Ukraynafillik

Ukraynafillik ( — sevirəm) — XIX əsrin ortalarında Rusiya və Avstriya-Macarıstan imperiyalarında (Qalisiya) ukraynalılar arasında ictimai-ədəbi hərəkat; bu hərəkatın nümayəndələri ukrayna xalqının (o dövrdə Rusiyada maloruslar, Avstriya-Macarıstanda rusinlər adlanırdı) dilini, ədəbiyyatını və mədəni xüsusiyyətlərini qoruyub saxlamağa və inkişaf etdirməyə çalışırdılar.

 Tarixi 
Dilçilik baxımından o vaxta qədər çox yayılmış slavyanofillik termininin nümunəsi əsasında qurulan "Ukraynafillik" termini ilk dəfə olaraq Kiril və Mefodi Cəmiyyəti və ya qardaşlığının işi ilə bağlı görünür. (1847-ci ilin yazında Kostomarov, Şevçenko və cəmiyyətin digər üzvləri həbs edildi).

Erkən ukraynafillər arasında maloruslar, velikoruslar və hətta polyaklar da var idi. "Malorus mahnıları"nın ilk toplusu "Köhnə malorus mahnılarını toplamaq təcrübəsi" adı altında 1819-cu ildə Sankt-Peterburqda gürcü knyazı N. A. Sertelev tərəfindən nəşr edilmişdirАлексей Миллер  "Украинский вопрос" в политике властей и русском общественном мнении Глава 1. Россия и украинофильство в первой половине XIX в. . Sonralar 1827-ci ildə M. A. Maksimoviçin hazırladığı "Malorus mahnıları" toplusunun meydana çıxması böyük əhəmiyyət kəsb etdi. Maksimoviç 1834 və 1849-cu illərdə daha iki mahnı toplusu nəşr etdi.

1816–1819-cu illərdə Xarkovda " Ukrayna xəbərləri " jurnalında nəşr olunurdu, nəşrlər əsasən rus dilində çap olunurdu. 1837-ci ildə Budada (Avstriya-Macarıstan) ilk Qərbi Ukrayna almanaxı " Dnestr su pərisi " nəşr olundu. 1841-ci ildə Xarkovda "Snip" almanaxının 1-ci hissəsi nəşr olundu (başlıq səhifəsində — "Snjp"); ikinci hissəni çap etmək mümkün olmadı. 1843–1844-cü illərdə. İ. Betskinin " Molodik " almanaxının dörd nömrəsi (ilk üçü Xarkovda, dördüncüsü Sankt-Peterburqda) nəşr edilmişdir. 1861 və 1862-ci illərdə Sankt-Peterburqda hissə-hissə rus dilində, hissə-hissə ukrayna dilində "Ukrainofil" jurnalı "Osnova " nəşr olunurdu.

Ukraynafillər məktəblərdə milli dildə tədrisin tətbiqinə və Ukraynanın kiçik rus əhalisinin milli öz müqəddəratını təyinetməni və mədəniyyətinin inkişafını təmin edəcək belə bir ictimai-siyasi təşkilata can atırdılar.

Ukraynafillik Rusiya çarizm administrasiyası tərəfindən təqib edildi. Xüsusilə, Ukrayna ədəbiyyatı və teatrı qadağan edildi. Rusiya administrasiyasının təzyiqi ilə bəzi ukraynafillər ictimai-siyasi fəaliyyətdən uzaqlaşaraq ədəbi fəaliyyətə, etnoqrafiyaya və folklora (xüsusən, Antonoviç, Baqaley, Qruşevski, Draxomanov, Kitetski, Mordovtsev, Potebnya, Çubinski) diqqət yetirdilər.

 Ədəbiyyat 

 Іван Куций. УКРАЇНОФІЛЬСЬКА ТЕЧІЯ ГАЛИЦЬКОЇ ІСТОРІОГРАФІЇ XIX ст.: КОНЦЕПТУАЛІЗАЦІЯ ІСТОРИЧНО-ЦИВІЛІЗАЦІЙНОЇ ІДЕНТИЧНОСТІ // Історіографічні дослідження в Україні. Випуск 18. Київ: Інститут історії України НАН України, 2008
 Окара А. Н. "УКРАИНСКИЙ ВОПРОС" И ПОИСКИ ОТВЕТА НА НЕГО




























 İstinadlar 
Kateqoriya:Ukrayna tarixi