Seboreik keratoz

Seboreik keratoz, epidermis adlanan dərinin üst təbəqəsindəki hüceyrələrdən, yəni keratinositlərdən əmələ gələn xoşxassəli dəri xallarıdır. Qaraciyər ləkələri kimi, seboreik keratozlar da yaşlandıqca daha çox rast gəlinir.

Bu ləkələr açıq qəhvəyidən qaraya qədər müxtəlif rənglərdə görünür. Onlar yuvarlaq və ya oval, düz və ya bir qədər çıxıntılı hiss olunur, sağalmış yaranın qabığı kimidir və ölçüləri çox kiçikdən 2,5 sm-ə qədər olur. Onlar tez-tez digər dəri xəstəlikləri, o cümlədən bazal hüceyrəli karsinoma ilə qarışdırılır. Nadir hallarda seboreik keratoz və bazal hüceyrəli karsinoma eyni yerdə baş verir. Klinik müayinə zamanı diferensial diaqnoza ziyil və melanoma daxildir. Bəzi dermatoloqlar seboreik keratozları "seboreik ziyillər" adlandırırlar, çünki onlar ziyillərə bənzəyir, lakin "ziyillər" termini insan papilloma virusunun səbəb olduğu xəstəliyə aiddir.

 Səbəb 
Seboreik keratozun səbəbi məlum deyil. Tibbi müşahidələr onun insan bədəninin dərisində yayılmasının yaşla artmasını sübuta yetirmişdir.

 Müayinə 
Tünd piqmentli bu tip keratozları melanomalardan ayırd etmək çətin ola bilər. Bundan əlavə, üzün dərisindəki nazik seboreik keratozları dermatoskopiya ilə belə bədxassəli şişlərdən ayırd etmək çox çətin ola bilər. Klinik olaraq epidermal bir çox problemlər seboreik keratoza bənzəyir. Kondilomalar və ziyillər də kliniki olaraq seboreik keratoza bənzəyir və dermatoskopiya onları ayırd etmək üçün faydalı ola bilər. Penis və qadın cinsiyyət orqanının dərisində kondilomalar və seboreik keratozları hətta biopsiya zamanı ayırd etmək çətin ola bilər.

Klinik olaraq təyin olunan 4000-dən çox biopsiya edilmiş  seboreik keratozları araşdıran bir tədqiqat onların 3,1%-nin bədxassəli şişlər olduğunu göstərdi. Bunların üçdə ikisi skuamöz hüceyrəli karsinoma idi. Bu günə qədər seboreik keratozun müayinəsində qızıl standart dəri biopsiyasının histolopatoloji analizi hesab olunur.

 Alt növlər 
Seboreik keratozlar aşağıdakı növlərə bölünə bilər:  
Alt növ (və alternativ adlar) Xüsusiyyətlər Şəkil Ümumi seboreik keratoz (bazal hüceyrəli papilloma, bərk seboreik keratoz) Dar və ya zəif səth. Retikulyar seboreik keratoz (adenoid seboreik keratoz) Solğun və ya zəif səth və histoloji olaraq görünən keratin kistləri ilə. Stükko keratoz (deratoz alba, hiperkeratotik seboreik keratoz, dişli seboreik keratoz, verrukoz seboreik keratoz) Ümumi. Tutqun və ya cılız səth və histoloji olaraq kollagen ətrafında epidermal hüceyrələrin kilsənin qülləsinə bənzər çıxıntıları var.   Stukko keratozlar tez-tez açıq-qəhvəyi və ya ağ rəngdədir və diametri bir neçə millimetrdən çox deyil. Onlar tez-tez distal tibia, ayaq biləyində və ayaqda olur. Klonal seboreik keratoz Tutqun və ya parıltısız səth və histoloji olaraq görünən yuvarlaq, boş şəkildə yığılmış hüceyrə yuvaları ilə.Qıcıqlanmış seboreik keratoz (iltihablı seboreik keratoz, basoskuamöz hüceyrəli akantoma) Dar və ya zəif səth. Skuamöz atipi ilə seboreik keratoz Tutqun və ya parıltısız səth və histoloji olaraq görünən yuvarlaq, boş şəkildə yığılmış hüceyrə yuvaları ilə. Melanoakantoma (piqmentli seboreik keratoz) Dar və ya zəif səth. Bu, keratinositlərin və melanositlərin çoxalmasını əhatə edir. Ters çevrilmiş follikulyar keratoz  Asimptomatik, möhkəm, ağ-tanıdan çəhrayıya qədər papüllər  Mikroskopik olaraq əhəmiyyətli atipi olmayan, yaxşı məhdudlaşan tərs akantotik skuamöz proliferasiya kimi xarakterizə olunur.180x180px

 Differensial diaqnozlar 
Qara papula dermatozu (DPN) üzdə çoxlu xırda, xoşxassəli dəri zədələnmələrindən ibarət bir vəziyyətdir və ümumiyyətlə tünd dərili insanlarda müşahidə olunan bir vəziyyətdir. DPN gəniş yayılmışdır və ABŞ-da qara dərili insanların 30% - də rast gəlinir.

 Müalicə 
Seboreik keratozların aradan qaldırılması üçün tibbi səbəblərə qıcıqlanma və qanaxma daxildir. Estetik səbəblərdən də narahat edə bilər. Ümumiyyətlə, bu növ keratozlar elektrodezikasiya və küretaj və ya kriocərrahiyyə ilə yox edilə bilər. Düzgün həyata keçirildikdə, seboreik keratozların çıxarılması gözə görünən çapıqlara səbəb olmayacaqdır.

 Epidemiologiya 
Seboreik keratoz ən çox rast gəlinən xoşxassəli dəri şişidir. Xəstəlik yaşla artır. Qara dərili insanlarda daha az rast gəlinir. Tədqiqatlar göstərmişdir ki, 50-dən yuxarı yaşı olan insanların əksəriyyətində ən azı bir seboreik keratoz var. Başlanğıc adətən orta yaşda olur, lakin gənclərdə də tez-tez rast gəlinir. 15 yaşından 25 yaşa qədər olan gənclərin 12%-də müəyyən edildiyi üçün keratozun bu növünə bəzən "qocalıq keratozu" deyilməsi səhv hesab olunur.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Dermatologiya
Kateqoriya:Onkologiya
Kateqoriya:Dəri xəstəlikləri