Ukrayna Beynəlxalq Hava yolları reys 752

Ukrayna Beynəlxalq Hava yolları reys 752 () — Ukrayna Beynəlxalq Hava yollarına məxsus Boeing 737-800 modelli təyyarə ilə gerçəkləşdirilən Tehran-Kiev beynəlxalq reysinin uçuşu zamanı baş vermiş təyyarə qəzası. Təyyarə 2020-ci ilin 8 yanvar tarixində, Tehran şəhərindəki İmam Xomeyni adına Beynəlxalq Hava Limanından havaya qalxdıqdan bir necə dəqiqə sonra qəzaya uğrayıb. Qəzanın səbəbi İran İslam Respublikası Silahlı Qüvvələrinə məxsus zenit raketinin təyyarəni insan səhvi nəticəsində vurması olub.

Təyyarədə olan 176 nəfərdən hamısı qəza nəticəsində həlak olmuşdur. 8 yanvar tarixində baş vermiş qəza, son onilliklər ərzində İran ərazisində baş vermiş ən kütləvi insan ölümünə səbəb olan aviasiya fəlakəti kimi tarixə keçmişdir. Eyni zamanda reys 752-nin zenit raketi ilə vurulası 1992-ci ildən bəri xidmət göstərən Ukrayna Beynəlxalq Hava Yollarının ilk təyyarə qəzası kimi də tarixə keçib.

Əvvəlcə İran hakimiyyəti təyyarənin raket zərbəsi ilə vurulması iddialarını rədd etmiş və qəzaya təyyarədə olan hansısa texniki nasazlığın və ya pilot səhvinin səbəb olduğunu açıqlamışdır. İran ilk olaraq qəzanın onların üzərinə atılmasını psixoloji müharibə olaraq dəyərləndirmişdir. Ukrayna tərəfi, qəzanın baş vermə şəraitini və səbəblərini ciddi formada araşdırılacağını, ancaq ən indanırıcı ehtimalın, təyyarənin yerdən edilmiş hansısa müdaxilə nəticəsində qəzaya uğraması olduğunu bəyan etmişdir.

ABŞ, Kanada və Böyük Britaniya rəsmilərinin məsələ ilə bağlı etmiş olduğu ilkin açıqlamlarda təyyarənin İran İslam Respublikası Silahlı Qüvvələrinin arsenalında olan Tor M1 zenit raket kompleksi ilə vurulduğunu bildiriblər.

Kanadanın Baş Naziri Castin Trüdo, ölkə kəşfiyyatının və ABŞ xüsusi xidmət orqnlarının vermiş olduğu sübutlar əsasında təyyarənin texniki qəza nəticəsində yox, yerdən açılmış atəşlə vurulduğunu bəyan edib. 11 yanvar tarixində İran İslam Respublikasının rəsmiləri təyyarənin onlar tərəfindən vurulduğunu qəbul ediblər. İranlı rəsmilərin sözlərinə görə əsas düşmən hədəfi səhv salınıb və nəticədə mülkü təyyarə vurulub.

Hadisə İran generalı Qasım Süleymaninin 3 yanvar tarixində ABŞ-nin Bağdad Beynəlxalq Hava Limanınına edilmiş hücum nəticəsində öldürülməsi və bundan sonra ABŞ-nin İraqdakı qüvvələrinin İran tərəfindən hədəf alınması kimi qarşılıqlı hücumların baş verdiyi zaman gerçəkləşib. Bu hadisələrə qədər ABŞ-nin İraqda yerləşənə səfirliyinə edilmiş silahlı və bombalı hücuma görə ABŞ tərəfi İranın cavabdeh olduğunu və məsuliyyət daşıdığını bildirmişdi. Qəzadan sonra ABŞ-nin vermiş olduğu rəsmi əmrdə ABŞ-nin bütün mülkü təyyarə şirkətlərinin İranın hava məkanına daxil olmamağa göstəriş vermişdir.

 Sərnişinlər 
+Təyyarədə olan şəxslərin vətəndaşlıqlarına görə siyahısıNationNumber İkili/Digər 147 2 57Champagne announces international working group to push Iran for answers on downed airliner  CBC, January 10, 202011 41012- 4 Cəmi 176

 Təyyarə heyəti 
 Ölkə  Ad və soyad  Vəzifə  Naumkin Aleksey Yevgenyeviç  Kapitan pilot  Qaponenko Vladimir İvanoviç  Pilot   Xomenko Sergey Anatolyeviç  Pilot   Statnik Yekaterina Oleqovna  Baş bələdçi   Matkov İqor Valeryeviç  Bələdçi   Mikityuk Mariya Mixaylovna  Bələdçi   Lixno Denis Mixayloviç  Bələdçi   Ovçaruk Valeriya Yevgenyevna  Bələdçi   Yuliya Soloqub  Bələdçi

 Reaksiya 
 İran 
Təyyarənin vurulmasından sonra İran rəsmiləri təyyarənin texniki nasazlıq səbəbiylə qəzaya uğradığını bildirsə də, 11 yanvar tarixində İran silahlı qüvvələrinin Baş qərargahının bəyanatında bildirildi ki, aparılan daxili təhqiqat təyyarənin “insan səhvi nəticəsində” vurulduğunu təsdiqləmişdir. Eyni məlumatı İran xarici işlər naziri Cavad Zərif də öz tvitter səhifəsində bildirmişdir.İran sərnişin təyyarəsini raketlə vurduğunu etiraf etdi -https://virtualaz.org/uzbeuz/154615

 Qalereya 

 İstinadlar 

Kateqoriya:2020-ci ildə İran
Kateqoriya:XXI əsrdə Tehran
Kateqoriya:8 yanvardakı hadisələr
Kateqoriya:Boeing 737 Next Generation ilə bağlı qəzalar və insidentlər
Kateqoriya:İranda aviasiya hadisələri