Donna İzabel de Rekesensin portreti

Neapol vitse-kraliçası Donna İzabel de Rekesensin portreti ( — əvvəllər Paliano hersoginyası Covanna d’Araqonanın təsvir edildiyinə inanılan, 1518-ci ildə yağlı boya ilə çəkilmiş portretdir. Müxtəlif tədqiqatçılar tərəfindən əsər gah Rafaelə, gah Culio Romanoya, gah da Rafael məktəbindən olan başqa bir rəssama aid edilmişdir; hazırda əsərin Rafaelin eskizi əsasında Culio Romano tərəfindən çəkildiyinə inanılır. Əsər hazırda Parisdəki Luvr muzeyində sərgilənir.

 Tarixi 
Neapol vitse-kraliçasının portreti, gözəl qadın portretlərini kolleksiya edən Fransa kralı I Fransiskə Papa X Lev adından hədiyyə edilməsi üçün Kardinal Bernardo Dovizi Bibbiena tərəfindən 1518-ci ildə Rafael Santiyə sifariş edilmişdi.Joanna Woods-Marsden, "Portrait of the Lady, 1430–1520", in: Virtue and Beauty: Leonardo's "Ginevra de' Benci" and Renaissance Portraits of Women, ed. David Alan Brown, Washington: National Gallery of Art, 2001, , pp. 62–87, pp. 80–81.Eugène Müntz, Raphael, His Life, Works and Times, tr. from 2nd ed. by Sir Walter Armstrong, London: Chapman and Hall / New York: Armstrong, 1888, , p. 216 . Pyer de Burdeyl Brantom portretdə Covanna d’Araqonanın (1502–1575) təsvir edildiyini qeyd etmişdirJean Galard, Promenades au Louvre: en compagnie d'écrivains, d'artistes et de critiques d'art, Paris: Laffont, 2010, , p. 241 Louis Villat et al., "Chronique" , Revue du seizième siècle 11 (1924) 115–28, pp. 115–16 ; 1997-ci ildə aparılmış tədqiqat nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, portretdə 1509–1522-ci illərdə Neapol vitse-kralı olmuş Ramon de Kardonanın həyat yoldaşı İzabel de Rekesens təsvir edilmişidr.Michael P. Fritz, Giulio Romano et Raphaël: La vice-reine de Naples ou la renaissance d'une beauté mythique, tr. Claire Nydegger, Collection Solo 5, Paris: Réunion des Musées Nationaux, 1997,  Vazarinin məlumatına görə, Rafael gənc köməkçilərindən biri olan Culio Romanonu Neapola göndərərək subyektin üzünü çəkməyi tapşırmışdırGiorgio Vasari, Lives of the Most Excellent Painters, Sculptors, and Architects, Part 3, p. 325; translation online , based on Gaston C. DeVere. ; Rafaeldə Culio Romanoya etdiyi sifarişlə bağlı sənəd qalmışdır."Les dernières années de Raphael exposées au Louvre" , Museis, 6 January 2013  Portretdəki üz dəyişdirilmişdirRentgen və infraqırmızı şüa testlərinin nəticəsi bunu göstərmişdir; Woods-Marsden, p. 87, note 124.; əks halda Vazarinin təsviri Culio Romano və Rafael tərəfindən çəkilmiş və "Araqonlu İzabella Mona Liza kimi" adlandırılan, Neapollu İzabella adlandırılan Milan hersoginyası Araqonlu İzabellanın təsvir edildiyi portretə də aid edilə bilər.

Sonradan ehtimal ki, həm də Araqonlu İzabellanın portreti üçün istifadə edilmiş Donna İzabel de Rekesensin portretinin eskizinin kim tərəfindən işlənməsi haqqında müxtəlif fikirlər vardır; Luitpold Dassler əsəri Culio Romanonun fırçasına aid edir.Luitpold Dussler, tr. Sebastian Cruft, "Portrait of Giovanna of Aragon", in Raphael: A Critical Catalogue of his Pictures, Wall-Paintings and Tapestries, London/New York: Phaidon, 1971, , pp. 63–64 (online text ). Lakin, hazırda hər iki əsərin eskizlərinin Rafael tərəfindən hazırlanması ehtimal edilir, I Fransiskin kolleksiyasına daxil olan Leonardo da Vinçinin "Mona Liza"sına vizual istinadlara görə onlar Rafaelin Cakondaları adlandırılırlar.Donato Pezzutto, "Raphael's Gioconda" , OPUSej, 26 June 2013 (pdf). Araqonlu İzabellanın portretinin kopya olması ehtimalı da vardırPezzutto, pp. 19–20. ; belə ki, əsərə sahib olan Romadakı Doria-Pamfili qalereyası onu Rafaelin əsərinin kopyası kimi təqdim edir.Tabella Opere , Palazzo Doria Pamphilj, see Ritratto di Isabella de Requesens di Napoli? 

