İstanbul müqaviləsi (1913)

İstanbul müqaviləsi — Osmanlı imperiyası ilə III Bolqar krallığı arasında 29 sentyabr 1913-cü ildə İkinci Balkan müharibəsindən sonra Osmanlı imperiyasının paytaxtı İstanbulda imzalanan sülh müqaviləsi.
 Tarixi 
Birinci Balkan müharibəsində, Bolqar krallığı, Serbiya, Yunanıstan krallığı və Monteneqro krallığı koalisiyası Osmanlı imperiyasını məğlub etdi. London müqaviləsinə (1913) əsasən Mərmərə dənizi ətrafındakı kiçik ərazi xaricində Osmanlılar,demək olar ki,bütün Avropadakı mülklərini itirdilər.Bununla yanaşı,Osmanlılar İkinci Balkan müharibəsi zamanı Şərqi Frakiyanı geri ala bildilər.Balkan wars  Bolqarıstan və digər qonşuları arasında sülh danışıqları Buxarestdə aparılsa da,Osmanlı imperiyası orada təmsil olunmurdu və İstanbul müqaviləsinə yol açan ayrı danışıqlar aparıldı.

 Müqavilə 
Müqavilənin şərtləri aşağıdakılar idi:Sina Akşin: Çağdaş Türkiye 1908–1980, Cem Yayınevi, İstanbul, 2008  p. 50
 Bolqarıstan,Ədirnə,Kırklareli və Monteneqro krallığı və ətraf bölgələri Osmanlı imperiyasına aid edildi.
 Osmanlı imperiyası Dədəağaç limanını (Aleksandrupolis) Bolqarıstana verdi.
 Torpaq mübadiləsi 10 gün ərzində başa çatmalı idi.
 Sərhəddəki qoşunlar üç həftə içərisində tərxis ediləcəkdir.
 Hər iki tərəfdən olan hərbi məhbuslar sərbəst buraxılacaqdır.
 İki ölkə arasında həm siyasi, həm də iqtisadi əlaqələr bərpa ediləcəkdir.

 Nəticəsi 
Osmanlı imperiyası və Bolqarıstan Birinci Dünya müharibəsində İttifaq dövlətlərində müttəfiq idilər. Müharibə zamanı Osmanlı hökuməti,Bolqarıstan-Osmanlı konvensiyası (1915) yolu ilə Monteneqro krallığını Bolqarıstana verməyə qərar verdi. Lakin İttifaq dövlətləri 1918-ci ildə məğlub edildi və Bolqarıstan həm Qərbi Frakiya,həm də Monteneqro krallığını Yunanıstana məğlub oldu.

Müqavilə əsasən Şərqi Frakiya (Avropa Türkiyə),Bolqarıstan və Yunanıstan arasındakı müasir sərhədləri müəyyənləşdirir.İstanbul müqviləsi nəticəsində qurulan sərhədlər,Sevr müqaviləsinin şərtlərinə görə,Türkiyə demək olar ki,bütün Şərqi Frakiyanı Yunanistana verməli idi,lakin təklif olunan ərazi dəyişiklikləri,Türkiyənin İstiqlaliyyət müharibəsində Yunanıstan üzərində qazandığı zəfərdən sonra,sərhədləri təsdiqləyən Lozanna müqaviləsi ilə rədd edildi (yuxarıda göstərilən dəyişikliklər xaricində).

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 


Kateqoriya:Osmanlı imperiyası tarixi
Kateqoriya:Osmanlı imperiyası qaralamaları