Çingiz Topel

Çingiz Topel () — Türk pilot kapitan, 1964-cü ildə Türk Hərbi Hava Qüvvələrinin Kiprdəki xəbərdarlıq uçuşu zamanı təyyarəsi Yunan zenit silahları ilə vurulduqda paraşütlə tullandı və əsir düşdü. Yunanlar tərəfindən işgəncələrə məruz qalaraq öldühttps://www.baskent.edu.tr - Şehadetinin 61. Yılında Yüzbaşı Cengiz Topel'i Rahmetle Anıyoruz. İstifadə tarixi: 5 fevral 2026.. O, Türkiyə Cumhuriyyətinin ilk hava şəhidi hesab olunurhttps://mavivatan.net - Türkiye Cumhuriyeti'nin İlk Hava Şehidi: Cengiz Topel. İstifadə tarixi: 5 fevral 2026..

 İrsi 
Bir çox parka, prospektə, küçəyə və Türkiyənin müxtəlif bölgələrindəki yaşayış məntəqələrinin adı verilmişdir. Gaziantep və Kayseridə hər biri bir, Ankaranın Mamak, Çubuk mahalları və İzmirin Konak bölgəsi, İstanbulun Gaziosmanpaşa, Eyüpsultan, Tuzla ve Kartal bölgələri, Hakkari vilayətinin Yüksekova bölgəsi, Kocaeli və İzmit mahalının Karabaş məhəlləsi və Balıkesir. Gönenin (Balıkesir) ana küçəsinə atasının təyinatı ilə Ömər Seyfettin İbtidai məktəbində oxuduğu Hasan Basri Çantay və Gündoğan məhəllələrini ayırdı. Malatya, Kırıkkale, Sorgun və Eskişehirin ən böyük küçələrindən birinə Tekirdağ mərkəzindəki bir meydanın adı verildi. Cengiz Topel adı Antalyanın Muratpaşa və Finike bölgələrində, Ağrının Patnos mahalında, Adıyaman, Batman, Sakarya, Eskişehir, Samsun, Şanlıurfa, Isparta, İstanbul Tokat Turhal, Sancaktepe, Bakırköy və Zonguldak'ın Kozlu, Manisa'nın Dəmirçisi, Mersin Mediterraneanında istifadə olunur., Muğlanın Ortaca, Tarsus, Silifke və Anamur, Osmaniyenin Kadirli, Adananın Yüreğir, Konya'nın Karatay, Afyonkarahisar Dinarı, Trabzon Of və Sinop Boyabat, Gaziantep Şahinbey, İzmir Buca və Güzelbahçe bölgələri və Gönen (Balıkesir) məktəbləri. Konyada Cengiz Topel adına verilən "Şəhid Topel Polis Karakolu", "Cengiz Topel Hərbi Dəniz Hava Üs Komandanlığı" və İzmitdə Kocaeli Cengiz Topel Hava Limanı da var. İstanbul-Şirinevler'de, Kağıthanenin Çağlayan məhəlləsində və Maltepe'nin Gülsuyu məhəlləsində onun adını daşıyan bir məscid var. Eskişehirin mərkəzində və Bursanın Gürsu mahalında onun heykəli var. Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətində bir abidə ucaldıldı və bir kənd və bir xəstəxanaya onun adı verildi. İzmir-Karşıyaka və Düzce mərkəzindəki bir küçəyə onun adı verildi. Adı Çorumda bir küçəyə verildi. Çayıralanın mərkəzindəki bir küçəyə onun adı verildi. Ordu-Ünye'deki Kaledere Məhəlləsinə bağlı bir küçəyə onun adı verildi. İzmirin Torbalı şəhərində bir məktəbə onun adı verildi.

 Həyatı 
Trabzonlu (Çaykara) Tekel tütün mütəxəssisi Hakkı bəyin oğludur. 2 sentyabr 1934-cü ildə atasının məsul olduğu İzmitdə anadan olub. Anası Mebuse Hanımdır. Ailənin dörd qardaşından üçüncüsüdür.

İbtidai məktəbi Bandırma II. İbtidai məktəbdə başladı və təhsilini Ömər Seyfettin İbtidai məktəbində atasının Gönen təyinatı ilə davam etdirdi. Atasını itirdikdən sonra ailəsi İstanbulun Kadıköy şəhərinə yerləşdi. İlk və orta təhsilini Kadıköy Yeldeğirmeni Məktəbində tamamladı. Lisey təhsilinə Haydarpaşa Liseyində başladı və 1953-cü ildə Kuleli Hərbi Liseyində davam etdi. 1955-ci ildə Hərbi Akademiyanı bitirib və orduya ikinci leytenant rütbəsi ilə daxil olub.

Kiçik yaşlarından aviasiyaya olan marağı nəticəsində hava sinfinə təyin edildi. Pilot təhsili üçün Kanadaya göndərildi. Kanadada təhsilini uğurla başa vurduqdan sonra 1957-ci ildə evə qayıtdı və Merzifon 5-ci Əsas Jet Baza Komandanlığında işə başladı. 1961-ci ildə Eskişehir 1-ci Hava Ana Jet Bazasına təyin edildi. 1963-cü ildə kapitan rütbəsinə yüksəldi.

 İstinadlar