Qroznı Beynəlxalq Hava Limanı

Qroznı (Şimali) Beynəlxalq Hava Limanı () — Qroznının şimal hissəsində yerləşən federal əhəmiyyətli beynəlxalq hava limanı.Распоряжение Правительства Российской Федерации от 20 апреля 2016 года № 726-р "Об утверждении перечня аэропортов федерального значения" 

 Tarixi 
İlk dəfə, Qroznı Aviasiya Müəssisəsi "Airport Qroznı", 1938-ci ildə R-5 və U-2 təyyarələrində ilk poçt nəqliyyatı və sanitariya uçuşları həyata keçirilməyə başlayanda işə başladı. Bir müddət sonra kənd təsərrüfatı ehtiyacları üçün uçuşlar həyata keçirilməyə başlandı. 1977-ci ilə qədər Qroznıda yalnız Li-2, Il-14, An-24 və An-10 təyyarələrini yerləşdirə bilən, yalnız asfaltlanmamış uçuş-enmə zolağı olan bir hava limanı var idi.

1977-ci ildə Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasını SSRİ-nin bölgələri ilə birləşdirən Tu-134 sərnişin təyyarələrinin süni uçuş-enmə zolağı olan yeni bir hava limanı kompleksi istifadəyə verildi.

1991–1994-cü illərin çətin vaxtlarında və 1994–2000-ci illərdəki müharibələr zamanı hava limanı bir neçə dəfə adını dəyişdi:
 1991-ci il — Şeyx Mənsur aeroportu;
 1995-ci il — Şimal aeroportu;
 1996-ci il — Şeyx Mənsur aeroportu;
 2000-ci il — Şimal aeroportu.

Toponimlər reyestrinə görə, Qroznı (Şimal) hava limanı adlandırılır.

Hava limanını 8 sentyabr 1991-ci ildə ələ keçirilən və 30 sentyabr 1994-cü ilə qədər saxlayan Çeçen silahlı birləşmələrinə qarşı hərbi əməliyyatlar zamanı bütün infrastruktur və aerodrom ciddi şəkildə əziyyət çəkdi.

İkinci Çeçen müharibəsi bitdikdən və respublikada dinc bir həyat başladıqdan sonra hava limanının tədricən bərpası inkişaf etdi. 2000-ci ildə, Adnan Vakhidoviç Qakayevin rəhbərliyi altında, Qroznı Şimal Hava Limanının Yenidənqurma üzrə Federal Dövlət Təşkilatı müdirliyi yaradıldı.

1999–2006-cı illərdə pist genişləndirilmiş və uzadılmış, müasir drenaj sistemi yaradılmışdır. Tu-154 və İl-62 təyyarələrini qəbul edə bilən hava limanı kompleksi ortaya çıxdı.

6 mart 2002-ci ildə Rusiya Nəqliyyat Nazirliyinin NA-76-r nömrəli əmri ilə obyektlərin tam miqyaslı bərpasına başlanıldı.

5 oktyabr 2006-cı ildə hava limanının istifadəyə verildiyi gün Respublika Prezidenti Əhməd Kadırovun seçilməsi xatirəsinə uyğun olaraq təyin edildi. Elə həmin il Şimal Hava Limanı Qroznı Hava Limanı adlandırıldı.

19 fevral 2007-ci il tarixində, Federal Hava Nəqliyyatı Agentliyi, 19 fevral 2007-ci il tarixli AYU-19 əmri ilə Qroznı (Şimal) aerodromunun istismara yararlılığı və dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamə verilmişdir. Hava limanına B sinfi verildi. Bütün növ Tu-134 təyyarələrinin və helikopterlərinin 24 saat, bütün il boyu qəbuluna icazə alındı.

29 noyabr 2007-ci ildə Qroznı hava limanı Tu-154 təyyarələrini qəbul etmək üçün icazə aldı.

6 noyabr 2009-cu ildə Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi (IAC) aerodroma beynəlxalq sertifikat verdi.

23 avqust 2021-ci ildə Qroznı hava limanına Çeçenistan Respublikasının Prezidenti Əhməd Əbdülhəmidoviç Kadırovun adı verildi.

