Sərxan Abdullayev

Abdullayev Sərxan Əvəz oğlu () — filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Dillər Universiteti Alman dilinin leksikologiyası və üslubiyyatı kafedrasının müdiri.

 Həyatı 
Sərxan Abdullayev 1942-ci il martın 17-də Cəbrayıl rayonunun Papı kəndində anadan olub. 1949–52-ci illərdə Papı kənd ibtidai və Çərəkən yeddiillik məktəbində oxuyub.

 1959-cu ildə Horovlu kənd orta məktəbini bitirib
 1959-cu ildə M. F. Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunun Alman dili fakültəsinə qəbul olunub
 1965-ci ildə həmin institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirib və kafedrada müəllim kimi saxlanılıb
 1966-cı ildən Alman dili kafedrasında müəllim işləyir
 Kafedrada əvvəlcə baş müəllim, sonra dosent vəzifələrində çalışıb, bir müddət Roman-german filologiyası kafedrası ilə əməkdaşlıq edib
 1971-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib
 1975–76-cı illərdə germanistikanın mərkəzi sayılan Leypsiq şəhərində (Almaniya) Karl Marks adına universitetdə 10 aylıq ixtisasartırma kursunda olmuşdur
 1989-cu ildə Tbilisi şəhərində doktorluq dissertasiyası müdafiə edib
 1993-cü ildə Alman dili kafedrasının professoru seçilib
 1976–2003-cü illərdə Alman dili fakültəsinin dekanı vəzifəsində çalışıb
 2003–2009-cu illərdə Alman dili kafedrasının müdiri vəzifəsində işləyib
 Hal-hazırda Alman dilinin leksikologiyası və üslubiyyatı kafedrasının müdiridir
 Ailəlidir, 4 övladı var

 Təhsili, elmi dərəcə və elmi adları 
 1965, M. F. Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutu, Alman dili fakültəsi, fərqlənmə diplomu
 1971, Filologiya elmləri namizədi, Elmlər Akademiyasının Dilçilik İnstitutu
 1974, dosent, Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutu
 1989, filologiya elmləri doktoru, Tbilisi şəhəri, Tbilisi Dövlət Universiteti
 1994, professor, Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutu

 Əmək fəaliyyəti 
 1966–1973, müəllim, baş müəllim, ADU-nun Alman dili kafedrası
 1974–1994, dosent, ADU-nun Alman dili kafedrası
 1966–2003, dekan, ADU-nun Alman dili fakültəsi
 1994–2018, professor, ADU-nun Alman dili kafedrası
 2003–2009, kafedra müdiri, professor, ADU-nun Alman dili kafedrası
 2017, professor, ADU-nun Alman dilinin leksikologiyası və üslubiyyatı kafedrası
 2018-ci ildə professor Sərxan Abdullayev Türk Dünyası Araşdırmaları Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının akademik üzvü seçilib. 

 Tədqiqat sahəsi və bildiyi xarici dillər 
 Müqayisəi-tiploloji dilçilik, German dilləri, Dil nəzəriyyəsi, Semantika, Diskurs nəzəriyyəsi
 Alman, rus, ingilis, türk dilləri

 Respublika və beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirakı 
 1968, Bakı, M. F. Axundov adına APDİ-nin professor-müəllim heyətinin elmi konfransı
 1981, Bakı, Dil sisteminin funksional və konstruktiv səviyyələri mövzusunda Respublika konfransı
 1982, Bakı, Xarici dil müəllimlərinin seminar yığıncağı
 1983, Bakı, Konfrontativ linqvistika problemlərinə dair Respublika elmi konfransı
 1990, Gəncə, "Respublikanın xalq təhsili sistemində xarici dillərin fasiləsiz tədrisi" mövzusunda Respublika konfransı
 1990, Bakı, Respublika elmi konfransı (Проблемы полиглосии и межьязыковой интерференции в Азербайджанской ЛСР)
 1991, Xaçmaz, "Respublikada milli konsepsiya çərçivəsində xarici dillərin fasiləsiz tədrisi" mövzusunda Respublika konfransı
 1990, Gəncə, Respublikanın xalq maarifi sistemində xarici dillərin fasiləsiz tədrisi mövzusunda Respublika elmi konfransı
 2005, Bakı, Tərcümə və transmilli proseslər mövzusunda beynəlxalq konfrans

