Sosial şəbəkə

Sosial şəbəkə — sosial aktyorlar toplusundan (fərdlər və ya təşkilatlar), ikili əlaqələr dəstindən və aktyorlar arasında digər sosial qarşılıqlı təsirlərdən ibarət sosial quruluş. Sosial şəbəkə perspektivi bütün sosial varlıqların strukturunu təhlil etmək üçün bir sıra metodlar, eləcə də bu strukturlarda müşahidə olunan nümunələri izah edən müxtəlif nəzəriyyələr təqdim edir. Bu strukturların tədqiqi yerli və qlobal nümunələri müəyyən etmək, nüfuzlu qurumları tapmaq və şəbəkə dinamikasını araşdırmaq üçün sosial şəbəkə təhlilindən istifadə edir.

Sosial şəbəkələr və onların təhlili sosial psixologiyadan, sosiologiyadan, statistikadan və qrafik nəzəriyyəsindən yaranan mahiyyətcə fənlərarası akademik sahədir. Georq Zimmel sosiologiyada triadaların dinamikasını və "qrup mənsubiyyətləri şəbəkəsini" vurğulayan erkən struktur nəzəriyyələrinin müəllifidir. Cekob Moreno 1930-cu illərdə şəxsiyyətlərarası münasibətləri öyrənmək üçün ilk sosioqrammaları işləyib hazırlayan hesab olunur. Bu yanaşmalar 1950-ci illərdə riyazi olaraq rəsmiləşdirildi və sosial şəbəkələrin nəzəriyyələri və metodları 1980-ci illərdə sosial və davranış elmlərində geniş yayıldı. Sosial şəbəkə təhlili indi müasir sosiologiyanın əsas paradiqmalarından biridir və bir sıra digər sosial və formal elmlərdə də istifadə olunur. Digər mürəkkəb şəbəkələrlə birlikdə o şəbəkə elminin yeni yaranan sahəsinin bir hissəsini təşkil edir.
 İcmal 
Sosial şəbəkə fərdlər, qruplar, təşkilatlar və hətta bütöv cəmiyyətlər (sosial vahidlər, fərqləndirmə) arasındakı münasibətləri öyrənmək üçün sosial elmlərdə faydalı olan nəzəri konstruksiyadır. Termin bu cür qarşılıqlı təsirlərlə müəyyən edilən sosial quruluşu təsvir etmək üçün istifadə olunur. Hər hansı bir sosial vahidin bağlandığı əlaqələr həmin bölmənin müxtəlif sosial əlaqələrinin yaxınlaşmasını ifadə edir. Bu nəzəri yanaşma mütləq əlaqəlidir. Sosial şəbəkə yanaşmasının sosial qarşılıqlı əlaqəni dərk etmək aksiomu ondan ibarətdir ki, sosial hadisələr ilk növbədə bu vahidlərin xassələri əvəzinə vahidlər arasında və daxilində olan münasibətlərin xassələri vasitəsilə düşünülməli və araşdırılmalıdır. Beləliklə, sosial şəbəkə nəzəriyyəsinin ümumi tənqidi praktikada belə olmaya bilməsidir, baxmayaraq ki, fərdi agentlik çox vaxt nəzərə alınmır.Scott, John P. (2000). Social Network Analysis: A Handbook (2nd edition). Thousand Oaks, CA: Sage Publications. Məhz bu şəbəkə konfiqurasiyalarını tək və ya kombinasiyada təşkil edən bir çox müxtəlif münasibətlər növü olduğundan şəbəkə analitikası geniş tədqiqat müəssisələri üçün faydalıdır. Sosial elmdə bu tədqiqat sahələrinə antropologiya, biologiya, kommunikasiya elmləri, iqtisadiyyat, coğrafiya, informasiya elmləri, təşkilati tədqiqatlar, sosial psixologiya, sosiologiya və sosiolinqvistika daxildir, lakin bunlarla məhdudlaşmır.
 Həmçinin bax 

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat 













 Xarici keçidlər 

Təşkilatlar
 International Network for Social Network Analysis

Resenziyalı jurnallar
 Social Networks
 Network Science
 Journal of Social Structure
 Journal of Mathematical Sociology
 Social Network Analysis and Mining (SNAM)


Dərsliklər və tədris resursları
 Networks, Crowds, and Markets (2010) by D. Easley & J. Kleinberg
 Introduction to Social Networks Methods (2005) by R. Hanneman & M. Riddle
 Social Network Analysis Instructional Web Site by S. Borgatti
 Guide for virtual social networks for public administrations (2015) by Mauro D. Ríos (in Spanish)

Məlumat dəstləri

 Pajek's list of lists of datasets
 UC Irvine Network Data Repository
 Stanford Large Network Dataset Collection
 M.E.J. Newman datasets
 Pajek datasets
 Gephi datasets
 KONECT – Koblenz network collection
 RSiena datasets

Kateqoriya:Sosioloji nəzəriyyələr
Kateqoriya:Sosioloji terminologiya
Kateqoriya:Sosial elmlər
Kateqoriya:Sosial məlumat emalı
Kateqoriya:Təşkilati nəzəriyyə
Kateqoriya:Kommunikasiya nəzəriyyəsi
Kateqoriya:Sosial şəbəkələr