Elmi bir sahənin atası və ya anası hesab olunan şəxslərin siyahısı

Bu siyahıda elmi sahələrin atası və ya anası hesab olunan şəxslər yer alır.

 Ümumi elm 
 Sahə Şəxs/Şəxslər ƏsasElm (müasir) Qalileo Qaliley (1564–1642)Pamela Gossin, Encyclopedia of Literature and Science, 2002.Finocchiaro, Maurice A. (Fall 2007), "Book Review—The Person of the Millennium: The Unique Impact of Galileo on World History", The Historian 69 (3): 601–602Weidhorn, Manfred (2005). The Person of the Millennium: The Unique Impact of Galileo on World History. Universe, p. 155. Təcrübələrin elmdə sistemli istifadəsi və elmi metodika, fizika və müşahidə astronomiyasına verdiyi töhfələr üçün Elm (qədim)Fales (Miletli) (e.ə 624/623 — e.ə 548/545)Mifologiyaya müraciət etmədən təbiət hadisələrini izah etməyə çalışması

 Təbiət elmləri 

 Biologiya 
 Sahə Şəxs/Şəxslər  Əsas Bakteriologiya Robert Kox (1843–1910)Ferdinand Kon (1828–1898)Drews G (1999). "Ferdinand Cohn, a Founder of Modern Microbiology". ASM News 65 (8).Lui Paster (1822–1895) Bakteriyaların dəqiq və düzgün təsvirlərini ilk dəfə vermək..
</tr> Antoni van Levenhuk (1632–1723)p. 18, Foundations in microbiology: basic principles, Kathleen Park Talaro, 6th ed., international ed., McGraw-Hill, 2007, ISBN 978-0-07-126232-3. Biocoğrafiya Alfred Rassel Uolles (1823–1913) "Tez-tez Biocoğrafiyanın atası kimi təsvir olunan Uolles, insan fəaliyyətinin təbiət aləminə təsirini göstərir." Biologiya Aristotel (e.ə 384 — e.ə 322)  Botanika Teofrast (e.ə 371 — e.ə 287) ÇeleniologiyaArçi Karr (1909–1987) Ekologiya Karl Linney (1707–1778) Ernst Hekkel (1834–1919) Yeugenius Varninq (1841–1924) Linney  Təbiətin İqtisadiyyatı  adlandırdığı erkən bir ekologiya sahəsininin əsasını qoydu (1772), Hekkel "ekologiya" terminini yaratdı (almanca: Oekologie, Ökologie) (1866), Varninq bitki ekologiyasına dair ilk kitabın müəllifidir.Plantesamfund (1895). Müasir maral idarəçiliyi Olaus Murye (1889–1963) Entomologiya Yan Svammerdam (1637–1680)  Yohan Kristian Fabriçi (1745–1808)p. 162, Museum: the Macleays, their collections and the search for order, Robyn Stacey, Ashley Hay, Cambridge University Press, 2007, . Fabriçi 10000-dən çox həşərat və Linneyin təsnifat sistemi haqqında məlumatları təsvir edərək yayımladı. Uilyam Körbi (1759–1850)  Etologiya Nikolas Tinbergen (1907–1988)Karl fon Friş (1886–1982) Konrad Lorenz (1903–1989) Müasir etologiya intizamının 1930-cu illərdə birliklə işləmiş və 1973-cü ildə Fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatı almış bu üç şəxsin əsərləri əsasında başa düşüldüyü hesab olunur.  Çarlz Darvin (1809–1882)Darwin, Charles (1842, published 1909), "Pencil Sketch of 1842", in Darwin, Francis, The foundations of The origin of species: Two essays written in 1842 and 1844., Cambridge University Press, <http://darwin-online.org.uk/content/frameset?itemID=F1556&viewtype=text&pageseq=1 > Retrieved on 2006–12-15Moore, James (2006), "Evolution and Wonder — Understanding Charles Darwin", Speaking of Faith (Radio Program), American Public Media, <> Retrieved on 2006–12-15van Wyhe, John (2006), Charles Darwin: gentleman naturalist: A biographical sketch, <http://darwin-online.org.uk/darwin.html > Retrieved on 2006–12-15 Növlərin mənşəyi (1859). Genetika Qreqor Mendel (1822–1884) Noxud bitkilərindəki xüsusiyyətlərin mənşəyini araşdırması üçün (Nəşr:1865–66). Uilyam Betson (1861–1926) Mendelizmin tərəfdarı.p. 91, Theory change in science: strategies from Mendelian genetics, Lindley Darden, Oxford University Press US, 1991, .HerpetologiyaCon Eduards Holbruk (1796–1871) Bir çoxları tərəfindən Herpetologiyanın atası sayılır"Worthington RD, Worthington PH (1976). "John Edwards Holbrook, father of American herpetology". pp. xiii-xxvii. '''''In'':''' Holbrook JE. ''North American Herpetology'' … [second edition, 1842], reprint edition. Society for the Study of Amphibians and Reptiles, Facsimile Reprints in Herpetology series. İxtiologiya Peter Artedi (1705–1735), online at Google Books , p. 390. Lixenologiya Erik Axarius (1757–1819)Department of Cryptogamic Botany  at the Swedish Museum of Natural History (17 December 1999). Mikrobiologiya Antoni van Levenhuk (1632–1723) / Lui Paster (1822–1895)Madigan M, Martinko J (editors) (2006). Brock Biology of Microorganisms, 11th ed., Prentice Hall. Mikroskopik olaraq su mikroorqanizmləri ilk müşahidə edən və bakteriyaları ilk görmələri üçün Molekulyar biologiya Laynus Polinq (1901–1994)  Molekulyar biofizika Gopalasamudram Narayana İyer Ramaçandran (1922–2001) Dünyanın ilk Molekulyar biofizika vahidini qurdu (1970). Paleontologiya Leonardo da Vinçi (1452–1519)Jorj Küvye (1769–1832)  Parazitologiya Françesko Redi (1626–1697) Təcrübə biologiyasının qurucusu və qurdların milçək yumurtalarından gəldiyini nümayiş etdirərək spontan nəsil nəzəriyyəsinə meydan oxuyan ilk şəxs. Protozonologiya Antoni van Levenhuk (1632–1723)p. 18, Foundations in microbiology: basic principles, Kathleen Park Talaro, 6th ed., international ed., McGraw-Hill, 2007, . Protozozların ilk düzgün təsviri Taksonomiya Karl Linney (1707–1778)Hovey, Edmund Otis, "The Bicentenary of the Birth of Carolus Linnaeus", New York: New York Academy of Sciences, 1908. Elmi aləmdə hər kəs tərəfindən qəbul edilən canlı orqanizmlərin adlandırma sistemini yaratdı. Virusologiya Dmitri İvanovski (1864–1920)  Martin Beyerink (1851–1931) Virusu kəşf edən ilk şəxslər(1892). Zoologiya Aristotel (384–322 BC)  Heyvanların müxtəlifliyi, quruluşu və davranışları haqqında verdiyi töhfələr

