Tbilisi tramvayı

Tiflis tramvayı () — 1883-cü ildə (konka şəklində) meydana çıxan və 2006-cı ildə fəaliyyətini dayandıran nəqliyyat sistemi. Gürcüstanda yeganə tramvay sistemi idi. XX əsrin ikinci yarısında tramvayda ona qədər marşrut var idi. Lakin sonradan sistem sürətlə geriləmə baş verir.

 Tarix 
Konka 3 aprel 1883-cü ildə Tiflisdə istifadəyə verilir. Orijinal yol göstəricisi 914 mm olur. Konkanın ilk xətti Mixaylovski (indiki David Aqmaşenebeli prospekti) prospekti ilə və Vorontsovskaya meydanı ilə dəmir yolu stansiyasını birləşdirirdi. Tezliklə marşrut İrəvan meydanına (indiki — Azadlıq meydanı) qədər uzanır və vaqonların sayı 556-ya (439 iki atlı və 117 tək atlı) çatır. 1904-cü ildə Kiroçnaya küçəsi (indi — Marcanişvili) boyunca bir xətt çəkilir

Bununla birlikdə XX əsrin əvvəllərində konkanın vaxtının keçdiyi artıq bəlli idi. Buna görə Belçikanın ""Helios" Elektrik Cəmiyyəti" tərəfindən elektrikli tramvayının qurulması üçün qərara alınır (bu şirkət daha əvvəl 1902-ci ildə Vladiqafqazda tramvayın qurulmasında iştirak edirДоктор географических наук Тархов С. А. Владикавказскому трамваю — 100 лет // Вестник городского электрического транспорта России : ж. — М, 2004. — № № 4 (61). — С. 33.). 25 dekabr 1904-cü ildə ilk elektrik tramvay xətti fəaliyyətə başlayır. Atlı sələfindən fərqli olaraq elektrik tramvayının yol eni 1000 mm olur. 1910-cu ildə 914 mm ölçülü konka fəaliyyətini dayandırır. Tiflis elektrikli tramvayın meydana çıxdığı Rusiya İmperiyasının 26-cı şəhəri olur.

1933-cü ildə tramvayın geniş bir yola (1524 mm) dəyişdirilməsi üzərində iş başlayır, ancaq əvvəlki ölçülü xətlər 1942-ci ilə qədər mövcud olur.

1965–1970-ci illərdə tramvay şəbəkəsinin uzunluğu 105 kilometrə, arsenalı isə 299 vaqona çatır. Bundan sonra şəhərdə tramvayın deqradasiyası başlayır və 2000-ci ilə qədər yalnız səkkiz marşrut qalır (11, 12, 3, 4, 1, 2, 6, 7). 2003-cü ilə qədər 4 marşrut varlığını qoruya bilir (11, 12, 1, 7). 2005-ci ilə qədər 12 tramvay mövcud olur ki, onlarda 2006-cı ilin sonuna qədər işləyir.

30 noyabr 2006-cı ildə Tiflis bələdiyyə başçısının müavini Qeorqi Meladze Tiflisdə elektrik nəqliyyatının ləğvi ilə bağlı yayılan xəbərləri təkzib edir, amma ertəsi gün tramvay və trolleybusun ləğvi qərarı verilir. 4 dekabr 2006-cı ildə Tiflis tramvayı (və trolleybus) fəaliyyətini dayandırır. Tiflisdə tramvay ləğv edildikdən sonra Gürcüstanda tramvay xətti də ləğv edilir.

 Hərəkət heyəti 
Tiflisdəki tramvayın bağlanması zamanı hərəkət heyəti Riqa zavodunun (RVZ-6) və Ust-Katavskinin (KTM-5) vaqonlarından ibarət idi.
1960-cı ildə Tiflis tramvay və trolleybus idarəsi tək başına "Tiflis" adlı dörd qatar istehsal edirСайт "Трамвайные вагоны"  .

 İstinadlar 

Kateqoriya:Gürcüstanda tramvay nəqliyyatı
Kateqoriya:Tbilisidə nəqliyyat
Kateqoriya:Tbilisi tarixi
Kateqoriya:Şəhərlərə görə ləğv edilmiş tramvay sistemləri