Fateh-110

Fateh-110 İranın Aviasiya Sənayesi Təşkilatı tərəfindən istehsal edilən "yer-yer" tipi qısa mənzilli ballistik raketdir. İran bu raketin yekun sınaq uçuşunu 2002-ci ilin sentyabr ayında həyata keçirmişdir. Bu sınaqdan bir neçə həftə sonra, sentyabr ayının ortalarında İran Aviasiya Sənayesi Təşkilatı Fateh-110 ballistik raketlərinin seriyalı istehsalını təşkil etmək məqsədilə yeni zavodun açılışını etmişdir. İlkin məlumatlarda raketin atəş məsafəsi 200 km olaraq göstərilsə də, 2004-cü ilin sentyabr ayında raketin hazırkı atəş mənzilinin 250 km olduğu və gələcəkdə ehtiyac yaranacağı təqdirdə bu məsafənin daha da artırılmasının mümkün olduğu qeyd edilib. 2012-ci ildə iranlı rəsmilər dördüncü nəsil Fateh-110 ballistik raketinin 300 km məsafədə yerləşən hədəfləri yüksək dəqiqliklə məhv etmək gücündə olduğunu açıqlamışdır.

 Tarixi 
İran-İraq müharibəsi başa çatdıqdan sonra İran hökuməti qısa mənzilli və yüksək dəqiqliyə malik ballistik raketə ehtiyacın olduğunu nəzərə alaraq, bu məsələnin üzərində işləməyə başlamışdır. Beləliklə, 1989-cu ildə Çindən Sovet istehsalı S-75 raketlərinin oxşarı olan 200 ədəd CSS-8 qısa mənzilli raketləri satın alınmışdır. Lakin, bu raketlər də qısa atəş məsafəsinə, döyüş başlığının yüngül olmasına və çətin struktura sahib olmasına görə iranlıları qane etmədi. Son nəticədə, idarəolunan qısa mənzilli raketin istehsal olunması məsələsi "Shahid Bagheri Industries" şirkətinə həvalə olundu.

1995-ci ildə başladılan bu proqram üçün Zilzal-2 raketi əsas götürülmüşdür. Sonradan, bəzi mənbələr Suriyanın da bu raket proqramına qoşulduğunu bildirmişdir. 2006-cı ildə ABŞ Maliyyə Departamenti "Çin Aerokosmik Elm və Texnologiya Korporasiyası"nı yeni ballistik raket yaradılmasında İranın əsas tərəfdaşı olmaqda təqsirləndirmişdir. 2002-ci ildə baş tutmuş sınaq uçuşunu uğurla başa vuran Fateh-110 raketlərinin elə həmin ildən etibarən seriyalı istehsalına başlanmışdır.

2004-cü ildə 250 km mənzilə sahib olan yeni variant açıqlanmışdır. Bu variant ilk növbədə ixrac üçün nəzərdə tutulmuşdu.

2010-cu ildə İsrail mətbuatı Suriya hökumətinin yüzlərlə M-600 (Fateh-110 raketinin Suriyada istehsal olunan variantı) raketini Hizbullah təşkilatına verməsi barədə məlumat paylaşmışdır.

2010-cu ildə İran inkişaf etdirilmiş üçüncü nəsil Fateh-110 raketini sınaqdan keçirmişdir. İranın Müdafiə naziri Əhməd Vahidi bu raketin daha yüksək dəqiqliyə və artırılmış atəş məsafəsinə sahib olduğunu açıqlamışdır. Bir müddətdən sonra bu raketlər İran İnqilab Keşikçiləri Ordusunda silahlanmaya qəbul olunmuşdur. Bu raketin maksimum atəş məsafəsinin 300 km olduğu qeyd edilmişdir.

2017-ci ildə İran Ordusu Fateh-110-un başqa bir variantı olan Hörmüz-2 radiasiya əleyhinə raketinin sınaq atışını həyata keçirmişdir. Bu zaman raket 250 km məsafədə yerləşdirilmiş hədəfi vurmağı bacarmışdır.

 İstifadəçilər 

  Şimali Koreya

 Hizbullah

 Həmçinin bax 
 İranın müdafiə sənayesi
 İran Silahlı Qüvvələri

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 CSIS Missile Threat — Fateh 110
 Info Page on Fatah 110 by Israel Missile Defense Association 
 The Middle East Missile Monitor: FATEH-110

Kateqoriya:Raket kompleksləri
Kateqoriya:İran texnikası
Kateqoriya:Ballistik raketlər