 Kimya 
 Sahə Şəxs/Şəxslər Əsas Atom teoriyası (erkən) Demokrit (beə 460–370) Kosmologiyada atomizmin banisi. Atom teoriyası (müasir) Rucer Boşkoviç (1711–1787)Thomas Woods. How the Catholic Church Built Western Civilization, p 4 & 107. (Washington, DC: Regenery, 2005); . Atom nəzəriyyəsinin ilk ardıcıl təsviri. Con Dalton (1766–1844)Atomun daha mürəkkəb quruluşlar üçün blok kimi ilk elmi təsviri. Kimyəvi termodinamika (müasir) Qilbert Lyuis (1875–1946)Cozayya Uillard Gibbs (1839–1903)Merl Randal (1888–1950)Eduard Guggenheym (1901–1970) Termodinamika və kimyəvi maddələrin sərbəst enerjisi (1923) və Willard Gibbs Metodları ilə Müasir Termodinamika (1933) ilə kimya termodinamikasının istifadəsinə böyük töhfə verdi Kimya (erkən) Cabir ibn Həyyan John Warren (2005). "War and the Cultural Heritage of Iraq: a sadly mismanaged affair", Third World Quarterly, Volume 26, Issue 4 & 5, p. 815–830.Dr. A. Zahoor (1997). JABIR IBN HAIYAN (Geber)  . University of Indonesia.Paul Vallely. How Islamic inventors changed the world.   The Independent. Təcrübə üsulunu İslam kimyagərliyinə gətirdi. Kimya (müasir) Antuan Loran Lavuazye (1743–1794) Kimyanın elementləri (1787) Robert Boyl (1627–1691) Skeptik kimyaçı (1661) Yens Yakov Bertselius (1779–1848)Berzelius, Jöns (1779–1848)  — Eric Weisstein's World of Scientific BiographyJons Jacob  — Encyclopædia Britannica Online, 2 Aug 2007 Kimyəvi nomenklaturanın inkişafı(1800s) Con Dalton (1766–1844) Atom nəzəriyyəsinin canlanması (1803) Yaşıl kimya Pol Anastas (born 1962) Təhlükəli olmayan və ətraf mühitə zərərsiz kimyəvi maddələrin dizaynı və istehsalı. Nüvə kimyası Otto Han (1879–1968)O. Hahn and F. Strassmann Über den Nachweis und das Verhalten der bei der Bestrahlung des Urans mittels Neutronen entstehenden Erdalkalimetalle (On the detection and characteristics of the alkaline earth metals formed by irradiation of uranium with neutrons), Naturwissenschaften Volume 27, Number 1, 11–15 (1939). The authors were identified as being at the Kaiser-Wilhelm-Institut für Chemie, Berlin-Dahlem. Received 22 December 1938.  Kimyəvi elementlərin dövri sistemi Dmitri Mendeleyev (1834–1907)Chemistry Contexts. by Irwin, D; Farrelly, R; Garnett, P. Longman Sciences, (2001) O dövrdə bilinən 66 elementi dövri fasilələrlə atom çəkisinə görə düzmüşdür(1869). Fiziki kimya Mixail Lomonosov (1711–1765) Fiziki kimya mühazirələrini ilk oxuması və fiziki kimya terminini ilk dəfə işlətməsi(1752). Yakob Vant-Hoff (1852–1911)Yakob Vant-Hoff fiziki kimya intizamının banilərindən biri sayılır. . Svante Arrenius (1859–1927) Fiziki kimya üçün nəzəri təməlin çox hissəsini hazırladı. Heterogen maddələrin tarazlığı haqqında (1876), Kimyəvi proseslərin termodinamikası (1882). Vilhelm Ostvald (1853–1932)"Vilhelm Ostvald fiziki kimya intizamının qurucularından biri hesab olunur ." Hermann fon Helmholtz (1821–1894)

 Yer haqqında elmlər 
 Sahə Şəxs/Şəxslər Əsas Geokimya (müasir) Viktor Qoldşmidt (1888–1947)Elementlərin "Qoldşmidt təsnifatını" inkişaf etdirməsi üçün Geodeziya (Erkən) Eratosfen (beə. 276–195/4)p. 12, Plotting the globe: stories of meridians, parallels, and the international date line, Avraham Ariel and Nora Ariel Berger, Greenwood Publishing Group, 2006, .p. 389, "Eratosthenes", D. R. Dicks, in Dictionary of Scientific Biography, ed. Charles Coulston Gillispie, vol. 4, New York: Charles Scribner's Sons, 1971.Coğrafiya sözünü ilk dəfə olaraq işlədib Geodeziya (müasir) Əl-Biruni (973–1050)Ahmed, Akbar S. (1984). "Al-Beruni: The First Anthropologist". RAIN. 60 (60): 9–10.  Geologiya (müasir)   Geotexniki mühəndislik Karl fon Terzaqi (1883–1963)B. M. Das, Principles of Geotechnical Engineering, Cengage Learning, 2010, p 7  Limnologiya Corc Evelin Haçinson (1903–1991)  Mineralogiya Qeorqius Aqrikola (1494–1555)   Metyu Fontey Mori (1806–1873)  Tektonik plitələr Alfred Vegener (1880–1930) Akustik okeanoqrafiya Leonid Brexovski (1917–2005)  Stratiqrafiya Nikolas Steno (1638–1686)  Speleologiya Eduard Alfred Martel (1859–1938) Mağara sistemlərinin ilk sistematik tədqiqinə başladı və speleologiyanı geologiyadan ayrı bir sahə olaraq tanıtdı.

 Tibb və Fiziologiya 

 Sahə Şəxs/Şəxslər ƏsasAnatomiya (müasir)Marçello Malpigi (1628–1694)BiofizikaRene Dyutroşe (1776–1847) Osmosların kəşfiHerman fon Helmholtz (1821–1894)  Eşitmə və görmənin izahıBiomexanikaXristian Vilhelm Braun (1831–1892)İlk dəfə insan yerişinin metodologiyasını təsvir etməkBioelektromaqnetikaLuici Qalvani (1737–1798)İlk dəfə 1780-ci ildə bir sıra təcrübələr yolu ilə heyvan elektrik enerjisini kəşf etdi.Kardiovaskular fiziologiyaİbn ən-Nəfis (1213–1288)Qan dövranı və ürək-damar fiziologiyasının atası.
|- valign="top"
|Koqnitiv psixoterapiya
|Aaron Bek (doğum 1921)
|
|- valign="top"
|Krionika
|Robert Ettinqer (1918–2011)
| 1962 , Ölümsüzlük perspektivi 
|-
|Elektrofiziologiya
|Emil du Bois-Reymond (1818–1896)
|Potensial sinir hərəkətinin kəşfi
|- valign="top"

|Reanimatologiya
|
|
|- valign="top"

|Epidemiologiya (müasir)
|Con Snou (1813–1858)
| İctiami intervyu və xəritələşmə vasitəsi ilə 1854 Broad Street vəba xəstəliyinin səbəbini müəyyənləşdirmək
|-
|Mədə-bağırsaq fiziologiyası
|Uilyam Bomont (1785–1853)
|
|- valign="top"

|Ginekologiya
|Ceyms Marion Sims (1813–1883)
|
|- valign="top"

