FİFA Dünya Kuboku mükafatları

FİFA Dünya Kubokunun hər final turnirinin sonunda oyunun müxtəlif aspektlərində fərqlənən oyunçulara və komandalara bir neçə mükafat təqdim olunur.

 Mükafatlar 

 Hazırda FIFA Texniki Tədqiqat Qrupunun turnirdən sonrakı beş mükafatı var:2018 FIFA World Cup Technical Report  
 Ən yaxşı oyunçu üçün Qızıl Top (hazırda kommersiya adı ilə "adidas Qızıl Topu"), ilk dəfə 1982-ci ildə verilmişdir;
 Ən çox qol vuran oyunçu üçün ilk dəfə 1982-ci ildə verilən Qızıl Buts (hazırda kommersiya olaraq "adidas Qızıl Butsu" adlanır, əvvəllər 1982-2006-cı illərdə "adidas Qızıl Ayaqqabısı" kimi tanınırdı);
 Ən yaxşı qapıçı üçün ilk dəfə 1994-cü ildə verilən Qızıl Əlcək (hazırda kommersiya adı ilə "adidas Qızıl Əlcək", əvvəllər 1994-2006-cı illərdə " Lev Yaşin Mükafatı" kimi tanınırdı);
 Təqvim ilinin əvvəlində 21 yaşa qədər ən yaxşı oyunçu üçün ilk dəfə 2006-cı ildə verilən FİFA Gənc Oyunçu Mükafatı (əvvəllər 2006-2010-cu illərdə "Ən yaxşı gənc oyunçu mükafatı" kimi tanınırdı);
 Ən yaxşı  ədalətli oyun rekordu ilə ikinci tura yüksələn komanda üçün FIFA Ədalətli Oyun Kuboku, ilk dəfə 1970 -ci ildə verilmişdir.
 Turnir zamanı azarkeşlər tərəfindən hazırda bir mükafat səslənir:
 İlk dəfə 2002 -ci ildə mükafatlandırılan turnirin hər matçında göstərdiyi üstün performansa görə Matçın Oyunçusu (hazırda kommersiya adı ilə " Budweiser Matçın Oyunçusu", əvvəllər 2002-2018-ci illərdə "Matçın Adamı" kimi tanınırdı).
 Hal-hazırda turnir başa çatdıqdan sonra azarkeşlər tərəfindən səsə qoyulan iki mükafat var:
 Turnirin qolu, (hazırda kommersiya olaraq " Hyundai Turnirin Qolu" adlandırılır) azarkeşlərin turnir zamanı vurulan ən yaxşı qolu üçün ilk dəfə 2006-cı ildə mükafatlandırılmışdır;
 Dünya Kuboku final turniri əsnasında xalqı ən çox əyləndirən komanda üçün Ən Əyləncəli Komanda, geniş ictimaiyyət arasında keçirilən sorğuya əsasən müəyyən edilmişdir.
 Digər bir mükafat 1994 və 2006 arasında verildi:
 FİFA Texniki Tədqiqat Qrupu tərəfindən seçilmiş turnirin ən yaxşı oyunçularından ibarət All-Star Komandası . 2010-cu ildən etibarən bütün Xəyal Komandaları və ya Statistik Komandalar FİFA-nın özünün bildirdiyi kimi qeyri-rəsmidir.

 Qızıl top 
“Qızıl top” mükafatı hər FİFA Dünya Kubokunun finalında ən yaxşı oyunçuya təqdim olunur, qısa siyahı FİFA-nın texniki komitəsi (Texniki Tədqiqat Qrupu) tərəfindən tərtib edilir və qalib media nümayəndələri tərəfindən səs verilir. Səsvermədə ikinci yeri tutanlar müvafiq olaraq turnirdə ikinci və üçüncü ən görkəmli oyunçu olaraq Gümüş Top və Bürünc Top mükafatlarını alırlar. Hazırkı mükafat Adidas və France Football-un sponsorluğu ilə 1982-ci ildə FİFA Dünya Çempionatında təqdim edilib.1982 FIFA World Cup Technical Report, page 222: Paolo Rossi wins both adidas/France Football World Cup Trophies 2022 FİFA Dünya Kubokunda Lionel Messi iki dəfə Qızıl Top qazanan ilk oyunçu oldu.

 Rəsmi mükafat 
+Qızıl top  Dünya Kuboku Qızıl top Gümüş top Bürünc top 1982 İspaniya Paolo Rossi Falcao Karl-Heinz Rummenigge 1986 Meksika Dieqo Maradona Harald Şumaxer Preben Elkjær 1990 İtaliya Salvatore Skillaçi Lotar Matteus Dieqo Maradona 1994 Amerika Birləşmiş Ştatları Romario Roberto Baccio Xristo Stoiçkov 1998 Fransa Ronaldo Davor Şuker Lilian Türam 2002 Cənubi Koreya/Yaponiya Oliver Kan Ronaldo Hong Myung-bo 2006 Almaniya Zinəddin Zidan Fabio Kannavaro Andrea Pirlo 2010 Cənubi Afrika Dieqo Forlan Uesli Sneyder David Vilya 2014 Braziliya Lionel Messi Tomas Müller Aryen Robben 2018 Rusiya Luka Modriç Eden Hazard Antuan Qrizmann 2022 Qətər Lionel Messi Kilian Mbappe Luka Modriç
+Ölkələr üzrə kuboklar Millilər Qızıl Gümüş Bürünc Ümumi 3 0 1 4 2 2 1 5 2 2 0 4 1 3 1 5 1 1 2 4 1 1 1 3 1 0 0 1 0 1 1 2 0 1 0 1 0 0 1 1 0 0 1 1 0 0 1 1 0 0 1 1

