Ev qoyunu

Əhliləşmiş qoyun və ya ev qoyunu (Ovis aries) — ruminant bir məməlidir. Şimali Amerika, Avropa, Asiya və xüsusilə Afrikada geniş yayılmışdır. İnsanların müdaxiləsi nəticəsində Cənubi Amerika və Avstraliyaya da çatmışdırlar. Onlara müxtəlif biotoplarda, xüsusi ilə çöllərdə, dağlıq ərazilərdə və daha az səviyyədə olsa da, meşələrdə rast gəlinir. Bitki mənşəli qidalar ilə qidalanırlar və sürü əmələ gətirməyə çox meyllidirlər. Əhliləşmiş qoyun da, bütün ruminantlar kimi, cüt dırnaqlıdır. Yəqin ki, Asiyada və Avropada vəhşi qoyunlardan törəyiblər. İlk evcil heyvanlardan biri olan qoyunlar kənd təsərrüfatı məqsədləri üçün istifadə olunur və yunu, südü və əti üçün yetişdirilir. Qoyun yunundan yun paltar tikilməsində istifadə olunur.

Südü, yunu və əti üçün yetişdirilən növlərin burun hissələri çılpaq və nəmli, bədənləri qalın tüklərlə örtülmüş olur. Erkək fərdlərinin həmişə bir cüt buynuzu olsa da, bu hala dişilərdə bəzən rast gəlinir. Yaşlarının hesablanması zamanı buynuzlarındakı dairəvi xətlərdən istifadə olunur. Onların bədənlərində əlavə tük əmələgəlmə sahələri (saqqal, yalman) mövcuddur. İldə iki dəfə və hər dəfəsində 1-3 bala dünyaya gətirirlər. Onların hamiləlik müddəti 5-11 ay arasında davam edir. Qoyunların ömrü 10-12 il arasındadır. Qoyundan alınan xəzə yun deyilir.

 Etimologiyası 

Adətən dişilərinə qoyun, erkəklərinə qoç, balalarına isə cinsindən asılı olmayaraq quzu deyilir. 6-cı ayından etibarən quzular 1 yaşına çatana qədər toğlu adlandırılırlar. Şişək termini isə 1-2 yaş arası olanlar üçün istifadə olunur. Daha sonralar isə qoyunlar cinsinə və damazlıq vəziyyətinə görə müxtəlif adlar alırlar.

Qoç 2 yaşdan yuxarı və damazlıq üçün istifadə olunması nəzərdə tutulan erkək qoyundur. Anaş qoyun isə qoçun dişi versiyasıdır. Marya damazlıq üçün istifadə edilməyən və ya qocalmış dişi qoyunlara deyilir. Högəc axtalanmış erkək qoyundur.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat siyahısı 








 Xarici keçidlər 

 American Sheep Industry
 Sheep Industry (Queensland)
 Canadian Sheep Federation
 National Sheep Association (UK)
 New Zealand Sheepbreeders Association
 Sheep magazine, all articles available free online
 View the sheep genome in Ensembl


 Həmçinin bax 

Kateqoriya:Ev qoyunları
Kateqoriya:İntervikisiz biologiya məqalələri
Kateqoriya:Karl Linney tərəfindən adlandırılmış taksonlar
Kateqoriya:Əhliləşdirilmiş_heyvanlar
Kateqoriya:1758-ci ildə təsvir edilən məməlilər