Mehriban Mehrişah Sultan

Mehriban Mehrişah Sultan () — Osmanlı sülaləsinin üzvü, Osmanlı xanım sultanı.

 Həyatı 
Mehrişah Sultan 1 iyun 1916-cı ildə Beşiktaş sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdüləzizin oğlu İzzəddin Əfəndi, anası isə onun son xanımı Ləman Ünlüsoydur. Atası onun doğumundan 4 ay öncə yaşadığı Zincirlikuyudakı köşkündə ölü olaraq tapıldı. Ölüm səbəbi intihar nəticəsindəki qan itkisi olaraq göstərilsə də, İttihadçılar tərəfindən qətlə yetirilməsi haqqında fərziyyələr də var. Atasının vəfatından sonra 4 ay boyunca anası, bacısı Şükriyə Sultan və qardaşı Nizaməddin Əfəndiylə birlikdə Dolmabağça sarayında qonaq edildilər və bu müddət ərzində Sultan Rəşad tərəfindən atasının mirası bölüşdürüldü.

3 mart 1924 tarixli TBMM qərarı ilə digər Osmanlı sülaləsi üzvləri kimi, Mehrişah Sultan da ailəsiylə birlikdə sürgünə göndərildi. İlk öncə qardaşı Nizaməddin Əfəndiylə birlikdə Ruminiyaya getsə də, çox keçmədən qardaşının səhhəti pisləşmiş, bu səbəblə İsgəndəriyyədəki bacısı Şükriyə Sultanın yanına köçmüşdür. 1934-cü ildə Sultan Əbdülhəmidin kiçik oğlu Abid Əfəndiylə evləndirilmək istənsə də, bu evlilik heç vaxt baş tutmadı.
O illərdə əmisi olan son xəlifə Əbdülməcid Əfəndinin oğlu Ömər Fərrux Əfəndinin Mehrişah Sultana olan marağı artmışdı. Üstəlik bütün ailə Fərrux Əfəndi və xanımı Sabiha Sultan arasındakı münasibətlərin pisləşdiyini bilirdi. 1944-cü ildə xəlifə Əbdülməcidin vəfatından sonra ailə rəisliyinə kimin seçiləcəyi müzakirə edildi. Bu müzakirələrdə Mehrişah Sultan Fərrux Əfəndini dəstəkləsə də, onun xanımı Sabiha Sultanla qızları Nəslişah, Xanzadə və Nəcla Sultanlar ataları yerinə Əhməd Nihad Əfəndini dəstəklədilər. Bu isə uzun müddətdir boşanmaq istəyən Fərrux Əfəndi üçün bir bəhanə oldu. Xanımını qızlarıyla arasını açmaqda günahlandıran Fərrux Əfəndi 5 mart 1948-ci ildə ondan boşandı və cəmi 4 ay sonra 31 iyulda Mehrişah Sultanla nigahlandı.

Qahirədə yaşayan cütlük çox keçmədən 1959-cu ildə boşandılar. Mehrişah Sultan daha sonra Şövkət Arslanoğluyla evləndi. Heç bir evliliyindən övladı olmamışdır. 1952-ci ildə çıxan və Osmanlı sülaləsinin yalnız xanım üzvlərinə aid edilən əfv qanunuyla Türkiyəyə qayıdan Mehrişah Sultan son illərini burada əmisi qızı Gövhəri Sultanla birlikdə keçirdi. 25 yanvar 1987-ci ildə İstanbulda vəfat etdi və cənazəsi Sultan Mahmud türbəsinə - atasının yanına dəfn olundu.

 Mənbə 

 Adra, Jamil (2005). Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005. p. 32
 Yılmaz Öztuna (2008). II. Abdülhamîd: zamânı ve şahsiyeti. Kubbealti Publishing. p. 239. ISBN 978-97564-446-27
 Bardakçı, Murat (2017). Neslishah: The Last Ottoman Princess. Oxford University Press. ISBN 978-9-774-16837-6
 Ünlü, Hasan (2019). Veliahd Yusuf İzzeddin Efendi (1857-1916) (Thesis). Mimar Sinan Fine Art University Institute of Social Sciences. p. 25