Azobisizobutironitril

Azobisisobutyronitril (azobisizoyağ turşusunun dinitrili, AIBN, ДАК) – azo birləşmələri və nitrillər sinfinə aid üzvi maddədir. Radikal polimerləşmənin və digər radikal reaksiyaların tinisiatoru kimi istifadə olunur.
 Fiziki xassələri 
Molekul kütləsi	164.21 q/mol

Görünüşü 	ağ kristallar

 Xassələri 
Azobisisobutyronitril ağ toz olub, metanolda, etanolda həll olur, suda həll olmur. 
0 °C-də metanolda həllolma 1,8 q/100 ml, 20 °C-də - 5 q/100 ml, 40 °C-də - 16 q/100 ml-dir. 0 °C-də etanolda həllolma 0,6 q / 100 ml, 20 °C-də - 2 q/100 ml, 40 °C-də - 7 q/100 ml-dir.
Aseton, benzol, toluol, DMSO və DMFA üçün 20 °C-də həllolma 100 q həllediciyə müvafiq olaraq 28, 10, 4.6, 7.2 və 19.8 q bərabərdir.
Qızdırıldıqda, aşagıdakı sxemə uyğun olaraq sərbəst radikallara parçalanır:
500px

 Alınması 
Azobisizobutronitril aseton, natrium siyanid və hidrazin sulfatdan 2,2'-siyanohidrazo-bis-propan vasitəsilə alınır [1].

 Tətbiqi 

 Radikal polimerləşmənin inisiatoru [2]
  Barton reaksiyasında birgə inisiator [3]
  Will-Ziegler reaksiyasında inisiator [3]
  Daud reaksiyasında birgə inisiator [3]
  Weena-Stork reaksiyasında birgə inisiator [3]

 Toksikologiya və təhlükəsizlik 
Azobisisobutyronitril yüksək dərəcədə zəhərlidir. Benzoil peroksiddən daha az partlayıcıdır.

 Qeyd 

[1] Синтезы органических препаратов. Сборник 4. Москва, Иностранная Литература, 1953, стр. 245
[2] А М Торопцева и др. Лабораторный практикум по химии и технологии высокомолеулярных соединений Л.-Химия. 1972.
[3] Дж. Дж. Ли Именные реакции. Пер. с англ. М., Бином 2006

 Mənbə 
 AIBN initiator and other azo initiators. (n.d.). Retrieved from https://polymerchemistry.nouryon.com/products-applications/acrylic-polymer-initiators/aibn/
 2,2′-Azobis(2-methylpropionitrile) 441090. (n.d.). Retrieved from https://www.sigmaaldrich.com/catalog/product/aldrich/441090?lang=en®ion=US
 Overberger, C. G., O'Shaughnessy, M. T., & Shalit, H. (1949). The Preparation of Some Aliphatic Azo Nitriles and their Decomposition in Solution. Journal of the American Chemical Society, 71(8), 2661-2666. doi:10.1021/ja01176a018

Kateqoriya:Azobirləşmələr