Xuraman Hümmətova

Xuraman Bəhmən qızı Hümmətova — AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Filologiya elmlər doktoru.Xuraman Hümmətova  - Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının rəsmi veb saytı 

 Həyatı 
Xuraman Bəhmən qızı Hümmətova Neftçala rayonunda Həsənabad kəndində anadan olmuşdur. 1979-cu ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsini bitirmişdir. 1983-cü ildən Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda işləyir. 1998-ci ildə AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda "Yunus Əmrənin lirikası" namizədlik işini, 2018-ci ildə "Klassik Azərbaycan şeirində təsəvvüf (XII- XVI əsrlər)" mövzusunda doktorluq işini müdafiə etmişdir. Hal-hazırda AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Türk xalqları ədəbiyyatı şöbəsində baş elmi işçi vəzifəsində çalışır. Xuraman Hümmətova  2024-cü ildə Özbəkistan Respublikası “Turan” Elmlər Akademiyasının akademiki seçilib. 

 Elmi fəaliyyəti 
 Mir Həmzə Seyid Nigari yaradıcılığında Qarabağın vəsfiMir Həmzə Seyid Nigari yaradıcılığında Qarabağın vəsfi, RESPUBLİKA QƏZETİ, APA, 2020, səh.4–6
Şeyx Qalibin "Hüsn və Eşq" əsərində eşqin təsəvvüfi seyri.Şeyx Qalibin "Hüsn və Eşq" əsərində eşqin təsəvvüfi seyri, Dünya Ədəbiyyatı .Elmi buraxılış, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, cild. 1(№ 1), 2020, səh.93–99
Tarixin taddaşında yaşayan sənətkar" 175 Abay Kunanbayev.Tarixin taddaşında yaşayan sənətkar" 175 Abay Kunanbayev, Respublika qəzeti, APA, 2020, səh.7–8
Nizami Ganjevi’s masnavi (poem)"yeddi gözel" "seven beautıes" in tasavvuf context`Nizami Ganjevi’s masnavi (poem)"yeddi gözel" "seven beautıes" in tasavvuf context`, Conrado, Kuba,2020, 450–452
Nəsimi şeirində milli koloritin poetik inikasiNəsimi şeirində milli koloritin poetik inikasi, AMEA Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı, cild.2, 2019, 62–68
Nəsimi şeirində sözün informativ yüküNəsimi şeirində sözün informativ yükü, AZERTAC, 2019,
"Kırkkız efsanesi" ve "kırklar meclisi" nin oluşturulmasında halk inançlarının qarşılıklı ilişkisi."Kırkkız efsanesi" ve "kırklar meclisi" nin oluşturulmasında halk inançlarının qarşılıklı ilişkisi,Xudafərin.İran,2019,96–100
Yunus Əmrənin " Risalətün-nüshiyyə" məsnəvisi ilk türkdilli məsnəvi kimi İran .Yunus Əmrənin " Risalətün-nüshiyyə" məsnəvisi ilk türkdilli məsnəvi kimi İran, Sancaq, İran, 2018
Qabdulla Tukay. Samanbazarı, yaxud Yeni KəsikbaşQabdulla Tukay. Samanbazarı, yaxud Yeni Kəsikbaş, AMEA Ədəbiyyatşünaslıq plyus, Elm və təhsil,2018 , 420–428
Mövləvi təriqətinin əsas atribut modeli: səma ayiniMövləvi təriqətinin əsas atribut modeli: səma ayini , AMEA Humanitar Xəbərlər, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, 2018, 152–159
Qabdulla Tukay yaradıcılığı tatar ədəbiyyatının yüksək zirvəsi kimiQabdulla Tukay yaradıcılığı tatar ədəbiyyatının yüksək zirvəsi kimi, AMEA Hümanitar Xəbərlər. Ədəbi əlqələr. AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, cild №1, 2018, 153–156
Tasawwuf in teh context of folk poetrynTasawwuf in teh context of folk poetryn, Tomsom ReutersConnferantation ISSUE 123, SPR-II(Special Issue- I ), ABŞ, 2018, 29–35
Hacı Bayram Veli Şiirlerində Özünüderkin Struktur Troyektori sıHacı Bayram Veli Şiirlerində Özünüderkin Struktur Troyektori sı, Akademik Tarih ve Düşünce dergisi, SAGE Yayıncılık, Türkiyə,4(12), 2017, 37–53
Ecoteric meanings in poemas of Khagani ShirvaniEcoteric meanings in poemas of Khagani Shirvani, Naukavı zapiski. THPУ. Seriya Literaturoznavstvo, Ukrayna, №46, 2017, 347–355
Məhdimqulu Fəraqi şeirində təlvin: psixoloji və arifanə hal dəyişmələri.Məhdimqulu Fəraqi şeirində təlvin: psixoloji və arifanə hal dəyişmələri, Görkəmli Türkmən şairi Məhdimqulu Fəraqinin yaradıcılığı Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında. Elmi –tədqiqi məqalələr, AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu, 2017, 235–243
Xaqani Şirvani qəzəllərində ezoterzmXaqani Şirvani qəzəllərində ezoterzm.Əfzələddin Xaqani Şirvani xüsusi buraxılış. Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun əsərləri XXX cild. Ədəbiyyat məcmuəsi, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun əsərləri XXX cild, 2017,72–79
