Afrotürklər

Afrotürklər və ya Qaradərili türklər— neqroid irqinə mənsub olan Türkiyə vətəndaşları. Zənci abxazlar kimi onların da mənşəyi Osmanlı İmperiyasında mövcud olmuş quldarlıq rejimi ilə əlaqəlidir. Belə ki, "afrotürklər" ifadəsi, əsas etibarilə, Osmanlı imperiyasının hökmranlığı dövründə qul olaraqOsmanlı İmparatorluğu’nda Köle, Türkiye Cumhuriyeti’nde Evlatlık: Afro-Türkler, Mustafa Olpak, AÜ Siyasal Bilimler Fakültesi   gətirilən və ya öz istəkləri ilə Afrikadan Anadoluya və ya Kiprə gələrək məskunlaşan şəxslərin nəsillərinə verilən addır. Onların bir qismi sonradan ölkələrinə qayıtmış, qalanları isə Egey və Aralıq dənizi regionunda yerləşərək kənd təsərrüfatı ilə məşğul olmuş və kəndlər qurmuşdular. Afrotürklərin yaşlı nəsilləri özlərini ərəb adlandırsalar da, şəhərlərdə məskunlaşan gənc nəsil "Afrika əsilli" deməyə üstünlük verir.

 Tarixi 
Osmanlı dönəmində Niger, Səudiyyə Ərəbistanı, Liviya, Keniya və Sudandan afrikalılar əsasən Zənzibar vasitəsilə Osmanlıya gətirilmiş və Dalaman, Manavqat, Çuxurova, Menderes və Gediz obalarında yerləşdirilmişdilər. Bəzi Afrika əsilli şəxslər isə 1923-cü il Türkiyə-Yunanıstan əhali mübadiləsi zamanı Kritdən gəlmiş və Egey regionunda, xüsusən də İzmirdə yerləşmişlər. Ayvalıkda yaşayan afrotürklər ata-babalarının yunanca danışdığını, türk dilini sonradan öyrəndiklərini qeyd edirlər.Yerleşim Yerleri ve Göç: Balıkesir/Ayvalık, afroturk.org, retrieved 25 January 2009  

Bəzi mənbələr XIX əsrdə İzmirin Səbirdaşı, Dolapquyu, Tamaşalıq, İkiçeşməlik və Ballıquyu kimi bölgələrində yoxsul qaradərililərin yaşadığı məhəllələrdən xəbər verir. İzmirdə yaşayan afrotürklər 1960-cı illərə qədər afrikalıların milli bayramını "Dana bayramı" adı ilə qeyd edir, bahar şənlikləri təşkil edirdilər. Üç həftə davam edən şənlik zamanı qodyaların (Afrika cəmiyyətinin görkəmli nümayəndələri) yığdıqları pulla dana alınır və may ayının ilk şənbə günü qurban kəsilirdi. Hazırda bu bayram sadəcə iki gün qeyd olunur və qurban kəsilmir.

Osmanlı ordusunun sıralarında minlərlə qaradərili afrikalı xidmət edirdi. Ordu Osmanlı-Avstriya müharibəsi (1716-1718) zamanı 24,000 afrikalını Balkan yarımadasına göndərmişdi.Dieudonne Gnammankou, "African Slave Trade in Russia" , in Doudou Diene, La Chaine et le lien, Paris: Editions UNESCO, 1998. Tarixdə ilk qaradərili pilotlardan biri Əhməd Əli Çeliktən Birinci Dünya müharibəsində Osmanlı hərbi hava qüvvələrində xidmət etmişdir.

Hazırda afrotürklər Egey regionunda, xüsusən də İzmir, Aydın və Muğlada yaşamaqdadırlar. Eləcə də Antalya və Adana illərinin bəzi qəsəbələrində də Afrika əsilli şəxslər yaşayırlar. Afrika köçkünlərinin nəslindən bəziləri qalıb bu ərazilərdəki əhali ilə qarışmış, bir çoxu daha böyük şəhərlərə köç etmişdir. Bu kimi faktorlar ölkədə afrotürklərin sayının müəyyənləşdirilməsini çətinləşdirir.Afrika'nın kapıları İzmir'e açılıyor  , Yeni Asır, 21 November 2008, retrieved 25 January 2009.

 Məşhur afrotürklər 

 İncəsənət 
 Əsməray — müğənni
 Tuğçe Güdər — model, aktrisa
 Kuzqun Acar — heykəltaraş 
 Mənsur Ark — musiqiçi
 Safiye Ayla — musiqiçi
 Yasemin Əsmərgül — aktrisa
 Əhməd Kostarika — aktyor
 Dursunə Şirin — aktrisa
 İbrahim Şirin — musiqiçi
 Cenk Sökmən — musiqiçi
 Melis Sökmən — aktrisa, musiqiçi (Qvineyalı nənə)
 Səid Sökmən — balerino, xoreoqraf (Qvineyalı ana)
 Sibel Sürel — balerina
 Əli Tınaz — aktyor, televiziya aparıcısı
 Tuncay Vural — xoreoqraf
 Dəfnə Coy Foster — aktrisa, televiziya aparıcısı (Afroamerikalı ata)
 Mert Gülər — yoqa təlimçisi

 İdman 
 Fercani Şənər — futbolçu
 Ömər Besim Koşalay — atlet, jurnalist
 Vahab Özaltay — futbolçu
 Hadi Türkmən — Türkiyə Futbol Federasiyasının keçmiş vitse-prezidenti
 Sadri Usuoğlu — futbol meneceri
 Mustafa Yıldız — "Ərəb Mustafa" kimi məşhurdur, 1972 və 1981 Qırxpınar çempionu
 Nazim Sanqare — futbolçu

 Ədəbiyyat 
 Mustafa Olpak — yazıçı və aktivist
 Tarık Dursun K. (Kakınç) — yazıçı
 Minə Söyüd — yazıçı və köşə yazarı

 Siyasət 
 Zənci Musa — Təşkilat-i Məxsusanın üzvü

 Hərbi xidmət 
 Əhməd Əli Çeliktən — Osmanlı pilotu

 Qalereya 

 Qeydlər 

 İstinadlar 

Kateqoriya:Afrika əsilli şəxslər
Kateqoriya:Türkiyədə yaşayan etnik qruplar