Erilik Eristiin

Erilik Eristiin ( 12 (24) yanvar 1892 – 6 oktyabr 1942) — Saxa şairi və yazıçısı, Vətəndaş müharibəsi illərində qırmızı partizan, SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü (1938).

Sadə xalq onu Nikolay Ostrovskinin "Polad necə bərkidi" əsərinin qəhrəmanı Pavel Korçaqinin şərəfinə "Yakut Korçakini" adlandırırdı.

 Həyatı 
Erilik Erisstiin 1892-ci ildə Çurapçı ulusunun Çakır kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlıqda müstəqil şəkildə Saxa və rus dillərini mənimsəmişdir. Vətəndaş müharibəsi illərində, ağqvardiyaçılar onun anasını, qardaşını və digər qohumlarını öldürmüşlər.

Belə ki, 1922-ci ilin yanvarında onun 28 yaşlı qardaşı həlak olmuşdur. Elə həmin ilin iyul ayında anası Yelena İqnatiyevna və altı qohumu qanlı qırğının qurbanı olmuşlar. Kiçik qardaşı 1925-ci ildə vəfat etmişdir. Sonralar Erilik Eristiin üç oğlunun ölüm faciəsini yaşamışdır.

Vətəndaş müharibəsindən sonra Yakutsk Mətbəəsində (Yakutsk) Xalq Daxili İşlər Komissarlığının səlahiyyətli nümayəndəsi kimi tipoqraf işləmiş, Yakutsk ASSR Amma ulusu icraiyyə komitəsinin səhiyyə və xalq təhsili şöbəsinin müdiri olmuşdur.

Xalq arasında "Yakut Korçakini" adı ilə məşhur olmuşdur.

Erilik Eristiin 6 oktyabr 1942-ci ildə Çurapçinsk ulusunun Tolon kəndində vəfat etmişdir.

 Yaradıcılığı 
Yazıçının ilk əsərləri 1923-cü ildə nəşr olunmuşdur və 1928-ci ildə "Gözlənilməz sevinc" (Соһуччу үөрүү) adlı ilk povesti "Çolbon" jurnalında yayınlanmışdır. Erilik Eristiin bu poevstdə inqilabdan əvvəlki Saxa ulusunun ağır həyatını, yetim uşaqların aclığını, siyasi sürgünlərin təsiri altında olan ziyalıların zehnində gedən siyasi təlatümləri əks etdirmişdir.

Yaradıcılığının ən parlaq dövründə (1931–1942) bir sıra böyük nəsr əsərləri yaranmışdır. Belə ki, inqilabçı bolşeviklərin həyatını əks etdirən "Bolşevik Tixon" ("Бассабыык Тиихээн", 1934) və "Yetim İvançik" ("Тулаайах Уйбаанчык", 1935) poemaları bu dövrün məhsuludur. 1930-cu illərdə Qazaxıstan Respublikasının Çimkənd şəhərinə bir illik yaradıcılıq ezamiyyətinin nəticəsində "İnqilabın oğulları" ("Революция уолаттара", 1936) povesti yaranmışdır. Bu əsərdə qazax xalqının inqilab dövründəki tarixi işıqlandırılmışdır..

1937-ci ildəki "Həyəcan" (Аймалҕан) povesti Buryatiya xalqının olan həyat materialları əsasında yazılmışdır. "İradənin icrası" ("Кэриэс туолуута", 1939) povesti Saxa kəndlisinin sosial düşüncəsini əks etdirir.

Yazıçı 1938-ci ildə, ədəbi yaradıcılığın zirvəsində aldığı kontuziya nəticəsində gözlərini itirmişdir. 1942-ci ildə Erilik Eristiin Yakutiyadakı vətəndaş müharibəsi hadisələrindən bəhs edən bir neçə dəfə rus və yakut dillərində nəşr olunan "Marıkçan gəncləri"("Маарыкчаан ыччаттара") adlı bir roman yazmışdır.

 Kitabları 
 Ana dilində
 Суорума соруктаммыт: Пьеса. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1931. — 28 с.
 Бассабыык Тиниггабич. — Кинигэ кыһата, 1934. — 23 с.
 Уйбаан Дууһа: Кэпсээн. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1934. — 23 с.
 Тулаайах Уйбаанчык: Поэма. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1935. — 41 с.
 Революция уолаттара: Сэһэн. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1936. — 66 с.
 Аймалҕан: Сэһэн. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1937. — 88 с.
 Кэриэс туолуута: Сэһэн. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1939. — 88 с.
 Маарыкчаан ыччаттара: Роман. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1942. — 206 с.
 Талыллыбыт айымньылар. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1948. — 352 с.
 Талыллыбыт айымньылар. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1954. — 544 с.
 Кэпсээннэр уонна пьесалар. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1963. — 190 с.
 Айымньылар: 2 томнаах. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1969. — Т. 1–596 с. — Т.2–520 с.
 Революция уолаттара: Сэһэн, роман. – Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1979. — 360 с.
 Маарыкчаан ыччаттара. Кэриэс туолуута. Кэпсээннэр. – Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1983. — 584 с.
 Буура Дохсун: Олоҥхо. — Дьокуускай: Бичик, 1993. – 416 с.

Rus dilində



 Xatirəsi 
Saxa Yazılar Birliyi Erilik Erisstiinin adına ədəbi mükafat təsis etmişdir. Onun doğilduğu Çakır kəndində ev-muzeyi fəaliyyət göstərir.

2007-ci ildən Çakır kənd orta məktəbi onun adını daşıyır.

2017-ci ildə Çurapçı ulusunda ədibin 125 illiyi qeyd edilmişdir. Ona yaxın gələcəkdə heykəl qoyulması da planlaşdırılır..

 Ədəbiyyat 
 Эрилик Эристиин (Семён Степанович Яковлев) // Элоквенция — Яя. — М. : Советская энциклопедия, 1957. — С. 155. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949–1958, т. 49).





 İstinadlar 

 Həmçinin bax 
Saxa ədəbiyyatı

Kateqoriya:SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvləri
Kateqoriya:6 oktyabrda vəfat edənlər
Kateqoriya:1892-ci ildə doğulanlar
Kateqoriya:24 yanvarda doğulanlar
Kateqoriya:1942-ci ildə vəfat edənlər
Kateqoriya:Partizanlar
Kateqoriya:SSRİ yazıçıları
Kateqoriya:Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvləri