Yakşiç Jura

Qeorqi Jura Yaksiç (  George "Yura" Kakshi,   Georgije "Đura" Jakšić; ) — Serb şairi, nasir, rəssam, dramaturq, Serbiya bohemiyasının üzvü, vətənpərvər. Serb rəssamlığında romantizmin ən parlaq nümayəndəsi.

 Tərcümeyi-halı 
Srpska Tsrniyanın Voyevodina kəndində (hazırda orda ev-muzeyi var) kənd keşişinin ailəsində anadan olub. Erkən təhsilini Timişoara və Seqeddə almışdır . Bir müddət Budapeştdəki Maraatoni xüsusi sənət məktəbində oxudu. 1848-ci il inqilabı ilə əlaqədar olaraq təhsilini   yarımçıq qoyur və sonra da tamamlamır. İnqilabda fəal iştirak etmiş hətta Srbobran yaxınlığında yaralanmışdı. İnqilabdan sonra Serbiyaya qayıdır. Bir müddət Veliky Beçkerekdə (indi - Zrenyanin şəhəri) yaşayır, burada Konstantin Danildən rəssamlıq işini öyrənir.

1851 - ci ildə Vyanaya gedir. Burada rəssamlıq təhsilini davam etdirir və şair Branko Radiçiviç və tərcüməçi Djuro Daniçiç ilə tanış olur.

1853-cü ildə Münhenə gedir, burada da Rəssamlıq Akademiyasında  təhsil alır.

Bundan başqa 1861-1862-ci illər ərzində Vyana İncəsənət Akademiyasında təhsil alıb. Sonra nəhayət Serbiyaya köçür. 1872-ci ildən Berlində dövlət mətbəəsində korrektor işləyir. 1878-ci ildə Bosniya və Herseqovinada Osmanlılara qarşı qiyamda iştirak etmişdir. Kasıb olsa da  bohem həyat tərzi sürür, alkoqoldan sui-istifadə edirdi. Elə həmin il vərəm xəstəliyindən vəfat edir.

Yaksiç serb romantizminin görkəmli nümayəndələrindən biri hesab edilir. Onun incəsənəti ehtiras, duyğu, vətən sevgisi ilə doludur. Azadlığa doğru səsləyən, zülmə etiraz edən sevgi lirikası və romantik pafosla zəngindir.

 Yaradıcılığı 

 Ədəbiyyat 
O, "Serbiya milli ruhunun simvolu" sayılır. Şeirlərində azadlıq istəyi, zalımlığa qarşı etiraz, romantik lirika və qəhrəmanlıq yollarır ön plandadır.

Jakšić təxminən qırx hekayə, üç dram ("Serbiyaların köçürülməsi" (1863), "Elizabet, Monteneqronun şahzadəsi" (1868), "Stavnaya Qlavaş" (1878) və "Döyüşçülər" romanını yazmışdır. O, 19-cu əsrin ən istedadlı serb rəssamlarından biri  və Serbiya rəssamlığında romantizmin ən görkəmli nümayəndəsidir.

Yakşiçə şeirdə Petofi və Bayron, rəssamlıqda isə Rembrandt əhəmiyyətli təsir göstərmişlər.

 Rəssamlıq 
1854-cü ildə “İbrahimin qurbanı” əsərini çəkir. Bundan başqa müəllif "Kosovo", "Monteneqron üsyanı" və "Mühafizəçilər haqqında" süjet kompozisiyalarının müəllifidir (digər adlar "Gecə qarışığı", "Döyüşdən sonra istirahət", "Saat"). "Montenegrin üsyanı"  qiyamın ən dramatik məqamlarından birini əks etdirir. Əsərdə qadınlar, yeniyetmələr və yaşlılar da daxil olmaqla kiçik bir üsyançı qrup dağın başında toplaşaraq hücum edənləri dəf etməyə çalışır. 
Tarixi rəsmləri arasında - "Karageorgiyanın sui-qəsdi" və dini mövzularda bir sıra rəsmlər də var. Ancaq Yakşiçə daha çox məşhurluq gətirən  məşhur serbiyalı tarixi personajların portretləri idi: Çar Düşan, Şahzadə Marko, Şahzadə Lazar, Şahzadə Milan Obrenoviç və b. Ayrıca bir neçə qadın   portreti də çəkmişdir. "Mavi paltarlı qız" portretində sənətçinin aşiq olduğu Kikindi meşəbəyinin qızı Mila Popoviç təsvir edilmişdir. 
Yakşiçin həyatında tədris də mühüm yer tuturdu. Serb tənqidçisi Yovan Skerlich yazırdı: "Onun hər işi digər lisenziyalar, istər sözlər, istərsə də dramatik pyeslər, eskizlər və ya gözəl portretlər şəklində olan kətan rəsmləri ilə əlaqəli idi. Bu ona xasdır ... rəssamlıq və ədəbiyyatdan əlavə, şeirlərinə musiqi  bəstələməyi də bacarırdı. "

 Əbədiləşdirilməsi 
1980-ci ildə Srpska Tsrnya kəndində Jura Yakşiçin anadan olduğu evdə şair, sənətkara həsr edilmiş  muzey açılmışdır. Serbiya və keçmiş Yuqoslaviya ölkələrində bir çox məktəb və kolleclər onun adını daşıyır.

 Mənbə 


 Seçilmiş Şeirlər 
 Slavyan kitabxanasında Jakšić 

 İstinadlar 

Kateqoriya:Romantisizm
Kateqoriya:Vikipediya:Vikiverilənlərdə dəyəri müəyyən olunmuş məqalələr
Kateqoriya:Belqradda vəfat edənlər
Kateqoriya:1878-ci ildə vəfat edənlər
Kateqoriya:16 noyabrda vəfat edənlər
Kateqoriya:1832-ci ildə doğulanlar
Kateqoriya:27 iyulda doğulanlar