Tomaş Zan

Tomaş Zan (, ; ) — Polşa və Belarus şairi. O, Filomatlar Cəmiyyətinin üzvü, Adam Mitskeviç və Yan Çeçotun dostu olmuşdur. Zan yeni "inqilabi romantizm" adlanan ədəbi cərəyanın inkişafında mühüm rol oynamışdır. Vilnüs şairlərindən birincisi Belarus xalq yaradıcılığını siyasi proqramının bölmələrindən biri kimi tanımışdır.

 Həyatı 
Tomaş Zan kasıb bir zadəgan ailəsindən gəlirdi. O, Vilna Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. Alman ədəbiyyatı ilə tanış olan Zan Vilnada romantik poeziyanın yetişdiricisinə çevrilmişdir. O, balladalar yazmış, Bürgerin "Lenora" əsərini yenidən yazmış və əsərləri poetik ləyaqətlə parlamasa da, Mitskeviç dahiliyini oyatmışdır. Vilna tələbə gənclərinin ən yaxşı nümayəndələri ilə dostluq quran Zan gizli elmi və əxlaqi cəmiyyət yaratmışdır. Bu cəmiyyət aşkarlananda onun bütün üzvləri həbs edilərək Rusiyanın müxtəlif yerlərinə göndərilmişdir. Zan Orenburqa sürgün edilmişdi. O, burada kifayət qədər əlverişli şəraitdə idi və yeri gəlmişkən, Mixail Avdeyevə öz müəllimi kimi faydalı təsir göstərmişdir. Orenburqda qubernatorun göstərişi ilə Zan yerli muzey yaratmışdır. 1830-cu ildə o, Sankt-Peterburqa, Mədən İnstitutuna kitabxanaçı vəzifəsinə keçirilmişdir. 1855-ci ildə evdə vəfat etmişdir.

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat 
 Вержболовский Ф. К истории тайных обществ и кружков среди литовско-польской молодёжи в 1819–1823 гг. Варшава, 1898.
 Модестов Н. Магистр философии Фома Карлович Зан в Оренбурге // Труды Оренбургской Ученой Архивной Комиссии. — Вып. XXXV. — Оренбург, 1917.
 Кутейников Н. С. Мицкевич и виленские филареты // Исторический вестник. — 1884. — Т. XVIII.
 Ролле М. Из прошлого

Kateqoriya:Rusiya imperiyası şairləri
Kateqoriya:Polşa şairləri
Kateqoriya:Belarus şairləri