Poliakrilatlar

Poliakrilatlar- Ümumi formulu (-CH2-CR'(COOR)-)n (R' = Н — akrilatlar, R' = СН3 — metakrilatlar, R' = CN — sianakrilatlar) olan  akril,  metakril,  sianakril,  turşularının  mürəkkəb efirləridir, termoplastik  polimer  materialdır,  poli-H- alkilakrilat  və  polimetakrilat  sinfinin  praktiki  əsas  nümayəndəsidir. 
 Xassələri 
Poli  -H - alkilakrilatlar CR=C1-C12-aşağı temperaturda  şüşələşən  şəffaf  kütlədə  amorf   polimerlərdir. Alkil  zəncirinin uzunluğu 12-dən çox  olduqda kristallaşır  və  öz şəffaflığını   itirir.
R=C1-C2 polimetakrilatları amorf  şüşəvari, R=C2-C14- elastiki,   R   >   C14  isə  mumşəkilli  polimerlərdir. R  >   C10 polimetakrilatları  qablaşdırıldıqda   kristallaşır. Radikal  böyüdükcə  polimetakrilatların  ərimə  temperaturu   da  artır.  
Poliakrilat  və  polimetakrilatlar  öz  monomerlərində,  mürəkkəb  efirlərdə,  aromatik  və  xlorlu  karbohidrogenlərdə (dixloretan  və  polimetakrilatların  dixloretanda  məhlulu  üzvi şüşələrin  yapışdırılmasında  istifadə  edilir)  həll  olur, aşağı molekul kütləli poliakrilatlar asetonda həll olur.  
Poliakrilar  və  polmetakrilatlar günəş şüalarına, atmosferin oksigeninə, durulaşdırılmış  turşu  və   qələvilərin təsirinə davamlıdır. 80-1000C- də  qələvinin  təsiri  isə  poliakrilat  və  polimetakrilat poliakril və polimetakril turşularına hidroliz  olunur.
 Sintez və tətbiqi 
Poliakrilat və  polimetakrilatların, əsasən, radikal  polimerləşmə yolu ilə  alınır, böyük  miqyasları  emulsiya  yaxud  suspenziya  polimerləşməsi  ilə,   bəziləri - həlledicidə polimerləşməklə,  nisbətən  kiçik  miqyası  isə blok  polimerləşməsi  ilə  alınır.  
Poliakrilatların termodestruksiyası 1500C-dən  yüksək  temperaturda  baş  verir və polimerin  tikilməsi  və  bir  hissəsinin  depolimerləşməsi  (1%monomer)  müşayiət olunur. Onlardan  fərqli  olaraq  alifaktik  polimetakrilatların termodestruksiyası  200-2500C-də baş verir. 
Anion  polimerləşmə üsulu ilə  steriorequlyar  kristal  polimetakrilatlar  və  poliakrilatlar  alına  bilər. 
Poliakpilatlardan - polimetilmetakrilat (üzvi  şüşə , pleqsiqlas) yaxşı optiki xassələrinə görə konstruksiya  materiallarının  alınmasında, aviasiya quruculuğunda və sənayenin digər   sahələrində şüşəni  əvəz  edən ilk sintetik  polimerdir.  
Poliakrilatlar  əsasında həmçinin polimer  kompozisiyalar, xüsusilə, akril  boyaları  və  lakları  alınır.
 Akril plastikləri 
Akril plastiklərinin bir çox növü məlumdur. Misal üçün poliakrilesterlərini, poliakrilnitrili, poliakril turşusunu, polimetakril turşusunu, polimetakrilnitrili və polimetakrilat esterlərini göstərmək olar. Bunlardan ən əhəmiyyətlisi olan olan polimetilmetakrilat, metilmetakrilatın polimerləşməsi ilə alına bilər.
Metilmetakrilat qətranları almaq üçün blok-polimerləşmə üsulundan istifadə edilir.
Polimetilmetakrilat qətranı şəffaf, gec əriyən, atmosfer təsirinə, zərbəyə və istiyədavamlı, yüksək dielektrik xassəli polimerdir, asan emal olunur.

 Mənbə 
 M.Mövsümzadə "Üzvi kimya", Maarif-1966.

Kateqoriya:Üzvi maddələr
Kateqoriya:Plastmaslar