|Histologiya
|Marçello Malpigi (1628–1694)
|
|- valign="top"

|İnsan bədəni (müasir)
|Andreas Vezali (1514–1564)Vallejo-Manzur F et al. (2003) "The resuscitation greats. Andreas Vesalius, the concept of an artificial airway." Resuscitation" 56:3–7
|De humani corporis fabrica (1543)
|- valign="top"

|Tibbi genetika
|ViKtor Makkyusik (1921–2008)
|İnsanda Mendelyan Varislik (1966-dan etibarən nəşr olunur)
|- valign="top"

|Tibb (qədim)
|
|
|- valign="top"

|Tibb (müasir)
|
|
|- valign="top"

|Neyrocərrahiyyə
|Harvi Kuşinq (1869–1939)
|20-ci əsrin əvvəllərində beyin əməliyyatı ilə əlaqəli riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azaldan texnikanı inkişaf etdirdi.
|- valign="top"
|Qidalanma (müasir)
|
|
|- valign="top"

|Transplantasiya
|Tomas Starzl (1926–2017)
| İlk insan qaraciyər transplantasiyasını həyata keçirmiş və Orqan qorunması və transplantasiya sahəsində böyük inkişafın səbəbkarı olmuşdur.
|-

|Ortopedik cərrahiyyə (müasir)
|Hyu Ouen Tomasp. 533, Orthopaedic Pathology, Peter G. Bullough, Elsevier Health Sciences, 2009, 5th ed., . (1834–1891)
|Müalicədə istirahətin vacibliyini vurğulamış, ortopedik cərrahiyyədə bir çox yeniliyin səbəbkarı olmuşdur. Xüsusilə atelllərin istifadəsi ilə məşhurdur.
|-

|- valign="top"

|Psixologiya (Təcrübi)
|Vilhelm Vundt(1832–1920)
| Psixoloji tədqiqatlar üçün ilk laboratoriyanı qurdu.
|- valign="top"

|Pediatriya
|Məhəmməd ibn Zəkəriyə ər-Razi (854–925)
|"Uşaqların xəstəlikləri" kitabını yazaraq pediatriyanı ilk dəfə müstəqil sahə kimi göstərib
|- valign="top"

|Fiziologiya
|Fransua Majandi (1783–1855)
|Précis élementaire de Physiologie (1816)
|- valign="top"

|Bədən tərbiyəsi
|Bernar Makfadden (1868–1955)
|
|- valign="top"

|Estetik cərrahiyə
|
|  Sushruta Samhita əsərini yazıb
|- valign="top"

|Psixoanaliz
|Ziqmund Freyd (1856–1939)
|
|- valign="top"

|Psixofizika
|
|Psixofizikanın Elementləri (1860)
|- valign="top"

|Kosmik tibb
|Hubertus Struqhold (1898–1986)
| "Verner fon Braundan sonra Amerika hökumətində işləyən ən yaxşı nasist alimi idi və sonradan NASA tərəfindən" kosmik təbabətin atası kimi adlandırıldl"
. See also Harry Armstrong.
|- valign="top"

|Cərrahiyyə (qədim)
|Şuşruta (sixth century?)
| Sushruta Samhita'' əsərini yazıb(878)Cərrahiyyə (müasir)ToksikologiyaParasels (1493/4–1541)Paracelsus: Herald of Modern Toxicology — Borzelleca 53 (1): 2 — Toxicological Sciences

