Şahmat üzrə dünya çempionlarının siyahısı

İlk rəsmi şahmat üzrə dünya çempionu Vilhelm Steynits 1886-cı ildə olub. 1948-ci ildən dünya birinciliyi uğrunda matçların təşkili ilə Beynəlxalq şahmat federasiyası (FİDE) məşğul olmağa başlayıb

1993-cü ildə FİDE arasında ixtilaf nəticəsində Harri Kasparov Professional Şahmat Assosiasiyası (PŞA) təşkil etdi. Buna cavab olaraq FİDE onu dünya çümpionu statusunundan məhrum edir, şahmat tacını digər iddiaçılar arasında yarış keçirərək yeni çempionu təyin edir. Bölünmə nəticəsində iki dünya çempionu peyda olur: Harri Kasparov — PŞA versiyasına əsasən və Anatoli Karpov, FİDE tərəfindən keçirilən turnirin qalibi kimi.

2006-cı ildə FİDE-yə görə çempion Veselin Topalov və PŞA-ya görə çempion Vladimir Kramnik arasında birləşmə matçı keçirilir nəticədə, Kramnik mütləq çempion kimi müəyyənləşir.

Hazırkı dünya çempionu 2024-cü ildən Qukeş Dommaracudur.

 1886-cı ilə qədər ən güclü şahmatçılar 
"Şahmat üzrə dünya çempion" statusunu ilk dəfə Vilhelm Steynits 1886-cı ildə alıb. Buna baxmaraq bundan əvvəl də Qərbdə ən güclü sayılan şahmatçılar mövcud olub.
Çempionluq illəriÇempionHəyat illəriÖlkə1495-ci illər təxminiLuis Ramires Lusenatəx. 1465 — təx. 1530left|thumb|25x25pxİspaniya1560–1575Ruy Lopes de Sequratəx. 1540 — təx. 1580left|thumb|25x25pxİspaniya1575–1587Ciovanni Leonardo di Bona1542–1587left|thumb|25x25pxNeapol krallığı1619–1634Joakino Qreko1600–1634left|thumb|25x25pxNeapol krallığı1747–1795Fransua-Andre Danikan Filidor07.09.1726–31.08.1795left|thumb|25x25pxFransa1820–1840Lui Şarl Mae de Laburdonne1785–13.12.1840 Fransa1843–1851Hovard Stauntontəx. 1810–22.06.1874 Birləşmiş Krallıq1851–1858,
1862–1866Adolf Andersen06.07.1818–13.03.1879left|thumb|25x25pxPrussiya1858–1862Pol Morfi22.06.1837–10.07.1884 ABŞ1866–1886Vilhelm Steynits14.05.1836–12.08.1900left|thumb|25x25pxAvstriya-Macarıstan
Qeyd etmək lazımdır ki, son üçündən başqa digərləri şərti olaraq ən güclüdülər buna səbəb XIX əsrin ortalarına qədər kifayət qədər çempionatlar keçirilmədiyinə görə ən yaxşı oyunçuların öz aralarında görüşməməyi bacarıqları obyektiv müqayisə edilə bilməməsini göstərir.

 Çempionlar siyahısı 
№Çempionluq illəriŞəkliÇempionÖlkə1886-cı ildən 1993-cü ilə qədər11886–1894none|thumb|185x185px (14 may 1836 – 12 avqust 1900)Vilhelm Steynitsleft|thumb|25x25pxAvstriya-Macarıstan
 ABŞ21894–1921none|thumb|220x220px (24 dekabr 1868 – 11 yanvar 1941)Emanuel Lasker Almaniya imperiyası31921–1927none|thumb|200x200px (19 noyabr 1888 – 8 mart 1942)Xose Raul Kapablanka Kuba41927–1935
1937–1946none|thumb|212x212px (31 oktyabr 1892 – 24 mart 1946)Aleksandr Alyoxin Rusiya imperiyası
 Fransa
 RSFSR51935–1937none|thumb|150x150px (20 mart 1901 – 26 noyabr 1981)Maks Eyve Niderland61948–1957
1958–1960

1961–1963none|thumb|186x186px (17 avqust 1911 – 5 may 1995)Mixail Botvinnik SSRİ71957–1958none|thumb|226x226px (24 mart 1921 – 27 mart 2010)Vasili Smıslov SSRİ81960–1961none|thumb|226x226px (9 noyabr 1936 – 28 iyun 1992)Mixail Tal SSRİ91963–1969none|thumb|234x234px (17 iyun 1929 – 13 avqust 1984)Tiqran Petrosyan SSRİ101969–1972none|thumb|227x227px (30 yanvar 1937)Boris Spasski SSRİ
 Rusiya
 Fransa111972–1975none|thumb|200x200px (9 mart 1943 – 17 yanvar 2008)Robert Fişer ABŞ121975–1985none|thumb|226x226px (23 may 1951)Anatoli Karpov SSRİ
 Rusiya131985–1993none|thumb|221x221px (13 aprel 1963)Harri Kasparov SSRİ
 Rusiya1993-cü ildən 2006-cı ilə qədərFİDE-yə əsasənPŞA-ya əsasən№ŞəkliÖlkəÇempionluq illəriÇempion12none|thumb|227x227px (23 may 1951) Rusiya1993–2000Harri Kasparov14none|thumb|247x247px (18 yanvar 1966) Rusiya15none|thumb|195x195px (11 dekabr 1969) Hindistan16none|thumb|188x188px (11 oktyabr 1983) Ukrayna2000–2006Vladimir Kramnik17none|thumb|150x150px (5 dekabr 1979) Özbəkistan17none|thumb|200x200px (15 mart 1975) Bolqarıstan2006-cı ildən142006–2007none|thumb|188x188px (25 iyun 1975)Vladimir Kramnik Rusiya152007–2013none|thumb|195x195px (11 dekabr 1969)Vişvanatan Anand Hindistan162013–2023none|thumb|155x155px (30 noyabr 1990)Maqnus Karlsen Norveç172023–2024Dinq Liren Çin182024–Qukeş Dommaracu Hindistan

Kateqoriya:Şahmat üzrə dünya çempionları