Alazan Baycan

Alazan Baycan (; ) ― Azərbaycanlı mühacir şair və həkim.

Qazax Müəllimlər Seminariyasında, Azərbaycan Dövlət Universitetində və İstanbul Universitetində təhsil alıb.

Mühacir kimi Türkiyə və Almaniyada yaşayıb. 1943-cü ildən 1947-ci ilədək əsir düşərgələrində həkim və tərcüməçi kimi fəaliyyət göstərib.

 Haqqında 
Hacı Həsənzadə 1913-cü il may ayının 12-də Qazaxda anadan olub. Orta məktəbi Qazaxda bitirdikdən sonra Qazax Müəllimlər Seminariyasına daxil olub. 1929-cu ildə seminariyanı bitirib bir il müddətində Balakəndə müəllimlik edib. 1931-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tibb fakültəsinə daxil olub.

1933-cü ildə universiteti ataraq əvvəlcə İrana, daha sonra isə Türkiyəyə keçib. 1934-cü ildə İstanbul Universitetinin Tibb fakültəsinə daxil olub. 1939-cu ildə universiteti bitirdikdən sonra İstanbulda Gülhanə Tətbiqi Məktəb və Klinikasında həkim kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb. Daha sonra isə Gemlik Hərbi Xəstəxanasında çalışıb.

1942-ci ildə mühacir Fuad Əmircanla birlikdə Almaniyaya gedərək, bir il Berlin Universitetində çalışıb. 1943-cü ildən Frayburq Universitetində fəaliyyət göstərib. 1943-cü ildən 1947-ci ilədək əsir düşərgələrində həkim və tərcüməçi kimi fəaliyyət göstərib. 1949-cu ildə daxili xəstəliklər üzrə mütəxəssis adını qazanaraq həmin ildən etibarən özəl müayinəxana açaraq fəaliyyət göstərib.

Göte və Nitşenin əsərlərindən tərcümələr edib.

1989-cu il noyabrın 8-də Freyburqda vəfat edib.

 Yaradıcılığı 
Alazan Baycanın şeirlərində əsas tənqid hədəfi rus işğalı, ruslaşdırma siyasəti, fars şovinizmi, eyni zamanda onlara köləlik edən satqınlardır. "Könül sazından", "Ana dili", "Dilican yollarında", "Vallis dağlarında", "Ruslaşma", "Bilməcə" adlı şeirlərində, "Azərbaycan satqınlarına", "Bitdili iman", "Qızıl şeytan" poemalarında şair, rus və fars rejimlərinin xalqımıza, onun milli, mənəvi dəyərlərinə, dilinə düşmən münasibəti tənqid edir.

Alazan Baycan Məmməd Əmin Rəsulzadəyə "Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin əziz ruhuna", Mirzə Ələkbər Sabirə "Mirzə Ələkbər Sabiri anarkən", Səməd Vurğuna "Səməd Vurğunun eşqi", Əhməd Cavada "Göygöl", Mirvarid Dilbaziyə "Könül sazından III", Qulu Xəlilova "Atam və mən", Abbas Zamanova "Könül sazından V", Nəbi Xəzriyə "Könül sazından IV", Fuad Əmircana "Taksim; Gəl" şeirlərini həsr edib.

 Xatirəsi 
Azərbaycan Kültür Dərnəyi 1983-cü ildə Alazan Baycanın “Könül sazından”, 1987-ci ildə isə “Dağ çiçəkləri” şeir kitablarını çap etdirib.

2021-ci ildə AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu tərəfindən "Alazan Baycan. Əsərləri" kitabı nəşr edilib. Kitabda Alazan Baycanın şeirləri, poemaları, alman poeziyasından etdiyi tərcümələr və yazdığı məktublardan nümunələr toplanılıb. Kitabın tərtibçisi Nikpur Cabbarlıdır.

 Həmçinin bax 
 Almas İldırım
 Əmin Abid Gültəkin

 İstinadlar 

Kateqoriya:Türkiyə azərbaycanlıları
Kateqoriya:Almaniya azərbaycanlıları
Kateqoriya:Azərbaycan şairləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı şairlər
Kateqoriya:Azərbaycan tərcüməçiləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı tərcüməçilər
Kateqoriya:Azərbaycanlı siyasi mühacirlər