Hakim Süleyman Atanın ədəbi-fəlsəfi irsi.Hakim Süleyman Atanın ədəbi-fəlsəfi irsi, AMEA Xəbərlər Humanitar elmlər seriyası Ədəbiyyatşünaslıq, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, № 1, 2017, 25–29
Esoteric in "Kitabi-Dede Korkud" epos Published in Best:Esoteric in "Kitabi-Dede Korkud" epos Published in Best, İYJLAMS Journal, İSSN (P) 2348–0521) İSSN(E): 2454–4728., ABŞ, cild 4,11, 2016
Esoteric in "Kitabi-Dede Korkud" eposEsoteric in "Kitabi-Dede Korkud" epos,Orhid Universiteti, 2016
ABOUT BENEFITING FROM FOLK IN VERSES OF NASIMI'S POETRY.ABOUT BENEFITING FROM FOLK IN VERSES OF NASIMI'S POETRY. International Scientific Journal Theoretical & Applied Science p-ISSN: 2308–4944, ABŞ, cild.2 . 34, 2016, 85–88
" Sufi saflığının köləsiyəm mən"." Sufi saflığının köləsiyəm mən". Ədəbiyyat məcmuəsi, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, cild 28, 2016,182–190
Hürufilik və rəqəmlər.Hürufilik və rəqəmlər.AMEA Xəbərlər Humanitar elmlər seriyası,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, cild 2, 2016, 28–31
About benefiting from folk in verses of Nasimi s poetryAbout benefiting from folk in verses of Nasimi s poetry, Jurnal Theoretical Applied Science , cild.2(34), 2016
Hürufilik və müqəddəs hərflərHürufilik və müqəddəs hərflər, Xəbərlər, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, cild 1, 2016, 28–32
Yunus Əmrənin mənbələrdəki nisbəsiYunus Əmrənin mənbələrdəki nisbəsi, AMEA Xəbərlər Humanitar elmlər seriyası Ədəbi əlaqələr, cild IX buraxılış, 2015,165–172
Confrontation of "candle and moth" in thr ethopsychological mrmory of gazelles of NijatiConfrontation of "candle and moth" in thr ethopsychological mrmory of gazelles of Nijati,Qazaxıstan,Süleyman Dəmrəl adına Universitet,1(29),2014,29–36
Orta əsr şeirində irfani ideya ilə bədii obrazın ilahi-ectetik vəhdətiOrta əsr şeirində irfani ideya ilə bədii obrazın ilahi-estetik vəhdəti,Dil və ədəbiyyat, Azərbaycan Dillər Universiteti, cild 1, 2014,181–186
Nizami Gəncəvinin "Eşqdir mehrabı uca göylərin" ifadəsi irfan düşüncəsinin qaynağıdır.Nizami Gəncəvinin "Eşqdir mehrabı uca göylərin" ifadəsi irfan düşüncəsinin qaynağıdır, Filologiya məsələləri,AMEA ƏLyazmalar İnstitutu, cild 2, 2014, 383–389
Həbibi şeirinin başlıca ideyaları və tarixi gerçəkliyin əksiHəbibi şeirinin başlıca ideyaları və tarixi gerçəkliyin əksi, Dil və ədəbiyyat, Bakı Dövlət Universiteti, cild 1(89), 2014 ,181–184
Dini rəvayətlərin orta əsr poeziyasında kəsb etdiyi irfani anlamlarDini rəvayətlərin orta əsr poeziyasında kəsb etdiyi irfani anlamlar, Ədəbi əlaqələr,AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, cild VIII, 2014, 180–187
Şeyix Qalib yaradıçılığında gülün semantik məna çalarlarıŞeyix Qalib yaradıçılığında gülün semantik məna çalarları,Türk xalqları ədəbiyyatı toplusu, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu,cild №6, 2013
Nizami Gəncəvinin "Yeddi gözəl" poemasında kamilləşməNizami Gəncxəvinin "Yrddi gözəl" poemasında kamilləşmə,Avrasiya araşdırmalar dərgisi,Türkiyə, cild 1, 2013
Концепция божественной любви в поэма "Лейли и Меджнун" Низами ГанджевиКонцепция божественной любви в поэма "Лейли и Меджнун" Низами Ганджеви, Проблемы Востоковедения,Академия наук Республики Башкортостан (УФА),№4(62), 2013, 37–41
Sufi inanclarının xalq təfəkküründə yeriSufi inanclarının xalq təfəkküründə yeri, Filologiya məsələləri, AMEA ƏLyazmalar İnstitutu, cild 4, 2013, 243–249
Şah İsmayıl Xətai: siyasi-poetik özünüdərkin qızılbaşlıq modeliŞah İsmayıl Xətai: siyasi-poetik özünüdərkin qızılbaşlıq modeli, Filologiya məsələləri, AMEA ƏLyazmalar İnstitutu, cild 3, 2013. 410–418
Marağalı Əhvədi yaradıcılığı klassik təsəvvüfi ənənələrin davamı və inkişaf harmoniyasında.Marağalı Əhvədi yaradıcılığı klassik təsəvvüfi ənənələrin davamı və inkişaf harmoniyasında, Dil və ədəbiyyat, BDU, cild 1(85), 2013, 228–231
Ədəbi düşüncə sistemində təsəvvüf.Ədəbi düşüncə sistemində təsəvvüf.Dil və Ədəbiyyat, Bakı Dövlət Universiteti, cild 1(81), 2012
