Ev donuzu

Ev donuzu () — donuzlar fəsiləsindən olan ev heyvanı. Dünya üzrə donuz əti istehsalında lider mövqe Çin Xalq Respublikasına məxsusdur. İkinci və üçüncü yerləri müvafiq olaraq Avropa İttifaqı və Amerika Birləşmiş Ştatları tutur. İllik istehsal göstəricilərinə əsasən, qlobal miqyasda təqribən 1.5 milyard baş donuz yetişdirilir. Bu yetişdirmə nəticəsində 120 milyon ton ət məhsulu əldə edilir. Qeyd edilən ət məhsulunun əhəmiyyətli hissəsi bekon istehsalına yönəldilir.

Donuzkimilər fəsiləsindən olan ev donuzları orta böyüklükdə, çevik bir bədən quruluşuna sahib məməlilərdir. Bədənləri çox seyrək, fırça kimi sərt və qısa olan tüklərlə örtülüdür. Rəngləri qırmızımsı qəhvəyi ilə boz və ya qara olaraq dəyişir. Uzunluqları 50–190 sm (3–45 sm quyruq) və ağırlıqları 6–350 kq arası dəyişir.

Donuzlar hər ayaqlarında daimi 4 barmaqları vardır. 2-ci və 3-cü barmaqlar digərlərindən daha böyük olur və bütün ağırlığı daşıyırlar. Daha kiçik olan 1-ci və 4-cü barmaqlar yerə toxunmur.

Donuzlar təbii şəkildə Avrasiyanın cənubunu və bütün Afrikada yaşayırlar. Ən çox növləri Cənub-Şərqi Asiyada, İndoneziya və Filippində görmək olar.

Donuzun əti dünyada ən çox istifadə edilən ət növlərindən biridir. Donuz ətinin məişətdə istifadəsi eramızdan əvvəl 5.000-ci ilə gedib çıxır. Orta Şərq və Çində donuzların əhliləşdirməsindən sonra ətindən istifadəsi geniş yayılmışdır. Donuzun müxtəlif təbii şəraitlərə özünü uyğunlaşdırma bacarığı, demək olar ki, hər bir şeyi yeyə bilməsi və sürətli nəsil artırma bacarığı səbəbindən donuzların şəxsi təsərrüfatlarda istifadəsi geniş yayılmışdır.

Ferma və xüsusi təsərrüfatlarda saxlanılan digər heyvanlardan fərqli olaraq donuzların qidalanması üçün xüsusi yeməklər tələb olunmur. Belə ki, insanlar üçün nəzərdə tutuluş qidaların qalıqları və köhnəlmiş ərzaq məhsulları ilə belə donuz fermalarında yüksək məhsuldarlığın əldə edilməsi mümkündür. Bu səbəbdən donuz əti Avropanın mərkəzi bölgələrində kasıb və orta təbəqədən olan insanların hər zaman əldə edə biləcəyi bir ət çeşididir.

Digər ət növlərindən fərqli olaraq, ucuz olması donuz ətinə bazarda hər zaman təlabatın olmasına səbəb olmuşdur. Şəriətdə donuz ətinin istifadəsi haram hesab olunur. İslam inancına görə donuz natəmiz heyvandır və onun ətindən müxtəlif məqsədlər üçün istifadə edilməsidə bir müsəlman üçün bəyənilən əməl sayılmır. Donuz ətinin istifadəsi İslam dinin ilə yanaşı İudaizm dinində haram buyrulmuşdur.

Xristianlığın donuz ətindən istifadəyə yanaşması müxtəlifdir. Əhdi-Ətiq yazılarında donuz ətinin xristianlar üçün qadağan olunduğu göstərilsə də, Əhdi-Cədiddə həmin qadağa aradan qaldırılmışdır.

 Həmçinin bax 
 Donuz
 Donuz əti
 Ev heyvanları

 Xarici keçidlər 

 JSR Genetics, Pig genetics company
 An introduction to pig keeping
 JJ Genetics, gilt pig breeders
 Swine Study Guide from UC Davis
 British Pig Association
 The process of pig slaughtery
 Swine Care
 Globe and Mail article Canada's transgenic Enviropig is stuck in a genetic modification poke 
 Information on Micro Pigs

 İstisnalar 

Kateqoriya:Əhliləşdirilmiş heyvanlar
Kateqoriya:Donuzlar
Kateqoriya:Donuz əti