Yaponiyanın məhkəmə sistemi

Yaponiyanın məhkəmə sistemində Yaponiya Konstitusiyası zəmanət verir ki, "bütün hakimlər öz vicdanlarını həyata keçirməkdə müstəqildirlər və yalnız bu konstitusiya və qanunlarla tabedirlər" (Maddə 76). Onlar "məhkəmə tərəfindən xidməti vəzifələrini yerinə yetirmək üçün əqli və ya fiziki qabiliyyətsiz hesab edilmədikdə" skamyadan kənarlaşdırıla bilməz və icra orqanları tərəfindən intizam tənbehi tətbiq edilə bilməz (Maddə 78). Bununla belə, Ali Məhkəmənin hakimləri hakim təyin edildikdən sonra ilk ümumi seçkidə və ondan sonra hər on ildən bir keçirilən referendumda seçicilərin əksəriyyəti tərəfindən vəzifədən kənarlaşdırıla bilər. Məhkəmə sistemi Meyci Konstitusiyasına əsasən hazırkı Konstitusiyaya nisbətən daha çox məhdudlaşdırılmışdı və inzibati və ya konstitusiya hüquq işlərində heç bir səlahiyyətə malik deyildi. Bundan başqa, Ədliyyə Nazirliyi məhkəmələrin inzibati işlərinə tam və birbaşa nəzarət edirdi. Buna baxmayaraq, professor Con Heyli iddia edir ki, məhkəmələr konkret işlərə baxılarkən tam müstəqillik nümayiş etdiriblər.Haley, J. O. The Japanese Judiciary: Maintaining Integrity, Autonomy, and the Public Trust, page 99 in Law in Japan: A Turning Point, University of Washington, 2007. "Məhkəmələrin siyasi qollardan müstəqilliyi Meidzi Konstitusiyasının 57-ci maddəsində idarəetmənin əsas prinsipi kimi qəti şəkildə təsbit edildi. Hökumətin bütün qollarından yalnız məhkəmələr "imperator adına" səlahiyyəti həyata keçirirdi.Id at p. 115. Heyli iddia edir ki, bu, yapon hakimləri üçün böyük qürur məsələsi olub və belə də qalmaqdadır və qeyd edir ki, "bütün məhkəmə zallarında yerdə "İmperatorun adına" yazısı imperatorun hakimləri və eyni zamanda imperatorun hakimləri olduğunu xatırlatmaq üçün idi. siyasi nəzarətə və ya istiqamətə tabe deyil".id. See also Haley, J. O., The Spirit of Japanese Law, pp. 97–106, University of Georgia Press, 1998.

Yapon məhkəmələrinin əsas xüsusiyyəti, tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə, heç bir məğlub və ya qalib olmayan vakai (和解) hesablaşmalarına diqqət yetirilməsidir. Bu hesablaşmalar məhkəmənin hökmü ilə eyni qüvvəyə malikdir (Mülki Prosessual Məcəllə, 267-ci maddə; Mülki İcra Qanunu, maddə 22). Məsələn, 2016-cı ildə Rayon Məhkəmələri tərəfindən 63801 hökm və qərardad çıxarılıb, 52957 iddia vəkai həll yolu ilə həll edilib. İclas məhkəmələrində isə müvafiq olaraq 186808 və 40509 nəfər olub.

Tarixən Yaponiyada məhkəmələr inkvizisiya proseduruna əməl edirdilər, məsələn, Edo dövründə Şirasu məhkəməsində (白州) baş hakim (奉行 bugyō) həm də prokuror olurdu. 1890-cı ildən sonra Yaponiya, hakimlərin və prokurorun faktı tapmaq və qanunu tətbiq etmək məsuliyyətinə malik olduğu Fransa və Almaniya hüququnun Avropa inkvizisiya üslubunun təsiri altına düşdü. 1948-ci ildən sonra Yaponiyada məhkəmələr Amerika rəqib sisteminin təsiri altına düşdü.

2020-ci ildə Yaponiya Ümumdünya Ədalət Layihəsinin Qanunun aliliyi indeksində 15-ci yeri tutdu ki, bu da G7 ölkələri arasında orta səviyyədir."WJP Rule of Law Index" . worldjusticeproject.org. Retrieved 2020–03-18.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Yaponiyada hüquq