Askar Tokpanov

Askar Tokpanov (; ) — Sovet, qazax teatr müəllimi, teatr direktoru, ilk peşəkar Qazaxıstan rejissorlarından biri, qazax teatr pedaqogikasının banisi. Qazaxıstan Elmlər Akademiyasının sənət tarixi sektorunun qurucularından biridir.

 Həyatı 
15 oktyabr 1915-ci ildə Almatı vilayətinin İli rayonunun Şilikemer kəndində anadan olub.

1939-cu ildə Moskva Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunun rejissorluq şöbəsini bitirib. A.V. Lunaçarski. Onun müəllimi professor, RSFSR xalq artisti Saxnovski Vasili Qrigoriyeviç idi.

A. Tokpanov “İvanov”, A. Çexovun “Qağayı”, A. Ostrovskinin “Həqiqət Güclü və Xoşbəxt”, G. Norbs, G. Ibsenin, A. Salinskinin “Gəzintidə Gəz”, “Aşpaz ”A. Safronov tərəfindən hazırlanmışdır. "Tazsha bala", "Tasykan tugiler" pyeslərini yazdı. Saxna Sazy (1969), Kesheden buginge deyin (1976), Іңkңr denie (1991) kitablarının müəllifidir.

A. Tokpanov 22 noyabr 1994-cü ildə Almatı şəhərində vəfat etdi.

 Fəaliyyəti 
1939-1944 — M.Əuezov adına Akademik Qazax Dram Teatrının səhnə direktoru. 1945-1946 — Karaqanda Qazax Dram Teatrının bədii rəhbəri. 1948-1951 — M.Əuezov adına Akademik Qazax Dram Teatrının səhnə direktoru. 1951-1953 - S. adına Qazaxıstan Akademik Uşaq və Gənclər Teatrının bədii rəhbəri Q.Musrepova. 1955-1959 — Mahambet adına Atyrau Regional Qazaxıstan Teatrının bədii rəhbəri. 1969-1971 — Jambıl Regional Qazax Dram Teatrının bədii rəhbəri. 1939-1944 — Almatı teatr məktəbinin müəllimi. 1955-ci ildən ömrünün sonuna kimi Rəssamlıq Akademiyasında dərs verdi. T. Jurqenova aktyorluq və rejissorluq fakültəsində.

 Teatr əsərləri 
 M. Auezov qələmi L. Sobolevtin "Abay" (1940)
 Ş.Xusainov "Marabai" (1941)
 M. Auezov "Test saatında" (1941)
 S. Mukanov "Zəfər nəğməsi" (1942)
 M. Auezov "Enlik-Kebek" (1944)
 G. Musrepov "Akan Seri Aktokty" (1945)
 P. Stein "Onur Məhkəməsi" (1948)
 D. Gow, A.D. Yusso "Dərin Köklər" (1948)
 G. Mustafinn "Milyoner" (1950)
 M. Akınjanov "İbrai Altınsarin" (1951)
 Ş.Kussainov "Nurly Tas" (1951)
 Ş.Kussainov "Koktem jel" (1953)
 Ş.Kussainov "Aldar kuse" (1954)
 N.V. Gogol "Baş Müfəttiş" (1954)
 M. Auezov "Abay" (1955)
 G. Musrepov "Amangeudi" (1955)
 A. Tachibaev "Mayra" (1957)
 M. Auezov "Karagöz" (1959)
 T.Axtanov "Sevgi Dağı" (1969)
 B. Mailin "Maydan" (1965)
 N. Pogodin "Kremlin Courantara" (1970)
 A. Uygin və I. Sultanov "Alisher Nauai" (1983)

 Mükafatlar və təltifləri 
 Qazaxıstan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1957)
 Qazaxıstan SSR xalq artisti (1975)
 Fəxri Nişan ordeni
 Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni
 Xalqlar Dostluğu ordeni
 Əmək qazisi medalı

 İstinadlar 

Kateqoriya:SSRİ teatr pedaqoqları
Kateqoriya:"Xalqlar dostluğu" ordeni ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:SSRİ-nin "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:"Əmək veteranı" medalı ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:SSRİ teatr rejissorları
Kateqoriya:SSRİ teatr rejissorları
Kateqoriya:Rusiya Teatr Sənəti Universitetinin məzunları
Kateqoriya:"Əmək veteranı" medalı ilə təltif edilənlər