Tuva mətbəxi

Tuva mətbəxi— Türk xalqlarından biri olan Tuvaların ənənəvi yeməkləri. Tuva mətbəxi mal-qara saxlamaq və köçəri yaşayış tərzi ilə sıx əlaqəsi var. Tuva mətbəxi ət yeməkləri və ağartı məhsulları ilə zəngindir. Yeməklərin çoxu Orta Asiya və Monqol yeməklərinə bənzəyir.

Məhsullar
Tuvalar arasında, ət yeməklərinin hazırlaması üçün daha çox quzu, keçi və sığır ətindən istifadə olunur. Eləcə nadir hallarda at əti və tarbaqan ətidə işlədilir. Öküz və şimal maralı ətidə tuvaların yaşadığı bəzi yerlərdə işə gəlir.

Süd məhsulları üçün inək südü ən çox, daha az keçi və at südündən istifadə edilir, ancaq xüsusi bir əkinçilik növünün xarakterik olduğu bəzi yerlərdə dəvə və maral südü istifadə olunur . Çiy süd yeyilmir, ancaq mayalanır. İstisna olaraq çiy süzülmüş südün qaynar suya əlavə edildiyi və qaynadıldığı zaman südlə çay tökülməsi hallarıdır.

Ənənəvi Tuva mətbəxində, az miqdarda yetişdirilən buğda, arpa və Çindən  gətirilən düyüdən istifadə edilir. Son bir neçə ildə Makaron da geniş yayılmışdır. Keçmişdə Tuva mətbəxində tərəvəz istifadəsi çox az idi. Çağdaş mətbəxdə şorbalarda kartof , kələm , yerkökü , sarımsaq və soğandan istifadə edir.
Yeməklər
İçkilər:

 Qımız
 Arağa— Südlü araq növü
 Südlü çay (Süttüq şai)
 Ayran

Süd məhsulları:

 Bıştak pendiri
 Tarak— qıvrılmış süd
 Qurut
 Arjı— qurudulmuş kəsmik
Ət yeməkləri:

 Soqaja— yanan kömürlər üzərinə qızardılmış, bitki yağına bükülmüş bir qaraciyər parçasıdır. Daha çox quzunu kəsdikdən dərhal sonra hazırlanır.
 Kara mın (Qara bulyon)— Müxtəlif dənli bitkilər (darı), quzu əti və içalatından əldə edilin qara rəngli bulyondur, düyü ilə də yeyilir.
 İziq-xan(İsti-qan)— Kolbasa növü.
 Uja— Qoyun quyruğundan əldə olunan sulu yemək.
 Tırtkan— Bağırsaqlardan və incə doğranmış ətdən əldə edilən kolbasa.
 Çörəmə— Qoyun mədə və bağırsaqları dilimlərindən əldə edilən kolbasaya bənzər yemək.
 İjin-xırın- Doğranılmış soğan, sarımsaq və qoyun ciyərinin qızardılması.
Başqa yeməklər:

Xuşur
 Bağırsaq
 Buuz— Mantı növüdür. Tuva buuzu monqol buuzundan daha kiçikdir.
 Mançı— İncə doğranmış ətdən küftələr.


 Dalqan— Qovrulmuş arpa və ya buğdanın iri unu.
 Xaarqan-dalqan— Mayasız çörək növü.
 Bıjırqan-dalqan— Qızardılmış düz çörək.
Ədviyyələr:

 Kulça— Yabanı soğanın əzilmiş başları.
 Koynut— Tuvaların yaşadığı ərazilərdə bitən bir növ yabanı şüyüd.

İstinadlar
 Kateqoriya: Tıva mədəniyyəti
Tuva mətbəxi
 Tuva yeməkləri qrup səhifəsi