Səfəvilərin Gürcüstan hakimlərinin siyahısı

Səfəvilərin Gürcüstan hakimlərinin siyahısı — Səfəvi imperiyasına tabe olan Gürcüstan torpaqlarını idarə edən Səfəvi canişinlərinin, hakimlərinin vassal xanlarının siyahısı. Bu siyahıda Səfəvi Gürcüstanının fərdi hakimləri göstərilmişdir. Bu əyalət iki şərqi Gürcüstan çarlığına bölünürdü — Kartli və Kaxetiya çarlığı. Bura həmçinin, Samtsxe knyazlığının da bir hissəsi daxil idi. Tiflis Səfəvi hakimiyyətinin mərkəzi idi. Bura həmçinin Kartlinin paytaxtı və Səfəvi zərbxanasının yerləşdiyi şəhər idi.

Bölgədəki Səfəvi hakimiyyəti gürcü Baqrationi sülaləsindən hakimlərin təyin edilməsi vasitəsiylə həyata keçirilirdi. Bu hakimlər bəzən islamın şiə məzhəbinə keçirilirdi. Tiflisdə I Şah İsmayılın hakimiyyətinin əvvəlindən Səfəvi qarnizonu cəmləşdirilmişdi. Davud xan (XI David) Səfəvi tərəfindən təyin edilən ilk Səfəvi hökmdarıdır. O, 1562-ci ildə Kartli taxtına çıxmışdır. Bu Gürcüstanda iki əsr davam edəcək Səfəvi hakimiyyətinin başlanğıcı oldu.

 Səfəvi valiləri, xanları və vassalları 

 Kartlidə 
 Dövr Vali, xan, vassal Notes 1505–1524 X David 1534–1562 I Luarsab və I Simon 1562–1578 Davud xan 1578–1599 Şahnavaz xan 1599–1606 X Georgi 1606–1614 III Luarsab 1614–1619 Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti  1619–1630/1631  Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti 1633–1658 I Rüstəm 1658–1675 I Şahnəvaz xan 1676–1688 II Şahnəvaz xan 1688–1703 Nəzərəli xan 1703–1709 II Şahnəvaz xan 1709–1711 Keyxosrov 1711/12–1714  --  1714–1716 Əliqulu xan 1716–1719 III Bakar 1719–1723 Hüseynqulu xan 1723 Mahmudqulu xan 1723/24–1735 Osmanlı hakimiyyəti 1735–1736  Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti

 Kaxetiyada 
 Dövr Vali, xan, vassal Notes 1476–1511  1518/1520–1574  1574–1602  1602  1602–1605  1605  1605–1614  1614–1615  Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti  1615  Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti  1616–1625  Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti  1625–1633  I Teymuraz (II dövr)  1633   Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti  1634–1648  I Teymuraz (III dövr)  1648–1664   Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti  1659-cu ildə Baxtrioni üsyanı baş vermişdir. 1664–1675  Şahnəzər xan II Abbas tərəfindən təyin edilmişdir. Arçil olaraqda tanınır. 1675–1703   Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti  Hakimlər Abbasqulu xan və Kəlbəli xan olmuşdur. 1703–1709  Nəzərəli xan Sultan Hüseyn tərəfindən təyin edilmişdir. O isfahanda Səfəvi sarayında şahın şəxsi mühafizə qvardiyasının başçısı kimi xidmət edərkən Gürcüstanı əslində onun oğlu II Teymuraqz idarə etmişdir. İsfahanda vəfat etmiş və həmçinin, I İrakli, I Herakl və Eereqli xan olaraq da tanınır. 1709–1722  İmamqulu xanSultan Hüseyn tərəfindən təyin edilmişdir. 1709–1715-ci illərdə İmamqulu xanın İsfahanda olmasına görə, hakimliyi onun kiçik qardaşı II Teymuraz və sonradan onun anası etmişdir. Qumda dəfn edilmişdir. Həmçinin, II David olaraqda tanınır. 1722–1723  Mahmudqulu xanSultan Hüseyn tərəfindən təyin edilmişdir. İsfahanda anadan olmuş və böyümüşdür. O, Səfəvi dövlətində xeyli sayda vəzifə tutmuşdur. Nadir xanın 1732-ci ildə regionda Səfəvi hakimiyyətini bərpa etməsi zamanı Osmanlı tərəfindən qətlə yetirilmişdir. II Konstantin olaraq da tanınır. 1724–1735  Osmanlı hakimiyyəti  Mahmudqulu xan uzun müddət üsyan qaldırsa da, 1730-cu ildən tabe oldu və vergi ödəməyə razı oldu. 1735–1736   Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti  Səfəvi hakimiyyəti Nadir xan tərəfindən bərpa edildi.

 Samtsxe-Mesxeti 
 Dövr Vali, xan, vassal Notes 1551–1573  II Keyxosrov Davamlı Osmanlı hücumlarına görə 1570-ci ildən Səfəvi sarayına köçmüşdür. ?–1579  Mənuçöhr ibn Qriqori Ahalsıx və otrafı onun irsi mülkü olmuşdur. 1579–1622  Osmanlı hakimiyyəti  II Manuçarın Səfəvi sarayına keçməsindən sonra onun oğlu III Manuçar I Abbas tərəfindən 1607-ci ildə onun yerinə təyin edilmişdir. 1623–1639  Birbaşa Səfəvi hakimiyyəti  Bu dövrdə Səlim xan Şəmsəddinli, Şəmsi xan Qazaxlar, Səlim xan Şəmsəddinli və İmamqulu bəy hakim olmuşdurlar. 1639 onwards  Osmanlı hakimiyyəti  Qəsri-Şirin sülh müqaviləsinə görə Samtsxe-Mesxetinin bir hissəsi Səfəvi imperiyasına verildi. Bundan sonra bölgə Osmanlı hakimiyyətində qaldı.

Kateqoriya:Səfəvilər imperiyasının dövlət quruluşu