Abastumani astrofizika rəsədxanası

Abastumani Astrofizika Rəsədxanası — Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyası elmi tədqiqat müəssisəsi. Abastumani qəsəbəsi yaxınlığındakı Kanobili dağındanda yerləşir. Rəsədxana dəniz səviyyəsindən 1650 m yüksəklikdədir. Rəsədxana İli Dövlət Universitetinin tabeçiliyindədir.

 Rəsədxananın rəhbərləri 
1932—1992-ci illərdə — Yevgeni Kirilloviç Xaradze. 1992-ci ildən rəsədxananın fəxri direktorudur. 1992 — 1 may 2006-cı il — Rolan İliç Kiladze. 1 may 2006-cı ildən  — Georgi Cavaxişvili.

 Ümumi məlumat 
SSRİ-də ilk yüksək dağ astrofizika rəsədxanası kimi 1932-ci ildə yaradılmışdır. İlk öncə rəsədxana Abastumani qəsəbəsində fəaliyyət göstərmiş. Beş il sonra rəsədxana Kiçik Qafqazın Kanobili dağına ( 1650 m) köçürülmüş. Bu ərazi özünün açıq səması və sabit atmosferi ilə fərqlənirdi. Hələ 1892-ci ildə Abas-Tuman qəsəbəsində Rusiyanın ilk dağ rəsədxanası mövcud idi. Müvəqqəti fəaliyyət göstərən bu rəsdana Peterburq universitetinə məxsus idi.Абас-Туман // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб., 1907—1909.  Rəsədxanada olan 9 düymlük refraktorun köməyi ilə professor Sergey Qlazenap ikili ulduz sistemi müşahidə etmiş və araşdırmışdır.Дореволюционный Абастумани 1893-cü ildə ikili ulduz sitemlərinin amerikalı araşdırıcısı Şerbern Uesli yazmışdır ki, Qlazenapın ikili ulıduz sistemini müşahidə etməsi onu göstərir ki, Abastumani astronomik müşahidələr üçün ən əlverişli ərazilərdən biridir.

Əsas alətləri: 1,25 m-lik reflektor, 70 sm-lik meniskli teleskop, ikili 40 sm-lik astroqraf, 40 sm-lik refraktor, 52 sm-lik koronoqraf, ala toran və gecə səmasını öyrənmək üçün cihazlar kompleksi və s. Tədqiqatlarının əsas istiqamətləri: qalaktikaların quruluş və təkamülünün, Günəş və Günəş sisteminin, Günəş–Yer əlaqələrinin, Yerin üst atmosferinin quruluşunun öyrənilməsi, həmçinin astronomiyanın tarixi. 1937-ci ildən “Bül leten” nəşr edir. 2000-ci ildə rəsədxanada plazma astrofizikası mərkəzi yaradılmışdır.

 Maraqlı məlumatlar 
33-sm-lik reflektor  — ilk sovet teleskopu olmuş (1932 год) və ilk sovet fotometri idi (1937). АЗТ-11 ilk avtomatlaşdırılmış və kompüter idarə etməsinə malik olan teleskop idi. Bu həm də SSRİ-də ilk Riçi-Kriena optik sistemə malik teleskop idi (1977).

 İstinadlar 

Kateqoriya:Gürcüstanda astronomik rəsədxanalar