Şok qumbarası

Çaxnaşma, ildırım çaxması və ya səs bombası kimi də tanınan heyrətləndirici qumbara  düşmənin hisslərini müvəqqəti olaraq yönünü dəyişmək vəya diqqətini yayındırmaq üçün istifadə edilən daha az öldürücü partlayıcı qurğudur . Partlayış zamanı heyrətləndirici qumbara göz qamaşdıran işıq parıltısı və son dərəcə yüksək səsli bir "bang" yaradır. Onlar tez-tez düşmənləri çaşdırmaq və ya diqqətini yayındırmaq üçün yaxın döyüşlərdə, qapıların arxasından  və iğtişaşlara nəzarətdə-də istifadə olunur.

Şok qumbaraları ilk dəfə 1970-ci illərin sonlarında Britaniya Ordusu Xüsusi Hava Xidmətinin antiterror qanadı tərəfindən istifadə edilmişdir  Bonneville, Leigh, The SAS 1983-2014 (Elite), Osprey Publishing, 2016,  , p.9 və o vaxtdan bəri bütün dünyada polis və hərbi qüvvələr tərəfindən geniş istifadə olunur.

Daha az öldürücü təbiətinə baxmayaraq, heyrətləndirici qumbaralar hələ də zərər verə bilir və yaxınlıqda partlayan zaman yaralaya və ya öldürə bilər. Onlar həmçinin yanğınlar törətməyə qadirdirlər. 

 Yaratdığı effektlər 
Heyrətləndirici qumbaralar təqribən 7 meqakandela (Mcd) və 170 desibeldən (dB) çox yüksək səsli "partlayış" yaratmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. 

Flaş gözün bütün fotoreseptor hüceyrələrini müvəqqəti olaraq aktivləşdirir və onu təxminən beş saniyə ərzində kor edir. Bundan sonra qurbanlar görmə qabiliyyətini zəiflədən bir görüntü hiss edirlər. Partlamanın həcmi də qurbanda müvəqqəti karlığa səbəb olur və qulağın içindəki mayeni narahat edir, tarazlığın itirilməsinə səbəb olur. 

 İstehsalı və quruluşu 
Parçalanmış qumbaradan fərqli olaraq, heyrətləndirici qumbaralar partlama zamanı toxunulmaz qalması və parçalanma xəsarətlərinin qarşısını almaq üçün hazırlanmış korpusla tikilir, eyni zamanda partlayışın işığını və səsini keçirməyə imkan verən böyük dairəvi kəsiklərə malikdir. Doldurucu maqnezium və ya alüminiumun pirotexniki metal oksidləşdirici qarışığından və kalium perklorat və ya kalium nitrat kimi oksidləşdiricidən ibarətdir. 

 Təhlükələr 
Gicəlləndirici qumbaraatanların hədəflərinə vurulan zədələri məhdudlaşdırmaq üçün nəzərdə tutulsa da, daimi eşitmə itkisi göürülmüşdür. (Karlıq)  

Sarsıntılı partlayış hələ də yaralanmalara səbəb olmaq qabiliyyətinə malikdir və partlayan zaman yaranan istilik yanan materialları alovlandıra bilər. 1980-ci ildə İranın Londondakı səfirliyinin mühasirəsi zamanı baş verən yanğınlara səs-küylü qumbaraların alışan əşyalarla təmas etməsi səbəb olub. 

 İstinadlar 

Kateqoriya:Britaniya ixtiraları
Kateqoriya:Qumbaralar
Kateqoriya:Hərbi sənaye
Kateqoriya:Ordu