 Görkəmli keçmiş qaliblər 
Nüfuzlu futbol tarixçisi və statistik Ejikeme İkvunze, xalq arasında "Cənab Futbol" adlandırılan "Dünya Kuboku (1930-2010): Statistik Xülasə" adlı kitabında ən yaxşı oyunçuların siyahısını dərc etdirdi və ekspertlər arasında ən çox diqqəti cəlb etdi. 1974-cü ilə qədər ən yaxşı oyunçular haqqında seçimlər. Bu əsər FİFA-nın rəsmi kitabxanasının bir hissəsidir  və onun keçmiş prezidentləri Joao Avelanj və Yozef Blatter tərəfindən ictimaiyyət tərəfindən tanınıb.  Sports Illustrated və yazıçı Nik Holt da eyni siyahı haqqında məlumat verdi. Xeyli sayda digər media , o cümlədən FİFA vebsaytı Xose Nasazzi,  Leônidas,  Zizinyo, Didi,  kimi bir neçə halda razılaşdı. Qarrinça, Bobbi Çarlton,  Pele (Qızıl və Gümüş Top),  Yohan Kroyff,  Frans Bekkenbauer (Gümüş Top),  Yozef Masopust (Gümüş top),  Fritz Valter (Bürünc top),  Györgi Sárosi (Bürünc top)  və Eysebio (Bürünc top).  FİFA-nın internet saytında Şandor Koçsisin 1954 -cü ildə "Qızıl top"un qalibi olduğu qeyd edilib. 

 Qızıl buts 
Qızıl buts və ya qızıl ayaqqabı mükafatı FIFA Dünya Kubokunun ən çox qol vuran oyunçusuna verilir. Hər Dünya Kubokunda qol vuranların reytinqi olsa da, ilk dəfə mükafat Qızıl Ayaqqabı adı altında  1982-ci ildə verilmişdir. 1982 FIFA World Cup Technical Report, page 222: Paolo Rossi wins both adidas/France Football World Cup Trophies O, 2010-cu ildə yenidən Qızıl buts adını aldı.  FİFA bəzən əvvəlki kubokların ən çox qol vuran oyunçularını “Qızıl buts” sahibləri arasında siyahıya salır. 

Əgər eyni sayda qol vuran birdən çox oyunçu varsa, 1994-cü ildən bəri tay-brekçi daha çox məhsuldar ötürmə verən oyunçuya keçir. Əgər hələ də birdən çox oyunçu varsa, bərabərlik (2006-cı ildən) turnirdə oynanılan dəqiqələrə görə müəyyən edilir və ən az oynayan oyunçu birinci yerdədir. Gümüş buts və bürünc buts da müvafiq olaraq ikinci və üçüncü ən çox qol vuran oyunçulara verilir.
Ən çox qol vuranlarDünya çempionatıƏn çox qol vuran oyunçuQollarİkinci yer tutanlarQollarÜçüncü yer tutanlarQollar1930 Uruguay Guillermo Stábile8 Pedro Cea5 Bert Patenaude41934 Italy Oldřich Nejedlý5 Edmund Conen Angelo Schiavio4None1938 France Leônidas7 György Sárosi Gyula Zsengellér Silvio Piola5None1950 Brazil Ademir8 Óscar Míguez5 Alcides Ghiggia Chico Estanislau Basora Telmo Zarra41954 Switzerland Sándor Kocsis11 Josef Hügi Max Morlock Erich Probst6None1958 Sweden Just Fontaine13 Pelé Helmut Rahn6None1962 Chile Flórián Albert Valentin Ivanov Garrincha Vavá Dražan Jerković Leonel Sánchez4NoneNone1966 England Eusébio9 Helmut Haller6 Franz Beckenbauer Ferenc Bene Geoff Hurst Valeriy Porkujan41970 Mexico Gerd Müller10 Jairzinho7 Teófilo Cubillas51974 West Germany Grzegorz Lato7 Johan Neeskens Andrzej Szarmach5None1978 Argentina Mario Kempes6 Teófilo Cubillas5 Rob Rensenbrink5Qızıl ayaqqabıDünya çempionatıQızıl ayaqqabıQollarGümüş ayaqqabıQollarBürünc ayaqqabıQollar1982 Spain Paolo Rossi6 Karl-Heinz Rummenigge5 Zico41986 Mexico Gary Lineker6 Emilio Butragueño Careca Diego Maradona5None1990 Italy Salvatore Schillaci6 Tomáš Skuhravý5 Gary Lineker Roger Milla41994 United States Oleg Salenko Hristo Stoichkov6None Kennet Andersson Romário51998 France Davor Šuker6 Gabriel Batistuta Christian Vieri5None2002 South Korea/Japan Ronaldo8 Miroslav Klose Rivaldo52006 Germany Miroslav Klose5 Hernán Crespo3 Ronaldo3Qızıl butsDünya çempionatıQızıl butsQollarGümüş butsQollarBürünc butsQollar2010 South Africa Tomas Müller5 David Villa5 Wesley Sneijder52014 Brazil Xames Rodriqes6 Thomas Müller5 Neymar42018 Russia Harry Kane6 Antoine Griezmann4 Romelu Lukaku42022 Qatar Kylian Mbappé8 Lionel Messi7 Olivier Giroud4Qeydlər

