Parasetamol

Parasetamol (kimyəvi adı: N-(4-hydroxyphenyl)acetamide) və ya asetaminofen — ağrı kəsici və hərarət salıcı dərman maddəsi. O, dünya miqyasında geniş yayılmış bir dərmandır və ümumiyyətlə, müalicə məqsədilə istifadə olunur. Parasetamol, müxtəlif ağrı və hərarət hallarında effektiv təsir göstərir və adətən aspirin və digər qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlarla müqayisədə daha az mədə-bağırsaq narahatlıqlarına səbəb olur. World Health Organization. Model List of Essential Medicines. 2019. Retrieved from:  

 Tarixçə 
 Kəşfi və İnkişafı 
Parasetamol ilk dəfə 1877-ci ildə kəşf edilmişdir və 1893-cü ildə klinik istifadə üçün təqdim edilmişdir. 1948-ci ildə Bernard Brodie və Julius Axelrod tərəfindən parasetamolun metabolizmi və təsiri araşdırılmışdır. Onlar parasetamolun ağrı kəsici təsirini göstərmişlər. 1950-ci illərdə isə parasetamolun ticari olaraq geniş yayılması başlamışdır. Brodie, Bernard B.; Axelrod, Julius. The fate of acetanilide and other aniline derivatives in the body. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics. 1948.

 Kimyəvi Tərkibi və Xüsusiyyətləri 
Parasetamolun kimyəvi formulu C8H9NO2 dir. Onun molekulyar kütləsi 151.16 q/mol-dur. Suda həll olan bir qatı maddədir və monoklinik kristallik quruluşa malikdir. Parasetamol suda orta dərəcədə həll olur, etanolda isə yaxşı həll olur. ChemicalBook. Paracetamol. Retrieved from:  

 Tətbiqlər 
 Ağrı Kəsici və Hərarət Salıcı 
Parasetamol baş ağrısı, diş ağrısı, əzələ ağrıları, artrit və menstrual ağrılar kimi müxtəlif ağrı növlərinin müalicəsində istifadə olunur. O, həmçinin hərarətin salınmasında da təsirlidir. Mayo Clinic. Acetaminophen (Oral Route, Rectal Route) Description and Brand Names. Retrieved from: 

 Kombinə Dərmanlar 
Parasetamol tez-tez digər dərmanlarla kombinə olunur. Məsələn, kodein və ya ibuprofen ilə birləşdirilərək daha güclü ağrı kəsici təsir göstərir. WebMD. Tylenol-Codeine Oral: Uses, Side Effects, Interactions, Pictures, Warnings & Dosing. Retrieved from: 

 Təsirləri və Zəhərliliyi 
Parasetamol ümumiyyətlə təhlükəsiz bir dərman olaraq qəbul edilir, lakin yüksək dozada qəbul edildikdə hepatotoksik təsirlərə səbəb ola bilər. Xüsusilə, 4 qramdan artıq gündəlik doza qaraciyər zədələnməsinə səbəb ola bilər. U.S. Food and Drug Administration. Acetaminophen Information. Retrieved from:  

 İstinadlar 

Kateqoriya:Fenollar
Kateqoriya:Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının əsas dərman vasitələri
Kateqoriya:Dərmanlar