Rabotnitsa

''Rabotnitsa'' ( – ) — Sovet İttifaqı və Rusiyada nəşr olunan qadın jurnalı, qadınlar və ailələr üçün yazılmış ən qədim rus jurnallarından biri. 1914-cü ildə yaradılmış və ilk dəfə Qadınlar Günündə nəşr olunmuş bu jurnal, ilk sosialist qadın jurnalı olmaqla birlikdə, həm də qadın dövri nəşrləri arasında ən solçu nəşrdir. Jurnalın əsasının qoyulması Lenin və ona yaxın olan bir neçə qadının adı ilə əlaqələndirilsə də, o, ilk yeddi nömrənin nəşrində iştirak etməyib.

Rabotnitsa 1917-ci ilin may ayında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Qadınlar Bölməsi olan Jenotdel tərəfindən idarə olunan bolşevik jurnalı kimi yenidən təşkil edilmiş və qurumun mərkəzi nəşriyyat orqanına çevrilmişdir. “Rabotnitsa” 1917-ci il Rusiya inqilabının başlanğıcından etibarən Rusiyada Kommunist Partiyasının nəzdində olan rəsmi qadın nəşri kimi xidmət edirdi.

 Tarixi 
“Rabotnitsa ” jurnalı 1914-cü ildə Sankt-Peterburqda təsis edilmişdir. Jurnalın təsis edilməsinə Leninin həyat yoldaşı Nadejda Krupskaya kömək edib. Bununla belə, jurnalın nəşrinin həyata keçirilməsində Konkordiya Samoylova və Leninin yaxın dostu İnessa Armand  mühüm rol oynayıblar. Jurnalın çapı üçün Leninin bacılarından biri olan Anna Yelizarova-Ulyanova ayda iki nömrə çap etməyə razı olan bir mətbəə tapmışdır. Rabotnitsanın baş redaktoru kişi, Feliks Vasilieviç Martsinkeviç olsa da, naşiri qadın, Bolşevik Duması deputatının arvadı D.F.Petrovskaya idi. Jurnalın redaksiya heyəti Armand və Samoylova, həmçinin A.İ.Yelizarova-Ulyanova, N.K.Krupskaya, PF Kudelli, L.R.Menjinskaya, YF Rozmiroviç və L.N.Staldan ibarət idi. Rabotnitsa Leninin təşviq və dəstəyi sayəsində inkişaf etmişdir. O, rus dilində nəşr edilib və nəşri dəstəkləmək üçün lazım olan pul qadın işçilərdən toplanılıb.

Rabotnitsanın ilk nömrəsi 23 fevral 1914-cü ildə, Beynəlxalq Qadınlar Günündə 12 000 nüsxə ilə nəşr olundu. Onun üz qabığı, illüstrasiyaları və nəşr orqanı yox idi. Bu dövrdə rüblük jurnal olan Rabotnitsanın ilk ilində tirajı 12 000 idi. Jurnal yeddi nömrəsinin nəşrindən sonra Birinci Dünya müharibəsi ilə bağlı çətinliklər səbəbi ilə nəşrini dayandırdı.

Jurnal 1917-ci il mayın 10-da (23) yenidən fəaliyyətə başladı. Onun üz qabığında indi onun Rusiya Sosial Demokrat Fəhlə Partiyasının Mərkəzi Komitəsinə aid olduğu elan edilirdi. 1917-ci il Oktyabr İnqilabından sonra Rabotnitsa inqilab haqqında bütün şəhəri məlumatlandırdı. Bunun ardınca 1918-ci ildə keçirilən “İşçi qadınların I Ümumrusiya qurultayı”ndan sonra çar hökuməti nəşri bağladı və redaksiya heyətinin bütün üzvləri həbs edildi. Jurnalın nəşri 1923-cü ilin yanvarında Moskvada bərpa edildi. Bu dövrdə jurnalda işləyən Ulyanova xaricdə olan qardaşı Leninin göstərişlərinə əməl etməmiş və Armandın jurnalı daha nəzəri etmək cəhdlərinə müqavimət göstərmişdir.

 Mövqeyi 
Rabotnitsa yalnız qadınlara və ailələrə həsr olunmuş rus dilindəki ən qədim jurnallardan biridir. Jurnalın əsas mövzusu imperializmi məğlub etmək üçün vasitə  kimi proletar beynəlmiləlçiliyini və beynəlxalq əmək həmrəyliyini təbliğ etmək idi. O, “sosial ədalət, qadınların azadlığı və dünya miqyasında sülh”ü müdafiə edirdi. Rabotnitsa jurnalı qadın işçiləri ölkədəki siyasi vəziyyətdən xəbərdar etmək məqsədi daşıyırdı və qadınların Rusiyadakı sosialist inqilabında iştirakında katalizator rolunu oynayırdı. Jurnalın redaktorları kişilərin şüurunun yüksəldilməsi ilə məişət həyatının dəyişdirilməsi haqqında yazır, mövcud sosial problemlər üçün patriarxatın davamlı təsirini günahlandırırdılar. Rabotnitsa qadın işçilərə “dövlət və ictimai həyatda, kommunizm quruculuğunda iştirak etmək” üçün yol açıb. Jurnal qadın işçilərin dövrün siyasi reallığı haqda məlumatlanmasında və onların partiya bayrağı altına birləşməsində mühüm rol oynamışdır. O, həm də leninizmin təbliğinə kömək etmişdir.

 İstinadlar 

Kateqoriya:SSRİ-də feminizm
Kateqoriya:Rus dilində jurnallar
Kateqoriya:1914-cü ildə yaradılmış jurnallar
Kateqoriya:Kommunist jurnalları
Kateqoriya:İki həftəlik jurnallar