Sariya Mirjanova

Sariya Fazullovna Mirjanova (, ; ) — məşhur başqırd dilşunası, türkoloq, filologiya elmləri doktoru (1985), BMSSR-nin əməkdar mədəniyyət işçisi (1985).

 Həyatı 
Sariya Fazullovna Mirjanova 24 dekabr 1924-cü ildə BMSSR-nin Tamyan-Katay kantonunun Kuskarovo kəndində anadan olmuşdur (indiki Başqırdıstan Respublikasının Əbyəli rayonunun eyniadlı kəndi).

Temyasov Başqırd Pedaqoji Məktəbini bitirdikdən sonra Əsgərov adına orta məktəbdə rus dili və ədəbiyyat müəllimi işləmişdir. 1948-ci ildən Maqnitoqorsk Müəllimlər İnstitutunu bitirdikdən sonra 1955-ci ilə qədər Sibay şəhərinin orta məktəbi və Xabarovsk şəhəri 14 nömrəli məktəbində rus dili və ədəbiyyat müəllimi işləmişdir.

1955-ci ildən SSRİ Elmlər Akademiyasının Başqırd filialının Tarix, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunda baş laborant işləmiş, eyni zamanda 1956-cı ildə K.A.Timiryazev adına Başqırdıstan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirmişdir.

Sariya Mirjanova "Kubair" folklor ansamblının solisti, bir çox həvəskar sənət müsabiqələri və nümayişlərinin iştirakçısı və qalibi olmuşdur. 1970-80-ci illərdə Melodiya qrammofon yazılma şirkəti Sariya Mirjanovanın ifasında başqırd xalq mahnıları olan qrammofon plastinkasını buraxdı.

Sariya Fazullovna Mirjanova uzun sürən xəstəlikdən sonra 25 noyabr 2000-ci ildə Ufada vəfat etdi. Ufanın Timaşevski qəbiristanlığında dəfn edildi.

 Elmi fəaliyyəti 

 1967-ci ildə "Başqırd dilinin Kubələk ləhcəsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
 1979-cu ildə doktorluq dissertasiyasının əsasını təşkil edən "Başqırd dilinin cənub dialekti" monoqrafiyası çap olundu.
 1984-cü ildə "Cənubi Başqırd ləhcəsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etdi.
 1991-ci ildə "Başqırd dilinin şimal-qərb ləhcəsi" monoqrafiyası çap olunmuşdur.

Sariya Mirjanova türk və başqırd dialektologiyası və leksikoqrafiya sahələrinin mütəxəssisi kimi tanınır. Onun 40-dan çox elmi məqaləsi dərc olunmuşdur. Sariya Mirjanova 3 cildlik “Başqırd ləhcələri lüğəti”, başqırd-rus, rus-başqırd və digər lüğətlərin tərtibində də iştirak etmişdir. Hələ dialektoloq olduğu zamanı dillərin danışıq nitqi, ədəbi dil və ləhcələr səviyyəsində qarşılıqlı əlaqəsini tədqiq edirdi. Bundan əlavə, Sariya Mirjanova folklorşünas idi, o, başqırd xalq sənət əsərlərini toplayırdı.

 Xatirəsi 
Əbyəli rayonunun rayon mərkəzində yerləşən Askar kəndində onun xatirəsinə küçə adlandırılmışdır.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 




 Псянчин Ю. Яркий представитель башкирской диалектологии // Ватандаш / Соотечественник / Compatriot. — 2016. — № 10. — С. 181—193.

Kateqoriya:Filologiya elmləri doktorları
Kateqoriya:SSRİ filoloqları
Kateqoriya:SSRİ dilçiləri
Kateqoriya:Türkoloqlar
Kateqoriya:Maqnitoqorsk Dövlət Universitetinin məzunları
Kateqoriya:SSRİ türkoloqları