Qalisiya döyüşü

Qalisiya döyüşü və ya Lvov döyüşü— Birinci Dünya müharibəsinin əvvəlində Rusiya və Avstriya-Macarıstan İmperiyası arasında baş verən döyüşdür. Avstriya-Macarıstan ordusunun məğlubiyyətindən sonra ruslar Lvov şəhərini ələ keçirdilər və şərqi Qalisiya bölgəsində nəzarəti təmin etdilər.

 Döyüşdən əvvəlki vəziyyət 
Avqustun əvvəlində Rusiya ilə müharibə demək olar ki, müəyyən olduqda, Avstriya-Macarıstan baş qərargah rəisi Conrad von Hötzendorf şimal ordularına (1-ci və 4-cü ordular) Polşa krallığına hücum etmək qərarına gəldi. Rus ordusunun tezliklə Şərq Cəbhəsi üçün böyük güc toplaya biləcəyindən qorxan Von Hötzendorf, yeganə həll yolunu dərhal əməliyyata başlamaqda gördü. Komandir Almaniyanın Polşa hücumunu da dəstəkləyəcəklərinə ümid etdi, ancaq bölgədəki məhdud sayda alman əsgərinin müdafiənin güclü olması bu ümidi pozdu. Beləliklə, Polşaya tək girməli olan 1-ci və 4-cü Avstriya-Macarıstan orduları, 4-cü və 5-ci rus orduları tərəfindən qarşılandı. Digər tərəfdən, Avstriya-Macarıstanın Lvov üzərində hərəkət edəcəyini düşünən Rusiya ordusunun cənub-qərb cəbhəsinin komandiri Nikolay İvanov 3-cü və 8-ci ordularla şərqi Qalisiya bölgəsinə hücum etməyi planlaşdırırdı.

 Döyüş 
Viktor Danklın rəhbərliyindəki 3-cü Avstriya-Macarıstan ordusu Lublində 4-cü Rusiya ordusu ilə görüşdü və Baron Salzanın nəzarəti altında bu qüvvəni geri çəkilməyə məcbur etdi. Krasnik döyüşü adlanan bu qarşıdurmada 6000 rus əsgəri əsir alındı. 4-cü Avstriya-Macarıstan ordusu, Çankmdan Denkl'e doğru irəliləyərək, Komarov döyüşü zamanı Pavel Plehve komandanlığı altında 5-ci Rusiya ordusunu geridə qoydu, 20,000 rus əsgərini əsir aldı. Bunun əksinə olaraq, Avstriyalıların Rusiya ordusunu mühasirədə saxlama cəhdi nəticəsiz qaldı.

Rusların şimal bölgədə geri çəkildiyini müşahidə edən Avstriya ordusu İvanovun komandanlığı altındakı sol qoşunlarına hücum etdi. Nikolay Ruzskiy və Alexey Brusilov'un komandanlığı ilə 3-cü və 8-ci Rusiya orduları İvanov Avstriya-Macarıstan qüvvələri üzərində qələbə qazandı. Pis yollar səbəbiylə 2 günlük irəliləmələrini dayandırmalı olan ruslar, düşmən qüvvələrinə Gnila Lipa Döyüşü adlanan bu hücumda bərpa etmək üçün fürsət vermədilər.

Əvvəlki qarşılaşmada ruslara təslim olmalı olan Avstriya Ordusu qoşunları şimaldan çıxartmağı planlaşdırarkən, İvanov Plehve komandanlığı altında 5-ci Rusiya Ordusuna əmr verdi və Rava Ruska döyüşü adlanan qarşıdurmadan sonra avstriyalılara hücum etdi. İkinci Avstriya ordusu Serbiya tərəfindən gücləndirildi, lakin bu tədbir Avstriyanın Qalisiya cəbhəsinin süqut etməsinə və Rusiyanın Lvovu ələ keçirməsinə mane olmadı.

