Pii aymağı

Pii və ya Bəy  aymağı (xakasca:Пии аймағы/ Pii aymağı) —  Rusiya Federasiyasının Xakasiya Respublikasında rayon səviyyəsində adminstrativ orqan. Mərkəzi Bəy kəndidir. Kəndin əhalisinin sayı 5.247 nəfərdir.

 Sözün kökü 
Xakas dilində Pii olaraq deyilən, ruscaya Bəy olaraq keçmiş olan sözün anlamı bəy mənasındadır. Adını çay adından almışdır.

 Tarix 
Pii aymağı 4 aprel 1924-cü ildə qurulmuşdur. İlk dəfə olaraq Beyska ərazisi 1884-cü ildə Yenisey quberniyasının Beyskoy volostu, 1924-cü ildən isə Beysk mahalına inzibati vahid statusu qazandırdı.

Rayon, Yenisey vilayət İcraiyyə Komitəsinin 4 aprel 1924-cü il tarixli əmri ilə Bay və Yəhudiya volostlarının, Kaptyrevskaya'nın üç kəndi və Novo-Mixaylovski volostunun səkkiz kəndi olaraq meydana gəldi. Beisky rayonu, Yenisey əyalətinin Minusinsk mahalına daxil idi.

1 oktyabr 1933-cü ildə rayon ləğv edildi, Əskizski, Minusinski və Ermakovski rayonları arasında yaşayış məntəqələri paylandı.

1935-ci ildə Bay bölgəsi Askiz və Minusinsk bölgələrindən ayrıldı. 1963-cü ildə rayon Altay mahalına birləşdirildi. 1965-ci ildə rayon Xakass Muxtar Vilayətinin müstəqil inzibati bir rayonu olaraq ayrıldı. 26 Sentyabr 2002 bir bələdiyyə, daha sonra isə bir bələdiyyə statusu aldı.

Rayon ərazisində 284 qəbristanlıq, 3 Orxon-Yenisey yazılı dil abidəsi qorunmuş, Böyük Vətən Müharibəsi zamanı həlak olmuş əsgər-soydaşlarımız üçün 23 obelisk quraşdırılmışdır (4412 nəfər cəbhəyə getmiş, 1268 nəfər geri qayıtmışdır), qırmızı partizanlara 2 abidə, 5 xatirə lövhəsi. Regional qəzet Sayanskaya Zorya nəşr olunur və yerli bir televiziya studiyası işləyir (TV Bei)

 Coğrafiya 
Bəy və ya Pii aymağı Xakasiyanın cənub-şərqindədir. Ashıs, Altay, Ağban Piltiri, Taştıp aymaqları ilə çevrələnmişdir. Sahəsi 4.536 km²-dir. Sahəsinə görə VII sırada yerləşir.

 Adminstrativ bölgü 
28 yaşayış məskəni vardır, bunlardan 11-i kənd yerləridir. Adminstrativ bölgüləri bunlardır:

 Pii (Bəy) kəndi
 Ulu Nonıp kəndi
 Bondarev kəndi
 Kirbi kəndi
 Kuybışev kəndi
 Novo Yenisey kəndi
 Novo Troitsk kəndi
 Salba kəndi
 Tabat kəndi

 Əhali 
2015-ci ildə həyata keçirilmiş siyahıyaalmaya görə, bölgənin əhalisinin sayı 18.386 nəfərdir.

 Həmçinin bax 
 Xakasiya
 Ağban piltiri aymağı
 Altay aymağı 
 Şira aymağı
 Ashıs aymağı
 Taştıp aymağı

 İstinadlar 

Kateqoriya:Xakasiya
Kateqoriya:Xakasiyanın bölgələri