Karel Fabrisius

Karel Pietersz. Fabrisius (Hollandiya: Carel Fabritius; ) — hollandiyalı rəssam. Rembrandtın şagirdi olmaqla bərabər Amsterdamdakı studiyasında çalışıb. Delft məktəbinin üzvü olan Fabrisius öz bədii üslubunu inkişaf etdirdi və perspektiv və işıqlandırma ilə sınaqdan keçirdi. Əsərləri arasında Delft mənzərəsi (1652), Qızılfinç (1654) və Sentry (1654) də var.

 Həyatı 
Karel Pietersz. Fabrisius 1622-ci ilin fevral ayında Hollandiya Respublikasındakı on yaşlı Bemster polderində yerləşən Midenbeemster kəndində anadan olmuş və həmin ilin 27 fevralında vəftiz edilmişdir. O, bir rəssam və məktəb müəllimi Peter Karelsz-in oğlu idi.Onun iki kiçik qardaşları Barent və Johannes vardı, onlar da rəssam oldu.

Əvvəlcə dülgər kimi çalışdı. 1640-cı illərin əvvəllərində qardaşı Barent ilə birlikdə Amsterdamdakı Rembrandt studiyasında oxudu. 1650-ci illərin əvvəllərində Delft-ə köçdü və 1652-ci ildə Delft rəssamlarının gildiyasına qoşuldu.

Fabrisius, 1654-cü il oktyabrın 12-də şəhərin dörddə bir hissəsini məhv edən Delft silah tüfəng jurnalının partlayışına düşərək, studiyası və bir çox rəsm əsəriylə birlikdə öldü. Yalnız onca rəsm əsəri qalıb. Haubraken'in dediyinə görə, tələbəsi Mattias Spoors və kilsə keşişi Simon Decker birlikdə bir rəsm üzərində işlədikləri üçün onunla birlikdə öldü.
Arnold Bonun xatirəsinə yazdığı bir şeirdə o, Karel Faber adlanır.

 Yaradıcılıq 
Rembrandtın bütün şagirdlərindən Fabrisius öz bədii üslubunu inkişaf etdirən yeganə insan idi. Rembrandtın tələbələrindən yalnız Fabrisius orijinal bir bədii üslub inkişaf etdirə bildi. Xiaroskuro pyesini əsasən qaranlıq fonda ötürməkdə portretlərində mükəmməlliyə nail olan Rembrandtdan fərqli olaraq, Karel Fabrisius, soyuq rənglərdən istifadə edərək kətan üzərindəki cisimlərin işığının və konturlarının ötürülməsinin texniki tərəfinə böyük əhəmiyyət verərək, modeli bir qədər işıqlandırılmış toxumalı fona qoydu.İntibah dövründən ikonoqrafiyaya diqqət çəkərək, Fabrisius rəssamlığın texniki tərəfləri ilə maraqlandı.Parlaq bir rəsm üslubunda forma yaratmaq üçün sərin rəng harmoniyalarından istifadə etdi.
"Delft mənzərəsi" ndə (1652) əks olunan mürəkkəb fəza effektləri və səxavətli isladılmış fırça ilə hazırlanmış şirəli bir fırça vurması ("Qızılfinç", 1654) ilə maraqlanmışdır. Bütün bu keyfiyyətlər Delftin ən məşhur rəssamları Vermeer və de Huçun əsərlərində görünür; ehtimal ki, Fabrisiusun onlara güclü təsiri olmuşdur.

 Şəkillər 

 Əsərlərin siyahısı 
 1640–cı ildə Vəftizçi Yəhyanın başından başı, kətan yağ, 149 x 121 sm, Rijksmuseum Amsterdam
 1643–cü ildə Lazarın yetişdirilməsi, kətanlara yağ, Milli Muzey, Varşava
 1643–1645–ci illərdə Həcər və Mələk, kətan üzərindəki yağ, 157.5 x 136 sm, Residenzgalerie Salzburg
 1644–cü ildə Dəsmal ilə oturmuş qadının portreti, Ontario İncəsənət Qalereyası, Toronto
 1645–ci ildə Avtoportret, paneldə yağ, 65 x 49 sm, Muzey Boijmans Van Beuningen, Rotterdam 
 1645–1647–ci illərdə Tuval üzərindəki civə və Aglauros yağı, 72.4 x 91.1 sm, Boston Gözəl Sənətlər Muzeyi
 1646–cı ildə Yaşlı bir adamın portreti, lövhədə yağ, Luvr
 1646–1651–ci illərdə Süpürgəsi olan bir qız, kətan yağı, 107.3 x 91.4 sm, Rembrandt olaraq imzalanmış, Milli Sənət Qalereyası, Washington D.C
 1649–cu ildə Abraham de Potterin portreti, kətan üzərindəki yağ, 68.5 x 57 sm, Rijksmuseum, Amsterdam 
 1652–ci ildə Delft mənzərəsi, Musiqi Aləti Satıcı Stolu, paneldəki kətan yağ, 15.4 x 31.6 sm,London Milli Qalereyası
 1654–cü ildə Qızılfinç, paneldəki yağ, Mauritshuis Haaqa
 1654–cü ildə Mühafizəçi, tuvaldakı yağ, 68 x 58 sm, Staatliches Muzeyi Schwerin Schwerin
 1654–cü ildə  Kürklü papaqda olan gənc kişi, kətan üzərindəki yağ, 70.5 x 61.5 sm, London Milli Qalereyası (yəqin ki, özünün portreti)

 Xarici keçidlər 
 Karel Fabrisius Artcyclopedia da
 Karel Fabrisiusun əsərləri və ədəbiyyatı
 Vermeer və Delft məktəbi

 İstinadlar