Dövlət-inhisarçı kapitalizm

Dövlət-inhisarçı kapitalizm — nasist Almaniyası (Üçüncü Reyxin İqtisadiyyatı) və bəzi digər ölkələr üçün xarakterik olan iqtisadi sistem ilk dəfə marksist təlimlərdə təsvir edilmişdir. Hərfi şərhə görə, bu, "kapitalist inhisarlarının qüdrətinin dövlətin gücü ilə birləşməsi ilə xarakterizə olunan inhisar kapitalizminin bir formasıdır".

Belə kapitalizmin yaranması mexanizmi bazarın inhisarlaşdırılması və inhisarların hökumətlə birləşməsidir. Erkən marksistlər belə birləşmənin gec-tez sosializm sisteminin yaradılmasına gətirib çıxaracağına inanırdılar, lakin artıq Lenin dövründə bunun tamamilə doğru olmadığı bəlli oldu və müasir iqtisadi nəzəriyyə bu cür institusional dinamikanı ümumiyyətlə inkar edir.

 Termin yaranma və istifadə tarixi 
K. Marks və F. Engelsin ölümündən sonra onların əsərlərində qeyd etdikləri kapitalizmin bir çox xüsusiyyətləri keçmişdə qaldı. XX əsrin əvvəllərində real kapitalizm, onun istehsal münasibətləri və kapitalist dövlətlərinin siyasi təcrübələri artıq XIX əsrin ortalarında olduğu kimi deyildi. Marksizmin baniləri "istehsal və rabitə vasitələrinin səhmdar cəmiyyətləri tərəfindən idarə oluna bilməyəcəyi, onların burjua hökuməti tərəfindən milliləşdirilməsinin iqtisadi cəhətdən qaçılmaz olacağı bir dövrün gələcəyini qabaqcadan görsələr də" (Marks). yazırdı ki, "müəyyən sahələrdə inhisarın yaranmasına gətirib çıxarır və buna görə də dövlətin müdaxiləsini tələb edir"Маркс К., Энгельс Ф. — Соч., 2 изд., т. 25, ч. 1, с. 481–82; Engels – "dövlət kapitalist cəmiyyətinin rəsmi nümayəndəsi kimi, dövlətin idarəçiliyini öz üzərinə götürməyə məcburdur". müəyyən istehsal və rabitə vasitələri"Энгельс Ф. Анти-Дюринг. — Маркс К., Энгельс Ф. — Соч., 2 изд., т. 20, с. 289), uzun müddət kapitalizmin inkişafı marksist tədqiqatlarda əldə edilən nəzəri ümumiləşdirmə səviyyəsindən irəlidə idi.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Политическая экономия современного монополистического капитализма. — в 2-х томах. — Гл. ред. Н. Н. Иноземцев. — М.: 1970.
 Политическая экономия государственно-монополистического капитализма. — Гл. ред. С. М. Меньшиков. — М.: 1971
 Варга, Е. С. Основные вопросы экономики и политики империализма (после второй мировой войны). — 2-е изд. М.: 1957
 Певзнер, Я. А. Государственно-монополистический капитализм и теория трудовой стоимости (1978).


Kateqoriya:İstehsal və hasilat
Kateqoriya:Siyasi iqtisadiyyat