Fırtına (tablo)

Fırtına () — italyan rəssamı Corconenin 1506–1508 illərə aid intibah əsəri. Əslən Venesiyalı əsilzadə Qabriele Vendramin tərəfindən hazırlanan rəsm əsəri hazırda İtaliyada, Venesiyadakı "Gallerie dell'Accademia"da sərgilənir. İncəsənət tarixçilərinin müzakirələrinə baxmayaraq, əsərin mənası hələ də müəmmalı olaraq qalır. Əsər rəssamın ilk rəsmi olaraq tanınır.

 Təsvir və şərhlər 
Əsərin sağ tərəfində bir qadın yanında körpəsi ilə oturub. Qadın 1530-cu illərdən bəri olan "Çingənə" kimi təsvir olunub. İtaliyada rəsm "La Zingara e il Soldato" ("Qaraçı qadın və əsgər") və ya La "Zingarella e il Soldato" ("Qaraçı qızı və əsgər") adları ilə tanınır.

Uzun bir çubuq və ya nizə tutan adam, rəsmin sol tərəfində t, təsvir edilib. O gülümsəyərək sağ tərəfə baxsa da onun bu tərəfdə oturan qadına baxdığı görünmür. İncəsənət tarixçiləri alternativ olaraq bu adamı əsgər, çoban, qaraçı və subay kişi kimi təsvir edirlər. Rentgen şüaları ilə əsərin yoxlanışı zamanı Corconenin adamın yerinə əvvəlcə başqa bir çılpaq qadın təsvir etdiyi məlum olub.

Bəzi fikirlərə görə ayaq üstə duran adam təsviri səbri təmsil edir. Arxasında olan sütunlar isə güc və dözümlülük simvoludur. Digər tərəfdən sütunların qırıq olması "ölüm"ün klassik bir təsviridir. Sağ tərəfdə binanın damında bir leylək görünür. Leylək, adətən valideynlərin övladlarına olan sevgisini ifadə edir.

Arxa fondakı mənzərə tezliklə fırtınanın olacağını xəbər verir. Tonlar zəif, işıq yumşaqdır. Yaşıl və mavilər üstünlük təşkil edir. Ancaq bu rənglər və göy üzünün tam qaralmaması pis bir şeyin olacağını deyil, kiçik bir ümidi ifadə edir. Rəsm müasir tamaşaçıları valeh etməyə davam edən "səssiz" bir atmosferə malikdir. "Fırtına" üçün müasir və izahedici bir şərh yoxdur. Bəzi fikirlərə görə əsərdə Matfey İncilində danışılan "Misirə uçuş"dan bəhs edilir. Başqa bir fikrə görə, əsərdə klassik mifologiyada yer alan "Paris və Yunona" və ya qədim yunan pastoral romanlarından bir səhnə təsvir edilib.

İtalyan alimi Salvador Settisin fikrincə, məkan cənnəti, rəsmdəki iki personaj isə Adəm və Həvvanı təmsil edir. Qadının yanındakı körpə isə onların övladı Qabildir. Bir digər qrup isə rəssamın bu əsəri çəkərkən ağlında heç bir fikrin olmadığını iddia edir.

Alimlərin fikrincə Fransız rəssam Eduard Mane "Çəmənlikdə səhər yeməyi" əsərini yaradarkən "Fırtına"dan ilhamlanıb. 1943-cü ilin sentyabrında Ümumi İncəsənət İdarəsinin müfəttişi, professor Paskal Rotondi "Fırtına"nı alman qoşunlarından öz yatağının altında gizlətmişdi.

 İstinadlar