 Fizika və astronomiya 
 Sahə Şəxs/Şəxslər Əsas Akustika Ernst KladniChladniite: A New Mineral Honoring the Father of Meteoritics, McCoy, T. J.; Steele, I. M.; Keil, K.; Leonard, B. F.; Endress, M., Meteoritics, vol. 28, no. 3, volume 28, page 394, 07/1993Titrəmə plitələrində vacib tədqiqat üçün Nüvə silahı  Enriko FermiRobert OppenheymerLesli QrovsEdvard Teller Manhetten layihəsidəki rollarına görə Aerodinamika Nikolay JukovskiCorc Keylli"Cayley, Sir George." Encyclopædia Britannica. 2007. Encyclopædia Britannica Online. 25 Aug. 2007 <http://www.britannica.com/eb/article-9360092 >.Jukovski ilk dəfə hava axını tədqiqatını həyata keçirib və aerodinamik liftin mənşəyini riyazi cəhətdən izah edən ilk mühəndis alim idi. Keyli isə , uçuşun nəzəri cəhətlərini araşdırdı və ilk təyyarənin yaradılmasından bir əsr əvvəl uçuşla bağlı təcrübə keçirdi. Mülki mühəndislik Con SmitonMark Denny (2007). "Ingenium: Five Machines That Changed the World". p. 34. JHU Press. Klassik mexanika İsaak Nyuton (bani)Christianson, Gale (1984). In the Presence of the Creator: Isaac Newton & his times. New York: Free Press. Philosophiae Naturalis Principia Mathematica əsərində mexaniki sistemin hərəkət qanunlarını və cazibə qanununu təsvir etmişdir.(1687) ElektrodinamikaAndre Mari AmperAndré-Marie Ampère  — Encyclopædia BritannicaKitab: Memoir on the Mathematical Theory of Electrodynamic Phenomena, Uniquely Deduced from Experience (1827) Energetika Cozayya Uillard Gibbs On the Equilibrium of Heterogeneous Substances (1876) Eksperimental fizika (banisi) İbn əl-Haytəm Optika kitabı (1021) əsərində Fizikaya eksperimental metod tətbiq etdiyi üçün Meteoritika Ernst Kladni Qərb düşüncəsində (1794-cü ildə) ilk dəfə meteorların kosmosdakı qayalar olduğu barədə fikir yayımladı. Müasir astronomiya Nikolay KopernikDanielson, Dennis, "The First Copernican: Georg Joachim Rheticus and the Rise of the Copernican Revolution", Walker & Company, 2006"Göy cisimlərinin fırlanması haqqında" (1543) əsərində ilk açıq heliosentrik modeli inkişaf etdirdi Nüvə fizikası Ernest RezerfordRezerford atomu modelinin inkişafı üçün (1909) Nüvə elmi Mariya KüriPyer Küri Optika İbn əl-HaytəmR. L. Verma (1969). Al-Hazen: father of modern optics.  "Optika kitabı" (1021) əsərində görmənin düzgün izahı və işıq və optika üzrə ilk təcrübələr həyata keçirdiyi üçün Fizika (qədim) İbn əl-HaytəmJim Al-Khalili, The 'first true scientist' , BBC.co.uk, 4 January 2009.Frensis BekonMLA style:
"Bacon, Francis, Viscount Saint Alban, Baron of Verulam." Encyclopædia Britannica. 2007. Encyclopædia Britannica Online. 28 Dec. 2007 <http://www.britannica.com/eb/article-9108408 >. APA style:
Bacon, Francis, Viscount Saint Alban, Baron of Verulam. (2007). Nəzəri fərziyyələri yoxlamaq və induktiv fərziyyələri əsaslandırmaq üçün eksperimental nəzarət üsullarını inkişaf etdirdi. Novum Organum (1620)əsərində Bekon metodunun inkişafına görə Fiziki kosmologiya Jorj Lemetr (banisi)
Albert Eynşteyn
Henrietta Livitt
Edvin Habbl Jorj Lemetr "Böyük Partlayışın Atası" və indi Habbl qanunu olaraq bilinən qanunu etməsinə , Livitt Habbl qanunundan sonra qalaktik məsafələri təyin etmək üçün Çefeid dəyişənlərini kəşf etməsinə görə,Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsi ilə ümumiyyətlə kosmologiyanın nəzəri təməli kimi tanınır. Fizika (müasir) Qalileo QalileyWeidhorn, Manfred (2005). The Person of the Millennium: The Unique Impact of Galileo on World History. iUniverse, p. 155. . Eksperimental fizikadan geniş istifadəsi və ümumi yaratdığı inkişafa görə (teleskop) Plazma fizikası Irvinq LenqmurHannes AlfenR. Fitzpatrick (2011). A brief history of plasma physics. Lenqmur ilk dəfə ionlaşmış qazı plazma kimi təsvir etdi və əsas plazma titrəmələrini, Lenqmur dalğalarını müşahidə etdi.Alfen isə, maqnetohidrodinamikanı inkişaf etdirərək plazmanın nəzəri təsvirinə öncülük etmişdir. Kvant mexanikası Maks PlankHeilbron, J. L. The Dilemmas of an Upright Man: Max Planck and the Fortunes of German Science (Harvard, 2000) Elektromaqnit enerjisinin yalnız kəmiyyət şəklində yayıla biləcəyini bildirdi Nisbilik nəzəriyyəsi Albert Eynşteyn (banisi)  . URL accessed December 5, 2006.  Xüsusi nisbilik (1905) və ümumi nisbilik (1915) Sim nəzəriyyəsi Leonard Sasskind 2003-cü ildə ilk dəfə Sim nəzəriyyəsi ideyasını təqdim etdi. Kosmik uçuş Robert QoddardKonstantin SiolkovskiHerman Obert Qoddard ilk maye yanacaqlı roketi buraxdı.Siolkovski isə Siolkovski raket tənliyini yaratdı. Termodinamika Sadi Karno (banisi) On the Motive Power of Fire and Machines Fitted to Develop that Power (1824)

