Etel Kennedi

Etel Skeykl Kennedi (tam adı: ; ) — Amerikalı insan hüquqları müvəkkili. ABŞ senatoru Robert Kennedinin həyat yoldaşı, Corc Skeykl və Enn Brennekin altıncı övladıdır. 1950-ci ildə Robert F. Kennedi ilə ailə həyatı qurub. Cütlüyün on bir övladı var.

Həyat yoldaşı 1968-ci il iyunun 5-də sui-qəsdə məruz qalıb həyatını itirdikdən qısa müddət sonra Etel, Robert F. Kennedi Ədalət və İnsan hüquqları Mərkəzini yaratmışdır. Xeyriyyəçiliklə məşğul olan bu qeyri-kommersiya təşkilatının yaradılmasında məqsəd Robert F. Kennedinin ədalətli və sülhsevər dünya arzusunu reallaşdırmaqdır. 2014-cü ildə Etel Kennedi prezident Barak Obama tərəfindən Prezident Azadlıq medalı ilə təltif edilmişdir. Massaçusetsdə yaşayırdı. 2024-cü ildə vəfat edib.

 Həyatı və təhsili 
Etel Skeykl Çikaqoda biznesmen Corc Skeykl və katibə Enn Brennekin ailəsində dünyaya göz açıb. Valideynləri 1955-ci ildə təyyarə qəzasında dünyalarını dəyişiblər.Schlesinger, Arthur Meier Jr. (2002). Robert Kennedy and His Times. Houghton Mifflin Harcourt, p. 87 Etel Skeyklların yeddi uşağının altıncısı, dörd qızından üçüncüsüdür. Özündən böyük beş bacı-qardaşı: Corcen (1918–1983), Ceyms (1921–1998), Corc (1922–1966), Raşten (1923–2003), Patrisiya (1925–2000) və bir kiçik bacısı var: Enn (1933). Corc holland mənşəli protestant, Enn isə irland mənşəli katolikdir. Etel və bacı-qardaşları Qrinviçdə katolik kimi böyüyüblər. 
Corc Skeykl hazırda SGL Carbon şirkətinin tərkibində olan Böyük Göllər Karbon Korporasiyasının təsisçisi olub. Etel yalnız qızlar üçün nəzərdə tutulmuş Qrinviç Akademiyasında təhsil alıb və 1945-ci ildə Manhettendə Müqəddəs Qəlb Monastırından məzun olub.

1945-ci ilin sentyabrında Skeykl Manhettenvil Kollecində təhsil almağa başlayır və burada gələcək baldızı Cin Kennedi Smit ilə qrup yoldaşı olur. Etel Cinin qardaşı Robert F. Kennedi ilə 1945-ci ilin dekabr ayında Kvebekdəki Mon Tramblan Rizortda () xizək gəzintisi zamanı tanış olmuşdu. Səfər zamanı Robert Kennedi Etelin böyük bacısı Patrisiya ilə görüşməyə başlamışdı. Münasibətləri başa çatdıqdan sonra isə Etel ilə görüşürdü. Bu zaman Etel onun böyük qardaşı Con F. Kennedinin  1946-cı il ABŞ Konqresi üçün kampaniyasına rəhbərlik edirdi; hətta Etel öz kollec tezisini Con F. Kennedinin Niyə İngiltərə yatır? kitabı haqqında yazmışdı. Skeykl 1949-cu ildə Manhettenvili bakalavr dərəcəsi ilə bitirmişdir.

 Ailə həyatı 
300px|thumb|right|Robert və Etel Kennedilər
Robert Kennedi və Etel Skeykl 1950-ci ilin fevralında nişanlanmış, 17 iyun 1950-ci ildə evlənmişdilər. Nikahları Qrinviçdə Müqəddəs Məryəm Katolik Kilsəsində keçirilmişdir.

1950-ci illərdə Robert F. Kennedi federal hökumətdə Birləşmiş Ştatlar Senatında bir məsləhətçi olaraq təhqiqatçı kimi fəaliyyət göstərmişdir. Kennedilər Virciniya ştatındakı bir mülkü (Hikeri Hill) Robertin qardaşı Con və həyat yoldaşı Cekidən satın alırlar. Robert və Etel Kennedi evlərində çoxsaylı toplantılar keçirir və özlərinin görkəmli və eklektik qonaqları ilə tanınırdılar.

