Ömər Qaysultanov

Ömər Ədilsultanoviç Qaysultanov () — SSRİ, çeçen uşaq yazıçısı, Çeçen-İnquşetiya Yazıçılar İttifaqının və SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü, Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısı.

 Həyatı 
Ömər Qaysultanov 1920-ci ildə Çeçenistanın Şali kəndində kəndli ailəsində anadan olub. 1936-cı ildə məktəbi bitirdikdən sonra Qroznı fəhlələr fakültəsinə daxil olur. 1941–1943-cü illərdə Böyük Vətən müharibəsi döyüşlərində iştirak etmişdir. Ağır yaralandıqdan sonra hərbi xidmətdən uzaqlaşdırılmışdır. Sürgün illərində, 1944–1957-ci illərdə Qırğızıstanda maliyyə orqanlarında çalışmışdır.

Doğma vətənə qayıtdıqdan sonra Çeçen-İnquşetiya radio komitəsində, sonra respublika "Lenin Yolu" qəzetində redaktor olaraq çalışmışdır. 1958-ci ildən Çeçen-İnquşetiya kitab nəşriyyatının redaktoru idi. 1960-cı ildə Sov.İKP, 1962-ci ildə isə SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü seçilmişdir.

 Yaradıcılığı 
Ömər Qaysultanov 1950-ci illərin ortalarında ədəbi fəaliyyətlə məşğul olmağa başlamışdır. Onun əsərləri əsasən uşaqlar və gənclər üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Çeçen-İnquşetiyada nəşr olunan "Bolat-Kalanın Düşməsi" adlı ilk kitabı kiçik oxucular arasında böyük marağa səbəb oldu. Əsər tənqidçilər tərəfindən də müsbət risenziya aldı. Müəllif folklor əfsanələrinə əsaslanaraq, Çeçenlərin həyat tərzini və adətlərini, bugünkü dağlıların uzaq babalarının xarakterini və həyat tərzini yenidən yaratmışdır. Ondan sonra yazıçının digər hekayə və romanları çıxır. Onların əsas mövzusu uşaqların — məktəblilərin və pionerlərin həyatıdır. Əsərlərinin qəhrəmanlarının hərəkətləri və əməlləri, düşüncə tərzi və həyatı yazıçının uşaq dünyasını, psixologiyasını diqqətlə öyrəndiyini göstərir.

Qaysultanov əsərləri əsasında hazırlanan tamaşalar hələ də Çeçenistan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının səhnəsində uğurla göstərilir.

Qaysultanovun əsas əsəri "Aleksandr Çeçenski" tarixi romanıdır. Əsər Aldı kəndinin çar qoşunlarının hücumu nəticəsində yetim qalan bir çeçen oğlanın taleyinə həsr edilmişdir. Qaysultanov özü bu haqda belə yazırdı:

Yazıçı təkcə uşaq mövzusu ilə maraqlanmırdı. O, əsərlərində müasir mövzulara və yaşayış tərzinə də toxunurdu. Belə ki, Ömər Qaysultanov 1966-cı ildə müasir çeçen qadının daxili aləmində baş verən mənəvi və etik dəyişiklikləri yaxından izlədiyi "Malika" hekayəsini nəşr etdirmişdir.

 Əsərləri 
çeçen dilində
 Aleksandr Çeçenski. — Qroznı: Çeçen Ədəbiyyatına Dəstək Xeyriyyə Fondu, 2009. — T. 10. — 291 s. — (Çeçen Ədəbiyyatı Kitabxanası). — ISBN 5918210091.
 Bolat-ggala cavar. Hekayə, diytsarsh .. — Dəhşətli: Nokhch -Gqalghain kitab nəşriyyatı, 1959.
 Kavkazan lamnashkakh. Diytsarsh. — Qroznı: Noxch-Gqalghain Kitab Nəşriyyatı, 1960.
 Səma Lərgəş. Diytsarsh. — Qroznı: Noxch-Gqalghain Kitab Nəşriyyatı, 1962.
 Kiisaman novkax. Hekayə. — Qroznı: Noxch-Gqalghain Kitab Nəşriyyatı, 1963.
 Kerlachu Dahare. Hekayə. — Qroznı: Noxch-Gqalghain Kitab Nəşriyyatı, 1964.
 Teshame dottag I. Diytsarsh. — Qroznı: Noxch-Gqalghain Kitab Nəşriyyatı, 1965.
 Məlikə. Hekayə. — Qroznı: Noxch-Gqalghain Kitab Nəşriyyatı, 1966.
 Massarna a boliyla malch. Hekayə. — Qroznı: Noxch-Gqalghain Kitab Nəşriyyatı, 1967.
rus dilində
 Arbi. Hekayə. — Moskva: "Uşaq ədəbiyyatı", 1968.
 Günəş hamıya gülsün. Hekayə. — Qroznı: Çeçen-İnquş kitab nəşriyyatı, 1968.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 



Kateqoriya:Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvləri
Kateqoriya:Böyük Vətən müharibəsi iştirakçıları