Arqun (çay)

Arqun (çeçen. Чӏаьнтий-Орг, gürc. არღუნი) - Şimali Qafqazda Gürcüstan və Rusiya ərazisindən axan çaydır. Sunja çayının  sağ qoludur (Terek hövzəsi).Аргун   // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

 Coğrafiya 
Arqun çayının uzunluğu 148 km, hövzəsinin sahəsi isə 3390 km²-dir. Çayın  Orta yamacı 17,63 m / km təşkil edir. Su axınının orta sürəti 45,6 m³ / s-dir.  Arqun çayının qidalanma mənbələri müxtəlifdir.  Arqun üzərində davamlı donma müşahidə olunmur.
Arqun çayı, Böyük Qafqaz dağ silsiləsinin şimal yamacındakı buzlaqlardan başlayır. Yuxarı çaylarda, Şaroarqun çayı ilə birləşmədən əvvəl, tarixən Çantı-Arqun adlanmışdır.Чанты-Аргун . // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Bundan əlavə, düzənliyə çatmamışdan əvvəl ("Arqun qapısı" deyilən (Yan Qafqaz silsiləsi), çay mənbələri yaxınlığında və ya aşağıda demək olar ki, davamlı meşələrlə örtülmüşdür. Çay, Arqun dərəsində dağlıq Çeçenistan ərazisindən axır. Arqun çayı bir çox dağ çayını birləşdirir. Arqun hövzəsinin dağlıq hissəsi və onun qolları dağlıq Çeçenistanın qərb hissəsini - Itum-Kalinski və Şatoy rayonlarını təşkil edir. Bu bölgə çeçenlərin məskunlaşdığı yerlərdən biridir və ənənəvi qüllə tipli quruluşa malik qədim kəndlərin çoxsaylı xarabalıqları ilə xarakterizə olunur.
Arqun, Çeçenistan Respublikasından əlavə, Gürcüstan ərazisindən, o cümlədən Kevsureti bölgəsinin şimal-şərqindən axır.

Arqun çayı  düzənliyə çatdıqdan sonra Çeçenistanın Qroznı və Şali bölgələri arasındakı sərhəd Sunja çayına axanadək davam edir.

Arqun çayının vadisində əhali sıx məskunlaşmışdır. Çayın meşə dərəsində olması çeçenlərə sahilində çox sayda kənd və digər yaşayış evləri tikməyə imkan verir. Bura müharibədən əvvəl, özəl mülklərin demək olar ki, davamlı inkişafı ilə fərqlənirdi.

Arqun çayının  aşağı axınında VXIII əsrdə əsası qoyulan Arqun şəhəri yerləşir. Çay suvarma və su təchizatı üçün istifadə olunur. Arqun çayı üzərində kiçik su elektrik stansiyalarının qurulması planlaşdırır.

 Hidronimin mənşəyi 
Çeçen dilində Arqun (Çeçen. Орга) dərə, çuxur, hidronim (dağlıq çeçen dilində " ark, arg " olub "çay" mənasını verir) deməkdir.

 Həmçinin bax 
 Tumsoy-Lam

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Река Аргун