Sarı gəlin (rəqs)

Sarı gəlin - Azərbaycan qadın xalq rəqsi.

 Etimologiyası 
Bir versiyaya görə Qurani-Kərimin Bəqərə surəsi – "Dirildən sarı inək" hissəsi var. "Sarı" sözünü din xadimləri Həzrət Fatimeyi-Zəhranın xarakteri ilə əlaqələndirirlər. Yəni onun bütün namuslu, nəcib və cənnət qadınlarının rəhbəri olduğu qeyd edilir. İkinci bir tərəfdən qara türk dünyasında böyük, əzəmətli deməkdirsə, sarı balaca, fidan gəlin mənasını verir.

 Strukturu 
Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasında Baletmeyster sənəti, Klassik rəqs və Milli rəqs kafedralarının təşkilatçılığı ilə keçirilən "Simfonik muğamların balet tamaşalarında təcəssümü" adlı elmi seminarda Əməkdar artist Eteri Cəfərova "Rast", "Şur", "Şüştər" muğamları üzərindəki "Səməni", "Sarı gəlin", "Uzundərə", "Tərəkəmə" rəqsləri" məruzəsi ilə çıxış edib.

 İfası 
Rəqs qadınlar tərəfindən Sarı gəlin xalq mahnısının musiqisi altında ifa olunur. Rəqsi ifa edən qadın adətən sarı geyimdə olur.

Naxçıvan Dövlət Filarmoniyasının direktoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti Elman Əliyevin sözlərinə görə "Sarı gəlin" milli rəqsi tam dolğunluğu ilə bərpa edilərək filarmoniyanın mahnı və rəqs ansamblının repertuara salınıb. Türkiyəli sənətçi "ANKA" Azərbaycan Rəqs və Sənət Klubunun rəhbəri Dərya Akdemirin sözlərinə görə "Sarı gəlin" rəqsi digər Azərbaycan xalq rəqsləri arasında klubun kollektivi tərəfində oynanılır.

"Sarı gəlin" rəqsi müxtəlif festivallarda, rəqs müsabiqələrində və tədbirlərdə Azərbaycan rəqqasələri tərəfindən dəfələrlə ifa olunur. Məsələn, 2017-ci ildə Moskvada keçirilən müasir və folklor rəqsləri üzrə Avropa çempionatında iştirak edən Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin şagirdlərində ibarət olan "Alov" rəqs kollektivi Emil Pənahovun rəhbərliyi ilə  üçüncü kateqoriyada (folklor stilizasiya - ansambl, 9 nəfər) "Sarı gəlin" rəqsini ifa edərək ikinci yerə layiq görülüb. Həmin il Uşaq-Gənclər Yaradıcılıq Mərkəzinin bədii kollektivi İtaliya Respublikasında keçirilən “Sərhədsiz Yaradıcılıq-2017” adlı  beynəlxalq uşaq müsabiqə festivalında iştirak edib və “Rəqs” nominasiyası üzrə “Odlar yurdu – Azərbaycan” kompozisiyası ilə çıxış edib. Kompozisiya muğam, folklor, “Sarı gəlin” və digər milli rəqsləri öz tərkibində birləşdirib. Rəqs qrupu 15 ölkənin içərisində qalib olaraq I yerə layiq görülüb və Qran-pri mükafatını əldə edib. 2019-cu ildə isə Bakının 279 nömrəli tam orta məktəbin IX sinif şagirdi Leyla Qədimlinin Moskva şəhərində təşkil olunan “Millətin qızılı” (“Золото нации”) çoxjanrlı incəsənət müsabiqəsində nümayiş etdirdiyi “Sarı gəlin” rəqsi maraqla qarşılanıb. Məktəbli uğurlu çıxışına görə I dərəcəli diploma layiq görülüb.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Röya Əliyevanın ifasında
 Eteri Cəfərovanın ifasında
 Oksana Rəsulovanın ifasında
 Fatimə Fətəliyevanın ifasında
 Aliyə Ramazanovanın ifasında

*