Azərbaycan ədəbi düşüncəsi və təriqət problemiAzərbaycan ədəbi düşüncəsi və təriqət problemi, Türk xalqları ədəbiyyat. (məqalələr toplusu), AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, cild № 3, 2012
Nizami Gəncəvinin "Sirlər xəzinəsi" poeması təsəvvüf xəzinəsinin açarı kimi.Nizami Gəncəvinin "Sirlər xəzinəsi" poeması təsəvvüf xəzinəsinin açarı kimi, Nizami Gəncəvi 870,Nizamişünaslıq elmi mərkəzi. AMEA Gəncə regional elmi mərkəz, 2012
Yunus Əmrənin "Risalətün nüshiyyə" məsnəvisində bədii təsvirlərYunus Əmrənin "Risalətün nüshiyyə" məsnəvisində bədii təsvirlər,Kardaş kalemler, Avrasiya Yazarlar birliyi, cild 1(65), 2012, 37–45
Qazi Bürhanəddin: təsəvvüfi ideyanın ifadəsində-milli çalarlarQazi Bürhanəddin: təsəvvüfi ideyanın ifadəsində-milli çalarlar, Elmi araşdırmalar, AMEA Z.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutu, cild IX, 2012, 76–81
Nizami Gəncəvinin "Sirlər xəzinəsi" poemasında təsəvvüfNizami Gəncəvinin "Sirlər xəzinəsi" poemasında təsəvvüf, Dil və ədəbiyyat, BDU, № 2(82), 2012, 146–150
Ритуал " Сема как основная модель суфийского тариката мевлевиРитуал " Сема как основная модель суфийского тариката мевлеви, Проблемы Востоковединя., Академия наук Республике Башкортостан УФА, №1 (55), 2012, 30–34
Təsəvvüf və ümumtürk ədəbi düşüncəsiTəsəvvüf və ümumtürk ədəbi düşüncəsi, Dil və ədəbiyyat, BDU, cild №1 (81), 2012, 300–303
Nizami Gəncəvi yaradıcılığında təsəvvüf probleminin nəzəri kontekstiNizami Gəncəvi yaradıcılığında təsəvvüf probleminin nəzəri konteksti, Filologiya məsələləri, AMEA Əlyazmalar İnstitutu, cild №5, 2012, 474–483
Qədim və erkən orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı və təsəvvüfQədim və erkən orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı və təsəvvüf, Filologoya məsələləri, AMEA ƏLyazmalar İnstitutu, cild №4, 2012, 420–428
Təsəvvüf və orta əsrlər türk ədəbiyyatı (Anadolu sahəsi)Təsəvvüf və orta əsrlər türk ədəbiyyatı (Anadolu sahəsi), Filologiya məsələləri, AMEA ƏLyazmalar İnstitutu, cild № 3, 2012, 529–538
Nicati seirinin etnopsixoloji yaddaşında səm-pərvanə qarşılaşdırmasıNicati seirinin etnopsixoloji yaddaşında səm-pərvanə qarşılaşdırması,Türk xalqları ədəbiyyatı, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, 2011
Təsəvvüf poeziyası və metoforik — terminoloji sabitlikTəsəvvüf poeziyası və metoforik — terminoloji sabitlik, Dil və ədəbiyyat, Slavyan Universiteti, cild №1, 2011,101–106
Əhməd Yəsəvi hikmətlərində qəriblikƏhməd Yəsəvi hikmətlərində qəriblik, Elmi xəbərlər, Azərbaycan Dillər Universiteti, cild №3, 2011, 246–252
Nicatinin qəsidələriNicatinin qəsidələri, Dil və ədəbiyyat, Azərbaycan Dillər Universiteti, cild №1, 2011, 186–192
Ədəbiyyat və riyaziyyat dərslərinin inteqrasiyasıƏdəbiyyat və riyaziyyat dərslərinin inteqrasiyası, Kurikulum, Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi, cild 3, 2010, 36–41
Seyid Əzim Şirvani yaradıcılığının orta məktəblərdə öyrənilməsiSeyid Əzim Şirvani yaradıcılığının orta məktəblərdə öyrənilməsi, Azərbaycan müəllimi, 2010,19–0
"Abdal" sözünün etimoloji anlamı və təsəvvüf şeirində yeri"Abdal" sözünün etimoloji anlamı və təsəvvüf şeirində yeri, Dil və Ədəbiyyat, BDU, cild №1 (70), 2010, 95–97
Türk sufi şeirinin ilk nümayəndəsi Əhməd Yəsəvi və onun təsəvvüf məzmunluTürk sufi şeirinin ilk nümayəndəsi Əhməd Yəsəvi və onun təsəvvüf məzmunlu, AMEA Xəbərlər Humanitar elmlər seriyası, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, cild 3–4, 2009
Mövlana həqiqəti dərketmə yolu kimiMövlana həqiqəti dərketmə yolu kimi, Dirçəliş XXI əsr, 2008,128–129
"Təlmihdən istifadə Qazi Bürhanəddin poeziyasının ideya qaynağı kimi""Təlmihdən istifadə Qazi Bürhanəddin poeziyasının ideya qaynağı kimi", Humanitar elmlər seriyası, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Texniki Universiteti, cild 3,31, 2008
Mövlana və Yunus ƏmrəMövlana və Yunus Əmrə, Elmi Araşdırmalar.XXIII, 2006, 62–68
Yunus Əmrə və Molla Qasım bağlılığı.Yunus Əmrə və Molla Qasım bağlılığı, Filologiya məsələləri, cild №4, 2004, 98–102
