İslamey (fantaziya)

{{Mahnı
 |Başlıq               = İslamey: Şərq fantaziyası
 |Şəkil                = 
 |Şəklin ölçüsü        = 
 |Şəklin izahı         = 
 |Növü                 = kompozisiya
 |İfaçı                = 
 |Albom                = 
 |Yayımlanıb           = 
 |Yazılıb              = 1869-cu il Sankt-Peterburqda 
 |Janr                 = 
 |Dil                  =  
 |Müddət               = 
 |Studiya              = 
 |Bəstəkar             = Mili Balakirev 
 |Sözlər               = 
 |Prodüser             = 
 |Əvvəlki              = 
 |Nömrə1               = 
 |Nömrə2               = 
 |Sonrakı              = 
 |Nömrə3               = 
 |Əlavə                = 
}}İslamey: Şərq fantaziyası, or. 19''' — rus bəstəkarı Mili Balakirevin 1869-cu ilin avqust-sentyabr aylarında fortepiano üçün yazılmış əsəri.
"İslamey" adı (Kabardian-Çerkiş İslamey, Adıge İslami) Adıge (Çərkəz) xalq rəqsi deməkdir. Adətən bu rəqs melodiyası akkordeonda, skripkada ifa olunur və pxatsk (4-5 taxta lövhədən ibarət ratchet) ilə müşayiət olunur.
 Tarixi
Yaradıcılığında rus xalqının  adət-ənənələrinin böyük təsiri olan bəstəkar M. A. Balakirev Qafqaza və buraya olan səyahətlərdən ilhamlanmış və nəticədə o, "İslamey" fortepiano fantaziyasını yazmaq qərarına gəlmişdir:
Bu tamaşa təsadüfən 60-cı illərin sonunda üç yay dalbadal getməli olduğum Qafqazda yaranmışdı. Yerli xalq musiqisi ilə maraqlandığım üçün tez-tez yanıma gələn və özünün skripkaya bənzər aləti ilə xalq melodiyalarını ifa edən şahzadə ilə tanış oldum. Onlardan biri olan “İslamey” adlanan rəqs mənim çox xoşuma gəldi. (rus musiqisinin təbliğatçısı E.Reyssə məktub, 1892)
Əsər 1869-cu ildə Sankt-Peterburqda bir ay ərzində (avqustun əvvəli - sentyabrın sonu) yazılmışdır. 1902-ci ildə Balakirev əsərə yenidən baxaraq onu 3 hissəyə bölür.

 Təsviri 
“İslamey” fortepiano əsəri 3 hissədən ibarətdir: 
 Allegro agitato-giriş, əsas mövzunun girişi
 Tranquillo-Andantino espressivo-tamamilə yeni mövzunun ortaya çıxması
 Allegro vivo-Presto furioso-əsas mövzuya qayıdış

Əsər çoxlu sayda texniki cəhətdən mürəkkəb hissələrdən ibarətdir - bu da, onu Nikolay Rubinşteyn, Ferens List, Simon Barer, Mixail Pletnev, Boris Berezovski və başqaları kimi virtuoz pianoçular arasında populyarlaşdırmışdır. İstedadlı pianoçu hesab edilən Balakirev özü bir çox fantaziya keçidlərinin "öhdəsindən gələ bilməyəcəyini" belə iddia etmişdi.

 Təsiri 
"İslamey"in texniki mürəkkəbliyi fortepiano musiqisinə böyük təsir göstərmişdir. Moris Ravel “Gecə Qasparı” süitasını yazarkən qeyd edirdi ki, o, “İslamey”dən daha çətin əsər bəstələmək istəyir. Fantaziya iki dəfə: Alfredo Kasella, Balakirevin ölümündən az əvvəl və Sergey Lyapunov tərəfindən orkestrda səsləndirilib.
 Səs yazıları 
Balakirevin yaradıcılığının ən məşhur səs yazıları: Simon Barer (1947, APR), Vladimir Horovits (1950, Sony/BMG), Emil Qilels (1951, DOREMI), Culius Katçen (1958, Decca),
Dyörd Tsifra (1957 & 1970, EMI), Boris Berezovski (1996, Teldec), Mixail Pletnev (2000, DG).
 İstinadlar