Şahzadə Rupert damlası

Şahzadə Rupert damlası s:ЭСБЕ/Батавские слезки (Bataviyanın şərəfinə — Hollandiyanın köhnə adı), həmçinin Bolonya şüşələri, Batavi göz yaşları () — son dərəcə yüksək daxili mexaniki gərginliyə malik temperli şüşənin dondurulmuş damcıları

 Fiziki izahatı 
Temperatur aşağı düşdükdə, ərimiş şüşə kristallaşmır, əksinə şüşəli bir vəziyyətə çevrilir, yəni sərtləşən şüşənin atomları kristalda olduğu kimi "düzgün" yerlərini tutmağa vaxt tapmırlar, lakin bir quruluş meydana gətirirlər. mayenin quruluşuna bənzəyir. Qeyd etmək vacibdir ki, bu vəziyyətdə şüşənin xüsusiyyətləri, xüsusən də həcm ərimənin soyuma sürətindən əhəmiyyətli dərəcədə asılıdırШульц М. М., Мазурин О. В. Современное представление о строении стёкол и их свойствах. — Л.: Наука. 1988. — 200 с. — ISBN 5-02-024564-X..

400-600 °C temperaturda ərimiş şüşə damcısı suya düşəndə ​​onun xarici təbəqəsi o qədər tez soyuyur ki, şüşənin strukturunun özünü yenidən təşkil etməyə vaxtı olmur və həcmdə müvafiq dəyişiklik (azalma) az olur. . Digər tərəfdən, damlanın nüvəsi yavaş-yavaş soyuyur və buna görə də özək şüşəsinin strukturu xarici təbəqədəki şüşə ilə müqayisədə çox daha böyük dərəcədə dəyişir. Bununla belə, nüvənin həcmi struktur dəyişikliyinə görə dəyişə bilməz, çünki həcmdə belə bir dəyişikliyin qarşısını xarici təbəqə alır. Nəticədə, nüvə uzanır və xarici təbəqə sıxılır. Başqa sözlə desək, soyudulmuş damcının daxili hissəsində mexaniki dartılma gərginlikləri, xarici hissədə isə sıxıcı gərginliklər təsir göstərirСамоцкаяВ. Взрывающаяся капля принца Руперта . Sıxılmış qabıq çox güclüdür (məsələn, aerozol qutularının və ya beton metro tunellərinin dibləri eyni şəkildə qurulur), lakin qabıq məhv edilərsə, bütün gərginlik çıxarılır və damcı partlayır.

Temperli şüşə oxşar şəkildə əldə edilir - bununla belə, qabığı qıra biləcək quyruğu yoxdur (daha doğrusu, bu "quyruqlar" ən böyük əyriliyi olan künclərdir). Əgər qabıq hələ də sınmağa müvəffəq olarsa (məsələn, belə şüşədən bir stəkan başqa stəkana daxil edib onu qızdırmaqla və ya belə şüşənin vərəqinin ucuna vurmaqla), eyni “partlayış” mümkündür.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 




 Xarici keçidlər 
 Раскрыта загадка стеклянных слез принца Руперта // lenta.ru, 10 мая 2017





Kateqoriya:Şüşə
Kateqoriya:Fiziki effektlər və hadisələr