Sufi poeziyasında "Su dolabının" irfani mənasıSufi poeziyasında "Su dolabının" irfani mənası, Hikmət elmi araşdırmalar toplusu., AMEA Z.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutu, cild № 2, 2004, 22–29
Orta əsrlər şeirində səs alliterasiyasıOrta əsrlər şeirində səs alliterasiyası, Filologiya məsələləri, AMEA ƏLyazmalar İnstitutu, cild №3, 2003, 44–46
Dəyirman obrazının təsəvvüf semantikasıDəyirman obrazının təsəvvüf semantikası, Struktur-semiotik araşdırmalar, cild №2, 2002, 38–42
Yunus Əmrənini didaktik risaləsiYunus Əmrənini didaktik risaləsi, Şərqin aktual problemləri:Tarix və müasirlik, AMEA Z.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutu, 2001, 110–114
Yunus Əmrə sözünün ilahi gücü.Yunus Əmrə sözünün ilahi gücü, Birinci Beynəlxalq türkoloji qurultay −75, 2001
Yunus Əmrənini çağı və çağdaşları.Yunus Əmrənini çağı və çağdaşları,Tarix və onun problemləri, Bakı Dövlət Universiteti, cild №2, 2000, 29–33
Türk xalq sufizminin nümayəndələrndən Pir Sultan Abdal.Türk xalq sufizminin nümayəndələrndən Pir Sultan Abdal, Elmi araşdırmalar, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, cild 3–4, 2000, 74–78
Yunus Əmrə şeirində təlvin: zamansızlıq və məkanlara yayılma.Yunus Əmrə şeirində təlvin: zamansızlıq və məkanlara yayılma,Elmi araşdırmalar, cild 1–2., 2000, 33–35
Merac və Quran rəvayətləri Yunus Əmrə şeirində.Merac və Quran rəvayətləri Yunus Əmrə şeirində, Elmi araşdırmalar. II topluFilologiya, tarix, incəsənət,2000, 30–35
Mİrzə Mehdi Şükuhi monoqrafiyasına rəyMİrzə Mehdi Şükuhi monoqrafiyasına rəy, Kitablar Aləmi" jurnalı, cild №3, 1998, 32–37
Yunus Əmrə poeziyasında irfani bilikYunus Əmrə poeziyasında irfani bilik, Filologiya məsələləri, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu,1996, 98–100
Yunus Əmrə şeirlərinin dil-üslub özəllikləriYunus Əmrə şeirlərinin dil-üslub özəllikləri, Müasir ədəbiyyatşünaslığın problemləri, 1996, 46–48
Yunus Əmrə poeziyasında dini motivlərYunus Əmrə poeziyasında dini motivlər, Azərbaycan ədəbiyyatına dair tədqiqlər, 1995, 44–46
Portret oçerklər. Cənubdan səslər rubrikasıPortret oçerklər. Cənubdan səslər rubrikası, "Kitablar aləmində", cild 1–5,1990
Mirzə Mehdi ŞükuhiMirzə Mehdi Şükuhi, Moskva RXC jurnalı, cild 3, 1990, 75–77

 Konfranslarda iştirak 
 "Poeziyanın vətəndaşlıq mövqeyi".Gənc ədəbiyyatşünasların respublika konfransı,AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu,08.10.1992–09.10.1992
 "Yunus Əmrənini "Olur" rədifli şeirində psixoloji hal dəyişməsi", I Uluslararası Yunus Əmrə sempozyumu,Aksaray Universiteti,08.10.2008–10.10.2008, səh.109–114
 "Etnipsixoloji yaddaşda torpaq və dəvriş kultu", Ortaq Türk keçmişindən Ortaq Türk gələcəyinə V uluslararası AMEA Folklor İnstitutu, 23.06.2007–25.06.2007, səh.680–684
 "Yunus Əmrə divanının bəzi məziyyətləri", Xaqani Şirvaninin 880 illiyinə həsr edilmiş Orta əsr əlyazmaları və Azərbaycan mədəniyyəti tarixi problemləri,AMEA Əlyazmalar İnstitutu, 14.06.2006–15.06.2006, səh.196–202
 "Yunus Əmrə şeirlərində ilahi eşqin tərənnümü",Gənc ədəbiyyatşünasların konfransı, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat İnstitutu,05.07.1994–17.10.1994, səh 57–58
 "Yunus Əmrə şeirlərində qədim türk inamları", Gənc ədəbiyyatşünasların respublika konfransı, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat İnstitutu,12.05.1994–13.05.199, səh.65–67
 "Yunus Əmrə ilahilərində ölüm sevgisi", Yunus Əmrədən Məhəmməd Füzuliyə insan sevgisi, 10.06.2010–10.06.2010, səh. 173–179
 "Yunus Əmrə ilahilərinin metaforik dili", X Uluslararası Yunus Emre sempozyumu,Yunus Emre Araşdırma Merkezi,08.05.2010–10.05.2010,
 "Təsəvvüfün islamı qaynağı və ilkin sufilər", Bakı İslam Mədəniyyətinin Paytaxtıdır, Azərbaycan Dövlət Tapix Muzeyi,09.11.2009–10.11.2009
 Nicati şeirinin etnopsixoloji yaddaşında "şəm-pərvanə" qarşılaşdırması,I Uslararası Türk dili və Ədəbiyyatı simpoziumu, Kocaeli Universiteti,15.04.2009–17.04.2009,
 "Əhməd Yəsəvi və Yunus Əmrə yaradıcılığında bəzi məqamların təhlili",Xoca Əhməd Yəsəvi sempozyumu, Azərbaycan, 21.11.2008–23.11.2008.
