Kürd-islam sintezi

Kürd-islam sintezi ( ) və ya kürd-islam milliyətçiliyi — kürd milliyətçiliyini islamizmlə birləşdirən dini millətçiliyin forması.

 Tarixi 
İdeologiya Osmanlı xilafətinin ləğvi və Türkiyənin yaradılmasından sonra ortaya çıxmışdır. Bu, kürdləri qəzəbləndirən iki hadisə idi. Atatürkün islahatları səbəbindən mədəniyyətlərinin, dinlərinin, dillərinin və xalqlarının təhlükə altında olduğunu hiss edən bir qrup kürd kürd-islam milliyətçiliyinə üz tutmağa başlamışdı. İdeologiya mərhum Osmanlı İmperiyasında ortaya çıxan Türk-İslam sintezinə də mürtəce idi, belə ki, "Kürd dini liderləri türklərin İslam simvollarından və hisslərini milliyyətçi məqsədləri lehinə istifadə etdiklərinin fərqinə vardılar, buna görə də eyni şeyi etməyə çalışdılar."Political Function of Religion in Nationalistic Confrontations in Greater Kurdistan, Sabah Mofidi, 2022, pp. 35Political Function of Religion in Nationalistic Confrontations in Greater Kurdistan, Sabah Mofidi, 2022, pp. 32-33

İdeologiya əsasən Şeyx Səidlə bağlı idi. Digər ideoloq Molla Krekardır. Bəzi videolarda Molla Krikar kürd problemlərindən və kürdlərin müstəqilliyini dəstəkləməkdən danışır. Baxmayaraq ki, bunu həmişə islam ekstremizmini qoruyub saxlamaqla edir. Onun siyasi mövqeyi "bir gün siyasi və millətçi bəyanatlar, bir gün cihadçı bəyanatlar" kimi təsvir edilib. Molla Krekar həm də populistdir və onun İraq Kürdüstanında populyarlığı 2017–2019-cu illər arasında, xüsusən də kürd hökumətinə qarşı olan gənclər arasında artmışdır. Molla Krikar da dünyəviliyin "kürd dəyərlərini məhv etdiyini" vurğulamışdır.

1980-ci illərdə İmam Hatip məktəblərində oxuyan bir çox kürd tələbələr “Türkiyə hərbi əməliyyatlarına qarşı olaraq öz kürd kimliklərini getdikcə daha çox vurğulayırdılar”. Dünyəvi kürdlərlə islamçı kürdlər arasında münasibətlər tez bir zamanda son dərəcə gərgindən “olduqca səmimi” vəziyyətə düşdü. Bir çox islamçı kürdlər millətçiliyi qəbul etməyə başladılar, PKK da daxil olmaqla bir çox dünyəvi kürdlər islamçılarla yeni birləşdikdən sonra "İslama qarşı əvvəlki təkəbbürlü münasibətlərindən əl çəkdilər".Primitive Rebels Or Revolutionary Modernizers: The Kurdish Nationalist Movement in Turkey, Paul J White, 2000, pp. 38-39

Kürdlərlə türk islamçıları arasında parçalanma zamanı bu sintez artdı, çünki kürdlər islamçı diskurs zamanı da türkləri dövlətin millətçi və assimilyasiya siyasətini davam etdirməkdə və İslam qardaşlığı mövzusundan istifadə etməkdə və eyni zamanda dindən istifadə edərək kürdləri assimilyasiya etməyə cəhd göstərməkdə ittiham edirdilər. Kürd islamçılar getdikcə daha çox Türkiyənin islamçı dairələrini tərk etdilər.The Turkish AK Party and Its Leader: Criticism, Opposition and Dissent, 2016, pp. 209-210

 İstinadlar 

Kateqoriya:Kürd milliyyətçiliyi
Kateqoriya:Ərəb milliyətçiliyinə müxalifət
Kateqoriya:Kürdüstan müstəqillik hərəkatı