Abay (şəhər)

AbayКазахстан // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО "Картография" в 2009 г. ; гл. ред. Г. В. Поздняк. — М. : ПКО "Картография" : Оникс, 2010. — С. 110–111. — ISBN 978-5-85120-295-7 (Картография). — ISBN 978-5-488-02609-4 (Оникс).Абай // Словарь географических названий СССР / ГУГК, ЦНИИГАиК. — 2-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1983. — С. 5. — 94 000 экз. (; 1961-ci ilə qədər — qəsəbə Çurubay-Nura və ya Çurbay-Nura ()) — Qazaxıstanın Karağandı vilayətindəki şəhər. 1949-cu ildə Karağandı kömür hövzəsinin qərb hissələrinin inkişafı ilə əlaqədar olaraq bir işçi qəsəbəsi olaraq meydana gəldi. 2002-ci ildən — Abay bölgəsinin mərkəzi. Şəhər Karabas dəmir yolu stansiyasından 8 km, Qaragandadan 30 km cənub-qərbdə yerləşir. Karağandı — Jezkazqan — Qızılyolod magistral yolu şəhərdən keçir, şəhərdən yaxşılaşdırılmış yollarla əlaqələndirilir. Şaxtinski, Saranya. Karabas kəndinin yaxınlığında, Abayın yanında, Jartas su kəməri var. Abay şəhəri Abay Kunanbayevin adını daşıyır.

 İqtisadiyya və sənaye 
Kömür mədənçiliyi (perestroyka başlamazdan əvvəl şəhərdə 4 kömür mədəni var idi: 4 saylı "Çurubay-Nurinskaya" (Sherubainurinskaya), 1 saylı "Toparskaya", 9 nömrəli Kalinin və 6/7 "Abayskaya "Dolinskaya", lakin sonra başqa bir sahəyə köçdü) və əhəng daşı. Ağac emalı və ev istehsalı fabrikləri. TsOF "Vostoçnaya", Abay tikiş fabriki (AShF), şəhər sənaye kompleksi, dəmir-beton məhsulları zavodu, təmir-mexaniki zavodu, çörəkbişirmə zavodu, "Qaraganduuglestroy" trestinin 8 və 3 nömrəli mədən qurma idarələri, sərnişin və 2 yük nəqliyyat vasitələri.

Əsas məhsul növləri: kömür, kömür konsentratı, tikişlər, dəmir beton, çörək məhsulları, kənd təsərrüfatı muftaları SP — 16, SG — 21, avtomobillər üçün hidrolik lift — GUAR — 15N. Topar kəndində böyük Karağandı GRES-2. Mədənçilik kolleci və axşam energetika kolleci.

 Demoqrafiya 
Etnik tərkibi (şəhər rəhbərliyinə tabe olan yaşayış məntəqələri daxil olmaqla; 2019-cu ilin əvvəlində):

 Qazaxlar — 23 195 nəfər. (39.53%)
 Ruslar — 23 587 nəfər. (40.20%)
 Ukraynalılar — 3168 nəfər. (5.40%)
 Tatarlar — 2155 nəfər. (3.67%)
 Almanlar — 1981 nəfər (3.38%)
 Belaruslar — 1047 nəfər. (1.78%)
 Başqırdlar — 471 nəfər. (0.80%)
 Azərbaycanlılar — 442 nəfər. (0.75%)
 Çeçenlər — 424 nəfər. (0.72%)
 Koreyalılar — 293 nəfər (0.50%)
 Özbəklər — 228 nəfər. (0.39%)
 Qütblər — 199 nəfər. (0.34%)
 Litvalılar — 159 nəfər. (0.27%)
 Moldovalılar — 157 nəfər (0.27%)
 Çuvaş — 121 nəfər. (0.21%)
 Mordovalılar — 100 nəfər (0,17%)
 Yunanlar — 23 nəfər (0.04%)
 digərləri — 923 nəfər. (1.57%)
 cəmi — 58 673 sakin.

Çətin sosial-iqtisadi vəziyyət mədənlərin və şəhərin maliyyə sabitliyi üçün əsas rolunu oynayan digər şəhər təşkil edən sənaye müəssisələrinin bağlanmasına səbəb oldu. Nəticədə 1989-cu ildə 46.533 nəfər olan Abay şəhərinin əhalisi 2005-ci ilə qədər 27.957 nəfərə qədər azaldı.

Səlahiyyətli şəxslər şəhərin problemlərinə diqqət çəkdilər və 2008–2009-cu illərdə istirahət zonalarının, həyətlərin abadlaşdırılması, işıqlandırma və yolların bərpası, mərkəzi su təchizatı şəbəkələrinin dəyişdirilməsi kimi bir proqram qəbul edildi.

 Qalereya 

 Həmçinin bax 
 Abay rayonu

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 RU zonasında şəhərin ilk qeyri-rəsmi saytı 2003-cü ildə yaradıldı
 Неофициальный сайт города в зоне KZ 


Kateqoriya:Qazaxıstan şəhərləri