Səadət Əsgərzadə

Səadət Əskərzadə (tam adı: Səadət Məmməd-Emin qızı Əskərzadə; ) — Azərbaycan alimi,  AMEA akad. Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun "Neftin kompleks emalı və texniki-iqtisadi əsaslandırılması" laboratoriyasının müdiri, texnika elmləri doktoru.

 Ümumi məlumatlar 
Səadət Məmmədəmin qızı Əsgər-zadə 1949-cu il oktyabrın 14-də hərbi həkim ailəsində Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə Bakıdakı 175 saylı orta məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirmiş və həmin il M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) kimya-texnologiya fakultəsinə daxil olmuşdur. 1971-ci ildə həmin fakultəni “Neftin və qazın kimyəvi texnologiyası” ixtisası üzrə bitirmişdir. Təyinatla Azərbaycan EA Y.H. Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutuna (NKPİ) göndərilmiş və texnik vəzifəsindən işə başlamışdır. 1971-ci ildə EA NKPİ-nin “Neftin və qazın kimyəvi texnologiyası” ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olmuş və M.İ. Rüstəmovun rəhbərlik etdiyi “Katalitik krekinq və piroliz” laboratoriyasında 1971-1974-cü illərdə aspirantura təhsili keçmişdir. 1974-1977-ci illərdə bu laboratoriyada mühəndis vəzifəsində yüksək keyfiyyətli benzinlərin istehsalı istiqamətində tədqiqatlar aparmışdır. 

 Əsas elmi nailiyyətləri 
Azərbaycan neftlərinin xüsusiyyətləri neft-kimya və Enerji sənayelərinin infrastrukturu nəzərə alınmaqla, Müəssisələrin fəaliyyətinin və məhsulların ekoloji və iqtisadi tələblərinə, bazar strukturuna əsaslanaraq Respublikanın neft emalı sənayesinin səmərəli fəaliyyətinin təşkili üzrə əsaslı kompleks işlər aparılmışdır.
 neftçıxarma, qaz emalı və neft-kimya sahələri ilə uzlaşan və müəssisələrin mərhələli inkişafını təmin edən yanaca və yağ istiqamətində neftin kompleks emal sxemləri işlənib hazırlanmışdır.
 yüksək keyfiyyətli benzin istehsalını təmin edən katalitik krekinq prosesinin yeni modifikasiyası yaradılmış və sənayedə (H. Əliyev adına NEZ-da) tətbiq edilmişdir.
 təkrar emal proseslərinin (katalitik krekinq və piroliz) qazları, eləcə də kokslaşma benzinlərinin (q.b. - 85 оC) fraksiyaları əsasında biratomlu C1 – C2 spirtlərin iştirakı ilə reformullaşdırılmış benzinlərin və onlara yüksək oktanlı əlavələrin istehsalı prosesləri yaradılmışdır.
 perspektiv tələblərə müvafiq benzin ehtiyatlarının (8%) və neftin emal dərinliyinin (92%) artırılması məqsədilə kokslaşma benzinlərinin q.b.– 85оC fraksiyalarının metanol ilə aşağı temperaturda zənginləşdirilməsi, 85 оC– q.b. fraksiyalarının isə katalitik zənginləşdirilməsi ilə destruksiya benzinlərinin kompleks emal sxemləri işlənib hazırlanmışdır.
 Sumqayıt NKK perspektiv inkişafının kompleks sxemi işlənib hazırlanmışdır.
 Neft emalının kompleksli istehsal proseslərində maya dəyərinin kalikulyasiyası haqqında metodik təlimat işlənib hazırlanıb və Nazirlik tərəfindən bütün NEZ-da əsas vəsait kimi qəbul edilib.
 vahid yanacaq-energetika kompleksi çərçivəsində neft emalı və neft-kimya sahələrinin perspektiv inkişaf konsepsiyası yaradılmışdır.

