Xotan dövləti

Xotan dövləti ( ) - müasir Sintzyan-Uyğur Muxtar Rayonu ərazisində, Xotan şəhəri ətrafında 56-1006cı illər arasında mövcud olmuş qədim monarxiya.

 Quruluşu və əhalisi 
Dövlətin qurulması haqqında 4 əfsanə var.Emmerick, R. E. (14 April 1983). "Chapter 7: Iranian Settlement East of the Pamirs". In Ehsan Yarshater (ed.). The Cambridge History of Iran, Vol III : The Seleucid, Parthian, and Sasanian Periods, Part 1. Cambridge University Press; Reissue edition. səh. 263. ISBN 978-0521200929. Hər 4 əfsanəyə görə şəhər Aşoka dövründə şimala köçmüş hindistanlılar tərəfindən qurulub. Əhalisi Saka dilinin yerli dialekti olan xotanca danışırdılar. Lakin sakaların Xotana nə vaxt gəldiyi məlum deyil. Əhalinin əsas dini buddizm idi. Han Tarixi Kitabına əsasən e.ə.125-23-cü illərdə Xotanda 3300-ə yaxın ev, 19300 nəfər əhali vardı. Bunlardan 2400ü əsgər idi.Xan Tarixi Kitabı, 96A  (Çincə)

 Tarixi 
Xotan əsasən ticarət dövləti olub tarixi boyu Xunnu, Han sülaləsi, Tan sülaləsi, Göytürklər, Tibet imperiyası asılılığında mövcud olmuşdur. 792-ci ildə Tibet tərəfindən işğal olunsa da 851-ci ildə müstəqilliyini geri qazanmışdı. 10-cu əsrdə Uyğurların və Qaraxanilərin hakimiyyəti altına düşməyən yeganə Mərkəzi Asiya dövləti olaraq mövcud idi. Xotan hətta 970-ci ildə Kaşqarı Qaraxanilərin əlindən almış, Çinə hədiyyə olaraq bir fil göndərmişdi. Lakin 1006-cı ildə Yusif Qadir xan tərəfindən Xotan ələ keçirilərək Qaraxanilər dövlətinə birləşdirildi. Bu işğal Mahmud Kaşqari tərəfindən xatırlanmışdır: 

 Hökmdarları 

 Yu Lin (俞林) 23
 Cun De (君得) 57
 Hsiu Moba (休莫霸) 60
 Quanq De (廣德) 60
 Fanq Kyan (放前) 110
 Cian (建) 132
 An Quo (安國) 152
 Kyu Ren (秋仁) 446
 Poluo Erşi (婆羅二世) 471
 Sanmo Rama Sanşi (散瞿羅摩三世) 477
 Shi Duluo (舍都羅) 500
 Visa (尉遲) 530
 Bey Şilian (卑示練) 590
 Visa Vumi (尉遲屋密) 620
 Fudu Hsin (伏闍信) 642
 Fudu Hsionq (伏闍雄) 665
 Visa Cinq (尉遲璥) 691
 Visa Tiao (尉遲眺) 724  Fu Şiçan (伏師戰) 725  Fudu Da (伏闍達) 736Visa Quy (尉遲珪) 740
Visa Şenq (尉遲勝) 745
 Visa Vaham (尉遲曜) 764
 Visa Cie (尉遲詰) 791
 Visa Çiye (尉遲遲耶) 829
 Visa Nanta (尉遲南塔) 844
 Visa Vana (尉遲佤那) 859
 Visa Pikiluomo (尉遲毗訖羅摩) 888
 Visa Sambhava (尉遲僧烏波) 912-966
 Visa Sura (尉遲蘇拉) 967
 Visa Darma (尉達磨) 978
 Visa Sanarama (尉遲僧伽羅摩) 986
 Visa Saqemayi (尉遲薩格瑪依) 999

 İstinadlar 

Kateqoriya:Tarixi dövlətlər
Kateqoriya:Mərkəzi Asiya tarixi
Kateqoriya:Çin tarixi