1962-ci ildə Prezident Kennedi Etel və Roberti 28 günlük xoşməramlı səfər çərçivəsində on dörd ölkəyə göndərdi. Səfər qeyri-rəsmi olsa da, səfər boyu ev sahibi dövlətlər cütlüyü Prezident və Birinci xanım kimi qarşılamışdılar.

22 noyabr 1963-cü ildə Etel öz həyat yoldaşından Prezident Kennedinin sui-qəsdə məruz qaldığını öyrənir. Telefona cavab verən Etel zəng edənin Con Edqar Huver olduğunu görüb dəstəyi Robertə ötürür. Daha sonra Robert Etelə qardaşının öldürüldüyü xəbərini verir. FTB-nin rəhbəri daha əvvəl Baş Prokurorun evinə zəng etməmişdi. Deyilənə görə, Etel sui-qəsd xəbərindən sarsılmış və Prezident Kennedinin uşaqları üçün narahat olmuşdu.Oppenheimer, p. 352.

Etel həyat yoldaşını 1968-ci il Prezident seçkilərində iştirak etmək üçün Demokratik partiyaya daxil olmağa vadar edir. Bioqraf Evan Tomas onu Robert F. Kennedinin "Ağ Ev uğrunda yarışda ən ardıcıl müdafiəçisi" kimi təsvir edirdi.

 Robert F. Kennedinin qətli 

1968-ci il iyunun 5-i gecə 12:00-dan bir qədər keçmiş Robert F. Kennedi Sərxan Sərxan tərəfindən ağır yaralanır və ertəsi gün vəfat edir. ABŞ Prezidenti Lindon Conson milli matəm günü elan edir. İyunun 19-da Etel, Consona əlyazma məktub göndərərək ona və həyat yoldaşı ABŞ-nin Birinci xanımı Ledi Börd Consona özünə və Kennedi ailəsinə göstərdikləri köməyə görə minnətdarlığını bildirir. Yoldaşının qətlə yetirilməsinin ardından Etel Kennedi ictimaiyyətə bir daha əsla evlənməyəcəyini bildirir. Bir müddət onu yeməklərdə, yığıncaqlarda və teatrlarda müğənni və ailə dostu Endi Vilyams müşayiət edir.

 Uşaqları 
Robert və Etel Kennedilərin on bir övladı var: Ketlin, Cozef, Robert, Devid, Kortni, Maykl, Kerri, Kristofer, Maks, Duqlas və Rori. Rori atasının qətlindən sonra dünyaya gəlmişdir. Ketlin 1995-2003-cü illərdə Merilendin leytenant-qubernatoru kimi fəaliyyət göstərib. Cozef 1987-1999-cu illərdə Massaçusets 8-ci konqres ərazisindən ABŞ Nümayəndələr Palatasının üzvü olub.

Mediada Etel Kennedinin valideynliyi "qəribə", "mübahisəli", "sərt sevgi", "laqeyd" və "əsəbi" kimi təsvir edilirdi. 1997-ci ildə Kennedinin uşaqları haqqında məlumatların birində Vanity Fair "bir oğlunun narkotik maddədən istifadə həddini aşdığına görə dünyasını dəyişdiyini, digərinin heroin saxladığına görə tutulduğunu, Conun avtomobili diqqətsiz idarə etməsi ucbatından bir qızın ömürlük iflic olduğunu, eləcə də Kennedi qardaşlarının ümumən şit xarakterlərinin onları bəzən xoşagəlməz vəziyyətlə üz-üzə qoyduğunu" qeyd edirdi. Bu qeydlər müvafiq olaraq Devid, Robert və Cozef Kennedilər barədədir.

 Robert F. Kennedi Ədalət və İnsan hüquqları Mərkəzi 
Etel Kennedi 1968-ci ildə Robert F. Kennedi Ədalət və İnsan hüquqları Mərkəzini (hazırda Robert F. Kennedi İnsan hüquqları adlanır) qurmuşdur.

2001-ci ilin fevralında Kennedi İqualadakı həbsxanada Rodolfo Montiel və digər kəndli fəalı ziyarət etmiş, ABŞ ətraf mühit qrupu olan Syerra Klubunun adından Rodolfoya Çiko Mendes mükafatını təqdim etmişdi.

