Tatar ağcaqayını

() —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

 Arealı 
Rusiyanın Avropa hissəsinin meşə-çöl zonasında, Qafqazda, Qərbi Avropanın cənub-şərqində, Balkanda, İranda, Türkiyədə yayılmışdır.

 Botaniki xarakteristikası 
Hündürlüyü 9 m-ə qədər olan, geniş ovalşəkilli çətirə malik iri kol və ya kiçik ağacdır. Gövdəsinin qabığı hamar, tünd boz və ya qara rəngdə olub, qırmızımtıl və ya qəhvəyi rəngli cavan budaqlara malikdir. Tumurcuqları yumurtaşəkilli və ya yumru, uzunluğu 4 mm-ə qədərdir, tumurcuq pulcuğu qırmızı-qonur, kənarları ağ tüklüdür. Yarpaqları yumurtavari, enli yumurtavari və dairəvi olub, 6–10 sm uzunluqda, 3–7 sm enindədir. Yarpaq ayasının üst səthi tünd-yaşıl, alt səthi bir qədər açıqdır, damar boyu tükcüklərlə örtülüdür, qaidəsi ürəkvari və ya dairəvi, üçdilimlidir. Çiçəkləri ağ və ətirlidir, salxım çiçək qrupuna yığılmışdır. Çiçək qrupu 5–7 sm uzunluğunda, vəziciklərlə örtülü saplaqlı başcıqlardır. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Qanadlı meyvələri 3–4 sm uzunluqda, çılpaq və ya tükcüklərlə örtülüdür, sentyabrda yetişir. Toxumlar yığılan kimi və ya 150 gün ərzində qum və ya torfda stratifikasiya edildikdən sonra səpilir. Toxumla və ya vegetativ üsulla çoxalır.

 Ekologiyası 
Kölgəyə, quraqlığa, şaxtaya davamlıdır, torpağın duzlaşmasına dözür, məhsuldar torpaqlarda yaxşı bitir.

 Azərbaycanda yayılması 
Abşeronda, Gəncədə, Sumqayıtda park və bağlarda mədəni halda əkilib becərilir.

 İstifadəsi 
Dekorativ görünüşünə görə qiymətlidir. Sənayedə qabığından boya istehsalında istifadə olunur. Abşeronda park və bağların yaşıllaşdırılmasında, meşə əkinlərində torpaq qoruyucu kimi geniş istifadə olunur.

 Sinonimləri 
 Homotipik sinonimləri 


 Yarımnövləri 






 İstinadlar 

 Həmçinin bax 


Kateqoriya:Karl Linney tərəfindən adlandırılmış taksonlar
Kateqoriya:1753-cü ildə təsvir edilən bitkilər
Kateqoriya:Azərbaycan ağacları
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər