Bamut

Bamut (Çeçen. Bummat) kəndi Çeçenistan Respublikasının Açxoy-Martan rayonunda yerləşir. Bamut kənd yaşayış məntəqəsinin inzibati mərkəzidir.

 Coğrafiya 
Kənd Fortanqa çayının sahilində, Açxoy-Martan rayonunun regional mərkəzindən 8 km cənub-qərbdə və Qroznı şəhərindən 50 km məsafədə yerləşir.

Ən yaxın yaşayış məntəqələri: şimalda Assinovskaya və Yeni Şaroy kəndi, şimal-qərbdə  Nesterovskaya kəndi, cənub-qərbdə  Arştı kəndi, cənub-şərqdə   Köhnə Açxoy, Yandi və Şalaşi kəndləri, şərqdə Katır-Yurt kəndidir. Карта Чечни (не ранее 1995).

 Tarix 
Fortanqa sahillərində yerləşən bu dağətəyi kənd nə vaxt qurulduğu haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Rus tarixi sənədlərində tapılan istinadlar arasında birincisi, general Ermolovun Orstxoy-Martan və Bamutun yandırılması barədə məruzəsidir. Bu, 1818-ci ildə baş verdiyindən, kəndin ən az iki əsr yaşı olduğu bildirilir. Yalnız burada, iki əsrlik tarixində Bamut çox qısa bir müddət ərzində sakit bir dövr sürdü. Beləliklə, 1864-cü ildə Qafqaz müharibəsində yenidən praktik olaraq məhv edildi və bütün sakinlər Türkiyəyə köçürüldü. Bamutun növbəti canlanma ili olan 1888-ci ilə qədər torpaqları Assinovskaya kəndinə aid idi. 1888 - 1918-ci illərdə köhnə kənd Terek atamanlarından satın almış Musa Əliyevin siyahısına salındı.

Qafqaz müharibəsinin sonunda Bamut istehkamı burada yerləşirdi. Генеральная карта Кавказского края из журнала Военный сборник  www.etomesto.ru. Kəndin əhalisini, çeçen taypları qondala, akkiy, tseçoy və melxi   təşkil edirdi.
1944-cü ildə Çeçenlərin və İnquşların qovulmasından və Çeçen-Inquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğv edilməsindən sonra Bamut kəndi Bukovka adlandırıldı. Указ Президиума Верховного Совета РСФСР о переименовании некоторых сельских советов и населённых пунктов Грозненской области  (см. документ №100) 1958-ci ildə RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Bukovka kəndi Bomut adlandırıldı. Bamutda Birinci Çeçen müharibəsi zamanı şiddətli döyüşlər baş verdi.Ведомости Верховного Совета РСФСР № 5 1958

1999-cu ilin payızından Bamut kəndinin ərazisi mülki şəxslər üçün tamamilə bağlandı, təhlükəsizlik qüvvələri qəsəbəni yalnız 2002-ci ilin aprelində blokadaya aldılar. 2014-cü ilin payızında Çeçenistan Respublikası rəhbərliyinin sərəncamı ilə kəndin genişmiqyaslı bərpasına başlanıldı. Yenilənmiş Bamut kəndinin açılışı həmin il dekabrın 3-də baş tutdu.

 Əhali 
2002-ci il siyahıyaalınmasına əsasən Bamutda 5137 nəfər (2465 kişi və 2672 qadın), 1 yanvar 2010-cu il tarixində isə 5307 nəfər (2310 kişi və 2997 qadın) yaşayırdı.

 İstinadlar