II Artakserksin kadusilərlə savaşı

Kadus yürüşü fars kralı II Artakserksin eramızdan əvvəl 385-ci ildə kaduslulara qarşı hərbi yürüşü idi.Eran Almagor - Plutarch and the Persica . Edinburgh University Press, 2018. - 208 S. Kampaniyanın mənşəyi tarixi mənbələrdə təsdiqlənmir, lakin bu, yəqin ki, xərac ödəməkdən imtina etdikləri üçün kadusilərin üsyanına cavab idi. Kadusilər (Gellər) Midiya Atropatenasının Xəzər dənizinin cənub-qərb sahilində, 39° və 37° şimal eni paralelləri arasında, Kadusiya və ya Kaduziya (İranın Gilan vilayəti) adlanan dağlıq bölgəsində yaşayırdılar. Bu ərazi, ehtimal ki, şimalda Kir və ya Kuruş çayı (bu gün Azərbaycanda Kür çayı, tarixən Arran və ya Qafqaz Albaniyası kimi tanınır), cənubda isə Amardus çayı (indiki Sefidrud çayı) ilə həmsərhəd olub və müasir İranın Gilan və Ərdəbil əyalətləri.Strabon kadusları əsasən piyada döyüşən və qısa nizə və ya nizə ilə yaxşı istifadə edən döyüşkən dağ skif tayfası kimi təsvir edir. Artakserks, Plutarxa görə, 300.000 piyada və 10.000 süvaridən ibarət hərbi ekspedisiya təşkil etdi. O, ekspedisiyaya şəxsən komandanlıq edirdi və onu müşayiət edən zabitlər arasında Tiribaz və Datam da var idi. Düşmən ərazisinə doğru irəliləyən ordu tezliklə aclıqdan əziyyət çəkməyə başladı. Dağlarda yemək qıt idi, hətta bəzi armudlar, almalar və digər ağac meyvələri bu qədər döyüşçünü qidalandırmaq üçün kifayət etmirdi. Ordu əvvəlcə öz yük heyvanlarını, sonra isə öz atlarını yeməyə məcbur oldu. Tiribaz kampaniyanı həll etmək və ordunu xilas etmək üçün bir çarə tapdı. O bilirdi ki, kadusilər iki rəqib lider arasında bölüşdürür, ona görə də oğlunu biri ilə danışıq aparmağa, özü isə digəri ilə danışıq aparmağa göndərir. Beləliklə, Tiribaz və oğlu kadusların başçılarını inandırdılar ki, o, fars şahının yanına elçilər göndərib və sərfəli sülh axtarır. Rəqibindən üstün olmaq istəməyən iki liderin heç biri Artakşastaya tabe olmadı. Danışıqları uğurla başa vuran ordu kampaniyanı başa vuraraq geri çəkildi.СимпоZий Συμπόσιον - Plutarch, Artaxerxes, 24-25 

 Mənbələr 

Kateqoriya:Gilan tarixi
Kateqoriya:Midiya
Kateqoriya:Kadusilər