Pika sindromu

Pika sindromu — torpaq, gil, təbaşir, kömür kimi qeyri-qida materialları ilə qidalanma meyli.

Adətən bədəndə dəmir, sink, kalsium əskikliyi pika sindromunun yaranmasına səbəb olur. Amma bu cür materialların qəbulu nəinki lazımi elementlər ilə təmir edir, həmçinin qəbizlik, bağırsaqlarda parazit, cinsi istək azalması, müxtəlif zəhərlənmələr və s. hallar ilə nəticələnir.

 Anlayışın izahı 
Pikaçizm yeyilməz maddələrə qeyri-adi həvəs ilə xarakterizə olunan yemək pozğunluğudur. Bu vəziyyətlə bağlı məlumatlar uzun əsrlər boyu tibb jurnallarında qeyd edilib və ən çox dəmir çatışmazlığı ilə əlaqələndirilib. Lakin bununla belə bəzi məsələlər hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalmaqdadı.

 İşarələr və simptomlar 
Pika, sabun, alçıpan və ya boya kimi əhəmiyyətli qida dəyəri olmayan maddələrin istehlakıdır. Yeyilən maddəyə görə aşağıdakı növləri xarakterizə olunur:
 Akufagiya (kəskin əşyalar)
 Amilofagiya (qarğıdalı kimi təmizlənmiş nişasta)Coleman AM (2015). A Dictionary of Psychology. Oxford University Press. p. 576.Sturmey P, Hersen M (2012). Handbook of Evidence-Based Practice in Clinical Psychology, Child and Adolescent Disorders. John Wiley & Sons. p. 304.
 Kautopireiofagiya (yanmış kibrit)
 Koniofagiya (toz)
 Koprofagiya (nəcis)
 Emetofagiya (qusma)
 Geomelofagiya (xam kartof)Johnson, BE; Stephens, RL (1982). "Geomelophagia. An unusual pica in iron-deficiency anemia". The American Journal of Medicine. 73 (6): 931–2.
 Geofagiya (torpaq, qum, gil, təbaşir)
 Hyalophagia (şüşə)
 Liqnofagiya (ağac)
 Litofagiya (daşlar)
 Metallofagiya (metal)
 Mukofagiya (selik)
 Paqofagiya (buz)
 Plumbofagiya (qurğuşun)
 Trixofagiya (saç, yun və digər liflər)
 Urofagiya (sidik)
 Hematofagiya (vampirizm) (qan)
 Ksilofagiya (ağac və ya kağız kimi ağac məhsulları)
Pika zamanı diaqnostik meyarına cavab vermək üçün bu yemək nümunəsi ən azı bir ay davam etməlidir.

 Səbəblər 
Pika hazırda Psixi Pozğunluqların Diaqnostik və Statistik Təlimatı (DSM-5) tərəfindən psixi pozğunluq kimi tanınır. DSM-5-ə əsasən, mineral çatışmazlıqlar bəzən pika ilə əlaqələndirilir, lakin bioloji anormallıqlar nadir hallarda aşkar edilir. Geofagiya, paqofagiya və amilofagiya kimi pika formaları ilə məşğul olan insanlarda qan azlığı və ya aşağı hemoglobin konsentrasiyası, qırmızı qan hüceyrələrinin (hematokrit) və ya plazma sink səviyyəsinin aşağı olması ehtimalı daha yüksəkdir. Xüsusilə, geofagiya ilə məşğul olmaq daha çox anemiya və ya aşağı hemoglobin ilə əlaqələndirilir. Paqofagiya və amilofagiya ilə məşğul olmaq daha çox anemiya ilə əlaqələndirilir. Bundan əlavə, uşaqlar və hamilə qadınların ümumi əhali ilə müqayisədə anemiya və ya aşağı hemoglobin olma ehtimalı daha yüksək ola bilər. Obsesif-kompulsif pozğunluq (OKB) və şizofreniya kimi psixi sağlamlıq şərtləri pikanın səbəbləri kimi təklif edilmişdir.

 Fəsadlar 
İstehlak edilən maddəyə görə fəsadlar yarana bilər. Məsələn, qurğuşun zəhərlənməsi boya və ya boya ilə isladılmış gipsin qəbulu nəticəsində yarana bilər, tük yumruları bağırsaq tıxanıqlığına səbəb ola bilər və nəcis və ya torpağın qəbulundan sonra Toksoplazma və ya Toksokara infeksiyaları baş verə bilər.Spitzer, Robert L. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: (DSM III). Cambridge: Univ. of Cambridge, 1986. Print.

 Heyvanlar 
İnsanlardan fərqli olaraq, itlərdə və ya pişiklərdə pika immun vasitəli hemolitik anemiyanın əlaməti ola bilər, xüsusən də kafel məhlulu, beton tozu və qum kimi maddələrin yeyilməsi ilə əlaqəli olduqda. Pikanın bu formasını nümayiş etdirən itlər tam qan sayımı və ya ən azı hematokrit səviyyəsi ilə anemiya üçün yoxlanılmalıdır. Heyvanlarda pikanı izah etmək üçün mütəxəssislər tərəfindən bir neçə fərziyyə irəli sürülmüş olsa da, onlardan hər hansı birini sübut etmək və ya təkzib etmək üçün kifayət qədər dəlil yoxdur.

 Həmçinin bax 
 Sindrom
 Psixi pozuntu

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Everything About Pica Disorder Made Simple: What You Need To Know.

Kateqoriya:Yemək vərdişləri
Kateqoriya:Uşaqlıqda diaqnoz qoyulan psixi pozğunluqlar
Kateqoriya:Yemək pozğunluqları
Kateqoriya:Köpək xəstəlikləri