Qliptapantelles

Qliptapantelles — Mərkəzi və Şimali Amerikada rast gəlinən endoparazitoid arı növüdür. Qliptapantelles cinsinin nümayəndələrinin sürfələri sahiblərini manipulyasiya edir, onları cangüdənlər kimi xidmət etməyə məcbur edir.

 Törəmə 
thumb
Dişi qliptapantelles yumurta qoydurucularını tırtılların sahiblərinə yapışdırır. Yumurtalar tırtılın içindən çıxır. Tırtıl 4-cü və ya 5-ci dövrə qədər normal şəkildə qidalanır və böyüyür . Sonra 80-ə qədər tam yetişmiş sürfə onun bədənindən çıxaraq puplaşır.

 Davranışdakı dəyişikliklər 
Qliptapantelles sürfələri göründükdən sonra, tırtıl  pupaların baramalarının yanında bir mövqe tutur, arxaya doğru əyilir və hərəkət etməyi və yaxud yeməyini dayandırır. Zaman zaman həmin pupalar üzərində ipək dolanacaq. Buna baxmayaraq, narahat olduqda, o, hiddətlə mübarizə etməyə başlayır. Bu davranış, pupaların mövcud olan yırtıcılarını vurmaq və dəf etməkdir , bununla da arı pupalarının sağ qalma şansı artır. Parazitləşməmiş iyirmi tırtıldan yalnız biri bu şəkildə reaksiya verə bildi. 60% hallarda parazitləşmiş tırtıllar bu potensial yırtıcıları uğurla dəf etmək qabiliyyətinə malikdirlər. Artıq yemək yeməyən və zəifləmiş tırtıl sonda ölür.
Parazitləşdirici tırtıllar tərəfindən qorunmayan pupaların ölüm göstəriciləri əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir.
 Mexanizm 
Qrossmanın tədqiqatları zamanı aşkar edilmişdir ki, heç də bütün sürfəli qliptapantelles öz sahibindən yəni tırtıllardan yaranmırlar. Bir və yaxud ikisi geridə qalır və  onlar aktiv olur.Çox güman ki, bu larva sahibini manipulyasiya edir. Bu, bir növ altruizmdir. Çünki həmin sürfələr balalarını qorumaq üçün öz puplaşma şanslarını əldən verirlər.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:arılar