Hindistanda ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı

Hindistanda YUNESKO-nun ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısına 40 obyekt daxildir (2021-ci il üçün), bu, ümumi rəqəmin 3,1%-ni (2021-ci il üçün 1154) təşkil edir. Siyahıya 32 obyekt mədəniyyət meyarlarına görə, 7 obyekt təbii meyarlara görə, 1 obyekt mədəni və təbii meyarlara görə daxil edilib. 13 obyekt insanın yaradıcılığının şah əsəri kimi tanınır (meyar i), 3 obyekt təbiət fenomeni və ya müstəsna təbii gözəlliyə və estetik əhəmiyyətə malik məkan kimi tanınır (meyar vii). Bundan əlavə, 2022-ci ildən ölkədəki 49 obyekt ümumdünya irs siyahısına daxil olmaq üçün namizədlər sırasındadır. Hindistan Ümumdünya Mədəni və Təbii İrsin Mühafizəsi Konvensiyasını 1977-ci il noyabrın 14-də ratifikasiya edib. Hindistandakı ilk obyektlər 1983-cü ildə YUNESKO-nun ümumdünya irs komitəsinin 7-ci sessiyasında siyahıya alınıblar.

 Siyahı 
Bu cədvəldə obyektlər YUNESKO-nun ümumdünya irs siyahısına əlavə olunduqları ardıcıllıq ilə verilmişdir.
№ŞəkilAdıyeriYarandığı ilSiyahıya alınma tarixi№Meyarlar 1  160px  Aqrada qala  Uttar-Pradeş ştatı  XVI əsr 1983  251  III 2  160px  Ajanta mağaraları  Maharaştra ştatı   1983  242  I, II, III, VI 3  130px  Ellora mağaraları  Maharaştra ştatı   1983  243  I, III, VI 4  160px  Tac Mahal  Uttar-Pradeş ştatı   1983  252  I 5  160px  Mahabalipuram şəhərindəki abidələr qrupu  Tamilnad ştatı   1984  249  I, II, III, VI 6  160px  Konarkdakı Günəş məbədi (  Orissa ştatı   1984  246  I, III, VI 7  130px  Kaziranqa Milli Parkı  Assam ştatı   1985  337  IX, X 8  160px  Keoladeo Milli Parkı  Racastan ştatı   1985  340  X 9  160px  Manas qoruğu  Assam ştatı   1985  338  VII, IX, X 10  160px  Qoadakı məbədlər və monastırlar  Qoa ştatı   1986  234  II, IV, VI 11  130px  Fatehpur-Sikri  Uttar-Pradeş ştatı   1986  255  II, III, IV 12  160px Hampi xarabalıqları (Vicayanaqar imperiyası)  Karnataka ştatı   1986  241  I, III, IV 13  160px  Khacuraho abidələri  Madhya-Pradeş ştatı   1986  240  I, III 14  160px  Elefanta adasının mağara məbədləri  Maharaştra ştatı   1987  244  I, III 15  130px  Çola məbədləri ()  Tamilnad ştatı   1987, 2004  250  