Betlemi pilləkəni

Betlemi pilləkəni () — Gürcüstanın paytaxtı Tbilisinin tarixi mənzərəli yerlərindən biri. Qədim Tbilisidə tövsiyə olunan turizm marşrutuna daxildir.Сергей Анисимов Кавказский край. Путеводитель. ГИЗ: М-Л. 1927 Pexainski və ya Vifliyem nərdivanları kimi də adları vardır.

Adını Zemo Betlemi kilsəsi və Qızlar üçün monastırdan almışdır. Belə ki, Lado Asatiani küçəsindən (Beqlar Axospireli küçəsindən Qudiaşvili meydanına yolun davamı kimi) hər iki dini ibadətgaha yol gedir. Betlemi pilləkəninin 120 pilləsi vardır.

 Tarixi 
250px|thumb|right|Pilləkənin müasir görünüşü
Vilayət memarı T.Belyin layihəsinə görə 1850-ci ildə Tiflis Ticarət Cəmiyyəti hesabına inşa edilmişdir. Əvvəllər bu pilləkənin yerində kiçik çığır keçirdi. İlkin layihədə pilləkənlərin sütunun dayandığı damın bütün uzunluğu boyunca üst-üstə düşməsi planlaşdırılırdı, lakin sonradan bu layihə həyata keçirilmədi. Həmçinin ilkin layihəyə görə, pilləkənlərin üzərinin dam ilə örtülməsi nəzərdə tutulurdu, lakin şəhər üçün bu pilləkəni pulsuz tikən Tiflis ustaları (sexlər, emalatxanalar) bu fikri qəbul etmədilər və onu lazımsız saydılar. Tiflis şəhər rəhbərliyi sonda Tiflis sənətkarlarının qərarı ilə razılaşmağa məcbur oldu.

Pilləkənin tikintisini yerli sənətkarlar həyata keçirmişdirlər. Onun tikintisində buna görə yerli daşdan istifadə olunmuşdur. Plləkənin nərdivanlarının sayı 120 ədəddir. Pilləkən özü hündürlüyün formasına uyğun olaraq, bir neçə yerdə döngəyə malikdir. Tikildiyi illərdən bu günümüzə qədər pilləkən bir neçə dəfə təmir olunmuşdur. Pilləkənin ətrafında müxtəlif tikililər, xüsusən yaşayəş evləri yerləşir. Hazırda pilləkən Tbilisi şəhər turist marşurutuna daxildir.

Plləkən tikildikdən sonra o pilləkənin sonunda olan Zemo Betlemi kilsəsinin şərəfinə Betlemi pilləkəni adını almışdır. Betlemi yəhudi dilində olduğundan, bəzən pilləkənə idiş dilində Vifliyem nərdivanlarıda deyilirdi. Lakin sonradan bir neçə dəfə onun adı dəyişmişdir. Gürcüstan SSR dövründə piləkənə müxtəlif adlar verilmişdir. 1923-cü ilə qədər, Petxainski yüksəlişi kimi şəhərin baş planında əksini tapmışdır. 1923–1940-cı illərdə Məşədi Əzizbəyovun şərəfinə Əzizbəyov küçəsinin adı ilə adlandırılmışdı. Yalnız 1990-cı ildə pilləkənin əvvəlki adı özünə qaytarılmışdır.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Свириденко О. Н. Тбилиси за неделю. Путеводитель. — С. Петербург: Своё издательство, 2015. 174 с. ISBN 977-5-4386-0854-7
 Артём Синцов Грузия пешком. Самые интересные прогулки по Грузии. Москва: Издательство "Эксмо", 2018. 256 с. ISBN 978-5-04-090136-4

 Xarici keçidlər 
 Видеопрогулка
 Betlemi Street-Stairs | ბეთლემის ქუჩა-კიბე
 Betlemi Street, Old Tbilisi — ბეთლემის ქუჩა, ძველი თბილისი (Tbilisi, Georgia)

Kateqoriya:Tbilisi tikililəri