 Çap olunmuş əsas əsərləri 
1. Dərslik, dərs vəsaiti və monoqrafiyaları

 1984, Dil və bədii qavrayış, "Yazıçı", 166 s.
 1987, Alman və Azərbaycan dillərində inkarın leksik-frazeoloji ifadə vasitələri, Azərbaycan Təhsil Nazirliyi nəşriyyatı, 67 s.
 1990, Müasir alman dilində təsdiq və inkarın praqmatik-üslubi variativliyi, Azərbaycan Təhsil Nazirliyinin nəşriyyatı, 79 s.
 1997, Deutsch (VIII sinif üçün Alman dili) "Maarif" nəşriyyatı, Bakı, 214 s.
 1998, Müasir alman və Azərbaycan dillərində inkarlıq kateqoriyası "Maarif", Bakı, 278 s.
 2001, Alman atalar sözləri və onların azərbaycanca-rusca qarşılıqları, Bakı, "Maarif", 178 s. (N. Seyidəliyevə birlikdə)
 2004, Немецкий аффирмативный контекст, Bakı, 331 s.
 2013, Geyri-səlis dilçilik təcrübəsi, Bakı, Victory, 596 s.

2. Seçilmiş elmi məqalələri

 1968, Emosional təsdiqlik və emosional inkarlıq. APDİ-nin Elmi əsərləri
 1968, Psixologiya və intonasiya. "Ədəbiyyat və incəsənət", Bakı
 1968, Şerin dolanbac yollarında. "Ədəbiyyat və incəsənət", Bakı
 1969, Nəqli cümlələrin funksional və ekspressiv-üslubi rəngləri. S. M. Kirov adına ADU-nun Elmi əsərləri, Dil və ədəbiyyat seriyası, 5–6, Bakı
 1969, Hökm, cümlə və üslub. "Azərbaycan dili və ədəbiyyat tədrisi", 2-ci buraxılış, Bakı
 1971, Sual cümlələrində inkarlıq konstituentlərinin işlənmə normaları. APDİ-nin Elmi əsərləri, Bakı
 1973, Sual-əmr cümlələri ilə ifadə olunan ekspressiv təhrik formaları (cümlənin üslubi tipologiyası probleminə dair). M. F. Axundov adına APDİ-nin Elmi əsərləri
 1972, Aşug Alesker (alman dilində). Bakı, Azərnəşr
 1974, Nicht ədatının mövqe normalarına fel valentliyinin təsiri. M. F. Axundov adına APDİ-nin Elmi əsərləri
 1975, Sözlərin qövsi-qüzehi. "Ədəbiyyat və incəsənət", Bakı
 1975, Ekspressivlik və onun əsas komponentləri haqqında. M. F. Axundov adına APDİ-nin Elmi əsərləri, Bakı
 1977, Zu den Möglichkeiten der Transposition der Satzarten im Deutschen. Deutsch als Fremdsprache, Leipzig
 1978, Poetik nitqin fonoüslubi variativliyi. "Ulduz" jurnalı
 1981, Müasir alman dilində implisit inkarlığın bəzi ifadə vasitələri, "Dil sisteminin funksional və konstrukitiv səviyyələri" mövzusunda Respublika konfransının materialları, Bakı
 1982, Bilinqvizm şəraitində qrammatik inkarlıq kateqoriyasının öyrədilməsinin bəzi aspektləri. Xarici dil müəllimlərinin seminar yığıncağının materialları, Bakı
 1983, Müasir alman və Azərbaycan dillərində bəzi ideomatik budaq cümlə modelləri. Konfrontativ linqvistika problemlərinə dair Respublika elmi konfransının materialları, Bakı
 1984, Azərbaycan dilində "nə" inkar bağlayıcısı haqqında. Azərbaycan dilində adların morfologiyası, Bakı
 1990, Müxtəlifsistemli dillərdə koordinativ inkarlıq bağlayıcısının variativ işlənməsi. Folklor və üslubiyyat problemləri, BDU-nun nəşriyyatı, Bakı
 1992, Sözün gücü və gücsüzlüyü. "Yeni fikir", Bakı
