Gürcüstanda seçkilər

Gürcüstanda seçkilər — seçkilərin nəticələri haqqında məlumat verir. Seçkilər, vəzifəyə namizədlərin seçilməsi üçün səsvermə prosesidir. Demokratiyanın qanunverici orqanda, bəzən də icra və məhkəmə orqanlarında seçkili vəzifələri doldurduğu və seçicilərin yerli hökumət rəsmilərini seçdiyi mexanizmdir.

Gürcüstan milli səviyyədə dövlət başçısı - prezidenti və qanunverici orqanı seçir. Prezident xalq tərəfindən 5 il müddətinə seçilir. Gürcüstan Parlamenti dörd il müddətinə seçilən 150 deputatdan, 77 nisbətlə proporsional, 73 mandat isə birmandatlı seçki dairələrindən ibarətdir.

2019-cu ilin yayında Gürcüstanda keçirilən etiraz aksiyaları daha proporsional sistemə keçməyi tələb etdi (birmandatlı seçki dairələrinin ləğv edilməsi) və bunun üçün "Gürcü Arzusu" partiyasının lideri Bidzina İvanişvilinin sözünü verdi. Ancaq 2019-cu ilin noyabr ayında ayrı-ayrı millət vəkilləri yeni etirazlara səbəb olan seçki sistemini dəyişdirmək haqqında qanun layihəsinin əleyhinə səs verdilər.

 Statistika 
1990-cı ildən bu yana Gürcüstanda beş seçki, yeddi parlament, yeddi Acarıstan Ali Məclisinə və dörd yerli idarəetmə orqanına seçkilər olmaqla 22 seçki keçirildi; referendum və plebisit də təşkil olumuşdur. Ən çox qeydə alınmış seçici sayı (3.594.810) 26 may 1991-ci ildə keçirilən prezident seçkilərində iştirak etdi. Eyni zamanda ən yüksək fəallıq qeydə alınıb — 2.978.247 nəfər. 21 may 2008-ci il parlament seçkilərində ən çox müşahidəçi (1848 beynəlxalq və 13 195 yerli təşkilat) MSK tərəfindən qeydə alınmışdır.

 İlk çoxpartiyalı seçkilər 
Gürcüstanda ilk müstəqil çoxpartiyalı seçkilər 28 oktyabr 1990-cı ildə keçirildi. Hələ sovet respublikası olan Gürcüstan müstəqillik yolunda idi. Sovet diktası, sərt hakimiyyəti ilə sona yaxınlaşırdı, bunu ilk çoxpartiyalı seçkilər göstərir. Qarışıq sistemlə keçirilən bu seçkilərdə iştirak etmək üçün 14 siyasi partiya qeydiyyatdan keçdi. Ali Sovet, beş il müddətinə 250 (125 proporsional, 125 əksəriyyət) millət vəkili seçdi. Seçicilərin ümumi sayı 3444 min nəfər idi, onlardan 67%-i seçkilərdə iştirak etdi. Yalnız dörd partiya seçki sərhəddini keçdi və yalnız iki partiya proporsional mandat aldı:

 "Dəyirmi Masa - Azad Gürcüstan" (81 deputat)
 Gürcüstan Kommunist Partiyası (44 millət vəkili)
Nisbi səsvermə sistemində millət vəkili sayı aşağıdakı kimi paylandı:
 "Dəyirmi Masa - Azad Gürcüstan" (43 deputat)
 Mübarizə (17 millət vəkili)
 Xalq Cəbhəsi (11 millət vəkili)
 "Demokratik Gürcüstan" (2 millət vəkili)
 Rustaveli Cəmiyyəti (1 müavin)

Bu məclis nəticəsində "Dəyirmi Masa - Azad Gürcüstan" hakimiyyətə gəldi. Seçkilərdə siyasi birliklərin, ictimai birliklərin və təşkilatların, əmək kollektivlərinin, Gürcüstan Respublikası vətəndaşlarının orta ixtisas və ali təhsil müəssisələrinin seçki komissiyaları iştirak etdi. Parlament seçkilərinin keçirilməsi üçün qalan qaydalar Gürcüstan Respublikasının qanunu ilə müəyyən edilmişdir.

 Həmçinin bax 
 Gürcüstanda parlament seçkiləri (2024)
 Gürcüstanda prezident seçkiləri (1995)

 İstinadlar