Voruta

Voruta — 13-cü əsrdə kral Mindauqasın dövründə Litva Böyük Litva Knyazlığının paytaxtı olduğu düşünülür. Voruta haqqında yazılı mənbələrdə bir dəfə qısaca bəhs olunur və dəqiq yeri məlum deyil. Bütün qeyri-müəyyənliklərə baxmayaraq, Voruta anlayışı Litva təsəvvüründə məşhur və populyardır.

 Tarixdə 
İlk və yeganə litva kralı olan Mindauqas, doğma bacıları Tautvilas və Edivydasın Jemaytiya şahzadəsi Vykintasa qarşı daxili müharibəsi zamanı Vorutada müdafiə edildi. İpativ salnaməsindən götürülmüş bu məlumat, Voruta haqqında yazılmış yeganə çəlumatdır. Mindauqas qalası ifadəsinə daha iki dəfə rast gəlinmişdir, lakin nə adı, nə də yeri göstərilməmişdir. Bu qısa qeydlərin eyni yerə aid olub-olmadığı məlum deyil.

Buna baxmayaraq, 19 və 20-ci əsrlərdə bəzi tarixçilər onu "Litvanın ilk paytaxtı" adlandırdılar və yerini müəyyənləşdirməyə çalışdılar. Ümumilikdə Vorutanın təklif edilən təxminən on dörd  yeri var. Digərləri, Voruta'nın əsl şəhər olmadığını, sadəcə paytaxt mənasını verən bir sözün səhv şərh edildiyini iddia edirlər. Görkəmli Litva filoloqu Kazimieras Buqanın fikrincə voruta sözü sadəcə qala deməkdir.

 Təklif olunan ərazilər 
Bu ərazilərin müxtəlif tarixçilər tərəfindən müxtəlif dövrlərdə təklif edilmişdir:

 Petras Tarasenka tərəfindən Ukmerq rayonundakı Berzgainiai
 Kazimieras Zebris tərəfindən Anikşçyay rayonundakı Buteikiai
 Teodor Narbutt tərəfindən Novoqrudok yaxınlığında Novoqrudok qalası
 Halşani (), Aleksandr Kravtseviç tərəfindən
 Fryderyk Papée tərəfindən Kernave
 Kareliç (), Mikola Yermaloviç tərəfindən 
 Cons Totoraitis tərəfindən Lişkiava 
 Evaldas Gečiauskas tərəfindən Myadininkay
 Ludvik Krzyviski tərəfindən Reseyn rayonundakı Rohişke
Eduards Volters tərəfindən Ankşhiai rayonundakı Şeiminişkliai (Tomas Baranauskas tərəfindən dəstəklənir)
Voyçex Kentşinski tərəfindən Reseyn rayonundakı Üturiai
Belarusiyanın Qrodno vilayətindəki Varniani (), Juliusz Latkovski tərəfindən
Romas Batüra tərəfindən Vilnüs
Henrik Lovmianski tərəfindən Dauqay ərazisi
Antanas Steponaitis tərəfindən Medveqalis-Varniai sahəsi

 İstinadlar 

Kateqoriya:Litva qəsrləri