Salim Sürünool

Salim Sürünool (tuvaca: Салим Сазыгович Сүрүң-оол d. 15 aprel 1924 – ö. 10 aprel 1995) – Tuvanın Qərbi Xemçik bölgəsindəki Akka kəndində anadan olan tuvalı şair, nasir və tərcüməçi. Tuva millətinin milli yazıçılarından biri  və müasir Tuva ədəbiyyatında tanınmış şəxslərdən biri olmuşdur.

 Həyatı 
Sürünool 1924-cü ilin 15 aprelində Tuva Respublikasının Barıın-Hemçik kojuunun Akka kəndində anadan olmuşdur. Qızıl Majalık ibtidai məktəbini, Qızıl şəhərindəki müəllim məktəbini, sovet partiya məktəbini və sonra da Dövlət Müəllim İnistitutunu bitirmişdir. 

 Yaradıcılığı 
Süürünool ədəbi fəaliyyətinə 1946-cı ildə başlamışdır. “Baştayqı Nom” (İlk kitab) adlı şerlərinin antologiyası 1952-ci ildə nəşr edilmişdir. Çox sayda dərs kitabını, rusca-tuvac, tuvaca-rusca və Tuva dilinin izahlı lüğətinin hazırlanmasında iştirak etmişdir. Tuva dilinə Puşkinin 3 əsərini, Lermontovun mənzumələrini, Erşovun mənzum nağılını, Lu Sinnin romanını və başqa  bir çox ədəbi əsərləri tərcümə etmişdir. Sürünool  ədəbi fəaliyyəti 1946-cı ildə başladı. "İlk kitab" (Baştayqı nom.), "Kənarım" (Meqalalım), "Mavi dağlar" (Kök-kök dağılar) şeir toplularını yazmışdır. Nəsrində "Kənar qadın" (Öske kadi) və "Bir qarğa danışan Tuvan" (Tyvalaar Kuskun), "Bu Sevgi", "Vəhşi" (Ozalash khem), "Leytenantın komissiyası" (Leytenantlar daalgazy), "Ananın nəziri", "Kimin oğlu?" (Kımnyk oğlu?), "Bir insanın tərcümeyi-halı", "Yaşıl ada" (Nogaan Ortuluk). Syurun-ool - "Bağçada", "Bu barədə daha çox", "Çağırılmamış qonaq", "Həkim, sən gecsən" pyeslərinin müəllifidir. Əsərləri SSRİ və xarici ölkələrin xalqlarının dillərinə tərcümə edilmişdir. S. Syuryun-ool - 7-ci sinif "Doğma ədəbiyyatı" üçün oxu kitabının tərtibçisi, "Damyrak" ədəbi dərnəyinin rəhbəri, şairlər, yazıçılar A. Khovalyg, V. Saarymbuu, M. Khaydyp, L. Irgit, N. Kuular, A .Uerzhaa, V. Xomushku, A. Hertek [1]. Bundan əlavə Syurun-ool rus dilinin tuvan dilinə tərcüməsi ilə məşğul olmuşdur (A. Puşkinin "Qaraçı" şeirləri, "Tunc atlı", "Qafqaz əsiri", M. Lermontov "Tacir Kalaşnikov haqqında mahnı", P. Erşov "Kiçik itburnu atı", Lou Sin "A-Q əsl tarixi), Çin və Altay ədəbiyyatı. 1962-ci ildən SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

 Əsərləri 
 2 tоmnug çоgааldаr çıındızı (Qızıl, 1974)
 2 tоmnug şilittingеn çоgааldаr (Qızıl, 1991-1992)
 «Bаştаygı nоm» (Qızıl, 1952)
 «Mееñ ааlım» (Qızıl, 1957)
 «Аdıjоk» (Qızıl, 1966)
 «Kök-kök dаglаr» (Qızıl, 1969)
 «Çеçеn çugааlаr» (Qızıl, 1959)
 «Çаygı hünnеr» (Qızıl, 1963)
 «Inаkşıl-dır» (Qızıl, 1965)
 «Çоlааçınıñ оglu» (Qızıl, 1967)
 «Оzаlааş hеm» (çоgааl)|«Оzаlааş hеm» (Qızıl, 1968)
 «Lеytеnаntınıñ dааlgаzı» (Qızıl, 1970)
 «Аvаzıngа dаñgırаk» (Qızıl, 1973)
 «Kımnıñ оglul?» (Qızıl, 1977)
 «Öskе kаdаy» (Qızıl, 1980)
 «Аk-Töş» (Qızıl, 1984)
 «Nоgааn оrtuluk» (Qızıl, 1986)
 «Tıvаlааr kuskun» (Qızıl, 1994)

 Həmçinin bax 
 Saylıkma Kombu

 Sıldıs Dongak

 İstinadlar 

Kateqoriya:1924-cü ildə doğulanlar
Kateqoriya:1995-ci ildə vəfat edənlər
Kateqoriya:Rusiya yazıçıları
Kateqoriya:Rusiya şairləri
Kateqoriya:Rusiya tərcüməçiləri
Kateqoriya:"Əmək veteranı" medalı ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 30 illiyi" yubiley medalı ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:"Əmək veteranı" medalı ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:SSRİ şairləri
Kateqoriya:SSRİ yazıçıları