Qravitasiya paradoksu

Qravitasiya paradoksu Almaniyada XIX əsrdə Neyman və Zelliger tərəfindən söylənilmişdir. Maddə ilə bərabər doldurulmuş sonsuz Kainatın ixtiyari nöqtəsində, Nyutonun ümumdünya cazibə qanununa əsasən, qravitasiya qüvvəsini birqiymətli hesablamaq olmaz. Doğrudan da əgər nümunə kütləsinin yerləşdiyi nöqtə konsentrik qatlardan ibarət sferanın mərkəzində
olarsa, bu sferanın nümunə kütləsi tərəfindən cazibə qüvvəsi
sıfır olar; əgər nümunə kütləsi olan nöqtə konsentrik qatlardan
ibarət sferanın mərkəzindən r məsafədə yerləşərsə, bu sferanın
kütləsinə nümunə kütləsi tərəfindən cazibə qüvvəsi, r radiuslu
kürənin onun səthindəki nümunə kütləsini cəzb etmə qüvvəsi
ilə təyin olunar. Bu qeyri-birqiymətlilik qravitasiya paradoksu
adlandırılmışdır. Bu paradoks onunla əlaqədardır ki, Nyutonun
qravitasiya nəzəriyyəsini bütövlükdə Kainata, həmçinin Metaqalaktikaya tətbiq etmək olmaz. Çünki Nyuton qravitasiya nəzəriyyəsində cazibə qüvvəsinin Evklid fəzasında ani yayıldığı qəbul edilir. Sonsuz
Kainat fəzasında isə nəhəng kütlələr paylandığından Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə görə əyrilik evklid fəzasından kənara çıxır; digər tərəfdən isə çox uzaq qalaktikalar işıq sürətinə yaxın sürətlə bir-birindən uzaqlaşırlar. Buradan aydın olur ki, böyük miqyaslı məsafələrdə qravitasiya qarşılıqlı təsirini öyrənmək üçün Nyutonun qravitasiya
nəzəriyyəsinə deyil, Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə — relyativist qravitasiya nəzəriyyəsinə istinad etmək lazımdır. Bu halda Nyuton mexanikasının məhdudluğundan doğan qravitasiya paradoksu öz mahiyyətini itirir.R. Ə. Hüseynov. Ümumi astrofizika. Dərslik, Bakı: "Bakı Universiteti" nəşriyyatı, 2010, З51 səh.

 Həmçinin bax 
 Qravitasiya dalğalarının kəşfi
 Nisbilik nəzəriyyəsi

 İstinadlar 

Kateqoriya:Astrofizika