Milli Təhlükəsizlik Şurası (Türkiyə)

Milli Təhlükəsizlik Şurası (, MGK) — Türkiyə Prezidentinin (baş komandan olan) milli təhlükəsizlik, hərbi və xarici siyasət məsələlərini yüksək səviyyəli milli təhlükəsizlik rəsmiləri ilə müzakirə etmək və müxtəlif dövlət agentlikləri arasında bu siyasətləri koordinasiya etmək üçün istifadə etdiyi əsas dövlət qurumu. Digər ölkələrin milli təhlükəsizlik şuraları kimi, MGK də milli təhlükəsizlik siyasətini formalaşdırır.

Qurumun siyasəti Milli Təhlükəsizlik Siyasəti Sənədində () ifadə edilir və bu, adətən "Qırmızı Kitab" kimi tanınır. "Qırmızı Kitab"ı bəzən Türkiyədə "ən məxfi" sənəd adlandırırlar. On ildə bir və ya iki dəfə yenilənir.

 Tarixi 
MGK-nin yaradılması 1960-cı il hərbi çevrilişinin nəticəsi idi və 1961-ci ildən konstitusiyanın bir hissəsidir. Beləliklə, 1961-ci il konstitusiyası Türkiyə alimi Sakallıoğlunun "ikibaşlı siyasi sistem" adlandırdığı şeyi yaratmışdır: "mülki nazirlər şurası milli təhlükəsizlik şurası ilə icra hakimiyyəti səviyyəsində yanaşı mövcud idi və hərbi ədliyyə sistemi mülki ədliyyə sistemi ilə yanaşı müstəqil şəkildə fəaliyyət göstərməyə davam etmişdir".Sakallioglu, Cizre. 

MGK-nin rolu 1980-ci il hərbi çevrilişindən sonra hərbi xunta tərəfindən hakimiyyətin mülki siyasətçilərə verilməsindən əvvəl qəbul edilən 1982-ci il konstitusiyası ilə daha da gücləndirilmişdir. Bundan sonra onun tövsiyələrinə Nazirlər Şurası tərəfindən üstünlük verilmişdir. Bundan əlavə, MGK-də yüksək səviyyəli hərbi komandirlərin sayı və çəkisi onun mülki üzvləri hesabına artmışdır.Sakallioglu, Cizre.  1992-ci ildə o vaxtkı Baş Qərargah rəisi general Doğan Gürəş bəyan etmişdir ki, "Türkiyə ordu dövlətidir".Özcan, Gencer, "The Military and the Making of Foreign Policy in Turkey", In: Kirişci, Kemal (red.) & Rubin, Barry (red.): Turkey in World Politics. 

 Həmçinin bax 
 Ali Hərbi Şura (Türkiyə)
 Milli təhlükəsizlik

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat 
 Kars Kaynar, Ayşegül. "Making of military tutelage in Turkey: the National Security Council in the 1961 and 1982 Constitutions." Turkish Studies 19.3 (2018): 451–481.
 Kars Kaynar, Ayşegül. "Political Activism of the National Security Council in Turkey After the Reforms." Armed Forces & Society 43.3 (2017): 523–544.

 Xarici keçidlər 
 Official Web site


Kateqoriya:Türkiyə Silahlı Qüvvələri
Kateqoriya:Türkiyənin xüsusi xidmət orqanları