 Təyinat yerləri 
 Aviaşirkət Təyinat İcra sürəti Uçuş nömrəsi Təyyarə növü  AeroflotMoskva
ŞeremetovoGündəlikSU-1498
SU-1499Airbus A320 YuterMoskva
Vnukova (aeroport) GündəlikUT-355
UT-456Boeing 737–500 YuterMoskva
Vnukova (aeroport)GündəlikUT-399
UT-400Boeing 737–500  Yuter Moskva
Vnukova (aeroport) GündəlikUT-561
UT-562Boeing 737–500  AzimutRostov-na-Donu
Platov (aeroport)Bazar ertəsi, CüməAZO-209
AZO-210Suxoi Superjet 100  AzimutSankt-Peterburq
Pulkova (aeroport)Çərşənbə, Cümə, BazarAZO-604
AZO-603Suxoi Superjet 100 20x20px Avia Traffic Company Bişkek
ManasÇərşənbə axşamıYK-787
YK-788Boeing 737–300 20x20px Pegasus Hava Yolları İstanbul
Səbihə Gökçən Beynəlxalq Hava Limanı Gündəlik PC-400
PC-401Boeing 737–800 20x20px Ərəb Hava YollarıŞarja
Şarja (aeroport)Çərşənbə axşamı, cüməABY-905
ABY-906Airbus A320neoBoeing 737–800

 Hava Limanının texniki xüsusiyyətləri 
Hava limanının ölçüləri 2500 x 45 metr olan uçuş-enmə zolağı var, müasir kurs sürüşmə yolu ILS SP-90, "Transkon" (Çexiya) şirkətinin yüksək intensiv işıq siqnal sistemi, avtomatlaşdırılmış meteoroloji sistemlə təchiz olunmuşdur. Uçuşlarının yüksək müntəzəmliyi və təhlükəsizliyi olan təyyarələri qəbul etməyə imkan verən "Krams" avtomatlaşdırılmış meteoroloji sistemi vardır.

 Qəbul edilən təyyarə növləri 
Hava Limanı: An-12, An-24, Antonov An-26, An-72, An-74, An-140, An-148, İL-76, Il-114, Tu-134, Tu-154, Yak-40, Yak-42, Airbus A319, Airbus A320, Airbus A321, ATR 42, ATR 72, Boeing 737, Boeing 757, Bombardier CRJ 100/200 və hər növ daha yüngül helikopterlər qəbul edir.

 Performans göstəriciləri 
Sərnişin axını: İl 20142015201620172018Sərnişinlər247,8204,3207,8283,2458,0 ''Mənbələr:

 İnkişaf perspektivləri 
Gələcəkdə hava limanının bitişik ərazisində beş ulduzlu otelin inşası və avtomobillər üçün müasir dayanacağın yaradılması planlaşdırılır. Aerodromun inkişafı planlarına hava limanının demək olar ki, bütün növ təyyarələri qəbul etməsinə imkan verən uçuş-enmə zolağının 1100 metr uzadılması da daxildir.

 Qəzalar və fəlakətlər 
 25 dekabr 1993-cü ildə, Tu-154B-2 təyyarə quyruq nömrəsi RA-85296 olan Aeroflot, Moskva — Qroznı reysini yerinə yetirərkən kobud eniş edərək ön şassi qırıldı. Eniş çətin hava şəraitində həyata keçirilib. Göyərtədə 7 ekipaj üzvü olmaqla 172 nəfər olub, xəsarət alan olmayıb.
 3 iyul 2011-ci ildə, eniş zamanı təyyarə heyəti təyyarəyə yönəldilmiş gözü kor edən lazer şüası haqqında hava hərəkəti nəzarətçisinə məlumat verdi. Nəticədə, xuliqanlıq hərəkətləri ilə təyyarənin enişinin təhlükəsizliyinə təhlükə yaradan 1994-cü il təvəllüdlü Petropavlovskaya kənd sakini saxlanılıb. Bu hadisənin əhəmiyyətli nəticəsi, iyulun 5-də Çeçenistan Respublikasının Prezidenti Ramzan Kadırovun respublika ərazisində bütün lazer göstəricilərinin satışdan çıxarılması barədə göstəriş verməsi oldu.
 20 noyabr 2011-ci ildə İstanbuldan Qroznıya uçan Yak-42 Qroznı-Avia təyyarəsinin təcili enişi (orta mühərrik çatışmazlığı) baş verdi. Göyərtədə 113 sərnişin və 7 ekipaj üzvü olub, xəsarət alan olmayıb.Самолет Як-42 совершил аварийную посадку в Чечне

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 "Qroznı" hava limanının tabloları Yandex-də cədvəllər.
 *Nonstop to Chechnya: As War Ebbs, Flights Return The New York Times