Andropov rayonu

Andropov rayonu () — Rusiya Federasiyası, Stavropol diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Kursavka kəndidir.

 Coğrafiyası 
 Coğrafi yerləşmə 
Rayon Stavropol diyarının cənub-qərb hissəsində yerləşir. Şimalda Qraçevski rayonu, şərqdə Aleksandrovski və Mineralovodski rayonları ilə, cənubda Priqorodnı rayonu və Qaraçay-Çərkəz Respublikası, qərbdə Koçubevski və Şpakovski rayonları ilə həmsərhəddir. Ərazisi şimaldan cənuba 75 km, qərbdən şərqə 60 km-dir. Ərazinin ümumi sahəsi 2388 km²-dir. Bu göstəriciyə görə Andropov rayonu Stavropol diyarının 26 rayonu arasında 12-ci yeri tutur.

"Qafqaz" federal magistral yolu, Şimali Qafqaz dəmir yolu xəttinin "Nevinnomısskaya — Mineralnıye Vodı" xətti, "Malqobek — Tixoretsk" neft kəməri rayon ərazisindən keçir.

 Hidroqrafiyası 
Andropov rayonunun əsas çayları Kalaus, Surkul, Bolşoy Yankuldur. Onlardan ən böyüyü Kalaus — Kuban, Terek və Kumadan sonra bölgənin dördüncü ən uzun çaydır. Brık dağının cənub yamacından başlayır və cənubdan şimala Stavropol dağlarını keçir. Çayın uzunluğu 436 km, hövzənin sahəsi 9 800 km²-dir. Rayon yeraltı mineral bulaqlar ilə təmsil olunur ("Yessentuki № 4" və "Yessentuki № 17" kimi mineral su yataqları daxil olmaqla) . Rayon ərazisində Bolşoy Stavropol, Şirokiy və Barsuçkovı kanalları, habelə bölgənin ən böyük su anbarlarından biri "Krasnoe" vardır.

 İqlim 
Rayonun ərazisi mülayim rütubətli iqlim zonasına daxildir. Yanvar ayının orta temperaturu 9 °C; iyul ayının orta temperaturu + 27 °C-dir. Orta illik yağıntının miqdarı 557,1 mm; ən çox yağıntının miqdarı (70%) adətən aprel-oktyabr aylarına düşür. Rayon az qar, qeyri-sabit qış və isti, quru yay ilə xarakterizə olunur. Qış-payız dövründə tez-tez dumanlar müşahidə olunur. Qarlı dövrün müddəti 63 gün, şaxtasız dövr 190 gündür.

 Tarixi 
Andropov rayonu 20 fevral 1924-cü ildə Stavropol diyarının keçmiş Aleksandrovski qəzasına daxil olan volost və kəndlərdən qurulmuşdur.

10 iyul 1931-ci ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə Batalpaşinski rayonu ləğv edilir. Eyni zamanda, Oveçkinski kənd sovetliyindən olan Novo-Xopyorski xutoru Kursavski rayonuna verilir.

1934-cü ildə Şimali Qafqaz diyarı Azov-Qara dəniz diyarı (mərkəzi Rostov-na-Donu şəhərində yerləşirdi) və Şimali Qafqaz diyarına (mərkəzi Pyatiqorsk şəhərində yerləşirdi) bölünür. Sonunculara Kursavski rayonu da daxil olmaqla keçmiş Stavropol və Tersk dairələrinin 17 rayonu daxil idi.

17 yanvar 1943-cü ildə Kursavski rayonu alman faşist işğalçılarından azad edilir.

20 avqust 1953-cü ildə Naqutski rayonu ləğv edilir. Ərazisi Kursavski rayonuna verilir.

1963-cü ildə rayon ləğv edilir, lakin RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 11 dekabr 1970-ci il tarixli Fərmanı ilə yenidən bərpa edilir. Buraya əvvəllər digər rayonlara verilmiş kənd sovetlikləri, 29 yaşayış məntəqəsi olan cəmi 8 kənd sovetliyi daxil idi.

15 mart 1984-cü ildə Kursavski rayonu Andropov rayonu olaraq adlandırılır (Yuri Andropovun şərəfinə).

16 mart 2020-ci il tarixindən etibarən Stavropol diyarının 31 yanvar 2020-ci il tarixli 2-kz qanununa əsasən Andropov bələdiyyəsinin bütün bələdiyyələri birləşərək Andropov bələdiyyəsinin vahid bələdiyyə quruluşuna çevrilir.

Ərazi vahidi öz statusunu qoruyur.

 Əhali 
1 yanvar 2017-ci il tarixinə Andropov rayonunda əhalinin sıxlığı 14,5 nəfər/km² olmuşdur.
Demoqrafiya Federal Dövlət Statistika Xidmətinin "Bələdiyyə formalaşdırma pasportu" bazasında verilən məlumata görə, 2011-ci ildə rayonda 406 nəfər dünyaya gəlmiş (ölü doğulmadan başqa), 402 nəfər ölmüşdür. 2017-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında Stavropolstatdan alınan ilkin məlumatlara görə, rayonda doğuşların sayı 249 nəfər, ölənlərin sayı 290 nəfər olmuşdur.
Cins tərkibi

2010-cu il Ümumrusiya əhalisinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, bölgədə 16 842 kişi (47.53%) və 18.595 qadın (52.47%) yaşayırdı.

 Milli tərkib 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə rayonda aşağıdakı millətlərin nümayəndələri yaşayırdı
 Millət  Say  % Ruslar  26 289  74,19 Ermənilər  1944  5,49 Darginlər  1638  4,62 Yunanlar  1078  3,04 Çeçenlər  1060  2,99 Avarlar  559  1,58 Digərləriabazinlər (138), abxazlar (6), ağullar (98), azərbaycanlılar (133), balkarlar (12), başqıırdlar (11), belaruslar (72), gürcülər (47), inquşlar (15), kabardinlər (28), qaraçaylar (341), Kumıklar (259), laklar (17), ləzgilər (222), moldovanlar (19), mordvalılar (13), almanlar (40), noqarlar (32), osetinlər (135), farslar (5), polyaklar (8), rutullar (12), tabasaranlılar (322), taciklər (5), tatarlar (56), türkmənlər (11), udmurdlar (12), özbəklər (15), ukraynalılar (290), qaraçılar (242), çərkəzlər (8), çuvaşlar (7), estonlar (54), digər millətlərin nümayəndələri (44), milliyətini bildirməyənlər (140)  2869  8,10 Ümumi  35 437  100,00

 İstinadlar 

 Mənbə