Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanası

İlya Çavçavadze adına Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanası ( ) — Tbilisi şəhərində yerləşən Gürcüstanın aparıcı dövlət mədəniyyət, təhsil və elmi informasiya qurumu. Kitabxana 2000-ci ildən gürcü şairi İlya Çavçavadzenin adını daşıyır. Şəhərin mərkəzində Lado Qudiaşvili küçəsindəki üç binada - keçmiş Gürcüstan İrsi Torpaq Bankının binasında, keçmiş Volqa-Kama Bankının Tiflis filialının binasında və keçmiş Dövlət Bankının binasında; dördüncü bina S.Tsintsadze küçəsindəki Saburtaloda yerləşir. 2012-ci ildə Avlabar mətbəəsinin muzeyi binası (Kaspi küçəsi, 7) kitabxanaya verilmişdir.
 Tarixi 
250px|thumb|left|Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanasının fasadı
Əhalinin bütün təbəqələri üçün əlçatan olan kitabxana, 1846-cı ildə, General-Qubernatorluğun binasında Tiflis Xalq Kitabxanası yaradıldıqdan sonra mümkün oldu.

1848-ci ildə görkəmli ictimai xadim Dmitri Kipianinin təşəbbüsü ilə yaradılan "Şəxsi əlaqəli kitabxana" kolleksiyası yeni yaradılan kitabxananın fonduna daxil oldu. 1852-ci ildə kitabxanaya Qafqazda çap olunan bütün nəşrlərin iki pulsuz nüsxəsini almaq hüququ verildi.

1859-cu ilə qədər Tiflis Xalq Kitabxanasının fondu 19 dildə 13.260 nüsxə nəşrdən ibarət idi. Kitab kolleksiyası böyüdükcə, General-Qubernatorluğun binası artıq tələblərə cavab verə bilmədi və 1851-ci ildə kitabxana üçün yeni bir bina inşa edildi.

1868-ci ildə Tiflis Xalq Kitabxanası ilə Qafqaz Muzeyi birləşdirildi və 1913-cü ildə kitabxana Qafqaz Muzeyinin Elmi Kitabxanasına çevrildi.

1914-cü ildə Qafqaz Muzeyi üçün yeni binanın inşası ilə əlaqədar olaraq kitabxana bağlandı və kitab kolleksiyası qutulara yığılıb on il zirzəmilərdə saxlanıldı. Hazırda Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanası memar Anatoli Kalqin (1875-1943) və rəssam Henrik Qrinevski tərəfindən 1913-1916-cı illərdə tikilmiş keçmiş Zadəgan Bankının binasında yerləşir. Binanın interyerləri oymaçı İlya Mamatsaşvili tərəfindən hazırlanmışdır..

 Yeni dövr 
350px|thumb|right|Muzey girişində Şota Rustavelinin heykəli
30 may 1923-cü ildə Tiflis Xalq Kitabxanası və Parlament Kitabxanasının bazasında Gürcüstan Dövlət Xalq Kitabxanası yaradıldı. 1937-ci ildə kitabxana gürcülər arasında savadlılığın təbliği cəmiyyətinin kitabxanası kitab kolleksiyalarına daxil oldu. Cəmiyyət 1880-ci ildən 1927-ci ilə qədər fəaliyyət göstərirmişdi. Cəmiyyətin kitab fondu ilə kitabxana milli çap materiallarının ən zəngin kolleksiyasına malik mədəni-maarif qurumuna çevrildi. 1957-ci ildə kitabxana beynəlxalq kitab mübadiləsi şəbəkəsinə qoşuldu. Kitabxana 1989-cu ildə ilk fərdi kompüter aldı və 1990 -cı ildə rəqəmsal kataloqlar yaradıldı.

1955-1990-cı illərdə Dövlət Respublika Kitabxanası kimi fəaliyyət göstərən kitabxana 1990-cı ildə Gürcüstanın Milli Kitabxanası adını aldı. Kitabxana 1991-ci ildən Beynəlxalq Kitabxana Dərnəkləri və Təşkilatları Federasiyasının (IFLA) üzvüdür.

25 dekabr 1996-cı ildə kitabxana Gürcüstan Parlamentinin inzibati nəzarətinə keçdi və Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanası adlandırıldı. 2000-ci ildə kitabxanaya gürcü ədəbiyyat və ictimai xadimi İlya Çavçavadzenin adı verildi. Müəssisə indiki şəkildə İlya Çavçavadze adına Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanası adlandırıldı.

2015-ci ildə kitabxana binasında Ömər Sereteli adlı bir mühafizəçinin bəstəkar Ludviko Einaudinin "Giorni Dispari" adlı əsərini royalda ifa edərək çəkilmiş videosu beynəlxalq diqqəti cəlb etdi..

2017-ci ildə kitabxana David Kakabadzenin "Terentiy Qraneli" əsərini əldə etdi. 2017-ci ilin noyabr ayında kitabxananın bazasında Qafqazın ən böyük Kitab Muzeyi açıldı..

 Polyak kitabxanası 
2018-ci ilin noyabr ayında Milli Parlament Kitabxanasının binasında Polşa Kitabxanası açıldı. Açılış, Polşa əməliyyatı zamanı Sovet Ordusu tərəfindən güllələnən Henrik Grinevskinin ölümünün 80-ci ildönümündə baş tutdu. Polşa kitabları İncəsənət və Ədəbiyyat Salonunun əsas binasında sərgilənir. 
 Direktorları 
 Adolf Berger (1857-1867)
 Qustav Radde (1868-1903)
 Qethem Georgi Nikolaeviç (1923-1930)
 Sandro Euli (1931-1936)
 Sandro Euli-Kuridze (1944-1962)
 Akaki Jidziquri (1984-1991)
 Nodar Suleiskiri (1991-1992)
 Akaki Jidziquri (1992-1997)
 Aleksandr Kartozia (1997-1998)
 Levan Berdzenişvili (1998-2004)
 Georgi Kekelidze (2012-2024)
Konstantin Qamsaxurdiya (2024-)

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Milli kitabxanalar
Kateqoriya:Tbilisi kitabxanaları