Motiv (ədəbiyyat)

Motiv (lat. moveo — "hərəkət edirəm") — süjetin ən sadə və bölünməz komponentidir. 

Y.E.Berezkinə görə, folklor-mifoloji motiv bir neçə folklor-mifoloji mətnində təkrarlanan obraz və ya epizod, yaxud da obrazlar və epizodlar sistemidir.Buna misal olaraq "göydə artıq olan günəşlərin endirilməsi" motivini göstərmək olar. 

Digər təriflər də mövcuddur. B.V.Tomaşevski "Ədəbiyyat nəzəriyyəsi. Poetika" əsərində motivi belə izah edir: "Əsərin ayrılmaz hissəsinin mövzusu motiv adlanır. Əslində, hər təklifin öz motivi vardır."

A.N. Veselovski isə "Süjet Poetikası" əsərində motivi belə müəyyənləşdirir: "Motiv dedikdə, ibtidai təfəkkürün və ya gündəlik müşahidənin müxtəlif istəklərinə məcazi şəkildə cavab verən ən sadə hekayə vahidi nəzərdə tutulur. Motivin əsas əlaməti onun məcazi, zaman baxımından qısa və sxematik xarakteridir. Alt mifologiya və nağılların artıq parçalanmayan elementləri motivlər hesab olunur."

 Motiv nümunələri 
 Xeyirxah vəhşi
 Xeyirxah quldur
 Başı dərddə olan qız
 Döyüşçü qız
 Doppelgänger
 Dağlarda kral
 Körpələrin döyülməsi (motiv)
 Cazibədar şahzadə
 Paltar geyinmə
 Filosof Daşı

 Ədəbiyyat 
 Berezkin Yu. E., Duvakin EN Folklorun və mifoloji motivlərin bölgələrə görə tematik təsnifatı və bölgüsü. Analitik kataloq.
 Veselovski
 Tomaşevski
 Steblin-Kamenski
 Propp V. Y.

 Həmçinin bax 
 Ədəbiyyat
 Aanri-Tompson göstəricisi

 İstinadlar 
 Николаев А. И. Теория мотивов и её вариации (недоступная ссылка)

Kateqoriya:Ədəbiyyat terminləri