Əsərin bir neçə kopyası vardır, Vazari isə orijinalla birlikdə Culio Romano tərəfindən bir kopyanın işlənməsini xəbər verir; Brantom portretin nüsxələrindən birini Fontenblo sarayındakı kral otağında, digərini isə kraliçanın otağında gördüyünü deyir.
230px|thumb|right|Rafael və Culio Romano tərəfindən çəkilmiş İzabella d'Araqonanın portreti, Doria-Pamfili qalereyası, Roma.
Donna İzabel de Rekesensin portreti XVI əsrdə Françesko Primatiççio tərəfindən bərpa edilərəkLouis Dimier, Le Primatice, peintre, sculpteur et architecte des rois de France: Essai sur la vie et les ouvrages de cet artiste suivi d'un catalogue raisonné de ses dessins et de ses compositions gravées, Paris: Leroux, 1900, , p. 61  orijinal taxta lövhə üzərindən kətana köçürülmüşdürPezzutto, p. 6, citing Fritz.; növbəti bərpa işi isə XVIII əsrdə aparılmışdır.Raffaello Santi, dit Raphaël, Giulio Pippi, dit Giulio Romano: Portrait de Dona Isabel de Requesens, vice-reine de Naples, dit autrefois Portrait de Jeanne d'Aragon , Louvre Museum 

 Təviri 
Subyekt oturmuş, sol tərəfdən üzünü izləyiciyə tərəf çevirmiş vəziyyətdə təsvir edilmişdir; onun əynində qızılı naxışlarla işlənmiş tünd qırmızı velvet paltar vardır, paltarın kəsik qollarından köynəyin krem rəngli parçası görünür; subyektin başında daş-qaşlarla işlənmiş şlyapa vardır. O, ¾ ölçüdə, bir əli çiynindəki kürkdə, digəri isə dizinin üstündə təsvir edilmişdir. Arxa fonda bağçaya açılan lodciyaya dirsəklənmiş qadın görünür; tağ Rafaelin Romadakı Farnezina villasının Psixeya locciyasının () tavanında çəkdiyi "Kupidon və Psixeya" rəsminə işarədir. Onun açıq saçları, qırmızı paltarı (Petrarkaya görə sevgi rəngi) və izləyici ilə qarşılaşan baxışları əsərin intim detallarıdır; bundan başqa dizlərin təsvirində portret novatordur, belə ki, dizlər bir-birindən diqqət çəkici dərəcədə aralıdır və dirsəklər üçün dayaq rolunu oynamır. Kompozisiya 9/12/16 musiqi nisbətini gözləyən Rafaelin digər portretlərinə uyğundur.Charles Bouleau, tr. Jonathan Griffin, The Painter's Secret Geometry: A Study of Composition in Art, 1963, repr. Mineola, New York: Dover, 2014, , p. 98.

Həm İzabel de Rekesens, həm də Covanna d’Araqona dövrün məşhur gözəlləri idilər; İtaliya filosofu Aqostino Nifo "De pulchro et amore" adlı poemasını Covannaya həsr etmişdi, ehtimal edilir ki, o, həyatda da rəsmdəki kimi gözəl olmuşdur.Elizabeth Cropper, "On Beautiful Women, Parmigianino, Petrarchismo, and the Vernacular Style" , The Art Bulletin 58.3, September 1976, pp. 374–94, p. 384 and note 40.

Hər iki portretin sağ tərəfində şiri xatırladan pişik qabartması vardır ki, bu da Leonardoya işarədir. Neapollu İzabelin portretində arxa fondakı qadın kişi ilə əvəz edilmişdirPezzutto, p. 18.; onlar müvafiq olaraq Mona Lizanın dayəsi və rəssamına işarə hesab edilə bilər.Pezzutto, p. 16, image details p. 17.

Ehtimal ki, Mane həyat yoldaşı Süzannanı təsvir etdiyi "Mütaliə" əsərində bu əsərə istinad etmişdir.Stéphane Guégan, "Raphaël et Cie" , blogs, Le Monde, 11 November 2012 .

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Johann David Passavant, Raphael D'Urbin et son père Giovanni Santi, 2 vols., Paris: Renouard, 1860, Volume 2, pp. 265–69 

 Xarici keçidlər 

 Giulio Romano, peut-être avec l’intervention de Raphaël, Portrait de Doña Isabel de Requesens y Enríquez de Cardona-Anglesola, 1518, Louvre Museum
 "Portrait of Dona Isabel de Requesens, Lady Viceroy of Naples, formerly known as Portrait of Jeanne d’Aragon in Anja Grebe, ed. Vincent Pomarède, The Louvre: All the Paintings, New York: Black Dog & Leventhal, 2011, 

Kateqoriya:Rafaelin çəkdiyi portretlər
Kateqoriya:1518-ci ildə çəkilmiş rəsm əsərləri
Kateqoriya:Qadın portretləri
Kateqoriya:Luvr muzeyinin kolleksiyasındakı rəsm əsərləri
Kateqoriya:Culio Romanonun rəsm əsərləri