Əks-mədəniyyət

Kontrkultura (, ) — submədəniyyət növü. Mədəniyyətşünaslıq nöqteyi-nəzərindən, əks mədəniyyət, dominant mədəniyyətin dəyərlərini inkar edən bir cərəyandır.

 Yaranması 
Sosioloq Con Milton Yinger, "Kontrkultura" terminini 1960-cı ildə çıxan Amerika Sosioloji İcmalındakı "Kontrkultura və subkultura" məqaləsində işlətmişdir. Yinger, hər hansı bir qrupun normativ sisteminin əsas elementi şəxsiyyət dəyişənlərinin qrup dəyərlərinin inkişafında və saxlanmasında bilavasitə iştirak etdiyi və onun normalarının yalnız münasibətlərə istinad etməklə başa düşülə biləcəyi bütün cəmiyyətin dəyərləri ilə ziddiyyət olduğu yerdə "əks-mədəniyyət" termini istifadə etməyi təklif etdi. ətrafındakı dominant bir mədəniyyətə sahib qruplar ”.

"Qarşı mədəniyyət" termini Amerikalı sosioloq Teodor Rozzak tərəfindən populyarlaşdı, o, bundan ənənəvi mədəniyyətə qarşı çıxaraq sənətdəki yeni meyllərə istinad etmək üçün istifadə etdi Roszak, Theodore, The Making of a Counter Culture: Reflections on the Technocratic Society and Its Youthful Opposition, 1968/1969, Doubleday, New York, .F. X. Shea, S. J., "Reason and the Religion of the Counter-Culture", Harvard Theological Review, Vol. 66/1 (1973), pp. 95–111, JSTOR-3B2-X .. Əks etiqad, mövcudluğun duyğu-emosional təcrübəsini ön plana çıxardığı, idrakın spekulyativ-məntiqi metodları çərçivəsindən kənarda qalması ilə ziddiyyət təşkil etdi.

Qarşı mədəniyyət, bir qayda olaraq, yalnız dominant mədəniyyətin paradiqmasından fərqlənən bir paradiqmaya sahib deyil, eyni zamanda özünü dominant mədəniyyətə açıq şəkildə qarşı qoyur, dominant mədəni dəyərləri, normaları və mənəvi təməlləri şübhə altına alır, özünəməxsus norma və dəyərlər sistemini yaradır.

Əks mədəniyyət, 1960-cı illərin "gənclər inqilabı" nda, hippi hərəkatında və 1970-ci illərdə punk subkulturasında açıq şəkildə ifadə edildi.

SSRİ-də yeraltı anderqraund mədəniyyəti əks-mədəniyyət nümunəsi idi.

 Yaranma prinsipi 
Əks-mədəniyyət yalnız XX əsrin tanınmış və yuxarıda göstərilən gənclik hərəkatlarına deyil, çoxu üçün də xarakterik bir fenomendir. Dominant mədəniyyət cəmiyyətin bütün simvolik məkanını əhatə edə bilmir. Bu məkanın bir hissəsi alt və əks mədəniyyətlər arasında "bölünür". Müxtəlif tədqiqatlardakı bu əks-mədəniyyətlərə erkən xristianlıq [Ирвинг Кристол Контркультуры  Декабрь, 1994 // Русский журнал, 28.09.2009 г., digər dinlər, utopik komunalar və bolşevik hərəkatı daxildir .

Qarışı mədəniyyətə misal olaraq, qapalı və təcrid olunmuş bir mühitdə ideoloji doktrinaların daim formalaşdığı və dəyişdirildiyi, sözün həqiqi mənasında "tərsinə çevrilmiş" ümumilikdə qəbul edilmiş dəyərlər - dürüstlük, zəhmət, ailə həyatı və s.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 rus dilində

 Беляев, Игорь Александрович Культура, субкультура, контркультура  / И. А. Беляев, Н. А. Беляева // Духовность и государственность. Сборник научных статей. Выпуск 3; под ред. И. А. Беляева. — Оренбург: Уральский институт управления, 2002. — С. 5-18.
 Норман Мейлер. Белый негр. Беглые размышления о хипстере  // Вопросы философии. — 1992. — № 9. — С. 131—145.

 Джозеф Хиз, Эндрю Поттер [royallib.com/read/hiz_dgozef/bunt_na_prodagu_kak_kontrkultura_sozdaet_novuyu_kulturu_potrebleniya.html#0 Бунт на продажу]. — 2007. — 456 с.


 digər dillərdə


 Curl, John (2007), Memories of Drop City, The First Hippie Commune of the 1960s and the Summer of Love, a memoir, iUniverse. .
 Freud, S. (1905). Three essays on the theory of sexuality. In J. Strachey (Ed. and Trans.), The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud. (Vol. 7, pp. 123—245). London: Hogarth Press. (Original work published 1905)
 Gelder, Ken (2007), Subcultures: Cultural Histories and Social Practice, London: Routledge.
 Goffman, Ken (2004), Counterculture through the ages Villard Books 
 Heath, Joseph and Andrew Potter (2004) Nation of Rebels: Why Counterculture Became Consumer Culture Collins Books 
 Gretchen Lemke-Santangelo (2009), Daughters of Aquarius: Women of the Sixties Counterculture. University Press of Kansas. 
 Hall, Stuart and Tony Jefferson (1991), Resistance Through Rituals: Youth Subcultures in Post-war Britain, London: Routledge.
 Hazlehurst, Cameron and Kayleen M. Hazlehurst (1998), Gangs and Youth Subcultures: International Explorations, New Brunswick & London: Transaction Publishers.
 Hebdige, Dick (1979), Subculture: the Meaning of Style, London & New York: Routledge.
 Paul Hodkinson and Wolfgang Deicke (2007), Youth Cultures Scenes, Subcultures and Tribes, New York: Routledge.
 Macfarlane, Scott (2007),The Hippie Narrative: A Literary Perspective on the Counterculture, Jefferson, NC: McFarland & Co Inc,  & .
 McKay, George (1996), Senseless Acts of Beauty: Cultures of Resistance since the Sixties. London Verso. .
 Nelson, Elizabeth (1989), The British Counterculture 1966-73: A Study of the Underground Press. London: Macmillan.
 Isadora Tast (2009), Mother India. Searching For a Place. Berlin: Peperoni Books, 


 Whiteley, Sheila and Sklower, Jedediah (2014), Countercultures and Popular Music, Farnham: Ashgate Publishing, .
 Yinger, John Milton (1982). Countercultures: The Promise and Peril of a World Turned Upside Down. New York: Free Press.

Kateqoriya:Mədəniyyətin sosiologiyası
Kateqoriya:Əks-mədəniyyət