегарBöyük Muruğ, Muruğ, Muruğoba, AtlıxanÇakararНезерар, Везирар, Маллаяр, Къежелар, Сарахар, Кьасумар, Агьасар, Алхасар, Къурушар, ЦIарахар, ГъегьеярÇaqar, Çaqaroba,ZalagurarИгьирар, Зипер, Къизилбашар, Тулугьар, Чарахар, Къакъуяр, Шихмегьамедар, Сердерар, КъекъеларÇiləgir, Qusar
Çiləgir, XaçmazVurvarКъурушар, Накьвнедайбур, Шихмегьамедар, ШтIар, Хъуьрехъар, Неъар, КъакъуярUrva, UrvaobaEvecuğarГъетегьар, Микраuьар, ШтIар, Къурушар, Дугулар, Тамашар, Къекъемар, Азизан тухум, ПархашарEvecuğHilarКъуьсуьяр, Эребханар, БакIияр, Бегар, Ваданар, Шебеяр, Мирзагьаяр, Наруяр, КIаркIарар, Какамар, Къарагадаяр, МучIар, Къарчугьаяр, ШтIар,  Фекьияр, Айвазар, КалацIарHil, Hiloba,YasabarИгьирар, Югьвар, Кереяр, Фарухар, Xъазахар, Кабчаяр, ЦIияпIар, Секуьлар, Филифар, Гъетегьар, Рагьманар, Дандасар, КуларYasab,Yasaboba,Piriviyar (Likar) Пашмакар, Хъумар, Къунагьар, Къараханар, Микрагьар, БубаханарPiral, Qusar, AzərbaycanLeçetarЦIаруяр, Гилакар, СуьквеларLeçet, Qusar, Azərbaycan
Leçet, Xaçmaz, AzərbaycanKirigarТистарар, Чакъулуяр, Камумар, Салманар, Балаяр, СтIарар, ШаурарGirik, Qusar, AzərbaycanYargunarТегьвер, Яцкаяр, ЦIинкьилар, Камуяр, Шаияр, Келбияр, Мегьамедалияр, ФекьиярYargun, Qusar, Azərbaycan
Yargunoba, Qusar, Azərbaycan Həzrə, Qəbələ, AzərbaycanNijarАбасар, Алияр, ЦIегьрен кIуртар, Пуларар, КижерNij (Nəcəfkənd), Qusar, Azərbaycan
Nijeroba (Nəcəfkəndoba), Qusar, AzərbaycanXülüxarЛатар, КачIкачIар, СафутIар, Кисранар, ТекиярXülüx, Qusar, Azərbaycan
Xülüxoba, Qusar, AzərbaycanMuçuğarГьуку, Гъугьан,  Ваданар, ЯпатIар, Шавдияр, Мегьецар, Хачмазар, , Къазбинар, Херекар, Каситар, Чепелар, КIирияр, Къурушар, Къажарар, ЧIакIарар , Ширлияр.Mucuq, Qusar, Azərbaycan
Mucuqoba, Qusar, AzərbaycanKeletarМегьтияр, Мензифар, Улуяр, Машахар, БалбутIар, Самалчияр,ТачанарQalacıq, Qalacıq, Qalacux (Dağıstan)ZeyxurarТумушар, ЦIурухтаяр, Шагьнияр, Кирер, Еркер, Ахцегьар, Мутаяр, ПислингарYuxarı Zeyxur, Zeyxur, ZeyxurobaKurarТекияр, ЗатIар, Гьуьнияр, Xъазахар, Чухурар, Яхшаяр, Агьабубаяр, Шандаяр, Шихияр, КуьснетарUkur, UkurobaEçetarЛатун, Чепен, Кучун, Муьнкуьтар, АмутIар, Туькуьлар, Шуьгънуьяр, Гьажияр, Алиханар, Фекьияр, Муьхкуьткуьс, Батманар, Датар, Имамар, АгьмедарƏcəxur, ƏcəxurobaPtişarКенцемар, Шамшамар, Цемеяр, Хунчаяр, Перциввекъядайбур, Мирзеханар, Кичидин эвлед, КимицарPitişqalaMaqudarМикрагьар, КьинтIарар, ТIапIацар, Квасаяр, Киригар, Цегвер, Хуьлуьхъар, ТIигьиржалар, Чепер, Цилингар, Гуржияр, Чавмараяр.Maqudxür, MaqudobaMugrağarМуграгъарMugrağ (Qusar), Migrağ(Doqquzpara), SumağallıQüxürarЧипетӀар, МихетӀар, Кузар, Манатар, ТукъвацарQuxur, QuxurobaPtirarЛагьичар, Татар, ШутӀар, ТипӀер, ТугьуларBedirqala, HaçatalaKalunarРехецар, Ханар, Таравар, ШидиярYuxarı Qələnxur,  Aşağı QələnxurTihirarЧӀухар, Туькьуьлар, Чувалар, КьепӀирар, ФекьиярTihir, Tihiroba, TihirjalarТигьиржаларYuxarı Tahircal, Yeni TahircalSevreganarСевреганарDizaxli, Yeni DizaxliĞenerШихар, Ашурар, Мустафаяр, ИсмаиларKənarçayĞunarГъунар, КалунарGündüzqalaKçanarКчанар, Къурушар, АлиярGican, GicanobaKufarКуьчайбур, Умарар, УсманарKuf, KufobaQileğarКъилегъарGilah, GilahobaQaratarКъаратар, Керимар, МегьамедалиярQarat, QaratobaQuturğanarТӀампӀулар, ЧӀамбулар, Гьетемар QuturğanSuvajalarКӀелехудатар, Куркунар, Муругъар, ШабранарSuvacalSturarБатар, Аскерар, ЧӀамбулар, Дахарар, МемехарSudur, SudurobaEzdenarМакьияр, Сфияр.Султаяр, Ч|уьтер, Мугъуяр.Ezden, ÜzdenobaXatarИгъирар, Чахчар, Багъияр, Агъарзаяр, КъепӀирар, Микрагьар, Текияр, Угъулар, Ахцегьар, ТӀигьиржалар, КӀелетарXatar(Köhnə Xudat), Xatar oba (Köhnə Xudat qazmalar), Xatar tala(Köhnə Xudat, Xaçmaz)SiriyarСирияр, Пустуяр, Ханацар, Шабранар, Чубанар, Текеяр, Куцар, ШабукӀаярŞirvanovka

