Funk Kazimej

Kazimierz Funk () — polşalı biokimyaçı idi və "vitamin" terminini ilk işlədən şəxs kimi tanınır. O, B1 vitamininin (tiamin) kəşfində mühüm rol oynayıb və digər vitaminlərin kəşfinə töhfə verib. Funkın işi qidalanma elminin inkişafında mühüm rol oynadı və beri-beri və pellaqra kimi xəstəliklərin qarşısının alınmasına və müalicəsinə kömək etdi.

Həyatı
Kazimierz Funk 23 fevral 1884-cü ildə Polşanın Varşava şəhərində anadan olub. Atası həkim, anası isə evdar qadın idi. Funk Varşavada orta məktəbdə təhsil alıb və 1904-cü ildə tibb fakültəsinə daxil olub. O, 1907-ci ildə tibb fakültəsini bitirib və Bern Universitetində doktoranturaya başlayıb. O, “Vitaminlər kimyası” adlı mövzuda doktorluq dissertasiyası yazıb və 1911-ci ildə doktorluq dissertasiyasını alıb.Kazimierz Funk: A Biographyby T.H. Levere (New York: Academic Press, 1975), pp. 1-15.

Funk postdoktorluq işini Londondakı Lister İnstitunda etdi. Burada beri-beri xəstəliyinin səbəbini araşdırmağa başladı. Beri-beri düyü yeyən insanlarda rast gəlinən xəstəlik idi. Funk xəstəliyin düyünün cilalanmış hissəsinin olmamasından qaynaqlandığını aşkar edib. Bu çatışmazlığı aradan qaldırmaq üçün o, "vitamin" adlandırdığı qida maddəsini təklif etdi.The Vitaminesby Casimir Funk (New York: Funk & Wagnalls, 1912), pp. 1-50.

Funkın işi vitaminlərin kəşfinə və təsnifatına mühüm töhfələr verdi. B1 vitamini, B2 vitamini, B3 vitamini və B5 vitamini kimi bir çox vitaminləri ilk kəşf edən o olmuşdur. Funk həm də vitaminlərin insan sağlamlığı üçün əhəmiyyətini vurğulayan ilk alimlərdən biridir.Vitamins and Other Essential Nutrientsby Lester M. Morrison (New York: John Wiley & Sons, 1962), pp. 51-100.
Ölümü
Funk 1915-ci ildə ABŞ-a mühacirət etdi və Nyu-Yorkda tədqiqat laboratoriyası qurdu. Burada o, vitaminlər və digər qida maddələri ilə bağlı araşdırmalarını davam etdirdi. Funk 1967-ci ildə 83 yaşında Nyu-Yorkda vəfat edib.A History of Nutritionby E. Neige Todhunter (New York: Garland Publishing, 1990), pp. 104-105.
Həmçinin bax
 Beri-beri
İstinadlar

Kateqoriya:Varşavada doğulanlar
Kateqoriya:Polşadan ABŞ-yə mühacirət edənlər
Kateqoriya:ABŞ vətəndaşlıq hüququnu almış şəxslər
Kateqoriya:Polşa kimyaçıları
Kateqoriya:Xərçəng xəstəliyindən ölənlər