Urux (çay)

Urux (, ) — Şimali Osetiya və Kabarda-Balkariyada dağ çayı.

Uzunluğu 104 km-dir. Şimali Osetiyanın Diqori dərəsindəki Mostoçete buzlağından axır. Su anbarının sahəsi 1280 km² -dir. Orta hesab su sərfi— 20,2 m³/s-dir.

 Hövzəsi 
Uruxa digər bir neçə çay axır (məsələn, Karauqomdon, Tanadon, Ayqamuqa, Xaznidon) və iri buzlaqlardan qaynaqlanır. Urux gözəl mənzərəli dərədən axır (bax Diqor dərəsi). Urux Qara dağlar silsiləsinin müstəvisinə girməzdən əvvəl Qaya silsiləsindəki dar boşluğu kəsdiyi və bəzən Diqor dərəsi adlandırılan kanyon meydana gətirdiyi Axşinta adlanan yerdə qeyri -adi dərəcədə əzəmətli mənzərəyə sahibdir. Çay dağ çayı olduğundan və yüksəklikdən axdığından dekabr ayında donur, mart ayına qədər ərimir.

Urux, Aleksandrovskaya kəndi yaxınlığındakı Terekə axır. Aşağı axınlarda bir çox qol və qollara bölünür. Çay vadisi boyunca bir neçə kənd yerləşir. Çay yerli kənd təsərrüfatə üçün əhəmiyyətə malikdir. Balıqçılıq zəif inkişaf etsə də, yerli suvarmada çayın suyundan geniş istifadə edilir. həmçinin çay içməli su mənbəyi kimi də əhəmiyyətə malikdir.

Urux çayı bölgənin iqtisadi və təsərrüfat həyatında mühüm rola malik olmasa da, şay turizm əhəmiyyətli hesab olunur. Belə ki, çay hövzəsi idman həvəskarlarını və ekstrim sevərlərin daimi gəldiyi məkandır. Çay dalğıc idmanı ilə məşğul olan xeyli sayda peşəkar və həvəskar dalğıcların məşq etdiyi yerdir.

 Etimologiyası 
Osetin dilindən tərcümə olunan Urux () "geniş" mənasını verir.Абаев, Василий Иванович Bu çayın daha çox istifadə edilən ənənəvi adə "İraf" dır ("İraf" ləhcəsində). Bu səbəbdən bölgənin adı da İrafski rayon adlanır. İranlı Vasili Abayevə görə, "İruf" hidronimində ir və af komponentləri var, bunlardan birincisi Osetiya-İranlılarının etnonimidir, ikincisi skif-sarmat dilləri də daxil olmaqla əksər Şərqi İran dillərində "su" deməkdir.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 


Kateqoriya:Qafqaz çayları
Kateqoriya:Kabarda-Balkariya coğrafiyası
Kateqoriya:Şimali Osetiya