KELT-9b

KELT-9b ekzoplanetdir, daha dəqiq desək, ultra isti Yupiterdir və Yerdən təqribən 670 işıq ili uzaqda yerləşən KELT-9-un son B tipli/ilkin A tipli ulduzunun orbitində fırlanır. Kilodegree Həddindən artıq Kiçik Teleskopunun (Kilodegree Extremely Little Telescope) köməyi ilə aşkar edilən KELT-9b-nin kəşfi 2016-cı ildə elan edilmişdir.

 Ev sahibi ulduz 
Ulduz Günəşdən 2,3 dəfə, kütləsi isə 2,6 dəfə böyükdür. Ev sahibi ulduz olan KELT-9-un səthinin temperaturu 10,170 K-dir, bu isə öz növbəsində, tranzit planeti olan bir ulduz üçün qeyri-adi dərəcədə istidir. KELT-9b-nin kəşfindən əvvəl, yalnız altı A tipli ulduzun planetləri olduğu bilinirdi, onlardan ən isti olan WASP-33, 7,430 K-da əhəmiyyətli dərəcədə soyuqdur; əvvəllər planetlərə ev sahibliyi edən B tipli ulduzların heç biri məlum deyildi. B9.5-A0 kimi təsnif edilən KELT-9 planeti olduğu bilinən ilk B tipli ulduz ola bilər. KELT-9b KELT-9-dan cəmi 0,03462 AU-luq məsafədə dairəvi, lakin güclü maili orbitdə yerləşir və onun orbital müddəti 1,5 gündən də azdırKELT-9 b  Exoplanet Exploration Program 2017.

 Fiziki xassələri 

KELT-9b nisbətən böyük nəhəng planetdir və kütləsi Yupiterdən təxminən 2,8 dəfə böyükdür; lakin onun radiusunun Yupiterdən təxminən iki dəfə böyük olduğunu nəzərə alsaq, onun sıxlığı Yupiterinkinin yarısından azdır. Bir çox isti Yupiterlər kimi, KELT-9b da öz ulduzu ilə gelgit olaraq kilidlənir. Atmosferinin xarici sərhədi, demək olar ki, Roche lobuna çatır və bu, planetin öz ulduzundan aldığı həddindən artıq miqdardakı radiasiyaya görə sürətli bir formada atmosfer qaçışı yaşadığını göstərir, başqa sözlər öz atmosferini sürətlə itirir. 2020-ci ildə atmosfer itkisi dərəcəsinin milyard ildə 18–68 Yer kütləsinə bərabər olduğu ölçülmüşdür.

2020-ci ilin yanvar ayına olan məlumata görə, KELT-9b ən isti məlum ekzoplanetlərdən biridir, gündüz temperaturu 4,600 K-yə yaxınlaşır – bu isə onun, bir çox aşağı kütləli ulduzlardan daha isti olduğunu nümayiş etdirir. Gün tərəfdəki molekullar öz komponent atomlarına parçalanır, beləliklə, normal olaraq ayrılmış odadavamlı elementlər neytral və tək ionlaşmış atom dəmiri (Fe və Fe+) və tək ionlaşmış titan (Ti+), daxil olmaqla atom növləri kimi mövcud ola bilər ki, bunlar yalnız daha sərin olan gecə tərəfinə çatdıqda öz mövcudluqlarını saxlamaq üçün müvəqqəti olaraq reform edirlər. Təəccüblüdür ki, 2021-ci ildə götürülmüş spektrlər birmənalı şəkildə planet atmosferində metal oksidləri və hidridlərin olduğunu göstərdi, baxmayaraq ki, 2021-ci ildə çəkilmiş daha yüksək ayırdetmə spektrləri planetin gündüz hissəsindən heç bir molekulyar emissiya aşkar etməmişdir.

KELT-9b-nin termosfer təbəqəsinin dəmir kimi ağır metal atomlarının ionlaşması nəticəsində 10000–11000 K-yə qədər qızması gözlənilir.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Ququşu bürcü
Kateqoriya:Ekzoplanetlər