Moğol-Səfəvi müharibəsi (1622-1623)

{{Hərbi münaqişə
 |münaqişə              = Səfəvi-Moğol müharibəsi (1622-1623)
 |aiddir                = 
 |şəkil                 = 300px
 |şəklin ölçüsü         = 
 |şəklin izahı          = 
 |tarixi                = 1622-1623
 |yeri                  = Qəndəhar
 |səbəbi                = Strateji məntəqə olan Qəndəhara malik şəhərə sahiblik üstündə savaş
 |vəziyyəti             = 
 |nəticəsi              = Tam Səfəvi qələbəsi 
 |ərazi                 = Qəndəhar şəhəri Səfəvilər imperiyasının tərkibinə geri qaytarıldı.
 |tərəf1                = 25px Səfəvilər imperiyası  |tərəf2                = 22px Böyük Moğol imperiyası
 |tərəf3                = 
 |tərəf4                = 
 |komandan1             = 25px|border I Abbas 
 |komandan2             = 22px Sultan Cahangir 
 |komandan3             = 
 |komandan4             = 
 |qüvvə1                =2,000 
 |qüvvə2                =6,000 
 |qüvvə3                = 
 |qüvvə4                = 
 |itkilər1              =
 |itkilər2              = 
 |itkilər3              = 
 |itkilər4              = 
 |ümumi itkilər         = 
 |vikianbar             = 
}}

 Müharibə 
Şah I Abbas 1595-ci ildə itirdiyi Qəndəharı hələ çox əvvəldən ələ keçirməyi arzulayırdı. 1605-ci ildə Heratın hakimi Hüseyn xan Qəndəhar şəhəri üzərinə yürüş edərək oranı mühasirəyə aldı. Lakin qalanın moğol hakimi Şah bəy Xanın inadkar müqaviməti və bunun ardınca da güclü moğol ordusunun yardıma gəlməsi nəticəsində Səfəvi ordusu geri çəkilməyə məcbur oldu. Səfəvi–Osmanlı müharibəsinin (1603–1618) bitməsindən sonra Şah Abbas Osmanlı üzərindəki qələbədən də ruhlanaraq şərqdə yeni bir müharibəyə başlamağın vaxtının gəlib çatdığını düşünürdü. Beləliklə, 1621-ci ildə Səfəvi ordusuna Nişapurda toplaşma əmri verdi. Ordu toplandıqdan sonra cənubi Xorasanda - Tabas Giləki adlanan yerdə  yeni ili qeyd etdikdən sonra Qəndəhara doğru yola çıxıldı. 20 mayda I Abbas komandanlığında Qəndəhara çatan Səfəvi ordusu dərhal şəhərin mühasirəsinə başladı. Şəhərin mühasirəyə alınması xəbəri ona çatmasına baxmayaraq, moğol hökmdarı Cahangir reaksiya göstərməyə gecikdi və əlavə qüvvə göndərmədi. Şəhərin müdafiəsində qalan 3 min nəfərlik kiçik qarnizon isə uzun müddət müqavimət göstərə bilmədi. İmperator oğlu və vəliəhdi olaraq qəbul edilən Xürrəmdən yardım üçün toplanmış orduya komandanlıq etməyini istədi. Bu zaman Dekanda Manduda olan Xürrəm saraydan uzaqda olduğuna görə gücünü itirəcəyindən ehtiyat edərək bundan yayındı.

Moğolların qaladakı qarnizona yardım üçün topladığı ordunun zəif olduğu qısa zaman sonra bəlli oldu. 45 günlük mühasirədən sonra 22 iyunda qala təslim alındı. Bundan qısa müddət əvvəl isə Zəmindavar Səfəvi ordusu tərəfindən ələ keçirilmişdi. Qəndəharın hakimi I Abbas tərəfindən Gəncəli xan Zığ təyin edildi.

Şəhərə Səfəvi  qarnizonu və qarnizon üçün lazım olan cəbhəxana yerləşdirildikdən sonra I Abbas Gur yolu ilə Xorasana geri qayıtdı. Geri dönüş yolunda olarkən o, Çağçaran və  Ğarcistanda müqavimət göstərən əmirlər tabe edildi.

Bu zaman moğolların başları öz daxili məsələlərinə qarışdı və lazimi müqaviməti göstərə bilmədilər. Beləki Xürrəm üsyan qaldırmış və paytaxta doğru yürüşə çıxmışdı. Beləliklə, 1623-cü ilin yazında moğol elçisi I Abbasın  düşərgəsinə gəldi və moğol imperatorunun Qəndəharı itirdiyini qəbul etdiyini bildirdi. Beləliklə Səfəvi imperiyası ilə Moğol imperiyası arasındakı münaqişə sona çatdı.

 Həmçinin bax 

 Səfəvi−Moğol müharibəsi (1649-1653)
 Moğolların Qəndəhar mühasirələri

 İstinadlar 

 Mənbə 

Kateqoriya:Səfəvilərin müharibələri
Kateqoriya:Səfəvi tarixi
Kateqoriya:XVII əsrin müharibələri