Böyük memar (Vilyam Bleyk)

Böyük memar — ilk dəfə Uilyam Bleykin 1794-cü ildə yayımlanmış “Avropa peyğəmbərliyi” əsərinin frontispisində yayımlanmış qravürdür.

 Təsviri və tədqiqi 

Əsər adını Danielin kitabında xatırlanan tanrının adlarından birindən almışdır. Rəsmdə buludlu fon qarşısında dayanaraq sirkulla ölçü götürən Urizen təsvir edilmişdir. Onun uzanmış əli daha qaranlıq ərazi üzərində kompas tutur. Oxşar təsvir Bleykin növbəti il tamamlanmış “Nyuton” adlı əsərində də vardır. Bioqraf Aleksandr Qilkrist “Uilyam Bleykin həyatı” adlı əsərində qeyd edir ki, “Böyük memar” Bleykin ən sevimli əsəri olmuş və sənətkar onun kopyalarını yaratmaqdan həzz almışdır.Gilchrist (1863). pp. 379-380 Buna görə də əsərin müxtəlif kopyaları mövcuddur ki, onlardan da birini Bleyk ölümündən bir neçə həftə əvvəl Frederik Tetam üçün tamamlamışdır.

Britaniya muzeyi qeyd edir ki, 1885-ci ildə aşkara çıxarılmış nüsxə, 1982-ci ildə Bleykin əsərlərinin kataloq-rezinesini yaratmış Böyük Britaniya sənət tarixçisi Martin Butlin nəzərindən yayınmışdır.

Bleykin erkən tənqidçiləri rəsmin onun əsərləri arasında ən yaxşılardan biri olmaqla yanaşı, həm də sənətkarın özü tərəfindən sevildiyini qeyd etmişlər. Riçard Tompsonun Con Tomas Smitin “Nollekens və onun dövrü” təsvirində əsər haqqında deyilir ki, “qeyri-adi gözəlliyə malik incəsənət nümunəsi demək olar ki, Rafael və Mikelancelo zirvəsinə yüksəlir” və “Süleyman məsəlləri kitabı viii. 27 (KJV)”ndakı hadisələrə əsaslanaraq yer kürəsinin üzünə kompas tutulmasını təsvir edir.

Mövzu, Bleykin əsas “baxış”larından biri olmuş və sənətkar onun printlərini hazırlayarkən xüsusi həzz almışdır. Sənətkara daha əvvəl ödənilmiş bütün məbləğlərdən daha çox olan qiymətə Tetam tərəfindən sənətkarın ömrünün son günlərində sifariş edilmiş nüsxə Bleyk tərəfindən xəstə yatağında rənglənərək tamamlanmışdır. Əsəri tamamladıqdan sonra Bleyk onu kənara tullayaraq “Gör, mən neylədim! Bunu düzəldə bilməyəcəm!” demişdir.

Əsər, Stiven Hokinqin “Tanrı tam sayları yaratdı” əsərinin üz qabığında istifadə olunmuşdur.

 Nüsxələri 

“Avropa peyğəmbərliyi” əsərinin dövrümüzə çatmış on üç nüsxəsi mövcuddur. Hər nüsxənin rəssam tərəfindən əllə rənglənməsinə görə, onların hər biri unikaldır. Aşağıdakı nüsxələr Uilyam Bleyk Arxivində yayımlanmışdır.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Britaniya muzeyindəki print və təsvirlər
Kateqoriya:Vilyam Bleykin əsərləri