 Formal elmlər 

 Riyaziyyat 
 Sahə Şəxs/Şəxslər Əsas Cəbr  Əl-XarəzmiSolomon Gandz (1936), The sources of al-Khwarizmi's algebra, Osiris I, p. 263–277: "In a sense, Khwarizmi is more entitled to be called the father of algebra than Diophantus, because Khwarizmi is the first to teach algebra in an elementary form and for its own sake, Diophantus is primarily concerned with the theory of numbers." BrahmaquptaSerish Nanisetti, Father of algorithms and algebra , The Hindu, June 23, 2006.İskəndəriyyəli Diofant Əl-Cəbr əsərindəki kvadrat tənliklərin həllinin tam ekspozisiyası və cəbri müstəqil bir intizam olaraq tanımasına görə.
Aritmetika əsərində ilk dəfə simvolizmdən istifadə Cəbr topologiyası Anri Puankare1895-ci ildə nəşr olunmuş Analysis Situs-da ,Poincaré, Henri, "Analysis situs", Journal de l'École Polytechnique ser 2, 1 (1895) pp. 1–123
indi cəbri topologiyasının bir hissəsi hesab olunan homotopiya və homologiya anlayışlarını təqdim edir. Riyazi analiz Auqusto Koşip. 750, Rudiments of Mathematics Part 1, M. N. Mukherjee, P. Mukhopadhyay, S. Sinha Roy & U. Dasgupta, Academic Publishers, 2008, 5th ed., .Karl Vilhelm Veyerştrassp. 147, Collisions, rings, and other Newtonian N-body problems, Donald G. Saari, American Mathematical Society, 2005, . Analitik həndəsə Rene DekartPyer FermaGullberg, Jan (1997). Mathematics From The Birth Of Numbers. W. W. Norton Karteziyan koordinant sisteminin ixtirası üçün Hesablama(Calculus) İsaak NyutonBell, E. T. [1937] (1986). Men of Mathematics, Touchstone edition, New York: Simon & Schuster, pp. 91–2.Qotfrid Leybnits Klassik analiz Sangamagrama MadhavaGeorge Gheverghese Joseph (2000). The Crest of the Peacock. Princeton University Press. Trigonometrik funksiyaların Teylor sırası genişləndirmələrini inkişaf etdirmişdirKompüter elmləri Çarlz BebbicAlan Turinq Turinq, müasir kompüter prinsipini və demək olar ki, bütün müasir kompüterlərin istifadə etdiyi saxlanılan proqram konsepsiyasını icad etdi. Bebbic isə kompüter elmləri tarixində kompüterin ilk öncülü olaraq göstərilir. Kompüter proqramlaşdırması Ada LavleysÇarlz Bebbicin təklif etdiyi mexaniki ümumi təyinatlı Analitik Mühərrik kompüterində işləyibKriptoanaliz Əl-KindiTezlik analizinə əsaslanan ilk kod qırılma alqoritmini hazırlayıb. Statistikaya dair ətraflı müzakirələrdən ibarət olan "Kriptoqrafik mesajların deşifrə edilməsinə dair əlyazma" adlı bir kitab yazıb. Tərsimi həndəsə Monj Qaspar"Monge, Gaspard, comte de Peluse." Encyclopædia Britannica. 2007. Encyclopædia Britannica Online. 24 Aug. 2007 <http://www.britannica.com/eb/article-9053349 >.(banisi)İki ölçülü müstəvidə üçölçülü virtual məkan yaradan qrafik protokol hazırladı Fraktal həndəsə Benua Mandelbrot Həndəsə EvklidArtmann, Benno (1999). Euclid: The Creation of Mathematics. New York: Springer. Evklidin Elementləri Evklid həndəsəsinin prinsiplərini bir çox aksiomdan çıxardı. Qraf nəzəriyyəsi Leonard EylerBiggs, N. Lloyd, E. and Wilson, R. (1986). Graph Theory, 1736–1936 . London: Oxford University Press Bax:Köniqsberqin 7 körpüsü İtalyan cəbr həndəsəsi məktəbi Korrado SeqreH.F. Baker (1926), "Corrado Segre", Journal of the London Mathematical Society 1:269 Cəbri həndəsəni inkişaf etdirən nəşrlər və yetişdiyi tələbələr üçün Müasir cəbr Emmi Nöter Kommutativ halqanın ilk ümumi təriflərini vermiş və topologiyanın cəbri şəkildə öyrənilməsini təklif etmişdir. Assosiativ cəbrlərin quruluş nəzəriyyəsini birləşdirmidir.. Qeyri-Evklid həndəsə Yanoş Boyyay,Nikolay LobaçevskiMarvin Jay Greenberg, Euclidean and Non-Euclidean geometries: Development and history New York: W. H. Freeman, 1993.Evklidin V postulatının doğru olmadığı hiperbolik həndəsinin müstəqil inkişafı Ədədlər nəzəriyyəsi Pifaqorp. 46, Aristarchus of Samos: The Ancient Copernicus, Thomas Heath, Oxford, 1913. Ehtimal Cerolamo Kardano, Pyer Ferma, Blez Paskal, Xristian HüygensStigler, Stephen M. (1990). The History of Statistics: The Measurement of Uncertainty before 1900. Belknap Press/Harvard University Press.Ferma və Paskal, Hüygensin haqqında ilk kitabı yazdığı ehtimal nəzəriyyəsini birlikdə qurdu. Proyektiv həndəsə Jerar DezarqO'Connor, John J; Edmund F. Robertson "Gérard Desargues". MacTutor History of Mathematics archive.(founder) Sonsuz uzaqda olduğu vəziyyətdə itən nöqtələrin istifadəsi Tenzor analizi Qreqorio Riççi-KurbastroO'Connor, John J; Edmund F. Robertson "Gregorio Ricci-Curbastro". MacTutor History of Mathematics archive.(founder)Kitab: Mütləq Diferensial Hesablama Triqonometriya HipparxBoyer's opinion may constructively be compared to Øystein Ore's opinion, that the Babylonians constructed trigonometric tables ca 1600 BCE () İlk trigonometrik cədvəli qurması Vektor Cəbri, Vektor analizi Cozayya Uillard GibbsWheeler, Lynde, Phelps (1951). Josiah Willard Gibbs — the History of a Great Mind. Ox Bow Press.Oliver HevisaydMichael J. Crowe (1994). A History of Vector Analysis : The Evolution of the Idea of a Vectorial System. Dover Publications; Reprint edition.Cəbrdə və hesablamada vektorların inkişafı və istifadəsi üçün

