Tosun paşa

Tosun paşa — rejissoru Kartal Tibet, ssenarisini Yavuz Turgul, prodüserləri Ertem Eğilmez və Nahit Ataman olan 1976-cı ildə çəkilmiş komediya janrında çəkilmiş türk filmi. Baş rollarda Kamal Sunal, Şənər Şən, Müjdə Ar, Adile Naşit və Ayşən Qruda çəkilib. Filmin hekayəsi Nikolay Qoqolun yazdığı “Hökumət müfəttişi” pyesinin uyğunlaşdırılmasıdır. Film həm də Kartal Tibetin rejissoru olduğu ilk filmdir.

Filmdə Kamal Sunalın canlandırdığı "Tosun Paşa" obrazı dövrün Misir valisi Kavalalı Mehmed Əli Paşanın oğlu Əhməd Tosun Paşadan ilhamlanıb.

 Mövzu 
Filmin süjeti 19-cu əsrdə Osmanlı İmperiyasının Misir vilayətində cərəyan edir. İki məşhur ailə Tellioğulları və Səfəroğulları İsgəndəriyyənin ən qiymətli yeri olan "yaşıl vadi" üçün bir-birləri ilə şiddətli mübarizə aparırlar. Dövlət məmurları vadinin kimə məxsus olduğuna qərar verə bilmirlər. Tellioğlu və Səfəroğlu ailələri daha sonra yaşıl vadini və İsgəndəriyyənin ən yüksək məmuru Davər bəyin qızı Leylanı (Müjdə Ar) almaq üçün şiddətli mübarizəyə girirlər. Davər bəy (Mete Sezər) Leylanı Səfəroğullarına verməyə qərar verir. Bu halda Tellioğlu ailəsi daha böyük üstünlük əldə etmək üçün evin uşağı Şabanı (Kamal Sunal) Qahirənin ən görkəmli və ən heyranedici paşası Tosun Paşa kimi təqdim edir.

Tosun Paşa qiyafəsində olan Şaban özünü Tellioğlular ailəsinin böyük oğlu Lütfü (Şənər Şən) ilə yaxın dost kimi göstərərək, yaşil vadi və Leylanı Tellioğullarına qazanmaq əvəzinə Leylaya özü aşiq olur və hər şeyi alt-üst edir. Nəticədə işlər ərəb saçına çevrilir və nəhayət əsl Tosun Paşa Qahirə sarayından çıxıb gəlir.

Əsl Tosun Paşa (Oktar Durukan) yaşıl vadini ələ keçirərək Davər bəyin qızı Leylanı özünə arvad alır. Nəticədə bu hadisə ilə canlarını çətinliklə xilas edən Tellioğulları sağ qaldıqları üçün şükür edirlər. Hamının gözündə günahkar Şaban olmuşdu. Lakin Lütfü özü qazdığı quyuya düşərək Tosun Paşanın varlığını bir anlıq unutmuşdu.

 Film heyəti 
 Tellioğulları 
 Kamal Sunal — Şaban (saxta Tosun Paşa)
 Şənər Şən — Lütfü
 Aqil Öztuna — Aqil
 Adile Naşit — Adilə
 Ayşən Qruda — Zəkiyə
 Tuncay Gürəl — Bəkir (kiçik yeznə)
 Ərgin Orbəy — Vəhbi
 Oya Aydonat — Əminə
 Zihni Göktay — Ruhi
 Filiz Toprak — Fatma
 İhsan Bilsev — Mülayim
 Günfər Fəray — Xədicə

 Səfəroğulları 
 Sıtkı Akçatepe — Sıtkı
 Cövdət Arıkan — Suphi
 Hikmət Gül — Rukiyə
 Ata Saka — Qasım
 Aytən Ərman — bənövşəyi geyimli
 Akif Kilman — Aqilə çubuqla vuran'
 Nevin Gülər — sarı geyimli
 Tofiq Şən — mavi pencəkli
 Suna Yıldızoğlu — sarışın qız
 Sıdıka Duruer

 Digər obrazlar 
 Müjdə Ar — Leyla
 Mete Sezər — Davər bəy
 Oktar Durukan — həqiqi Tosun Paşa
 Bilgə Zobu — mərasim komandiri
 Yasəmən Əsmərgül — Dadı
 Hayri Əsən — Dəftərdar bəy
 Cəlal Yonat — Çığırtqan
 Əli Dəmir — Tellioğullarının səhvən qaçırtdığı oğlan

 Çəkiliş yerləri 

Filmdə Yeşilköy səmtindəki Simenoğlu köşkü Tellioğulları ailəsinin iqamətgahı kimi istifadə edilib. Filmin səhra səhnələri İstanbulun Arnavutköy mahalının Ağaçlı kəndində çəkilərkən, İsgəndəriyyə ağası Daver bəyin malikanə səhnələri üçün açıq məkan olaraq Əmirqandakı Sarı Köşkü, daxili səhnələr üçün Sarıyerdəki Səid Halim Paşa Köşkü seçilib. Tellioğulları və Səfəroğulları ailələrinin sahib olmaq üçün mübarizə apardıqları yaşil vadi İstanbulun Kəmərburqaz rayonundadır.

 Çəkiliş qəzası 
Filmdə Tellioğullarının başcısı Aqil obrazını canlandıran Aqil Öztuna filmin çəkilişlərinin davam etdiyi Kəmərburqazda dəvədən yıxılaraq daxili qanaxma keçirib və xəstəxanaya yerləşdirilib. Filmin əvvəlində görünən Aqil Öztuna çəkilişlərdə iştirak edə bilməyib və sonrakı səhnələrdə yer almayıb. 1976-cı il noyabrın 18-də film ekranlara çıxmazdan əvvəl 71 yaşında xəstəxanada vəfat edib.

 İstinadlar 

Kateqoriya:İstanbulda çəkilən filmlər
Kateqoriya:Kinorejissorların debüt filmləri
Kateqoriya:1976-cı ilin filmləri
Kateqoriya:Türkiyənin tarixi filmləri
Kateqoriya:Türkcə filmlər