 "Mövləvilikdə səma ayini metodoloji model kimi", Yaxın və orta şərq: dünəni, bu günü, sabahı, Azərbaycan, 24.10.2011–25.04.2011
 "Kazdağları və Babadağı əfsanəsindəki" dağ kultunun semantik funksiyaları",Uluslararası Kazdağları simpoziumu, Edremit Unverstesi, 05.05.2011–07.05.2011
 "Kaz dağları və Baba dağı əfsanəsindəki" dağ kultunun semantik funksiyaları,Kaz dağları və Ertemid sempoziyumu,Edremit Unverstesi,05.05.2011–07.05.2011, səh.45–48
 Qabdulla Tukayın "Saman bazarı, yaxud Yeni Kəsikbaş" poeması Azərbaycan dilində.,Qabdulla Tukayın anadan olmasının 125 iliyinə həsr olunmuz beynəlxalq konfrans, Rusiya, 25.04.2011–28.04.2011
 Namik Kamalın "Vətən" şərqisinə yazılmış bir nəzirə haqqında, Uluslararası Namik Kamal simpoziumu, Tekirdağ Universiteti,23.12.2010–25.12.2010
Nizami Gəncəvinin "Leyli və Məcnun" poemasında ilahi eşq konsepsiyası."Şərqşünaslığın aktual problemləri"Bakı Dövlət Universiteti.14.11.2012–15.11.2012
Yunus Əmrə Əbu-Həsən Hərəkani ideyalarının davamçısıdır.I. Uluslararası Hərəkani Simpozyumu.Türkiyə.11.10.2012–13.10.2012,
Этимологические параллели торонимов, используемых на территории Азербайджана.150-летию со дня рождения Владимира Ивановича Вернадского,Российский государственный педагогический университет им. А.И. Герцена,20.09.2012–22.09.2012
Seyid Nigarinin "Səni" rədifli qəzəlinə yazılmış bir nəzirə haqqında,Qarabağdan Amasiyaya Könül körpüsü. I Ulüslararası Həmzə Nigari sinfransı.,Türkiyə,31.05.2012–31.05.2012, səh.115–120
Ретуал "Сема" как основная модель суфийского тариката Мевлеви, Homo Eurasicus" в прошлом и настоящем,Rusiya, 26.10.2011–27.10.2011
M.Akif Ərsoy və M.Hadi yaradıcılığının bədii-fəlsəfi harmoniya birliyi,Türk dünyasını işıqlandıranlar,Qafqaz Universiteti,18.05.2013–19.05.2013, səh. 459–464
40 qız əfsanəsi və 40-lar məclisinin oluşmasında halk inanclarının ilişki sintezi,II Uluslararası Kazdağları və Erdemit Sempozyumu,02.05.2013–04.05.2013, səh.365–369
Роль дастанов в формировании литературного суфизма, LXVI Герценовские чтения Конференция посвящается 150-летию со дня рождения Владимира Ивановича Вернадского,Российский государственный педагогический университет им. А.И. Герцена,18.04.2013–20.04.2013,
Bəxtiyar Vahabzadə yaradıcılığı fəlsəfi düşüncələr axarında, I Beynəlxalq Bəxtiyar Vahabzadə konfransə, Azərbaycan, 13.12.2012–15.12.2012, səh.46–49
Sufi rəvayətlərinin xalq təfəkküründə yeri,"Folklor və tarix",AMEA Folklor İnstitutu,18.11.2012–20.11.2012,
Yunus Əmrə və Seyid Yəhya Bakuvinin yaradıcılığından məqam anlayışı həqiqəti dərketmə modeli kimi,Seyid Yəhya Bakuvi konfransı,Azərbaycan, 24.11.2013–25.11.2013
Folklor nümunələri yazılı ədəbiyyatın ideya qaynağı kimi, Türk xalqları ədəbiyyatı və mədəniyyəti Şərq və Qərb kontekstində, Rusiya, 17.10.2013–19.10.2013
Ədəbi sufizmin formalaşmasında məhəbət dastanlarının rolu, VII Beynəlxalq Türk mədəniyyəti, incəsənəti və mədəni irsin inkişafı sempoziumu, Bakı. Qafqaz Universiteti, 26.06.2013–29.06.2013,
Şah Qasim Ənvar: təsəvvüfi ideya ilə bədii obrazın ilahi-estetik harmoniyası.,Azərbaycan Şərqşünaslıq elminin inkişaf yolları. Akad.Vasim Məmmədəliyevin anadan olmasının 70 –illiyinə həsr edilmiş elmi konfrans, Bakı Dövlət Universiteti, 27.05.2013–28.05.2013, səh. 444–446
Mir Bəkir Çobanzadə yaradıcılığında Qərb alimlərinin Türk mütəfəkkirləri haqqında elmi –nəzri fikirləri."Mir Bəkir Çobanzadənin dünyası",II Beynəlxalq Türkoloji konfransı "Mir Bəkir Çobanzadənin dünyası" Anadan olmasının 120 illiyi.22.05.2013–24.05.2013,
Məhdimqulu Fəraqi şeirində ilahi yaradana yolçuluğun təsviri.,Истоки и эволюция литератур и музыки тюркских народов:23.09.2014–24.09.2014
M.Füzuli: sözün ilahi estetik gücüş İlyas Əfəndiyenin anadan olmasının 100 illiyi,İlyas Əfəndiyenin anadan olmasının 100 illiyi münasibəti ilə, Bakı Dövlət Universiteti,01.05.2014–02.05.2014,
