Texniki əvəzetmənin marjinal dərəcəsi

Texniki əvəzetmənin marjinal dərəcəsi (MRTS, ) — iqtisadiyyatda istifadə olunan istehsal amillərinin bir-birini əvəz etmə qabiliyyətinin ölçüsü, hasilatın dəyişməz qalması üçün amillərdən birinin neçə vahid azaldıla biləcəyini, digərini isə bir amil artıra biləcəyini göstərir.

 Formal tərifi 
 — çıxış olsun,  — isə hasilatı təyin edən istehsal amilləri toplusu olsun. Sonra iki istehsal amili üçün ,  amilinin   faktoru ilə əvəzlənməsinin marjinal dərəcəsi belə müəyyən edilir:

Həndəsi olaraq, MRTS verilmiş nöqtədə izokvant xəttinə toxunan mailliyidir (əyilmə bucağının tangensi).

Bəzi istehsal funksiyası  verilsin. Tərifə əsasən, biz iki  və  istisna olmaqla, bütün amilləri sabit hesab edirik və bu amillər bir-birindən asılı hesab olunur. Yəni  istehsal funksiyasını nəzərdən keçiririk. Sonra

burada MP — müəyyən istehsal amilinin marjinal məhsuldarlığı (marjinal məhsul) üçün standart qeyddir.

Tərifinə görə amillər dəyişməlidir ki, nəticə dəyişməsin, yəni bərabərlik

Buradan

yəni amillərin texniki əvəzlənməsinin marjinal dərəcəsi onların marjinal məhsuldarlığına (marjinal məhsullar) nisbətinə bərabərdir.

 İstehsal amillərinin maya dəyəri ilə əlaqəsi 
Mükəmməl rəqabət şəraitində istehsal amillərinin qiymətləri ekzogen şəkildə müəyyən edilir və firmanın tələbi onlara təsir etmir. Müəyyən bir giriş üçün çıxışı maksimuma çatdıran və ya müəyyən bir məhsul üçün girişi minimuma endirən firma. İstehsal amillərinin texniki əvəzlənməsinin marjinal dərəcəsi bu istehsal amillərinin qiymətlərinin nisbətinə bərabər olduqda optimala nail olunur:

burada  müvafiq istehsal amilinin qiymətidir.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Mikroiqtisadiyyat
Kateqoriya:İstehsal nəzəriyyəsi