Apollon Kutateladze

Apollon Karamanoviç Kutateladze (; ) — Sovet, gürcü rəssam-rəssam, qrafika rəssamı. SSRİ xalq rəssamı (1970).

 Həyatı 
Potidə gimnaziyada, sonra "Qafqaz Rəssamları Təşviq Cəmiyyəti"nin məktəbində (1914–1915), Tiflisdə N. V. Sklifosovskinin (1915) rəngarlıq-rəssamlıq məktəbində təhsil almışdır.

1916-cı ildə könüllü olaraq hərbi xidmətə getdi. 1916–1921-ci illərdə Zakariya Tuşmalişvilinin alayında poruçik rütbəsində xidmət etmişdir. 1921-ci ildə Gürcüstan Müstəqillik Müharibəsinin iştirakçısı olmuşdur. Müstəqillik müdafiəçiləri məğlub olduqdan sonra o, Metexi qalasında həbsdə saxlanılmış güllələnmədən son anda xilas olmuşdur.

1922–1926-cı illərdə Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasında G. İ. Qabaşvili, E. E. Lansere, İ. A. Şarlmandan təhsil almış, ardınca Leninqradda təlim keçmişdir.

1920-ci illərin əvvəllərində o, "Nialgi" (Krokodil, Tiflis) satirik jurnalının redaksiyasında işləmişdir.

İZO-Rəssamların Azad Həmkarlar Təşkilatının məsul katibi (1922–1926) çalışmışdır. 1930-cu ildə "Sarma" Gürcüstan İnqilabçı Rəssamlar Assosiasiyasının həmtəsisçisi olmuşdur.

1943-cü ildən Tbilisidə yaşayıb fəaliyyət göstərib, Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasında dərs deyib, 1946-cı ildən professor, 1959–1972-ci illərdə Rəssamlıq Akademiyasının rektoru olub.

O, qeyri-adi enerjili, istedadlı təşkilatçı, diplomat, böyük bəstəkar idi, o, nəinki bu statusdan məhrum olmaq üzrə olan və faktiki olaraq ləğv olunmaq üzrə olan Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasının statusunu müdafiə edə bildi, həm də Akademiyanın yeni korpusuna çevrilən səkkiz mərtəbəli binanın tikintisi və orada yeni fakültələr açılmasına nail oldu. Apolon Kutateladze yadadıcı rəssam kimi isə çoxfiqurlu kompozisiyanın misilsiz ustası idi. Sərhədsiz təxəyyül və şifahi rəsm üçün heyrətamiz istedad ona ən görkəmli rəssamların qısa müddətdə tamamlamaq üçün bir neçə il çəkəcəkləri irimiqyaslı təsviri təsvirlər yaratmağa imkan verdi. Onun sərgidəki şəkilləri xüsusi maraq doğururdu.

Gürcüstan SSR Rəssamlar İttifaqı İdarə Heyətinin üzvü, SSRİ Rəssamlar İttifaqı İdarə Heyətinin üzvü və SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1967) seçilmişdir.

Apollon Kutateladze 1972-ci il iyunun 25-də Tbilisidə vəfat etmişdir. Yazıçılar və ictimai xadimlərin Didube panteonunda dəfn edilmişdir.

 Ailəsi 
 Birinci həyat yoldaşı — Vera Georgieyvna Kutateladze (qız soyadı Megreladze), ixtisasca həkim olub.
 Oğlu — Tariel Kutateladze (1921 -?), gürcü memar.
 Oğlu — Quram Kutateladze (1924–1979), rəssam. Gürcüstan SSR əməkdar artisti.
 İkinci həyat yoldaşı — Maria İvanovna Evdokimovadır.
 Qızı — Manana Kutateladze.
 Qızı — Nana Kutateladze (1946–2015), G. K. Totibadze ilə evli olub..
 Nəvəsi — Georgi Totibadze (1967-ci il təvəllüdlü), rəssam, idmançı, karate üzrə ölkə çempionatında beş qızıl, Yaponiyada keçirilən nüfuzlu beynəlxalq turnirdə gümüş və dünya çempionatında iki bürünc medala sahibdir.
 Nəvəsi — Konstantin Totibadze (1969-cu il təvəllüdlü), rəssam, idmançı, üçqat Rusiya çempionu, karate üzrə dünya çempionatının bürünc mükafatçısı.
 Nəvəsi — Mariya Totibadze (1972-ci il təvəllüdlü), dizayner, modelyer, Parisdə yaşayır və işləyir.
 Nəticəsi — Musya Totibadze (1996), müğənni, model.
 Nəticəsi — Anton Totibadze (1993), rəssam.
 Üçüncü həyat yoldaşı — Mirel Kirillovna Zdaneviç-Kutateladze, Kirill Zdaneviçin qızı
 Oğlu — Karaman Kutateladze, rəssam..

 Mükafatları 
 Gürcüstan SSR əməkdar artisti (1943)
 Gürcüstan SSR xalq artisti
 SSRİ xalq artisti (1970)
 Abxaziya MSSR əməkdar incəsənət xadimi
 Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni
 İki "Şərəf nişanı" ordeni (1941 daxil olmaqla).

 Yaradıcılığı 
Tarixi rəsmlər:

 "Yoldaş Stalin 1902-ci ildə Batumi fəhlələrinin nümayişinin rəhbəridir";
 "Yoldaş Stalinin 1902-ci ildə Acarıstan kəndliləri ilə söhbəti";
 "Serqo Orconikidze dağlıları Qroznı şəhərini müdafiə etməyə çağırır",, 1938, Regional Diyarşünaslıq Muzeyi, Çerkessk;
 "Çariça Tamara ovda", 1970;
Məişət rəsmləri:

 "Sevincli məhsul", 1953, Gürcüstan Dövlət İncəsənət Muzeyi, Tbilisi
 "Gürcüstanın çay plantasiyalarında" (1957)
 "Üzüm məhsulu" (1961)
 Dostluq (1967)
 Mənzərələr və portretlər.

 Sərgiləri 
 Gürcüstan İnqilabçı Rəssamlar Assosiasiyasının rəsm sərgisi "Sarma", 1931, Tbilisi;
 "Fəhlə və Kəndli Qırmızı Ordusunun 15 illiyi", Moskva, 1933;
 "Fəhlə və Kəndlilərin Qırmızı Ordusunun iyirmi illiyi", Moskva, 1938;
 "Sosializm sənayesi", Moskva, 1939;
 "Ümumiittifaq İncəsənət Sərgisi", Moskva, 1946, 1947, 1955;

 Xatirəsi 
Tbilisidə bir küçə Apollon Kutateladzenin adını daşıyır.

 Ədəbiyyat 

 ,

 İstinadlar 

Kateqoriya:Gürcü rəssamlar