Yunus Əmrənin "Risalətün nüshiyyə" məsnəvisində əxlaqi təlqin,"Yaşayan Yunus Əmrə", AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat institutu, 09.12.2013–01.12.2013
Xaqani şeirində irfani məqamların izi ilə.Çağımızdan görünən orta əsrlər.AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu, 15.12.2014–16.12.2014, səh.476–480
Seyid Nigari yaradıcılığında Neyin kəsb etdiyi semantik mənalar, II Uluslararası Həmzə Nigari konfransı, Türkiyə,20.10.2014–22.10.2014
Nizami Gencevinin "Yedi güzel" eserinde manevi kamilliyin makamları, Türk Tasavuf Kültürü vr Gelenekleri, Türkiyə,13.10.2014–15.10.2014
Bəkir Çobanzadə şeirlərində tarixi gerçəkliyin poetik lövhələrdə əksi, Bəkir Çobanzadə sempozyumu,27.05.2015–29.05.2015, 134–142
Yunus Əmrə nisbəsi orta çağ qaynaqları və çağdaş araşdırmalarda, Orta əsr əlyazmaları və Azərbaycan mədəniyyəti tarixi problrmləri, AMEA ƏLyazmalar İnstitutu, 22.05.2015–24.05.2015, səh. 116–120
Yunus Əmrənini nisvəsi ortya çağ qaynaqları və çağdaş araşdırmalarda.Orta əsr əlyazmaları və Azərbaycan mədəniyyətinin tarixi problemləri, AMEA ƏLyazmalar İnstitutu,22.05.2015–24.05.2015, səh.116–119
Tarixin qan yaddaşında erməni teroru və Xocalı soyqırımı.Soyqırım xalq yaddaşında, AMEA Folklor İnstitutu, 02.03.2015–02.03.2015
Yunus Emre Oranı Ortaçağ'da ve modern çalışmalarda, Medeniyetmizin şafağında Yunus Emre,Türkiyə,13.05.2016–14.05.2016, səh.155–165
Qərb alimlərinin elmi –nəzri fikirləri Birinci Türkoloji Qurultayın nümayəndəsi Bəkir Çobanzadə yaradıcılığında,Türksoylu xalqların musiqi mədəniyyətinin tədqiqi problemləri. XV Beynəlxalq elmi-praktiki konfransı,02.05.2016–02.05.2016, səh. 209–212
Abdulla Tükay poeziyasından görünən həyat həqiqətləri, Türk xalqları ədəbiyyatı: mənşəyi, inkişaf mərhələləri və problemləri, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat institutu,01.12.2015–02.12.2015, səh.436–441
Azerbaycan firkalerinde güldüre-güldüre düşündüren arif Hoca Nesreddin,Uluslararası Nesreddin Hoca sempozyumu,05.06.2015–07.06.2015
Xocalı soyqırımı və tarixin qan yaddaşında əksi, Faktlar, reallıqlar, uydurmalar sempozyumu, 02.04.2015–03.04.2015, səh. 36–42
Tarixin qan yaddaşında erməni teroru və Xocalı soyqırımı, Soyqırım xalq yaddaşında, AMEA Folklor İnstitutu, 02.03.2015–02.03.2015
Yunus Emre Oranı Ortaçağ'da ve modern çalışmalarda,Medeniyetmizin şafağında Yunus Emre ,Türkiyə, 13.05.2016–14.05.2016 ,155–165
Qərb alimlərinin elmi –nəzri fikirləri Birinci Türkoloji Qurultayın nümayəndəsi Bəkir Çobanzadə yaradıcılığında,Türksoylu xalqların musiqi mədəniyyətinin tədqiqi problemləri. XV Beynəlxalq elmi-praktiki konfransın, 02.05.2016–02.05.2016, 209–212
Габдулла Тукай и Молла Несреддин, Габдулла Тукай и Тюркский мир, Rusiya, 25.04.2016–26.04.2016,155–158
Abdulla Tükay poeziyasından görünən həyat həqiqətləri, Türk xalqları ədəbiyyatı: mənşəyi, inkişaf mərhələləri və problemləri, 01.12.2015–02.12.2015,436–441
Azerbaycan firkalerinde güldüre-güldüre düşündüren arif Hoca Nesreddin, Uluslararası Nesreddin Hoca sempozyumu, Türkiyə, 05.06.2015–07.06.2015
Nizami Gəncəvi yaradıcılığı təsəvvüfi ideyalar axarında, Nizami və dünya mədəniyyəti, AMEA Nizami Gəncəvi adına ədəbiyyat muzeyi,24.11.2016–25.11.2016
Bəkir Çobanzadənin poetik yaradıcılığı,Türkoloji elmi-mədəni hərəkatda ortaq dəyərlər və yeni çağrışlar, 14.11.2016–15.11.2016, 316–319
Hacı Bayram Vəlinin şeirlərində Haqqa doğru seyri-sülukunun ilahi-estetik harmoniyası,I Uluslararası Hacı Bayram Vəli sempoziyumu , Kalem vakvi, 25.05.2016–26.05.2016,135–145
Hacı Bayram Vəlinin şeirlərində seyri-süluk, Müasir ədəbiyyatşünaslığın aktual problemləri, AMEA Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq institutu, 16.10.2017–17.10.2017
Mehebbet dastanlarının edebi sufizmin oluşmasında rolu. VIII Milletlerarası halk külürü kongresi, Kültür ve Turizm Bakanlığı, 28.04.2017–30.04.2017,381–387
Qazax adət-ənənəsi Muxtar Auezovun yaradıcılığında, Müqayisəli ədəbiyyatşünaslığın aktual problemləri, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İNcəsənət Universiteti, 04.04.2017–04.04.2017
