Fuyu qırğızları

Fuyu qırğızları — Çinin Xeylunçzyan əyalətinin Fuyu uyezdində yaşayan türk etnik qrupu. Özlərini qırğız, xerqıs, tirtiz adlandırırlar. Fuyuları qırğızlarla qarışdırmaq olmaz, çünki mənşəyinə və dilinə görə Sibir türkləri, xüsusən də xakaslarla qohumdurlar. Doğma dilləri fuyu-qırğız dilidir.黑龙江柯尔克孜族研究综述  (Обзор исследований хэйлунцзянских кыргызов), «Хэйлунцзянский этнический бюллетень», 2005-03 1997-ci il Çində əhalinin siyahıya alınmasında onların sayı 1200 nəfərə yaxın göstərilib. 
 Tarixi 
Onlar 1703-1706-cı illərdə Xakasiya ərazisindən (“Qırğız torpağı”) Cunqariyaya “qovulmuş” Yenisey qırğızlarının nəslindən sayılırlar.

Cunqar xanlığının süquta uğramasından sonra 1755-1757-ci illərdə Tzin sülaləsinın hakimiyyət orqanları onlar Mançuriyaya köçürdü (“Qianlong” devizi altında hakimiyyətin 20-22 illərində). 

Hal-hazırda  onlar Çinin Yui-Daur-Mançu-Qırğız Milli muxtariyyətində (adından göründüyü kimi)(友谊达斡尔族满族柯尔克孜族乡|友谊达斡尔族克孜族乡|友谊达斡尔族满, Çin) yaşayırlar.
 Öyrənilməsi 
Fuyu qırğızları haqqında ilk elmi məlumat Yaponiyanın Mancuriyanı işğalı zamanı (1931-1945) qeydə alınıb. Yapon alimi Masato Suhara (, heroqliflərin çin oxunuşu - "Qiyuan Zhenzhen") 1944-cü ilin iyulunda qırğız kəndlərində olmuş, 1945-ci ilin mayında "Qırğızlara səyahət" məqaləsini dərc etdirmişdir.黑龙江柯尔克孜族研究综述  (Обзор исследований хэйлунцзянских кыргызов), «Хэйлунцзянский этнический бюллетень», 2005-03

Qırğız millətindən olan sovet əsgərləri və zabitləri 1945-ci ildə sovet qoşunları Xeylunçzyan ərazisinə daxil olduqdan sonra yerli əhali arasında özlərini qırğız adlandıran və onların başa düşdükləri dildə danışan insanların aşkar edildiyi barədə rəhbərliyə məlumat verdilər.

1952-ci ildə Yu Yifunun "Nen çayı yaylaqlarının qırğızları" («Ji-er-ji-si Nenjiang Grassland») adlı məqaləsi nəşr edildi. Məqalədə fuyu qırğızlarının tarix, miqrasiya, sosial və siyasi vəziyyət, mədəniyyət və xalq yaddaşı, dil, iqtisadiyyat, adət-ənənələr və məişət həyatından bəhs edilir.

1957-ci ildən çinli qırğızşünas Hu Zhenghua xalqı tədqiq edir.

 Həmçinin bax 
 Çin qırğızları
 Yenisey qırğızları
 Xakaslar

 Ədəbiyyat 
 Тенишев Э. Р. О языке кыргызов уезда Фуюй // :ru:Вопросы языкознания. 1961. № 1. С.88-95.
 Янхунен Ю. К вопросу о зарубежных :ru:хакасах // Проблемы сохранения природы и культурно-исторического наследия Хакасии. :ru:Абакан, 1994. Вып. 1. С. 99-107.
 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Краткое описание кыргызов, проживающих в уезде Фуюй провинции Хэйлунцзян 
 М. А. Чертыков. Фуюйские кыргызы (историко-этнографический очерк)

Kateqoriya:Türk xalqları
Kateqoriya:Çində yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Sibir tarixi
Kateqoriya:Xakasiya tarixi
Kateqoriya:Qədim xalqlar