Sistani xalqı

Sistani xalqı (tarixdə " Sekzai " də deyilir).  Onlar əsasən İranın cənub-şərqində və tarixən Əfqanıstanın cənub-qərbində Sistan adlı bölgədə yaşayan iran mənşəli etnik qrupdur    . Onların dili fars və Sistani ləhcəsidir . بهاری، محمدرضا. 

Rolinson irqi cəhətdən Sistaniləri Ariya irqinin xalis nümunəsi hesab edir.راولینسون، سرهنری؛ یادداشت‌های سیستان، ژورنال انجمن سلطنتی جغرافیایی لندن، شمارهٔ 1873،43. م، ترجمه حسن احمدی، جغرافیای تاریخی سیستان، تهران: بی‌نا، 1378.مشکور، محمدجواد (۱۳۷۱). جغرافیای جهان باستان. تهران: دنیای کتاب. ص. ص۶۵۱.بارتلد، ویلهلم (۱۳۷۷). جغرافیایی تاریخی ایران. ترجمهٔ همایون صنعتی زاده. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار. ص. ص۸۲.  

Keçmişdə Sistan əhalisi Parfiya Pəhləvisi, Orta Fars ( Sasani Pəhləvisi )  kimi orta fars ləhcələrində danışırdılar və indi Sistani kimi tanınan fars ləhcəsində danışırlar.Sistanilər skif tayfalarından sağ qalanlardır. مشکور، محمدجواد، جغرافیای تاریخی ایران باستان، ص۶۴۹.İskitlər eramızın 128-ci ildə ölən arilərin sonuncu qrupu idi.İrana daxil oldular مشکور، محمدجواد، جغرافیای تاریخی ایران باستان، ص۶۴۹.  عنایت الله، رضا، ایران و ترکان در روزگار ساسانیان، ص ۶۳. .

Onlar Sistan və Bəlucistan əyalətinin şimal hissəsində yaşayırlar və burada böyük azlıq təşkil edirlər. Son onilliklərdən bəri bir çoxları İranın şimalındakı Tehran və Gülüstan əyalətləri kimi İranın digər bölgələrinə də köçüblər. Behari, Mohammadreza. Practical Linguistics, Studying the Dialect of the People of Sistan. Zahedan, Publisher: Author, 1378, p. 12.

 Morfofonemikası  
Sistanilər öz adını Sekastandan ("Saka ölkəsi") götürüblər. Sakalar İran yaylasına köç etmiş skif tayfası idi. Bölgənin qədim qədim farsca adı - Saka hökmranlığından əvvəl - Zaranka və ya Drangiana ("sular diyarı") idi.طاهری، محمد، جایگاه و تأثیر قوم سکایی در تاریخ و شاهنامه فردوسی

 Dil və dialekt 

Sistani xalqı fars dilinin dialektlərindən olan Sistani ləhcəsində danışır.

Bu dialekt bir tərəfdən Xorasaninin mövcud və keçmiş ləhcəsi ilə, ondan kənarda Trans-Nahiri və indiki Tacik dilinin ölü dialektləri ilə ən leksik və qrammatik qohumluğa malikdir.افشار، ایرج، سیمای ایران، ص۳۰۲، بی تا، بی جا

Lüğətçilər Sistani ləhcəsini tərk edilmiş dörd fars ləhcəsindən biri kimi qeyd etmişlər. Əbu Rihan əl-Biruni əs-Səidnədə köhnə Sistani dilindən bəzi sözlər vermişdir فرهنگ معین، ج ۵، زیر عنوان «سیستانی». Sistaninin bir çox sözləri min il əvvəldən çox dəyişməmişdir محمدی خمک، جواد، مقاله «گویش سیستانی در ترجمه قرآن قدس» در ماتیکان سیستان، مجموعه مقالات سیستانی، مشهد، و اژیران، ۱۳۷۸، ص ۴۷۱. Segzi, artıq sönmüş və onun yeganə ləhcəsi qalmışdırبهار، محمدتقی، سبک‌شناسی. ج ۱، تهران، امیرکبیر، ۱۳۵۵، ص ۲۹..

 geyim  
Sistani geyimi Sistan əhalisinin ənənəvi və yerli geyimidir və mədəniyyətdən, coğrafiyadan və keçmişdə və indiki təbiətlə minlərlə illik birgə yaşayışdan qaynaqlanır.اصالت چندین هزار ساله لباس سیستانی ، ایسنالباس اصیل سیستانی، نشان تمدن و اصالت مردم سیستان ، باشگاه خبرنگاران جوانسبک زندگی اقوام، جامه و لباس ، شماره: ۱۹۹، ۱۴۰۰/۱۰/۰۶–۱۱:۱۱، نسخه چاپی

 İstinadlar