Mir Həmzə Seyid Nigari yaradıcılığında Qarabağ həqiqətlərinin poetik əksi,III Beynəlxalq Həmzə Nigari, Türk Dünyası Mədəni İrsi, 17.03.2017–18.03.2017,155–161
Milli ədəbi düşüncə kontekstində təsəvvüf, Elm tarixi və elmşünaslıq, Elm tarixi və elmşünaslıq fənlərarası tədqiqatlar,29.10.2018–30.10.2018
Hacı Bayram Vəli şeirlərində seyri-süluk, Müasir Şərqin aktual problemləri, AMEA Şərqşünaslıq İnstitutu, 16.10.2018–17.10.2018, 469–475
Şah İsmayıl Xətai poeziyasında qızılbaşlıq görüşlərinin poetik əksi, "Xətainin qılıncı və qələmi", AMEA Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi,24.11.2017–24.11.2017
Molla Pənah Vaqif şeirində bədii mətnin sturuktur formaları,"Molla Pənah Vaqif: sələflər və xələflər – Erkən yeni dövr əlyazmaları və Azərbaycan mədəniyyətinin tarixi problemləri", AMEA Əlyazmalar İnstitutu, 20.10.2017–20.10.2017
Hacı Bayram camisi tarixin yaddaşında, Tarixi yerlər və abidələr I Beynəlxalq Quba sempozyumu.,Miras İctimai birliyi, 13.09.2019–14.09.2019
Hüseyn Cavidin "Şeyx Sənan" faciəsində təsəvvüfün məqam və mərhələ modeli,Hüseyn Cavid və dünya ədəbiyyatı,12.04.2019–12.04.2019,229–235
Çingiz Aytmatovun "Qiyamət" romaninda fərdin taleyi, Türksoylu xalqların Musiqi Mədəniyyətinin tədqiqi problemləri,08.02.2019–08.02.2019 ,148–151
Marağali Əhvədi şeiri: təsəvvüfün davamli inkişaf konteksti, Mədəniyyaətlərarası dioloqda bədii ədəbiyyatın rolu, 04.12.2018–05.12.2018
Творчество Абая в контексте Восток- Запад, Международная научно-практическая конференция, посвященная 175-летию со дня рождения казахского поэта,просветителя, общественного деятеля Абая Кунанбаев, АКАДЕМИЯ НАУК РЕСПУБЛИКИ ТАТАРСТАН ИНСТИТУТ ЯЗЫКА, ЛИТЕРАТУРЫ И ИСКУССТВА им. Г. ИБРАГИМОВА, 13.12.2020–14.12.2010
Осебенност жанра в месневи Юнус Эмре "Рисалятун нусхийе ", ЖАНРОВО-СТИЛЕВОЕ РАЗВИТИЕНАЦИОНАЛЬНЫХ ЛИТЕРАТУРВ XX–XXI вв.,03.12.2020–04.12.2020
Nəsimi şeirində təsəvvüf insanın özünüdərk modeli kimi, Klassik Azərbaycan ədəbiyyatı: Dil, Üslub ideya problemləri, 06.12.2019–07.12.2019, 84–87
Sözün informativ anlami və Nəsimi şeiri, İmadəddin Nəsimi 650, Elm Tarixi İnstitutu, 30.11.2019–02.12.2019
Nəsimi şeirində sözün informativ yükü, Azərbaycan əlyazmalari dünya kitabxanalarında, AMEA ƏLyazmalar İnstitutu, 12.10.2019–12.10.2019, 95–99

 Yunus Əmrə  yaradıcılığı və təsəvvüf ədəbiyyatının tədqiqi

Xuraman  Hümmətova  90-cı illərdən XIII əsr Türk  təsəvvüf şairi Yunus Əmrə yaradıcılığı ilə məşğul olur. Onun  "Yunus Əmrənin lirikası"  monoqrafiyasında şairin  poeziyasıdakı dini -fəlsəfi  dünyagörüşü, dil-üslub özəllikləri, sənətkarlıq xüsusiyyətləri, folklorla bağlılığı,  Yunus Əmrənin Azərbaycan  ədəbiyyatşünaslığında  öyrənilməsi kimi aktual məsələlər işıqlandırılmışdır. Xuraman Hümmətova bütün aspektərdən şairin poeziyasını araşdıraraq  təsəvvüf ideyalarını əks etdirən yüzlərlə  məqalələrlə  həm respublikamızda, həm də xarici ölkələrdə jurnal və konfranslarda   təmsil  olunub.  Xuraman Hümmətova Yunus Əmrə və təsəvvüflə bağlı 20-dən çox konfransda iştirak etmiş, Yunus Əmrə ilə bağlı 70-dən çox məqalənin müəllifidir. Yunus Əmrə tədqiqatçısı Xuraman Hümmətovanın  "Yunus Əmrənin lirikası" namizədlik işi Yunus Əmrə yaradıcılığının tədqiqinə  və "Klassik Azərbaycan şeirində təsəvvüf (xıı-xvı əsrlər)" adlı doktorluq işi isə təsəvvüf ədəbiyyatının araşdırmasına həsr olunmuşdur.  2021-ci ildə isə Xuraman Hümmətovanın  tərtib etdiyi  "Yunus Əmrə Salam olsun (Divan)" adlı kitabı da çap olunmuş və bu kitabı  Yunus Əmrənin Azərbaycanda tədqiqi ilə bağlı ən fundamental  əsər hesab etmək mümkündür. Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra Xuraman Hümmətovanın təsəvvüf ədəbiyyatı və Yunus Əmrənin tədqiqi ilə bağlı gördüyü işlər bu sahədə atılan ilk addım hesab olunur və  Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında bu istiqamətdə yeni  mərhələ açır.