 Sistem nəzəriyyəsi 
 Sahə Şəxs/Şəxslər Əsas Xaos nəzəriyyəsi Anri PuankareMeri KartraytFreeman J. Dyson, Mary Lucy Cartwright (1900–1998): Chaos theory , pp. 169–177, in Out of the Shadows: Contributions of Twentieth-Century Women to Physics, edited by Nina Byers and Gary Williams, 498 p. (Cambridge University Press, 2006); Edvard Norton Lorenz Puankerenin üç cisim problemi üzərində işi, xaotik dinamik sistemin ilk kəşf edilmiş nümunəsidir. Kartrayt, xaosla dinamik sistemlərin ilk riyazi analizini etdi. Kibernetika Norbert VinerConway, F., and Siegelman, J., 2005. Dark Hero of the Information Age: in search of Norbert Wiener, the father of cybernetics. Basic Books, New York. 423pp.  Kitab: Kibernetika: Və ya heyvan və maşın arasında idarə və kommunikasiya. 1948. Dinamik proqramlaşdırma Riçard Belman Qeyri-səlis məntiq Lütfi Zadə İnformasiya nəzəriyyəsi Klod Şennon Məqalə: Riyazi Kommunikasiya Nəzəriyyəsi (1948) Optimal nəzarət Artur E. Bryson Kitab: Tətbiq olunan optimal nəzarət Robust nəzarət Corc Zames H sonsuzluq nəzarəti. Sabitlik nəzəriyyəsi Aleksandr Lyapunov Lyapunov funksiyası Sistem dinamikası Cey Rayt Forrester Kitab: Sənaye dinamikası (1961)

 Sosial elmlər 
 Sahə Şəxs/Şəxslər Əsas Siyasi elmAristotelNikkolo MakiavelliAristotelə daha çox Siyasət adlı əsərinə görə siyasət elminin atası deyilir. Bu traktat səkkiz kitaba bölünürək vətəndaşlıq, demokratiya, oliqarxiya və ideal dövlət kimi mövzulardan bəhs edir.

