İndoneziya rupiyası

Rupiya (Rp) İndoneziyanın rəsmi pul vahididir. İndoneziya Bankı tərəfindən verilmiş və nəzarət edilən İndoneziya rupiyası üçün ISO 4217 valyuta kodu IDR-dir. "Rupiya" adı Sanskritcə gümüş, rupyakam (रूप्यकम्) sözlərindən yaranmışdır. dir. Qeyri-rəsmi olaraq, İndoneziyalılar rupiyaya aid  "perak" (İndoneziya dilində "gümüş" ) sözündən də istifadə edirlər.Rupiya 100 sen-ə bölünür, baxmayaraq ki, inflyasiya nəticəsində sene aid bütün sikkələr və əskinaslar köhnəlmişdir.
1946-cı ildə müstəqillik uğrunda mübarizə aparan İndoneziya millətçiləri tərəfindən təqdim edilən bu pul İkinci Dünya müharibəsinin Yapon işğalı əsnasında təqdim edilən Niderland Hind quldeninin bir versiyasını əvəz etdi. İlk illərdə rupiya, digər valyutalarla birlikdə istifadə edildi, hollandların təqdim etdiyi quldenin yeni bir versiyası da daxil idi.
Riau adaları və Yeni Qvineyanın İndoneziya yarısı (İrian Barat) keçmişdə rupiyanın öz variantlarına sahib idilər, lakin bunlar 1964 və 1971-ci illərdə müvafiq olaraq milli rupiyaya daxil edilmişdir.

Redenominasiya
Rupiyanı redenominasiya (dövriyyə valyutasında istifadə olunan əskinas sikkələrinin nominal dəyərinin dəyişdirilməsi prosesi) etmək üçün uzun müddətdir davam edən təklif hələ rəsmi qanunvericilik baxışı almamışdır. 2010-cu ildən bəri İndoneziya Bankı İndoneziyanın valyuta səlahiyyətlisi olaraq bir neçə dəfə valyutanın son üç sıfırının aradan qaldırılmasını əməliyyatın dəyərinə təsir etməyəcəyini söyləyərək əməliyyatların aparılmasını asanlaşdırmağa çağırdı. 2015-ci ildə hökumət Nümayəndələr Palatasına rupiyanın yenidən təyinetmə qanun layihəsini təqdim etdi, lakin hələ müzakirə olunmadı. 2017-ci ildə Bank İndoneziyanın qubernatoru Aqus Martovardoco çağırışı təkrarladı, yenidən planlaşdırma dərhal başlasa prosesin 2024 və ya 2025-ci ilə qədər tamamlanacağını söylədi.It is time for rupiah redenomination, central bank says , Jakarta Post, 30 May 2017

+Banknotlar Hazırda  Dəyişməyi planlaşdırdı100.000 10050.000 5020.000 2010.000 105.000 52.000 21.000 1

+Sikkələr Hazırda Dəyişməyi planlaşdırdı500 50¢200 20¢100 10¢

Mövcud hüquqi tender
Hazırkı rupiya 100 rupiyadək 1000 rupiyadək olan sikkələrdən (1 rupiya rəsmi qanuni tenderdir, lakin təsirsizdir və tirajlanmır) və 1000 rupiyadan 100.000 rupiyadək olan əskinaslardan ibarətdir. 14.294.50 rupiya dəyərində 1 ABŞ dolları ilə (13 İyun 2019, 12.00 UTC) İndoneziyanın ən böyük banknotu, təxminən $ 7.00 dəyərindədir.

Sikkələr
Hal-hazırda dövriyyədə iki seriyalı sikkələr var: alüminium, bürünc və nikel sikkələr 1991 və 2010-cu illər arasında 50, 100, 200, 500 və 1000 rupiyadır. Köhnə pullar seriyası getdikcə yoxa çıxır. Kiçik denominasiya sikkələrinin aşağı dəyəri və ümumi çatışmazlığı (50 rupiyadan aşağı), supermarket və mağazalardakı son bir neçə rupiya əvəzinə (ya da aşağıya) yuvarlanması adi haldır.Bank to redenominate rupiah   İndoneziyanın milli qəhrəmanlarının yer aldığı yeni pul nişanları 2016-cı ildə 100, 200, 500 və 1000 rupiya nominasiyalarında buraxıldı.

İndoneziya rupiya sikkələriInstrumen Tunai. Bank Indonesia ŞəkilDəyərSeriyaDiametrQalınlığıÇəki MaterialZahiri tərəfi Əksi Mövcudluq136x136px Rp 50  1999  20 mm  2 mm  1.36 qAlüminium Qaruda PançasilaQara rəngli Oriole quşu və sikkə dəyəri Çox aşağı136x136px Rp 100  1999  23 mm  2 mm  1.79 q Xurma kakadu quşu və sikkə dəyəri Yüksək136x136px Rp 200 2003  25 mm  2.3 mm  2.38 q Bali mina quşu və sikkə dəyəri136x136pxRp 500  1991 24 mm  1.8 mm  5.29 q Alüminium-bronz Yasəmən çiçəyi və sikkə dəyəri aşağı136x136px 1997  1.83 mm  5.34 q  aşağı136x136px 2003  27 mm  2.5 mm  3.1 q  Alüminium  Yüksək136x136px Rp 1,000 1993  26 mm  2 mm 8.6 q Bi-metal, nikel və alüminium bürüncXurma ağacı və sikkə dəyəri Çox aşağı136x136px 2010  24.15 mm  1.6 mm 4.5 q Nikel örtüklü polad Qaruda Pançasila və sikkə dəyəri Anqlunq və QedunqYüksək (tirajı 719 milyondur)

