Bəsirətül-ətfal

Bəsirətül-ətfal - 

Rəşid bəy Əfəndizadə bir neçə dərslik müəllifidir. Bu dərsliklərdən biri 1898-ci ildə İstanbulda Azərbaycan dilində  nəşr olunan “Uşaq bağçasi” haqqında ədəbi və elmi ictimaiyyətə məqalələrimizin birində ətraflı  məlumat vermişdik.  R.Əfəndizadənin  İstanbulda çap olunmuş daha bir dərsliyi də vardır. Bu dərsliyin adı "Bəsirətül-ətfal"dır. "Bəsirət" ərəb mənşəli sözdür, "gözüaçıqlılıq, dərrakəlilik" kimi tərcümə olunur. "Ətfal" da ərəb mənşəlidir, "tifil" (uşaq) sözünün cəmidir. Deməli, "Bəsirətül-ətfal"ı "Uşaqların gözüaçıqlığı, dərrakəliliyi " kimi tərcümə etmək lazımdır. 

Bu yazımız R.Əfəndizadənin  İstanbulda çap olunmuş daha bir dərsliyi haqqındadır.

R.Əfəndizadənin bu adda  ilk dərsliyi 1901-ci ildə Bakıda çap olunub.
XX əsrin əvvəllərində  R.Əfəndizadə  xalqa və onun məktəbli övladlarına  öz  sözünü  yenə  də dərslik vasitəsilə söyləmək qərarına gəlib.  O, 1901-ci il sentyabrın 12-də Qafqaz Senzura  Komitəsindən Bakıda Azərbaycan dilində  “Bəsirətül-ətfal” adlı 226 səhifəlik yeni bir dərsliyin çap edilməsinə icazə alıb. Dərslik Bakı Quberniya İdarəsinin mətbəəsində çap olunub.

Rəşid bəy Əfəndizadənin bu dərsliyi də  onun 1898- ci ildə İstanbulda çap olunan “Uşaq bağçası” dərsliyi  kimi  türkdilli reqionlarda bəyənilib və təqdir edılib. Yeni dərslik – “Bəsirətül-ətfal” müəllifin “Uşaq bağçası” dərsliyi ilə yanaşı, mübtədi  (ibtidai)  məktəblərinin əsas oxu kitabı kimi şagirdlərin mütaliə mədəniyyətinin inkişafına  güclü təsir göstərib. Dərslikdəki bədii parçalar, öyüd  və nəsihət  xarakterli  yazılar   məktəb yaşlı uşaqların  elmi,  idraki, həyati  biliklərinin zənginləşməsinə  yönəldilib. İki babdan - hissədən ibarət olan  “Bəsirətül-ətfal”da Azərbaycan ədəbiyyatına,onun nəzəri məsələlərinə geniş yer verilməsi diqqəti cəlb edən məsələlərdəndir. Bu materialların hazırlanmasında Türkiyədə çap olunan dərslik və ensiklopediyalardan geniş istifadə olunması “Bəsirətül-ətfal”ın dəyərini artıran amillərdən biri kimi qiymətləndirilməlidir.

Rəşid bəy Əfəndizadə 1907-ci ildə “Bəsirətül-ətfal”ın yeni nəşrini hazırlayıb. Dərsliyin üz qabığında  o  dövrün  müasir dərs avadanlıqları ilə  təchiz   edilmiş  sinif otağının mənzərəsi  əks olunub. 
 İstinadlar 

Kateqoriya:1907-ci ilin kitabları