Ceyms Berri

Ceyms Miranda Stuart Berri () — Cənubi Afrikada xidmət etmiş ingilis həkim və hərbi cərrah. Karyerasının sonunda baş müfəttiş vəzifəsində çalışıb. O, Britaniya ordusunun yaralı və xəstə əsgərlərinin müalicəsi ilə yanaşı, yerli əhalinin həyatının yaxşılaşdırılması ilə də məşğul olub. Nailiyyətlərindən biri Afrikada ana və uşağın sağ qaldığı ilk qeysəriyyə əməliyyatıdır. Məzarı Kensal Qrin qəbiristanlığındadır.

Doktor Berri sənədli və bədii filmlərin qəhrəmanı olmuşdur. İngilis yazıçısı Patrisiya Dunkerin "Ceyms Miranda Berri" (James Miranda Barry, 1999) adlı romanı ona həsr olunub.

Berri bütün yetkin həyatını kişi kimi yaşasa da, o Marqaret Enn Bulkley adı ilə doğulub və qadın olmuşdur. Edinburq Universitetinə daxil olmaq və cərrah kimi karyerasına başlamaq üçün Berri bütün sonrakı ictimai və şəxsi həyatını kişi kimi yaşamışdır. Berrinin bioloji cinsi yalnız onun ölümündən sonra ictimaiyyətə və həmkarlarına məlum olmuşdur.
Karyerası

6 iyul 1813-cü ildə orduya daxil olduqdan sonra Berri İngiltərə ordusunun Çelsi xəstəxanasında feldşer vəzifəsinə təyin edilmişdir. Sonra Plimut Kral Hərbi Xəstəxanasına keçmişdir. Burada o, 7 dekabr 1815-ci ildə leytenant rütbəsinə bərabər tutulan cərrah köməkçisi vəzifəsində çalışmışdır.

Hərbi təlim aldıqdan sonra Berri 1816-cı ildə Cənubi Afrikanın Keyptaun şəhərinə göndərilmişdir. Lord Bühan qubernator, general-leytenant Çarlz Henri Somersetə Berrinin xeyirinə təqdimat məktubu vermişdir. Lord Çarlzın xəstə qızını müvəffəqiyyətlə müalicə etdikdən sonra Berri Qubernatorun ailəsinə daxil olmuş və onun yaxın dostu və şəxsi həkimi olmuşdur. 1822-ci ildə Somerset Berrini koloniya tibbi müfəttişi təyin etmişdir. 
Ceyms Berrinin sirri

1865-ci ildə Ceyms Berrinin ölümündən sonra onun bədənini yuyan qulluqçu Berrinin əslində qadın olduğunu iddia etmişdir. Lakin bunu cəmiyyətdən gizlətmişdilər və Berrinin şəxsi işi Müdafiə Nazirliyinin arxivində məxfiləşdirilmişdir.

1950-ci illərdə tarixçi İzobel Rae hərbi arxivlərdə Ceyms Berrinin əslində qadın, Korkdan olan tərəvəzçinin qızı və ingilis rəssamı Ceyms Berrinin (1741-1806) qardaşı qızı olduğunu göstərən sənədlərə rast gəlmişdir. Lakin o, başqa heç bir sübut tapa bilməmişdir.

XX-ci əsrin əvvəllərində Ceyms Berrinin həyatı ilə maraqlanan Keyptaundan olan uroloq Maykl dü Priz başqa dəlillər axtarmağa başlamışdır. Və o Berrinin məktublarını tapmışdır. Bu məktubların bəziləri Marqaret Enn Bulklin, bəziləri isə  Ceyms Berri kimi  imzalanmışdır. Əl yazısı ekspertizası Berrinin şəxsiyyətini müəyyən edə bilmişdir. Bu məktublar “New Scientist” jurnalında dərc olunmuşdur.

Eyni zamanda Zoya Voskresenskayanın “Fırtınalı dənizdə qız” (1969) romanında ingilis həkimi sovet qızına İkinci Dünya müharibəsi illərində Berrinin hekayəsini danışmışdır. Kitabda cərrahın soyadı Barri kimi göstərilmişdir.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 


 Xarici keçidlər