İstanbul sülh müqaviləsi (1573)

İstanbul sülh müqaviləsi () —  Osmanlı imperiyası ilə Venesiya Respublikası arasında 5 mart 1573-cü ildə imzalanmış və tərəflər arasında 1570-73-cü illər müharibəsinə son qoyan əhdnamə və sülh müqaviləsidir.
 Müzakirələr 
1572-ci il Aralıq dənizi ekspedisiyası zamanı Osmanlı donanmasının gücü və Müqəddəs İttifaq daxilindəki fikir ayrılıqları Venesiya Respublikasını Osmanlı imperiyası ilə ayrıca sülh müqaviləsi bağlamağa vadar etdi.

Venesiya senatı, şərtlərin ağır olmasına baxmayaraq, bir elçiyə müqavilə bağlamaq səlahiyyətini verdi. Venesiyanın bu müraciəti Fransa krallığı tərəfindən də dəstəkləndi. Osmanlı imperiyası tərəfindən vəzir Sokollu Mehmed Paşanın həkimi Salomon və tərcüməçi Avram nümayəndə heyətinə təyin edildilər. Venesiya Respublikasını isə proqurator Antonio Barbaro və Alvazio Moçeniqo təmsil etdi.

 Müddəaları 
1573-cü il martın 5-də imzalanmış "Ahdnamə" yeddi maddədən ibarət idi və aşağıdakı başlıqlarda qeyd olunan müddəaları birləşdirirdi:"Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.6, s.307
 Müharibə təzminatı: Venesiya Respublikası üç il ərzində (sonradan 1537-1540-cı illər müharibəsində ödədiyi kimi) 300.000 dük təzminat ödəməyi öhdəsinə götürdü (maddə 1).
 Torpaq müddəaları: Venesiya Respublikası müharibə zamanı zəbt etdiyi Sopoto qalasını (Albaniyada) topları ilə birlikdə geri qaytardı (maddə 2). Kipr Osmanlı imperiyasına verildi (maddə 5).
 Vergilər: Venesiya Respublikasının Zante adası üçün ödədiyi illik vergi 500 dükdən 1500 dükə qədər yüksəldildi (maddə 3). Kipr adasını Osmanlılara verməsi qarşılığında Venesiyanın 1517-ci ildən bəri verdiyi illik 8000 dük (əvvəllər Məmlük dövlətinə verilən) vergisindən azad edildi (maddə 5).
 Ticarət: II Səlim müharibədən əvvəl qüvvədə olan ticarət imtiyazlarını Venesiya Respublikasına yenidən verdi (maddə 4).
 Quru sərhədi: Dalmatiyada Osmanlı imperiyası ilə Venesiya Respublikası arasındakı quru sərhədi müharibədən əvvəlki vəziyyətinə qayıtdı, Venesiya Respublikası Osmanlı imperiyasının Albaniyadakı fəthlərini tanıdı (maddə 6).
 Ticari zərərlərin qarşılıqlı kompensasiyası: Tərəflər öz tacirlərinə müharibə zamanı müsadirə edilmiş mallara və gəmilərə görə kompensasiya ödəməyi qəbul etdilər (maddə 7).

 Nəticəsi 
1570-1573-cü illər Osmanlı-Venesiya müharibəsində qalib gələn Osmanlı imperiyası bu müqavilə ilə qazandığını təsdiqləmiş oldu. Venesiya Respublikasının müttəfiqlərindən ayrıca sülh müqaviləsi imzalaması Müqəddəs İttifaqın faktiki olaraq dağılmasına rəvac verdi.

Venesiyanı Müqəddəs İttifaqdan ayıran Osmanlı imperiyası 1573-cü ildən etibarən diqqətini İspaniya imperiyası və onun müttəfiqlərinə yönəltdi. Eyni il Piyalə Paşa və Qılınc Əli Paşanın komandanlığı altında Neapol krallığının Apuliya torpaqlarını hədəf alan Osmanlı donanması nəhayət 1574-cü ildə Tunisi fəth etdi (bir il əvvəl ispanlar tərəfindən geri alınmış).

 İstinadlar 

Kateqoriya:Osmanlı imperiyasının müqavilələri
Kateqoriya:Aralıq dənizi regionunun tarixi
Kateqoriya:İtaliya tarixi
Kateqoriya:Kipr tarixi