Savoyya

Savoya (, ) — Fransanın şərqində yerləşən, Overn-Rona-Alp regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 73. İnzibati mərkəzi — Şamberi, Subprefekturası isə Sen-Jan-de-Moryen, Albervil. Əhalisi — 421105 nəfərdir (departamentlər arasında 57-ci yer, 2012-ci ilin məlumatları).

Departament Fransanın ən dağlıq bölgəsidir (ərazinin 88,4% -i). Onlar əsasən Alp dağlarına  aiddir, lakin Savoyun qərbində  Yura dağı yerləşir. Departament 1860-cı ildə Savoya hersoqluğu Fransaya qoşulması zamanı yaradılmışdır. XIX əsrin sonlarından etibarən, Savoyada turizm sektoru aktiv şəkildə inkişaf edir. Burada xizək stansiyalarının sayı (63 stansiya) və turizm gəlirləri baxımından aparıcı departamentdir - turist dövriyyəsi departamentin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) demək olar ki, 50% -ni təşkil edir.
 Coğrafiyası 
Savoie, Rhone-Alp bölgəsinin bir hissəsidir. Departamentin sahəsi 6,028,25 km² (602,825 hektar,  ərazisinin 14%) . Şimalda Yuxarı Savoya, qərbdə En və İzer, cənubda Yuxarı Alplar departamentləri  ilə sərhəddir.

Departament Alp dağının mərkəzində yerləşir və Fransanın ən dağlıq bölgəsidir (554.100 hektar dağlar - 88.4%) . Ən aşağı nöqtə Sen-Jeni-sür-Qyer (208 metr), ən yüksək Qrand Kas massivi,  Vanuaz (3855 metr) zirvəsidir .

 Tarixi 
Savoy ərazisində insanın ilk əlamətləri 9000-3300-cü illər arasında Neolit ​​dövrünə aiddir. Orta əsrlərdə Müqəddəs Roma İmperiyasına tabe olan Savoya departamentində 1416-cı ildə  bir hissəsi olaraq , sonra dövlət statusunu aldı. 1718-ci ildən Savoya Sardunyalı bir padşahlığın bir hissəsi idi. O, ilk dəfə 1792-1815 dövrünə Fransaya daxil oldu, sonra 1860-cı il 14 iyun tarixinə qədər Savoya Evinə qayıdıb.

14 iyun 1860 - Savoya hersoqluğu İkinci İmperiyaya qoşulmasının rəsmi tarixidir. Ertəsi gün, 15 iyun tarixində, Savoya və Yuxarı Savoya departamentləri imperiya fərmanı ilə yaradılmışdır. Departamentin hüdudları başlanandan bəri heç dəyişməmişdir, yalnız 1861-ci ildə Şərqi sərhəd İtaliya Krallığının yaradılması səbəbindən yenidən nəzərdən keçirilmişdir.

1992-ci ildə Albervil, bölgənin inkişafına yardım edən Qış Olimpiadalarının paytaxtı oldu.

 Qeraldika 
Savoya bölgəsində rəsmi bir paltar yoxdur, lakin Savoya və Yuxarı Savoya departamentlərində qırmızı fonda, Savoya hersoqluğu keçmiş paltarında ağ xaç istifadə edirlər. Bu motif  departamentin bəzi emblemlərində istifadə olunur. Belə emblemlərin nümunələri:

SavoyaŞamberiAlbervilMonmelyanYenLa-Mot-ServoleLe-Şatelyar50px50px50px50px50px50px50px

 İnzibati bölgüsü 
Rayonlar:
 Şamberi (Chambéry) — 160 kommun. Sahəsi — 1586 km², əhali — 263 430.
 Albervil (Albertville) — 82 kommun. Sahəsi — 2466 km², əhali — 111 315.
 Sen-Jan-de-Moryen (Saint-Jean-de-Maurienne) — 62 kommun. Sahəsi — 1976 km², əhali — 44 204.

 Əhalisi 
Savoya departamentində orta təbəqəli əhali yaşayır. 1990-cı ildə, Fransanın 348.261 nəfərlik əhalisi olan departamentləri arasında 60-cı yeri tuturdu və 1999-cu ildə 373,350 əhalisi olan 58-ci yerdə idi. 2006-cı ildə şöbə əhalisi 400.000-dən çox olmuş və 2009-cu ildə 411,007 nəfər (58-ci yer) olmuşdur . Savoie əhalisinin sıxlığı 2009-cu ildə km2
-ə 68 adam olub, eyni il ərzində qitə Fransa üçün 114 nəfər / km² idi .. Turizm mövsümündə Savoya əhalisi təxminən iki dəfə artır.

Savoya ən böyük şəhəri Şarbeni, 58,039 nüfuslu (2012) əhalisi olan Savoya hersoqluğunun tarixi departamenti və  paytaxtıdır. Bura, 50 mindən çox əhalisi olan yeganə şəhərdir.:
 1861	
 1872
 1891
 1901 
 1911
 1921
 1836
 1846
 1954
 1975
 1982
 1999
 2012
  275 039
 267 958
 263 297
 254 781
 247 890
 225 034
 239 115
 235 965
 252 192
 305 118
 323 675
 373 258
 421 105

 Qalereya 

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Préfecture
 Conseil général 
 Archives départementales de la Savoie (Nombreuses informations historiques)

Kateqoriya:Overn-Rona-Alpın departamentləri