Daşbaşı (Kvemo-Kartli)

Daşbaşı () — Gürcüstanın Tsalka bələdiyyəsinin Trialeti Sadabo icması kənd. Çoçiani yaylasında, dəniz səviyyəsindən 1,500 metr yüksəklikdə, Tsalkadan 2,5 km məsafədə yerləşir. 2014-cü ilin məlumatına görə, kəndin əhalisi 295 nəfərdir.

 Tarixi 
Kəndin tarixi adı Axalkalakidir. Bu ərazi eneolit dövrünə aid silahların kəşfi əsasında məlum olmuşdur ki, qədim zamanlardan insanlar tərəfindən məskunlanmışdır. Yaxınlıqdakı kanyonda e.ə. VI–V əsrlərə aid mağaralar var. Bu regionun urbanizasiyası Gürcüstanda "yeni şəhərləşmə" dövründə, IX–X əsrlərdə baş vermişdir və buradan keçən yolun inkişafı ilə sıx bağlıdır. 1392-ci ilə aid qeydlərdə katolik mülklərində Axalkalakinin adı çəkilir. 1676–1724-cü illər arasında Axalkalaki kral şəhəri kimi tanınmışdır, onun müxtəlif vaxtlarda sakinləri Barataşvili feodal ailəsinin qolu olan Germanozişvili ailəsinə mənsub olmuşdur. Orta əsrlərin sonlarında Sabaratiano komandirləri Axalkalakidə yaşayırdılar. 1721-ci ildə o vaxtkı Sabaratiano komandiri Vaxuşti Batonişvili burada stansiya yaratmış və Kartlinin siyahıyaalınmasında iştirak etmişdir.http://dspace.gela.org.ge/handle/123456789/622  გვ. VII

X–XI əsrlərə aid gürcü memarlığının iki abidəsi burada qorunub saxlanılmışdır/ Bu dövr Trialeti üzərində hökmranlıq edən Kldekari zadəganlarının hakimiyyətinin zirvəsinə təsadüf etmi.dir. Bu abidələr zəngin epiqrafik məzmuna və fərqləndirici daş oymalarına malikdir.ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი, თბ., 2013, გვ., 76–77ბერძენიშვილი დ., რჩეულიშვილი ლ., ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 287.

"Daşbaşı" kəndinin adı Rusiyanın 1898-ci il bir variantlı xəritəsində "Ташбашъ" kimi qeyd edilmişdir.

Kənddə iki kilsə var:

 Müqəddəs Georgi kilsəsi "sərbəst xaç" tipli qübbəli tikilidir. Mənbələrə görə, X–XI əsrlərdə tikilmişdir. Trialeti-Eristavdan olan Eristav Ratinin əmri ilə dağıdılmışdır. Günbəzin ağzından ancaq karniz parçaları qalmışdır. Binanın dekorativ ornamentində geniş yayılmış sifətlərlə yanaşı, orijinal heykəltəraşlıq kompozisiyaları da mövcuddur.
 İkinci kilsə günbəzsiz yonma daşdan tikilmiş birkameralı tikilidir. Asomaturlidə baş daşları üzərində həkk olunmuş lapid mətnlərin fraqmentlərinə görə, Rati Eristavt dövründə tikilmişdir. Bu, XIX əsrdə məskunlaşmış erməni əhalisi tərəfindən öz ehtiyacları üçün istifadə edilmişdir. Təmir zamanı yonma daşla örtülmüş divarlarda Asomathuruli ilə oyulmuş köhnə özlü yazıların böyük hissəsi zədələnmişdir.

Daşbaşı yaxınlığında dərin lava ilə kəsilmiş kanyon var, onun sağ tərəfində bir qrup mağara mövcuddur. Bu mağaralar əsasən insan tərəfindən yaradılmışdır, lakin bəzilərinin təbii boşluqlardan (lava axınları var) çıxdığı aydın görünür. Tsalka kanyonu "Gürcüstanın Qırmızı Kitabı"na daxil edilmişdir.Dashbashi Canyon in Georgia  Protected Planet 2014–2019წალკის კანიონი | საქართველოს ეროვნული პარკები  nationalparks.ge

 Əhalisi 
2014-cü ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 295 nəfər yaşayır. Onların əksəriyyəti (94%) etnik ermənilərdir.
Siyahıyaalma ili Əhali Kişi Qadın 2002საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II 367 164 203 2014295 136 159

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat 
 ლ. მელიქსეთ-ბეგი, მეგალითური კულტურა საქართველოში, თბ., 1938
 ქართული წარწერების კორპუსი. I.: აღმოსავლეთ და სამხრეთი საქართველო (V–X სს.), თბ., 1980, გვ., 243–248

Kateqoriya:Tsalka bələdiyyəsinin yaşayış məntəqələri
Kateqoriya:Kvemo-Kartlinin yaşayış məntəqələri