 Qalereya 

 Monoqrafiya və kitablar 
 Yunus Əmrə, Ruemi nəşriyyatı. 2006, səh. 190
Ayrılarmı könül candan (Cənubi Azərbaycan əd əbiyyatı müntəxabatı) ( Tərtib ), BDU-nun nəşriyyatı, cild 1, 1998, ümumi həcm. 200səh
 Yunus Əmrə( məqalələr toplusu.), Elm və təhsil, cild1. 2012, ümumi həcm 234
 Yunus Əmrə. Risalətün-Nüshiyyə ( Tərtib. Tərcümə edən və ön sözün müəllifi: Hümmətova Xuraman), Elm və Təhsil, 2013, ümumi həcm 195 səh
Azərbaycan şeirinin poetik qaynağında təsəvvüf (XII–XVI əsrlər). Elm və təhsil, 2015, ümumi həcm, 408 səh
Nizami Gəncəvi və ezoterizm, Elm və təhsil, AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu, 2020, ümumi həcm. 138 səh.
Yunus Əmrə Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında, Elm və təhsil,2014, ümumi həcm, 583 səh.
Q.Tukay.Samanbazarı, yaxud yeni Kəsikbaş. (Tərcümə edən və ön sözün müəllifi: Hümmətova Xuraman), Elm və təhsil, 2011, ümumi həcm 150 səh.
Yunus Əmrə Salam olsun (Divan). (Tərtib edən: Hümmətova Xuraman), Elm və təhsil, 2021, ümumi həcm 571 səh.

 Həmçinin bax 
 Əlizadə Əsgərli
 Əziz Dövlətabadi
 Yunus Əmrə

 Xarici keçidlər 
КОНЦЕПЦИЯ БОЖЕСТВЕННОЙ ЛЮБВИ В ПОЭМЕ "ЛЕЙЛИ И МЕДЖНУН" НИЗАМИ ГЯНДЖЕВИ
international Symposium on Kaz Mountains (Mount Ida) and Edremit
ABOUT BENEFITING FROM FOLK IN VERSES OF NASIMI''S POETRY
The poem of Nızami Ganjevi’s Masnavi, Seven Beautıes in Tasavvuf context 
Revista Dilemas Contemporáneos: Educación, Política y Valores
POETIC REFLECTION OF NATIONAL CHARACTER IN NASIMI’S POETRY
ABOUT BENEFITING FROM FOLK IN VERSES OF NASIMI'S POETRY
Esoteric meanings in poems of Khagani Shirvani
In the context of the Tasaffuv folk poetry (according to the poetry of I. Nasimi 
"DƏDƏ QORQUD" DASTANINDA TƏSƏVVÜF MƏQAMLARI
The employees of the Institute of Folklore took part at the 2nd International Haji Bayram Veli Symposium
En el contexto de la poesía popular de Tasaffuv (basado en la poesía de I. Nasimi
ƏLYAZMALAR YANMIR
Н АУКОВИЙ ВІСНИК МІЖНАРОДНОГО ГУМАНІТАРНОГО УНІВЕРСИТЕТ
Sufi poeziyasının formalaşmasında dastanların rolu
"МОВА І КУЛЬТУРА"
Nizamişünaslıq elminə yeni töhfə
"Kitabi-Dədə Qorqud" dastanında təsəvvüf
XII-XVI əsrlər Azərbaycan şeirinin poetik qaynağında təsəvvüf
Nəsimi şeirində sözün informativ yükü
Xuraman Bəhmən qızı Hümmətova
Bəkir Çobanzadə: parlaq zəkalı alimin incə ruhlu şairliyi
ГАБДУЛЛА ТУКАЙ И "МОЛЛА НАСРЕДДИН"
AZƏrbaycan respublikasinin prezidenti yaninda biLİk fondu
http://xuramanhummatova.blogspot.com/
Науцная хроника тюркского мира
Конференция Гаяз Исхаки тат
ORTA ƏSR ƏLYAZMALARI VƏ AZƏRBAYCAN MƏDƏNİYYƏTİNİN TARİXİ PROBLEMLƏRİ
Academic Journal of History And Idea
NİZAMİ GƏNCƏVİNİN "YEDDİ GÖZƏL" POEMASINDA KAMILLƏŞMƏ MODELİNİN ŞƏRHİ
8 . MİLLETLERARASI TÜRK HALK KÜLTÜRÜ KONGRESİ
I BEYNƏLXALQ HƏMZƏ NİGARİ SİMPOZİUMU
Yunus Emre’nin Risaletü’n Nushiyye Mesnevisinde Bediî Tasvirler 
НАУКОВИЙ ВІСНИК МІЖНАРОДНОГО ГУМАНІТАРНОГО УНІВЕРСИТЕТУ
Ədəbiyyat İnstitutu tərəfindən Yunus Əmrənin “Divan”ı çap edilib
        Azərbaycanlı alim Özbəkistanın “Turan” Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib https://azertag.az/xeber/azerbaycanli_alim_ozbekistanin_turan_elmler_akademiyasinin_heqiqi_uzvu_sechilib-2974491

 İstinadlar 

Kateqoriya:Azərbaycan filoloqları
Kateqoriya:Filologiya üzrə fəlsəfə doktorları