Şah Abbas məscidi (Keşlə)

Şah Abbas məscidi və ya Keşlə məscidi — Bakı şəhəri Nizami rayonunun Keşlə qəsəbəsində yerləşən tarixi məscid binasıdır.

 Memarlıq xüsusiyyətləri 

Keşlə məscidi xaricdən hər tərəfi 12 metr uzunluğa malik olan kvadrat  formasına malikdir. Məscidin planı Abşeron məscidləri üçün xarakterik olan sxemi təkrarlayır: binanın mərkəzində günbəzlə örtülmüş əsas zal yerləşdirilmiş, onun dörd tərəfində isə zala bitişəntağ-tavan örtüklü kiçik otaqlar tikilmişdir. Həmin kiçik otaqlar planın kvadrat xarakteri almasını təmin edir.

Memar, portalın bölünməsini binanın ümumi həcminin bölünməsi ilə əlaqələndirməyə çalışmışdır. Bunun üçün Abşeron memarların hələ Divanxana binasından məlum olan, bina karnizinin portal çərçivəsinin davamı olması üsulundan istifadə olunmuşdur.

Məscidin planı Mərdəkandakı Tuba Şahi məscidinin (1481) planı ilə oxşarlıq təşkil edir.  Hər iki binanın planında əsas fərq məscidlərin girişinin təşkilindədir. Tuba Şahi məscidində giriş önə çıxarılaraq qabarıq həcm şəklində həll edilsə də, Keşlə məscidinin girişi binanın həcmi daxilində həll edilmiş və şimal-şərq künc otağını təşkil etmişdir.

Binanın dəqiq planlaşdırması onun fasadlarının aydın inşasına uyğundur; Giriş portalı və günbəz tikilinin düz divar səthləri ilə kontrast təşkil edir. Məscidin divarları tsokoldan 60 dərəcə maililikdə əyilmişdir. Portal satə olub, stalaktit yarımtağına malik deyil.

Giriş qapısının üstündə ərəbcə daş kitabə yazılıb. İbadət zalı dörd böyük tağdan ibarətdir. Tağlar məscidin dairəvi formada olan günbəzi ilə qovuşur. Günbəzin aşağı hissəsi 12 guşəlidir. Bu da on iki imama işarə xarakteri daşıyır. Mehrab və minbər yonulmuş sal daşlardan düzəldilib. İki laydan ibarət olan pəncərələrin birinci layı taxta, ikinci layı isə bütöv yonulmuş daşla işlənib. Daşlar kiçik-kiçik dairəvi boşluqlardan ibarətdir.S. Abdullayeva.  Azərbaycandakı məscidlər: mənəviyyat və tarixi-memarlıq abidələri . 525-ci qəzet.- 2013.- 28 sentyabr.- S.30.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 

 Xarici keçidlər 

 Azərbaycan Keşlə məscidinin tarixi (Qədim Şah Abbas məscidi) (sənədli film)
 Keşlə qəsəbəsi Şah Abbas məscidi
 Keşlə Şah Abbas Məscidi. Doğma Azərbaycanım verilişi. MMD TV. 2019 (7)
 Keşlə məscidi

 Dörd əsrlik Şah Abbas məscidi təmirdən sonra: iyirmi metr hündürlüyündə yeni minarə ucaldılıb / İTV

Kateqoriya:Bakı məscidləri
Kateqoriya:Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbi
Kateqoriya:Azərbaycan memarlığı
Kateqoriya:Səfəvi memarlığı
Kateqoriya:XVII əsr məscidləri
Kateqoriya:Bakının görməli yerləri
Kateqoriya:Səfəvilər dövründə tikilən məscidlər
Kateqoriya:Keşlə
Kateqoriya:Nizami rayonundakı tikililər
Kateqoriya:Azərbaycandakı şiə məscidləri