İstilik miqdarı

İstilik miqdarı — istilik mübadiləsi zamanı cismin aldığı və ya verdiyi enerji miqdarını xarakterizə edən fiziki kəmiyyətdir. Cisimlər arasında istilik vermə ilə baş verən daxili enerjinin dəyişmə prosesi istilik miqdarı ilə ölçülür.

İstilik miqdarı latın əlifbasının $Q$ hərfi ilə işarə olunur.

 Vahidi 
BVS-də (SI) istilik miqdarının vahidi Coul (C) qəbul edilmişdir. Praktikada isə çox vaxt kalori vahidindən də istifadə olunur:
 1 kalori $\approx$ 4,186 Coul.

 Hesablanması 
Xüsusi istilik tutumu $c$ olan, kütləsi $m$ olan cismi $T_1$ temperaturundan $T_2$ temperaturuna qədər qızdırdıqda (və ya soyutduqda) tələb olunan istilik miqdarı aşağıdakı düsturla hesablanır:

$$Q = cm(T_2 - T_1)$$ və ya $$Q = cm\Delta T$$

Burada:
 $c$ — Xüsusi istilik tutumu (vahidi: C/(kq·K));
 $m$ — Cismin kütləsi;
 $\Delta T$ — Temperatur dəyişməsidir.

 İstilik miqdarının növləri 
Prosesdən asılı olaraq istilik miqdarı fərqli düsturlarla hesablan bilər:
 Yanma istiliyi: Yanacağın yanması zamanı ayrılan istilik miqdarı: $Q = qm$ (burada $q$ — xüsusi yanma istiliyidir).
 Ərimə istiliyi: Bərk cismin əriməsi üçün lazım olan istilik: $Q = \lambda m$ (burada $\lambda$ — xüsusi ərimə istiliyidir).
 Buxarlanma istiliyi: Mayenin buxarlanması üçün lazım olan istilik: $Q = Lm$ (burada $L$ — xüsusi buxarlanma istiliyidir).

 İstilik balansı tənliyi 
Təcrid olunmuş sistemdə istilik mübadiləsi zamanı verilən istilik miqdarı alınan istilik miqdarına bərabərdir:
$$Q_{alinan} = Q_{verilen}$$

 İstinadlar 

Kateqoriya:Termodinamika
Kateqoriya:Fiziki kəmiyyətlər