Roki tuneli

Roki tuneli () — Baş Qafqaz silsiləsində yerləşən Roki aşırınından çəkilmiş avtomobil tuneli. Şimali Osetiya ilə Cənubi Osetiyanı birləşdirən Transqafqaz avtomagistralınım 93-cü kilometrində yerləşir. Tunelin uzunluğu 3730 metrdir. İstifadəyəyə verildiyi dövrdə SSRİ məkanında ən uzun tunel olmuşdurАлексей Маслов. Транскавказский прорыв. . Журнал "Вокруг света", № 9, 1979 г.. Tunel 2 km dəniz səviyyəsindən hündürlükdə yerləşir (şimal giriş — 2040 m, cənub giriş — 2112 m).

 Tunelin əhəmiyyəti 
Tunelin tikilməsini vacib edən şərtlərdən biri dəmir yolu, avtomobillə SSRİ məkanında Cənubi Qafqaza yük daşımaları əsasən Qara dəniz və Xəzər dənizi vastəsi ilə mümkün idi. Yolu qısaltmaq və sərnişin daşımada digər yolların üzərinə düşən yükləri azaltmaq məqsədilə inşa edilmişdirЦиминтия Г. Первый автодорожный тоннель через Главный Кавказский Хребет  // Журнал "Метрострой", № 8, 1981 г.. Bu gün Roki tunelindən transqafqaz avtomagistralı keçir. hazırda Rusiyanı Cənubi Osetiyaya birləşirən əsas xətdir. Rusiyanın Avropa hissəsini Ermənistana, Türkiyəyə bağlayan ən qısa yoldur. Yol Alaqirdən başlayır və Tsxinvalidən keçməklə Qoriyə qədər uzanır.

 Tikilmə tarixi 
Tunelin tikintisinə XX əsrin 70-ci illərində başlanılmışdır. Tunelin tikintisi ilə yanaşı avtomagistralın tikintisidə aparılmışdır. Tikiti planına əsasən layihənin smeta dəyəri 95 mln rublТранскам зарождался так…  // по материалам газеты "Южная Осетия", ИА "ОСинформ", 10.06.2009 olmuşdur.

 Layihə 
Tünelin texniki dizaynı Lenmetroqiprotrans tərəfindən hazırlanmış, layihənin kağız üzərindəki təsvir işləri Kavqiprotrans tərəfindən hazırlanmışdır. Tünelin çətin ərazidə və böyük dərinlikdə yerləşməsi səbəbindən tam mühəndislik və geoloji tədqiqatlar aparılmayıb. Roki Avtomobil Tuneli üçün daimi havalandırma sisteminin hazırlanması Q. A. Sulukidze adına Dağ mekanikası İnstitutu tərəfindən gerçəkləşdirilmişdir.

 Geoloji şərtlər 
Tunel bərk qaya materialllarının yerləşdiyi ərazidən keçir.

 Tunelin istifadəsi 
Tunel 27 noyabr 1984Магистраль XXI века . ИА "ОСинформ" по материалам газеты "Южная Осетия", 2009 г.-ci ildə stifadəyə verilmişdir. Buna baxmayaraq tikilidə çatışmazlıqlar var idiРокский тоннель, связывающий Северную и Южную Осетию, закрывают на реконструкцию. "5 канал", 25.04.2012 г.. Bu çatışmazlıqlar 1991-ci ilə Gürcü-Cənubiosetin münaqişəsi tunel böyük zərər görmüşüdür.

1991–1999-cu illər ərzində tunel demək olar ki sahibsiz qalır.

2000-ci ilin əvvəllərində tuneldə bərpa işləri üçün 170 mln rubl ayrılır. Bu vəsait əsasən tuneldə asfalt örtüyünün betonla əvəz edilməsi, video kameraların quraşdırılması, qrunt sularının xaric edilməsinə sərf edilirРосавтодор предлагает безотлагательно провести реконструкцию Рокского тоннеля в Северной Осетии  // РИА "Новости", 28.06.2007.

 Roki tuneli incəsənətdə 
1983-cü ildə Zinaida Xostikoyeva Roki tunelinə şeir həsr etmişdirХостикоева 3. Горный свет; Проходчики Рокского туннеля; Судьба; Весна; Возраст мужчины: Стихи /Пер. с осет. Е. Дунской // Лит. Россия, 1983, 1 мар. С. 11.

 İstinadlar 

 Mənbə 
 ФГУ "Управление ордена Знак Почета Северо-Кавказских автомобильных дорог ФДА
 Научно-исследовательский институт транспортного строительства (ОАО "ЦНИИС")
 ОАО "Минскметропроект"
 Рокский автодорожный тоннель на 93-м км Транскама

Kateqoriya:Gürcüstan coğrafiyası
Kateqoriya:Rusiyada tunellər