Quyfan

Quyfan ( "Demon Ərazisi"Creel, Herrlee G. (1970). The Origins of Statecraft in China. The University of Chicago Press. p. 232.) Şan sülaləsinə (e.ə. 1600–1046) qarşı vuruşan quzey xalqının qədim etnonimi idi. Çin tarixi ənənəsinə görə quyfan, jun, di,Old Text Bamboo Annals. "Wu Yi"  quote: "三十五年，周王季伐西落鬼戎，俘二十翟王。" hunyü, hiyenyün və hun adları eyni xalqın adlarıdır.Book of Jin "Vol. 97, section Northern Di"  quote: "匈奴之類，總謂之北狄。…… 夏曰：薰鬻，殷曰鬼方，周曰獫狁，漢曰匈奴。"Taskin V. S., "Materials on history of nomadic tribes in China 3rd-5th cc", Issue 3 "Mujuns", "Science", Moscow, 1992, p.10, 

 Ümumi baxış 
Çin annallarında quyfanlarla bağlı bir sıra istinadlar var. Onlardan bəhs edən ilk qaynaqlar "Fal yazılarıdır".Yu Taishan. (2000). "A Hypothesis about the Source of the Sai Tribes"in Sino-Platonic Papers' 106. Ed. Victor Mair. p. 106–109Khayutina, Maria. (2016). "The Tombs of the Rulers of Peng and Relationships between Zhou and Northern Non-Zhou Lineages (Until the Early Ninth Century B. C.)" in Shaughnessy, Edward L. (ed.) Imprints of Kinship: Studies of Recently Discovered Bronze Inscriptions from Ancient China Publisher: Chinese University of Hong Kong Press. pp. 71–132. p. 26 of pdf Anderson, Matthew Mccutchen. (2015). "Change and Standardization in Anyang: Writing and Culture in Bronze Age China". Publicly Accessible Penn Dissertations. 1589. https://repository.upenn.edu/edissertations/1589  p. 106

Vey kralı Sian (e.ə. 296-cı ildə vəfat edib) ilə dəfn edilmiş və təxminən altı əsr sonra eramızın 281-ci ilində (Çzin sülaləsi) Çzijon kəşfində yenidən kəşf edilmiş "Bambuk annallarda" deyilir:

 Şan kralı Vu Din hakimiyyətinin otuz ikinci ilində (e.ə. 1200-cü illər) quyfanlara hücum etdi və Çzinqə yerləşdi.Current Text Bamboo Annals "Wu Ding " quote: "三十二年，伐鬼方。次于荊。三十四年，王師克鬼方。氐、羗來賓。" Vu Dinin quyfanlara qarşı fəthləri haqqında "Dəyişikliklər kitabında" da bəhs edilir.Creel (1970), p. 232.Yijing "䷾既濟 — Ji Ji"  quote: "高宗伐鬼方，三年克之" James Legge's translation: "[Gao Zong], who attacked the Demon region, but was three years in subduing it."Theobald, U. (2011) "Wu Ding 武丁" ChinaKnowledge.de — An Encyclopaedia on Chinese History, Literature and Art quote: "Wu Ding was a great warrior and was able to defeat the Guifang 鬼方 (or Gongfang [𢀛]方) in the north […] Wu Ding's dynastic temple name is Gaozong 高宗."
 Şan kralı Vu İnin hakimiyyətinin otuz beşinci ilində (yəni eramızdan əvvəl 1119-cu il) Çjou öndəri Çzili, quyjunlara () Silouda (西落) hücum etdi və iyirmi Dí kralını əsir götürdü.Current Text Bamboo Annals "Wu Yi"  quote: "三十五年，周公季歷伐西落鬼戎。" Tarixçilər quyjunların quyfanlarla eyni xalq olduğuna inanırlar.Nicola Di Cosmo, The Northern Frontier in Pre-Imperial China//The Cambridge History of Ancient China, p. 919

"Fal yazıları" göstərir ki, Vu Dinin fəthindən sonra quyfanlar Şan dövlətinin təbəəsi oldu.

Tunc üzərindəki yazılara və yazıların quruluşuna əsaslanan fonetik araşdırmalar və müqayisələr sonucunda çinli tarixçi Van Quovey belə qənaətə gəlib ki, annalistik qaynaqlarda quyfan, hunyü, hiyenyü, hiyenyün, jun, di və hu tayfa adları sonradan hunnu adı ilə tarixə düşən bir və eyni xalqın adlarıdır.Taskin V. S., "Materials on history of nomadic tribes in China 3rd-5th cc", Issue 3 "Mujuns", p. 10Wang Guowei, "Guantang Jilin" (觀堂集林, Wang Guowei collection of works), Ch.2, Ch. 13Taskin V. S., 1968, "Materials on history of Sünnu", "Science", Moscow, p.10

 Digər quyfan ölkələri 
Yan dağları bölgəsindən olan txufanlar haqqında "Fal yazılarında" müntəzəm olaraq bəhs edilir.Sun, Yan (June 2006). "Colonizing China's Northern Frontier: Yan and Her Neighbors During the Early Western Zhou Period". International Journal of Historical Archaeology. 10 (2): 159–177(19). doi:10.1007/s10761-006-0005-3.

 Qeydlər 

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər