Supervulkan

Supervulkan qeydə alınan ən yüksək indeks dəyərinə - 8 dərəcəli Vulkanik Partlama İndeksli püskürməyə sahib geniş vulkandır. Bu o deməkdir ki, partlayış nəticəsində meydana gələn çöküntünün həcmi normaldan 1000 kub kilometr (240 kub mil) daha böyükdür.

Supervulkanlar maqmanın mantiya içərisindən yer qabığına doğru qalxıb, yer qabığını qıra bilməməsi və yaranan təzyiqə tab gətirə bilməyənədək böyük və artan ölçüdə maqma dənizinin yaratdığı təzyiq nəticəsində baş verir. Bu qaynar nöqtə şəklində (misal üçün Yellouston kalderi) və ya bir tavanın digər tava altına girdiyi əyilmə zonalarında (misal üçün Toba) meydana gələ bilər. Böyük həcimli supervulkanik partlayışlar, həmçinin, tez-tez lava və vulkanik küllü geniş əraziləri əhatə edən geniş püskürmə bölgələri ilə əlaqələndirilir. Belə partlayışlar uzun müddət davam edən iqlim dəyişikliyinə (kiçik buz dövrünün tətiklənməsi kimi) və növlərin yox olma təhlükəsinə səbəb ola bilər.

Dünyada baş vermiş ən son 8 VEİ-li püskürmə, təxminən, 26 500 il əvvəl Yeni Zelandiyanın Taupo vulkanındakı Oruanuy püskürməsi olmuşdur.


 Bilinən super püskürmələr 
Tamamlanmamış statistikaya əsasən, indiyə qədər 8 dərəcəli VEİ-yə sahib ən az 60 supervulkan təsbit edilib.

+ VEİ-si 8 olan püskürmə bölgələri aşağıda göstərilmişdir.AdıZonaYeriQeydlərİl əvvəl (təxmin.)Vulkan külünün kütlə yığılması (təxmin.)İstinad Düz eniş çay formasiyası Tetaquçe-Eksployts arxa qövs hövzəsi   Nyu-Bransuik, Kanada Ola bilər ki, tək bir partlayışla 12,000 km3 (VEİ 9) və ya çoxlu partlayışla 2,000+ km3-lik püskürmə qeydə alınıb. 466,000,000    Uah Uah bulaqları İndian Pik-Kalient kalder kompleksi Yuta, ABŞ Uah Uah bulaqları kimi qorunan İndian Pik-Kalient kalder kompleksi püskürmələrini zamanı  qalınlığında lava axını  30,600,000  La Qarita kalderi San Xuan vulkanik ərazisi Kolorado, ABŞ Fiş Kanyon tufu 27,800,000 5,000 km3  Toba gölü Toba gölü, Şimali Sumatra Sumatra, İndoneziya 2200–4400 milyon ton H2SO4 meydana gəlib. 74,000  2,800 km3  Atana iqnimbriti Pakana kalderi Antofaqasta, Çili Altiplano–Puna vulkanik kompleksinin bir hissəsi  4,000,000  2,500 km3  Haklberri təpəlik püskürməsi Yellouston qaynar nöqtəsi Aydaho, ABŞ Haklberri təpəlik tufu  2,100,000    Taupo vulkanı Taupo vulkanik zonası Şimal adası, Yeni Zelandiya Vakamaru iqnimribi  340,000  2,000 km3 Hayz vulkanik ərazisi Yellouston qaynar nöqtəsi Aydaho, ABŞ Kilqor tufu  4,500,000  1,800 km3  Hayz vulkanik ərazisi Yellouston qaynar nöqtəsi Aydaho, ABŞ Blekteyl tufu  6,000,000  1,500 km3  Serro Quaça Altiplano-Puna vulkanik kompleksi Sur Lipez, Boliviya Quaça iqnimbriti- nisbətən iki kiçik püskürmə təyin edilib  5,700,000  1,300 km3  Manqakino kalderi Taupo vulkanik zonası Şimal adası, Yeni Zelandiya Kidnepırlar püskürməsi  1,080,000  1,200 km3 Rejuvenation and Repeated Eruption of a 1.0 Ma Supervolcanic System at Mangakino Caldera, Taupo vulkanik zonası, Yeni Zelandiya American Geophysical Union, Fall Meeting 2012, abstract #V31C-2797. Retrieved 10 September 2017. Oruanuy püskürməsi Taupo vulkanik zonası Şimal adası, Yeni Zelandiya Taupo vulkanı (Taupo gölü)  26,500  1,170 km3 Serro Qalan And Mərkəzi Vulkanik Zonası Katamarka, Argentina  2,500,000  1,050 km3 Lava çay püskürməsi Yellouston qaynar nöqtəsi Aydaho, Montana, and Vayominq, ABŞ Lava çay tufu  640,000  1,000 km3 Global Volcanism Program | Volcanoes of the World | Large Holocene Eruptions  . Volcano.si.edu. Retrieved on 2011-11-18.

 Qeydlər 

 İstinadlar 

 Mənbə 




 Xarici keçidlər 
 Overview and Transcript of the original BBC program
 Yellowstone Supervolcano and Map of Supervolcanoes Around The World 
 USGS Fact Sheet – Steam Explosions, Earthquakes, and Volcanic Eruptions – What's in Yellowstone's Future?
 Scientific American's The Secrets of Supervolcanoes
 Supervolcano eruption mystery solved, BBC Science, 6 January 2014

Kateqoriya:Vulkanlar
Kateqoriya:Vulkanologiya
Kateqoriya:Gələcək problemlər