205-ci Şamaxı piyada alayı

205-ci Şamaxı piyada alayı — Rusiya İmperator Ordusunun piyada alayı. Alay 20 sentyabr 1889-cu ildə Yelizavetpol (indiki Gəncə) şəhərində yaradılmışdır.Гизетти А. Л. Хроника кавказских войск: в 2 частях  / Под ред. И. С. Чернявского. — Тф.: Тип. КГГЧК, 1896. — 598 с.
 Alayın təşkili 
Alay Yelizavetpolda 1890-cı il sentyabrın 1-də Şamaxı, Salyan, Nuxa, Sığnax və Düşeti komandalarından ibarət iki batalyondan yaradılmış və Şamaxı ehtiyat piyada (kadr) alayı adlandırılmışdır.

1891-ci il noyabrın 17-də alaya sadə bayraq verildi.

Alayın müxtəlif vaxtlarda sələfləri mövcud olmuşdur:

 Şamaxı invalid komandası - 1858-ci ildə yaradılmışdır.
 Ananur rayonu invalid komandası - 1816-cı ildə yaradılmışdır; 1821-ci ildə Duşeti adlandırıldı və 1864-cü ildə Duşeti yerli komandası adlandırıldı.
 Məcəli yerli komandası - 1874-cü ildə yaradılmışdır; 1883-cü ildə Salyan yerli komandasına çevrildi.
 Nuxa qəza komandası - 1868-ci ildə yaradılmışdır.
 Sığnaq qəzası invalid komandası - 1816-cı ildə yaradılmışdır.

1908-ci il dekabrın 30-da Şamaxı alayı ləğv edilmiş 1-ci və 2-ci Koven qalası piyada alaylarının tərkibindən 7, 8, 9 və 10-cu alayları da əlavə etməklə, dörd tabor alayına çevrildi və 261-ci Şamaxı eytiyyat alayı adlandırıldı. 20 fevral 1910-cu ildə alayın sayı 205-ə dəyişdirildi və alayın özü ehtiyatdan nizami döyüş qüvvələrinin sırasına daxil edildi.

Şamaxı alayının ilk döyüş təcrübəsi 1911-1912-ci illərdə general-mayor Vasili Qabayevin Qəzvin dəstəsində olduğu İrana yürüşü idi. İranda Şamaxı alayı Ənzəli-Rəşt bölgəsində hərəkət edərək Kiranda qalasına hücum zamanı xüsusilə fərqlənmişdilər.

Birinci Dünya müharibəsi illərində 52-ci piyada diviziyasının tərkibində Şamaxı alayı Şərq cəbhəsində idi.
 Alayın komandirləri 
250px|thumb|right| Birinci Dünya müharibəsi zamanı 205-ci Şamaxı piyada alayının komandanı olmuş Əbdülhəmid bəy Qaytabaşı
 04.08.1894 - 06.05.1896 - polkovnik Mamvriski Arkadi Qriqoryeviç
 06.05.1896 - 24.10.1900-cü ilə qədər - polkovnik Protasov Mixail Dmitriyeviç
 12.05.1900 - 11.01.1906-dan sonra - polkovnik Qlinski Qriqori Evqrafoviç
 11.02.1906 - 21.02.1908 - polkovnik Bekov Konstantin Nikolayeviç
 03.15.1908 - 01.01.1914-cü ildən sonra - polkovnik Safonov Aleksandr Aleksandroviç
 20.03.1914 - 10.06.1914 - polkovnik knyaz Vaçnadze, Konstantin İvanoviç 
 16.11.1914 - хх.хх.1915 - polkovnik knyaz Çulukidze, Varden Qriqoryeviç
 xx.xx.1915 - 30.07.1916 - polkovnik Əbdülhəmid bəy Qaytabaşı
 01.08.1916-dan sonra - 18.04.1917 - Polkovnik von Vitt Maksimilian Adolfoviç

 Alayda xidmət etmiş məşhur insanlar 
 Əbdülhəmid bəy Qaytabaşı (1884-1920) — Azərbaycan sərkərdəsi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (ADR) hərbi xadimi.
 Zvonarev, Konstantin Kirilloviç (1892-1938) - Sovet hərbi xadimi, M.V.Frunze adına Hərbi Akademiyanın kəşfiyyat şöbəsinin müdiri. 
 Tərlan Əliyarbəyov (1892-1956) — Sovet hərbi xadimi, general-mayor.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 

 Гизетти А. Л. Хроника кавказских войск: в 2 частях / Под ред. И. С. Чернявского. — Тф.: Тип. КГГЧК, 1896. — 598 с.
 Казин В. Х. Дополнение к Справочной книжке Императорской Главной Квартиры «Гренадерские и пехотные полки» (181-й — 208-й пехотные полки). Под редакцией В. К. Шенка. — , 1912
 Стрелянов (Калабухов) П. Н. Казаки в Персии. 1909—1918 гг. — М., 2007

Kateqoriya:Azərbaycanın hərb tarixi