 1991, Poetik mətnin üslubi təhlili. "Gənclik" jurnalı, Bakı
 1983, Dil sənətkarlığı. "Ulduz" jurnalı
 2005, Səsin sehri. C. Cəfərovun 100 illiyinə həsr olunmuş toplu, "Mütərcim", Bakı
 2005, Bəzi ictimai-siyasi terminlərin gerçəklik dəyərlərinə uyğunluğu və onların tərcüməsi haqqında. Tərcümə və transmilli proseslər mövzusunda beynəlxalq konfransın materialları, Bakı
 2007, Çoxmənalılığın yalanı və ya dilin min-bir dili (I məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyatı, Bakı, (s. 18–35)
 2007, Çoxmənalılığın yalanı və ya dilin min-bir dili (II məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyatı, Bakı, (s. 15–41)
 2008, Omonim aldanışları və ya müxtəlif şeyləri eyni cür adlandırmanın yalanı (I məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyatı, Bakı, (s. 13–35)
 2008, Omonim aldanışları və ya müxtəlif şeyləri eyni cür adlandırmanın yalanı (II məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyatı, Bakı, (s. 8–29)
 2008, Siyasi diskursda omonim işlənmələr haqqında. "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyatı, Bakı, (s. 16–44)
 2008, Sinonim çoxluqları və ya eyni şeyləri müxtəlif cür adlandırmanın yalanı (I məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyatı, Bakı, (s. 15–45)
 2009, Sinonim çoxluqları və ya eyni şeyləri müxtəlif cür adlandırmanın yalanı (II məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyatı, Bakı, (s. 20–51)
 2009, Qeyri-səlis çoxluqların ierarxiyası: yayılanlığın hüdudları (I məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyatı, Bakı, (s. 57–92)
 2009, Qeyri-səlis çoxluqların ierarxiyası: yayılanlığın hüdudları (II məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyatı, Bakı, (s. 15–49)
 2010, Linqvistik qiymətləndirmənin səviyyələri: artan yayılanlıq hədləri (I məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı ADU, (s. 22–57)
 2010, Linqvistik qiymətləndirmənin səviyyələri: artan yayılanlıq hədləri (II məqalə). "Dil və ədəbiyyat" jurnalı ADU, (s. 22–55)
 2011, Təkrar qiymətləndirmə çoxluqları: dəyişən yayılanlıq hədləri. "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyyatı, Bakı, (s. 18–60)
 2011, Bir daha təkrar qiymətləndirmə çoxluqları haqqında. "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU nəşriyyatı, Bakı, (s. 9–52)
 2012, Metafora şəkilləri, obrazlı-assosiativ çoxluqlar kimi. "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU, Bakı, (s. 27–58)
 2012, Metafora qeyri-səlis linqvistik qiymət çoxluqları kimi. "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU, Bakı, (s. 14–45)
 2013, Gizli-aşkar dil. "Geyri-səlis d.t.", Bakı, (s. 5–48)
 2013, Geyri-səlis dilçilik təcrübəsi. Bakı, Victory
 2017, Dilin leksik sistemi qeyri-səlis dilçilik problemi kimi. "Dil və ədəbiyyat" jurnalı, ADU, Bakı, (s. 3–24)

http://www.azadinform.az/news/a-19636.html

 İstinadlar