2016-cı ilin martında Wendy's direktoru Nelson Peltzin Palm Biçdəki evinin önündə addımlayıb işçilərin maaşının artması üçün şirkəti hər funt pomidora görə bir sent əlavə ödənilməsinə inandırmağa çalışan yüzlərlə insanın arasında Etel Kennedi də var idi.

2018-ci ilin sentyabrından Kennedinin qızı Kerri Kennedi Mərkəzin prezidentidir.

 Sonrakı həyatı 
250px|thumb|right|Etel Kennedi 1999-cu ildə
Kennedi 2009-cu ilin dekabrında Hikeri Hilli 8,25 milyon dollara satır.

2008-ci ildə Demokratik Partiyanın ön seçimlərində Etel Kennedi Barak Obamaya dəstək verir. O, Virciniya qubernatorluğuna namizəd Brayan Moran da daxil olmaqla, çox sayda siyasətçi üçün Hikeri Hilldə maliyyə vəsaitinin toplanmasını təşkil etmişdi. Kennedi 2008-ci ilin iyununda Hikeri Hilldə Obama üçün 6 milyon dollarlıq vəsaitin toplandığı qonaqlıq vermişdi. 28,500 dollarlıq bir şam yeməyi, keçmiş Demokrat prezidentlik namizədi və Demokratik Milli Komitənin sədri Hovard Dinin rəhbərliyi ilə təşkil edilmişdi.

2012-ci ildə Kennedi özü haqqında sənədli filmə çəkilir. Filmin rejissoru sonbeşiyi, qızı Rori idi. Etel adlanan filmdə Kennedinin siyasətə daxil olduğu ilk illər, Robert F. Kennedi ilə birlikdə keçən həyatı və onun ölümündən sonra a on bir övladını təkbaşına böyütməsindən danışılır. Film Etellə keçirilən müsahibələri, ailə videolarını və arxiv şəkillərini təqdim edir.

2014-cü ilin avqustunda yan amiotrofik skleroza maliyyə yardımının edilməsi və xəstəlik barədə məlumatlılığın artırılması məqsədilə Kennedi Prezident Barak Obamanı buzlu vedrə yarışına qoşulmağa çağırmışdı. Obama yarışdan iştirakdan imtina etmiş və Etel Kennediyə öz minnətdarlığını bildirərək xəstəlikdən əziyyət çəkənlərə maliyyə vəsaiti ayırmışdı.Laura Stampler, Obama Declines Ice Bucket Challenge , Time (August 12, 2014).

2014-cü ildən etibarən Kennedi yayları Floridada, qışı isə Massaçusetsdə Keyp Kod yarımadasında keçirirdi.

2024-cü ilin 10 oktyabr tarixində vəfat edib.

 Xatirəsi və mükafatları 
1981-ci ildə Prezident Ronald Reyqan Ağ Ev Qızılgül Bağında Kennedini Robert F. Kennedi medalı ilə təltif etmişdir.

2014-cü ildə Anakostiya çayı üzərindəki körpü Vaşinqton şəhərində göstərdiyi sosial fəallığa və ətraf mühitlə bağlı apardığı təbliğata görə onun şərəfinə Etel Kennedi Körpüsü adlandırılmışdır.

Həmçinin 2014-cü ildə Prezident Obama tərəfindən həyatını "sosial ədalət, insan hüquqları, ətraf mühitin qorunması və dünyadakı dəyişikliyə təsir etmək üçün saysız-hesabsız ümidlər yaratmaqla yoxsulluğun azaldılmasına həsr etməsi" səbəbindən Prezident Azadlıq medalı ilə təltif edilmişdir.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 


 Sənədli film – Etel (2012)

Kateqoriya:ABŞ kübarları
Kateqoriya:Hollandəsilli amerikalılar
Kateqoriya:ABŞ-nin Roma katolikləri
Kateqoriya:Kennedi ailəsi
Kateqoriya:Müqəddəs Qəlb Monastırının məzunları
Kateqoriya:Çikaqoda doğulanlar
Kateqoriya:Robert Frensis Kennedi
Kateqoriya:Nyu-York ştatı siyasətçilərinin həyat yoldaşları
Kateqoriya:Prezident Azadlıq medalı ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:İllinoys katolikləri
Kateqoriya:İrlandəsilli amerikalılar