Xortumlu zəlilər

Xortumlu  zəlilər    — () Zəli sinfinə aid  dəstə 
 Haqqında 
Bu  dəstəyə  kiçik  və  orta  ölçülü zəlilər  aid  olub, bədənlərinin  uzunluğu  5-30 mm, bəzən də  50-75 mm-ə çatır. Bütün  növləri  udlağın  xortumuna  çevrilməsi  ilə  xarakterizə olunur. Çinədan və  bağırsağında  metamer  yerləşən  yan  cibciklər vardır. Spermatofor  vasitəsilə  mayalanırlar. Spermatofor dişi fərdin  hər  hansı bir  nahiyəsinə, əsasən cinsi  dəliyinə  yapışdırılır. Dəstənin  xarakterik nümayəndələrində  biri  müxtəlif  balıqlarda  parazit edən  balıq zəlisidir. Balıq  zəlisi  şirin  sularda  geniş  yayılmışdır. Bəzən  sahibini  tərk edərək, bitkilərin  üzərində yaşayırlar. Baramalarını bitkilərin  və  hər  hansı  bir  substratın   üzərinə  yapışdırırlar. Xəzər  dənizində  yaşayan  Piscicola  caspica  növü  nərəkimilərdə  və  başqa  balıqlarda  parazitlik  edir. Hemiclepsis  marginata  növü  çaylarda  və  göllərdə  yaşayır. Bu  zəlilər  bir  çox  su  quşlarının  qanı  ilə  qidalanırlar. Hemiclepsis marginata  25-30  mm  ölçüdə  olub, balıqlarda, tritonlarla, çömçəquyruqlarla, qurbağalarda  da  hücum edir. Yumurtalarına  qarın  nahiyəsinə, ya  da  sualtı əşyalara yapışdıraraq  nəsil  qayğısına qalırlar. Belə ki, zəli  qoyulmuş  yumurtalarını bütün  bədən  səthi  ilə  örtülmüşdür. Bədənini  ritmik  olaraq  dalğavari  hərəkət  etdirərək ,təmiz  su axınını  təmin  etdirir. Yumurtadan  çıxan  cavan  fərdlər, sormacları ilə  ana  fərdin  qarın  nahiyəsinə  yapışaraq, bir  neçə gün  orda  yaşayır. Sonra  ondan  ayrılaraq sərbəst həyat  tərzi  keçirirlər.  Bu  zəlilər  quşçuluq  təsərrüfatına  böyük  ziyan  vururlar. Zəlilər  quşların  tənəffüs  yollarına  daxil  olaraq, tənəffüsü  çətinləşdirir  və  çox  vaxt  quşaların   ölümünə  səbəb  olurlar. Bu zəli malyuskalarda  qurdlarda və  həşaratlarda  sürfələrdə  parazitlik  edir, başqa  zəlilərin  cavan fərdlərində  də  hücum  edirlər. Onlar  su  bitkilərinin  üzərində  və  daşların  altında  rast  gəlinir. Dogel, Onurğasızlar zoologiyası, Bakı-2007, səh.233

 Mənbə 
B.İ.Ağayev, Z.A.Zeynalova. Onurğasızlar zoologiyası. Bakı , «Təhsil» 2008 , 568 səh
 Həmçinin bax 
Qıllı zəlilər
 Xarici keçidlər 
PISCICOLA
 İstinadlar 

Kateqoriya:Həlqəvi qurdlar