Yollar və məmləkətlər haqqında kitab

Kitab əl-Məsalik vəl-Məmalik (; ) — orta əsr ərəb tarixi-coğrafi ədəbiyyatının məşhur janrlarından biri. Крачковский И. Ю. Арабская географическая литература. — Восточная литература РАН, 2004. — С. 128. — 919 с. Ptolemeyin coğrafiyasından fərqli olaraq belə təsviri coğrafiya "yollar və ölkələr haqqında elm" adlandırmışdır (; elm əl-məsalik vəl-məmlik).Джаксон Т. Н., Коновалова И. Г., Подосинов А. В. Imagines Mundi. Античность и средневековье. — М.: Рукописные памятники древней Руси, 2013. — С. 169. — 424 с.

 Haqqında 
Yollar və məmləkətlər haqqında kitablar janrı IX əsrdə yaranmışdır. Bu janrın ilk kitabı müsəlman coğrafiyaşünası İbn Xordadbehin "Yollar və məmləkətlər haqqında kitab"ıdır. Müəllif burada əsas diqqəti rayonlar və şəhərlər arasındakı yolların təsvirinə, aralarındakı məsafələri dəqiq göstərməyə həsr etmişdir. Əl-Məsudi (ö. 956) xilafət əyalətlərindən birində poçt rəhbəri vəzifəsində çalışan İbn Xordadbehin coğrafiyasını elçilər və poçtalyonlar üçün elm adlandırsa da, yollar və məmləkətlər haqqında kitablar sayəsində topoqrafiya IX–X əsrlərdə Ön Asiyanın ərazisi Antik dövrün sülh topoqrafiyasından daha yaxşı məlumdur. Akademik Bartold onları "ərəb coğrafi ədəbiyyatının ən qiymətli əsərləri" adlandırmışdır . P. Kristensenə görə, yollar və məmləkətlər haqqında kitablar, o cümlədən Yəqubinin "Ölkələr kitabı" və Qudamə ibn Cəfərin "Torpaq vergisi kitabı" məmurlar tərəfindən dövlət məmurları üçün yazılmış inzibati və fiskal cib kitabçaları olmuşdur.

İbn Xordadbehdən başqa, əl-İstəxri, İbn Havqəl, əl-Bəkri, Ceyhani, əl-Mühəlləbi və başqaları bu janrda öz əsərlərini yazmışlar.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Ərəb ədəbiyyatı
Kateqoriya:Tarixi mənbələr
Kateqoriya:Coğrafiya tarixi