II, III 16  160px  Pattadakal abidələri  Karnataka ştatı   1987  239  III, IV 17  160px  Sundarban Milli Parkı  Qərbi Benqaliya ştatı   1987  452  IX, X 18  160px  Nanda-Devi və Güllər Vadisi Milli Parkı Uttarakhand ştatı   1988, 2005  335  VII, X 19  160px  Sançi Buddist abidələri  Madhya-Pradeş ştatı   1989  524  I, II, III, IV, VI 20  160px  Hümayun türbəsi  Dehli   1993  232  II, IV 21  130px Qütb Minar minarəsi  Dehli   1993  233  IV 22  160px  Hindistanın Dağ Dəmir Yolları Haryana, Himaçal Pradeş, Qərbi Benqaliya, Tamilnad ştatları   1999, 2005  944  II, IV 23  130px  Mahabodhi məbədi  Bihar ştatı   2002  1056  I, II, III, IV, VI 24  160px  Bhimbetkadakı qaya sığınacaqları  Madhya-Pradeş ştatı   2003  925   III, V 25  160px  Çampaner Pavaqadh Arxeoloji Parkı Qücərat ştatı   2004  1101  III, IV, V, VI 26  160px  Çhatrapati Şivaçi Vağzalı Maharaştra ştatı   2004  945  II, IV 27  160px Qırmızı Qala  Dehli   2007  231  II, III, VI 28  160px Jantar Mantar  ştatı Racastan   2010  1338  III, IV 29  160px Qərbi Qat  ştatıы Qücərat, Maharaştra, Qoa, Karnataka, Tamilnad və Kerala   2012  1342  IX, X 30  160px Racastan qalaları Racastan ştatı  2013  247  II, III 31  160pxRani ki vav pilləli quyu Qücərat ştatı XI əsr 2014  922  I, IV 32  160px Böyük Himalay Milli Parkının qorunan ərazisi Himaçal Pradeş ştatı —  2014  1406  X 33  160px Le Korbuzyenin memarlıq irsi: modernizmə töhfə:а) Çandiqarhda Kapitol Kompleksi  Çandiqarhın ittifaq ərazisi (, , , , ,  ilə birgə XX əsr  2016  1321  I, II, VI 34  160px  Nalandada Arxeoloji obyekt Nalanda Mahavihara (Nalanda Universiteti) ştatı Bihar E.ə. III əsr — XIII əsr  2016  1502  IV, VI 35  160px  Kançencaqra Milli Parkı Sikkim ştatı —  2016  1513  III, VI, VII, X 36  160px Əhmədabad tarixi şəhəri  ştatı Qücərat  1411  2017  1551  II, V 37  160px  Mumbayda Viktorian stili və art-deko memarlıq ansamblı Maharaştra ştatı XIX —XX əsrlər  2018  1480  II, IV 38  160px Caypur şəhəri  Racastan ştatı  XVIII əsr  2019  1605  II, IV, VI 39  160px  Rudreşvar Məbədi (Ramappa) Telanqana ştatı XI—XIV əsrlər  2021  1570  I, III 40  160px  Dholavira: harrap şəhəri Qücərat ştatı E. Ə. 3-cü minillik  2021  1645  III, IV

