Mütəşəkkil cinayətkarlıq

Mütəşəkkil cinayətkarlıq — maddi mənfəət və ya güc əldə etmək üçün məqsədi ilə yaradılmış olan dəstələri ifadə etmək üçün istifadə olunurDiego Gambetta (1996). The Sicilian Mafia: the business of private protection. Harvard University Press. Tilly, Charles. 1985. "State Formation as Organized Crime". In Evans, Peter, Dietrich Rueschemeyer, and Theda Skocpol, eds.: Bringing the State Back In. Cambridge: Cambridge University Press.. Milli və beynəlxalq səviyyədə əlaqələrə malik olan və müəyyən bir təşkilat (və ya təşkilatlanma) vasitəsilə həyata keçirilən xüsusən də narkotik və psixotrop maddələrin ticarəti, maliyyə cinayətləri və silah qaçaqmalçılığı başda olmaqla yüksək gəlir təmin edən cinayətlərin ümumi adıdırVarese, F. (2001). The Russian Mafia: private protection in a new market economy. Oxford University Press.Wang, Peng (2017). The Chinese Mafia: Organized Crime, Corruption, and Extra-Legal Protection. Oxford: Oxford University Press. Chu, Y. K. (2002). The Triads as Business. Routledge. Hill, P. B. (2003). The Japanese Mafia: Yakuza, Law, and the State. Oxford University Press. Mütəşəkkil cinayətkar qruplar müntəzəm olaraq kriminal dəstələr ilə qarışdırılsalar da, əslində onlar müxtəlif funksiyalara görə təşkilatlanmış olan, üfüqi və şaquli iyerarxiyaya malik cinayətkar qruplardırlarInterview with Panos Kostakos: . Lakin ən əsas olan budur ki, onlar bu və ya digər səviyyədə dövlət məmurları ilə əməkdaşlıq edərək ədalətdən və qanundan bir növ immunitet (toxunulmazlıq) əldə etməyə çalışırlarof Organized Crime  Retrieved 6 October  2023Profits Transformed the Mob  Retrieved 6 October  2023. Mütəşəkkil cinayətkar qruplar daha çox dövlətin güc tətbiq etmək hüququna malik olan hüquq mühafizə orqanları və ona nəzarət edən polislər, hakimlər, prokurorlar və hərbçilər kimi dövlət məmurları ilə əməkdaşlıq etməyə meyllidirlər. Mütəşəkkil cinayətkar qruplar yalnız bir sahədə fəaliyyət göstərsələr də, məsələn, yalnız heroin qaçaqmalçılığı ilə məşğul olsalar da, maliyyələşdirmə, təhlükəsizlik, güc tətbiqi, nəzarət, daşınma və çirkli pulların yuyulması kimi funksiyalar baxımından bir-birilərindən fərqlənirlərMacionis, Gerber,  John, Linda (2010). Sociology 7th Canadian Ed. Toronto, Ontario: Pearson Canada Inc. p. 206..

 Mütəşəkkil cinayət əməllərinin (cinayətkarlığın) növləri 

 Oğurluq və dələduzluq:
 Biznes sahələrinə görə:
 Qiymətli əşya daşıyan avtomobillərin qaçırılması
 Oğurluq
 Müflis olma dələduzluğu (müflis olma saxtakarlığı)
 Sığorta dələduzluğu
 Səhm dələduzluğu (Şirkət daxilində)
 Fiziki şəxslərə görə:
 Avtomobil oğurluğu
 Evlərin qarət olunması 
 Kredit kartı saxtakarlığı
 Səhm dələduzluğu (Səhm qiymətlərinin dəyərinin şişirdilərək satılması)
 Dövlət istiqamətli:
 Tenderlərin saxtalaşdırılması
 Saxta pulların çap edilməsi (Mistifikasiya)
 Qaçaqmalçılq, saxta etiketlər vasitəsilə, siqaret və spirtli içkilərin qaçaqmalçılığı
 Qeyri-leqal işçiləri işə götürmək və bu məqsədlər üçün ölkəyə gətirmək
 Qeyri-qanuni xidmət və malların təqdim edilməsi:
 Sələmçilik
 Mərc
 Qumar
 Fahişəlik
 Narkotik maddələrin satışı
 Silah ticarəti
 Muzdlu qatil təmini
 Zəhərli tullantıların utilizasiyası
 İnsan qaçaqmalçılığı
 İnsan alveri (Dilənçiliiyə və fahişəliyə məcbur etmə)
 Çirkli pulların yuyulması

 Axırıncı dövrlər 

Axır zamanlarda beynəlxalq və milli təhlükəsizliyi təhdid edən ən mühüm problemlərdən biri hesab edilir. Onların terror təşkilatları ilə də əlaqələri mövcud ola bilər.

Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə üzrə Avropa İşçi Qrupunun 28-31 mart 1996-cı il tarixlərində Almaniyanın Leypsiq şəhərində keçirilmiş olan iclası zamanı mütəşəkkil cinayətkarlığın formalaşması üçün müəyyən edilmiş kriteriyalar aşağıdakılardır:

 Haqsız qazanc əldə etmək üçün bir yerə yığılmış və aralarında əmək bölgüsü olan iyerarxik struktur,
 Cinayət yolu ilə əldə edilmiş olan gəlirlər,
 Cinayətlərin törədilməsi məsələsində müntəzəmlik,
 Mövcud mütəşəkkil strukturun daxilində tətbiq edilən sanksiya sisteminin mövcud olması,
 Zorakılıq və təhdid kimi üsullardan istifadə edilməsi,
 Dövlət və şəxsi (xüsusi) sektorlara nüfuz edilməsi,
 Əldə edilmiş olan çirkli pulların yuyulması.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Mob Life: Gangster Kings of Crime — slideshow by Life magazine
 UNODC — United Nations Office on Drugs and Crime — sub-section dealing with organized crime worldwide
 "Organized Crime" — Oxford Bibliographies Online: Criminology. 

Kateqoriya:Mütəşəkkil cinayətkarlıq
Kateqoriya:Növlərinə görə cinayətkarlıq