Hirohito

Hirohito () və ya imperator Şova (; ) — 124-cü Yaponiya imperatoru (Yamato sülaləsindən), generalissimus, imperator Taysenin oğlu, 4 dəfə Millətlər Liqasının daimi üzvü.

 Hakimiyyətin başlanğıcı 
25 dekabr 1926-cı ildə atası imperator Taysenin vəfatından sonra, taxt-tac Hirohitoya miras qaldı və onun hakimiyyət dövrünə "Şova" (yap. 昭和時代;sōwa "Mədəni dünya") şüarı verildi. Hirohitonun imperatorluq dövrünün ilk hissəsi (1926–1945-ci illər) ölkənin artan hərbi gücüylə qeyd olundu. 1900-cü ildən Yaponiya İmperator ordusu və Yaponiya İmperiya donanması Nazirlər Kabinetinin formalaşmasında veto hüququna malik idilər. 1921 və 1944-cü illər arasında daxili və xarici siyasətdə sağ qanadlı siyasi qüvvələr hədəflərinə çatmaq üçün zorakılıq məqsədli ən azı 64 hadisə törədiblər və bunlardan ən əhəmiyyətlisi 1932-ci ildə Yaponiya baş naziri İnukai Tsuyoşinin sui-qəsdidir. O vaxtdan bəri, hərb Yaponiyanın bütün siyasi həyatına tamamilə nəzarət etdi və Yaponiya ikinci Çin-yapon müharibəsi (1937–1945), daha sonra isə İkinci Dünya müharibəsinə daxil oldu.

 İkinci Dünya müharibəsi 
İkinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra, bir çoxları kimi öz işində məsuliyyət daşıyan Hirohito və digərləri, o cümlədən ABŞ-nin işğalçı administrasiyası imperatorun yalnız rəsmi dövlət başçısı olduğunu və əslində bütün gücün hərbi birləşmədə olduğunu iddia etdi. Çin, Tayvan, Koreya və Cənub-Şərqi Asiyada bir çox insanlar Hirohitonun "Asiya Hitleri" olduğunu və müharibə cinayətkar kimi cəzalandırılmasını tələb edirdi. Müharibənin başlanğıcına qədər Hirohito, protokola uyğun olaraq qəti qərar qəbul etmədən uzaq qaldı.

Baş nazir Fumimaro Konoe, 5 sentyabrda imperiya qərarı layihəsini, bu fərmanın formal olaraq hazırlanacağı imperiya yığıncağının başlamasından bir gün əvvəl təsdiqlədi. Həmin axşam İmperatorla şəxsi görüşdə Dəniz Donanmasının Baş Qərargahı Osami Naqano və Ordu Baş Qərargahı General Hacimə Suqiyama iştirak edib.

 Ədəbiyyat 

  A controversial book that posited Hirohito as a more active protagonist of World War II than publicly portrayed; it contributed to the re-appraisal of his role.
  Winner of the 2001 Pulitzer Prize for General Non-Fiction and the 2000 National Book Critics Circle Award for Biography.
 Dower, John W. Embracing Defeat: Japan in the Aftermath of World War II, W. W. Norton and Company, 1999. – 'A superb history of Japan's occupation' (Ian Buruma, The New York Review of Books). Winner of the 2000 Pulitzer Prize for General Non-Fiction and the 1999 US National Book Award.

 Fujiwara, Akira, Shōwa Tennō no Jū-go Nen Sensō (Shōwa Emperor's Fifteen-year War), Aoki Shoten, 1991.  (Based on the primary sources)
 Hidenari, Terasaki Shōwa tennō dokuhakuroku, Bungei Shūnjusha, 1991


 Laquerre, Paul-Yanic Showa: Chronicles of a Fallen God, Kindle, 2013. ASIN: B00H6W4TYI
 Mosley, Leonard Hirohito, Emperor of Japan, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, 1966.  , The first full-length biography, it gives his basic story.



 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Emperor Shōwa and Empress Kōjun at the Imperial Household Agency website
 Reflections on Emperor Hirohito's death


Kateqoriya:Yaponiya imperatorları
Kateqoriya:Yaponiya antikommunistləri
Kateqoriya:Dəniz bioloqları
Kateqoriya:Xərçəng xəstəliyindən ölənlər