 Obyektlərin coğrafi yerləşməsi 

 İlkin siyahı 
Cədvəldə obyektlər ilkin siyahıya əlavə olunduqları ardıcıllıqla düzülür. Bu siyahıda Hindistan hökuməti tərəfindən ümumdünya irs siyahısına əlavə edilmək üçün namizəd olaraq təklif edilən obyektlər göstərilmişdir.
#TəsvirAdıYeriYaranma tarixiSiyahıya alınma ili№Meyarlar 0  160px  Vişnupurdakı məbədlər Qərbi Benqaliya ştatı XVII əsr  1998  1087  mədəni 0  160px  Mattançeri sarayı  Koççi ştatıKerala ştatı təxminən 1555  1998  1092  mədəni 0  160px  Mandudakı abidələr qrupu Madhya-Pradeş ştatı XV—XVI əsrlər  1998  1095  mədəni 0  160px  Qədim Buddist yaşayış məntəqəsi Sarnath  город BənarəsUttar-Pradeş ştatı E.ə III əsr—XVI əsr 1998  1096  mədəni 0  160px Qızıl məbədAmritsar şəhəriPəncab ştatı  1588–1604  2004  1858  iii, iv, vi 0  160px  Assamdakı Brahmaputra çayı üzərindəki Majuli çay adası Assam ştatı —  2004  1870  ii, iii, v, vi 0  160px  Namdapxa Milli ParkıArunaçal-Pradeş ştatı 1974  2006  2104  vii, ix, x 0  160px Kiçik Kaç Rannıında Hindistan Qulanı qoruğu Qücərat ştatı 1972  2006  2105  x 0  160px  "Neora Vadisi" Milli Parkı Qərbi Benqaliya ştatı 1986  2009  5447  vii, x 0  160px Səhra Milli Parkı Racastan ştatı 1992  2009  5448  vii, viii, x 0  160px Hindistanda Böyük ipək yolu obyektləriBihar ştatı, Uttar-Pradeş, Pəncab ştatı, Tamilnad, Maharaştra, ittifaq əraziləri Pondiçerri, Cammu və Kəşmir,Dehli E.ə. III əsrdən 2010  5492  ii, iii, vi 0  160px  Şantiniketan Qərbi Benqaliya ştatıXIX —XX əsrlər  2010  5495  ii, iii, vi 0  160px Heydərabadda Qütbşahlar abidələri: Qolkonda qalası, Qütbşahlar türbələri, ÇarminarTelanqana ştatıXVI—XVII əsrlər 2010  5573  i, ii, iii, iv 0  160px Kəşmirdəki Moğol bağlarıa) Nişatb) Şalimarv)Açabalq)Çeşmə Şahid) Pəri Mahale)Verinaq ittifaq ərazisi Cammu və KəşmirXVII əsr 2010  5580  i, ii, iv 0  160px Dehli — mədəni və tarixi şəhər Dehlinin Milli Paytaxt RayonuXIX — XX əsrlər 2012  5743  ii, v, vi 0  160px Dəkkən sultanlıqlarının abidələr və qalalarıа)Qolkondada (Karnataka) Bəhməni abidələrib) Bidarda (Karnataka) Bəhməni sultanlığı və Bidar sultanlığı abidələriv) Bicapurda (Karnataka) Adilşahların abidələriq)Heydərabadda (Andhra Pradeş) Qutb Şahların abidələri Karnataka ştatı, Andhra Pradeş XIV—XVII əsrlər 2014  5887  ii, iii 0  160px  Mobil həbsxana (Andaman adaları)  ittifaq ərazisi Andaman və Nikobar adaları  1893–1906  2014  5888  iv, vi 0  160px Hindistanda məşhur sarilərin tikiş klasterləriMadhya-Pradeş ştatı, Uttar-Pradeş, Maharaştra, Andhra Pradeş, Assam  —  2014  5890  iii, v 0  160px  Apatani xalqının mədəni mənzərəsi Arunaçal-Pradeş ştatı  —  2014  5893  iii, v 0  160px  Şriranqamdakı Şri Ranqanathasvami məbədiTamilnad ştatı IX əsr  2014  5894  i , ii, iii, v 0  160px  Şriranqapatnam ada şəhərinin abidələri Karnataka ştatıIX əsr 2014  5895  i, ii, iii, iv 0  160px  Çilika gölü Orissa ştatı —  2014  5895  ix, x 0  160px Padmanabhapuram Palace (Kalkulam Palace)Tamilnad ştatı XVI əsr  2014  5897  iii, iv 0  160px  Hoysalanın müqəddəs ansambllarıа) Belurda memarlıq ansamblıb) Halebiddə memarlıq ansamblı Karnataka ştatı