Astronomiya təqvimləri

Uzun zaman fasilələrinin hesablanma və saxlanma sistemlərinə təqvim deyilir. 

Təqvimlər insan cəmiyyətinin həyati tələbləri ilə əlaqədar olaraq yaranmış, inkişaf etmiş və təkmilləşmişdir.

 Təqvimlərin tarixi 
Təqvimlərin tarixi çox qədimdir. Hələ beş min il bundan əvvəl Misirdə vaxtın tələblərinə cavab verə bilən ilk təqvim olmuşdur. Sonralar müxtəlif təqvim sistemləri tərtib olunmuş və onlar uzun illər ərzində dəqiqləşdirilmiş və mükəmməlləşdirilmişdir.thumb|474x474px
Təqvim, 13,8 milyard il yaşı olan kainatın elm təhsildə pedaqoji məqsədlər  və ya məşhur elm üçün xronologiyasını tərtib etmək məqsədilə istifadə olunan bir metoddur ,  

Konsepsiya Carl Sagan tərəfindən özünün  "Eden Əjdahaları" (1977) kitabında və "Cosmos" televiziya seriyası vasitəsilə  populyarlaşdırılmışdır. Sagan, müqayisəli səth sahəsini genişləndirməyə davam edir və "Kosmik təqvim bir futbol meydanının ölçüsünə qədər ölçülürsə, insanlıq əlinin ölçüsünün bütün sahəsini əhatə edəcəkdir". 

 Kosmik il. 
Kosmik Təqvim göstərir ki,  kainat və Yer üzündəki bütün hadisələrin əlaqəsinin vaxt ölçüsü 12 aylıq, 365 günlük bir müddət boyunca planlaşdırılır.
Kosmologiya
TarixGya Hadisə1 Yan 13.8  Böyük partlayış, kosmik fon radiasiyası görünüşü14 Yan13.1Ən əvvəl məlum olanlar Qamma şüa partlayışı22 yan12.85İlk qalaktikaların formalaşması 16 Mar  11  Süd yolu qalaktikasının formalaşması 12 May  8.8  Süd yolu qalaktikasının diskinin formalaşması 2 Sent   4.57  Günəş sisteminin formalaşması 6 Sent   4.4  Yerdəki ən qədim relyefin formalaşması

İl ərzində tarix aşağıdakı formula vasitəsilə  hesablanır

T(günlər) = 365 gün * 0.100/13.797 ( 1- T_Gya/13.797 )

Yerdəki həyatın təkamülü

   Tarix  Gya  Hadisə 14 Sent  4.1  Biotik həyatın qalıqları, Qərbi Avstraliyada 4,1 milyard yaşlı
süxurlarda aşkar edilmişdir  Early edition, published online before print. 21 Sent  3.8  İlkin həyat (Prokariotlar) 30 Sent   3.4  Fotosintez 29 Okt  2.4  Atmosferin oksigenasıyası  9 Noy  2  Kompleks hüceyrələr (Nüvəlilər)  5 Dek  0.8  İlk çoxhüceyrəli həyat 7 Dek  0.67  Yalnız Heyvanlar 14 Dek  0.55  Artropodlar (həşəratların ataları, araknidlər) 17 Dek  0.5  Balıqlar və Proto-amfibilər 20 Dek  0.45  Quru bitkiləri 21 Dek  0.4  Böcəklər və Toxumlar 22 Dek  0.36  Amfibilər 23 Dek  0.3  Sürünənlər 24 Dek  0.25  Permian çağında Böyük Ölüm hadisəsi, 90% of Növlər ölür 25 Dek  0.23  Dinozavrlar 26 Dek  0.2  Məməlilər 27 Dek  0.15  Quşlar 28 Dek  0.13  Çiçəklər 30 Dek, 06:24  0.065  Cretaceous–Paleogen yox olması, Qanadsız dinozavrların ölümü

İnsanın inkişafı

 Tarix/ saat   mya  Event 30 Dek            65  Primatlar 31 Dek, 06:05     15  Antropomorfidlər 31 Dek, 14:24     12.3  Hominidlər 31 Dek, 22:24     2.5  İlk insanlar and Daş alətlər 31 Dek, 23:44     0.4  Alovun idarəedilməsi 31 Dek, 23:52     0.2  Anatomik Müasir İnsanlar 31 Dek, 23:55     0.11  Ən son buzlaq dövrünün başlaması 31 Dek, 23:58     0.035  Heykəltəraşlıq və rəsm 31 Dek, 23:59:32  0.012  Kənd təsərrüfatı

Tarixin başlanğıcı


 Tarix / saat   kya  Hadisə 31 Dek, 23:59:33  12.0  Buz dövrünün sonu 31 Dek, 23:59:41  8.3  Doggerland daşğını 31 Dek, 23:59:46  6.0  Mis dövrü 31 Dek, 23:59:47  5.5  Erkən Tunc Dövrü ; Proto yazı;Stonehenge Cursus tikilisi 31 Dek, 23:59:48  5.0  Misirin ilk xanədanı; Şumerdə erkən xanədanlıq dövrü; 
Hind vadisi mədəniyyətinin başlaması 31 Dek, 23:59:49  4.5  Əlifba; Akkad; Təkər 31 Dek, 23:59:51  4.0  Hammurapi qanunları; Orta padşahlıq (Misir) 31 Dek, 23:59:52  3.5  Son Tunc dövrü; Erkən Dəmir dövrü; Minoan püskürməsi 31 Dek, 23:59:53  3.0  Dəmir dövrü; Antik dövrün başlaması 31 Dek, 23:59:54  2.5  Budda; Mahavira; Zərdüşt; Konfutsi; Tsin sülaləsi; Qədim Yunanıstan; 
Aşoka imperiyası; Vedaların tamamlanması;

Evklid həndəsəsi; Arximed fizikası; Roma Respublikası 31 Dek, 23:59:55  2.0  Ptolemaik astronomiya; Roma İmperiyası; İsa; 0 (ədəd)-in ixtirası; Qupta İmperiyası 31 Dek, 23:59:56  1.5  Məhəmməd; Maya Mədəniyyəti; Sun imperiyası; Bizans İmperiyasının yüksəlişi 31 Dek, 23:59:58  1.0  Monqol İmperiyası; Maratha İmperiyası, Səlib yürüşləri; 
Xristofor Kolumbun Amerikaya səyahəti; 

Avropada İntibah dövrü; İohann Sebastyan Baxın vaxtında klassik musiqi

Cari ikinci
 Tarix / saat   kya  Hadisə 31 Dek, 23:59:59  0.5  Müasir tarix; günümüzdən 437.5 il əvvəl

Kateqoriya:Zaman ölçüsü vahidləri
Kateqoriya:Fiziki kosmologiya
Kateqoriya:Astronomiyada vaxt