Bozqurdların ölümü (roman)

Bozqurdların ölümü — Nihal Atsızın Maltəpədə 13 aprel 1946-cı ildə tamamladığı,Atsız, Bozkurtların Ölümü, İrfan Yayınevi, İstanbul, 1997. Göytürk xaqanlığı tarixindən bir hissəni və Kür Şad dastanından bəhs etdiyi romanıdır.

Roman tələbə olan bir qrup gəncin söhbət əsnasında içlərindən ədəbiyyatçı olanın hekayəni danışması ilə başlanır. Əsər Bozqurdlar dirilir romanının ilk hissəsi sayılır.

 Mövzu 
Edilən müharibələr və birləşən boylar vasitəsilə Göytürklər olduqca varlanırlar, lakin Çin Tan sülaləsisakit dayanmır. Çuliq xaqanın çinli xatunu İ-Çin Xatun xaqanı zəhərləyir. Xaqanın yerinə keçən Qara xaqan da eyni qadınla evlənincə daxili toqquşmalar başlayır.

Çuluq xaqanın kiçik oğlu Kür Şad və tərəfdarlarıəvvəldən bu çinli qadına nifrət edirlər, lakin xaqana qarşı hörmətsizlik etmək törələrə görə qadağandır. Bu çinli qadının qardaşı da türklərə qarşı çinlilərə casusluq edir və türklərin əxlaqını pozmağa başlayır.

Tədricən zəifləyən Göytürklər Çinə edilən son səfərdə məğlub olub, əsir düşürlər. Uzun illər davam edən əsarətdə Çinin təzyiqlərinə baxmayaraq kimliklərini itirməyən Kür Şad və 40 tərəfdarı Çinə qarşı üsyan başladırlar.

Üsyan (Siqanfu basqını) zamanı qaçan Kür Şadın həyat yoldaşı və oğlu irəlidə qurulacaq II Göytürk xaqanlığının əsasını qoyurlar. Kür Şad və 40 əsgəri son nəfəslərinə qədər döyüşürlər və adlarını tarixə yazdırırlar. Əsərin sonunda həmin bu döyüşlərin ruhlarının Tanrı dağına çatmağı və orada digər Türk qəhrəmanları ilə qovuşmaları təsvir edilir.

 Fəsillər 

 Birinci fəsil 
 621-ci ildə bir yaz gecəsi
 Bağatur Şad
 Qara Xaqan
 Ötükənin dəqiq nişançısı
 Tüng Yabqu Xaqanın elçiləri
 Onbaşı Səncər
 Kineş
 Yarqu
 Çalık
 Çalık iş başında
 Onbaşı Pars
 Casus
 Budun hirsli
 Hücum
 Şen-Kingin qəzəbi

 İkinci fəsil 
 Kıraç Ata
 Yüzbaşı Böğü Alp
 Dönüş
 BögüAlpın yeni yumuşu
 Yumru
 Elçilər
 Yolda
 Batı xaqanı
 Tünq Yabqunun əsgərləri ilə qarşılaşma
 Yamtarın mübahisəsi
 Ötükən yolunda
 Almıla
 İ-çing xatun
 Bozqır yasası
 Tulu xan
 Açılan tapmaca
 Şübhə
 Onbaşı Sülemiş
 Qaraqulan
 Qıtlıq
 Üsyan
 Yüzbaşı Yağmur
 Tanrı Türklərə qəzəblənir
 Məğlubiyyət
 Tələnin içində
 Son gülüş

 Üçüncü fəsil 
 Bir il sonra
 Can acısı və könül acısı
 Filosof Şen-ma
 Yamtar uyanır
 Kıraç Atanın dedikləri gercəkləşir
 Çin türklərin əxlaqını pozur
 Beş il sonra
 Yakarış
 Üsyan
 Son

 Personajlar və ilham qaynaqları 
AdHaqqındaİlham qaynağıNotKür Şad(Şu Tigin), Çuluq Xaqanınn kiçik oğluAşina Cieşeşuayİşbara Alp
Göytürk yüzbaşısı(Tümənbaşı olduğunda adı İşbara xan oluyor)Bögü AlpGöytürk yüzbaşısıTunqa TiginBağa TarkanPolis rəisiSəncərGöytürk onbaşısıQarabudaqEdam edilən onbaşıÜçoğulGöytürk onbaşısıYamtarGöytürk onbaşısıParsGöytürk onbaşısıSüləmişGöytürk onbaşısıArıq BukaHücumda vəfat edən onbaşıÇalıkİşbara Alpın yavəriAlmılaİşbara Alpın qızıKıraç AtaMəşhur kam (din xadimi)YumruBögü Alpın yavəriQaraqulanÇin vəliəhdinin türk əsilli yavəriŞahzadə Yiçenq XatunXatunŞahzadə Yiçenq (Şərqi Göytürk xaqanlığının xatunu (599–630))Şen-kingŞahzadə Yiçenqin qardaşıVan-zin-şanŞen-king'in yandaşıFu-linÖtükəndə yaşayan Çinli qadınÇuluq XaqanGöytürk xaqanıÇula xaqan (Şərqi Göytürk xaqanlığının xaqanı (619–620))Qara Xaqan(Bağtur Şad), Gök Türk kağanıTo-pi, İllig Xaqan (Şərqi Göytürk xaqanlığının xaqanı (620–630))Tüng Yabqu XaqanBatı xaqanTonq Yabqu xaqan (Qərbi Göytürk xaqanlığının xaqanı (619–628))Tulu xan(Yaşar Tigin), Çuluq xaqanının böyük oğluShih-po-piUrkuTulu xanın oğluHo-lo-kuŞeminÇin imperatorunun oğluLi Shimin

 Həmçinin bax 
 Nihal Atsız

 İstinadlar 

Kateqoriya:Türk dilində romanlar