 Tayfalar 
 Coğrafi ad TarixiMüasir dövr İcma  Tarixi əraziYerləşim TəsnifatMüşkür КцІар  кцІарвияр КцІар Qusar, Xaçmaz, Quba Müşkür Ləzgiləri кьирицIарКьирицIAğul Агъул агъулар Агъул Ağul Ağul Ləzgiləri   кІеренар КІерен  къушанар Къушан Samur Ахцагь ахцагьар Ахцагь Qəbələ, Oğuz, İsmayıllı, Axtı, Doqquzpara Samur Ləzgiləri  чІуьтхуьрвияр ЧІуьтхуьр  фийвияр Фий, Гдым къурушарКъурушчепервиярЧеперфилисхъарФилисхъKüre Куьре  куьрегуьяр  Куьре Dərbənd, Qasımkənd, Məhərrəmkənd, Qurah, Xiv Küre Ləzgiləri  яркар  Ярку кьурагьвиярКьурагьгелхенарГелхенгилиярГилиRutulРутул, Мыхӏа мыхІабишды  Мыхӏа Rutul, Şəki, Qax Rutul Ləzgiləri  сыназыр Сыназ  хинавар  Хинав Tabasaran Табасаран  къабгъанар Калух, Нитрих, Этег Tabasaran, Xiv, Dərbənd Tabasaran Ləzgiləri гъамгъамарТІивак, Хурик, Кухрик, Сугак, КурхакSaxur ЦІахур, ЦІаІх  ЦІаІхбы ЦІахур Zaqatala, Qax, Rutul Saxur Ləzgiləri ГелмецарГелмец, Курдул-Лек

 Qeydlər 


Kateqoriya:Ləzgilər