Viktoriya Qranetska

Viktoriya Leonidovna Qranetska (, ) — Ukrayna yazıçısı, şairi, “Sözün Taclandırılması” Ədəbi Mükafatının qalibi.

 Həyatı 
Viktoriya Qranetska 24 mart 1981-ci ildə Vinnitsa bölgəsinin Kozyatin rayonunun Yurivka kəndində polşalı və ukraynalı bir ailədə anadan olmuşdur. Uşaq ikən şeirlər, nağıllar, hekayələr yazır və “Visnik Kozyatinşini” rayon qəzetində nəşr olunurdu. 

2003-cü ildə M.Kotsyubinski adına Vinnitsa Dövlət Pedaqoji Universitetində psixologiya fakültəsini bitirmişdir. 2010-cu ilədək ofisiant, reklam agenti, kosmetika satıcısı, azyaşlı uşaqlar üçün nəzarətçi, musiqi mağazasında məsləhətçi, Kaliforniya və Filadelfiyada yaşayan rusdilli mühacirlər üçün yayınlanan bir qəzetdə korrektor, yerli KİV-in Mədəniyyət bölməsində jurnalist-redaktor və dəb jurnallarından birində ədəbi redaktor vəzifələrində çalışmışdır.

2010-cu ildən bəri Vinnitsada yaşayır və intensiv şəkildə bədii yaradıcılıqla məşğul olur. 

31 oktyabr 2018-ci ildə Rusiya-Ukrayna müharibəsi veteranı, yazıçı əri Vlad Sordi ilə birlikdə yalnız Ukrayna çağdaş ədəbiyyatında ixtisaslaşmış müəlliflər üçün “Dom Himer” nəşriyyatını qurmuşdur.

 Yaradıcılığı  
2011-ci ildə “Mantra-xəyal” romanının əlyazmasına görə “Sözün Taclandırılması” ədəbi müsabiqəsinin “roman” nominasiyasında birinci mükafatı qazanmışdır. Bu, 30 yaşlı yazıçının, debüt əsəri, daha doğrusu, bu həcmdə ilk tamamlanmış əsəridir. 2011-ci ilin payızında roman “Ailə İstirahət Klubu” nəşriyyatı tərəfindən yayınlanmışdır. Ancaq aldığı mükafata baxmayaraq, “Həftənin aynası” qəzeti romanı “həddən artıq zəif əsər” adlandırmışdır.

2012-2013-cü illərdə jurnalistika, sosial-mədəni layihələr (“Kənd kitabxanaları üçün 100 kitab”, “Müasir şok yaradan söz”, “Yazıçı xatirələri”) ilə məşğul olmuş, bir neçə qısa nəsr janrında əsəri ("Simfoniya №38” essesi “Express Molodost” almanaxında, “Aşiq olmuş şəhər” novellası “Ədəbi Ukrayna” qəzetində) nəşr olmuşdur. İki dəfə “Sözün Taclandırılması” müsabiqəsinin münsiflər heyətinin tərkibinə daxil olmuşdur.

2013-cü ilin iyun ayında “Ailə İstirahət Klubu” nəşriyyatında “Bədən” adlı ikinci kitabı yayınlandı. Elə həmin ilin sentyabr ayında “Bədən” romanı A.Ulyanenko adına Beynəlxalq Mükafatın ilk on finalçısı arasında yer aldı və “Təsviri sənət” kateqoriyasında Ümumdünya Ukraynanın reytinq cədvəlində “İlin kitabı – 2013” qısa siyahısına daxil olmuşdur.

2015-ci ildə qafiyəsiz şeir yazmağa başlamışdır. O, VIII Ümumrusiya “Peqasusun nalı – 2015” Şeir Festivalının laureatı diplomunu almış, daha sonra isə müəllifin “Zümrüd gözlər” şeiri “Zamanın qədəhi” dərgisinin “Mənə gecənin rəsmini çək” Beynəlxalq poeziya müsabiqəsinin laureatı olmuşdur. 

