Lurker

Lurker () — internet mədəniyyətində onlayn icmanın adətən, müşahidə edən, lakin iştirak etməyən üzvü. Dəqiq tərif məzmundan asılıdır. Lurkerlər onlayn icmalardakı bütün istifadəçilərin böyük bir hissəsini təşkil edir. Lurkinq istifadəçilərə onlayn icmanın qaydalarını iştirak etməzdən əvvəl öyrənməyə imkan verir və nəticədə lurkinqdən çıxan zaman sosiallaşmalarını yaxşılaşdırır. Bununla belə, lurkinq zamanı sosial təmasların olmaması bəzən lurkerlər arasında tənhalığa və ya apatiyaya səbəb olur.

Lurkerlərə brauzerlər, yalnız oxuyan iştirakçılar, ictimai olmayan iştirakçılar, qanuni periferik iştirakçılar, köməkçi öyrənənlər və ya yatanlar da deyilir.
 Tarixi 
Kompüter vasitəçiliyi ilə kommunikasiyanın başlanğıcından bəri lurkinq icma üzvlərini narahat edirdi. "Lurk" termininin ilk dəfə istifadə edilməsi XIV əsrə təsadüf edir. Bu söz, çox vaxt pis bir məqsəd üçün gizlənən birinə aiddir. 1980-ci illərin ortalarında BBS populyarlaşdıqda bu söz internetdə istifadə olunmağa başladı. İstifadəçilər BBS-ə telefon xətti vasitəsilə girə bilirdi. Sistemdən istifadə edənlərin və resursları istehlak edənlərin töhfə verəcəyi gözlənilirdi. Lurkerlər heç bir töhfə vermədən telefon xəttini uzun müddət məşğul saxladıqları üçün onlara tez-tez pis baxılır və BBS-ni idarə edən sistem operatoru tərəfindən sistemdən qadağan edilirdi.

Bu gün lurkerlərə həm müsbət, həm də mənfi baxırlar. Bir çox icmalarda lurkerlər hələ də havayı yerə istifadə edənlər kimi görünür. Onlar "geri qaytarmadan götürdükləri" üçün ictimai malların istifadəsi kimi qəbul edilir. Bununla belə, bəzi icmalar yeni gələnləri lurkinqə təşviq edir. Yeni başlayanlar lurkinq etməklə cəmiyyətin mədəniyyəti haqqında daha çox öyrənə, cəmiyyətin sosial normalarını başa düşə və cəmiyyətin əsas üzvləri ilə tanış ola bilərlər. Kütləvi informasiya vasitələri üçün auditoriya təmin etdiklərinə görə lurkerlər müasir cəmiyyətlərdə də müsbət qarşılanır. Lurkerlərin olması çox vaxt reklam dəstəyi almaq üçün əsasdır.

Kompüter vasitəçiliyi ilə işləyən icmalarda lurkerləri izləmək çox vaxt çətindir. Göndərmədikləri və əsasən yalnız məzmunu oxuduqları üçün izlənilə bilən bir neçə iz buraxırlar. Açıq mənbəli layihə icmalarında təxmin edilir ki, istənilən vaxt cəmiyyətin 50%-dən 90%-ə qədəri lurker ola bilər. Cəmiyyətdən asılı olaraq, bu, 1% qaydasına uyğun ola bilər.

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat 





 Xarici keçidlər 
Participation Inequality: Lurkers vs. Contributors in Internet Communities – Article with several examples of the large percentage of users who lurk and guidelines for encouraging more participation.

Kateqoriya:İnternet mədəniyyəti
Kateqoriya:Neologizmlər