 Mackiavelli 'müasir siyasi elm atası' hesab olunur Bibliometriya Pol Otle Bibliometriya termini ilk dəfə Pol Otle tərəfindən 1934-cü ildə istifadə edilmişdir və "kitab və sənədlərin nəşri və oxunması ilə əlaqəli bütün aspektlərin ölçülməsi müəyyənləşdirmişdir." Demoqrafiya İbn XəldunH. Mowlana (2001). "Information in the Arab World", Cooperation South Journal 1. Müqəddimə (1377) Misirşünaslıq Afanasi KirxerWoods, Thomas. How the Catholic Church Built Western Civilization, p 4 & 109. (Washington, DC: Regenery, 2005); .
Jan-Fransua Şampolyon İlk dəfə heroqliflərin fonetik əhəmiyyətini müəyyənləşdirmiş, və Rozetta daşının kəşdindən əvvəl qibti dilini Misirin keçmiş mirası olduğunu göstərmişdir.Rozetta daşını tərcümə etmişdir Tarixşünaslıq FukididFukidid tanrıların müdaxiləsinə istinad etmədən dəlil toplama, səbəb və nəticənin təhlili üzrə ixtisaslaşdığı üçün, tarixşünaslığın atası hesab olunur Tarix Herodot Hindşünaslıq Əl-BiruniZafarul-Islam Khan, At The Threshold [sic] Of A New Millennium – II , The Milli Gazette.  Indica əsərinə görə Beynəlxalq hüquq Alberiko CentiliFrançisco de VitoriyaHüqo Qrotsi Beynəlxalq hüquq, müharibə və insan hüquqları nəzəriyyəsinə verdikləri təsirli töhfələrə görə Linqvistika (qədim) Panini Sanskrit dilinin ilk qrammatik təsvirlərini vermişdir. Linqvistika (müasir) Ferdinand de Sossür
Noam Çomski Sosiologiya İbn XəldunAdam FerqüsonOgüst Kont (həmçinin termini ilk dəfə işlədən şəxs)Auguste Comte , Britannica Student Encyclopedia. Accessed October 5, 2006.Mari Jan Antuan Kondorsep. 87, Full Meridian of Glory, Paul Murdin, New York: Springer, 2009,  (print),  (online). İlk sosialogiya kitabı Müqəddiməni yazması ."Müasir sosialogiyanın atası"Sosialogiyanı elmi metodla tanış etmişdir

 İqtisadiyyat 
 Sahə Şəxs/Şəxslər Əsas Mühasibat uçotu və Mühasibat  Luka Paçoli (1447–1517) Mühasibat uçotunun qurucusu və mühasibatlıq üzrə bir iş çap etmiş ilk şəxsdir. İqtisadiyyat (qədim) İbn Xəldun (1332–1406)I. M. Oweiss (1988), "Ibn Khaldun, the Father of Economics", Arab Civilization: Challenges and Responses, New York University Press, .Çanakya (e.ə 375 -e.ə 283)L. K. Jha, K. N. Jha (1998). "Chanakya: the pioneer economist of the world", International Journal of Social Economics 25 (2–4), p. 267–282 Müqəddimə (1370) Arthaşastra (e.ə 400 — e.200)
|- valign="top"

| İqtisadiyyat (müasir)
| 
| 
|- valign="top"

| 
| Nikolas Reqen-Corcesku (1906–1994)
| Entropiya Qanunu və İqtisadi Prosesi (1971)

|- valign="top"

| Makroiqtisadiyyat
| Con Meynard Keyns (1883–1946)
|Məşğulluğun, faizin və pulun ümumi nəzəriyyəsi əsərinin müəllifi olan Keyns iqtisadi düşüncədə inqilaba rəhbərlik etmişdir. Keynsdən əvvəl iqtisadçılar arasında ümumi fikir birliyi iqtisadiyyatın öz-özünə qurulması ilə bağlı idi .Böyük depressiya dövründə insanlar iqtisadiyyatın özünü düzəldə bilməyəcəyini anlamağa başladıqda, Keyns hökumətin müdaxilə etməsi lazım olduğunu təklif etdi. Bu fikir ABŞ Prezidenti Franklin D. Ruzveltin Yeni Sazişindəki ən böyük təsir idi.
|- valign="top"

| Riyazi iqtisadiyyat
| Daniil Bernulli (1700–1782)
|  İqtisadi masanın'' qabaqcılıRothbard, p 379. Pul nəzəriyyəsi   Mikro kredit Məhəmməd Yunus (d. 1940) Grameen Bankın qurucusu Şəxsi iqtisadiyyat Edvard Leyzer (d. 1948) Bu sahədə ilk yazını nəşr etdirmişdir. Ailə və istehlakçı elmi Ellen Riçards (1842–1911)

 Düşüncə məktəbləri 
 Sahə Şəxs/Şəxslər Əsas Avstriya məktəbi Karl Menger (1840–1921)Rothbard, p 167 Salamanka məktəbi Françisko de Vitoria (1483–1546)Rothbard, p 102 Ticarət əxlaqı mövzusunda olduqca təsirli müəllim və mühazirəçi olmuşdur.

 Nəzəriyyələr 
 Sahə Şəxs/Şəxslər Əsas Gözləmələr nəzəriyyəsi Foma Kayetan (1469–1534)Rothbard, p 100–101 Bazar gözləntilərinin pul dəyəri üzərindəki təsirini tanımışdır Müasir portfel nəzəriyyəsi Harri Markovits (d.1927) Sosial seçim nəzəriyyəsi Kennet Errou (1921–2017)1951-ci ildə yazdığı "Sosial seçim və fərdi dəyərlər" kitabı ilə bu sahəni yaratdı

 İstinadlar 

Kateqoriya:Siyahılar
Kateqoriya:Elm siyahıları