“Edam edilən intibahın dirilişi” layihəsi ilə başlayan “Sözün Taclandırılması” müsabiqəsinə “Yuri Yanovskinin gəmisi” adlı ədəbi oçerklə qatılmışdır. I Beynəlxalq Qisa Hekayələr Festivalında “İntermezzo” (Vinnitsa) hekayəsi ilə iştirak etmiş və bununla da kiçik həcmli nəsr yazmağa başlamışdır. 2015-ci ilin sentyabrında yazıçının “Mühacir” hekayəsinin Ukrayna və ingilis dilindəki versiyaları ikidilli oçerklər toplusu kimi və Lvov Qadın Ədəbiyyat Klubunda (“Apriori” nəşriyyatı) “Ukrayna mənim içimdə” (“Ukraine within me”) hekayələri yayınlanmışdır.

“Yer üzündəki son qadın” essesi “Dnepr” ədəbi-bədii dərgisində, “Abunəçi qutusu” hekayəsi isə “Lvov. Qəhvə. Sevgi” toplusunda “Ailə İstirahət Klubu” tərəfindən nəşr olunmuşdur.

2015-ci ildə yazıçının ukraynalı qız və azərbaycanlı müsəlman oğlandan bəhs edən real hadisələr əsasında yazdığı “Xoşbəxt” adlı üçüncü romanı işıq üzü görmüşdür. Roman “Böyük romanlar” kateqoriyasında “Sözün Taclandırılması” müsabiqəsinin xüsusi mükafatına layiq görülmüş və Kiyevin “Nora-Druk” nəşriyyatı tərəfindən nəşr edilmişdir. Kitabın Ukraynanın müxtəlif şəhərlərində, o cümlədən Kiyev İslam Mədəniyyət Mərkəzində təqdimatı keçirilmişdir.

Yazıçının yaradıcılığında önəmli yer tutan "Xoşbəxt (roman)" əsəri 2021-ci ildə Qumru Şəhriyar tərəfindən Azərbaycan türkcəsinə çevrilərək “Nurlar” nəşriyyatında yayınlanmışdır. Kitaba “Sevgi – xoşbəxtliyin açarı” adlı ön söz yazmış yazıçı Vaqif Sultanlı romanla bağlı düşüncələrini belə ifadə edir: “Yazıçı öz qəhrəmanlarını sadəcə təsvir etməklə kifayətlənmir, onları sosial və mənəvi-əxlaqi qarşıdurmaların kəsişməsində canlandırır, içəri dünyasının qaranlıqlarından keçirərək işığa, aydınlığa səsləyir. Öz qəhrəmanlarına belə bir baxış bucağından yanaşması əsərin gizli, görünməz laylarının aşkarlanmasını, ideya-estetik mahiyyətin yazıçı təhkiyəsindən deyil, hadisələrin dramatizmindən doğuşunu şərtləndirir”.

Viktoriya Qranetska 2019-cu ildə “Reality Show / Magic Show” hekayələr toplusu üçün M.Kotsyubinski adına Ümumukrayna Ədəbi Mükafatı almışdır.

 Kitabları 
 Мантра-омана (роман). Книжковий клуб "Клуб сімейного дозвілля",  Київ: 2011, 237 c. ISBN: 978-966-14-1555-2
 Щасливий (Невигадана історія). Издательство Нора-Друк, Київ: 2015, 296 c. ISBN: 9789668659607
 Різдвяна фантасмагорія, рассказы, Львів: 2016
 Reality Show/Magic Show. Издательство Дім химер, 2019, ISBN 978-966-97870-5-7
 Тіло тм. Социальная фантастика, Издательство Дім химер, 2021, 352 c. ISBN 978-617-78421-4-8

 Azərbaycan dilində yayınlanan kitabları 
Xoşbəxt (Real hadisələr əsasında). Ukrayna dilindən çevirəni: Qumru Şəhriyar, Bakı: “Nurlar” nəşriyyatı, 2021, 272 s.

 İstinadlar 

 Офіційний сайт | Вікторія Гранецька  
 Ukrayna yazıçısın romanı Azərbaycan türkcəsində 
 İradə Sarıyeva. Ukrayna yazıçısının romanı Azərbaycan dilində, “Bakı-xəbər” qəzeti, 7 iyul 2021