Gevorq Arutyunyan

Gevorq Saqateloviç Arutyunyan (həmçinin Jora; ; ) — Ermənistan-sovet dramaturqu, yazıçısı, teatr xadimi və ssenaristi. Ermənistan SSR Dövlət mükafatı (1979), Ermənistan Yazıçılar İttifaqının "Qabriel Sundukyan" mükafatı və "Artavazd" mükafatı laureatı. Ermənistan SSR əməkdar artisti (1975).

 Həyatı 
Gevorq Arutyunyan 7 sentyabr 1928-ci ildə Ermənistan SSR-də anadan olmuşdur. İbtidai təhsil aldıqdan sonra İrəvan Tibb Texnikumuna daxil olmuşdur. 1946-cı ildə kollec təhsilini uğurla başa vurmuşdur. 1950–1965-ci illərdə müxtəlif tibb müəssisələrində işləmiş, eyni zamanda İrəvan Tibb İnstitutunda təhsil almış və 1962-ci ildə oradan məzun olmuşdur. 1964-cü ildə SSRİ Ədəbiyyat Fondunun Ermənistan bölməsinin klinikasının baş həkimi kimi çalışmışdır. Bir il sonra həmişəlik tibbdən ayrılmışdır.

Gevorq Arutyunyan 1965-ci ildə SSRİ Ədəbiyyat Fondunun Ermənistan bölməsinin direktoru vəzifəsinə təyin edilmiş və 1995-ci ilə qədər bu qurumda işləmişdir. Arutyunyan bir çox komediya və pyeslərin müəllifidir, bəziləri həm Ermənistanda, həm də xaricdə tamaşaya qoyulmuşdur. Yazıçının əsərləri bir çox müxtəlif dillərə tərcümə olunmuşdur. Ədəbiyyat sahəsində xidmətlərini nəzərə alınaraq Ermənistan Yazıçılar İttifaqının komitəsinin tərkibi qəbul edilmişdir. Bundan əlavə, Gevorq Arutyunyan bir çox pyeslərin müəllifi, eləcə də bir sıra SSRİ filmlərinin ssenari müəllifi olmuşdur. Ermənistan Respublikasının "Qabriel Sundukyan" adına dövlət mükafatına və "Artavazd" teatr mükafatına layiq görülmüşdür. Gevorq Arutyunyana bir sıra nəşrlər və tədqiqatlar həsr edilmişdir. Bunlardan biri dramaturq Jirayr Ananyanın "Gevorq Arutyunyan" (İrəvan, 1981) əsəridir. Digər bir ömür boyu araşdırma Ermənistan Respublikası Milli Elmlər Akademiyasının akademiki Sevak Arzumanyanın yazdığı "Yumor cəngavəri" (İrəvan, 1999) əsəridir.

Gevorq Arutyunyan 10 yanvar 2002-ci ildə vəfat etmişdir.

 İrsi 
Gevorq Arutyunyanun ölümündən bir il sonra, 2003-cü ildə anadan olmasının 75 illiyi münasibəti ilə Arutyunyanın əvvəllər nəşr olunmamış əsərləri toplusu nəşr edilmişdir. 2005-ci ildə qızı Qayane Arutyunyanın səyi ilə müasirlərinin onun haqqında xatirələrini toplayan "Gəldi, təəccübləndi, getdi" antologiyası nəşr olunmuşdur. 2006-cı ildə ədəbiyyatşünaslıq üzrə elmlər namizədi Vaçaqan Qriqoryanın "Gevorq Arutyunyanın dramı" əsəri nəşr olundu. 2008-ci ilin sonunda Qevorq Arutyunyanın anadan olmasının 80 illiyi münasibətilə A. Paronyan adına Musiqili Komediya Teatrında xalq artisti Yervand Qazançıyan "Cənab Şmo və dostlar" adlı sonuncu tamaşasını səhnəyə qoymuşdur.

 Mükafatları 
 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (22 avqust 1986).
 "Şərəf nişanı" ordeni (09 avqust 1978) – sovet ədəbiyyatı sahəsində xidmətlərinə görə və anadan olmasının əlli illiyi ilə əlaqədar.
 Ermənistan SSR Dövlət Mükafatı
 Ermənistan Yazıçılar İttifaqının Qabriel Sundukyan adına mükafatı
 "Artavazd" Teatr Mükafatı

 Film ssenariləri 
 1955 – Qızıl buğa (qısametrajlı film)
 1964 – 4 saylı dodaq boyası
 1969 – Uduzan fanos (qısametrajlı film)
 1975 – Şimallı gəlin
 1980 – Böyük qələbə
 1984 – Yanğın
 1987 – Yol ayrıcında aptek

 Pyesləri 
 199 saylı xəstə
 Çiçəklər aləmində
 Ürək xəstəliyi
 Xəzər müharibəyə gedir
 Xoşbəxt insanlar
 Yol ayrıcları
 Sənin son sığıncağın
 İyun günəşli idi
 Bizim yaşda

 İstinadlar 

Kateqoriya:Ermənistan dramaturqları
Kateqoriya:Ermənistan ssenaristləri
Kateqoriya:Ermənistan SSR əməkdar incəsənət xadimləri
Kateqoriya:SSRİ teatr rejissorları
Kateqoriya:SSRİ dramaturqları
Kateqoriya:SSRİ ssenaristləri
Kateqoriya:SSRİ ssenaristləri