Qliz 581

Qliz 581 () — Tərəzi bürcü istiqamətində yerləşən və Yerdən təxminən 20.3 işıq ili uzaqlıqda olan bir qırmızı cırtdan ulduz. Bu ulduz Qlize kataloqunda 581-ci sırada yerləşdiyindən bu adı almışdır. Qliz 581 spektral sinif M3V tipinə aiddir və aşağı parlaqlığa malikdir. Bu ulduz astronomlar arasında əsasən planet sisteminə sahib olması ilə tanınır. Qliz 581 Günəşdən çox daha soyuq və kiçik bir ulduzdur. Onun kütləsi Günəşin təxminən 0.31-i, radiusu isə 0.29-u qədərdir. Səth temperaturu təxminən 3200–3400 K arasındadır. Parlaqlığı Günəşin təxminən 1.3%-i qədərdir. Bu səbəbdən yalnız teleskop vasitəsilə müşahidə edilə bilər.

Qliz 581 sistemi müxtəlif teleskoplar və spektrometrik müşahidələr vasitəsilə öyrənilmişdir. Lakin bəzi hallarda planetlərin mövcudluğu ilə bağlı siqnalların ulduzun maqnit aktivliyi ilə qarışıq düşdüyü göstərilmişdir. Bu da bəzi ekzoplanetlərin şübhə altına alınmasına səbəb olmuşdur.

 Planet sistemi 
Qliz 581 sistemində 2005-ci ildən başlayaraq bir neçə ekzoplanet aşkar edilmişdir. Onlardan bəziləri aşağıdakı kimidir:

 Qliz 581b — sistemdə ilk aşkar edilən planetdir, Yerdən daha böyük kütləyə malikdir və ulduza çox yaxındır.
 Qliz 581c — 2007-ci ildə aşkarlanmış, həyat üçün yararlı zona daxilində olduğu təxmin edilən planetdir.
 Qliz 581d — eyni zamanda həyat üçün yararlı zona daxilində ola biləcəyi düşünülən başqa bir planetdir.
 Qliz 581e — indiyədək bu sistemdə aşkar edilmiş ən az kütləyə malik planetdir.

Sonradan aparılan müşahidələr nəticəsində bəzi planetlərin varlığı ilə bağlı mübahisələr olmuşdur. Xüsusilə 2010-cu ildə elan edilən Qliz 581g planetinin varlığı sonrakı analizlərdə təsdiqlənməmişdir.

Qliz 581 ulduzu və onun planetləri astrobiologiya və ekzoplanet tədqiqatları sahəsində böyük maraq doğurmuşdur. Xüsusilə Gliese 581c və Gliese 581d planetləri, səthində suyun maye halında mövcud ola biləcəyi ehtimalına görə, həyat üçün potensial namizəd planetlər hesab edilmişdir.

 Həmçinin bax 
 Ekzoplanet
 Həyat üçün yararlı zona
 Ulduz sinifləri

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Major Discovery: New Planet Could Harbor Water and Life  Space.com
 Gliese 581 / HO Librae  Solstation.com
 Extrasolar Planets Encyclopaedia: Gl 581
 AstronomyCast: Gliese 581 
 SETI Range Calculator
 All Wet? Astronomers Claim Discovery of Earth-like Planet , Scientific American
 Position of Gliese 581 marked on local space (Top right corner)
 Photo of Constellation Libra with Gliese 581 
 Artist conceptions of planets of Gliese 581 
 Speculation about geology/geochemistry of Gliese 581c The Geochemical Society 
 Computer models suggest planetary and extrasolar planet atmospheres – A gas, gas, gas  Washington University in St. Louis
 Extrasolar Planet Interactions  by Rory Barnes & Richard Greenberg, Lunar and Planetary Lab, University of Arizona
 Earth-like planet found that may support life Ctv.ca
 Gliese 581 – The "Red Dwarf" and implications for its "earthlike" planet Gliese 581c 
 Earth's Twin Discovered? 

Kateqoriya:Tərəzi bürcü
Kateqoriya:HIP obyektləri
Kateqoriya:Planet sistemləri
Kateqoriya:Qırmızı cırtdanlar