 Qızıl əlcək 
“Qızıl Əlcək” mükafatı turnirin ən yaxşı qapıçısına verilir. Mükafat 1994-cü ildə mərhum sovet qapıçısının şərəfinə " Lev Yaşin Mükafatı" adı ilə təqdim edilib.  2010-cu ildə yenidən "Qızıl Əlcək" adını aldı. FİFA Texniki Tədqiqat Qrupu turnirin ən yaxşı qapıçısını oyunçunun final yarışı ərzində göstərdiyi performansa əsasən tanıyır. Qapıçılar öz mövqelərinə görə bu xüsusi mükafata sahib olsalar da, 2002-ci ildə Oliver Kahn mükafatlandırıldığı zaman olduğu kimi, yenə də Qızıl Topu almaq hüququna malikdirlər. 
+Rəsmi Mükafat Lev Yaşin mükafatı Dünya Kuboku Lev Yaşin mükafatı Qolsuz keçən oyunlar 1994 Amerika Birləşmiş Ştatları Mişel Preud'homme 2 1998 Fransa Fabien Barthez 5 2002 Cənubi Koreya/Yaponiya Oliver Kan 5 2006 Almaniya Canluici Buffon 5 Qızıl Əlcək Dünya Kuboku Qızıl Əlcək Qolsuz keçən oyunlar 2010 Cənubi Afrika İker Kasilyas 5 2014 Braziliya Manuel Noyer 4 2018 Rusiya Tibo Kurtua 3 2022 Qətər Emiliano Martínez 3

 FIFA Gənc Oyunçu Mükafatı 
FİFA Gənc Oyunçu Mükafatı ("Ən Yaxşı Gənc Oyunçu Mükafatı" 2006–2010) ilk dəfə 2006-cı ildə Almaniyada keçirilən Dünya Kubokunda verilmiş və almaniyalı Lukas Podolskiyə verilmişdir.  Mükafat ən çox 21 yaşı olan turnirin ən yaxşı oyunçusuna verilir. 2022-ci il Dünya Kuboku üçün bu o demək idi ki, oyunçu 2001-ci il yanvarın 1-də və ya ondan sonra anadan olmalı idi.

2006-cı ildə  seçki FİFA-nın rəsmi Dünya Kuboku saytında FIFA Texniki Tədqiqat Qrupunun köməyi ilə baş tutdu. 

FİFA istifadəçilər üçün 1958-2002-ci illər arasında keçirilən Dünya Çempionatının "Ən yaxşı gənc oyunçusu"nu seçmək üçün internetdə sorğu təşkil edib, hər turnirin ən yaxşı gənc oyunçusu seçilib.  Ümumi səslərin 61%-ni qazanaraq, 1970-ci ildə Meksikanın ən yaxşı gənc oyunçusu olan Perulu Teofilo Kubilyası və Fransa 98 -də oxşar yüksəkliklərə çatan ingilis Maykl Oueni qabaqlayan Pele qalib oldu.  
Dünya Kuboku FİFA gənc oyunçusu Yaş 1958 İsveç Pele 17 1962 Çili Florian Albert 20 1966 İngiltərə Franz Bekkenbauer 20 1970 Meksika Teofilo Cubillas 21 1974-cü il Qərbi Almaniya Władysław Żmuda 20 1978 Argentina Antonio Cabrini 20 1982 İspaniya Manuel Amoros 21 1986 Meksika Enzo Scifo 20 1990 İtaliya Robert Prosineçki 21 1994 Amerika Birləşmiş ŞtatlarıMark Overmars 20 1998 FransaMichael Owen 18 2002 Cənubi Koreya/YaponiyaLandon Donovan 20 2006 Almaniya Lukas Podolski  21 2010 Cənubi Afrika Tomas Müller  20 2014 Braziliya Paul Pogba  21 2018 Rusiya Kylian Mbappe  19 2022 QətərEnzo Fernández 21

 İstinadlar 

Kateqoriya:Futbol mükafatları
Kateqoriya:FİFA Dünya Kuboku
Kateqoriya:FİFA Dünya Kuboku finalları
Kateqoriya:FIFA kubokları və mükafatları