Əskinaslar

İndoneziyada dövriyyəyə buraxılan əskinaslar 2000 (1000 rupiya), 2001 (5000 rupiya), 2004 (20.000 və 100.000 rupiya), 2005 (10.000 və 50.000 rupiya), 2009 (2000 rupiyanın yeni nominası), 2010 (tarixin yenidən işlənmiş versiyası) 10.000 rupiya) və 2011 (20.000, 50.000 və 100.000 rupiyanın yenidən işlənmiş versiyaları). 1998-1999-cu illər qeydləri 31 dekabr 2008-ci ildən bəri qanuni bir tender deyildi (lakin Bank İndoneziyada 30 dekabr 2018-ci ilə qədər dəyişdirilə bilər). Əvvəlki qeydlər, təhlükəsizlik xüsusiyyətlərinin olmaması və Suxarto rejimi ilə əlaqələndirilməməsi səbəbindən artıq qanuni bir tender deyil , lakin 20 avqust 2010-cu ilədək Bank İndoneziya ofislərində mübadilə edilə bilər.Bank Indonesia says Suharto banknotes invalid from Aug. 21 | Asian Economic News | Find Articles at BNET . Findarticles.com. Retrieved on 28 July 2011.

Ən kiçik cari not təxminən 0.07 ABŞ dolları dəyərində olduğundan, hətta avtobus tarifləri kimi kiçik əməliyyatlar da notlarla aparılır və 1000 rupiya sikkəsi 1000 rupiya notundan daha çox olur. Hökumət əvvəlcə bunun dəyişəcəyini elan etdi, 2000 rupiya not ilə 1000 rupiyanı, bu məzmunu bir sikkə ilə əvəz etdi.News . Jawaban.Com (3 March 2008). Retrieved on 2011-07-28. Uzun bir gecikmədən sonra bu təklifə yenidən baxıldı ki, 9 iyul 2009-cu il tarixində BI (Bank İndoneziya) tərəfindən 2000 rupiya əskinaslar buraxıldı və 10 iyul 2009-cu il tarixdən etibarən qanuni ödəmə kimi dövriyyəyə buraxılan əskinaslar Siaran Pers No.11/ 19 /PSHM/Humas – Bank Sentral Republik Indonesia . Bi.go.id (9 July 2009). Retrieved on 2011-07-28. 1000 rupiya notu çıxarmadan edildi.

1000 rupiyadan aşağı olan (köhnə seriya) notların aşağı dəyəri, artıq dövriyyə edilməməsinə baxmayaraq, bəziləri bank sistemindən kənarda aşağı "uang pasar" (eynən bazar pulu) olduğu üçün getdikcə qeyri-rəsmi əməliyyatlarda daha aşağı vəziyyətdə istifadə olunur.

Prezidentin 5 sentyabr 2016-cı il tarixli 31 nömrəli Fərmanından sonra Bank İndoneziya milli qəhrəmanların yer aldığı yeddi yeni əskinas dizaynını təqdim etdi:

 2016 İndoneziya Rupiyası "Milli Qəhrəmanlar" Seriyası Şəkil Dəyər Əsas rəng Təsvir Buraxılış tarixi Qarşı Əks Qarşı Əks 150px 150px Rp 1,000 Sarı-Boz Cut Nyak Meutia Tifa rəqsi və Banda Neira 19 dekabr 2016 150px 150px Rp 2,000 Boz Məhəmməd Husni Tamrin Pirinq rəqsi və Sianok Canyon 19 dekabr 2016 150px 150px Rp 5,000 Açıq-qəhvəyi İdham Xalid Qambyonq rəqsi və Bromo dağı 19 dekabr 2016 150px 150px Rp 10,000 Bənövşəyi Frans Kaisiepo Pakarena rəqsi və Vakatobi Milli Parkı 19 dekabr 2016 150px 150px Rp 20,000 Yaşıl Sam Ratulanqi Qonq rəqsi və Deravan adaları 19 dekabr 2016 150px 150px Rp 50,000 Mavi Cuanda Kartavidcaya Leqonq rəqsi və Komodo Milli Parkı 19 dekabr 2016 150px 150px Rp 100,000  Qırmızı Sukarno və Məhəmməd Hatta Topenq Betavi rəqsi və Raca Ampat adaları 19 dekabr 2016

Həmçinin bax
İndoneziya iqtisadiyyatı

İstinadlar

Xarici linklər
 Daily rupiah exchange rates from other currencies  (Bank İndoneziya dərəcələri)
 Historical and current banknotes of Indonesia  

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə valyutalar