Manhva

Manhva () — Cənubi Koreyada komikslər və çap cizgi filmləri üçün ümumi termin. Koreyadan kənarda bu termin adətən Koreya komikslərinə aiddir

 Etimologiya 

Koreya dilindəki manhva sözü, yapon dilindəki manqa sözü və Çin dilindəki manhua sözü o dillərdə komiks deməkdir və üçü də Çin heroqlifləri ilə 漫畵 kimi yazılır. Bu söz erkən müasir Koreyaya məhz Yaponiyadan gəlib.

Koreya dilində manhva sözü 1923-cü ildən bəri işlənilir. Onnan əvvəl isə taım otçi () ifadəsi işlənilirdi. Şimali Koreyanın lüğətlərində də mahva sözü komiks kimi verilir. Halbuki, orda daha çox kurimçek ( - şəkil kitabı) sözü işlənilir. Han San Con 2011-ci ildə apardığı araşdırma görstərib ki, Şimali Koreyada, Cənubi Koreyadan fərqli olaraq bütün növ komiksləri əhatə edən bir ifadə mövcud deyil.

 Tarix 

Koreyada ilk satirik karikatura, ölkənin birinci qəzetlərindən birində 1909-cu ilin iyul ayında çap olunub. Bu, Saphua (삽화) adlı karikaturanın müəllifi İ Do Yon idi və onu çap edən Tehan Minbo (대한민보) qəzeti idi. 1945-ci ilə qədər manhva əsasən qəzetlərdəki siyasi satira və ya uşqalar üçün dövri nəşrlər şəkildə çap olunurdu. Halbuki, satirik manhva Yaponiya İmperiyası tərəfindən senzura olunurdu və buna görə, 20-ci və 30-cu illərdə, onu çap edən bir sıra nəşriyyat bağlanılıb. 1950-ci ildə Koreya müharibəsi baş verir bə həm Cənubi, həm də Şimali Koreya komiksləri əks tərəfə qarşı propaqanda şəkildə iştətməyə başlayır.

1948-ci ilin sentyabrın 15-də, Cənubi Koreyada Kim Yon Huan tərəfindən Manhva Hencin () adlı Koreyanın ilk manhva jurnalı təsis olunub. Halbuki, o ikinci nömrəsindən sonra senzuraya görə bağlanıb. 60-cı, 70-ci və 80-ci illərində Cənubi Koreyada manhva, ölkənin hərbi hökumətində qarşı işlədilən yumorlu etiraz forması idi. Park in Ha iddia edir ki, 60-cı illərdə Cənubi Koreyada manhva geniş şəkildə yayılmağa başlayıb. Lakin, 70-ci illərdə, böyüyən senzuraya görə o, "ölmüş" vəziyyətinə gəlib. Bunun nəticəsində, Yaponiyanın şoco manqanın təsiri qalxıb və beləliklə, 80-ci illərdə, Koreyada suncon () manhvanın "renesansı" baş verib.

2000-ci illərdə internet, personal komyuter və smartfonların inkişafı və yayılması ilə, bir sıra manhva yaradıcıları işlərini bu yeni istehlak növünə uyğunlaşdırıblar. Beləliklə, ölkədə çap olunan manhva azalmaqdadır və onun əvəzinə webtoon (; ) populyarlığı yüksəlməkdədir.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Manhva