Artuş (şəhər)

Artuş və yaxud Artux  (; qırğızca: ارتىش; qırğızca: Artış; ; Pinyin:Ātúshí Shì)— ilçe səviyyəsində şəhər və Çinin Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonu tərkibindəki Qızılsu-Qırğız Muxtar dairəsinin paytaxtıdır. Şəhər idarəetməsinin inzibati binası Quanminlu rayonunda yerləşir ().
 Tarixi 
1943-cü ilin yanvarında Artuş Bəyliyinin əsası qoyuldu.

1986-cı ilin iyununda Artuş qəsəbəsi Artuş şəhəri oldu.

2018-ci ildə Eştaçi Məscidinin günbəzi () çıxarıldı.  Son vaxtlar digər məscidlər də sökülür.

Artuşdakı Artuş Şəhər Peşə Bacarıqları Təhsil Təlim Xidmət Mərkəzi Şərqi Türkistanda yerləşən yenidən təhsil düşərgələrindən biridir.

19 yanvar 2020-ci il tarixində saat 22:23-də Artuşda 5.2 bal gücündə zəlzələ baş vermişdir.

 Çoğrafiyası 
250px|thumb|left|Arç konyonu
Tarım hövzəsinin şimal-qərbində, Tyan-Şan dağlarının cənubunda yerləşir.

 İqlimi 
Orta illik temperatur + 12 °C, orta illik rütubət 80 mm-dir.

 İnzibati bölgü 
Artuş şəhər dairəsinin tərkibində 2018-ci ildə iki rayon, beş qəsəbə və üç məhəllə var idi.

Nahiyələr ( ): 
 Bext Avenue prospekt (Xingfu Lu;  ), Nurluq prospektinin alt bölgəsi (Guangming Lu;  ), Xinchenq Prospekti ().

Şəhər ( /):
 Üstün Atuş (Shang'atushi;  / )

İlçələr ( / ):
 Süntag (Songtake, Suntagh; / ), Azak (Azhake, Azaq;  / ), Agu (Ahu, Aghu;  / ), Katyaylak (Gedaliang, Kattaylaq;/ ), Karajül, United States National Geospatial-Intelligence Agency (Halajun, Karajol, Qarajol;/ ), Tugurmiti ( / )

Digər sahələr:
 Bingtuan Nongsanshi Hongqi Farm ().

 İqtisadiyyatı 
Artuşun iqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatına əsaslanır. Əsas kənd təsərrüfatı sahələri pambıqçılıq, üzümçülük və qoyunçuluqdur.

 Demoqrafiya 

1997-ci ilə görə Artuş əhalisinin 81,5%-i uyğur idi.

1999-cu il tarixinə görə Artuş əhalisinin 79.68%-i uyğur, 7.21%-i han çinliləri idi.

2015-ci ilədək Artuşun 269.317 sakinindən 216.651-i (80.44%) uyğur, 30.174 (11.20%) qırğız, 21.754 (% 8.08) han çinli, 738-i digər etnik qruplar təşkil edirdi.

 Nəqliyyat 
Cənubi Sincan dəmiryolu xətti buradan keçir.

 Tarixi xəritələr 
Artuş da daxil olmaqla tarixi İngilis xəritələri:

 İstinadlar 

Kateqoriya:Şərqi Türküstan tarixi
Kateqoriya:Çin şəhərləri
Kateqoriya:Çin qaralamaları