Ad hoc hipotezi

Ad hoc hipotezi (ad hok kimi tələffüz olunur; lat. ad hoc — "məqsədəmüvafiq") — elm və fəlsəfədə nəzəriyyəni yanlışlanmadan xilas etmək üçün ona əlavə edilən hipotez. Çox vaxt ad hoc hipotez nəzəriyyədə gözlənilməyən anomaliyaları dəyişdirilməmiş formada kompensasiya etmək üçün istifadə olunur.

 Elmi ictimaiyyətdə 
Elm adamları tez-tez onları dəstəkləmək üçün tez-tez, dəstəklənməyən düzəlişlərə arxalanan nəzəriyyələrə şübhə ilə yanaşırlar. Bunun səbəbi, əgər nəzəriyyəçi bunu seçirsə, onların əlavə edə biləcəyi ad hoc fərziyyələrin sayında heç bir məhdudiyyət yoxdur. Beləliklə, nəzəriyyə getdikcə mürəkkəbləşir, lakin heç vaxt saxtalaşdırılmır. Bununla belə, bu, çox vaxt nəzəriyyənin proqnozlaşdırıcı gücünə baha başa gəlir.Stanovich, Keith E. (2007). How to Think Straight About Psychology. Boston: Pearson Education. Pages 19–33 Ad hoc fərziyyələr çox vaxt psevdoelmi subyektlər üçün xarakterikdir.Carroll, Robert T. "Ad hoc hypothesis." The Skeptic's Dictionary. 22 Jun. 2008 <http://skepdic.com/adhoc.html >.

Ad hoc fərziyyə mütləq yanlış deyildir; bəzi hallarda nəzəriyyəyə cüzi dəyişiklik etmək ehtiyacı yaranır. Məsələn, Albert Eynşteynin statik bir kainata icazə vermək üçün ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə kosmoloji sabiti əlavə etməsi ad hoc idi. O, sonradan bunu özünün "ən böyük səhvi" adlandırsa da, bu, qaranlıq enerji nəzəriyyələrinə uyğun ola bilər.Texas A&M University. "Einstein's Biggest Blunder? Dark Energy May Be Consistent With Cosmological Constant." ScienceDaily 28 November 2007. 22 June 2008 <https://www.sciencedaily.com/releases/2007/11/071127142128.htm >.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Ad hoc hypothesis at PhilPapers

Kateqoriya:Hipotezlər
Kateqoriya:Epistemologiya
Kateqoriya:Elmi skeptisizm
Kateqoriya:Ülgüc (fəlsəfə)