Fakt yoxlama

Fakt yoxlama — şübhəli xəbərlərin və ifadələrin faktiki düzgünlüyünün yoxlanılması prosesi. Fakt yoxlama mətnin və ya məzmunun dərc edilməsindən və ya başqa şəkildə yayılmasından əvvəl və ya sonra aparıla bilər. Daxili fakt yoxlaması qeyri-dəqiq məzmunun dərc olunmasının qarşısını almaq üçün naşir tərəfindən aparılan yoxlamadır. Lakin faktı üçüncü tərəf yoxladıqda, bu proses artıq xarici fakt yoxlama adlanır.

Tədqiqatlar göstərir ki, faktların yoxlanması həqiqətən də vətəndaşlar arasında təsəvvürləri düzəldə bilər, həmçinin siyasətçiləri yalan və ya çaşdırıcı iddialar yaymaqdan çəkindirə bilər. Bununla belə, düzəlişlər zaman keçdikcə azala bilər və ya daha az dəqiq iddialar irəli sürən elitaların göstərişləri ilə təzyiq altında qala  bilər. Siyasi faktların yoxlanılması bəzən publisistika kimi tənqid olunur. ABŞ siyasətindəki fakt yoxlayıcılarının nəzərdən keçirilməsi fakt yoxlamanın yanlış təsəvvürləri azaltmaq üçün effektiv bir yol olub-olmaması və metodun etibarlı olub-olmaması ilə bağlı qarışıq bir nəticə göstərir.
 Tarixi 
1850-ci illər və daha sonrakı tarixlərdə çıxan sensasiyalı qəzetlər daha faktiki mediaya tədricən ehtiyac yaradırdı. Kolin Diki faktların yoxlanmasının sonrakı təkamülünü təsvir etmişdir.Dickey, Colin (Fall, 2019). The rise and fall of facts. Columbia Journalism Review. https://web.archive.org/web/20191207195717/https://www.cjr.org/special_report/rise-and-fall-of-fact-checking.php Əsas elementlər 1850-ci illərdə Associated Press-in yaradılması, New York World jurnalından Ralf Pulitzer, Henri Lus və Time jurnalı, və "The New Yorker"in məşhur fakt yoxlama şöbəsi idi.
 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat 

 The Poynter Institute's summary of research on fact-checking.



 Lewis-Kraus, Gideon (2012). "RIFF: The fact-checker versus the fabulist", The New York Times Magazine (online), 21 February 2012 (print edition, 26 February 2012, p. MM45, title, "I Have Taken Some Liberties")
 See: 
 Heffernan, Virginia (2010) "The Medium: What 'fact-checking' means online" , The New York Times Magazine (online), 20 August 2010 (print edition, 22 August 2010, p. MM14). Accessed 27 July 2015.
 Silverman, Craig (2010) "Top fact checkers and news accuracy experts gather in Germany", Regret the Error (online), 4 September 2010
 See:
  accessed 28 July 2015. Cited by Tobias Reitz & Kersten Alexander Riechers (2011) "Quo vadis Qualitätssicherung? Corrigo, Konzeption eines Crowdsourced Media Accountability Services", p. 151, Fachbereich Media, 31 May 2011 (Hochschule Darmstadt, University of Applied Sciences)

 Bergstrom, Carl T. and Jevin West. "Calling Bullshit: Data Reasoning in a Digital World." Online Lecture INFO 198 / BIOL 106B, 2017, University of Washington.







 Nyhan, Brendan. 2020. "Facts and Myths about Misperceptions ". Journal of Economic Perspectives, 34 (3): 220–36. 


 Xarici keçidlər 
 Duke Reporters Lab
 Example of fact-checking with image of fact-checker's notes from ProPublica

Kateqoriya:Jurnalistika peşələri