XII əsr  2014  5898  ii, iii, vi 0  160px Satyaqraha obyektləri, Hindistanın azadlığı uğrunda qeyri-zorakı hərəkatQücərat ştatı, Maharaştra, Qərbi Benqaliya, Tamilnad, Bihar, Madhya-Pradeş, Kerala, Uttar-Pradeş, Dehli  XX əsr  2014  5899  iv, vi 0  160px  Möhkəmlənmiş kənd  Arunaçal-Pradeş ştatı —  2014  5913  ii, iii, v 0  160px Narkodam adası ittifaq ərazisi Andaman və Nikobar adaları —  2014  5914  viii, ix, x 0  160px Maydam — Ahom sülaləsinin kurqan dəfn sistemi Assam ştatıXIII—XVIII əsrlər  2014  5915  viii, ix, x 0  160px Ekamra Kşetra — Məbədlər şəhəri, Bhubaneşvar Orissa ştatıE.ə. III əsr — XV əsr  2014  5916  i, ii, iii 0  160px Burzahom neolit ​​yaşayış məskəniittifaq ərazisi Cammu və Kəşmir E.ə. 3–2-ci minilliklər 2014  5917  ii, iii, v 0  160px Harappın liman şəhəri Lotxalın arxeoloji qalıqlarıQücərat ştatı E.ə. XXIV–XVII əsrlər 2014  5918  v 0  160px Hindistanın Dağ Dəmir Yolları (genişləndirmə)а) Matheran dəmir yolu (Matheran Hill Railway)b) Kanqra Vadisi Dəmir Yolu (Kangra Valley Railway) Maharaştra ştatı, Himaçal Pradeş  1901–1907, 1925–1928  2014  5919  ii, iv 0  160px Çettinad (Chettinad), Tamil tacirlərinin kəndləri.Tamilnad ştatıXIX—XX əsrlər 2014  5920  ii, v, vi 0  160px Yeni Dehlidə Bəhai ibadət evi Yeni Dehli  1986  2014  5921  i, iv, vi 0  160px Məbəd memarlığının inkişafı — Ayehole-Badami-Pattadakal Karnataka ştatıVI—VIII əsrlər 2015  5972  iii, iv 0  160px Hindistanda Soyuq Səhranın (Cold Desert) mədəni landşaftı ittifaq ərazisi Ladak, Himaçal Pradeş ştatı —  2015  6055  iii, v, vi, x 0  160px Böyük Təkər yolu boyunca obyektlərPəncab ştatı, Haryana, Uttarakhand, Racastan, Uttar-Pradeş, Bihar, Charkhand, Qərbi Benqaliya, Dehli  E.ə. IV əsr — XX əsr  2015  6056  ii, iv, vi 0  160px Keybul-Lamjao təbiətiqoruma zonası (Keibul Lamjao National Park)Manipur ştatı —  2016  6086  v, vii, ix, x 0  160px Garo Hills təbiətiqoruma zonasıMeqhalaya ştatı —  2018  6356  v, vi, viii, x 0  160px Orçha tarixi ansamblıMadhya-Pradeş ştatıXVI—XVIII əsrlər 2019  6404  ii, iv 0  160px Bənarəsdə Qanqın dənizkənarıUttar-Pradeş ştatıXVIII əsr  2021  6526  iii, iv, vi 0  160px  Kançipuram məbədləri Tamilnad ştatı VII—XIII əsrlər  2021  6528  iv, vi 0  160px Hirebenakal meqalitik abidə Karnataka ştatıE.ə. VIII–III əsrlər 2021  6529  iii, iv 0  160px  Nərmada çayı vadisində Bedağat-Lametağat təbiət ərazisiMadhya-Pradeş ştatı —  2021  6531  vii, viii 0  160px Satpura Pələng QoruğuMadhya-Pradeş ştatı —  2021  6532  vii, ix, x 0  160px  Maharaştranın Maratha hərbi memarlığıMaharaştra ştatıXVII—XIX əsrlər 2021  6533  ii, iii, iv 0  160px Konkan bölgəsinin GeoqlifləriMaharaştra ştatı, Qoa  10–1,7 min il əvvəl  2022  6605  i, iii, iv 0  160px  Canlı körpülərin mədəni landşaftı Meqhalaya ştatı —  2022  6606  i, iii, vi 0  160px  Lepakşidəki Veerabhadra məbədi və monolit öküz (Vicayanaqaranın heykəltəraşlıq və rəssamlıq ənənəsi) Andhra Pradeş ştatı XII—XVIII əsrlər  2022  6607  i, ii, vi

 Obyektlərin coğrafi yeri 

 İstinadlar 

Kateqoriya:Hindistandakı ümumdünya irsi
Kateqoriya:Ümumdünya irsi obyektlərinin siyahıları