 Nəticə 
Slavyanların avstriyalılar tərəfindən geri alınması əks nəticə verdi və bəziləri ruslar tərəfə keçdi. 11 sentyabr döyüşünün sonunda ruslar 120.000 əsiri götürdü, ancaq 40.000 məhbus da daxil olmaqla 324.000 əsgərini itirdi.Jaques>Tony Jaques. Dictionary of Battles and Sieges. Greenwood Publishing Group. 2007. P. 380John Ashley Soames Grenville. A History of the World from the 20th to the 21st Century. Psychology Press, 2005. P. 89Schindler>John Richard Schindler. A hopeless struggle: the Austro-Hungarian army and total war, 1914–1918. McMaster University, 1995. P. 91Stone162>David R. Stone. A Military History of Russia: From Ivan the Terrible to the War in Chechnya. Greenwood Publishing Group, 2006. P. 162 Karpat dağlarına 100 mil məsafəni qət edən ruslar Przemy qalasını mühasirəyə aldılar və 100 gündən çox davam edən Przemy mühasirəsini başlatdılar. Döyüşün sonunda Avstriya-Macarıstan ordusu böyük zərər gördü və Avstriya ərazisi həssas oldu. Tannenberq döyüşündə ağır məğlubiyyətə uğrayan ruslar Lvovdakı bu qələbədən sonra tarixdəki pis xatirələrini dəfn etmək fürsəti əldə etdilər.

 Qarşılıqlı qüvvələr 

 Rus ordusu 
Cənub-qərb Rus cəbhəsi. Baş komandir — Nikolay İvanov, Naş qərargah rəisi — Mikayıl Alekseyev
 4-cü ordu. komandiri — Anton von Saltza (Krasnik döyüşündən sonra yerini Aleksey Evertə verdi)
 XIV. korpus
 XVI. korpus
 5-ci ordu. komandiri — Pavel Plehve
 V.korpus
 XVII.korpus
 XIX.korpus
 XXV.korpus
 3-cü ordu. komandiri — Nikolay Ruzsky — qərargah rəisləri — Vladimir Mikhailovich Dragomirov, Nikolay Dukhonin, Mikhail Bonch-Bruevich
 IX.korpus
 X.korpus
 XI.korpus
 XXI.korpus
 8-ci ordu. komandiri — Aleksey Brusilov — qərargah rəisi Anton Ivanovich Denikin
 VII.korpus
 VIII.korpus
 XII.korpus
 XXIV.korpus

 Avstriya-Macarıstan ordusu 
 Ordu qrupu Kummer
 7-ci süvari alayı
 səfərbərlik birlikləri
 1-ci ordu. komandiri — Viktor Dankl
 I.korpus (Krakov) — 5-ci və 46-cı piyada alayları
 V.korpus (Bratislava) — 14-cü, 33-cü ve 37-ci piyada alayları
 XII. piyada alayı
 III. süvari alayı
 IX. süvari alayı
 4-cü ordu. komandiri — Moritz von Auffenberq
 II.korpus — 4-cü, 13-cü və 25-ci piyada alayları
 VI.korpus — 15-ci, 27-ci ve 39-cu piyada alayları
 IX.korpus — 10-cu və 26-cı piyada alayları
 XVII.korpus (müharibə başlayanda quruldu) — 19-cu piyada alayı
 VI. süvari alayı
 X. süvari alayı
 3-cü ordu komandiri — Rudolf Brudermann
 XI. korpus (Lvov) — 30-cu piyada alayı
 XIV. korpus (Innsbruck) — 3-cü, 8-ci və 44-cü piyada alayları
 23. piyada alayı
 41. piyada alayı
 2. süvari alayı
 4. süvari alayı
 Ordu qrubu Kövess (2-ci ordunun nəzdində)
 II. korpus (Graz) — 6-cı, 28-ci və 22-ci piyada alayları
 XII. korpus (Hermannstadt) — 16-cı, 35-ci. və 38-ci piyada alayları
 11. piyada alayı
 43. piyada alayı
 20. piyada alayı
 1. süvari alayı
 5. süvari alayı

 Ədəbiyyat 

 Tuchman, Barbara, The Guns of August (1962)
 Tucker, Spencer, The Great War: 1914–18 (1998)
 Nikolai Golovin. Great battle for Galicia 


 İstinadlar 

Kateqoriya:Birinci Dünya müharibəsi