İstehsalat fəaliyyəti

İstehsalat fəaliyyəti — mikroiqtisadiyyatda istifadə olunan, xalis məhsulun texnoloji cəhətdən qəbul edilə bilən bütün vektorlarının məcmuəsini rəsmiləşdirən bir konsepsiya.

 Tərifi 
Əgər iqtisadiyyatda  məhsul olsa. İstehsal prosesində   mal istehlak olunur. Bu malların vektorunu (xərcləri)  (vektorun ölçüsü ) ilə qeyd edək. Digər  məhsulların zamanla istehsal olunur (vektor ). Bu malların vektorunu   ilə qeyd edək. Sonra  (ölçüsü - ) vektoruna xalis çıxışların vektoru deyilir. Net çıxışların texnoloji cəhətdən qəbul edilə bilən bütün vektorlarının cəmi texnoloji dəsti təşkil edir. Əslində,  boşluğunun bəzi alt hissəsidir.Intermediate Microeconomics, Hal R. Varian 1999, W. W. Norton & Company; 5th edition

 Xüsusiyyətləri 
 Boşluq: texnoloji dəst boş deyil. Boşluq istehsalın əsas ehtimalı deməkdir.
 Hərəkətsizliyin icazə verilməsi: sıfır vektor texnoloji dəstə aiddir. Bu rəsmi xüsusiyyət, sıfır xərclə sıfır məhsulun qəbul edilə biləcəyi deməkdir.
 Bağlanma: texnoloji dəst öz sərhədini ehtiva edir və xalis çıxışların texnoloji cəhətdən qəbul edilə bilən vektorlarının istənilən ardıcıllığının həddi də texnoloji dəstə aiddir.
 Xərc azadlığı: verilmiş bir  vektoru texnoloji çoxluğa aiddirsə, istənilən  vektoru da ona aiddir. Bu o deməkdir ki, rəsmi olaraq eyni həcmdə məhsul böyük xərclərlə istehsal edilə bilər.
 Kornukopiyanın olmaması: xalis mənfi olmayan vektorlardan yalnız sıfır vektor texnoloji dəstə aiddir. Bu o deməkdir ki, məhsulların müsbət miqdarda istehsalı üçün sıfır olmayan xərclər tələb olunur.
 Geri dönməzlik: hər hansı bir etibarlı vektor üçün  texnologiya dəstinə aid deyil. Yəni bu məhsulların istehsalında istifadə olunduğu miqdarda məhsuldan məhsul çıxarmaq mümkün deyil.
 Əlavəlik: İki etibarlı vektorun cəmi də etibarlı bir vektordur. Yəni texnologiyaların birləşməsinə icazə verilir.
 Ölçüyə qayıtmaqla əlaqəli xüsusiyyətlər:
 Artmayan miqyasa qayıdır: hər hansı bir  üçün, z texnologiya dəstinə aiddirsə, o zaman  da texnoloji dəstə aiddir.
 Azalan olmayan miqyasa qayıdır: hər hansı bir  üçün, z texnoloji dəstə aiddirsə, da texnoloji dəstə aiddir.
 Sabit miqyasa qayıdır: əvvəlki iki xassənin eyni vaxtda icrası, yəni hər hansı bir müsbət  если  üçün texnologiya dəstinə aiddirsə, o zaman  əgər  eyni zamanda texnoloji dəstə aiddir. Daimi geri çəkmə xüsusiyyəti texnoloji dəstin bir konus olması deməkdir.
 Konveksiya: hər iki etibarlı vektor üçün  , hər hansı bir vektor üçün, burada . Konveksiya xüsusiyyəti texnologiyaları "qarışdırmaq" qabiliyyəti deməkdir. Xüsusilə texnoloji dəstin qatqı xüsusiyyətinə və miqyasda artmayan gəlirlərə sahib olması halında yerinə yetirilir. Üstəlik, bu vəziyyətdə texnoloji dəst konveks konusdur.

 Texnoloji dəstin təsirli sərhədi 
Düzgün bir texnologiya  ondan başqa etibarlı bir texnologiya olmadığı təqdirdə səmərəli adlanır . Çoxsaylı səmərəli texnologiyalar effektiv texnoloji sərhəd təşkil edir.

Əgər xərcləmə azadlığı və texnoloji dəstin bağlanması şərtləri təmin olunarsa, onda digər malların istehsalını azaltmadan bir malın istehsalını sonsuz artırmaq mümkün deyil. Bu halda, hər hansı bir etibarlı texnologiya üçün  səmərəli bir texnologiya mövcuddur . Bu vəziyyətdə, bütün texnoloji dəstin əvəzinə, yalnız effektiv sərhəddən istifadə edilə bilər. Ümumiyyətlə, effektiv sərhəd bəzi istehsal funksiyaları ilə müəyyən edilə bilər.

 İstehsalat funksiyası 
Tək məhsul texnologiyalarını nəzərdən keçirsək   burada  —  bir ölçünün bir vektorudur  və ,  ölçülü bir maya vektorudur. Mümkün olan bütün maya vektorlarını ehtiva edən   dəstini nəzərdən keçirin ,, hər , üçün  olsun ki, xalis çıxış vektorları  texniki dəstə aiddir.

-də  ədədi funksiyası hər bir verilmiş xərc vektoru üçün  dəyəri   olduqda istehsal funksiyası adlanır icazə verilən maksimum çıxışı  müəyyənləşdirir (xalis çıxış vektoru (-x, y) texnoloji dəstinə aiddir).

Texnologiya dəstinin təsirli sərhədindəki hər hansı bir nöqtə  kimi təmsil oluna bilər və əksinə, əgər  artan bir funksiyadırsa (bu vəziyyətdə  təsirli sərhəd tənliyidir). Əgər bir texnoloji dəsti xərcləməkdə sərbəstdirsə və istehsal funksiyası ilə təsvir oluna bilərsə, onda texnoloji dəsti bərabərsizliyinə əsasən müəyyən edilir.

İstehsal funksiyasından istifadə edərək müəyyənləşdiriləcək bir texnologiya dəsti üçün hər hansı bir  üçün müəyyən bir xərclə icazə verilən çıxışların hər hansı bir  olması kifayətdir  — məhdud və qapalı idi. Xüsusilə, texnoloji dəst bağlanma, artmayan miqyaslı qayıdış və kornukopiyanın olmaması xüsusiyyətlərini təmin edərsə, bu şərt təmin edilir  .

Texnologiya dəsti qabarıqdırsa, istehsal funksiyası  dəstinin içərisində konkav və davamlıdır. Sərbəst xərcləmə şərti təmin edilərsə,  azalmayan bir funksiyadır (bu vəziyyətdə texnoloji çoxluğun qabarıqlığı da funksiyanın içbükeyliyindən irəli gəlir). Nəhayət, həm kornukopiya vəziyyəti, həm də hərəkətsizlik müavinəti təmin olunarsa,.

İstehsal funksiyası fərqlənə bilərsə, miqyasın yerli elastikliyi aşağıdakı bərabər yollarla müəyyən edilə bilər:

burada  — istehsal funksiyası qradiyent vektoru.

 İstinadlar 

Kateqoriya:İqtisadiyyat
Kateqoriya:İstehsal nəzəriyyəsi