Benzotriazol

Benzotriazol (azimidobenzol) — kimyəvi formulası C6H5N3 olan heterosiklik üzvü birləşmədir.
 Fiziki xassələri 
Benzotriazol – rəngsiz və ya ağ(hərdən tünd gəhvəyi) rəngdə olan kristaldır
 Alınması 
1.2.3 benzotriazolu  o- fenilendiaminin diazotlaşma reaksiyası zamanı almaq olar.
 600px

Eynilə o-fenilendiaminlərdən  1 əvəzedici törəmələr alınır, 2 əvəzedici törəmələr isə  o-aminazo- birləşmələrin oksidləşməsi reaksiyası zamanı əldə etmək olar.

 Kimyəvi xassələri 

Benzotriazol spirtlərdə, benzolda, toluolda, metanolda yaxşı, suda isə  praktiki olaraq həll olunmur.
Benzotriazol amfoter xüsusiyyətləri nümayiş etdirir.

 300 px

Benzotriazolun alkillləşməsi reaksiyası 1-ci vəziyyətdə  baş verir, alkilləşmə  agentinin həddin- dən artıq olması ilə 1,3-dialkilbenzotriazolun duzları alınır.
Elektofil əvəzetmə  4 və ya 7 vəziyyətdə turş mühitdə baş verir. Perxlorat və kalium permanqanatla reaksiyası zamanı 1,2,3-triazol-4,5-dikarbon turşusu alınır.

 Tətbiqi 
Benzotriazol analitik kimyada kadmiyumu və nikeli təyin etmək üçün, mis (II), gümüş (I), sink (II), osmium (VIII) birləşmələrinin qravimetrik  təyini zamanı  və gümüşün titrimetrik təyin edilməsi üçün istifadə olunur. Sənayedə korroziya inhibitoru kimi istifadə olunur.
Benzotriazolu yağlayıcı–soyuducu maddələrdə, antifrizlərdə, hidravlik mayelərdə istifadə edərək metalların birləşmələrin içinə daxil olmasının qarşısını alaraq parçalanmasına yol vermir.

 Mənbə 

 Большой энциклопедический словарь.  Химия изд.2 (1998) -  c.72 
 Синтезы органических препаратов.  Сборник 3 (1952) -  c.104

Kateqoriya:Azot heterotsiklləri