Fenilsirkə turşusu

Fenilsirkə turşusu (α- toluol turşusu)- kimyəvi formulu  С6H5СH2COOH olan üzvü birləşmədir.

 Fiziki xassələr 
Fenilsirkə turşusu – parıltılı iynələrə bənzər, bal iyli bir maddədir. Üzvü birləşmələrdə həmçinin dietil efirində və etil spirtində yaxşı həl olunur. 
Suda pis həl olunur 1,66 q/100 q  (20 °C).

 Alınması 
Fenilsirkə turşusunun sintezinin əksəriyyəti benzil - hallogenlərdən  əmələ gəlir.
 Fenilsirkə turşusu benzil nitrilin hidrolizi ilə sintez edilə bilər, öz növbəsində benzil bromidin natrium siyanidlə qarşılıqlı təsiri ilə əldə edə bilərik.
 500px

 Fenilsirkə turşusunun ikinci sintez üsulu -  benzilxloridin maqniumlaqarşılıqla təsirindən və sonradan alınan Qrinyar reaktivının karbon turşusu ilə reaksiyası nəticəsində alınır
 PhCH2Cl + Mg  PhCH2MgCl
 PhCH2MgCl + CO2  PhCH2COOMgCl
 PhCH2COOMgCl + H2O  PhCH2COOH + Mg(OH)Cl

 Tətbiqi 
Fenilsirkə turşusu və efirləri ətir kompozisiyalarının və qida sirkəsinin hazırlanmasında istifadə olunur
Fenilsirkə turşusu amfetaminin sintezində bir başlanğıc maddə kimi istifadə olunur.
 Toksikliyi 

Dovşanlar üçün  fenilsirkə turşusunun yarım öldürücü dozası  5 q / kq təşkil edir.
 Mənbə 
 Рабинович В. А., Хавин З. Я. Краткий химический справочник. — Л.: Химия, 1977. — 188 с. 
 Хейфиц Л. А. Фенилуксусная кислота // Химическая энциклопедия: в 5 т / Зефиров Н. С. (гл. ред.). — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — Т. 5. — С. 68. — 783

Kateqoriya:Aromatik turşular