Üzeyir Abduramanov

Üzeyir Abduramanov () — Krım tatarı əsilli Sovet İttifaqı Qəhrəmanı. İkinci dünya müharibəsi zamanı səngər qazmaqla məşğul olub. 15 yanvar 1944-cü ildə Soj çayı boyunca ağır düşmən atəşi altında və qoşunların təhlükəsiz daşınmasını təmin edərək Sovet İttifaqı Qəhrəmanı elanУказ Президиума Верховного Совета СССР "О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии" от 15 января 1944 года  // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 23 января (№ 4 (264)). — С. 1..

 Həyatı 
25 mart 1916-cı ildə Krımda dünyaya gəlib. 1933-cü ildə oxuduğu Ticarət məktəbindən məzun olduqdan sonra Simferopol şəhərində işləməyə başlayıb. 1939-cu ildə isə Qırmız Ordu qoşunlarına çağırılıb.

1991-ci ildə Navoiy şəhərində vəfat edib.

 Fəaliyyəti 
Abduramanov Barbarossa əməliyyatı başlandıqdan bir müddət sonra İkinci Dünya müharibəsində döyüşmək ön cəbhəyə aparıldı; əvvəllər Xalxin Məqsəd müharibəsində döyüşmüşdü. Belarusiyaya keçməzdən əvvəl Stalinqrad döyüşündə iştirak etdi. 1943-cü ildə Qomel rayonundakı münaqişə əsnasında Qırmızı Ordu qoşunlarının irəliləməsi üçün buzlu Soj çayı boyunca bir körpü inşa etmək vəzifəsi verildi. Keçid doqquz saat çəkdi və həvarilərin yalnız üçü sağ qala bildi. Soj keçidindəki çevikliyinə və cəsarətinə görə Ali Sovetin 1944-cü il 15 yanvar tarixli sərəncamı ilə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı elan edildi. Əvvəllər Sev və Desna keçidlərində cəsarətləri ilə tanınırdı.

1944-cü ilin may ayında ailəsi Krım tatarı etnik mənsubiyyətinə görə Özbəkistana sürgün edildi; onun müharibə qəhrəmanı statusu sovet hökumətini ailəsini "düşmənləri" elan etməyə mane olmurdu. Həmin il bir sıra Oqonyok jurnalı, Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının foto qalereyasına portretini, bütün fərqli etnikləri daxil etdi — lakin Abduramanovun rəsminin adı Krım tatarı deyil, Azərbaycan türkü idi.Журнал "Огонёк" № 45–46, 1944 г.

 Sürgün illəri 
Müharibə bitdikdən sonra, Abduramanov Qırmızı Ordunun bəzəkli bir qazisi olsa da, yalnız Krım tatar etnik mənsubiyyətinə görə Özbəkistana zorla köçürüldü. Bütün ailəsi 1944-cü ildə, nənəsi vəfat edəndə sürgün edildi. Stalinin ölümündən sonra Krım tatarlarının vətənlərinə qayıtmasına icazə verilmədi, baxmayaraq ki, Xruşşov dövründə başqa sürgün edilmiş qruplara geri qayıtmaq hüququ verildi. Bütün ailəsini qaytarmağa icazə verilmədiyi üçün ayrıca qayıtmasına icazə verilsə də, heç vaxt doğma Krıma qayıtmadı. Krım Tatar Hüquqları hərəkatının fəal üzvü olaraq, KQB tərəfindən tez-tez təcavüzə məruz qalırdı.

 Mükafatları 
 Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1944)
 Lenin ordeni (1944)
 "Vətən müharibəsi" ordeni — I dərəcəli (1985)
 "Döyüş xidmətlərinə görə" medalı (1943)

 Həmçinin bax 
 Teyfuq Abdul

 İstinadlar 

Kateqoriya:1916-cı ildə doğulanlar
Kateqoriya:1991-ci ildə vəfat edənlər
Kateqoriya:Sovet İttifaqı Qəhrəmanları
Kateqoriya:Krım tatarları
Kateqoriya:"Lenin" ordeni ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:1-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordeni ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:İkinci Dünya müharibəsində SSRİ hərbçiləri
Kateqoriya:Böyük Vətən müharibəsinin istehkamçıları