Arzqirski rayonu

Arzqirski rayonu () — Rusiya Federasiyası, Stavropol diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Arzqir kəndidir.

 Coğrafiyası 
Rayon Stavropol diyarının şimal-şərq hissəsində yerləşir. Rayonun təbii şəraiti ümumilikdə sakit bir relyeflə xarakterizə olunur, çöl düzənlikləri dərələr və yarğanlar ilə əvəz olunur. Rayonda əsasən aşıq şabalıd torpaqlar yayılmışdır. Rayonda quraq iqlim hakimdir.

 Tarixi 
Arzqirski rayonu 1924-cü ildə Tersk dairəsinin tərkibində qurulur.

9 sentyabr 1929-cu ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyəti qərar verdi: Şimali Qafqaz ərazisindəki Stavropol rayonunun Türkmən dairəsinin Bayçara, Kamennaya Balka və Zavetnı qəsəbələri Tersk rayonunun Arzqirski dairəsinə verilməlidir.

Şimali Qafqaz regional icraiyyə komitəsinin 28 dekabr 1930-cu il tarixli qərarı ilə Arzqirski rayonu ləğv edildi, kənd sovetlikləri və yaşayış məntəqələri Prikum rayonuna verildi. 1935-ci ilin yanvarında ərazi yenidən qurulur.

1942-ci ildə Başantinski kənd sovetliyi Türkmən rayonundan Arzqirski rayonuna verilir.

13 yanvar 1943-cü ildə Arzqirski rayonu alman faşist işğalçılarından azad edilir.

1944-cü ildə Stavropol diyarının Priyutnenski rayonu ləğv edilir, şərq hissəsi, o cümlədən Baqa-Burulski, Cenjenkinovski, İki-Burulski, Mandjikinovski kənd sovetlikləri və Manıçeski qəsəbə kənd sovetliyi Arzqirski rayonunun inzibati tabeliyinə verilir.

1952-ci ildə Arzqirski rayonunun Nikolo-Aleksandrovski kənd sovetliyi Levokum rayonuna verilir. 1954-cü ildə Arzqirski və Başantinski kənd sovetlikləri Arzqirski kənd soveliyində birləşdirilir. Rodnikovski və Kamennobalkovski kənd sovetlikləri isə Rodnikovski kənd sovetliyində birləşdirilir.

2 noyabr 1956-cı ildə Türkmən rayonu ləğv edildikdən sonra ərazi Petrovski, Blaqodarnenski və Arzqirski rayonlarına verilir. Arzqirski rayonuna Kenje-Kulak kənd sovetliyi verilir (1969-cu ildə yenidən bərpa edilən Türkmən rayonua qaytarılır).

1959-cu ildə Stavropol diyarının Apanasenkovski rayonunun Xut-Xur kənd sovetliyinin bir hissəsi Arzqirski rayonuna keçir.

1 fevral 1963-cü ildə Arzqirski rayonu yenidən ləğv edilir (ərazinin Blaqodarnı Levokumski və Prikumski rayonlarına verilir) və 3 mart 1964-cü ildə yenidən bərpa edilir. Ona aşağıdakılar birləşdirilir: Prikumski rayonundan — Arzqirski, Petropavlovski, Novoromanovski və Rodnikovski kənd sovetlikləri; Levokumski rayonundan — Sadovski kənd sovetliyi; Blaqodarnenski rayonundan — Kendce-Kulak və Serafimov kənd sovetlikləri.

12 yanvar 1965-ci ildə RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti Arzqirski kənd rayonu bir rayon halına gətirilməsinə qərar verilir.

16 mart 2020-ci ildən etibarən, Stavropol diyarının 31 yanvar 2020-ci il tarixli 5-kz qanununa əsasən, Arzqirski rayonunun bütün bələdiyyələri Arzqirski bələdiyyəsi vahid bələdiyyə quruluşuna birləşdirilərək dəyişdirilmişdir.

Ərazi vahidi öz statusunu qorumuşdur.

 Əhali 
Cins tərkibi

2010-cu il Ümumrusiya əhalisinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, rayonda 12 515 kişi (47,59 %) və 13 783 qadın (52,41%) yaşayırdı.

 Milli tərkib 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə rayonda aşağıdakı millətlərin nümayəndələri yaşayırdı
 Millət  Say  % ruslar  19 357  73,61 darginlər  3429  13,04 qumuqlar  520  1,98 türkmənlər  514  1,95 avarlar  360  1,37 çeçenlər  316  1,20 ermənilər  303  1,15 digərləriazərbaycanlılar (90), başqırdlar (7), beloruslar (55), qaquzlar (5), yunanlar (10), gürcülər (36), yahudilər (9), inquşlar (10), kabardinlər (25), kazaklar (17), qazaxlar (6), kalmıklar (11), qaraçaylar (21), koreyalılar (190), kürdlər (5), laklar (62), ləzgilər (37), marilər (5), molvovanlar (60), mordvalılar (8), almanlar (24), noqaylar (18), osetinlər (45), polyaklar (10), tabasaralılar (73), tatarlar (30), özbəklər (22), ukraynalılar (225), qaraçılar (218), çərkəzlər (5), çuvaşlar (10), digər millətin nümayəndələri (60), milliyyətini bildirməyənlər (107)  1499  5,70 Ümumi  26 298  100,00

 İqtisadiyyat 
Rayonun əsas iqtisadi sektoru 17 müəssisə və 224 təsərrüfatla təmsil olunan kənd təsərrüfatdır. 2006-cı ildə kənd təsərrüfatı işçiləri taxıl bitkilərindən rekord bir məhsul əldə etmişlər.

2006-cı ildə mal-qaranın sayı 4 536 baş olmuşdur: donuzlar — 2 197 baş, qoyunlar — 83 572 baş.

 İstinadlar 

 Mənbə