Hippolit Fizo

Hippolit Fizo ( ) – Fizo eksperimentində işığın sürətini ölçməklə məşhur olan fransız fizik.

 Həyatı 
XIX əsr fransız fiziki, Fransız və İngiltərə Elmlər Akademiyasının üzvü Hippolit Fizo 23 sentyabr 1819-cu ildə Parisdə tibb professoru ailəsində anadan olub. Onun tədqiqatı işi fotoqrafiya proseslərinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı idi. Fransua Araqonun təkliflərindən sonra Leon Fuko və Fizo işıq və istiliyin interferensiyası ilə bağlı bir sıra araşdırmalarda əməkdaşlıq etdilər. 1848-ci ildə elektromaqnit dalğalarının qırmızı yerdəyişməsini proqnozlaşdırdı.

1849-cu ildə Fizo işığın sürətini Ole Römerin 1676-cı ildə müəyyən etdiyi əvvəlki qiymətindən daha yaxşı dəqiqliklə hesabladı. O, 8 kilometr uzaqlıqdakı güzgüdən əks olunan işıq şüasından istifadə etmişdi. Şüa sürətlə fırlanan çarxın dişləri arasındakı boşluqlardan keçirdi. Qayıdan işıq növbəti boşluqdan keçənə və görünənə qədər çarxın sürəti artırıldı.

Fizo işığın sürətini saniyədə 313.300 kilometr olaraq hesabladı ki, bu da düzgün dəyərdən (saniyədə 299,792,458 kilometr) 5 % artıq idi. Fizo 1849-cu ildə işığın sürətini təyin etmək üçün öz metodu ilə əldə etdiyi ilk nəticələri yayımladı. Fizo 1864-cü ildə təklif etdi ki, "işıq dalğasının sürəti uzunluq standartı kimi istifadə olunsun".Physics part 1 Resnick/Halliday p. 5.

Fizo fransız dilində Doppler-Fizo effekti olaraq adlanan Doppler effektinin kəşfində iştirak etmişdir.

1853-cü ildə Fizo kondansatorun istifadəsini induktiv sarğacının səmərəliliyini artırmaq üçün bir vasitə kimi təsvir etdi. Daha sonra o, bərk cisimlərin istilik genişlənməsini tədqiq etdi və kristalların dilatasiyasının ölçülməsində işığın müdaxiləsi fenomenini tətbiq etdi. 1860-cı ildə Fransa Elmlər Akademiyasının üzvü oldu. 18 sentyabr 1896-cı ildə Ventuildə vəfat etdi.

Onun adı ("Fizeau") Eyfel qülləsinə yazılmış 72 addan biridir. Fizo qüllənin 1889-cu ildə Ümumdünya Sərgisi üçün ictimaiyyətə açıldığı zaman hələ sağ olan yeganə şəxs idi. Ayın uzaq tərəfindəki Fizo krateri onun adını daşıyır.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Open Library

Kateqoriya:Fransanın Roma katolikləri
Kateqoriya:Fransa fizikləri