 Nəaliyyətləri 
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvüdür
 Y.H.Məmmədəliyev Konfransı
 D.İ.Mendeleyev Qurultayı
 IV Bakı Beynəlxal Konqresi
 1-го Российский нефтяной Kонгресс
 ARDNŞ Neft-Qaz Emalı və Neft-Kimya Kompleksi Forumu

 Elmi - təşkilati fəaliyyəti 
 S.M. Əsgər-zadə ARDNŞ prezidenti yanında  “Neft emalı üzrə elmi-texniki Şuranın” elmi katibi (1997-2000-ci il), 
 AMEA nəznində “Neft-kimya və neft emalı” problemi üzrə koordinasiya şurasının üzvü (2009-2014-cü il), 
 ARNDŞ prezidenti yanında “Yeni Neft-qaz emalı və Neft-kimya kompleksi” üzrə məsləhətçi qrupun üzvüdür,  
 AMEA NKPİ-nin böyük Elmi Şurasının üzvü, 
 NKPİ Dissertasiya Şurasının üzvü,
 “Neft-Kimyası və Neftemalı prosesləri” jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür.

 Təltif və mükafatları 
 1976-cı ildə Xalq Təsərrüfatı nailiyyətlərini Sərgisinin (Moskva ş.) – bürünc medalını 
 2006-cı ildə  AMEA Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı
 2009-cu ildə Azərbaycan Respubliksı «Tərəqqi» medalı  

 Elmi Tədqitatlar 
S.M. Əsgər-zadə 107 elmi əsərlərin, o cümlədən, 10 elmi ixtira və 1 Azərbaycan patentinin müəllifidir. S.M. Əsgər-zadənin rəhbərliyi ilə 2 namizədlik (texnika üzrə fəlsəfə doktoru) dissertasiyası yerinə yetirilmişdir və hal-hazırda O 2 dissertanta rəhbərlik edir.

 Elmi əsərləri 
S.M. Əsgər-zadə 107 elmi əsərlərin, o cümlədən, 10 elmi ixtira və 1 Azərbaycan patentinin müəllifidir. 

Onun elmi məqalələri Azərbaycanın və xaricin tanınmış («Нефтепереработка и Нефтехимия», «Химия и технология топлив и масел», «Химическая промышленность», «Химическая техника» Hydrocarbon Processing,  Australian journal of Chemistry Ekonomics World və s.) jurnallarında dərc edilmişdir. Onun bir çox elmi forumlarda (Qroznı, Yaroslavl,  Bakı, Moskvanın I Neft konqresi, Neft kimyanın aktual problemləri, Elmi praktiki konfrans,  Mendeleyev qurultayı), “Xəzər və Orta Asiya ticarət, loqistika, neftemalı-neftkimya” Socar beynəlxalq praktiki konfransda çıxışlarının tezisləri başqa ölkələrdə çap olunmuşdur.

 Əsas elmi əsərlərin adları 
 Рустамов М.И., Гусейнова А.Д., Аскер-заде С.М. и др. Освоение установки кат. крекинга типа 1-Б в режиме выработки неэтилированного бензина АИ-93 на НБНЗ им. Вл. Ильича «Химия и технология топлив и масел» № 4-1988 г.
 М.И. Рустамов, С.М. Аскер-заде. Перспективы развития нефтеперерабатывающей промышленности Азербайджана. «Азербайджанское Нефтяное Хозяйство», 2008. № 4, с. 7-14.
 М.И. Рустамов, С.М. Аскер-заде, О.Б. Урбан, М.Н. Джавадова, С.Г. Ельдарова, Г.Т. Исмаилова. Интеграция нефтеперерабатывающих предприятий. «Химическая техника» 2011 г. №7, с 16-19.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Azərbaycan alimləri
Kateqoriya:Bakıda doğulanlar
Kateqoriya:Azərbaycanın qadın kimyaçıları
Kateqoriya:texnika elmləri doktorları
Kateqoriya:AMEA Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun alimləri