Mərzifon

Mərzifon (, ) — Türkiyənin mərkəzi Qara dəniz regionunda, Amasya vilayətində şəhər və rayon. Sahəsi  qədərdir və 2020-ci ildə əhalisi 73,849 nəfər olmuşdur. Onlardan 57,900-ü Mərzifon şəhərində, qalanları isə ətraf kəndlərdə yaşayır.

 Etimologiya 
Adının keçmiş variantlarına Mərzifun, Mərsivan, Mərsovan, Mərsivan, Mərsuvan, Mərzpond və Mərzban daxildir. Şəhəri adı pəhləvi dilindəki "mərzban" sözündən gəlir, mənası "sərhəd qoruyanlar" deməkdir. Alim Özxan Öztürk iddia edir ki, adın orijinalı "Mərsıvan"dır və "sərhəd şəhərciyi" deməkdir.Özhan Öztürk. Pontus: Antik Çağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi. Genesis Yayınları. Ankara, 2011. p.440. .

 Coğrafiya 
Düzənlik ərazidə yerləşən Mərzifon yaxınlığından çay keçir. Şəhər Ankara ilə Samsun arasında, Qara dəniz sahilində, Samsundan , Ankaradan  və Amasya şəhərindən  qərbdə yerləşir. Hava qışda mülayim soyuq, yayda isti olur.

 Tarixi 
 Antik 
Arxeoloji sübutlar ərazini əhatə edən əkin sahəsinin daş dövründən ən azı e.ə. 5,500-cü ildən məskunlaşdığını göstərir. İlk istehkamlar e.ə. 1200-cü ildə yaxınlıqdakı Qara dənizdən gələn işğalçılar tərəfindən sıxışdırılmış hetlər tərəfindən tikilmişdir. Frigiyalılar e.ə. 700-cü ildən etibarən burada istehkamlar, kurqanlar və digər memarlıq nümunələri qoymuşdur. E.ə. 600-cü ildən frigiyalılar Qafqaz dağlarından gələn kimmerlər tərəfindən sıxışdırılmışdır. Bu dövrə aid qəbirlərin içindəkilər Amasyadakı muzeydə nümayiş etdirilir. Mərzifon daha sonra paytaxt Amasyadan Qara dəniz sahillərinə nəzarət edən Pont çarlarının ticarət məntəqəsinə çevrilmişdir.


 Roma və Bizans 
Romalıların daxili müharibələri zamanı Amasya rayonu dağıdılmış və imperator Adrianın əmri ilə bərpa edilmişdir. Mərzifondan Roma məbədlərinin qalıqları da bu gün Amasyada nümayiş etdirilir. Roma hakimiyyəti dövründə burada divarlar və istehkamlar möhkəmləndikcə şəhərin əhəmiyyəti artmış və Bizans hakimiyyəti dövründə güclü bir şəhər kimi qalmışdır. Mərzifon VIII əsrdə ərəb yürüşləri zamanı ərəb orduları tərəfindən tutulmuşdur. Bu dövrdə müdafiə məqsədləri üçün "Bulaq" qalası tikilmişdir.

 Türkiyə Respublikası 
Birinci Dünya müharibəsinin sonunda Osmanlı İmperiyasının dağılmasından sonra iğtişaşlar davam etmişdir. Britaniya qoşunları təslim olma şərtlərini təmin etmək üçün keçmiş Osmanlı torpaqlarına yerləşdirilmişdir. Britaniya qoşunları tezliklə geri çəkilmiş və Mərzifonda iğtişaşlar davam etmişdir.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Merzifon municipality's official website 
 Merzifonlu net  

 Həmçinin bax 

Kateqoriya:Amasya ilinin ilçələri
Kateqoriya:Türkiyə şəhərləri