Diferensial skaner kalorimetriyası

Diferensial skaner kalorimetriyasi – temperaturun funksiyası kimi endo- və ekzotermik keçidlərin ölçülməsi üçün termiki analizin ən populyar üsuludur.
 Əsasları 
 Kalorimetriya 
Kalorimetriya – istiliyi ölçülən müxtəlif proseslərin fiziki - kimyəvi analiz metodları qrupudur:
 kimyəvi reaksiyaların;
 faza keçidlərinin;
 istilik tutumu (cismin temperaturunun dəyişilməsi üçün tələb olunan istilik).
 İstilik 
İstilik – daxili enerjinin məkanda yenidən bölüşdürülməsi prosesini xarakterizə edən funksiyadır; onu  istilik köçürmə prosesi olmadıqda ölçmək mümkün deyil. Buna görə hər hansı bir kalorimetrin dizaynında ölçmə sisteminin müxtəlif hissələri arasında istilik mübadiləsinin mümkün olması nəzərə alınır və istilik köçürmələri ilə bağlı hadisələri anlama, kalorimetriyada prinsipial əhəmiyyətə malikdir.

 İstilik köçürülmə hadisələri 
İstilik köçürülməsi fiziki təbiətinə görə müxtəlif yollarla həyata keçirilə bilər:
 maddələrin istilik keçiriciliyi səbəbindən;
 konveksiya yolu ilə;
 istilik şüalanma yolu ilə.
 İstilik keçiriciliyi  
İstilik keçiriciliyi – molekullarin və ya atomların titrədici vəziyyətlərini dəyişdirərək enerji transfer metodudur (enerjinin ötürülməsi metodu). İstilik keçiriciliyi kütləvi ötürülmə ilə müşayiət edilmir və yalnız qatı maddələrdə mümkündür.
 Konveksiya 
Konveksiya – enerjinin maye və ya qaz axını ilə ötürülməsi. Sistemin bir nöqtəsindən digərinə konveksiya ilə ötürülən enerjinin miqdarı bu iki nöqtə arasındakı temperatur fərqi ilə mütənasibdir (birbaşa nisbətdədir).

 Termiki şüalanma  
Bütün cisimlər elektromaqnit şüalanmanı aramsız yayırlar və udurlar. İstilik tarazlığı  pozulduğu zaman, sistemdə özbaşına, balans vəziyyətinin bərpasına yönəldilən proses alınır. Cisimlər arasında istilik axını yaranır ona görə ki, daha çox isti cisim daha çox istilik radiasiyasını yayır, daha az qızdırılan - udur. Bu vəziyyətdə istilik axınının dəyəri həm temperatur fərqi , həm də cismlərin absolyut temperaturu ilə mütənasibdir.

 Əməliyyat prinsipi 
Diferensial skaner kalorimetriyası metodunda istiliyi   istilik axını ilə müəyyən edirlər - istilik törəməsi zamana görə  (bu səbəbdən adda "diferensial" termini var).
İstilik axınları ölçmə sistemindəki iki nöqtədə temperaturlarının fərqi ilə bir anda ölçülür.
Ölçmələr həm izotermik şəraitdə, həm də dinamik rejimdə qızdırıcı cihazin örtüyünün temperaturunda programlanabilən dəyişikliklə həyata keçirilə bilər. Bu tip kalorimetrlərə "skaner" deyilir. Müasir qurğularda müxtəlif temperatur proqramları qurmaq mümkündür. 
 Tətbiqi 
Diferensial skaner kalorimetrləri polimerlərin, dərmanların, qida və bioloji məhsulların, üzvi və qeyri-üzvi maddələrin öyrənilməsi üçün istifadə olunur.
DSK ilə aşağıdakı dəyərləri ölçmək mümkündür: şüşələşmə temperaturu, ərimə temperaturu, kristallaşma temperaturu, qatılaşmanın temperaturu və kinetikası, oksidləşmənin başlanğıc temperaturu və istilik tutumu.
 Mənbə 
 А.Л. Емелина. Дифференциальная сканирующая калориметрия. Лаб.хим.факультета МГУ. 2009 г.
 Основы дифференциальной сканирующей калориметрии. МГУ им.М.В.Ломоносова. Физический факультет. Москва 2010.

Kateqoriya:Materialşünaslıq
Kateqoriya:Termodinamika
Kateqoriya:Fiziki kimya
Kateqoriya:Analitik kimya
Kateqoriya:Qeyri-üzvi kimya
Kateqoriya:Kimyəvi termodinamika