Benben

Benben — Nunun ilkin sularından çıxan təpə. Misirlilərin mifologiyasına görə, yaradıcı tanrı Atum təpədən enərək hansı tanrılar yaratmaq barədə düşünməyə başlayır.

 İlkin kurqan 
Piramida Mətnlərində, 587 və 600-cü fəsillərdə Atumun özü bəzən təpə kimi xatırlanır. Həmçinin təpənin İunuda (Heliopolis) yerləşən kiçik bir piramidaya çevrildiyi, Atumun oturacağı olduğu deyilir. Digər şəhərlərin ilkin təpənin görünüşü ilə bağlı öz versiyaları var idi. Memfis mifologiyasında əsas təpə yer allahı Tatenen'in "ondan hər cür yemək və yeməklər, müqəddəs təqdimlər və bütün yaxşı şeylərin baş verdiyi" təcəssümü idi. 

 Benben daşı 
Kurqanın adını daşıyan Benben daşı Heliopolisdəki Ra məbədində müqəddəs daş idi. Günəşin ilk şüalarının düşdüyü yer idi. Onun sonrakı obelisklərin prototipi olduğuna inanılır və böyük piramidaların baş daşları onun dizaynına əsaslanırdı. Piramidanın qapaq daşı və ya yuxarı hissəsinə də piramida deyilir. Qədim Misirdə, ehtimal ki, günəşdə parıldamaq üçün qızılla örtülmüşdülər. Çox vaxt oyma təsvirləri və yazıları olan bir çox Benben daşları dünya muzeylərindədir.

Feniks üçün ilham mənbəyi olan quş tanrısı Bennu, Benben daşında və ya müqəddəs söyüddə yaşadığı deyilən Heliopolisdə hörmətlə qarşılanırdı.

Barri Kempin fikrincə, benben, feniks və günəş arasındakı əlaqə yaxşıca alliterasiyaya əsaslana bilərdi: günəşin doğuşu, veben, günəşin şüalarını bennu quşunun yaşadığı benbenə doğru göndərirdilər. Piramida mətnlərində zaman zaman Atumdan bəhs edir.Hart, p.16

 Tarixi inkişaf 
Ən qədim zamanlardan Benben obrazı iki şəkildə stilizə edilmişdir; birincisi uclu piramidal formaya malik idi, bu, yəqin ki, piramidalar və obelisklər üçün nümunə idi. Digər forma yuvarlaq üstü idi; Bu, yəqin ki, Benbenin ayrıca bir əhd obyekti və pərəstiş obyekti kimi mənşəyi idi.

Beşinci sülalə dövründə benbenin təsviri çömbəlmiş obelisk kimi tərtib edilmişdir. Sonralar, Orta Krallıq dövründə uzun nazik obeliskə çevrildi.
Joyce Tyldesley, The Penguin Book of Myths and Legends of Ancient Egypt.  Penguin UK, 2010 

 Həmçinin bax 
 Ancient Egyptian creation myths
 Baetylus
 Egyptian sun temple
 Abzu
 Lingam

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Misir ehramları
Kateqoriya:Mifik əşyalar