Media ekologiyası

Media ekologiyası — media, texnologiya və kommunikasiyanı və onların insan mühitinə necə təsir etdiyini öyrənən nəzəriyyə. Nəzəri konsepsiyalar 1964-cü ildə Marşall MakLuhan tərəfindən təklif edilmişdir. Media ekologiyası termini isə ilk dəfə rəsmi olaraq 1968-ci ildə Nil Postman tərəfindən təqdim edilmişdir.

Bu kontekstdə ekologiya medianın istifadə olunduğu mühitə – onların nə olduğu və cəmiyyətə necə təsir etdiyinə aiddir.Understanding Me: Lectures and Interviews, by Marshall McLuhan, edited by Stephanie McLuhan and David Staines, Foreword by Tom Wolfe. MIT Press, 2004, p. 271. Nil Postman qeyd etmişdir ki, "biologiyada "mühit" bakteriya mədəniyyətinin böyüdüyü bir şeydirsə (Petri qabında olduğu kimi), media ekologiyasında mühit [insan] mədəniyyətinin böyüdüyü texnologiyadır". Başqa sözlə, "media ekologiyası ünsiyyət vasitələrinin insan qavrayışına, anlayışına, hisslərinə və dəyərlərinə necə təsir etməsi, media ilə qarşılıqlı əlaqələrinin onların yaşamaq şansını necə asanlaşdırması və ya əngəlləməsi məsələsinə baxır. Ekologiya sözü bu mühitlərin öyrənilməsini nəzərdə tutur: onların strukturu, məzmunu və insanlara təsiri. Nəticə etibarı ilə mühit, insanlara müəyyən düşüncə, hiss və davranış üsullarını tətbiq edən mürəkkəb mesaj sistemidir."

Bundan əlavə, alimlər medianı geniş şəkildə cəmiyyətin təbiəti və mədəniyyətini ikisi arasında "trafik"i öyrənən media ekologiyası ilə birləşdirən infrastruktur sistemi ilə müqayisə etmişdilər.

 Qlobal kənd 

Marşall MakLuhan təcridin sonunu xarakterizə etmək üçün qlobal kənd ifadəsini işlətmişdir: "insanlar artıq təcrid olunmuş vəziyyətdə yaşaya bilməzlər, əksinə, həmişə davamlı və ani elektron media ilə bağlanacaqlar". MakLuhan "Qutenberq qalaktikası: Tipoqrafik insanın yaradılması" kitabında qlobal kənd ideyasına toxunur: "Bir kəndin xarakteri belədir və ya elektrik mediası olduğu üçün qlobal kəndin də xarakteri belədir. Qlobal qarşılıqlı asılılığın bu əsas yeni ölçüsündən ən çox xəbərdar olan reklam və PR icmasıdır".

 Araşdırılması 
"Twitter", "Instagram", "Facebook" kimi sosial media platformalarının yüksəlişi və onların cəmiyyətdəki ünsiyyətə təsiri ilə bağlı əhəmiyyətli araşdırmalar aparılır. Bu araşdırmalarnın bəziləri media ekologiyası perspektivi ilə aparılır.

Bir çox insan sosial media platformalarından dostları və ailəsi ilə əlaqə saxlamaq, sosiallaşmaq və ya hətta alış-veriş etmək üçün istifadə etsə də, bu platformalar sosial aktivlik üçün də mühüm rol oynayır. Sosial media aktivizmi və heşteq aktivizmi əsas medianın və ictimaiyyətin diqqətini müəyyən səbəblərə görə cəlb etmək və etirazları asanlaşdırmaq üçün populyar üsullara çevrilmişdir.

 Həmçinin bax 
 Texnoloji determinizm

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Media Ecology Association
 Media Ecology reading list on the MEA website
 A First Look at Communication Theory, see McLuhan Chapter = Media Ecology of Marshall McLuhan/ by Em Griffin and E. J. Park

Kateqoriya:Kommunikasiyaşünaslıq
Kateqoriya:Antropologiya
Kateqoriya:Mediaşünaslıq
Kateqoriya:İnformasiya elmi