IV Vladislav Vaza

IV Vladislav Vaza (; ) — 6 fevral 1633-cü ildən Polşa kralı və Litva böyük knyazı (8 noyabr 1632-ci ildə seçkilərin elan edilməsi), 1610–1613-cü illərdə Moskva çarı və 1634-cü ilə qədər titulyarı, III Sigizmundun böyük oğlu.

14 fevral 1610-cu ildə Smolensk yaxınlığında kral Sigizmund ilə II Yalançı Dmitrinin düşərgəsindən olan səfirlik arasında bağlanan müqaviləyə əsasən, knyaz Vladislav pravoslavlığı qəbul edərək rus taxtına oturmalı idi. 1610-cu ilin yayında Vasili Şuyskinin üsyanı və devrilməsindən sonra yeni Moskva hökuməti (Yeddi boyar) Suxarev yatağındakı Zemski Soborda Vladislavı çar seçmiş, çar  "Vladislav Jigimontoviç"in adından Moskva və Novqorodda qızıl və gümüş sikkələr zərb edilmişdir. O, 6 sentyabr 1610-cu ildə rus çarı kimi, Moskva hökuməti və sakinləri üçün and içmiş, ona gətirilən kral reqaliyasını almışdır. Ona və atasına əvvəlcədən vəd edilmiş daxili vətəndaş qarşıdurmasının hər iki rus tərəfinin barışması baş vermədiyi üçün 15 yaşlı şahzadə Moskvaya gəlməmiş, pravoslavlığı qəbul etməmiş və buna görə də padşah olmamışdır. 1612-ci ilin oktyabrında Moskvada knyaz Vladislavın boyar hökuməti devrilmişdir. 1613-cü ildə Mixail Fyodoroviç çar seçilmişdir. 1617–1618-ci illərdə Polşa Seymi tərəfindən həvəsləndirilən Vladislav uğursuz şəkildə Rusiya taxtını yenidən ələ keçirməyə cəhd etmiş, Deulino barışığına əsasən Moskva Polşaya müəyyən ərazi güzəştləri etmişdir. O, 1634-cü ildə Moskva böyük knyazı titulundan istifadə etməkdən imtina edərək və Polyanovka sülhü əsasında rus çar regaliyasını qaytararaq Rusiyaya qarşı iddialarından əl çəkmişdir.

Vladislav Reç Pospolitanı Otuzillik müharibədə fəal iştirakdan yayına bilmiş, dini tolerantlığa sadiq qalmış və hərbi islahatlar aparmışdır. Uğursuz olaraq maqnatlara qarşı çıxış edərək kral hakimiyyətini gücləndirməyə çalışmışdır. IV Vladislavın hakimiyyəti kral Polşa tarixində sonuncu (III Yan Sobieskinin hakimiyyəti istisna olmaqla) sabit dövr olmuşdur. Boqdan Xmelnitskinin rəhbərliyi altında Zaporojya kazaklarının üsyanı kralın sağlığında başlamışdır. Kral IV Vladislavın ölümündən sonra onun Cənub-Qərbi Rus uğrunda mübarizəsi və İsveçin işğalı nəticəsində Reç Pospolita müharibə və anarxiyaya qərq olmuşdur.

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat 













 Xarici keçidlər 


 Iter per Europam Bibliotheca Augustana

 Testimony Kunstkammer and opera of Władysław Vasa
 Timeline of Władysław's life
 Quotes about Władysław

Kateqoriya:Polşa kralları
Kateqoriya:İsveç şahzadələri